Zestawy 1. 1.1.

ropień podbródkowy – abscessus submentalis
– – – – – – –

nalezy do ropni zewnatrzustnych przyczyna sa ostre procesy zapalne toczace sie w obrebie zebow siecznych, czasem klow dolnych, postepujacy proces zapalny przestrzeni podjezykowej oraz zapalenie wezlow chlonnych podzuchwowych zewnatrzustnie ropien cechuje elastyczno-twarde, bolesne wygorowanie okolicy podbrodkowej siegajace niekiedy okolicy kosci gnykowej wygorowanie z wyczuwalnym objawem chelbotania pokryte jest napieta i zaczerwieniona skora często wystepuje odczynowy obrzek obu okolic podzuchwowych wewnatrzustnie stwierdza sie obrzek, zaczerwienienie i uniesienie blony sluzowej jamy ustnej i faldow podjezykowych, jezyk zazwyczaj jest ruchomy, a polykanie nie jest utrudnione w znieczuleniu ogolnym ropien otwiera sie przez wykonanie poziomego ciecia w bruzdzie podbrodkowej. Kleszczykami peana rozwarstwia sie miesnie dwubrzuscowe, docierajac do jamy ropnia. Po ewakuacji tresci ropnej zaklada sie dren gumowy lub polietylenowy. W odniesieniu do zakazen zebopochodnych jednoczesnie przystepuje sie do leczenia przyczynowego (ekstrakcji lub otwarcia komory zeba). Przez ciaglosc moze sie szerzyc do przestrzeni podjezykowej lub podzuchwowych i w okolice nasady jezyka

1.2. przypadkowe usuniecie zeba - powikłanie to może wystąpić z winy lekarza przez nieprawidłowe użycie niektórych dźwigni. Usuwając dolny ząb mądrości za pomocą dźwigni wtłoczonej między drugi a trzeci ząb trzonowy przy braku pierwszego trzonowca można zwichnąć, a nawet usunąć ząb, o który opieramy dźwignię (drugi trzonowiec). Można też usunąć ząb sąsiedni, używając nieodpowiednich zbyt szerokich kleszczy. Dotyczy to głównie dolnych siekaczy. Usunięcie zęba sąsiedniego może też być wynikiem występowania tzw. Zroślaków. Postepowanie zalezy od stanu uzebienia chorego i zeba który zostal usuniety. W przypadku zwichnięcia zęba należy wprowadzić go do zębodołu i unieruchomić za pomocą szyny nazębnej. Wskazane jest okresowe badanie żywotności zęba, kontrola radiologiczna, a w razie potrzeby leczenie kanałowe. W przypadku usunięcia zęba sąsiedniego bez złamania korzeni i bez zniszczenia przegrody międzykorzeniowej można wykonać replantację, a ząb unieruchomić szyną nazębną lub ligatura druciana. Rokowanie w utrzymaniu tak replantowanego zęba jest problematyczne, ponieważ jednym z podstawowych warunków powodzenia tego zabiegu jest obecność obu sąsiednich zębów. Usunięcie zęba sąsiedniego wraz z przegrodą międzykorzeniową i międzyzębową lub złamanie go na wysokości korzenia prowadzi do jego utraty. 1.3. szczekoscisk (trismus) Szczękościskiem nazywamy ograniczenie rozwarcia szczęk. U dorosłego człowieka szerokość rozwarcia między siekaczami wynosi 4 – 5 cm. W przypadku bezzębia większa o około 1,5 cm. – nie jest oddzielną jednostką chorobowa., lecz objawem procesów patologicznych obejmujących struktury anatomiczne odpowiedzialne za ruchy w stawie skroniowo – żuchwowym. – trzy stopnie szczękościsku: I0 – niewielkie ograniczenie rozwarcia szczek do ok. 25 mm II0 – średnie ograniczanie rozwarcia do 12 mm III0 – całkowite ograniczenie rozwarcia szczęk Szerokość rozwarcia mierzymy wyskalowaną miarką i podajemy milimetrach. Rozróżniamy szczękościsk czynny i bierny. Szczękościsk czynny dzielimy na: – nerwowo–mięśniowy (neuromyogenny) – mięśniowy (myogenny) – nerwowy (neurogenny)

Szczękościsk nerwowo – mięśniowy Występuje najczęściej. wywołany przez utrudnione wyrzynanie zębów mądrości, ostre stany zapalne okołowierzchołkowe, zakażenia po znieczuleniu, promienicę, zapalenie kości, krwiaki, złamania kośćca. Na skutek tych procesów dochodzi do odruchowego przykurczu mięśni, co ma na celu utrzymanie żuchwy w bezruchu (stąd inna nazwa – szczękościsk reflektoryczny). Rozwój procesu chorobowego doprowadza w miarę narastającego drażnienia mięśni i zakończeń nerwowych przez czynnik wywołujący zapalenie do postępowania ograniczenia rozwarcia. Badaniem klinicznym możemy wyczuć zwiększone napięcie mięśni unoszących żuchwę. Próba przezwyciężenia

szczękościsku wyzwala ból. Leczenie jest przyczynowe. Podstawą jest opróżnienie zbiorników ropy przez ich nacięcie i drenowanie. Zęby przyczynowe usuwamy tak szybko, jak to jest możliwe, najczęściej na pierwszej wizycie. Wyjątek stanowi utrudnione wyrzynanie zębów mądrości, gdzie ekstrakcje wykonujemy po ustąpieniu ostrych objawów zapalnych. Znieczulenie do otworu żuchwy w przypadku szczękościsku II i III stopnia można wykonać metodą zewnątrzustną. W przypadku ropni unikamy siłowego rozwarcia szczęk, gdyż może to prowadzić do rozprzestrzenienia się procesu zapalnego na sąsiednie przestrzenie anatomiczne. Ogólnie stosujemy sulfonamidy lub antybiotyki. Po zakończeniu leczenia przyczynowego przywracamy pełne rozwarcie szczęk stosując mechanoterapię czynną i bierną. Bierna polega na ćwiczeniach rozwierania szczęk przez pacjenta, czynna na rozwieraniu szczęk poprzez kliny lub szczękorozwieracze (np. Heistera). Dodatkowo stosujemy fizykoterapię i leczenie przeciwzapalne. Szczękościsk mięśniowy jest spowodowany mechanicznym lub chemicznym uszkodzeniem włókien mięśniowych. Najczęściej dochodzi do niego po zranieniu mięśnia tępą (zgięta) igłą lub po zdeponowaniu środka znieczulającego w obrębie mięśnia. Może też wystąpić po blokadzie alkoholowej III gałęzi nerwu trójdzielnego. Przyczyną szczękościsku mięśniowego mogą być też procesy patologiczne toczące się w żwaczu jak kilaki, nowotwory lub kostniejące zapalenie mięśni. Leczenie polega na podawaniu środka przeciwzapalnego i stosowaniu fizykoterapii i mechanoterapii. W przypadku kiły leczymy chorobę podstawową. Nowotwory, a niekiedy także kostniejące zapalenie mięśni wymacają leczenia chirurgicznego. W szczękościsku myogennym i neurogennym kierunek zbaczania żuchwy przy próbie rozwarcia szczęk wskazuje lokalizację procesu. W przypadku nacieczenia m. skroniowego oraz m. żwacza – żuchwa zbacza w stronę chorą, a przy nacieczeniu m. skrzydłowego przyśrodkowego – w stronę zdrową. Szczękościsk nerwowy spowodowany jest stanem napięcia w gałązkach, ruchowych trzeciej gałęzi nerwu trójdzielnego. Stan ten może być spowodowany przyczynami wewnątrzczaszkowymi, np. guzem, krwawieniem, zapaleniem – opon mózgowo – rdzeniowych, złamaniem podstawy czaszki lub chorobami ogólnoustrojowymi jak: mocznica, padaczka, zatrucie ciążowe, tężec, wścieklizna. Może mieć też podłoże psychologiczne (histeria). Szczękościsk nerwowy obejmuje mięśnie obustronnie. Leczenie polega na leczeniu choroby podstawowej. Szczękościsk bierny może być zejściem szczękościsku czynnego, może też być następstwem przebycia urazów, kiły, raka wodnego lub rozległych zabiegów operacyjnych. Upośledzenie rozwarcia jest wywołane przez wytworzenie się bliznowatej tkanki łącznej w obrębie mięśni. Rozwarcie szczęk jest możliwe w ograniczonym stopniu, a dalsza próba rozwierania nie daje efektu ze względu na opór zwłókniałej tkanki. Szczękościsk bierny u dzieci w okresie wzrostu prowadzi do poważnych zaburzeń układu stomatognatycznego. Odmianą szczękościsku biernego jest szczękościsk pochodzenia stawowego. Może on powstać na skutek zesztywnienia stawu skroniowo – żuchwowego pochodzenia ropnego czy też urazowego lub z powodu obecności w stawie wysięku lub krwiaka. Leczenie szczękościsku biernego polega na stosowaniu fizykoterapii oraz mechanoterapii i leczenia farmakologicznego. Zbliznowacenia można ostrzykiwać hialuronidazą. W skrajnych przypadkach blizny można uczyć chirurgicznie poprzez ich wycięcie. Szczękościsk pochodzenia stawowego leczymy poprzez wyeliminowanie urazu (mikrourazów) i odciążenia stawu. W ostrym stanie zapalnym oprócz leczenia farmakologicznego możemy unieruchomić staw przy pomocy wiązania międzyszczękowego, Odciążenie stawu uzyskujemy stosując szyny nakładkowe lub protezy o podwyższonej wysokości zwarcia. 2. 2.1. przeciwwskazania do metody Partscha 2
– – – –

metoda partsch 2 jest metoda leczenia torbieli, polegajaca na jej calkowitym jednoetapowym wyluszczeniu (extirpatio cystis, cystektomia) z nastepowa weryfikacja patomorfologiczna po nacieciu i odwarstwieniu plata sluzowkowo-okostnowego wykonuje sie otwor w kosci lub poszerza juz istniejacy, a nastepnie wyluszcza torebke torbieli w calosci zalety: brak wznowy i metaplazji nowotworowej mieszka torbieli (w raka plaskonablonkowego, sluzowkowonaskorkowego, guza mieszanego, zebopochodnego guza gruczolakowatego, szkliwiaka) p-wskazania: 1. duże torbiele, które powoduja rozlegle zniszczenie sasiadujacych struktur kostnych i stwarzajace ryzyko zlamania kosci, szerokiego otwarcia zatoki szczekowej i utrudnionego oddychania przez nos, polaczenia z jama nosowa. Jednoczasowe usuniecie torbieli wymaga wywczas zastosowania przeszczepow kostnych wlasno lub obcopochodnych, co znacznie wydluza czas trwania zabiegu. W przypadku duzych torbieli wpuklajacych sie do zatoki szczekowej konieczne jest rownoczesne wykonanie operacji Caldwell-Luca. 2. torbiele rozwojowe i zebopochodne u dzieci – specyficzne warunki anatomiczne i fizjologiczne powoduja pewne ograniczenia – jest to

zwiazane z obecnoscia zawiazkow zebow w jamie torbieli, zahamowaniem procesu wyrzynania sie zebow, wpuklaniem sie torbieli do swiatla zatoki szczekowejw okresie wzrostu szczeki, w zuchwie – ze zniszczeniem kanalu zuchwowego. Ponadto jednoczasowe wyluszczenie duzych torbieli u dzieci niesie ryzyko powstania wad twarzowo-szczekowo-zgryzowych. 3. duże zropiałe torbiele. 4. podeszly wiek, zly stan ogolny pacjenta – metody dwuetapowe sa mniej obciazajace W tych przypadkach powinno sie wykonac zabieg metoda dwuetapowa lub w modyfikacji Drozdowskiego (1etap: nie formujac plata sluzowkowo-okostnowego wycina sie otwor do jamy torbieli mniejszy niz jej srednica przez wszystkie warstwy lacznie (sluzowka, kosci i torebka torbieli), do utrzymania otworu odbarczajacego stosuje sie obturator. 2etap:ostateczne wyluszczenie torbieli gdy jama kostna odpowiednio sie zmniejszy)

2.2. neuralgia prawdziwa
– –

– – –

– – – – – –

neuralgie nerwu trojdzielnego mozemy podzielic na objawowa, wtorna i pierwotna, samoistna czyli prawdziwa (neuralgia essentialis) nerwobol samoistny jest schorzeniem o niewyjasnionej etiologii. Badaniem anatomopatologicznym nie stwierdza sie odchylen od stanu prawidlowego w zwoju Gassera i pniach poszczegolnych galezi objetych neuralgia. Wsrod prawdopodonych przyczyn wymienia sie: czuciowa nadwrazliwosc osrodkowego ukladu nerwowego, zaburzenia w ukrwieniu tkanek otaczajcych nerw, zmiany w oun pochodzenia bakteryjnego, blizny i wyrosla kostne wewnatrzczaszkowe. Lub guz kąta mostowo-móżdżkowego, ropień, malformacje naczyniowa, konflikt naczyniowo-nerwowy (np. ucisk nerwu przez tętnice móżdżkową górną, podstawną lub kręgową lub żyłę skalistą) wystepuje najczesciej w obrebie II i III galezi (5% w obrebie I galezi i przemawia to za charakterem objawowym), niekiedy w obu rownoczesnie, u osob w srednim lub starszym wieku i czesciej u kobiet. Nagly krotki atak ostrego klujacego bolu ograniczonego do obszaru zaopatrywanego przez dana galaz poprzedzone aura, w poczatkowym okresie choroby trwaja kilka sekund, ustepuja calkowicie w okresie przerwy miedzybolowej (okresy remisji moga trwac do kilku miesiecy). W miare trwania procesu chorobowego ataki wydluzaja sie,a przerwy ulegaja skroceniu. Kilka do kilkunastu w ciagu doby. przy dłużej trwającej chorobie – strefy drętwień i mrowień na twarzy. w zaawansowanej chorobie – osłabienie odruchu rogówkowego i spojówkowego ból jednostronny (w 3% obustronnie), kłujący, zaburzenia czucia powierzchownego i głebokiego, przeczulica towarzyszy mu wzmozone objawy wegetatywne: zaczerwienienie skory twarzy, lzawienie, wzmozone wydzielanie sliny i sluzu z nosa. Moga towarzyszyc mu tez skurcze i drgawki miesni mimicznych i zujacych bol wystepuje wylacznie w ciagu dnia. Napady wyzwalaja niewielkie bodzce: mowienie, ruchy mimiczne twarzy, zucie pokarmow, mycie twarzy, golenie, podmuch wiatru, jaskrawe swiatlo, wysokie dzwieki pojawiaja sie najczesciej w okreslonym punkcie twarzy lub blony sluzowej i szybko rozprzestrzeniaja wzdluz przebiegu nerwu rozpoznanie: wykluczenie innych bólów twarzy, badanie obrazowe (MR) w celu wykluczenia neuralgii objawowej leczenie zachowawcze– farmakologiczne i fizykoterapia: – leki p-bolowe, witaminy z grupy B (B1 – 25-50mg dziennie, B12 – do 1000mg na tydzien) – leki p-padaczkowe - karbamazepina (Tegretol, Amizepin) – początkowo 100-200mg/dobę, do 8001000mg/dobę – leki p-drgawkowe – fenytoina, klonazepam (do 6mg na dobe) – blokady z 1 lub 2% roztworów lidokainy – seria 5 lub więcej – blokady alkoholowe – częste powikłanie: martwice skóry, kosci – podanie 0.5-1ml alkoholu 96% z 2% lignokaina – wstrzyknięcie kwasu tioktowego – krotkofalowe promieniowanie podczerwone przy pomocy lampy sollux , jonoforeza 0,5-1% roztworu polokainy, diadynamoterapia, akupunktura, akupresura leczenie chirurgiczne - usunięcie konfliktu naczyniowo-nerwowego – przeciecie lub wyrwanie nerwu - MVD (microvascular decompression) – zabieg w znieczuleniu ogólnym. Za małżowiną uszną wykonuje się kraniotomię o wymiarach 3 x 3.5 cm. Odchylając półkulę móżdżku, dochodzi się do okolicy kąta móżdżkowo-mostowego i otwierając zbiornik pajęczynówki, uwidocznia n. V w obszarze strefy wejścia do mostu. Dekompresja polega na odpreparowaniu naczynia od nerwu i odizolowaniu go (mięśniem, watą teflonową lub Goretexem) -u chorych z licznymi obciążeniami internistycznymi metodą leczniczą z wyboru jest przezskórne uszkodzenie zwoju trójdzielnego Gassera. Wykonuje się je na drodze iniekcji glicerolu (powoduje on degenerację i rozpad osłonek mielinowych i uszkodzenie aksonów) lub termokoagulacji. Technika Haertla – igłę lub elektrodę wkłuwa się 2-3cm bocznie od kąta ust i pod kontrolą rentgenowską (AP i boczne głowy) kieruje do otworu owalnego. Do otworu wchodzi się na głębokość 6cm (lub 1cm głębiej aby wprowadzić igłę do włókien zazwojowych) i podaje 0.2ml glicerolu. - roznicowanie: neuralgia objawowa, klasterowe bole glowy, ostre zapalenie zatok szczekowych

polip zatoki – zawartosc sluzowiaka w analizie chemicznej wykazuje duza ilosc bialka. zapalne zmiany przyzebia. przeplukanie antyspetykiem leczenie zapalen przewleklych: – chirurgiczne – otwarcie zatoki. ropne). guzy nowotworowe. niekiedy obrzek policzka. escherichia coli. na blonie sluzowej policzkow. stopien zacienienia zatoki. najczesciej w szczekowej i czolowej. pulsujacy. rozpulchnona i nacieczona poczatkowo wydzielina surowicza. a mala cholesterolu – leczenie: otwarcie zatoki. W okolicy katow ust. ewentualne zamkniecie przetoki ustnozatokowej. Jesli ulegnie zakazeniu – ropniak zatoki (pyocoele) – rozpoznanie na podstawie zdjecia rtg zatok – torbiel przedstawia sie jako polkolisty . przyspieszony opad krwinek w przypadkach powiklanych powstaniem przetoki. czasu trwania choroby. nastepnie surowiczo-ropna i ropna.3. trwaja kilka godzin i ustepuja. 3. przewlekle (surowicze. powstajaca w wyniku obliteracji przewodow wyprowadzajacych gruczolow lub ich przedwczesnego zamkniecia. podwyzszona leukocytoza. operacja Caldwell-Luca lub Rouge'a-Denkera 3. nastepuje wyplywanie przez nos wypijanych plynow rozpoznanie: badanie przedmiotowe i podmiotowe. klebsiella pneumoniae. Rozwija sie bezobjawowo. wypelniona sluzem i – . urazy. slabo wysycony cien (objaw zachodzacego slonca) najczesciej na dolnej scianie zatoki. wtloczenie fragmentu korzenia usuwanego zeba lub kosci przegrody zebodolu do swiatla zatoki. usuniecie jej zawartosci lacznie z fragmentem zmienionej blony sluzowej i powiekszenie otworu odplywowego do nosa w scianie przysrodkowej. streptococcus pyogenes. rzadko wystepuja bole glowy lub szczeki. zebopochodne zapalenie zatok szczekowych – – – – – – – – – – – – – – – – – przyczyny: procesy zapalne toczace sie w miazdze zebow lub w tkankach otaczajacych szerzace sie w kierunku swiatla zatok. jej scienczenia i przerostu lacznotkankowego podscieliska nablonek migawkowy ulega metaplazji w plaski.1. ktorym towarzyszy wydzielina surowiczo-ropna moze dochodzic do zaniku blony sluzowej. na tle przewleklego stanu zapalnego zamykajacego przewod wyprowadzajacy. bole glowy (tepy. rozrostowe) w zapaleniach ostrych blona sluzowa zatoki jest przekrwiona i obrzeknieta. Jej obraz histopatologiczny to jama wyscielona nablonkiem jednowarstwowym plaskim typu srodblonka. usuniecie torbieli kryst: – torbiel zastoinowa. zapalne zmiany okolowierzcholkowe zebow z powiklana prochnica. uposledzenie oddychania przez nos. obecnosc patologicznej wydzieliny i jej splywanie do gardla lub wyplyw przez nos. bolesnosc uciskowa. Roznicowanie: torbiel zebopochodna. usuniecie zeba przyczynowego – FESS (endoskopia funkcjonalna). Powolny wzrost – torbiel sluzowa jest torbiela rzekoma.2. zle samopoczucie. zaburzenia ze strony ukladu oddechowego (zap oskrzeli). potwierdzeniem jest zdjecie rtg (zab przyczynowy. nasila sie przy pochylaniu. Obserwuje sie hiperplastyczne przerosty i polipy. cuchnaca wydzielina ropna objawy miejscowe i ogolne zwiazane z uposledzeniem drenazu i wentylacji zatok wskutek zakazenia objawy miejscowe: bol w okolicy zatoki. otoczona wartwa luznej tkanki lacznej. wapno – leki obkurczajace naczynia miejscowo do przewodu nosowego – punkcja zatoki celem usuniecia wydzieliny. retencyjna blony sluzowej jamy ustnej. rozpychajacy. przetoki ustno-zatokowe jako powiklanie ekstrakcji. Ostre (surowicze. witaminy. zazwyczaj niecuchnaca w zapaleniach przewleklych zmiany zaleza od rodzaju flory bakteryjnej. obecnosc plynu) leczenie zapalen ostrych: – usuniecie zeba przyczynowego – leczenie zachowawcze – antybiotyki. zaburzenia powonienia objawy ogolne: temperatura. nowotwory rozwijajace sie w swietle zatok lub wpuklajace sie do ich wnetrza 33% zapalen zatok w patogenezie decydujacy wplyw maja bakterie wywolujace ropne zapalenia i zgorzel miazgi – streptococcus viridans. ropne. jej nasilenia i powtarzajacych sie zaostrzen. przewaznie rano. mukocele – śluzowiak – bartkowski: – torbiel zastoinowa sluzowa powstajaca w sluzowce jednej z zatok obocznych nosa. staphylococcus epidermidis. na czerwieni warg. leki p-bolowe i p-zapalne.

gdy zeby sa mocno osadzone w zebodole. po kilku dniach powstaje krosta a pod nia ognisko martwicy obejmujace mieszek i skore wokol. kleszczyki peana do przeprowadzenia drutu przez przestrzenie miedzyzebowe. Drugi koniec drutu wprowadza sie w kierunku j. czyrak – – – – czyrak (furunculus) jest to miejscowy ostry ropny stan zapalny skory. W razie sklonnosci do rozprzestrzeniania sie – podwiazanie zyly katowej. Roznicowanie: ropien (wieksza powierzchnia. wiazania osemkowe – drutem grubosci 0. waglik (czarny stup posrodku czopa) Leczenie: w warunkach szpitalnych. brak czopa). Blokady nowokainowe w okresie nacieczenia zapalnego. Kazdy koniec drutu przeprowadza sie dokola szyjki zeba sasiedniego. wieksze zagrozenie wystapienia powiklan. powiklania (zaleza od zlosliwosci flory bakteryjnej i lokalizacji procesu zapalnego): zakrzepowe zapalenie zyl twarzy i zatoki jamistej. tworzac zaczep dla gumki wyciagu. po czym wyprowadza sie go przez nastepna przestrzen do przedsionka. tak aby wiazanie obejmowalo mocno szyjki zebow. nosie.4-0. ze jednoczesnie ze skreceniem obu koncow drutu asystent na luzno zalozonej petli wykonuje oczko przy pomocy metalowego haczyka. aby oczko pozostalo od strony przedsionka jamy ustnej. Można również wiazac osemkowo wszystkie cztery zeby jedna ligatura. Leczenie pbakteryjne wysokimi dawkami antybiotykow dozylnie lub domiesniowo. Skrety musza byc rowne. Wiazanie Ernsta – jeden koniec drutu wprowadza sie przez przestrzen miedzyzebowa do jamy ustnej. Proces chorobowy obejmuje mieszek wlosowy i otaczajace skore.. Wiazanie proste – drut dlugosci 4 cm przewleka sie przez przestrzen miedzyzebowa w kierunku jamy usntej i przez nastepna wyprowadza sie go do przedsionka. zapalenie wezlow chlonnych. majace na celu zblizac je do siebie. wardze gornej. Skrecone konce odcina sie na dlugosc 3-4 mm i dogina w strone dziasla.5-1 cm uwypuklenia pokryte blona sluzowa. ligatury druciane w zlamaniach zuchwy – – – – – – wiazania druciane sa sposobem tymczasowego unieruchomienia odlamow. który przez uszkodzony naskorek wnika wglab tkanek. Zaopatrzenie takie wymaga odpowiednich narzedzi: kkleszcze do ciecia drutu. Krosta peka samoistnie z ewakuacja mas martwiczych po ok. zwykle na karku. ale tez na czole. Zwykle wyciag Ivy zaklada sie na przeciwstawne zeby przedtrzonowe lub trzonowe po obu stronach. niekiedy jako pierwszy objaw. ropne zap opon m-rdz i mozgu.– – – – plynem tkankowym zmiany moga byc otoczone tkanka ziarninowa przyczyna: uraz. Powtarzajace sie czyraki wskazuje na zmniejszenie sie odpornosci chorego i wystepuja czesciej u cukrzykow. przeprowadzajac jeden z nich przez oczko. a przyciete konce dogina w strone dziasla. Najwieksze zagrozenie – czyrak rozwijajacy sie w srodkowym pietrze twarzy (zyla katowa -> zatoka jamista). ropowica oczodolu.. W czyraku mnogim wykonuje sie ciecice krzyzowe i usuwa tkanki martwicze. jednak jako unieruchomienie zlamanej kosci moze byc stosowane tylko czasowo wiazanie osemkowo-oczkowe – ligature zaklada sie w sposob opisany wyzej. Odczynowi miejscowemu moga towarzyszyc objawy ogolne (podwyzszona temp. 8-10 dniach. octan glinki. Charakteryzuje sie ograniczonym zaczerwienieniem i obrzekiem skory. Jest to szybki i latwy sposob unieruchomienia. unieruchamiajac odlamy.5mm przywiazuje sie osemkowo po dwa zeby z kazdej strony szpary zlamania. masc ichtiolowa.3-0. Dobrze utrzymuje rozchwiane zeby. Podwojnie zalozony drut ligaturowy dlugosci 4 cm skreca sie 2-3 razy. w przedsionku skreca sie oba konce. przewlekly stan zapalny. a do jamy wprowadza sie seton. wypelnione plynem jesli nie oprozniaja sie same i wykazuja tendencje wzrostowa nalezy je wyluszczac + badanie histopato 3. z ta roznica. Gdy zmiana jest w stanie nacieku – oklady z riwanolu. tworzac male oczko na koncu petli. Czyrak mnogi (carbunculus) powstaje w wyniku zakazenia kilku znajdujacych sie obok siebie mieszkow wlosowych. Po odcieciu nadmiaru skreconego drutu zagina sie go. ale moze byc stosowany tylko jako 1 pomoc. Pozostaje niewielka blizna. odlegle ropnie przerzutowe. 3. Oba konce dociaga sie do szyjek zebowych i skreca do granic wytrzymalosci drutu. Wywolany przez gronkowca zlocistego. ktorego pkt wyjscia jest mieszek wlosowy. z poczatku ma postac nacieku zapalnego wokół mieszka. W kazdym przypadku powinno byc stosowane tylko tymczasowo. .u. Konce drutu skreca sie zawsze zgodnie z ruchem wskazowek zegara. Jesli wytworzy sie czop martwiczy – chirurgicznie usunac i rane zasaczkowac. Stan zapalny bardziej nasilony. po czym laczy ich konce. drut ligaturowy 0. Ubytek powoli wypelnia sie ziarnina i pokrywa naskorkiem. co wplywa na dokladniejsze przyciagniecie drutu do szyjek zebow wiazania petlowe typu Ivy – stosuje sie do wyciagu miedzyszczekowego.5mm o odpowiedniej elastycznosci (miekki drut stalowy). potem sinoczerwonego guzka. oslabienie) i odczyn wynikajacy z przedostania sie drobnoustrojow do ukladu chlonnego lub zylnego i przebiegajacy pod postacia zapalenia naczyn i wezlow chlonnych. czop sluzowy niewielkie 0.2. Zabronione jest wyduszanie zawartosci czyraka. najwzyej na kilka dni do chwili zalozenia wlasciwego ostatecznego zaopatrzenia. Takie wiazanie nalezy nalozyc przynajmniej w 4 punktach i tylko wowczas. Konce drutu wprowadza sie w przestrzen miedzyzebowa w ten sposob. wsytepujac w postaci pojedynczej lub mnogiej. roztworu spirytusowego salicylanu lub rezorcyny. udzial w skrecaniu musza brac oba konce.3. Wrota zakazenia stanowi uszkodzony naskorek.

zdjecia warstowowe w projekcji . jego stadium rozwoju i wielkosci.. laboratoryjnymi. Nastepnie usuwa sie gruby drut aluminiowy. Badanie wewnatrzustne dotyczy wszystkich struktur i narzadow j. charakteru klinicznego zmiany. dotykajac. na zewnatrz i do wewnatrz. do tylu. Zwykle poczatkowe stadium jest przez pacjenta niezauwazone badanie przedmiotowe wraz z ocena wezlow chlonnych (ogladajac. a obok niego gruby drut aluminiowy lub gumowy dren.– przez przestrzen miedzyzebowa o 2 zeby dalej. Nastepnie nad nimi przewleka sie ten sam koniec przez te sama przestrzen dojezykowo i ponownie przez nastepna do przedsionka ponizej obu drutow. wybory metody leczniczej. 4. pierwotne ognisko zazwyczaj ma postac nacieku. zwichniecia zuchwy (luxatio mandibulae) – – – – – – – – podwichniecie lub zwichniecie moze powstac w nastepstwie gwaltownego urazu. wystepowania jedno lub wieloogniskowych zmian. Konce skreca sie. Konce skreca sie. Często spotykane – po stronie wewnetrznej torebka jest najslabsza i latwo ulega uszkodzeniu. skosno-bocznej lub Schillera. umiejscowienia. Material tkankowy do badan mikroskopowych uzyskuje sie przez pobranie wycinka. Zwichniecie rozni sie wiekszym rozciagnieciem torebki oraz zaklinowaniem uniesionej ku gorze glowy zuchwy przed guzkiem stawowym rozroznia sie 4 rodzaje: do przodu. rtg. ultrasonografia szyi i biopsja aspiracyjna wezlow chlonnych. W podwichnieciu glowa powraca do prawidlowego ustawienia w panewce bez wiekszych trudnosci. Podejrzenie wynikajace z wywiadu i badania klinicznego powinny byc potwierdzone badaniem histopatologicznym. Palpacyjnie wyczuwa sie pusta panewke stawowoa oraz przechodzenie glowy zuchwy przez guzek stawowy. jednak bez wiekszego jej uszkodzenia. Palpacyjnie – pusty dol stawowy. W jednostronnym chory nie moze zewrzec szczek. stanu wezlow chlonnych. Badanie dotykiem powinno byc obureczne. Radiogramy w pozycji Schillera i skosno-bocznej przy zwartych i rozwartych szczekach ujawniaja opisane ustawienie glowy zuchwy. aby ligatura ciasno przylegala do szyjek. a rokowanie jest powazne i zalezy od: histopatologicznej formuly guza. przycina i dogina.u. podczas gdy w zwichnieciu powrot ten bez pomocy jest niemozliwy i wymaga interwencji lekarza. Pomocne w ustaleniu rozpozania sa liczne badania dodatkowe: zdjecie pantomograficzne. guzka lub niebolesnego owrzodzenia tak wiec rozpoznanie choroby nowotworowej stawia sie na podstawie wywiadu. Ogladaniem stwierdza sie wyrazne uwypuklenie okolicy przedusznej rozpoznanie – rtg w projekcji przednio-tylnej. aby w przedsionku wyprowadzic do ponizej drutu aluminiowego i ligatury przylegajacej do luku zebowego. porownujac) – jama ustna jest latwo dostepnym terenem badania i dzieki temu przy wlasciwym jego przeprowadzeniu istnieje duza szansa wczesnego wykrycia i rozpoznania nowotworu. diagnostyka nowotworow – – – – – – – postepowanie rozpoznawcze nalezy rozpoczac od badania podmiotowego (wywiadu) na temat poczatku choroby i ewentualnego leczenia. W obustronnym – symetryczne i bardzo duze rozwarcie szczek z niemoznoscia ich zwarcia. Podczas maksymalnego rozwarcia glowa zuchwy przeskakuje nagle przez pewien prog do przodu i jezeli zwichniecie jest jednostronne to zuchwa zbacza na strone przeciwlegla – zdrowa. a zuchwa jest przesunieta w strone zdrowa. uderzenia lub upadku przy szeroko rozwartych szczekach. punkcje wiertarkowa lub biopsje aspiracyjna cienkoiglowa. docina i dogina. i na wysunieciu glowy zuchwy przed najwyzszy pkt guzka stawowego.2. Polega na nadmiernym rozciagnieciu torebki stawowej. Tylko zwichniecie do przodu moze wystapic bez zlamania zuchwy. Wystepuje przy tym bolesnosc i slyszalny trzask. Poza jama ustna dotyczy glownie wezlow chlonnych podbrodkowych. czy podczas usuwania zebow. Wiazanie ciagle Stouta – dlugi ligaturowy drut przyklada sie jednym koncem do luku zebowego od strony przedsionka. glowa zuchwy przed guzkiem stawowym. Zwichniecie do wewnatrz wystepuje najczesciej przy zlamaniu wyrostkow klykciowych. czasu podjecia leczenia. Podwichniecie ujawnia sie zazwyczaj dopiero po przeminieciu ostrej fazy pourazowej. W kazdym przypadku rozpoznanie musi byc potwierdzone histopatologicznie. po czym wyprowadza sie go do przedsionka przez te sama przestrzen co pierwszy koniec. a szczegolnie blony sluzowej. podzuchwowych i szyjnych. 4. tomografia komputerowa. Zwichniecie na zewnatrz wystepuje bardzo rzadko. Petle te nalezy kleszczykami dokrecic. 4. pozostale towarzysza najczesciej zlamaniom wyrostka stawowego zuchwy zwichniecie do przodu moze byc jedno lub obustronne. Czynność te powtarza sie az do objecia ligatura ostatniego zeba.1. wyniku badania histopatologicznego uzupelnionego badaniami dodatkowymi: usg. Drugi koniec ligatury wprowadza sie od strony jezykowej do ostatniej przestrzeni w ten sposob. który spelnial role pomocnicza dla formowania petli. dbajac by oba druty lezaly jeden na drugim. Glowa zuchwy opuszcza dol stawowy i przemieszcza sie ku srodkowi.

W tym przypadku zabieg wykonuje się po wyleczeniu zapalenia. Leczenie uważa się za zakończone. przeciwswskazania do ekstrakcji Przeciwwskazania do usuwania zębów – są związane ze stanem ogólnym chorego i stanowią o konieczności odroczenia zabiegu. kamienia nazębnego. W przedłużającym się zapaleniu zębodołu tworzą się martwaki kostne. nipass itp. zaburzeniami krzepniecia i choroba nowotworowa czas gojenia – ok. że przyczyną suchego zębodołu jest działanie środków obkurczających naczynia krwionośne podawanych razem z płynem znieczulającym lub wyplukaniem skrzepu. czy farmakologicznego (antybiotyki) nie może być przeciwwskazaniem . Przeciwwskazania do usuwania zębów dzielimy na: 1. anestezyna. zwiazane o draznieniem zakonczen nerwowych psutego zebodolu. Uchwyt oburacz. 4. jak wykazała praktyka. następnie oczyszczamy zębodół przy użyciu ostrej łyżeczki kostnej. Nie gojące się przez kilka tygodni zębodoły. usuwanie tych zębów w stanie zapalenia tkanek okołozębowych prowadzi często do poważnych powikłań. że przedłużający się szczękościsk do kilku a nawet kilkunastu dni. a nawet niekiedy przeprowadzenia zabiegu w warunkach szpitalnych. odłamków korzenia zęba i odprysków kostnych. Przeciwwskazaniem względnym jest też szczękościsk III stopnia. Jako opatrunek stosujemy środki przeciwbólowe i odkażające na sączkach gazowych jak na przykład: jodoform. Dobre wyniki uzyskuje się także naświetlaniem lampą Solux. trudnościami technicznymi w atraumatycznym przeprowadzeniu zabiegu. balsam peruwiański. co w sumie sprzyja szerzeniu się procesu zapalnego po zabiegu. bardzo bolesna na dotyk. 5.3. Spowodowane to jest. z drugiej natomiast. Należy jednak zwrócić uwagę. Przeciwwskazania miejscowe – bezwzględne – względne 2. Zagadnienie to stanowi właściwie wyjątek w leczeniu chirurgicznym ponieważ. Leczenie zapalenia wymaga dokładnego oczyszczenia zębodołu z resztek rozkładającego się skrzepu i pozostałości po usuwaniu zęba. 3 tygodnie (przez ziarninowanie) 5. Uważa się. gdy rana kostna pokryta jest ziarniną. suchy zebodol (pusty zebodol. odpowiedniego przygotowania chorego. kciuki na zebach trzonowych. nasuwają podejrzenie procesu nowotworowego. który utrudnia wykonanie zabiegu. Przeciwwskazania miejscowe względne Do przeciwwskazań miejscowych zalicza się. mimo intensywnego leczenia procesu zapalnego. a chory nie zgłasza dolegliwości bólowych. Zabieg wykonujemy w znieczuleniu przewodowym. konsultacji lekarza leczącego chorobę podstawową. z glowa przycisnieta do podglowka. Usunięcie tych zębów dokonujemy po wygaśnięciu ostrego procesu zapalnego. istnieniem w tej okolicy luźnej tkanki łącznej (przestrzeń skrzydłowo – żuchwowa). pozostale palce obejmuja trzon zuchwy od dolu. Chory w pozycji siedzacej. Pociagnac ku dolowi i nieznacznie ku przodowi i popchniecie ku tylowi do dolu stawowego. Jedynym odstępstwem od tej zasady jest usuwanie zębów z sąsiedztwa zmian nowotworowych w dniu podjęcia leczenia radioterapią. oraz bogatego unaczynienia krwionośnego i chłonnego. kamfenol. Predysponowani do tego powiklania sa pacjenci z cukrzyca. nie ustępujący pomimo właściwego leczenia chirurgicznego (nacięcie ropnia). lub przerzutu komórek nowotworowych. apernyl. Ściana kostna zębodołu jest gładka. ostre rozlane zapalenie wrzodziejące błony śluzowej jamy ustnej. rozwija sie zwykle 2-3 doby po zabiegu powstaje gdy zębodół nie wypełnia się prawidłowym skrzepem i jest narazony na szybki rozwoj procesu bakteryjnego. nie pokryta skrzepem. wydzielające się najczęściej w postaci ostrych igieł lub wąskich blaszek kostnych. Dieta plynna. alveolitis sicca) – – – – – – jedno z powiklan po ekstrakcji. Unieruchomienie na kilka dni. np. Przeciwwskazania względne miejscowe stanowią również ostre okołokoronowe procesy zapalne wokół wyrzynających się dolnych zębów mądrości. przedłużając często jego czas trwania. W przypadku leczenia chirurgicznego zęby te usuwa się wraz z guzem.– czolowej lub strzalkowej leczenie: nastawienie (im wczesniej tym latwiej) – srodki p-bolowe i znieczulenie nasiekowe okolicy ssz. roztwór riwanolu lub nadmanganianu potasu). Suchy zębodół powoduje duże dolegliwości bólowe. Ranę przemywamy strumieniem środka odkażającego (3% woda utleniona. Przeciwwskazania ogólne – bezwzględne – względne Przeciwwskazaniem miejscowym bezwzględnym są zęby tkwiące w tkance objętej nowotworem złośliwym lub w tkankach sąsiadujących z guzem. Usunięcie takich zębów stanowi niebezpieczeństwo gwałtownego wzrostu guza. co może być przyczyną szerzenia się procesu zapalnego do okolicznych tkanek. z jednej strony. o często niezwykle burzliwym przebiegu.1.

że chorzy nierzadko zgłaszają się do stomatologa z nie rozpoznaną białaczką a lekarz nie zwracając uwagi na objawy sugerujące białaczkę (często pierwszymi objawami są zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej). Stan ten charakteryzuje się silnym. ale głównie w możliwości dużych wahań poziomu cukru we krwi po przeprowadzeniu zabiegu. kanały boczne (delta korzeniowa) lub wniknięcie drobnoustrojów przez kieszonkę dziąsłową.3. – padaczka. a w konsekwencji może prowadzić do zejścia śmiertelnego. Przeciwwskazania ogólne bezwzględne – bezwzględnym przeciwwskazaniem ogólnym jest ostra białaczka. ziarninowej i ropnej lub w postaci przewlekłej zaostrzonej. nawet wielokorzeniowy. jednak czasami można stwierdzić w okolicy wierzchołka korzenia nieznaczne poszerzenie szpary ozębnowej. Okoliczne węzły chłonne są zazwyczaj powiększone i bolesne. zaczerwienienie i obrzęk błony śluzowej w okolicy wierzchołka korzenia zęba. pulsującym bólem zęba. zwłaszcza w okresie ostrej niewydolności krążenia (nadciśnienie – powyzej 160/95. choć może także rozwinąć się pierwotnie. jednakże do najczęstszych przyczyn należą zakażenia drobnoustrojami. bez przeprowadzenia właściwych badań. Czynniki predysponujące: miażdżyca. Zarówno w surowiczym jak i ropnym ostrym zapaleniu ozębnej –zdjęcie rentgenowskie na ogół nie wykazuje zmian. może także dążyć w kierunku powierzchni kości wyrostka zębodołowego przez ścianę zębodołu lub też pozostać w kości tworząc ropień śródkostny. Zakażenia te są zwykle następstwem procesów chorobowych toczących się w miazdze zęba. krwiak jako powiklanie po znieczuleniu – Zranienie naczynia krwionośnego lub splotu żylnego – zazwyczaj niewielkie krwawienie. Pomimo pozorów. co powoduje szybkie ustąpienie procesu chorobowego. Przeciwwskazania ogólne względne – należą do nich: – choroby serca i naczyń krwionośnych. martwica i zgorzel. złe samopoczucie. Z kanału korzeniowego przy otwarciu komory może wypływać surowiczy wysięk zapalny.2. ostra niewydolność wieńcowa. takich jak zapalenie. – marskość wątroby. ponieważ ząb zgorzelinowy. Innymi drogami szerzenia się zapalenia ozębnej mogą być: perforacja kanału korzeniowego w czasie leczenia endodontycznego. Leczenie ostrego surowiczego i ropnego zapalenia ozębnej jest podobne. Krwiaki najczęściej . przewlekłej – włóknistej. zapalenie zakrzepowe naczyń). na tyle. czy inne zaburzenia endokrynologiczne – również wskazana konsultacja specjalisty. Badaniem klinicznym stwierdza się bolesność zęba przy opukiwaniu oraz nieznacznie zwiększoną jego ruchomość. zabieg nie jest specjalnie skomplikowany.względnym do wykonania zabiegu usunięcia zęba. Usunięcie zęba może być w tym wypadku czynnikiem przyspieszającym gwałtownie proces chorobowy. Tworzący się wysięk ropny może znaleźć ujście przez kanał korzeniowy przez kieszonkę dziąsłową. Występuje też uczucie wydłużenia zęba i wysadzania go z zębodołu. Ból może potęgować się pod wpływem ciepła i niekiedy promieniować wzdłuż gałęzi nerwu trójdzielnego. Zabieg przeprowadzamy po konsultacji z reumatologiem w osłonie antybiotykowej. – skazy krwotoczne. W razie istnienia wskazań do leczenia zachowawczego lub zachowawczo – chirurgicznego udrażniamy kanał korzeniowy i przystępujemy do leczenia endodontycznego. – cukrzyca niewyrównana – niebezpieczeństwo tkwi nie tylko w upośledzonym gojeniu rany i wzmożonej podatności na zakażenie. 5. zapalenie mięśnia sercowego. Badaniem klinicznym można stwierdzić wyraźnie wzmożoną bolesność na opukiwanie. Ostre zapalenia ozębnej są zapaleniami typu wysiękowego o szybkim i burzliwym przebiegu. bolesnością zęba przy nagryzaniu oraz uczuciem wysadzania zęba z zębodołu. Problem ten jest ogólnie znany lekarzom stomatologom. Mogą pojawić się także objawy ogólnoustrojowe tzn. Może także wystąpić powiększenie i bolesność okolicznych węzłów chłonnych. co więcej. a pacjent może chwilowo pokonać szczękościsk przez stopniowe rozwieranie szczęk. ziarninującej. aby wykonanie zabiegu było możliwe. które przez otwór wierzchołkowy rozwijają się w ozębnej. zwłaszcza w przypadkach nawykowego poronienia. – przewlekła białaczka limfatyczna. Zranienie większego naczynia w głębi tkanek –> krwiak. – ciąża w pierwszych trzech miesiącach. decyduje się na przeprowadzenie zabiegu. – ostre choroby zakaźne. nieznaczny wzrost ciepłoty ciała. Zapalenia ozębnej mogą występować w postaci ostrej – surowiczej i ropnej. rozchwianie zęba. w takich przypadkach należy po kilku dniach wykonać ekstrakcję zęba. Charakteryzuje się ono bólem samoistnym o różnym stopniu nasilenia. niebezpieczeństwo jednak tkwi w tym. będący przyczyną ropnego zapalenia kości tkwi w zębodole stosunkowo luźno. – nadczynność tarczycy. – choroby nerek – ze względu na zaburzenia elektrolityczne i ucieczkę białek (w tym czynników krzepnięcia krwi) – choroba reumatyczna. 2) Ostre ropne zapalenie ozębnej (periodontitis acuta purulenta) – powstaje najczęściej w następstwie zapalenia surowiczego. skazy krwotoczne. 5. chemiczne i termiczne. ciągłym. czynniki mechaniczne. Zęby nie nadające się do leczenia kanałowego usuwamy. ostre zapalenie ozebnej Przyczyną zapalenia ozębnej mogą być urazy. czy gościec przewlekły postępujący. 1) Ostre surowicze zapalenie ozębnej (periodontitis acuta serosa) jest stanem chorobowym stanowiącym najczęściej wstęp do zapalenia ropnego.

aby przyspieszyć wchłanianie krwiaka) . sulfonamidy. zlamanie nosa – – – – – – – – – – – – nalezy do zlaman zespolu nosowo-szczekowego. zastosować opatrunek uciskowy. Przy uderzeniu w dolna część grzbietu powstaja zlamania poziome. repozycja po kilku dniach nastawienie w znieczuleniu miejscowym (rozpylenie 10% roztworu kokainy z adrenalina + saczki z roztworem znieczulającym na dno jamy nosowej) lub w krotkiej narkozie za pomoca podważki.1. wsrod ktorych wyrozniamy 3 stopnie – 1 – zlamanie obejmujace kosci nosa. przesuniecie w stosunku do linii posrodkowej). kosci szczekowe typu Le Fort II – 3.u. zwykle w sporcie lub w nastepstwie upadku. triada Trottera – zespół objawów klinicznych pojawiających się w przypadku zajęcia przez nowotwór złośliwy bocznej ściany części nosowej gardła. kierunku dzialania sily i od lokalizacji ciosu. otalgia .asymetria i unieruchomienie (lub ewentualnie ograniczenie ruchomości) podniebienia miękkiego związana z naciekiem mięśnia dźwigacza podniebienia miękkiego w późniejszym okresie może dołączyć się szczękościsk związany z naciekiem mięśnia skrzydłowego przyśrodkowego. szczegolnie przegrode w poszukiwaniu krwiaka (poduszkowate zgrubienie o barwie ciemniejszej od otoczenia). Przy bocznym kierunku dzialania sily – kosc nosowa na ktora dzialal uraz zapada wglab. Gaze usuwamy po 3 dniach i zakladamy swieza na dalsze 3 dni . ruchomosc patologiczna lub trzeszczenie.ból dolnej części twarzy (szczególnie okolicy żuchwy) – neuralgia w zakresie trzeciej gałęzi nerwu trójdzielnego. Rozponanie nie zawsze jest latwe ze wzgledu na szybko postepujacy obrzek tkanek miekkich uszkodzenie zalezy od sily uderzenia. okłady rozgrzewające w następnych. wylewy krwawe pod powiekami. zębodołowego dolnego w przestrzeni skrzydłowo-żuchwowej oraz znieczuleniu nasiękowym w dnie j.W przypadku wynaczynienia krwi z drobnych naczyń krwionośnych błony śluzowej czy skóry stwierdza się wylewy podśluzowe i podskórne w postaci sino czerwonych plam. przez uszkodzenie splotu skrzydłowego. krwawienie z nosa. 6. przy uderzeniu w gorna część grzbietu nosa powstaja podokostnowe podluzne zlamania kosci nosa i poprzeczne jedno lub dwustronne zlamania ich dolnego brzegu. n. Krwiak objawia się szybko powstającą wyniosłością tkanek wokół miejsca wkłucia (należy natychmiast przerwać znieczulenie. Objaw wynika z ekspansji nacieku na podstawę czaszki w okolicę otworu owalnego i jego szerzeniu się wzdłuż osłonek nerwowych. 6. Jesli to mozliwe pozostawic drozne ujscia zatoki szczekowej i kanalow nosowo-lzowych. jego przegrode i wyrostki czolowe kosci szczekowych – 2 – zlamanie obejmujace kosci nosa.zlamanie obejmujące kosci nosa. W przypadku duzego obrzeku – oklady z plynu Burowa. Zap omoca narzedzia unosi sie zlamana kosc. aż wreszcie znikają.powstają przy znieczuleniu nn. z przemieszczeniem lub bez. często ulegaja zakazeniu i dochodzi do powstania bardzo bolesnego ropnia przegrody – profilaktyczne oproznienie krwiaka przez naciecie lub punkcje po repozycji – tamponujemy nos gaza nasaczona antybiotykiem. pincety nosowej. jedno lub obustronny krwiak na przegrodzie nosowej. . Urazy komunikacyjne i wypadki najczesciej pociagaja za soba zlamania kosci nosa wraz zw srodkowym odcinkiem twarzy. Dla zespołu charakterystyczna jest triada objawów klinicznych: . który uplynal od wypadku w swiezych zlamaniach jesli nie ma obrzeku przystepujemy do repozycji jak najszybciej. zębodołowych górnych tylnych. bol. Przy uderzeniu od gory ku dolowi – zlamania poprzeczne. okłady zimne w 1 dobie. dalej do zielonkawych.jednostronny niedosłuch typu przewodzeniowego związany z naciekiem nowotworowym i obturacją ujścia gardłowego trąbki Eustachiusza. Nieduże i niezakażone cofają się bez następstw.2. od zewnatrz kontroluje sie i koryguje jej nastawienie palcem drugiej reki po nastawieniu kontroluje sie wnetrze nosa. Moze byc otwarte (najczesniej) lub zamkniete. W jego wyniku rozwija się wysiękowe zapalenie ucha środkowego. kosci szczekowe i kosc czolowa odosobnione zlamania kosci nosa zdarzaja sie rzadko. obrzek tkanek miekkich nosa i okolicy podoczodolowej (najwiekszy w 2-3 dniu po urazie) leczenie zalezy od okresu. Zakażenie -> ropień o gwałtownym przebiegu. Duza sila dzialajaca od przodu wywoluje obustronne podluzne zlamania z minimalnym przemieszczeniem. zespol Trottera Zespół Trottera. 6. Resoprcja ich jest bardzo wolna. Uszkodzenie chrzestnej czesci nosa wystepuje rzadziej ze wzgledu na jej duza elastycznosc objawy: zmiana ksztaltu nosa (zapadniecie. podluzne lub poprzeczne. zamknietych kleszczykow hemostatycznych lub kleszczy Killiana. Z biegiem czasu – pod wpływem rozkładu hemoglobiny – zabarwienia te ulegają zmianom na brunatne.

Formuje sie go w sklepieniu przedsionka i na przednio-bocznej scianie zatoki. a następnie (lub tylko) przewlekłego jej zapalenia – ze wszystkimi tego konsekwencjami. anatomiczne (nisko schodzacy zachylek zatoki). chorobę Pageta. do okolicy siekaczy. Poza tym próba dmuchania jest ujemna w przypadkach torbieli oraz polipowatych zmian przerostowych błony śluzowej zatoki szczękowej w okolicy rozworu półksiężycowatego. Po potwierdzeniu obecnosci przetoki nalezy ustalic czy zab zostal usuniety w calosci (usuniecie pozostawionego fragmentu przez zebodol lub przez otwarcie zatoki w dole nadklowym) W przypadku stwierdzenia niewielkiego otworu łączącego zatokę szczękową z jamą ustną. metody zamkniecia przetoki . usuniecie szwow po 10 dniach – metoda Zangego – pokrycie przetoki dwoma odwroconymi platami s-o utworzonymi od strony podniebiennej i policzkowej. pomimo istniejącego połączenia zębodołowo – zatokowego. Trwała przetoka jest powodem infekcji zatoki mikroflorą jamy ustnej. który umocowywany jest ligaturą do sąsiednich zębów. otwarcie zatoki szczekowej – – – – – – przyczyny: jatrogenne (na skutek nieumiejętnej pracy narzędziami lub podczas używania niewłaściwych narzędzi np. odwarstwienie i przeciecie okostnej na calej szerokosci. skosne sciecie nablonka na brzegu dziasla od strony podniebienia. swobodne wejście zgłębnikiem do zatoki) poprzez zębodół. Rane skorna zszywa sie. torbiel). przyczyny jatrogenne czy urazy. które jest również objawem niestałym. – Plat podniebienny arterializowany – zawiera tetnice podniebienna (doskonale ukrwiony). Powoduje dosc znaczne splycenie przedsionka. a do jego powstania może doprowadzić wiele procesów patologicznych. urazy (zlamanie guza szczeki). wszywajac do blony sluzowej przedsionka nad przetoka. 3 – 4 mm: – operacja plastyczna metoda Wassmunda-Borusiewicza – wytworzenie trapezowego plata s-o na wyrostku zebodolowym od strony policzka na wysokosci przetoki. zdarza się to w przypadku zamknięcia otworu polipem. przy braku objawów zapalnych błony śluzowej zatoki. Plat formuje sie rownolegle do luku zebowego z pozostawieniem rabka dziasla.3. mobilizacji – przez podcięcie okostnej – płata śluzówkowo – okostnowego pobranego z przedsionka jamy ustnej lub podniebienia (znacznie rzadziej). zszycie szwami wezelkowymi z blona sluzowa podniebienia. wyrowanianie brzegow kostnych kleszczami Luera. który działa na zasadzie zaworu. przesądzającym o ustaleniu rozpoznania otwarcia zatoki szczękowej jest próba zgłębnikowania (tj. W czasie dmuchania przez nos przy zamkniętych nozdrzach powietrze wydobywa się z zębodołu z charakterystycznym świstem. wyjatkowo przedtrzonowych). Połączenie ustno zatokowe jest nienaturalnym kanałem pomiędzy zatoką szczękową a jamą ustną. Jedynym miarodajnym badaniem. Moze byc skrecony o 90stopni w stosunku do podstawy. Może występować wypływanie płynu przez nos podczas picia i płukania jamy ustnej (proba plukania – najlepiej roztworem nadmanganianu potasu). – Plat wyspowy skorno-miesniowy z policzka – uformowany na skorze policzka. Nie korzystna bo miejsce zszycia znajduje sie nad przetoka – plat przesuniety z policzka – przy wysoko umiejscowionej przetoce. co stanowi przyczynę ostrego. Otwarciu zatoki szczękowej towarzyszy krwawienie z nosa (z przerwaniem błony śluzowej zatoki). wskazane jest nałożenie tamponu na zębodół. Przetoka jest to wynablonkowany kanal (8 -15 dni) Badaniem klinicznym stwierdza się wtedy dodatnią próbę dmuchania. a pośród innych należy wymienić przewlekłe infekcje przebiegające ze zniszczeniem blaszki kostnej. niepowodzenia poprzednich zabiegow. Szerokie połączenie jamy ustnej z zatoką szczękową. jest wiotki. Jesli blona sluzowa zatoki jest zmieniona zapalnie – operacja doszczetna Caldwell-Luca) Zdarza się (choć bardzo rzadko).a nastepnie w linii srodkowej podniebienia i skreca. Najczęstszą przyczyną są ekstrakcje zębów. procesy nowotworowe. Wskazanie: brak materialu tkankowego w otoczeniu przetoki. Wprowadza sie go do j. któremu nie towarzyszy obecność tkanek zapalnych.u przez rozciecie sluzowki policzka i wszywa w brzegi dziasla nad przetoka. jest wskazaniem do natychmiastowego wykonania plastyki wyrostka zębodołowego. Obnazona część podniebienia pokrywa sie ziarnina w okresie 3 tygodni – plat mostowy – utworzony w poprzek lub wzdluz wyrostka zebodolowego – plat jezykowy – pobrany z bocznej sciany jezyka – cialo tluszczowe Bichata – wprowadzenie poduszeczki tluszczowej policzka z zachowaniem szypuly naczyniowej do ubytku i pokrycie jej przeszczepem sluzowki lub skory – metoda dwuwarstwowego zamkniecia – pierwsza warstwa gleboka wytworzona z tkanek miekkich z .– w zlamaniach wieloodlamowych konieczne jest tez nalozenie zewnetrznego opatrunku ustalajacego i modelujacego (waleczki ligniny lub szyna gipsowa umocowana za pomoca opaski lub przylepca) 6. jego szypule stanowi miesien policzkowy.Zacząć należy od okrężnego wycięcia nabłonka dookoła przetoki na ok. wylyzeczkowanie scian przetoki. zapalenie zatoki szczekowej). dźwigni Beina w trakcie usuwania korzeni górnych zębów trzonowych. pokrycie zebodolu zmobilizowanym platem. Plat nie zawiera okostnej. chorobowe (w wyniku okołowierzchołkowych procesów patologicznych niszczących utkanie kostne w tej okolicy (ziarniniak. Próba dmuchania może być ujemna. iż połączenie ustno – zatokowe samoistnie „zamyka się” – często w wyniku obrzęku dziąsła. należy zaszyć ranę na głucho. Po wygładzeniu brzegów zębodołu.

stanu swiadomosci. zawroty glowy. a drugi dzwignia boczna lub kleszczami korzeniowymi. Technika alweotomii (opisana przez Horiero i wsp. histeria. reakcja anafilaktyczna. hiperwentylacja.– – sasiedztwa przetoki lub chrzastka homogenna. bol. rozszerzenie zrenic. Tetno slabe. krotkotrwala utrata przytomnosci wskutek przejsciowego niedokrwienia i niedotlenienia mozgu jako wzmozona reakcja ukladu wegetetywnego na bodziec psychiczny. W razie niepowodzenia – chirurgiczne zewnatrzzebodolowe usuniecie korzenia. Zwykle spowodowane jest błędną techniką. pojemnosc minutowa zmniejszona . zly stan ogolny – plytka akrylowa i plukanie nadmanganianem 8. 8. unieruchomienie zęba. Warstwa powierzchowna – plat przedsionkowy. Nie można stosować tej metody w przypadku. efedryna 5-15 mg iv w przypadku spadku cisnienia krwi). krwiak podpajeczynowkowy. narkolepsja .z. ulozenie chorego poziomo z uniesieniem nog ku gorze. W czesci srodkowej i przykoronowej – fiksakcja trandentalna 8. heterogenna lub liofilizowana. przyczyny sercowo-naczyniowe postepowanie: przerwanie zabiegu. Usuwamy także przegrody międzykorzeniowe (do wysokości dna zatoki). Jezeli pacjent nie odzyskuje przytomnosci – rozpoczac postepowanie z zastosowaniem podstawowych i zaawansowanych czynnosci resuscytacyjnych u chorych z tendencja do omdlen wskazane jest przeprowadzenie ekstrakcji w pozycji lezacej roznicowanie: utrata przytomnosci w wyniku hipoglikemii. w zależności od wskazań wykonuje się: resekcję. gdy przestrzeń pomiędzy sąsiednimi zębami jest mniejsza niż 1 cm i gdy kość wyrostka zębodołowego jest ekstremalnie niska. cisnienie tetnicze krwi obnizone. Po większych obrażeniach tj. nudnosci. wysoko temperatura otoczenia dochodzi do biernej reakcji emocjonalno-obronnej wystapienie omdlenia moga poprzedzac objawy prodromalne: zbledniecie powlok. rozluznienie ciasnego ubrania. ocena tetna. Następnie przy pomocy dłuta wykonuje się osteotomię pionową z obu stron wyrostka zbliżając poprzez kontrolowane złamanie brzegi kostne ku sobie. w gornych podniebienny od policzkowych + ewentualnie policzkowe. usuniecie kleszczami korzeniowymi lub dzwignia. Zeby wielokorzeniowe – rozdzielenie korzeni. ewentualnie farmakoterapia (atropina 0. replantację lub uzupełnienie protetyczne. nadwrazliwosc zatoki szyjnej. lecz stara się ząb „wyrwać" z zębodołu. kolatanie serca. Przy nieznacznym odłamaniu szkliwa należy wykonać rekonstrukcję korony zębowej za pomocą materiałów żywicowych. Rozdzielenia dokonuje sie wiertlem rozyczkowym przez dno komory zeba (w zebach dolnych oddzialenie korzenia blizszego od dalszego. 2 – 3 mm zarówno od strony podniebiennej jak i przedsionkowej – umożliwia to usunięcie kości wyrostka zębodołowego z obu stron. co daje ksztalt litery T). Zlamanie na wysokosci szyjki – zeby jednokorzeniowe usuwamy kleszczami korzeniowymi lub dzwognia Beina. strach. gdy lekarz nie wykonuje ruchów wyważających. Zlamanie ponizej szyjki – chirurgiczne usuniecie. pomocne jest wytworzenie szczeliny wiertlem rozyczkowym miedzy korzeniem a sciana zebodolu w celu wprowadzenia dziobow kleszczy lub dzwigni. kleszczami korzeniowymi lub kozia stopka.> zmiejszenie przplywu krwi przez naczynia mozgowe (omdlenie wazowagalne) oprocz wazowagalnego istnieja także inne mechanizmy powstania omdlenia: w wyniku hiperwentylacji (-> hipokapnia -> zwezenie naczyn -> niedotlenienie). jesli pacjent odzyskal przytomnosc -> podac tlen 2-5l/min.) jako kolejna metoda leczenia połączeń ustno – zatokowychSeparujemy płaty śluzówkowo – okostnowe ok.. policzkowy lub podniebienny. W razie złamania zęba przeciwstawnego na wysokości szyjki lub korzenia. omdlenie ortostatyczne (zwiazane z nagla zmiana pozycji ciala). niepokoj. cisnienia. zwolnione. Odsłonięcie miazgi jest wskazaniem do przyżyciowej amputacji czy ekstyrpacji oraz uzupełnienia protetycznego. zlamanie zeba jako powiklanie ekstrakcji – – – Uszkodzenie zęba przeciwstawnego – powikłanie to zdarza się najczęściej podczas usuwania dolnych zębów trzonowych. omdlenie – – – – – – – – – dosc czeste powiklanie ogolne zwiazane z ekstrakcja jest nagla. wiek (mezczyzni po 35 r. Czynniki predysponujace: plec. po ktorej pacjent samoistnie odzyskuje swiadomosc. kontrola radiologiczna i okresowe badanie żywotności zęba. w wyniku padaczki. uczucie oslabienia. po rozdzieleniu zebow dolnych bardziej widoczny korzen usuwa sie dzwignia Beina. złamaniu korony zęba z odsłonięciem zębiny obowiązuje leczenie zachowawcze. uczucie goraca lub zlewne poty. Jesli istnieja wskazania -> zlamanie w 1/3 przywierzcholkowej – resekcja.). Płaty śluzówkowo – okostnowe zszywa się pojedynczymi szwami w linii pośrodkowej.1. Obturator – wskazanie: podeszly wiek. przejsciowe incydenty niedokrwienne. plytka metalowa lub siatka teritalowa.5-1.5 mg iv w przypadku bradykardii. czynność serca zwolniona.2. Zlamanie zeba usuwanego – odlamanie korony powyzej szyjki – nalezy podjac probe usuniecia tymi samymi kleszczami.

rVIIa (w przypadku krwawien zagrazajacych zyciu). INR 6-10 – wit. miesak kosciopochodny) leczenie: zachowawcze. K 2-4 mg skazy naczyniowe. zwykle niewielkie i ograniczone. INR 0. nablonkowe (ziarnina o roznym stopniu dojrzalosci i pasma komorek nablonkowych z resztek Malasseza.9-1. Podawane w wywiadzie krwawienia z nosa. wit. niedobor witaminy K. szkliwiak. masywne przetoczenia krwi. nabyta hemofilia. zespol Ehlersa-Danlosa. „trumienka”. czasem widoczna obwodka osteosklerotyczna) ognisko zapalne w okolicy wierzcholka korzenia (lub wzdluz calej dlugosci korzenia – gdy zmiana zaawansowana. krwiomocz czy samoistne krwawienia powinny sklonic lekarza do zlecenia dodatkowych badan laboratoryjnych: wskaznik Quicka (INR. II. niedokrwistosc Fanconiego nabyte zaburzenia krzepniecia: choroby watroby. ktora z czasem otacza sie torebka lacznotkankowa. choroba von Willebrandta. V. przyczepiona do powierzchni korzenia zeba zmiana w okolicy wierzcholka korzenia lub na calej jego dlugosci. latwo tworzace sie krwiaki. przygotowanie do ekstrakcji pacjenta z zaburzeniami krzepniecia – – – – – – – – – – przed przystapieniem do znieczulenia i zabiegu lekarz jest zawsze zobowiazany do przeprowadzenia wywiadu w kierunku zaburzen krzepniecia. Ziarniniaki korzeniowe mozemy podzielic na zwykle (zbudowany z ziarniny o roznym stopniu dojrzalosci – mloda dojrzala.8. 2-4 u osob leczonych antykoagulantami (w zaburzeniach krzepniecia jest zwiekszony).c. czas protrombinowy) – sluzy do oceny zewnatrzpochodnych czynnikow krzepniecia (I. stara). C. obfite miesiaczki. koncentraty czynnikow krzepniecia fibrynogen 200-240 mg/dl.1. osoczowe. w okolicy furkacji – w zebach wielokorzeniowych). centralny ziarniniak olbrzymiokomorkowy. koncentrat zespolu protrombiny. K 1-2 mg. nablonkowa. w wyniku obumarcia jego centralnych czesci. zachowawczo-chirurgiczne. penicyliny. IX 1 U/ml krioprecypitat (stezony preparat bialek osocza. ubeleczkowanie kostne srodkowej czesci ogniska calkowicie zatarte. krioprecypitat. plytki krwi. protrombina. pojawienia sie w tym miejscu plynu bialkowego i tworzenia torbielowatych przestrzeni. 9. ujemna korelacja miedzy . kwas transeksamowy (wylacznie po wykluczeniu DIC) mocznica (zaburzenia pierwotnej hemostazy z wydluzeniem czasu krwawienia.. wit. plytkowe skazy wrodzone: hemofilia A. czynnik XIII 50-75 U leki hemostatyczne: desmopresyna. rak plaskonablonkowy. INR <6 – wstrzymac 1 dawke. plamica maloplytkowa w zaleznosci od rodzaju skazy podajmy: swiezo mrozone osocze (400 ml na kazde 2-3 litry krwi). wykrywane przypadkowo na rtg (przejasnienie o srednicy kilku-kilkunastu mm. rozwija sie wolno i bezobjawowo powstaje w wyniku zakazenia kosci flora bakteryjna zgorzelinowej miazgi zeba. INR >10 – wit. chorobe von Willebrandta. a w jej miejscu pojawia sie tkanka ziarninowa. VII.3. leki antyfibrynolityczne (kwas aminokapronowy). torebka lacznotkankowa). krioprecypitat. rozwija sie wolno. z niedoborem fibrynogenu i u osob ze zwiekszonym zuzyciem fibrynogenu – DIC): 1 opakowanie 15 ml: fibrynogen 150-250 mg. otrzymywany ze swiezo mrozonego osocza. wchlaniajace zapalenie kosci (ziarniniak korzeniowy) – – – – – – – – – – przewlekle ograniczone zapalenie kosci. pojawia sie dopiero na obwodzie ogniska i bez wyraznej granicy przechodzi w prawidlowo zbudowana kosc. z. niedozywienie. mocznica. przez patologiczna kieszonke przyzebna (endo-perio) zapalnie zmieniona kosc (a także ozebna i cement korzeniowy) resorbuja osteoklasty. a w zebach wielokorzeniowych w okolicy rozwidlenia korzeni. X) i czas czesciowej tromboplastyny (czas koalinowo-kefalinowy) – ocena czynnikow wewnatrzpochodnych. czynnik VIII 80-150 U. koncentrat plytek krwi (jezeli ich liczba < 40 G/l). K 10-20 mg. nowotwory kosci (np. VII. leczenie doustnymi antykoagulantami. K. przewlekle ziarninowe zapalenie tkanek okolowierzcholkowych przebiega bez lub z niewielkimi objawami klinicznymi. estrogeny. nlpz).3 u osob zdrowych. szkorbut. otoczone strefa przejasnienia. torbielowate (powstaje z ziarniniaka nablonkowego. DIC. odpowiadajaca demarkacyjnemu walowi ziarniny roznicowanie: torbiel korzeniowa. chirurgiczne 9. czynnik von W 100-150 U. erytropoetyna zaburzenia krzepniecia w chorobach watroby (spadek aktywnosci czynnikow krzepniecia i aktywacja fibrynolizy): swiezo mrozone osocze 10-15 ml/kg m. VIII. podawany u chorych na hemofilie A. salicylany. z powstaniem martwakow kostnych (na rtg – wyraznie zaznaczone twory o duzym wysyceniu. Bywa ze pacjent jest nieswiadomy istniejacej choroby. Dalej moze sie przeksztalcic w torbiel korzeniowa) czasem (czesciej w ropnych zapaleniach!) w pozniejszym okresie na skutek zaburzenia ukrwienia kosci część jej moze ulec martwicy. czynnik V. choroba Schonleina-Henocha. kontrola po 12-24h. Prawidłowo powinien wynosic 13-17 sek. polekowe (sulfonamidy. Rendu-Osler-Weber. B.

progi kostne w obrzezu oczodolu. posrednie – zacienienie zatoki). a potem ku gorze do szwu czolowo-jarzmowego. estrogeny. Przyczyny: wypadki komunikacyjne. unikanie nlpz. co zdarza sie niezykle rzadko. na tylna sciane szczeki. Jankowskiego. – Objawy: obrzek okolicy k jarzmowej. szczękościsk – metody operacyjne: – nastawienie kosci hakiem jednozebnym (Wassmunda. obserwacja rany pooperacyjnej przez 2h w celu upewnienia sie ze powstal odpowiedni skrzep. podskornie 10 mg wit.– – – hematokrytem i czasem krwawienia. koncentrat plytek krwi niedobor wit.szew jarzmowo – czołowy . Odstawienie lekow p-krzpliwych nalezy skonsultowac z lekarzem prowadzacym (aspiryna – odstawienie 5 dni przed zabiegiem. X. ograniczenie rozwarcia szczek. podciagniecie na zewnatrz i wywazajace rozklinowanie odlamow. bialke C i S oraz osteokalcyny): doustnie 10-20 mg wit. Szczeliny złamania: . zimne oklady z plynu Burowa – zlamania otwarte nalezy nastawic i unieruchomic z kontrola dna oczodolu. W przypadku duzych zniszczen – przeszczep kosci wlasnopochodnej – zlamania zamkniete – mozliwe do nastawienia w ciagu 8-10 dni od urazu (pozniej zrosty). poziomy czynnikow krzepniecia zwykle prawidlowe): erytropoetyna. znieksztalcenie i zmiana obrysow twarzy. czynnosciowe – utrudnione rozwieranie szczek. hiv) -> szczegolne srodki ostroznosci ogolne zasady postepownia u pacjentow ze skaza: konsultacja hematologiczna. podwójne widzenie – kość jarzmowa 2. W krotkotrwalym znieczuleniu ogolnym lub rzadziej nasiekowym – wyciagi szkieletowe – wyciagi kostne majace zapobiec rozklinowaniu nastawionych odlamow. rtg (objawy bezposrednie – przerwanie ciaglosci kosci. wspomaganie hemostazy podczas zabiegu (ucisk tamponami. krwawienie z nosa. uderzenie. zaburzenie ruchomości oka 4. Kierunek pociagania odwrotny do przemieszczenia odlamow. wykonanie testow laboratoryjnych oznaczajacych krzpliwosc. Hakiem – . – Unieruchomienie – konieczne gdy odlamy sie wzajemnie nie zaklinuja . K jednorazowo. koncentrat krwinek czerwonych. podoczodolowej i powiek. wynaczynienie podskorne i podspojowkowe (krwiak okularowy).szew jarzmowo – skroniowy . Ustalenie na skorze pkt wklucia haka (skrzyzowanie linii biegnacej przez dolny brzeg oczodolu i linii biegnacej wzdluz dolnej krawedzi kosci jarzmowej) -> sprawdzenie czy hak tkwi pod trzonem k jarzmowej -> podciaganie probne. wlaczenie po powstaniu skrzepu) pacjenci otrzymujacy często zastepczy czynnik krzepniecia moga byc zakazeni chorobami krwiopochodnymi (wzw. Langenbecka) – najprostszy i najczestszy sposob. – Otwarte lub zamkniete.szew jarzmowo – zębodołowy – w jamie ustnej – Zlamanie jest najczesciej zlamaniem bezposrednim. VII. nastepnie przez przednia sciane trzonu szczeki do grzebienia jarzmowo-zebodolowego. pochodne kumaryny – 2 dni przed.szew jarzmowo – oczodołowy . deformacja twarzy 3. dozylnie 1-5 mg w powolnym wlewie. podwojne widzenie) – zlamania bez przemieszczeni – brak koniecznosci nastawiania. K lub przedawkowanie doustnych antykoagulantów (obnizenie poziomu czynnikow II. część szczeki i często luk jarzmowy. w szwie jarzmowo-szczekowym. zalozenie szwow. dzien po. zlamanie kosci jarzmowej anatomicznie zlamanie k jarzmowej oznacza zlamanie jej trzonu.Wskazania bezwzględne do operacji 1. krioprecypitat. z przemieszczeniem lub bez – gdy sila dziala od boku i przodu – przemieszczenie odlamow przysrodkowo i ku tylowi z rownoczesnym opadnieciem ku dolowi. odwodzacego i bloczkowego – opadniecie powieki i zaburzenia ruchomości galek ocznych) – rozpoznanie: obraz kliniczny. Szczelina zlamania najczesciej biegnie od szwu jarzmowo-czolowego przez boczno-dolna sciane oczodolu do szwu jarzmowo-szczekowego na dolnym brzegu oczodolu. odlam wykonuje część ruchu obrotowego. uszkodzenie nerwu okoruchowego. jedno lub wieloodlamowe. Powoduje to obnizenie zewnetrznej czesci dolnego brzegu oczodolu z przesunieciem w kierunku zatoki szczekowej. heparyna – 6 godzin przed. odma podskorna. W wyniku takiego zlamania powstaje odlam zawierajacy kosc jarzmowa.2. zaburzenia wzrokowe (opadniecie galki ocznej – diplopia. Ulega również odlamaniu wyrostek skroniowy kosci jarzmowej w okolicy szwu jarzmowo-skroniowego. Trzon kosci jarzmowej opada i przemieszcza sie przysrodkowo. IX. ucisk odlamu na nerw podoczodolowy (zniesienie czucia). Klinicznie zlamanie to obejmuje najczesciej zespol jarzmowo-szczekowy.szew jarzmowo – szczękowy . spongostan). 9. zdjecia warstwowe – leczenie chirurgiczne (wskazania estetyczne – znieksztalcenie twarzy. sport. Gilliesa. K dziennie. wlaczenie dzien po.

niestabilne zlamania. Pozwalaja na przedstawienie jednoczesnie wszystkich zebow. dolnych i tylnych obu zatok szczekowych. Nie jest obecnie stosowana. Latwe pozycjonowanie pacjenta. zmiany zapalne kosci. kostna. 9. choroby zatok) umozliwiaja ogolna ocene urazow w obrebie obu szczk. a konce przygina do kosci zespolenie mini. W odlamach nawierca sie otwory przez które przewleka sie miekki drut stalowy o srednicy 0. Skreca sie je. niemoznosc wykonania zdjecia u chorych z urazami wielonarzadowymi (koniecznosc nieruchomego utrzymania pozycji siedzacej lub stojacej przez 20sek) i u dzieci (brak wspolpracy. protetyce. daja niewyrazne cienie na zdjeciu i moga utrudniac interpretacje). aby wiazka przechodzila ponizej potylicy – wymiar pionowy jest wynikiem konwencjonalnej projekcji radiologicznej i jest niezaburzony – wymiar poziomy zaburzony rotacja wiazki w plaszczyznie horyzontalnej przygotowanie pacjenta – zdjecie wszystkich elementow metalowych w obrebie glowy i szyi – pretezy. Zaklada sie je zazwyczaj na brzego bocznej i dolnej krawedzi oczodolu. ukazywanie jedynie warstwy ogniskowej.lub mikroplytkami – wskazania: otwarte zlamania z ranami skory. scian przednich. spinki – fartuch ochronny – bloczek nagryzowy miedzy siekacze – ustawic boczne wsporniki – przez srodek skrawka ucha – spozycjonowac brode – ustalic pacjenta w pozycji wyprostowanej – poprosic o przelkniecie sliny i docisniecie jezyka do podniebienia – nieruchomo przez 20 sek. rozny stopien powiekszenia otrzymanego obrazu niepozwalajacy na wykonanie dokladnych pomiarow (ok. nastawia sie dno oczodolu i k jarzmowa.– – – – nastawia sie odlam i przymocowuje go do czepca gipsowego na 2-3 dni. 10. brzegow dolnych oczodolu.3-0. W sklepieniu przedsionka w okolicy 1trzonowca – naciecie blony sluzowej. Szwy kostne – zwlaszcze w wielokrotnych zlamaniach. a pomijanie struktur znajdujacych sie poza nia (nieosrte. pojawienie sie artefaktow. wieloodlamowe zlamania z przemieszczeniem i ubytkiem dna oczodolu. chirurgii stomatologicznej i szczekowo-twarzowej (szczeliny zlaman. 1. kiedy nie można nastawic odlamow przy pomocy haka. przyczyny i leczenie utrudnionego wyrzynania zebow – zazwyczaj dotyczy trzecich zebow trzonowych w zuchwie . ortodoncji. Mozliwosc wykonania u pacjentow niezdolych do otwarcia ust (szczekoscisk). Metoda Kazanjana – proste niepowiklane zlamania. Obraz jest zrozumialy dla pacjenta i ulatwia komunikacje z nim. struktur wyrostka zebodolowego szczeki. 10. przez które wsuwa sie podwazke i pod kontrola palcow nastawia sie odlam. Przydatne w stom zachowawczej. Z typowego dojscia do zatoki w przedsionku w dole nadklowym. za duza dawka) dawka promieniowania zblizowa do wykonania 4 zdjec skrzydlowo-zgryzowych ogolne zasady: – zdjecia sa uzyskiwane za pomoca waskiej wiazki promieniowania obracajacej sie w plaszczyznie poziomej wokół niewidocznej osi zlokalizowanej wewnątrzustnie – ksztalt wiazki prostokatny – nieznaczny ujemny kat pochylenia (-4 do -7 stopni). uwidocznienie zmian okw. tylna sciana gardla) i przestrzeni powietrznych (zatoki i jama nosowa. Unieruchomienie przez podparcie beleczka akrylowa. okulary.1. w galeziach czy trzonie zuchwy wady: obecnosc licznych cieni tkanek miekkich (podniebienie miekkie.7 razy). przestrzen nad grzbietem jezyka).2 do 1. wyrostkow stawowych wraz z glowami zuchwy. zlokalizowanie zebow zatrzymanych. obecnosc zmian nowotworowych i wstepna ocena ich rozleglosci. 30%. galezi zuchwy. obu wyrostkow dziobiastych. Na jednym zdjeciu widoczny jest caly status zebowy. zdjecie pantomograficzne – – – – – – – – zdjecie zewnatrzustne. przegladowe zalety: sa niezwykle przydatne w diagnostyce schorzen twarzowej czesci czaszki ze wzgledu na duza ilosc dostarczanych przez nie informacj.3. ssz. przesledzenie rozwoju uzebienia.5 mm. odcina. torbiele i zapalenia tk okolowierzcholkowych. tamponem gazowym lub balonem gumowym. Unieruchomienie w 3 pkt podparcia (dolny brzeg oczodolu. szew jarzmowo-czolowy i jarzmowo-zebodolowy) nastawienie od strony zatoki szczekowej – w przypadku silnego zaklinowania odlamu. Obrazuja procesy patologiczne w obrebie zatok. czesci zebodolowej zuchwy.

przyczyny nieprawidłowego gojenia kosci po zlamaniu – – przyczyny ogolne: – wyniszczenie chorego – obnizenie poziomu bialka w ustroju – zaburzenie krazenia – niedotlenienie. a nawisająca kieszonka dziąsłowa utrudnia skuteczne leczenie zachowawcze. riwanolu). promieniujących do ucha. przez zęby przeciwstawne także podtrzymuje istniejący stan zapalny Objawy kliniczne utrudnionego wyrzynania się dolnych zębów mądrości charakteryzują się dużą rozpiętością nasilenia – od nieznacznych objawów miejscowych – aż do burzliwych objawów miejscowych i ogólnych. Obserwowana u niektórych chorych traumatyzacja błony śluzowej. powstającą w czasie wykłuwania się zęba oraz zaleganie resztek pokarmowych i wysięku zapalnego w tej kieszonce. Objawom tym towarzyszy szczękościsk o różnym nasileniu i różnorodne objawy ogólne – od złego samopoczucia chorego aż do podwyższenia ciepłoty ciała powyżej 40°C. gardła i skroni. Gojenie pooperacyjne przebiega często przez ziarninowanie. Nacieczenie zapalne może być ograniczone do okolicy zęba. pokrywającego wyrzynający się ząb. ku przodowi drugiego trzonowca. zakładając do kieszonki sączek z kamfenolem i jodoformem. Leczenie ogólne. często dochodzi do powikłań zapalnych. a objawy miejscowe i ogólne zapalenia są znacznie nasilone. Leczenie chirurgiczne – przystępujemy doń po ustąpieniu ostrych objawów zapalnych. Należy wówczas przeciąć usuwany ząb wiertłem szczelinowym i usunąć go w częściach Brzegi rany kostnej wygładza się i przemywa roztworem fizjologicznym soli. pokrywającej wyrzynający się ząb. w których uprzednio występowały stany zapalne. gdy leczenie miejscowe jest niewystarczające. zwanych zębami mądrości. Wycięcie kieszonki patologicznej – wykonujemy wtedy. . Ranę zaopatrujemy setonem jodoformowym Wskazaniem do usunięcia zęba mądrości jest nieprawidłowe ułożenie zęba w łuku zębowym oraz brak miejsca w żuchwie pomiędzy drugim trzonowcem a gałęzią żuchwy i uporczywe nawroty stanów zapalnych. co ułatwia dostęp do pola operacyjnego. Usunięcie zęba w całości jest niekiedy niemożliwe. W przypadkach występowania traumatyzacji płata śluzówkowego. Obserwuje się więc bolesność uciskową w okolicy wyrzynającego się zęba aż do silnych bólów samoistnych. ropień podokostnowy. zapalenie okostnej. wprowadza się. Przyczyni tych powikłań jest najczęściej nieprawidłowe ułożenie zawiązka zęba i brak miejsca na jego prawidłowe wykłucie Powstawaniu i podtrzymywaniu stanu zapalnego sprzyja długotrwały proces wyrzynania się zęba. W zależności od stopnia jego nasilenia stosuje się leczenie miejscowe lub miejscowe i ogólne. H2O2. przebijający się pod błonę śluzową lub w kierunku okolicznych przestrzeni (podżuchwowej. z tego względu zaleca się pozostawienie w ranie kostnej sączka glicerynowego z jodoformem i jedynie częściowe zamknięcie rany przy pomocy szwów 10. Kolejnym etapem zabiegu jest zniesienie kości trójkąta zatrzonowcowego i odsłonięcie zatrzymanego zęba Po wykonaniu zaczepu dla dźwigni lub kleszczy przystępuje się do prób zwichnięcia zęba. Możemy obserwować także odczyn okolicznych węzłów chłonnych.2. Dłutowanie zatrzymanego zęba mądrości – wykonuje się cięcie tkanek miękkich od podstawy gałęzi żuchwy. przez zęby przeciwstawne szlifuje się ich guzki lub zakłada choremu nakładkę podwyższającą zgryz. gdyż korzenie tych zębów często odchylone są ku tyłowi. Miejscowo – codziennie przemywa się patologiczną kieszonkę dziąsłową środkami antyseptycznymi (roztwory KMnO4. Dla zwichnięcia zęba wskazane jest zastosowanie dźwigni. wysięk surowiczy a następnie ropny z kieszonki patologicznej. podtrzzymuje kwasny odczyn w ognisku. mała żywotność zanikającego nabłonka szkliwnego wyścielającego kieszonkę dziąsłową.– – – – – – – – – – – Podczas wyrzynania się trzecich trzonowców w żuchwie. pozażuchwowej) lub pod mięsień żwacz. w postaci podania choremu antybiotyków. szczególnie w przypadkach. Zęby mądrości w żuchwie usuwa się kleszczami lub dźwigniami. Kość wyrostka zębodołowego odsłania się po odpreparowaniu płata śluzówkowo – okostnowego. W znieczuleniu nasiękowym wycinamy tkanki miękkie pokrywające koronę zęba przy użyciu skalpela lub noża elektrycznego. a następnie prowadzi się je pod kątem rozwartym w kierunku załamka przedsionka jamy ustnej. W pierwszym okresie leczenia utrudnionego wyrzynana się zęba mądrości zawsze stosuje się metody zachowawcze. gdy objawy utrudnionego wyrzynania zęba mądrości występują przy prawidłowym ustawieniu zęba. umożliwia skuteczne znieczulenie miejscowe i co najważniejsze – zapobiega ciężkim niekiedy powikłaniom zapalnym w przebiegu pooperacyjnym. obnizenie przemiany materii w miejscu zlamania – cukrzyca – osteoporoza przyczyny miejscowe: – zbytnie oddalenie od siebie odlamow – pozne nastawienie odlamow – niedostateczne unieruchomienie odlamow – moze prowadzic nawet to wytworzenia stawu rzekomego – zakazenie szczeliny zlamania – ropienie w miejscu zlamania – uszkadza powstajaca ziarnine. Ich celem jest opanowanie stanu zapalnego.

ktorego wyglad przypomina ropien podzuchwowy. guzy klebka szyjnego. przewlekłe ropne zapalenie ozebnej Przewlekle ropne zapalenia ozębnej (periodontitis hronica purulenta) jest najczęściej zejściem zapalenia ostrego. powierzchownie wzdluz przedniej krawedzi m-o-s. z przodu i dolu do rozwidlenia tetnic szyjnych. Jest to zapalenie typu wysiękowego. – rozpoznanie: naklucie i uzyskanie mlecznego plynu lub tresci ropnej. Niekiedy pojawienie sie niebolesnego guzka tej okolicy poprzedza infekcja. Przez przetokę czynną rozumie się taką. Tempo wzrostu rozne – zwykle kilka tygodni. zwykle w poznym dziecinstwie lub wczesnej mlodosci – ujscie torbieli znajduje sie w krypcie migdalka podniebiennego – pierwszym objawem jest często zapalny guz po przebytej anginie w wyniku zakazenia zawartosci torbieli przez jej ujscie i zropienia. z której aktualnie wydziela się treść ropna. Przewlekły proces zapalny pociąga za sobą martwicę i następowy rozkład tkanek okołowierzchołkowych. Torbiel srodkowa szyi (torbiel przewodu tarczowo-jezykowego) – cystis colli mediana. a kość wyrostka zębodołowego zanika pod wpływem wielojądrzastych komórek olbrzymich. nowotwory pierwotne i przerzuty do w chl. Badanie cytologiczne – komorki nablonkowe. Pierwszym objawem jest zazwyczaj guz o charakterze zapalnym w linii srodkowej szyi na poziomie lub ponizej trzony kosci gnykowej. zapalenia swoiste i nieswoiste wezlow chlonnych. siega bocznej sciany gardla. jezeli nie doszlo do jego zamkniecia a nablonek ulegl zwyrodnieniu torbielowatemu – rozwija sie w linii posrodkowej szyi. – badanie kliniczne: miekki elastyczny guz na przednim brzegu miesnia m-o-s. skupiska tkanki limfoidalnej w scianie i wloknista tkanka laczna bogato unaczyniona. Obserwuje się jednak częstsze stany zaostrzeń niż w innych zapaleniach przewlekłych. Przewlekle ropne zapalenie ozębnej przebiega zwykle bezobjawowo. zebow (martwych. na bocznej scianie gardla – Wzrostowi torbieli moga towarzyszyc bole gardla. tresc bialkowa. okostną oraz błonę śluzową tworząc przetokę. badanie usg. – 4 typy ulozenia wg Bailey'a: 1. z ciecia wzdluz faldu szyi. często przylegajac do zyly szyjnej wewn. chelboczacy guz w okolicy bocznej szyi. wypełnieniu go i ewentualnej resekcji wierzchołka korzenia zęba 11. Powiklania: uszkodzenie nerwu dodatkowego – badanie histologiczne: nablonek waleczkowaty w mieszku. trudnosci w polykaniu. przemieszczona tarczyca. ze zmianami okolowierzcholkowymi. 2.3. promienica – leczenie: doszczetne (bo ryzyko metaplazji w raka plaskonablonkowego) wyluszczenie torbieli wraz z wycieciem i podwiazaniem ujscia przy migdalku.1. Charakterystycznym objawem jest poruszanie sie jej ku gorze przy wysywaniu jezyka. przetoka bierna uczynnia się okresowo. Leczenie ropnego przewlekłego zapalenia ozębnej polega na usunięciu zęba przyczynowego lub przy istnieniu wskazań na wyleczeniu kanału korzeniowego. bronchiogenes – powstaje w wyniku zaburzen rozwojowych lukow skrzelowych i wpuklenia sie nablonka wglab mezenchymy – kulisty. na duzych naczyniach szyi. Do bardziej charakterystycznych objawów klinicznych oprócz widocznej przetoki nalepy zaliczyć powiększenie węzłów chłonnych. cystis ductus thyreoglossi – powstaje z przetrwalych z okresu zarodkowego pozostalosci przewodu tarczowo-jezykowego laczacego gruczol tarczowy z otworem slepym grzbietu jezyka. która nie zawsze znajduje się nad wierzchołkiem korzenia chorego zęba. – . może być także następstwem innych zapaleń przewlekłych.– – – uposledza ukrwienie obecnosc cial obcych. powolne rozprzestrzenianie się procesu chorobowego. Z czasem następuje stałe. w obszarze od podstawy jezyka do przedniej powierzchni chrzastki tarczowatej. Rozróżnia się przetokę czynną i bierną. torbiele szyi – torbiele rozwojowe – torbiel boczna szyi (skrzelopochodna) – cystis colli lateralis. nerwow lub naczyn. po czym zaklada sie ssanie czynne Redona. Na zdjęciu rentgenowskim stwierdza się ognisko osteolityczne w okolicy wierzchołka korzenia i niekiedy resorpcję korzenia zęba. w efekcie którego powstaje jama wypełniona trocią ropną. ponizej dolnego brzegu lub kata zuchwy. Pod wpływem jadów bakteryjnych i enzymów tkankowych następuje niszczenie ozębnej. gleboko. z patologicznymi kieszonkami przyzebnymi). tluszczak. W przypadku obfitszego tworzenia ropy może ona przenikać poprzez kość wyrostka zębodołowego. martwakow kostnych w szczelinie zlamania zapalenie kosci rozlegle uszkodzenie tkanek miekkich 10. 11. niebolesny . przy przednim brzegu m-o-s na poziomie kosci gnykowej. zdjecie rtg z kontrastem (nie w stanie zapalnym) – roznicowanie: powiekszenie slinianki podzuchwowej lub przyusznej. 3. utrudniajace nastawienie odlamow. ku tylowi do kregow szyjnych i podstawy czaszki. bole glowy i zaburzenia czynnosci serca. 4.

miedzyszczekowe (szyny na oba luki. stanu uzebienia. czesci korzenia (-> procesy zapalne) – pozostawienie tylnej sciany usuwanego fragmentu – za wysokie lub za niskie odciecie wierzchołka – przegrzanie kosci po: – – – – – – – – – – uszkodzenie kanalu zuchwy. torbiel skorzasta i naskorkowa. zaopatrzenie zlamania uzebionej zuchwy – – – – jednym z najwazniejszych warunkow szybkiego wygojenia sie zlamania jest jego odpowiednie nastawienie i unieruchomienie (na 8 tyg. niekiedy tez utkanie gruczolu tarczowego. zaopatrzenie dwuszczekowe z elastycznym wyciagiem miedzyszczekowym (po 2 tyg można zastapic je jednoszczekowym) zlamania w okolicy kla – najczesciej z przemieszczeniem – nastawienia. unieruchomienie zlamanej zuchwy wobec szczeki przy pomocy wyciagu elastycznego lub wiazania sztywnego) lub zewnetrzne (czepiec i proca brodkowa – glownie bezzebie). Leczenie mozemy podzielic na zachowawcze (dorazne lub wspomagajace) i chirurgiczne (szczegolnie u xhorych z urazami wielonarzadowymi. Unieruchomienie moze byc jednoszczekowe (szyna zalozona na jeden luk – w przypadku zlaman bez przemieszczenia).2. dzieci 4). pozostawienie zairen amalgamatu. ropien kosci gnykowej) leczenie: wyluszczenie torbieli. ciecie – poprzeczne. Wypelniona jest plynem surowiczo-sluzowym. przetoka zebodolowo-zatokowa – otwarcie dna jamy nosowej (resekcja siekaczy gornych przysrodkowych) – wtloczenie wierzcholka korzenia do kanalu przysiecznego – uszkodzenie zeba sasiedniego (szczególnie siekacze dolne) – uszkodzenie blaszki kosci podniebiennej (grony siekacz boczny) lub blaszki wewnetrznej wyrostka zebodolowego (siekacze dolne) – wypadniecie resekowanego zeba – przepchniecie cementu. niekiedy lacznie z fragmentem kosci gnykowej (celem unikniecia wznowy miejscowej).– – – – – – Moga rozrastac sie w masie miesni jezyka. szyny Tigerstaedta na oba luki i elastyczny wyciag miedzyszczekowy (po 2 tyg jednoszczekowe) – bez przemieszczenia – zaopatrzenie jednoszczekowe doginane lub lane zlamanie w okolicy przedtrzonowcow i trzonowcow . gdy zaopatrzenie zalamania powinno byc szybkie i skuteczne oraz mozliwie jednoszczekowe) zlamanie zuchwy w linii posrodkowej – bez przemieszczenia – unieruchomienie jednoszczekowe (szyna akrylanowa lub druciana szyna doginana Sauera lub Tigerstaedta) lub obuszczekowe – z przemieszczeniem – nastawienie. rozprezajac sie w dnie jamy ustnej. rozpoznawana jest najczesciej u ludzi mlodych najczesciej wystepuje w nasadzie jezyka znacznie go uwypuklajac. miejsca zlamania.in. guzy przytarczyc i tarczycy. Objawy daja dosc wczesnie. Zaopatrzenie zlamania zalezy od m. nerwu zebodolowego dolnego lub brodkowego stan zapalny wywolany zakazeniem skrzepu.3. W kazdym wypadku konieczna jest ocena ultrasonofraficzna lub scyntygraficzna – moze sie okazac ze torbiel stanowi jedyna aktywna tkanke tarczycowa. co moze doprowadzic do niedroznosci oddechowej w razie polaczenia ze srodowiskiem zewnetrznym powstaje przetoka srodkowa szyi rozpoznanie: jak w bocznej roznicowanie: ektopowe ognisko tarczycy w nasadzie jezyka (wole jezykowe). pozostawieniem cial obcych lub niedopelnieniem kanalu krwawienia wczesne i pozne rozejscie sie brzegow rany powstanie procesu zapalnego okolicznych tkanek miekkich i kosci wyrostka zebodolowego rozchwianie zeba resekowanego parestezje zakazenie kosci wznowa (niedoszczetne usuniecie ziarniny lub czesci torebki) 11. powiklania w trakcie resekcji – w trakcie: – otwarcie zatoki szczekowej. badanie histologiczne: potwierdza torbiel z nablonkiem walcowatym lub cylindrycznym. zgodne z bruzda podzuchwowa. najbardziej wewnetrzna warstwa wyslana jest nablonkiem migawkowym 11.

zlecenie pacjentowi przeplukania ust plukanka p-bakteryjna przed zabiegiem. masek i okularow ochronnych. – antyseptyka – polega na stosowaniu srodkow. niezniszczone korony. nie dopuszczajac do uplywu czasu po ktorym przestaja byc jalowe. ktorego zadaniem jest odciazenie stawu i ulatwienie repozycji – okres unieruchomienia 4-6 tyg. niedopuszczeniu do ich rozjalowienia. dieta plynna – zlamanie wyrostka klykciowego (klykciowe. Nie zawsze jest to mozliwe ze wzgledu na specyficzne warunki panujace w jamie ustnej. zatokami obocznymi nosa.w. – Wazne jest takie zachowanie lekarza. kondylektomia (zlamania wieloodlamowe). jesli brak bocznych zebow nalezy wykonac plyte uzupelniajaca – skrocenie galezi zuchwy – hypomochlion na zeby trzonowe po stronie zlamania – zlamanie wyrostka skroniowego – nie wymaga leczenia (chyba ze blokue ruchomosc zuchwy). W przypadku wiekszego przemieszczenia – bloczek podwyzszajacy zgryz (hypomochlion). kontakt z jama nosowa. aseptyka i antyseptyka zabiegi chirurgiczne w jamie ustnej powinny byc wykonywane wg zasad obowiazujacych w chirurgii ogolnej z przestrzeganiem zasad aseptyki i antyseptyki. które powstrzymuja wzrost drobnoustrojow na skorze i blonach sluzowych. niskie lub wysokie podglowkowe) – unieruchomienie zuchwy przez zalozenie szyn na oba luki i zastosowanie wyciagu lub wiazania miedzyszczekowego.– – zaopatrzenie jednoszczekowe – jesli mniejszy odlam jest uzebiony i w szczece jest chocby jeden zab antagonistyczny i jesli linia zlamania jest korzystna i brak przemieszczenia -> szyna druciana lub akrylanowa nazebna – z przemieszczeniem – zaopatrzenie dwuszczekowe – jesli mniejszy odlam jest nieuzebiony – stosuje sie plytke uzupelniajaca – jesli mniejszy odlam jest uzebiony ale w bocznej czesci szczeki brak uzebienia – stosuje sie plytke uzupelniajaca na szczeke. 12. – aseptyka – polega na wyjalawianiu narzedzi i materialow opatrunkowych w autoklawie. Sprzyja temu stosowanie latexowych rekawiczek (i odpowiedni sposob ich zakladania. sterylizowane i tak przechowywane. aby nie dopuscic do zanieszyszczenia zewnetrznej powierzchni). przemycie skory chorego srodkami odkazajacymi . chirurgiczne mycie rak. fartuchow. zaopatrzenie dwuszczekowe i wyciag elastyczny – jesli linia zlamania jest niekorzystna i brak jest zebow w mniejszym odlamie oraz w bocznej czesci szczeki – osteosynteza plytkowa lub za pomoca szwu kostnego oraz zaopatrzenie ortopedyczne – plyty uzupelniajace zgryz i szynowanie obu lukow z wyciagiem miedzyszczekowym zlamanie w kacie zuchwy – bez przemieszczenia – szyny druciane na oba luki i elastyczny wyciag miedzyszczekowy lub wiazanie sztywne – niewielkie przemieszczenie – plyta akrylanowa naciskajaca na maly odlam i j.1. usuniecie krazka stawowego w zlamaniach ze zwichnieciem i jego uszkodzeniem – zaopatrzenie jednoszczekowe moze stanowic jedyne i ostateczne zaopatrzenie gdy: – uzebienie pacjenta pozwala na utrzymanie stabilnosci odlamow (zeby silnie osadzone w zebodolach. u dzieci 3-4. po usunieciu szyn wskazane leczenie czynnosciowe monoblokiem oraz czynne i bierne cwiczenia ruchowe – szew kostny. które sa siedliskiem najbardziej zroznicowanej flory bakteryjnej w calym ustroju. Wskazane jest aby narzedzia pakowane byly pojedynczo. prawidłowa higiena j u) – linia zlamania przebiega w odcinku uzebionym – odlamy sa nieprzemieszczone – uplynal krotki czas od urazu – stan oglony dyskwalifikuja pacjetna do przeprowadzenia zabiegu w znieczuleniu ogolnym (obciazony wywiad) 12. aby zmniejszyc ryzyko wystapienia powiklan miejscowych i ogolnych. aby unikac wprowadzenia zakazenia w pole operacyjne. – Przemieszczenie odlamu mniejszego ku gorze i/lub do wewnatrz – leczenie chirurgiczne (szew kostny) i unieruchomienie zuchwy – szew kostny lub osteosynteza stabilna plytkowa zlamanie galezi zuchwy – podluzne lub skosne zlamanie ponizej wciecia polksiezycowatego – zaopatrzenie dwuszczekowe i wyciag elastyczny miedzyszczekowy – porzeczne zlamanie ponizej wciecia polksiezycowatego – unieruchomienie wiekszego odlamu przez szynowanie obu lukow i zalozenie wyciagu miedzyszczekowego – boczne przesuniecie i skrocenie galezi zuchwy – aktywator lub rowni pochyla.

tzn. Od wewnętrznej powierzchni wyrostka dziobiastego ciągnie się w dół grzebień kostny. którego zakres unerwienia błony śluzowej obejmuje przestrzeń od drugiego zęba przedtrzonowego do drugiego zęba trzonowego. ograniczając trójkątne pole. Nerw zębodołowy dolny. umiejscowione symetrycznie lub asymetrycznie sciany przetoki pokryte sa nablonkiem nierogowaciejacym leczenie: poczatkowo podawanie atropiny domiesniowo lub doustnie lub inne leki zmniejszające wydzielanie sliny (spasmophen duplex) jezeli nie uzyska sie zagojenia przetoki. policzku dlugosc ok. zabiegi – na sliniankach. po radioterapii) inne przyczyny: wady wrodzone (zespol van der Woude) lub procesy zapalne. leży w dolnej części rowka tuż za grzebieniem. Przedni brzeg gałęzi żuchwy biegnie w dół na zewnętrzną powierzchnię trzonu żuchwy. I – faza . Wlasciwe zabezpieczenie materialow zakazonych i opatrunkow.5 ml płynu znieczulającego. lecz po wytworzeniu blizny pojawia sie maly otwor. zaopatrzenie w zlamaniach zuchwy z czesciowymi brakami – patrz 11. za który odpowiedzialny jest nerw policzkowy. tezec. na wysokości powierzchni żującej zębów znajduje się otwór żuchwowy. sterylizacja promienowaniem UV. skórę i błonę śluzową wargi dolnej. Wazne jest zapobieganie zakazeniom krzyzowym. zgorzel) lub wirusowe 13. konieczne jest leczenie chirurgiczne – polegajace na zamianie przetoki slinowej skornej na wewnatrzustna z plastyka. pacjent-pacjent 12. W przestrzeni tej przebiega nerw językowy. polegającąca na jej wypreparowaniu i szczelnym warstwowym zszyciu droga przetoki moga szerzyc sie zakażenia – bakteryjne (roza.strzykawkę przenosimy na stronę znieczulaną a igłę prowadzimy wzdłuż gałęzi żuchwy w stałym kontakcie z kością aż do momentu jej utraty. 2 cm. Sterylne podawanie narzedzi. znieczulenie metoda trojfazowa Anatomia . przed wejściem do otworu żuchwowego. i obejmuje swym zasięgiem wszystkie zęby trzonu żuchwy strony znieczulonej. Znieczulenie występuje zazwyczaj po 10 min. Przestrzeń ta ograniczona jest od boku gałęzią żuchwy.1 przetoki slinowe (fistula salivaris) – – – – – – – – – – nieprawidłowo umiejscowione ujscie slinianki. 13. Odpowiednie przygotowanie sali operacyjnej – odkazanie powierzchni. 13. najczesciej powstaja w okolicy przyusznicy rana pourazowa skory goi sie szybko.strzykawkę układamy na przedtrzonowcach strony przeciwnej do znieczulanej a igłę wkłuwamy w miejscu przecięcia linii orientacyjnych aż do oporu kostnego. metody leczenia torbieli tkanek miekkich i kosci . 12.– i okrycie jalowymi serwetami. przez który wydobywa sie plyn w wiekszej ilosci podczas spozywania pokarmu. personelpacjent. Między linią skośną żuchwy a grzebieniem dziobiastym (czy skroniowym) znajduje się zagłębienie pozatrzonowcowe.2. najczesciej po zranieniu jej miazszu lub przewodu (urazy. Wtedy koniec igły znajduje się nad rowkiem szyjki III – faza . Igłę wprowadzamy w głąb tkanek aż do oporu kostnego. przetoki wrodzone sa skutkiem zaburzen rozwoju pierwszego luku skrzelowego moze dotyczyc duzych lub malych gruczolow slinowych. który nie dochodząc do ostatniego zęba trzonowego dzieli się na dwie odnogi – przyśrodkową i boczną. który gromadzi się w przestrzeni skrzydłowo – żuchwowej. do rowka szyjki żuchwy.3. od góry mięśniem skrzydłowym bocznym.5 ml płynu podajemy w załamku dolnego przedsionka jamy ustnej. W bezzębnych szczękach strzykawka znajduje się w kącie ust strony przeciwnej. a od tyłu nerw zębodołowy dolny Przy szeroko otwartych ustach palcem wskazującym lewej ręki (po stronie prawej chorego obejmując głowę chorego po stronie lewej) wyczuwamy grzebień skroniowy. gdzie przechodzi w linię skośną. od środka mięśniem skrzydłowym przyśrodkowym. II – faza .Nerw zębodołowy dolny wchodzi do żuchwy przez otwór żuchwowy. Mniej więcej po środku powierzchni wewnętrznej gałęzi żuchwy. często na wardze dolnej. Aspirujemy i oddajemy około 1. Dla ułatwienia wyszukujemy przed tym przedni brzeg gałęzi żuchwy.strzykawkę ponownie przenosimy na stronę przeciwni do znieczulanej. Za nim znajduje się rowek kostny. filtracja powietrza). od dołu jego przyczepem. czyli przenoszeniu zakazenia droga pacjent-personel.3.2. Pozostałe 0. któremu za podstawę służy tylna powierzchnia ostatniego zęba trzonowego (trójkąt zatrzonowy). Od wewnętrznej powierzchni głowy stawowej żuchwy ciągnie się w dół w kierunku otworu żuchwowego płaski grzebień kostny. W tym miejscu przerywamy przewodnictwo nerwu zębodołowego wstrzykując płyn znieczulający. celem przerwania przewodnictwa nerwu policzkowego. błonę śluzową przedsionka jamy ustnej – za wyjątkiem tego odcinka.

Zalety tej metody operacyjnej polegają na: stosunkowo krótkim czasie wykonania zabiegu. Płat śluzówkowo – okostnowy zostaje wgłobiony do światła torbieli i uciśnięty setonem nasączonym jodoformem oraz utrzymany za pomoca szwow brzeznych. Stad leczenie operacyjne musi byc doszczetne. których całkowite wyłuszczenie groziłoby patologicznym złamaniem kości. a zawartość usuwa przez płukanie środkiem odkażającym. po czym usuwa się seton. Zabieg wgłobienia wykonuje się w znieczuleniu nasiękowym bądź przewodowym. zgodne z zasadami profilaktyki onkologicznej usunięcie mieszka torbieli. zastoinowa. zlamania patologiczne zuchwy. Zatykadło utrzymuje się przez okres ok. kiedy to kość pozbawiona ucisku wraca do kształtu anatomicznego. Wytworzony otwór zabezpieczamy zatykadłem wykonanym z masy akrylanowej. boczna i srodkowa szyi) – leczenie polega na calkowitym wyluszczeniu torebki torbieli z dokladnym odpreparowaniem od struktur otaczajacych lub niekiedy z ich resekcja . Taki mieszek ulega rozerwaniu i wymaga dokładnego wypreparowania ostrą łyżeczką. ropowica. złamanie żuchwy). nieznacznych dolegliwościach bólowych po zabiegu operacyjnym. zaleganie resztek pokarmowych w ranie. uszkodzenie dna jamy nosowej. Ranę tkanek miękkich zaopatrujemy szwami nylonowymi. późna rehabilitacja protetyczna. albo przez wycięcie okna w ścianie torbieli (mniejszego niz srednica torbieli) wraz ze wszystkimi warstwami tkanek pokrywających mieszek torbieli. metaplazja). w dużych torbielach zropiałych. poprzez wycięcie okna w przedniej jej ścianie. 1 Metoda Partscha I zw. Torbiele tkanek miekkich (naskorkowa i skorzasta. możliwość uszkodzenia zębów i tkanek sąsiednich. marsupializacja) Zabieg operacyjny metodą Partscha I polega na szerokim połączeniu jamy torbieli z jamą ustną w dodatkowy uchylek. Połączenie uzyskuje się w zależności od warunków albo poprzez zębodół po usuniętym zębie. Następnie wykonuje się odpowiednie cięcie błony śluzowej wraz z okostną (Partscha lub Pichlera). Pierwszy etap polega na odbarczeniu i stworzeniu stałego połączenia jamy torbieli jamą ustną. w ostrych stanach zapalnych jak u ludzi w wieku podeszłym. Po odwarstwieniu płata znosi się blaszkę kostną. w których przebyte procesy zapalne spowodowały bliznowaty zrost z tkankami otaczającymi. Powikłania podczas wyłuszczania mieszka torbieli to: uszkodzenie pęczka naczyniowo – nerwowego sąsiednich zębów. okienkowanie) – modyfikacja Drozdowskiego Składa się z dwóch etapów operacji odległych w czasie. Zabieg tą metodą wykonuje się z następujących wskazań: u chorych w wieku podeszłym ze względu na zły stan ogólny zdrowia. co moze prowadzic do roznych stanow patologicznych i powiklan (zakazenie -> ropien. Jama kostna wypelnia sie skrzepem. Drugi etap leczenia polega na całkowitym usunięciu mieszka torbieli. a material operacyjny zbadany histologicznie. Metoda Partscha II (cystectomia. mozliwosc zarosniecia jamy torbieli (-> obturator akrylowy) 2. jednoetapowa Polega na całkowitym wyłuszczeniu mieszka torbieli. niekiedy połączonej z protezą.leczeniem z wyboru jest operacyjne usuniecie torbieli. fenestracja. uszkodzenie kanału żuchwowego i biegnącego w nim nerwu zębodołowego dolnego. stosunkowo małym prawdopodobienstwie uszkodzenia tkanek sąsiednich. Wady tej metody: możliwość uszkodzenia zawiązków zębowych u dzieci. gdyz nie leczone osiagaja duze rozmiary. Umożliwia to jego weryfikację histologiczną i zapobiega metaplazji nowotworowej. który ulega stopniowej organizacji i kostnieniu. obrzęki pooperacyjne i większe dolegliwości bólowe Metoda dwuetapowa (dwuczasowa. Zabieg wykonuje się także w znieczuleniu nasiękowym lub przewodowym. met. Trudności sprawiają torbiele zębopochodne. Metoda dwuetapowa znacznie zmniejsza zakres zabiegu operacyjnego. możliwość szybkiej rehabilitacji protetycznej. wierzchołek korzenia odcinamy (resekcja) i wygładzamy brzegi ubytku kostnego. zapobiega uszkodzeniu struktur otaczających torbiel i jednocześnie jest zgodna z zasadami profilaktyki onkologicznej. aby szew po zabiegu operacyjnym zespalający tkanki znajdował się na podłożu kostnym. W przypadku rozleglego ubytku kosci można wypelnic jame preparatem kosciozastepczym. metodą przez wgłobienie (cystomia. których radykalna operacja mogłaby spowodować powikłania (np. aby zapobiec ewentualnej wznowie. Następnie wykonujemy rewizję rany i jeżeli ząb znajduje się w świetle torbieli. a mieszek torbieli wyłuszcza całkowicie z jamy kostnej. możliwość zezłośliwienia mieszka torbieli. Opatrunki zmienia się codziennie przez okres 2–3 dni. a torbiel znacznie zmniejsza swe rozmiary. extirpatio cystis) – wyluszczenie torbieli. bez formowania plata s-o. wymodelowanym w płytce akrylanowej. Wady zaś są następujące: długi okres gojenia się rany pooperacyjnej. 4 – 6 miesięcy. u dzieci z uwagi na możliwość uszkodzenia zawiązków zębowych oraz w przypadkach dużych rozmiarów torbieli. zropienie krwiaka i powstanie zapalenia kości. możliwość otwarcia zatoki szczękowej. Przy pomocy nożyczek lub skalpelem wycina się dobrze widoczną przednią ścianę mieszka torbieli. Zalety metody Partscha II to: krótki czas leczenia pooperacyjnego. Przecięcie błony śluzowej wraz z okostną planuje się w taki sposób. tak aby utworzony ubytek kosci byl rowny srednicy jamy torbieli. usuwa się bardzo cienką na ogół blaszkę kostną przy pomocy kleszczy Luera. powodujac wtornie ucisk na sasiednie narzady i tkanki. Metoda ta znajduje zastosowanie w przypadku rozległych torbieli korzeniowych i zawiązkowych w żuchwie i szczęce. odwarstwia się płat śluzówkowo – okostnowy ponad przednia sciana torbieli.

5 ml płynu znieczulającego. Igłę wkłuwamy bocznie od brodawki przysiecznej. skroniowa) i przechodzace na ich sasiedztwo najczesciej dotyczy dzieci znaczny obrzek polaczony z uniesieniem i przemieszczeniem jezyka. mechanoterapia) 15. zapalenie ropowicze tkanek miekkich dna jamy ustnej o ciezkim przebiegu szybko rozprzestrzeniajace sie zapalenie tkanki lacznej. stany zapalne migdalkow podniebiennych lub jezykowego. Droga śródnosowa – n. leczenie wspomagajace (oklady. U osob zdrowych moze wystepowac jako powiklanie ograniczonego procesu ropnego. przyspieszenie czynnosci serca. trudnosci w przelykaniu (dysfagia. bole glowy. plonicy. fetor ex ore Obrzek okalajacy cala szyje przyjmuje postac tzw „psiej obrozy”. urazy zuchwy lub dna jamy ustnej. czyli przestrzen zwaczowa. glebokie naciecie tkanek (wydobywa sie posokowata tresc). znieczulenie nerwu przysiecznego Znieczulenie nerwu nosowo – podniebiennego (od zwoju skrzydłowo-podniebiennego) powoduje nie tylko wyłączenie przedniego odcinka śluzówki podniebienia twardego. metronidazol we wlewie dozylnym – wysokie dawki. do którego z nerwu nosowo – podniebiennego odchodzą gałązki przed wejściem do kanału nosowo – podniebiennego. nosowo-podniebienny można osiągnąć w dolnym przewodzie nosowym po obu stronach przegrody nosa. tuż obok jej podstawy. wysokie OB. Obydwa nerwy wydostają się na podniebienie twarde przez otwór przysieczny. skrzydlowo-zuchwowa. Torbiele zawiązkowe tworzą się z organu szkliwnego (z resztek nablonka szliwotworczego) w różnych stadiach rozwoju zęba. drugich przedtrzonowych lub klow).2. slinotok. roznicowanie: promienica. 15.3.i flore beztlenowa: penicyliny. znacznie czesciej wystepuje w zuchwie. obejmujace przestrzenie miedzypowieziowe drugiego kontaktu (czyli przestrzenie znajdujace sie w sasiedztwie przestrzeni pierwszego kontaktu. prowadzac do powstania zakazonych tetniakow. w odległości około 0. Po zaaspirowaniu – gdy osiągnięto opór kostny – oddajemy 0. Wkłucie igły powinno być poprzedzone znieczuleniem błony śłuzowej 4% ksylokainą i wykonane pod kontrolą wziernika nosowego.1. wstrzykują 1ml płynu. rozwarstwienie na tepo i drenaz oraz antybiotykoterapia (na G+ i . Droga śródustna – otwór przysieczny znajduje się w linii środkowej podniebienia nieco od tyłu od środkowych siekaczy. angina (ropowica) Ludwiga – – – – – – – – – – – obustronny proces zapalny w miedzypowieziowych przestrzeniach podzuchwowych. odynofagia) i mowieniu. niedobor potasu Rozwoj zakazenia moze byc bardzo szybki i prowadzic do zamkniecia swiatla gornych drog oddechowych oraz zgonu lub szerzyc sie do przestrzeni przygardlowej i tkanek glebokich szyi otaczajacych tetnice szyjna wewnetrzna. deskowaty naciek okolicy podzuchwowej powyzej kosci gnykowej. zazwyczaj u młodych dorosłych lub w okresie dojrzewania. stan ogolny ciezki w badaniach laboratoryjnych: leukocytoza. gruzlica. nowotwor lecznie: natychmiastowa hospitalizacja. zapewnienie droznosci drog oddechowych (tracheotomia). dreszcze. podbrodkowych i podjezykowych. przykryty brodawką przysieczną. czasami oddychaniu. posocznica przyczyny: zebopochodne stany zapalne najczesciej o etiologii paciorkowcowej (także bakterie gramujemne i beztlenowe). zaczerwieniona i tkliwa. Znieczulenie wykonuje się obustronnie. szczekoscisk. fizykoterapia – sollux. czyli bezposrednio przylegajacych do wyrostka zebodolowego szczeki i czesci zebodolowej zuchwy. skora napieta. nacieczone tkanki często ulagaja martwicy Objawy ogolne: temp 40stopni. zaburzenia ruchomosci jezyka. bezsennosc. Predysponowani sa pacjenci o obnizonej odpornosci. stany zapalne slinianki podjezykowej i/lub podzuchwowej. 15. .13. brak laknienia. leczenie ogolne (nawadnianie z uzupelnianiem niedoborow elektrolitowych). uszkodzenie blony sluzowej dna jamy ustnej lub jezyka. a po zbadaniu zdrenowanej tresci antybiotykoterapia celowana). jonoforeza. Igłę prowadzi się na głębokość 1cm pod błoną śluzową i pod okostną dna jamy nosowej.5 cm od brzegu wyrostka zębodołowego. torbiel zawiazkowa (cystis follicularis) – – nalezy do torbieli szczek: nablonkowych: rozwojowych: zebopochodnych zwiazana jest z zawiazkami zebow stalych (zwykle trzecich trzonowych. powiklania anginy paciorkowcowej. skośnie i ku górze. zmniejszona zawartosc bialka. ale i gałązek łączących się ze splotem zębodołowym górnym przednim (siekacze przyśrodkowe górne). bogato unerwioną. W ten sposób uzyskujemy znieczulenie w zakresie tkanek miękkich podniebienia od kła do kła. z wspolistniejacymi chorobami ukladowymi i metabolicznymi. diatermia krotkofalowa.

w bocznej scianie zatoki na wysokosci jej dna wykonuje sie osteotomie i preparuje okienko kostne o ksztalcie prostokata 25 x 15 mm. nastepnie wykonuje sie ciecie odbarczajace w okolicy klowej. dalej 25-35 mm ku tylowi. ksztalt i pozycja szczeki pozostaja wewnatrzustnie bez zmian. Podniesienie dna zatoki szczękowej stwarza nowe możliwości leczenia implantologicznego.0-8. schorzenia alergiczne z niezytem blony sluzowej zatok i nosa. walu podniebienia lub brodki) lub zewnatrzustnie (talerz kosci biodrowej ) najwieksza zaleta zabiegu jest dostarczenie dodatkowej wysokosci i szerokosci kosci wspierajacej implanty. nie zawierający struktur zębowych. Jezeli jest ona mniejsza niz 4-6 mm wskazana jest implantacja odroczona (koniecznosc uzyskania pierwotnej stabilizacji wszczepu) po 6-9 mies. zwłaszcza w bocznych odcinkach w obrębie szczęki. a powstaly zachylek wypelnia sie materialem kostnym i wprowadza wszczep pod kontola wzroku. Postać odontoplastyczna – ze szczątkowym zawiązkiem zęba – radiologicznie – w świetle torbieli widoczny mniej lub bardziej zmineralizowany zawiązek zęba. Postać zębonośna – z calkowicie wykształconym zębem – radiologicznie w ubytku kostnym. Wykrywane są najczęściej przypadkowo. trojkata zatrzonowcowego. lateral window sinus lift) wykonał w 1975 r.3. usuniecie . Rozroznia sie 3 postacie zaleznie od fazy odontogenezy: Postać embrioplastyczna – z niezmineralizowanym zawiązkiem zęba – radiologicznie – ubytek jednokomorowy. Prze metodzie z dojścia bocznego możemy podnieść zatokę o 5. zlamania zuchwy – podzial.0 mm. podczas gdy nisko schodzacy zachylek zatoki uniemozliwia wprowadzenie wszczepu. krążenia. Sytuacja taka wystepuje najczesciej w okolicy guza szczeki. Tatum. a w 1994 r. dopodniebiennnie. co podowuje podwyzszenie wysokosci wyrostka zebodolowego. walka z bólem. Rzadko udaje sie go odpreparowac od niewyrznietego zeba. tak by nie uszkodzic sluzowki zatoki.1. stan po radykalnej operacji Caldwell-Luca. Pierwszą operację podniesienia dna zatoki szczękowej z dojścia bocznego (tzw. pierwsza pomoc Pierwsza pomoc: • ocena stanu ogolnego poszkodowanego. Histologicznie stwierdza sie nablonek wielowarstwowy plaski bez cech rogowacenia (co odroznia torbiel zawiazkowa od keratocysty) oraz brak nacieku zapalnego w scianie (co ma miejsce w torbieli korzeniowej). przy metodzie zamknietej o 33. a na rozpoznanie naprowadza lekarza brak zęba w łuku zębowym. Rozrost nablonka w postaci sieci cienkich pasm wymaga roznicowania ze szkliwiakiem Leczenie: wyluszczenie torbieli w calosci 15. umożliwia bowiem wprowadzenie wszczepów w trudnych warunkach anatomicznych. wieksze blonami kolagenowymi) 16. oddychania.– – – – – – zlokalizowana w miejscu niewyrżniętych lub przemieszczonych zębów. z dojścia przez grzbiet wyrostka). dlatego nalezy usunac torbiel wraz z zawiazkiem Wzrost torbieli jest wolny i bezobjawowy. Lub ciecie w dole nadklowym. gdyz przeszczepy kostne autogenne lub materialy kosciozastepcze alloplastyczne (lub oba 50:50) wprowadza sie w zachylek zebodolowy zatoki ciecie rozpoczyna sie od grzbietu wyrostka. wzgledne: przewlekle zapalenie zatok. przewlekly nikotynizm wskazania: nisko schodzacy zachylek zatoki. optymalizujac w ten sposob rozklad naprezen wywolanych silami okluzji w akcie zucia. Summers po raz pierwszy podniósł dno zatoki szczękowej metodą zamkniętą (tj. podniesienie dna zatoki) – – – – – – – – – najczesciej jest wykorzystywany jako zabieg pomocniczy przy implantacji. który ulega znacznej pneumatyzacji. przmieszczenie zebow sasiednich (jak w torbieli korzeniowej). Okienko w jego dolnej czesci uchyla sie przez nacisk blaszki i unosi ze sluzowka ku zatoce i ku gorze. kondensacja zlej jakosciowo kosci powiklania: przerwanie ciaglosci blony sluzowej zatoki (niewielkie ubytki można zaopatrzyc klejem tkankowym. zmniejsza ryzyko odrzucenia przeszczepu przy prawidlowo wykonanej fazie chirurgicznej miedzy innymi poprzez lokalizacje strefy regeneracji kosci poza obszarem wystepowania obciazen czynnikiem decydujacym o jednoczasowym lub dwuetapowym podniesieniu dna zatoki z wszczepieniem implantu jest ilosc struktury kostnej ponizej dna zatoki. W pozniejszym okresie moze wystepowac rozdecie kosci. obwodowo widoczna wykształcona korona zęba – najczesciej. Mieszek torbieli jest bardzo scisle zwiazany z czescia koronowa wokół szyjki zeba. 16. obrazen i zaburzen • Ogólna – zapewnienie drożności dróg oddechowych. Zabieg wykonywany jest w warunkach ambulatoryjnych i polega na wprowadzeniu przeszczepu do dna zatoki.5 mm przeszczepy kostne pobiera sie wewnatrzustnie (z guza szczeki. lifting zatoki szczekowej (sinus-lifting. Przeciwwskazania: bezwzgledne: obecnosc guza w swietle zatoki.

materialy powinny: nie resorbowac sie i zachowywac stala objetosc. podanie surowicy lub szczepionki p-tezcowej • Szew pierwotny.bez lub z ubytkiem tkanki kostnej – w ranach postrzałowych .z odchyleniem. opatrunek procowy [capistrum] • Szyna Tiegerstadta i wiązanie ligaturowe Ernsta lub Ivy (po 2 zeby z kazdej strony szczeliny zlamania -zaopatrzenie jednoszczekowe. posiadał kształt trapezu większą podstawa zwróconego do korony zęba. ze zgniecenia. Przy pomocy wiertła (stożka odwróconego) opracowuje się ujście kanału w taki sposób aby powstały ubytek. poprzeczne. amalgamat srebra (wolny od cynku – zalecany . zębodołowego . byc obojetne elektrochemicznie. z oderwania.staranne oczyszczenie i opracowanie rany. skośne (wewnetrzne i zewnetrzne) – zaleznie od przebiegu szczeliny zlamania w stosunku do dlugiej osi .obustronne . jalowy opatrunek uciskowy. powinno chronić przed bólem • profilaktyka p-tezcowa – w przypadku wystepowania otwartych ran. stosowanie do wnetrza rany srodkow utleniajacych i odkazajacych.urazowe. w okolicy trzonowcow i przedtrzonowcow.złamania trzonu (w linii posrodkowej. ze strzaskaniem (postrzalowe lub po duzym urazie) i zlozone (otwarte i z przemieszczeniem) • 16.pośrednie (z dala od msc urazu).bezpośrednie – złamanie następuje w miejscu urazu . lub w odcinkach uzebionych ze srodowiskiem j u) . pierwotny odroczony. byc dobrze tolerowane przez tkanki okolicy okolowierzcholkowej. byc szczelne. Powierzchnia wypełnienia powinna być równa i nie wystawać ponad przekrój korzenia zęba. bioakceptowalne. materialy do wypelnien wstecznych w resekcji -po odcieciu szczytu wierzcholka korzenia w zabiegu resekcji nalezy dokladnie sprawdzic czy na calym przekroju korzenia widoczny jest material wypelniajacy. Powstałą jamę kostną przepłukuje się roztworem soli fizjologicznej. zamknięte. scisle przylegac do tkanek zeba. na swoim przekroju pionowym. . o okolicy kla.zamknięte – nie ma połączeń między szczelinami złamania a jamami ciała czy środowiska. dawac czytelny kontrast na rtg. klykciowe). skuteczne. patologiczne [toczacy sie w kosci proces chorobowy] – korzystne (szpara zlamania przebiega od gory i tylu ku przodowi i dolowi – przeciwwstawnie dzialajace ` grupy miesni zblizaja odlamy do siebie i przeciwdzialaja ich przemieszczeniu).pojedyncze (dwuodlamowe) – mnogie (wieloodlamowe) – mnogie drobnoodlamkowe.z przemieszczeniem  z nakładaniem odłamów lub ich rozsunięciem  z bocznych odchyleniem odłamów . . Po wyjałowieniu i osuszeniu ubytek wypełnia się materialem do wypelnien wstecznych. które wiazemy ze soba ligatura druciana po odpowiednich stronach – zaopatrzenie dwuszczekowe) • Łyżka z wąsami. zlamanie postrzalowe – w zaleznosci od rodzaju urazu i lokalizacji: zlamania zielonej galazki (zlamanie niekompletne). niepełne (nadlamanie lub pekniecie lub zlamanie podokostnowe „zielonej galazki”). . poprzeczne. nietoksyczne.bez przemieszczenia . nie draznic tkanek. dziobiastego.przyczyn zatamowanie krwawienia – zblizenie brzegow rany.podłużne. gałęzi (podluzne.otwarte (szczelina zlamania ma polaczenie ze srodowiskiem zewnetrznym. w kacie zuchwy – zlamania miedzyzebowe i pozazebowe). 4 wiazania Ivy lub Ernsta umocowane w odcinkach bocznych szczeki i zuchwy. antybiotyki o szerokim spektrum. wtórny brzegu rany • Rodzaje zaopatrzeń tymczasowych (miekkie i sztywne): • czepiec i proca brodkowa (ewentualnie opaska lub chustka ktora otacza zuchwe i wierzcholek glowy lub szeroki przylepiec). podwiazanie duzych naczyn • Tymczasowe zaopatrzenie złamanych szczek chorego i ich unieruchomienie [szybkie. Jeśli stwierdzi się niedokładne wypełnienie kanału konieczne jest wykonanie wypełnienia wstecznego. tkanki mekkie sa nieuszkodzone . z podwichnieciem. nie rozpuszczac sie w plynach tkankowych. skosne) – zlamania samej galezi lub jej wyrostkow.jako material stosuje sie: ten sam material ktorym wypelniano kanal. łopatka Klarka – zlamania szczeki • Transport chorego po opanowaniu wstrząsu w pozycji bezpiecznej Klasyfikacja anatomiczna: . niekorzystne – ze wzgledu na mechanizm: ze zgiecia. ze zwichnieciem lub z przemieszczeniem calkowitym .jednostronne . miec właściwości bakteriobojcze/statyczne.2. po czym ranę tkanek miękkich szczelnie się zaszywa .otwarte. inicjowac proces cementogenezy i regeneracji otaczajacych tkanek. łatwe.pełne (cala grubosc kosci). nie przebarwiac tkanek. nie korodowac. niekarcinogenne. odporne na wilgoc . zlamania proste (calkowite przerwanie ciaglosci kosci). wyrostka kłykciowego (podglowkowe niskie i wysokie.

wapnia i aluminium). chorego oraz instrumentarium. wykonujemy w przedsionku jamy ustnej cięcie pionowe rozbieżne. gdy zastosuje on niewłaściwe narzędzia.3. śruby tytanowe. oddzielając korzeń podniebienny od korzeni policzkowych. Najczęściej złamaniu podczas usuwania ulega pierwszy ząb przedtrzonowy górny. Prowadzi to bowiem do znacznego zniszczenia tkanek miękkich otaczających oraz kości wyrostka zębodołowego. a także hipercementoza wierzchołka korzenia. Tylko takie postępowanie może zabezpieczyć chorego przed wystąpieniem trudnych do przewidzenia powikłań o charakterze zapalnym. wzmocnione cementy (Super EBA – cement etoksybenzoesowy. Następnie wprowadzamy dźwignię Beina w wytworzoną szczelinę i wykonując ruch półobrotowy powodujemy zwichnięcie korzeni. w tym samym dniu. cermety. Gdy przegroda kostna międzykorzeniowa jest bardzo gruba. W zębach trzonowych górnych wiertło prowadzimy równolegle do wyrostka zębodołowego. Po odwarstwieniu . by oddzielić korzeń bliższy od dalszego Ważne jest prowadzenie wiertła aż do dna komory zęba. W zębach trzonowych dolnych wiertło prowadzimy prostopadle do wyrostka zębodołowego. polimery (Diaket) 16. trzonowce górne i dolne oraz pozostałe zęby przedtrzonowe. przy użyciu kleszczy lub dźwigni. nadmierny rozbieżny kierunek korzeni zębów wielokorzeniowych. przystępujemy do operacyjnego jego usunięcia. natomiast złamanie korzenia powyżej szyjki – do operacyjnego jego usunięcia poprzez dłutowanie. złote folie. IRM. prowadzimy go dalej na salt zabiegowej. dlatego niezbędne jest odpowiednie przygotowanie lekarza. Gdy zabieg ten jest konieczny ze względu na trudności techniczne powstałe w trakcie usuwania zęba. Rozdzielenie korzeni (separatio radicum) W przypadku odłamania korony zęba wielokorzeniowego usunięcie korzeni w jednym bloku jest niemożliwe ze względu na ich rozbieżne ustawienie. celem dobrego uwidocznienia korzeni zębów. preparat MTA (mineralny agregat trojtlenkoey – dwutlenek krzemu. przy zębie bliższym sąsiadującym z zębem usuwanym i prowadzimy je do załamka przedsionka w taki sposób. Jeśli dłutowanie jest kontynuacją usuwania zęba. by uwidocznić korzeń i stworzyć możliwość jego usunięcia. tlenek cynku z eugenolem. Jeżeli zabieg wykonujemy w warunkach sali zabiegowej. Prawidłowo wykonana separacja korzeni nie powoduje zniszczenia tkanek miękkich otaczających i pozostawia zębodół jak po prawidłowo wykonanej ekstrakcji. Cavit). szczególnie zakrzywienie korzenia. cementy glassionomerowe modyfikowane żywicą. Przed przystąpieniem do zabiegu należy wykonać zdjęcie radiologiczne. w jałowych rękawiczkach. celowe jest zniesienie jej wiertłem różyczkowym. kompozyty. Rozdzielenie korzeni ułatwia usuwanie pojedynczych korzeni zęba. a także usunięcie korzenia przy pomocy dźwigni jest niemożliwe. Dłutowanie jest zabiegiem operacyjnym. dłutowanie wykonujemy na sali operacyjnej. wysokomiedziowy) osadzany na lakierze kopalowym. prowadząc tym razem wiertło prostopadle do kości wyrostka zębodołowego. Drugi korzeń można usunąć przy użyciu odpowiedniej dźwigni Wintera. odwarstwieniu płata śluzówkowo – okostnowego i zniesieniu kości wyrostka zębodołowego w takim stopniu. chirurgiczne usuwanie korzeni zebow W przypadku. aby szycie przypadło na podłożu kostnym. Polega ono na nacięciu. Powikłanie to może wystąpić również z winy lekarza. nałoży nieprawidłowo dzioby kleszczy lub zastosuje niewłaściwą technikę wyważania zęba. nie należy tych prób ponawiać. gdy usunięcie korzeni policzkowych w jednym bloku nie powiedzie się. Złamanie zęba podczas usuwania zdarza się najczęściej z powodu jego znacznego zniszczenia procesem próchnicowym. cementy kostne.W każdym przypadku złamania zęba podczas usuwania należy niezwłocznie. Brutalne próby usuwania korzenia zęba dźwigniami mogą ponadto prowadzić do wtłoczenia go do zatoki szczękowej lub uszkodzenia nerwu zębodołowego dolnego w kanale żuchwowym. znosimy frezem ostre brzegi kości wyrostka zębodołowego. cementy cynkowo-fosforanowe. Bardzo ważną sprawą jest dobre oświetlenie pola operacyjnego. przemycie go roztworem soli fizjologicznej i osuszenie. do pracy przystępujemy po chirurgicznym myciu rąk. Powstaje rana szarpana. Odstąpienie od usuwania korzenia w danym dniu jest błędem sztuki lekarskiej. przystąpić do operacyjnego jego usunięcia. gutaperkę. należy je rozdzielić wiertłem. Do podjęcia zabiegu niezbędne jest przygotowanie instrumentarium i pola operacyjnego. które ułatwia nam prawidłowe postępowanie i ocenę struktur anatomicznych otaczających ząb. złamanie zęba jednokorzeniowego powyżej szyjki lub pozostawienie wierzchołka korzenia po ekstrakcji nie doprowadzonej do końca. W szczęce.jest sferoidalny. Odłamanie korony zęba wielokorzeniowego jest wskazaniem do rozdzielenia korzeni przy pomocy wiertła. tzn. Rozdzielenie korzeni wykonuje się przy użyciu jałowej prostnicy oraz jałowych wierteł różyczkowych lub szczelinowych. zbliżamy brzegi zębodołu jałowym tamponem. Niekiedy budowa anatomiczna zęba usposabia go do złamania. na ogół przez brodawkę dziąsłową. co znacznie ułatwia usunięcie pozostałego korzenia. Usunięcie rozdzielonych korzeni nie sprawia już na ogół trudności. gdy usunięcie zęba nie powiedzie się w sposób typowy. Gdy doszło do odłamania korony. cementy glassionomerowe. Po usunięciu korzeni zębodół przemywamy roztworem soli fizjologicznej. jeżeli natomiast usuwamy złamany korzeń tkwiący dłuższy czas po ekstrakcji. a próby nałożenia kleszczy korzeniowych nie powiodą się. Dłutowanie korzenia zęba Wskazaniem do dłutowania jest złamanie wierzchołka korzenia. cementy polikarboksylowe. która w następstwie powoduje utrudnione gojenie się rany poekstrakcyjnej i stwarza duże dolegliwości bólowe. W żuchwie wprowadzamy dźwignię Beina między kość wyrostka zębodołowego a korzeń i usuwamy go.

złamanie pozastawowe -linia zlamania biegnie od wcięcia półksiężycowatego do tylnej krawedzi zuchwy . bocznym. Obecność drucików jest punktem odniesienia dla korzenia. zgryz otwarty bardzo zaznaczony Na RTG: szczelina u podstawy wyrostka. adaptujemy płat śluzówkowo – okostnowy i zeszywamy go szwami pojedynczymi nylonowymi. przemywamy ranę roztworem soli fizjologicznej. Zębodół zaopatrujemy jałowym tamponem. tylnym lub przednim i odchylona od dlugiej osi w pierwotnym polozeniu o nie wiecej niz 40stopni o z przmieszczeniem calkowitym – zupelny brak kontaktu odlamow • Zaleznie od msc zlamania rozrozniamy: o niskie złamania podgłówkowe – uraz od dołu ku górze.złamanie w obrębie szyjki kłykcia . 17. powierzchnie odlamow stykaja sie ze soba o ze zwichnięciem – glowa zuchwy jest przemieszczona poza dol stawowy w kierunku przysrodkowym. Dłutowanie korzenia zęba jest zabiegiem przyspieszającym znacznie efekt końcowy. Po osuszeniu pola operacyjnego rozpoczynamy znoszenie kości wyrostka zębodołowego nad korzeniem. co 1 cm metalowymi znacznikami (druciki). urazu . 17.spowodowane zgięciem. . kuk przodowi lub tylowi o z podwichnieciem – glowa zuchwy wychyla sie z dolu stawowego pod katem 40stopni. prowadząc wiertło od brzegu kostnego ku wierzchołkowi korzenia. Gdy gojenie przebiega prawidłowo. skośna w dół i ku tylowi o wysokie złamanie podgłówkowe . Uwidoczniony korzeń nie przedstawia już trudności w usunięciu Po jego wyjęciu wygładzamy brzegi kostne wyrostka zębodołowego frezem.głowa żuchwy pozostaje w dole stawowym.urazem pośrednim w bródkę . na zewn. jezeli okostna jest nieuszkodzona i nie ma przemieszczenia odlamu. Dla ułatwienia lokalizacji korzenia można posłużyć się wałem zgryzowym wykonanym z wosku. nie traci kontaktu z gałęzią żuchwy .. co prowadzi do jego uwidocznienia. dalszy koniec odlamu mniejszego jest odchylony do wewn.powstaje zgryz otwarty. po którego założeniu wykonujemy zdjęcie radiologiczne.gdy złamanie oba wyrostki. Wykonujemy wtedy cięcie poziome na grzbiecie wyrostka zębodołowego oraz cięcie pionowe do załamka przedsionka.po stronie urazu gałąź traci podparcie. Z lub bez przemieszczenia. zapewnia przy tym dobre gojenie poprzez uniknięcie traumatyzacji tkanek miękkich i kości. po odwarstwieniu stwarzając płat trójkątny.śluzówki wraz z okostną uzyskujemy płat trójkątny.1.wewnątrz stawowe . Dalsze postępowanie – jak przy dłutowaniu Zorientowanie się w położeniu pozostawionego korzenia w odcinku bezzębnym może sprawiać pewne trudności. przesuwa się ku górze. pecherze powietrza zeby leczone endodontycznie duzo wczesniej resorpcja materialu wypelniajacego kanal brak pewności że usunięte zostało zrodlo infekcji i nie ma dodatkowych kanalow czy przewezen uszkodzenie lub przemieszczenie powierzchni wypelnienia kanalu podczas odcinania wierzcholka wiertlem kanal wypelniony materialem niestabilnym w warunkach obecnosci plynow fizjologicznych lub o zbyt krotkim czasie wiazania (-> pecherze) lub o wlasciwosciach reologicznych (plastyczna deformacja i plyniecie) 17.głowa stawowa zwichnięta ale torebka nie przerwana . linia pośrodkowa przesuw. się w str. Nieco odmienne postępowanie jest konieczne. gdy zębodół jest zagojony. gdy zamierzamy usunąć korzeń po nie doprowadzonej do końca ekstrakcji zęba. o Z odchyleniem – glowa zuchwy pozostaje w dole stawowym. Niekiedy konieczne jest zniesienie blaszki kostnej wyrostka zębodołowego do samego wierzchotka korzenia. wskazania do wypelnienia wstecznego przy resekcji – – – – – – – – po odcieciu szczytu wierzcholka korzenia w zabiegu resekcji nalezy dokladnie sprawdzic czy na calym przekroju korzenia widoczny jest material wypelniajacy. który zamierzamy usuwać. zlamanie wyrostka klykciowego Złamanie wyrostków kłykciowych [stawowych]: • mechanizm powstania: zazwyczaj posredni uraz w okolicę bródki (lub kata zuchwy) i towarzyszyc moze zlamaniu trzonu zuchwy. szwy zdejmujemy po 6–7 dniach od zabiegu. Jedynie zlamania postrzalowe maja charakter bezpośredni. złamania bezpośrednie . Objawy kliniczne bywaja malo wyrazne. Wskazania do wypelnienia wstecznego: niedostateczne udroznienie i wypelnione kanaly nieszczelne wypelnienie kanalow. który utrzymujemy hakiem. z wtopionymi np.2.

jednoczesnie trzon zuchwy w czesci przedniej jest pociagany ku dolowi przez miesnie nadgnykowe) lub ze zbaczaniem w stronę złamania w złamaniu jednostronnym – obrzęk tkanek miękkich – ograniczenie ruchomości głowy żuchwy (w strone zdrowa przy zlamaniu 1stronnym). badanie przez p. osadzanych na cement]. zlamania wewnatrzstawowe. zlamanie wyrostka z przemieszczeniem nieprzekraczajacym 30 stopni. w bezzębiu gdy jest proteza – proca podbródkowa + czepiec+ wyciąg. zlamania wyrostka gwarantujące uzyskanie kontaktu z galezia zuchwy .ból i napięcie w okolicy przydusznej i w okolicy ssż przy palpacji i ruchach zuchwy oraz przy nagryzaniu – niemożność zwarcia szczęk – zaburzenia zwarcia – roznica w uksztaltowaniu okolicy stawowej.leczenie chirurgiczne – rzadko – wskazania: zlamanie ze zwichnieciem w ssz. skrocenie galezi o ponad 0. bez naciekania tkanek  zbudowany z tkanek naśladujących tkanki macierzyste i dobrze zróżnicowanych  wzrost rozprężający [zanik tkanek otaczających]  nie nawracają szkliwiak [ameloblastoma]  [PÓŁZŁOŚLIWY] – najczęstszy guz zębopochodny. z ziarniaków związkowych – jest to nowotwór nabłonkowy – głównie w żuchwie w okolicy kąta. dzieci do 12 r. zaburzenia wzrostu zuchwy) 17. usuniecie krazka stawowego (w zlamaniach ze zwichnieciem i uszkodzeniem krazka) .nastawienie .leczenie: zaopatrzenie dwuszczękowe za pomocą szyn [lanych.leczenie ortopedyczne wskazania: zlamania wysokie.capistrum [bandażowanie]. a gdy nie ma protezy aparat Gunninga Porta W złamaniu obustronnym wyrostka kłykciowego: .5 cm. + hypomochliony po obu stronach na 2-3 tyg – prawidłowe leczenie jest warunkiem zmniejszenia ryzyka powaznych powiklan. odchylenie odlamow o ponad 30 stopni w plaszczyznie czolowej.o . nowotwory niezlosliwe zebopochodne • niezłośliwe [neoplasma benignum] = łagodne o cechy:  otoczony torebka łącznotkankową.3. słuchowy . gwoździowanie. chrzęst pergaminowa ty. wynikajacych z faktu ze zlamanie dotyczy jednego z elementow ssz i moze powodowac bezposrednie mechaniczne i czynnosciowe zaburzenia w stawie (zesztywanienie.5cm. akrylowych.zgryz otwarty. (mozliwosc uszkodzenia osrodka wzrostu podczas zabiegu chir). kondylektomia (zlamania wieloodlamowe). żeby ulegają – .przy przemieszczeniu odłamów kostnych – płyta zgryzowa. – powoduje resorpcję kości [złamania patologiczne]. pod uciskiem palca. trzeszczenie przy rozwieraniu szczek – zgryz otwarty i tylozgryz w złamaniach obustronnych (galezie zuchwy wskutek braku oparcia w stawach ulegaja przmieszczeniu ku tylowi i ku gorze. z wysp Malasseza. akrylowa (w bezzebiu umocowana szwem okolnym) . lub listewki zębowej. podparcie na ostatnich zębach.odłam mniejszy [głowa] przesunięty do wewnątrz i przodu Na RTG: rzadko widoczna * OBJAWY: .szew kostny. zlamania podklykciowe wysokie i niskie . skrocenie galezi zuchwy o nie wiecej niz 0. czaszki i kregoslupa na wyrostek klykciowy): p-a i s-b * LECZENIE: .z. dobrze ograniczony  rozrost powolny. obronne ograniczenie rozwarcia szczek – możliwość krwawienia z przewodu słuchowego a nawet jego przebicie – rozpoznanie: rtg w przynajmniej 2 projekcjach (trudnosci diagnostyczne ze wzgledu na nakladanie sie struktur nosogardla.złamanie przedniej ściany przewodu słuchowego zewnętrznego Na RTG: szczelina skośna lub pozioma w obrębie szyjki złamanie głowy żuchwy [kłykciowe] – wewnątrzstawowe . – etiologia związana z pozostałością narządu szkliwotwórcz.szyny nazębne i wyciąg międzyszczękowy na 4-6 tyg (dzieci 3-4) + hypomochion na jedną stronę (w brakach uzebienia dodatkowy wal akrylowy dla stworzenia stref podparcia). bezzebie aparat Gunning-Porta I POMOC : .złamanie w obrębie glowy zuchwy .

molle] – zbudowany z tkanki łącznej i nabłonka szkliwneg. * zębiak mieszany [ odontoma mixtum] * zębiak złożony [ odontoma compositum] – twór torbielowaty.leczenie: wyłuszczenie wraz z zębem w sąsiedztwie którego się znajduje. włóknista.guz barwnikowy – – 18. * kostniwiak łagodny[ cementoma benignum].kostniwiak [cementoma] – częściej w żuchwie. wtloczenie zeba mlecznego w . zlamanie korzenia (pozostawia sie odlam zawierajacy wierzcholek do czasu samoistnej resorpcji.gruczolakoszkliwiak [ adenoameloblastoma] . może powodować nerwobóle [ucisk] .rośnie rozprężająco niszcząc kość * dysplazja okołowierzchołkowa kostninowa [ dysplasia periapikalis cementalis] * kostniwiak olbrzymi [ cementoma gigantoformis] ~ leczenie – usunięcie zmiany z pozostawieniem zębów. zniekształca kość. półpłynną. okostnej i kości zęby z torbielami zawiązkowymi niekiedy zęby przemieszczone. szaroróżowy. wielokomorowy. jamisty guz. chyba. jednokomorowy postacie: a.włókniak zębopochodny [fibroma odontogenes] . nabłonkowej i mezenchymalnej.na RTG: przejaśnienie [niedojrzałe]. wypełniony treścią galaretowatą. najczęściej rozwija się podczas drugiego zabkowania. cementu i szkliwa * zebiak miękki [o. rośnie powoli. wypełniony płynem z licznymi drobnymi ząbkami . wysłany cienka wyściółką bez torebki. otoczony torebką łącznotkankową . przemieszcza zęby. bezobjawowy. sz. mesiodens (rzadko wystepuja) uogolniona makrodoncja zeby wglobione – jesli nie można opracowac kanalu i przeprowadzic leczenia kanalowego zęby wielokorzeniowe ze zgorzelinowym rozpadem miazgi.włókniakozębiak szkliwiakowy [ fibrocementoma amelobalsticum] . śluzaki. maja skłonność do nawrotów . leczenie: wyłuszczenie z torebką * zębiak twardy [odontoma durum] – zbudowane z zębiny.. prosty b. nie dając objawów.zębiak [odontoma] z tk.zębiakoszkliwiak [odontoameloblastoma] . diagnostyka: RTG. zwichnięte lub złamane na skutek urazu – zlamanie koronowo-korzeniowe.makroskopowo – gąbczasty. jednokorzeniowe z otwarta zgorzela miazgi zęby powodujące ostre zapalenie tkanek okolowierzcholkowych.ż. Ustnej -RTG: korzenie w obrębie guza są zresorbowane. może utrudniać wyrzynanie zębów stałych lub ich nie prawidłowe ułożenie. gruczolakoszkliwiak .różnicowanie: torbiele. ziarniniaki.mikroskopowo – z komórek nabłonkowych ułożonych w gniazda .śluzak [myxoma]  [PÓŁZŁOŚLIWY] – wlokniakosluzak.torbiel zawiązkowa wapniejąca [cystis odontogenes calcifikans] .leczenie usuniecie radykalne w granicy zdrowych tkanek .1. wskazania do usuniecia zebow mlecznych – – – – – – – – – – ekstrakcje seryjne w profilaktyce ortodontycznej (8 mlecznych – kly i pierwsze trzonowce i 4 stale – pierwsze przedtrzonowce) przetrwale zeby mleczne po sprawdzeniu obecnosci i ulozenia zawiazka zeba stalego reinkluzja (ponowne zaglebianie sie zeba wglab zebodolu) dodatkowe i nadliczbowe zeby mleczne. otoczony torebka łącznotkankową. wielokomorowy porównywany jest do baniek mydlanych lub plastra miodu .wzrost powolny.włókniak szkliwiakowy [fibroma ameloblastikum] . jest otorebkowany i nie wrasta do szpiku c. chrzestniakosluzak .przejaśnienia w okolicy wierzchołka. wokół zęba z martwą lub żywą miazgą . zwichniecie zeba ze znacznym przemieszczeniem. i złogi cementu które wytwarza .w obrazie histologicznym tk.[ punkcja lub wycinek ] . później ulegają zaciemnieniu ze strefa przejaśnienia wokoło  Może przypominać ziarniniak okołowierzchołkowe * włókniak kostniwiejący [ fibrocementoma calcificans]. w szczęce. wykrywany przypadkowo na RTG. rzadziej lity. uwypukla się w przesionku j. postacie: lity. sz. 18. później zaciemnienie z obwódką.zebiniak [dentinoma] .nabłonkowy guz zebopochodny wapniejący [tumor epithelialis odontogenes calcifikans] .rośnie powoli. barwnikowy niemowląt – do 1 r. że są w rozpadzie zgorzelinowym to je usuwamy .rozluźnieniu i zmianie ustawienia zwykle torbielowaty. rośnie szybko. znaczne wysuniecie zeba z zebodolu.

agranulocytoza. Po odsłonięciu blaszki zbitej wyrostka zębodołowego wiertłem różyczkowym tub frezem (wyjątkowo dłutem). duze dawki wit. mononukleoza leczenie – miejscowe: przemywanie martwiczej tkanki 3% woda utleniona. 3% roztworem dwuweglanu sodu. natomiast przy resekcji większej liczby zębów wskazane jest dodatkowo znieczulenie przewodowe. W celu premedykacji. wrodzone wady serca. skad rozprzestrzenia sie na najblizsza okolica dziasla (martwica. urazy tkanek umiejscowiony jest na brodawkach dziaslowych (martwica szczytow brodawek). oslabienie. gdy reskecja polaczona jest z odbarczeniem torbieli – ciecie Pichlera). uposledzenie odpowiedzi immunologicznej (np.2. obrzek. obecnosc przetok i ropni zle nastawienie rodzica do leczenia zeby w rozszczepach podniebienia pierwotnego i wtornego ze wskazan ortodontycznych lub protetycznych niedorozwoj umyslowy. przebieg zabiegu resekcji Przygotowanie do zabiegu resekcji wierzchołka korzenia Przygotowanie miejscowe przed zabiegiem obejmuje sanację jamy ustnej. bo pod kontrolą wzroku poszerzenia. zespoly uposledzonej odpornosci. przy pomocy skrobaczki kostnej odpreparowuje się płat śluzówkowo – okostnowy od podłoża kostnego. zalecamy pacjentowi środki nasenne i uspakajające. oklady z 5% roztworu trypsyny. w dniu poprzedzającym zabieg. zaczerwienienie). pedzlowanie owrzodzen 1% plynem Fowlera (Kalium arsenicosum) lub 2% roztworem glicerynowym trypaflawiny. dlatego wydaje się słuszne. HIV). ktora prowadzi do jej martwicy i sekwestracji Glebokie owrzodzenia pokryte mazacymi sie rzekomobloniastymi nalotami zoltawymi lub szarymi Zle samopoczucie. aby wypełnienie przewodu korzeniowego przeprowadzić przed zabiegiem. należy znieść kość nad wierzchołkiem korzenia . jak i na godzinę przed zabiegiem. Wadą jest znaczne przedłużenie czasu trwania zabiegu. nikotynizm. a materiał uszczelniający stanowi cement fosforanowy. 18. zlamania zuchwy – pierwsza pomoc – patrz 16. rzadziej gutaperkowy. wrzodziejące zapalenie jamy ustnej – – – – – – – – – – zaczyna sie zwykle niezytowym zapaleniem blony sluzowej jamy ustnej rozwoj moze byc zwiazany ze specyficznymi czynnikami: stres. 19. Kanał powinien być wypełniony trwałym materiałem.1. po immunosupresji zeby z zaawansowana patologiczna resorpcja korzenia zeby z nieodwracalnym procesem zapalnym blisko okresu wymiany (z zachowanym mniej niz 2/3 korzenia) nawracajace stany zapalne tkanek okolowierzcholkowych. niedozywienie. czynność tą wykonujemy podczas zabiegu. oczyszczenia i wypełnienia kanału. Technika zabiegu Zabieg wykonuje się w znieczuleniu nasiękowym. Dobór cięcia uzależniony jest od warunków istniejących w jamie ustnej i planowanego zabiegu (najczesciej ciecie Partscha. odkażenie i wypełnienie kanału korzeniowego zęba przeznaczonego do resekcji. usuniecie kamienia nazebnego i sanacja jamy ustnej po ustapieniu objawow ostrych – ogolne: antybiotyki w ciezkim stanie (metronidazol). brak mozliwosci leczenia zachowawczego 18. C i B complex. przechodzac na jezyk. Następnie. poszerzenie. a niekiedy obejmuje rozlegle powierzchnie blony sluzowej. Najczęściej stosowanym materiałem do wypełnienia kanału jest ćwiek srebrny. Prawidłowość przeprowadzonego leczenia endodontycznego oceniamy na podstawie wykonanego zdjęcia rentgenowskiego. wysoka temp silne bole samoistne.– – – – – – – – kierunku zawiazka zeba stalego zęby wrodzone i noworodkowe wskazania ogolne: choroby odogniskowe. dla siekaczy przysrodkowych gornych i dolnych ciecie katowe. krwawienie slinotok. który nie działa drażniąco na tkanki okołowierzchołkowe i nie ulega resorpcji. udrożnienie.3. wargi. bole glowy. wzmagajace sie przy pobieraniu pokarmow i dotyku. Zaletą tego sposobu postępowania jest możliwość dokładnego. gdy ząb tkwi w jamie torbieli i stały wysięk uniemożliwia prawidłowe przeleczenie i wypełnienie kanału przed zabiegiem. a na zdjęciach rentgenowskich daje wyraźny kontrast. tytanowy. W przypadku. moze powodowac szybka destrukcje kosci wyrostka. fetor ex ore bolesne powiekszenie wezlow chlonnych podzuchwowych i podbrodkowych roznicowanie: bialaczka. dieta bogatobialkowa 19.1. Po uzyskaniu zniesienia odczucia bólu w obrębie planowanego zabiegu wykonuje się cięcie błony śluzowej wraz z okostną.

zatrzymanie zebow. który poprzez tkankę łączną przekształca się w kość. ropniak – w naturalnej jamie.zęba resekowanego. Po wyjałowieniu i osuszeniu ubytek wypełnia się amalgamatem srebra lub miedzi. prowadzac do ciezkich poznych nastepstw (zaburzenia rozwoju kosci.2. ropniak zatoki szczekowej (empyema sinus maxillaris) – – – – – – (przyp. podwyzszona temp. tak aby można było prześledzić przekrój kanału korzeniowego. p-goraczkowe. jak również celem zapobieżenia krwawieniu. lub nieznacznie skośnie. na swoim przekroju pionowym. W dalszym etapie łyżeczką kostną usuwa się zapalenie zmienioną tkankę i ziarninę. pseudoefedryna). p-bolowe. bogate unaczynienie okolicy szczek i twarzy procesy rozwijaja sie szybciej i przybieraja ostra postac. bole glowy. w razie bólu środki przeciwbólowe. Przez okres kilku dni po zabiegu wskazana jest dieta papkowata i płukanie jamy ustnej środkami odkażającymi. chorym po zabiegu zaleca się stosowanie zimnych okładów. zawiazki zebowe. duza ilosc polaczen miazgowo-ozebnowych) sprzyjaja przenikaniu zakazenia do kosci szczek uwarunkowania anatomiczne sprzyjaja szerzeniu sie procesow przez ciaglosc wieksze ryzyko ciezkich powiklan procesy zapalne dzialajace w okresie wzrostu i rozwoju uszkadzaja skladowe rozwijajacego sie ukladu stomatognatycznego (osrodki wzrostu. antybiotykoterapia doustna celowana. ropowica -ostre rozlane zapalenie ropne dotyczące luźnej tkanki łącznej. Po czym sprawdza się ponownie czy cała zapalnie zmieniona tkanka i ziarnina została usunięta.ostro odgraniczone zbiorowisko ropy w przestrzeni tkankowej w jamie powstalej przez rozpad tkanek. Objawy podobne do ostrego zapalenia zatoki. stany zapalne zebow mlecznych – – – – – – u dzieci procesy przebiegaja z inna dynamika ze wzgledu na: rozny stopien wyksztalcenia odpowiedzi immunologicznej. ssz). rozny stopien rozwoju i dojrzalosci biologicznej dziecka. leki mukolityczne. bolesnosc uciskowa) leczenie: punkcja (dwie igly punkcyjne – 1 do wprowadzania antyseptykow do zatoki. 2 do odplywu tresci ropnej i plynu). szczeki. 20. szerzace sie wzdluz powiezi i naczyn. obkurczajace blone sluzowa (oksymetazolina.2. obrzek i zaczerwienienie blony sluzowej nosa. wrzodziejące zapalenie dziasel – patrz 18. przy pomocy wiertła szczelinowego odcina się około 3–4 mm szczytu korzenia zęba. choroba rozpoczyna sie nagle i ma bardziej burzliwy przebieg ograniczone ogniska zapalne okolozebowe sa czesciej pkt wyjscia rozleglych procesow zapalnych – budowa kosci (-> liczne przestrzenie szpikowe miedzy beleczkami kostnymi. cienka warstwa kosci otaczajacej zeby i zawiazki) oraz budowa ukladu zebowo-szczekowego (-> szeroka komora miazgi. Powstałą jamę kostną przepłukuje się roztworem soli fizjologicznej. cienka warstwa cementu. Po dokładnym oczyszczeniu ubytku kostnego. czynnosci ssz i funkcji zucia) . Powierzchnia wypełnienia powinna być równa i nie wystawać ponad przekrój korzenia zęba.3.: ropien . resorpcja lub niecalkowicie wyksztalcone korzenie. aby powierzchnia odciętego korzenia była na jednym poziomie z dnem ubytku kostnego Następnie przy pomocy dużego wiertła różyczkowego lub frezu wygładzić należy ostre brzegi ubytku kostnego i korzeń zresekowanego zęba. o bardziej burzliwym przebiegu (uposledzona droznosc nosa. 20. W celu zmniejszenia obrzęku. braki zebowe. 19. 20.3. oczodolu. Jesli brak poprawy – FESS 19. obejmujace najczesciej wiecej niz 1 przestrzen anatomiczna) odmiana ostrego ropnego stanu powstaje przez nagromadzenie tresci ropnej w naturalnej jamie ciala bez mozliwosci odplywu lub wyniku zakazenia tresci sluzowej sluzowiaka obrzek i nacieczenie zapalne blony sluzowej w okolicy naturalnego ujscia zatoki do nosa powoduje calkowite zamkniecie swiatak zatoki. Zasadą jest. posiadał kształt trapezu większą podstawa zwróconego do korony zęba. zaburzenia zgryzu. Szwy usuwa się po 5–6 dniach od zabiegu. zlamanie kosci jarzmowej – patrz 9. czola. leki p-zapalne. Cięcie korzenia prowadzi się prostopadle do długiej osi zęba. cienka warstwa szkliwa.1. a na przekroju korzenia zęba widoczny jest materiał wypełniający kanał. po czym ranę tkanek miękkich szczelnie się zaszywa Ubytek kostny wypełnia się skrzepem. uczucie rozpierania w okolicy nasady nosa. Jeśli stwierdzi się niedokładne wypełnienie kanału konieczne jest wykonanie wypełnienia wstecznego Przy pomocy wiertła (stożka odwróconego) opracowuje się ujście kanału w taki sposób aby powstały ubytek.2. odmienna anatomie struktur tkanek twarzoczaszki.

Całość rany pokrywa się opatrunkiem z cementu chirurgicznego a. utrata przyczepu łącznotkankowego na powierzchniach stycznych lub zaburzenia topografii dziąsła IV klasa .leczenie: u osób dorosłych należy wdrożyć leczenie chirurgiczne u dzieci do 14 r. pierwsza pomoc w zlamaniach zuchwy – patrz 16. Uszypułowany przesuwalny płat: . klasy IV – niepewne .metoda dwuczasowa – przeszczepem poszerzone najpierw dziąsło a później naciągnięte na recesję ~ wady tych metod: * zastosowanie w przypadku wąskich i pojedynczych i płytkich recesji * niewystarczający efekt estetyczny.recesja przekracza granicę śluzówkowo. utrata przyczepu łącznotkankowego i kości wyrostka na powierzchniach stycznych . jedynie stabilizujemy cementem chirurgicznym ((((((((((Metoda dokoronowego przesunięcia płata mostkowego – dla mnogich recesji . leczenie chirurgiczne pojedynczych recesji dziasla POKRYWANIE RECESJI DZIĄSŁA . gdy korony do.recesja nie przekracza granicy śluzówkowo. płat podwójnie uszypułowany] Leczenie operacyjne tych stanów polega na wycięciu z pewnym marginesem tkanki w okolicy obnażonego korzenia zęba. 21. wady zwarcia.i poddziąsłowe należy wykonać zabieg pokrycia recesji .1. brak utraty przyczepu łącznotkankowego na powierzchniach stycznych III klasa . przemieszczamy go dokoronowo.dziąsłowej lub ją przekracza. szerokie dziąsło przyczepione [> 3mm] i grubość dziąsła > 1mm)))))))))) 2. przemieszczony dokoronowo: Metoda płata półksiężycowatego – w pojedynczych klasach I.dziąsłowej. Przeszczep podnabłonkowy tkanki łącznej [najlepsza metoda] .należy wykonać leczenie recesji prze leczeniem ortodontycznym a nie trzeba gdy wykonujemy korony protetyczne naddziąsłowe.Płat obrotowy [np. Płat złożony np.idealna technika powinna zapewnić: * pokrycie całkowite [przesuniecie brzegu dziąsła do granicy szkliwno.dziąsłową. nie!!! bo w czasie rozwoju uzębienia przyczep łącznotkankowy może wpełzać sam dokoronowo redukując recesję .metoda jednoczasowa – przeszczep bezpośrednio na recesję . Przeszczep nabłonkowy płata dziąsłowego[z podniebienia lub nieuzębionego fragmentu stoku wyrostka zębodołowego] .1.płat jest przesuwany dokoronowo.recesja sięga do granicy śluzówkowo.cementowej] * ścisłe połączenie tkanek z korzeniem przy głębokości kieszonki max 2 mm * brak cech zapalenia tkanek przyzębia * uzyskanie szerokiej strefy dziąsła zębodołowego o fizjologicznym kształcie brodawek * estetyczny wygląd dziąsła *ustąpienie zwiększonej nadwrażliwości zęba Metody: 1.gdy ubytki pochodzenia niepróchnicowego poniżej granicy szkliwno-cementowej nie wypełniamy ich bo trudniej się tworzy przyczep . i nie stosujemy szwów. Wymieniony płat przesuwa się bocznie i pokrywa nim obnażoną okostną i korzeń zęba. powstaje płat mostkowy podwójnie po bokach uszypułowany .recesja sięga do granicy śluzówkowo.20. w odległości przynajmniej 2 mm od brzegu dziąsła wykonuje się półksiężycowate nacięcie dla uzyskania obustronnie uszypułowanego płata. Przeszczep błony śluzowej a. usunąć niewłaściwe przyczepy wędzidełek. Ze zdrowego odcinka wyrostka zębodołowego przylegającego do szczeliny dziąsłowej odwarstwia się uszypułowany płat śluzówkowy. przemieszczony bocznie.pierwsze ciecie lekko łukowate w odległości od brzegu dziąsła =[ 2x Wysokość najgłębszej recesji +2-3 mm]. .ż.dziąsłowej lub ją przekracza. brak utraty przyczepu łącznotkankowego na powierzchniach stycznych II klasa .przecina się okostną na całej długości pola zabiegowego w odległości od brzegu dziąsła =[ 2x wysokość najgłębszej recesji +2-3 mm] .3. wycofać stan zapalny przyzębia . gojenie rany na podniebieniu długie przez ziarninowanie b.klasyfikacja wg Millera: I klasa . rozszerza się cięcie do zębów sąsiednich z recesją i preparuje płat śluzówkowy .najpierw należy wyeliminować czynniki etiologiczne: niewłaściwy sposób szczotkowania. dociśnięty i unieruchomiony szwami międzybrodawkowymi. klasy III – częściowe.rokowanie: klasy I i II – bardzo dobre. Płat przyszywa się pojedynczymi szwami odtwarzając również nowy brzeg dziąsła i brodawki międzyzębowej.efektywne gdy recesja klasy I. 21.z kolei od strony szczeliny dziąsłowej preparuje się płat śluzówkowo-okostnowy do miejsca przecięcia okostnej.

przeszczep wprowadza się pod płat śluzówkowy i mocuje szwem materacowy .preparacja strony biorczej – nie wykonuje się cięć . wg Lee – White'a – 6-12 minut . . wg Duke'a) .błona powinna pokryć dehiscencje i 2-3 mm kości.preparacja płata rozszczepionego do granicy śluzówkowo-dziąsłowej w kształcie koperty .2.drugie ciecie równolegle do osi zębów 1-2mm wierzchołkowo w odniesieniu do cięcia pierwszego . W tym czasie ostre procesy zapalne należy leczyć metodami zachowawczymi i farmakologicznymi.preparacja strony biorczej – cięcie poziome na wysokości połączenia szkliwno.preparacja płata rozszczepionego do granicy śluzówkowo-dziąsłowej .cementowego u podstawy brodawek.odpreparowuje się płat śluzówkowo.Zalety: • Dobre warunki odżywienia przeszczepu [krążenie biluminarne od wewnętrznej strony płata i okostnej] • Niewielki uraz w miejscu dawczym na podniebieniu • Dobry efekt kosmetyczny po zabiegu [jednorodnośc koloru] • Znaczne pogrubienie dziąsła • Możliwość pokrycia recesji mnogich Przeciwwskazania: • Niewystarczająca ilość tkanki [grubość i szerokość] w miejscu dawczym Metoda wg Bruno . Sterowana regeneracja tkanek GTR .zabieg: ciecia poziome przez szczelinę dziąsłową na wysokości połączeni szkliwno. przyczyny. recesje mnogie.korzeń się wygładza.pokrywa się wszystko płatem śluzówkowym i zszywa nićmi nieresorbowanymi [szew międzybrodawkowy] 3. Należy wykonać następujące próby i badania: – morfologia krwi i liczba płytek krwi. mocuje się go szwami rozpuszczalnymi .4-8 minut – czas krzepnięcia (krwi żylnej) – met.do pokrycia pojedynczych recesji lub mnogich po usunięciu nabłonka szczelin dziąsłowej graniczącej ze recesją .przeszczep wprowadza się pod płat śluzówkowy stabilizuje się go szwami lub klejem tkankowym Technika tunelowa . II i III klasa .wskazania: .cementowego .przesuwamy płat dokoronowo. należy skierować chorego do badań laboratoryjnych.i jej pokrycie całkowite płatem śluzówkowo. czasem się zmniejsza jego krzywiznę [odontoplastyka]. odpowiednim zaopatrzeniu rany.pokrycie pojedynczej recesji błona nieresorbowana [PTFE] lub kolagenową lub resorbowalna syntetyczną . biomodyfikacja roztworem chlorowodorku tetracykliny lub kwasu cytrynowego .okostnowym .respatorem uwalnia się tkankę łączna z okostna a ranę się zbliża i zszywa .p. diamentami]. unieruchamiamy szwami miedzy brodawkowymi pojedynczymi i poprzecznymi węzełkowymi 21.zalety: * regeneracja przyczepu łącznotkankowego * dobre rokowanie w klasie II recesji * możliwość pogrubienia dziąsła przyczepionego * dobra estetyka . i wysokie koszty materiałowe . a na usunięcie zęba decydujemy się wyjątkowo rzadko po szczegółowej analizie wywiadu. zapewniając jednocześnie choremu stałą kontrolę lekarską.pokrywa się wszystko płatem śluzówkowym i zszywa nićmi nieresorbowanymi [szew międzybrodawkowy] Technika kopertowa Raetzke .preparacja płata rozszczepionego do granicy śluzówkowo-dziąsłowej i 3 mm bocznie .odpowiednia wysokość i szerokość brodawek . – czas krwawienia (najczęściej oznaczany met. postepowanie Gdy w wywiadzie stwierdzamy przedłużenie krwawienia.preparacja strony dawczej – ciecie prostopadłe do długiej osi zębów w odległości 2-3 mm od brzegu dziąsłowego do kontaktu z kością .okostnowy. krwawienia – rodzaje.wskazana w rozległych recesjach na kłach u pacjentów nie wyrażających zgody na przeszcze.całkowita minimalizacja cięć .dziąsłowej.opracowanie powierzchni korzenia [kiretami.preparacja strony biorczej – cięcie poziome tylko w szczelinie dziąsłowej . a pionowe do linii śluzówkowo.przeszczep wprowadza się pod płat śluzówkowy a płat nabłonkowy musi znajdować się powyżej połączenia szkliwnocementowego. biomodyfikacja cementu korzeniowego [chlorwodorek tetracykliny 50-150 mg/ml 2-3 min] . rozwarstwia się płat w okolicy dehiscencji na płat tylko śluzówkowy . przytwierdzamy ją pinami .wskazania: u pacjentów z wąską strefą dziąsła przyczepionego.

krwawienie atoniczne (po ustapieniu dzialania srodka obkurczajacego naczynia) oraz anomalie anatomiczne naczyń krwionośnych (przetoka zylno-tetnicza. celulozowe. takie jak: nerwy. nadcisnienie. np. w msc skrzyzowania dolnego brzegu zuchwy z przednia krawedzia m zwacza lub ponizej przysrodkowego kata oka – tetnica jezykowa – na szyi (tak jak w twarzowej – pamietajac ze jezykowa jest druga galezia szyjnej zewnętrznej) albo w dnie j u. gabki kolagenowe – biokol). niedokrwistosci. naczynia chlonne). 80-120% Gdy rozpoznano skazę krwotoczną. miesiaczka. co może być spowodowane niedoskonałością metod diagnostyki laboratoryjnej jak i charakteru rany – jest ona raną zarówno tkanek miękkich jak i kości. Przyczyny ogolne: skazy.tamponada zebodolu gaza. „na slepo” -> oprocz naczynia podkluwa sie otaczajace struktury. 5min) naczynia. Krwawienie z kosci – zmiazdzenie kosci w msc krwawienia za pomoca konca tepego narzedzia (kleszczyki peana). Krwawienie miejscowe – ucisk tamponem gazowym. ucisk można spotegowac pokryciem zebodolu ztamponem plytka ze stensu lub akrylu. – obfity krwotok z zebodolu . Recystypine – krawawienie z tkanek miekkich spowodowane uszkodzeniem malych naczyn (krwawienie miazszowe) – bezposredni ucisk (ok.podwiazanie (wypreparowanie naczynia. koagulacja termiczna naczynia. wg Quick'a (lub wskaźnik protrombinowy). szyjna zewnetrzna). zaciska sie je kleszczykami hemostatycznymi. wosk chirurgiczny (krw z kosci) – krwawienie srodkostne w przebiegu zlamania – nastawienie i unieruchomienie odlamow powoduja zatamowanie krawawienia – zapewnienie odplywu krwi z rany (aby nie doszlo do powstania krwiaka): drenaz czynny (zestaw Redona – butla pod cisnieniem polaczona z drenem wszystym w brzegi rany – conajmniej na 3-4 dni bo tyle oddzielaja sie tkanki martwicze) lub bierny (saczkowanie) z rownoczesnym miernym uciskiem rany opartunkowej – krwawienie pozne – usunac niepelnowartosciowy skrzep lub pozostawiona ziarnine. miazdzyca. Podział krwawień: Ze względu na etiologię: – z przyczyn miejscowych – z przyczyn ogólnych (najczesciej nadcisnienie) Ze względu na źródło krwawienia: – miąższowe – żylne – tętnicze oraz: – z kości – z tkanek miękkich. przytrzymanie za pomoca kleszczykow hemostatycznych. szycie. rewizja rany . Postepowanie: – krwawienie powierzchowne – Alustin. t szyjna wewnetrzna – doraznie niewielki ucisk na tetnice w msc zranienia do czasu az w warunkach sali operacyjnej bedzie można zeszyc rany – nie wolno podwiazywac – fibrynowy klej tkankowy. podklucie (gdy naczynie znajduje sie gleboko w tkankach miekkich – podklucie tkanek otaczajacych miejsce krwawienia i dokladne warstwowe ich zszycie. Najczęściej do krwawień po usunięciu zębów dochodzi z powodu określonych zaburzeń hemostazy (skazy krwotoczne). wargowa. – podwiazanie tetnicy szczekowej – na szyi za katem zuchwy lub przez zatoke szczekowa z otwarceim przedniej i zniesieniem tylnej sciany – tetnica twarzowa – na szyi w msc jej odejscia od t szyjnej zewnętrznej. jezykowa. choroby watroby. zalozenie opatrunku uciskowego. skroniowa. Krwawienie tetnicze lub zylne – podwiazanie lub podklucie naczynia.– czas protrombinowy – met. – krwotok z duzego naczynia . cukrzyca. osuszyc zebodol tamponem. nawet w 5-6 dobie (hemofilia A) Z przyczyn miejscowych krwawienia po usunięciu zęba należy wymienić zranienie lub uszkodzenie sluzowki prz nieostrożnym i brutalnym operowaniu instrumentami podczas zabiegu. dlugosci 3-4 cm i rozwarstwiajac tkanki za tylna krawedzia miesnia zuchwowo-gnykowego ukazemy t i zyle jezykowa – krwawienie z dzuego naczynia polozonego gleboko. czasem z przyczyn nieuchwytnych. Naciecie sluzowki rownolegle do wewnętrznej powierzchni zuchwy przy nasadzie jezyka i ostatniego trzonowca. zalozenie szwu „podwiazki” z nici niewchlanialnej – t. Krwawienie miazdzowe z kosci – wosk chirurgiczny – materialy wspomagające hemostaze do zebodolu (gabki zelatynowe. setonem jodoformowym. pozostawiona w zebodole ziarnina. zimny oklad. naczyniak). ewentualnie nasaczone dodatkowo trombina. usunięcie zęba można wykonać po konsultacji z hematologiem (w niektórych łagodnych skazach) lub w ośrodkach specjalistycznych. Ze względu na czas występowania: – wczesne – do 24h – późne – po 24h. do zebodolu gabka fibrynowa (spongostan).

C 1000 mg.gdy ząb odłamie mniejszym  stabilizujemy złamanie przez 3 tygodnie  gdy ząb stanowi strefę podparcia. gdy moglo dojsc do wstecznego zakazenia miazgi od strony korzenia Postępowanie z zębem w szczelinie złamania: . leczenie – – – lagodny guz tkanek miekkich pochodzenia nablonkowego. 22.gdy ząb w stanie zgorzelinowego zapalenia  usuwamy od razu [ósemki z kieszenią także] . Kroplowka hemostatyczna: kwas epsiaminokapronowy 2 amp. klamerki Michela 2. dexon. Miejscowe wskazania do zszycia rany: mnogie ekstrakcje. Stosowac można kleje tkankowe (fibrynogrn. nylon) . jesli miejscowe zabiegi nie doprowadza do opanowania krwawienia. szwy hemostatyczne – po wypełnieniu zebodolu trombina i spongostanem (jesli sama tamponada nie jest skuteczna). zeby martwe z niedokladnie wypelnionymi kanalami lub zmianami okw zeby które w wyniku urazy moga uszkadzac otaczajace struktury (np. wit. hydrokortyzon 100mg w 250 ml 5% glukozy lub NaCl. poliglikol ponad 7 dni Niewchłanialne – stosuje się do szycia skóry + skazy naczyniowe – patrz 9. W obrazie klinicznym przedstawia sie jako szarobialy lub bladorozowy egzofityczny twor o nierownej powierzchni. Materiały szewne: Wybór materiału zależy od: rozległości i wyglądu rany oraz jej zanieczyszczenia.gdy ząb żywy. kanal zuchwy) zeby z zaawansowana choroba przyzebia. zachowujemy go 22. ma szypułę lub szeroka podstawe. wskazania do usuniecia zeba ze szczeliny zlamania – – – – – zeby (zdrowe. dobre napiecie b) wchłanialne (vicryl. moze uszkadzac brzegi rany. nie złamany  pozostawiamy. wyrasta kalafiorowato ponad błonę śluzową. można podejrzewac zaburzenia w ukladzie krzepniecia -> skierowanie pacjenta na badania specjalistyczne w celu okreslenia czasu protrombinowego i koalinowo-kefalinowego (przedluzony czas k-k sugeruje wady wrodzone) jesli podejrzewamy hemofilie A – rany nie zszywamy wychodzac z zalozenia ze okt wklucia moga byc kolejnymi zrodlami krwawienia. cyklonamina 2 amp. maxon. zaliczany do stanow przedrakowych zbudowany ze zrebu lacznotkankowego o placzastym lub drzewkowatym ukladzie komorek pokrytych nabł. czynnik XIII. martwe) uniemozliwiajace prawidłowe nastawienie odlamow zeby trzonowe z martwa miazga (przedtrzonowe i przednie można leczyc endodontycznie). czysty. ew. Ogolne: skazy krwotoczne (z wyjatkiem hemofilii) i wymienione wczesniej choroby ogolne. chloerk wapnia). len.3. nylon – ostry. catgut. pecznieje. brodawczak (papilloma). ryzyko zakazenia.jedwab -> wielowloknisty. naszych oczekiwać. PDS. wielowarstwowym płaskim. z zaawansowanym zanikiem wyrostka zebodolowego i patologicznie poglebiona kieszonka przyzebna zeby luzno tkwiace w szczelinie zlamania.używa się do zaopatrywania tkanki podskórnej (można ich jednak wyjątkowo użyć również do zaopatrzenia skóry) – napiecie do 5 dni (catgut). stopnia zdyscyplinowania pacjenta i jego warunków życiowych. brodawczakowatosc (papillomatosis) – rozpoznanie. jedwab. nieraz z zaznaczonym rogowaceniem.– – – – zszycie rany – do opanowania krwawienia z przyczyn msc lub ogolnych. gdy się pojawi to ząb usuwamy . Organiczne a) niewchłanialne (silk. Nieorganiczne (zszywki staplerowe. 21. 1cm . uszkodzenia sluzowki.1. Materiały szewne możemy ogólnie podzielić na: 1. nie zniszczony. kwas poliglikolowy) Materiały szewne możemy również podzielić na: Wchłanialne .1. trombina.gdy ząb utrudnia nastawienie  usuwamy od razu . kontrolujemy żywotność i szparę złamania co 1-2 tyg  sprawdzamy czy w szczelinie złamania nie ma zapalenia. okolicy ciała. poczatkowo maly ok.

metody pobierania materialu do badania mikroskopowego – – – wskazania do pobrania wycinka: material pobieramy w przypadku podejrzenia zmiany rozrostowej. dodatkowe. konsulatacje specjalistyczne – ocena przedoperacyjna najważniejszych narzadow i ukladow (krazenia. zdenerwowania. zmniejszenie zapotrzebowania na srodki anestetyczne): anksjolityki (pochodne fenotiazyny. nie powodujac dolegliwosci bolowych. badanie przedmiotowe. jesli pacjent odczuwa bol przed zabiegiem – polecic wyjac wszystkie ruchome elementy metalowe (protezy. woda utleniona. wydzielania wewnetrznego) – ocena stanu ogolnego pacjenta (skala ASA) – kwalifikacja pacjenta do znieczulenia w zaleznosci od pilnosci wykonania zabiegu (zabieg ze wskazan naglych. Zmiany o niewyjasnionej etiologii. podskornie lub domiesniowo). ktora utrzymuje sie dluzej niz 2 tyg. amnezji. benzodiazepiny – Dormicum u osob doroslych 7. zmniejszenie wydzielania sliny. podniebieniu. szkla kontaktowe – osoby o dlugich wlosach . 11. naglacych. parasympatykolityki (atropina 0. Relanium 2-20 mg doustnie). zmniejszenie odpowiedzi ze stroyn nerwu blednego.2. krioterapia 22.5 mg doustnie 60-90 minut przed zabiegiem. 6h) aby zapobiec powiklaniom w postaci regurgitacji i zachlystowego zapalenia pluc (smiertelnosc 90%) – premedykacja (zmniejszenie leku. przygotowanie pacjenta przed zabiegiem w ambulatorium – – – przed zabiegiem w warunkach ambulatoryjnych nalezy prawidłowo przygotowac sale ambulatoryjna. odd. bolu i ulatwienie prowadzenia znieczulenia i zabiegu.6-0. moze osiagac duze rozmiary nadmierny rozrost podscieliska lacznotkankowego prowadzi do powstania wlokniakobrodawczaka obecnosc licznych brodawczakow rozrastajacych sie na duzej powierzchni – brodawczakowatosc leczenie – chirurgiczne – usuniecie zmiany w granicach zdrowych tkanek. wprowadzenie pacjenta w stan lekkiej sedacji. Przetrwale wygorowania. migdalkach Etiologia brodawczaków jest związana z przewlekłym. pojedynczy lub mnogo rosnie powoli. laboratoryjne. personel medyczny oraz samego pacjenta. Przewlekle zmiany na blonie sluzowej o charakterze hyperkeratozy. Zmiany zaburzajace funkcje sasiadujacych okolic. kolczyki).zwiazac – jednorazowy jalowy fartuch lub chusta – przeplukanie jamy ustnej srodkiem antyseptycznym – chlorheksydyna. analgezji. Zmiana o cechach nowotworu zlosliwego (owrzodzenia) badanie cytologiczne – niska specyficznosc – powierzchnie zmiany kilkakrotnie delikatnie sciera sie zwilzona szpatulka. Zmiany kostne o niewyjasnionej etiologii. planowy) – uzyskanie swiadomej zgody pacjenta na zabieg – jesli zabieg ma byc wykonywany w znieczuleniu ogolnym nalezy przestrzegac zasady pozostania pacjenta na cczo przed zabiegiem (ok. fentanyl) – leki p-bolowe. aby zminimalizowac ryzyko wystapienia zakazenia i zwiazanych z nim powiklan warunki które musza byc spelnione to czystosc i sterylnosc przygotowanie pacjenta obejmuje zarowno srefe psychiczna jak i fizyczna: – szczegolowy wywiad anestezjologiczny. Zmiana zapalna. jezyku. 18) miękki. proste zszycie lub w razie potrzeby przeszczep sluzowki lub skory.3. widoczne lub obecne w badaniu palpacyjnym. a także okulary. nowotworowej. miejscowym drażnieniem błony śluzowej oraz z zakażeniem wirusem HPV (ppotencjal onkogenny maja 6. policzku. pilnych. wymazowka – material rozprowadza sie na szkielku podstawowym i zanurza w roztworze utrwalajacym – po wykonaniu barwienia ocena preparatu pod mikroskopem pobranie wycinka tkankowego – najprostszy sposob pobierania materialu do badania histopato – ze zmian lezacych powierzchownie i latwo dostepnych – w znieczuleniu miejscowym nozem lub specjalnymi szczypcami nalezy pobrac klinowaty wycinek z granicy tkanek zmienionych i niezmienionych.– – – – – – – powstaje najczęściej na drażnionej wardze dolnej. nadmanganian potasu – odkazenie skory w operowanej okolicy – spirytus – przykrycie glowy jalowa chusta z otworem na pole operacyjne 22. ktora nie ulegla wygojeniu po 10-14 dniach od zastosowania leczenia miejscowego. Gdy podjete leczenie zachowawcze nie przynioslo poprawy.8 mg dozylnie. 16. tak aby znalazlo sie w nim kilka warstw tkankowych – pobrane tkanki umieszcza sie w szczelnie zamykanym naczyniu szklanym i zalewa 10% wodnym roztworem formaliny . W przypadku torbieli. opioidy (morfina. a zmiana nie ulegla wygojeniu.

24. n podjezykowy.t i ż twarzowa. zatok szczekowych. żuchwowo -gnykowy zawartosc: slinianka. p. silne rozpierajace bóle samoistne promieniujące do ucha. srodkowej szyi 23. szeroki szyi. skóra nad wygórowaniem jest napięta. Szczegolnie wskazana przy zmianach zawierajacych tresc plynna – dostarcza niewielkiej ilosci materialu. przebicie się ropnia okołożuchwowego .B – m. podskórna. zaczerwieniona.2.G.3.powikłania po złamaniu trzonu żuchwy. staranne oproznienie. .szczekoscisk . powiezi powierzchownej szyi 2 cm poniżej i równolegle do dolnego brzegu trzonu żuchwy.chełbotanie Leczenie: .1. wymaga wprawy w wykonywaniu i wyspecjalizowanej pracowni histopato.– – zabezpieczony material wraz z danymi pacjenta i opisem zmiany nalezy przeslac do pracowni histopato rane zaszyc w przypadku wyluszczonej torbieli do badania przesyla sie cala zmiane punkcja wiertarkowa – wymaga posiadania wiertarki stomatologicznej z katnica oraz specjalnych rurowych wiertel – dryli – pobieranie materialu z glebszych warstw tkankowych. wzrost T.procesy zapalne w okolicznych przestrzeniach. jezykowy i zuchwowo-gnykowy Przyczyny: . zmian lezacych srodmiesniowo.P i T– oba brzuśce m. dwubrzuścowego . w zaawansowaniu . przygardłowej. – pozwala na uzyskanie materialu ze zmian lezacych gleboko. niekiedy zastosowania aparatury rtg – – – 23. gardła. tworow torbielowatych biopsja aspiracyjna cienkoiglowa – material jest pobierany przez aspirowanie tlokiem do strzykawki (5 lub 10ml) przez wkluta w glab zmiany igle iniekcyjna (18). skroni .po ostrym ropnym zapaleniu ślinianki podżuchwowej . podbródkowej.bolesność uciskowa. . 23. skrzydłowo.rozwarstwienie tkanek na tępo.w krotkotrwalym znieczuleniu ogolnym: zewnatrzustne cięcie skóry. lśniąca. skóra . zapalnie wezlow chlonnych podzuchwowych Objawy: -złe samopoczucie. wezly chlonne podzuchwowe.2. ropień podżuchwowy (abscessus submandibularis) ROPIEŃ PRZESTRZENI PODŻUCHWOWEJ .elastyczno-twardy naciek okolicy podzuchwowej. poniżej przyczepu m.nacieczenie tkanek miękkich à asymetria twarzy . żwacza . drenaż . 23. p.powikłania ostrych procesów zapalnych .zębopochodnych w okolicy korzeni zębów w trzonie żuchwy. tk.do p.1. trudno dostepnych: gruczolow.nalezy do ropni zewnatrzustnych tkanek miekkich twarzoczaszki Ograniczenia: Przestrzeń podżuchwowa: .usuniecie zeba przyczynowego Szerzenie się: .żuchwowej. podjęzykowej. ku przodowi od przedniego przyczepu mm. kosci. srodkostnie. Żuchwowo-gnykowego. otwarcie. zapalnie kości trzonu. przetoki ślinowe – patrz 13.utrudnione wyrzynanie zeba madrosci .dolny brzeg trzony żuchwy i mm. szczegolnie 2 i 3 zeba trzonowego . wprowadzenie igly do wnetrza kosci odbywa sie przez delikatne wkrecenie. operacja torbieli metoda dwuetapowa – patrz 13.

promieniujący.zewnatrzustny Umiejscowienie: . Zachowanie prawidłowych stosunków anatomicznych w tej okolicy ma istotne znaczenie dla późniejszego protezowania. o ile zachowane jest ich unaczynienie.bolesne wygórowanie tkanek na kącie i gałęzi żuchwy. Zalety: natychmiastowe działanie przy niewielkiej ilości środka.powikłania utrudnionego wyrzynania się dolnych „8” .bolesnosc palpacyjna w rzucie miesnia zwacza z niznacznym wygorowaniem. 2h.zewnętrzna powierzchnia kata żuchwy a m. Szczególnie ważna jest okresowa kontrola gojenia rany.5ml płynu i po około 10-15min występują objawy znieczulenia trwające ok. ropien pod miesniem zwaczem (abscessus submassetericus) .rozwarstwienie i przecięcie włókien dolenego przyczepu mm.3. zapobiega przykurczom miesni i reinfekcji) 24.trudny do rozpoznania. toteż w przypadku złamania guza szczęki pozostawiamy odłamane fragmenty kostne. przyuszniczo-zwaczowej . Usunięcie zęba z odłamanego guza szczęki nastręcza poważne trudności. W zn. Przestrzeganie zasady atraumatycznego usuwania zębów ma w tym wypadku szczególnie doniosłe znaczenie. powiększenie węzłów chłonnych .leczenie przyczynowe (usuniecie zeba przyczynowego): odroczone do momentu ustapienia szczekoscisku . Mimo obiektywnych trudności zabieg ten należy wykonać. Odlamanie guza moze byc czesciowe lub calkowite. Przy calkowitym odlamaniu z zachowaniem sluzowki guza nalezy odpreparowac plat s-o i przy odpowiednich warunkach zespolic go miniplytkami z trzonem szczeki. Używa się większej ilości płynu. Przyczyną odłamania guza szczęki może być również zanik szpary ozębnowej górnego zęba mądrości wskutek przewlekłych procesów zapalnych. rozpierajacy. Punkt dojścia w okolice nerwu może być wewnątrz. Odłamany guz szczęki należy jak najszybciej unieruchomić płytką podniebienną na okres około 6 tygodni. Przy oderwaniu guza wraz z czescia sluzowki wsytepuje znaczne krwawienie z rany i otwartej zatoki. 1. zakażenie ran pourazowych. otwarcie na tepo. jednocześnie zabezpieczając lewą ręką odłamany guz. Po rozdzieleniu korzeni usuwa się je ruchem obrotowym. głębokie (nerwu szczękowego i żuchwowego . bo silne pęczki mięśnia nie pozwalają na wystąpienie klasycznych objawów ropnia (znaczne wygorowanie tkanek czy objaw chelbotania) Przyczyny: . wskazane jest podawanie sulfonamidów lub antybiotyków. łukowato i równolegle do jej dolnej krawędzi. co zmniejsza jej odporność mechaniczną.24.2.do otworu okrągłego i owalnego) i śródczaszkowe (zwoju Gassera). donerwowe – bolesne i trudne technicznie do wykonania. zropienie krwiaka.1. . zwłaszcza w pierwszych 7 dniach po zabiegu. Zachyłek zatoki szczękowej wpuklając się do guza szczęki powoduje znaczną pneumatyzację kości.silny. Może ono wystąpić z winy lekarza przy nieprawidłowym nałożeniu kleszczy na ząb poprzez wyrostek zębodołowy lub wtloczenia dzwigni miedzy dwa ostatnie zeby trzonowe i wywazanie ostatniego zeba ze zbyt duza sila. Znieczulenie przewodowe wymaga od operatora znajomości anatomii topograficznej. . oproznienie jamy ropnia à dren . postepowanie przy zlamaniu guza szczeki (fractura tuberis maxillae) powikłanie to zdarza się podczas usuwania górnych zębów trzonowych. Zwaczem (dolny przyczep) . a w szczególności górnych zębów mądrości.zgorzel M 1 i 2. zwłaszcza gdy złamanie nastąpiło przed zwichnięciem zęba. 24. Zn. nasilający się przy zwieraniu szczęk [szczękościsk] . zazwyczaj bez objawu chelbotania (maskowane przez silne napiecie miesnia zwacza – wskazane wykonanie punkcji zwiadowczej przed nacieciem) Leczenie: .zewnatrzustne nacięcie ropnia w znieczuleniu ogólnym dozylnym lub miejscowym poprzedzonym premedykacja. znieczulenie okołonerwowe Znieczulenie przewodowe zależnie od miejsca wprowadzenia środka znieczulającego dzielimy na donerwowe – bezpośrednio do nerwu (anaesthesia endoneuralis) i okołonerwowe (perineuralis). Po osiągnięciu pnia nerwu wstrzykuje się ok.lub zewnątrzustny. a zniesienie czucia wymaga dłuższego czasu.fizykoterapia (przyspiesza wchlanianie nacieku. przewodowe dzieli się na: powierzchowne. określić dokładnie jej drogę i głębokość wkłucia. okołonerwowym środek zostaje wstrzyknięty w bezpośrednie sąsiedztwo pnia nerwu i wnika do jego włókien przez otoczki nerwowe. zn. W każdym znieczuleniu przewodowym należy oznaczyć miejsce wkłucia igły. dochodząc do jamy ropnia. cięcie skóry 2 cm pod kątem żuchwy. Po usunięciu korzeni zęba ranę tkanek miękkich należy zabezpieczyć szwem w celu stworzenia odpowiednich warunków do powstania skrzepu i jego organizacji oraz unieruchomic za pomoca szyny lub plytki podniebiennej. pooperacyjnych powikłania zapalenia i złamania kości Objawy: .obrzek okolicy zazuchwowej. samoistny ból. Nalezy wówczas po kontroli swiatla zatoki zamknac przetoke ustno-zatokowa (jesli wywstepuja zmiany to operacja CaldwellLuca) Gdy jednocześnie występuje zapalenie tkanek okołozębowych lub zatoki szczękowej.

25. pokryte zaczerwieniona i obrzeknieta sluzowka. U chorych z prawidłowa funkcja ukladu odpornościowego i dobrze ukrwiona koscia proces ogranicza sie do szczeliny zlamania i krwiaka pourazowego. zapalenia węzłów i ślinianki podżuchwowej i złamania żuchwy Objawy: . zwir itd.25. Dochodzi do odwarstwienia okostnej od kosci i powstaje ropien podokostnowy. Cieplota ciala podwyzszona.leczenie przyczynowe 25. podsluzowkowy ropien podokostnowy jest zwykle zejsciem nieleczonego ostrego lub przewleklego zapalenia ozebnej okolowierzcholkowej i przjesciem zakazenia na okostna przez kosc wyrostka zebodolowego. Okoliczne tkanki miekkie sa miernie obrzekle. bolesna i napieta. te ostatnie z kolei na: ropien srodkostny. dreszcze.drenaż staranny bo szybkie zarastanie rany [ wycięcie soczewkowate tkanek miękkich]. podniebienna] . zywo bolesne uciskowo. kanaly haversa i miedzy beleczkami kostnymi. Leczenie przyczynowe. Brak lub nieprawidlowa stabilizacja odlamow powoduje zaburzenia ukrwienia koncow odlamow i rozprzestrzenianie sie procesu do wnetrza kosci . policzka i szyi. skora zaczerwieniona. zlej techniki zaopatrzenia rany – tatuaz pourazowy – wynik aplikacji cial obcych w tkankach (ziemia. Wysiek ropny przenika na ograniczonej przestrzeni przez kosc gabczasta. podokostnowy. ROPIEŃ PODNIEBIENIA – blona sluzowa podniebienia twardego nie ma blony podsluzowej – bezposrednie zespolenie blony sluzowej z okostna – przyczyna: zakazenia zebopochodne wychodzace z okolicy okolowierzcholkowej bocznych siekaczy i korzeni podniebiennych zebow przedtrzonowych i trzonowych gornych. Po przebiciu blaszki zewnetrznej kosci wysiek dociera do okostnej. silny ból rozpierający pulsujacy. Objawy: elastyczno-twarde wygorowanie. Przebarwia rane. zuchwowo-gnykowego Przyczyny: -ropne procesy OKW M 2 i3. ogolne oslabienie. Zab przyczynowy jest bolesny przy opukiwaniu. Procesowi temu towarzysza bardzo silne pulsujace bole samoistne i obrzek tkanek miekkich otaczajacych.1. elastyczno-twardy naciek okolicy podzuchwowej. utrudnione wyrzynanie M3. – Nie przekracza zwykle linii posrodkowej z powodu scislego zrastania sie okostnej ze szwem podniebiennym – Leczenie -w znieczuleniu przewodowym cięcie błony śluzowej i okostnej prowadzimy równolegle do szwu podniebiennego lub luku zebowego. szczękościsk. Ropien ten umiejscawia sie najczesciej na stoku wyrostka w projekcji wierzcholka korzenia. otwarcie. treść ropna odwarstwia okostna kości na znacznej powierzchni trzonu zuchwy [od strony policzka i języka] poniżej przyczepu m. W dalszym przebiegu dochodzi do przebicia okostnej (przez zwiekszajace sie cisnienie i proteolityczne dzialanie enzymow pochodzacych z granulocytow i bakterii) i zejscia zakazenia na sluzowke z wytworzeniem sie ropnia podsluzowkowego. rozwarstwienie na tepo. obrzek okolicy kata zuchwy.2. – zakazenie rany.w krotkotrwalym znieczuleniu ogolnym nacięcie zewnątrzustne poniżej [2 cm] i równolegle do dolnego brzegu żuchwy. saczek gumowy (ufiksowany do zeboe lub przyszyty na 1-2 dni do brzegow rany) . dreszcze. martwicy tkanek. – zakazenie szpary zlamania – w zlamaniach pozno zaopatrzonych lub niezaopatrzonych wstepnie. powodujac jej stan zapalny. wezly chlonne powiekszone. Chelbotania zwykle nie stwierdza sie z powodu duzego napiecia okostnej. opróżnienie obu ropni +2 dreny z kazdej strony. ROPIEŃ OKOŁOŻUCHWOWY -szeroko rozlany ropień . moze byc rozchwiany. ropien podokostnowy (abscessus subperiostalis) – – – ropnie przestrzeni okoloszczekowych dzielimy na zewnatrzustne i wewnatrzustne. złe samopoczucie. możliwie daleko od brzegu dziąsłowego [tt. wczesne i pozne powiklania zlamania zuchwy (i urazow tkanek miekkich) – wczesne – rozejscie sie brzegow rany – wynik powiklan bakteryjnych. szycia pod napieciem. przestrzenie szpikowe. przesuwalne i bolesne. obrzek i bolesnosc blony sluzowej dna jamy ustnej Leczenie: .wzrost T.) podczas otarc naskorka lub ran.

III. staw rzekomy – nieprawidlowe zrosniecie sie odlamow. utrata przytomnosci – krwawienie z przewodu sluchowego zewnętrznego – zlamanie wyrostka stawowego – znieczulica – zaburzenia przewodnictwa nerwu (przerwanie. wrodzona sklonnosc – powiklania ogolne: – zmiany pourazowe mozgu: wstrzasnienie mozgu. braki w uzebieniu – 25. Jedynym miarodajnym badaniem. osteodystrofie. gdy korzeń tkwi w świetle otworu.– zakazenie i zapalenie kosci (z martwakami i przetokami wewnetrznymi lub zewnatrznymi) – w wyniku zakażenia szpary zlamania. utrata lub martwica pourazowa zeba/zebow (zlamanie czesci koronowej. wscieklizna. niedowidzenie. pourazowy zespol czolowy (uszkodzenie plata czolowego) – padaczka pourazowa – psychozy. bol. pseudoneuralgie. zaniki miesniowe. melancholia. Przyczyny: zmiazdzenie rany. ptoza. zwichniecie. obrzek. szczeki ) . które jest również objawem niestałym. VI – uszkodzenie szczeliny oczodolowej gornej. zlej adaptacji brzegow rany. dźwigni Beina w trakcie usuwania korzeni górnych zębów trzonowych – szczegolnie gdy korzen tkwi blisko dolnej sciany zatoki lub zachylka. odlamanie calej korony. krwiak – uszkodzenie struktur otaczajacych – uszkodzenie nerwow – najczesciej w obrebie nerwu trojdzielnego. Otwarciu zatoki szczękowej towarzyszy krwawienie z nosa (z przerwaniem błony śluzowej zatoki). zla adaptacja brzegow. zajmujace powierzchnie wieksza od rany. swobodne wejście zgłębnikiem do zatoki) poprzez zębodół. schizofrenia – wyciek plynu m-rdz – uszkodzenie 1 lub kilku nerwow czaszkowych (I – utrata wzroku. parestezje. gdy znaczne przemieszczenie odlamow prowadzi do ucisku lub przerwania nerwu (często n zebodolowego dolnego przy zlamaniu trzonu zuchwy. depresja. wtloczenie) – obrazenia tkanek miekkich. zaburzenia blednikowe) – diplopia. egzofityczne wygorowanie. . obecnosci ciala obcego – niedroznosc drog oddechowych (obustronne niekorzystne zlamanie trzonu – odlam jest pociagany ku tylowi przez miesnie. VII – zlamanie podstawy srodkowego i tylnego dolu czaszki lub uraz galezi w kanale Falopa. pozostawienia zebow w szczelinie. kauzalgie. zakazenie. ankyloza. Prawidłowe nastawienie odlamow powoduje dekompresje nerwu i stoniowy powrot funkcji. krwawienie.zaburzenia czucia w obszarze unerwianym przez uszkodzony nerw czuciowy. leczenie zarówno przyczyny ( na skutek nieumiejętnej pracy narzędziami lub podczas używania niewłaściwych narzędzi np. niedoczulice. z duza sklonnoscia do nawrotu po chirurgicznycm wycieciu. przesądzającym o ustaleniu rozpoznania otwarcia zatoki szczękowej jest próba zgłębnikowania (tj. deformacja kosci (dysostosis). Próba dmuchania dodatnia lub ujemna. enoftlamia (zapadniecie galki wglab oczodolu) – nastepstwa urazow oczodolu – objawy neurologiczne – neuralgie. gojenia przez ziarninowanie. Rzadziej uszkodzenie dotyczy n twarzowego – mikrochirurgiczne zespolenie kikutow nerwu lub zastosowanie przeszczepu nerwu – wstrzas pourazowy. co prowadzi do zropienia krwiaka i powstania ropnia tkanek miekkich – martwica kosci – blizna przerostowa – nastepstwo rozleglych.3. sympatalgie – przykurcze. VIII statyczno sluchowy – po zlamaniu srodkowego dolu czaszki z peknieciem piramidy kosci skroniowej -> gluchota. zaklinowanie) – ropien lub ropowica – w tkankach miekkich dna j u lub okolicy podzuchwowej – najczesciej w wyniku zakażenia krwiaka flora bakteryjna j u pozne – mechaniczne i czynnosciowe zaburzenia w ssz po zlamaniu wyrostka klykciowego (zesztywnienie. jezyk zapada sie do wewnatrz i uciska naglosnie) – uszkodzenie. najczesciej po zlamaniu struktur otworu wzrokowego. osteodysplazje – tezec. uzycia grubych nici – bliznowiec (keloid) – nadmierny rozrost blizny. lub gdy wystepuje duza zmiana okw) jak i objawy podobne są jak przy otwarciu zatoki szczękowej. wybicie. glebokich ran. IV. zaburzenia ruchow zuchwy o charakterze zbaczania) – zaburzenia wzrostu zuchwy po zlamaniu wyrostka klykciowego w okresie rozwojowym – pourazowe zaburzenia i nieprawidlowosci zgryzowe – nieprawidlowe nastawienie odlamow lub niestabilne unieruchomienie – niezespolenie sie odlamow (lub opozniony zrost). zmiazdzenie. zgorzel gazowa – zakazenie mieszana flora bakteryjna wzdluz szpary ozebnej zebow sasiadujacych ze szczelina zlamania. Może występować wypływanie płynu przez nos podczas picia i płukania jamy ustnej. wtloczenie zeba do zatoki – przyczyny. roza przyranna. n podoczodolowy – zlamania kosci jarzmowej. objawy.

intensywnej celowanej antybiotykoterapii podawanej w ciaglym wlewie dozylnym (antybiotyki o szerokim spektrum) oraz leczenia p-zakrzepowego w leczeniu miejscowym nalezy rozwazyc przeciecie lub odcinkowe wyciecie i podwiazanie zyly twarzowej lub katowej zakazenie. ptosis. KRWOTOCZNA KOŚCI.1. resorpcją guzów.lokalna zmiana metabolizmu kości . czyraka wargi. odmigdalkowe – objawy zwiastujace rozpoczynajace sie powikłanie: silne bole glowy. odczynem – – . swiatlowstret.śródkostne malformacje naczyniowe . zapalenia kosci szczeki) na sciane naczyn zylnych w przebiegu tych procesow moze dojsc do objecia stanem zapalnym sciany naczyn zylnych i uszkodzenia ich blonny wewnetrznej w msc uszkodzenia powstaja zakrzepy przyscienne ulegajace wtornie zakazeniu w przebiegu choroby stan ogolny chorego jest ciezki. rozprzestrzeniajac sie w ukladzie naczyniowym wraz z pradem krwi. cukrzyca 27. przeczulica i parestezje w zakresie unerwienia przez I i II galaz nerwu V – w pelnym rozwoju choroby chory jest w stanie ciezkim z objawami ostrego zakazenia goraczka typu septycznego. VI) -> neurogenne porazenie mm galki ocznej.] [c. Nastepuja nasilenie objawow miejscowych: obrzek twarzy okolicy podoczodolowej i nasady nosa.infekcje o niskim nasileniu .uraz – powstaje najprawdopodobniej srodkostnie w wyniku wynaczynienia sie krwi (uraz. torbiel urazowa TORBIEL SAMOTNA [URAZOWA. Powstaje jama wypelniona krwistym plynem – spowodowana pourazowym. haernorrhagica. traumatica] torbiel kosci szczek pochodzenia nienablonkowego Istnieje kilka teorii dotyczących etiopatogenezy: .Proba usunięcia korzenia zęba przez zębodół – jesli polaczenie jest szerokie i nie ma zapalenia blony sluzowej (gruba igla. martwicą kości gąbczastej. ropowica. + metody zamknięcia przetoki – patrz 6. zakrzepowe zapalenie zatoki jamistej. 27. leczenie miejscowe – naciecie i drenaz ognisk ropnych bedacych pkt wyjscia zakazenia – odsetek smiertelnosci 15-30%. silne bole samoistne. zgrubienie tkanek miekkich wzdluz anatomicznego przebiegu naczyn . katowa lub zyly oczne zakazenie moze szerzyc sie do zatoki jamistej. obustronne zaburzenia widzenia. ropnie przestrzeni okoloszczekowych) przez zyle twarzowa. Wynaczyniona krew ulega degeneracyjnym przemianom – w msc wynaczynienia obumiera kosc gabczasta i nastepuje rozpuszczenie kostnych beleczek. Objawy te sa wynikiem zaburzenia odplywu zylnego z oczodolu i porazenia nerwow wchodzacych do oczodolu przez szczeline oczodolowa gorna (III. prowadzac do powstania dalszych powiklan ogolnych (posocznica. zakrzepowe zapalenie zyl w obrebie twarzy (thrombophlebitis) – – – – – – – – – jest najczęściej nastepstwem przejscia procesu zapalnego ropnego tkanek miekkich (ropnia dolu nadklowego. w pozniejszym okresie również po stronie przeciwnej – leczenie: intensywna antybiotykoterapia. gdy korzen pojawi sie w obrebie polaczenie – wyjac). wewnątrzkostnym krwiakiem. wystepuja dreszcze. przejsciowe skazy krwotoczne). wyrownanie stanu ogolnego. IV. moze zostac przeniesione do roznych narzadow i tkanek. zaczerwienienie skory chorzy wymagaja hospitalizacji. a brak zastawek w tych naczyniach sprzyja powstaniu tych powiklan zakrzep zatoki jamistej = zespol Jeffersona – powstaje wskutek zakrzepow naczyn zylnych laczacych zatoke jamista z ogniskiem zakazenia – zebopochodne. slepota – poczatkowo objawy wystepuja po stronie ogniska. odzatokowe. Krwiak ten nie ulega organizacji. wysoka T miejscowo stwierdza sie twardy bolesny naciek.degeneracja guzów śródkostnych . Postępowanie lecznicze polega na usunięciu korzenia z zatoki szczękowej wraz ze zmienioną zapalnie błoną śluzową zatoki i następową plastyką zębodołu. 27. tarcza zastoinowa na dnie oka.2. czynniki ryzyka: obnizenie odporności. ropowicu okolicy twarzy. leczenie przeciwzakrzepowe. intensywne plukanie. obrzek powiek i spojowki. wytrzeszcz i calkowite ograniczenie ruchow galki ocznej. unieruchomienie i rozszerzenie zrenic z brakiem reakcji na swiatlo.3. czasem z objawami podraznienia opon m-rdz. Konieczne jest wykonanie antrotomii zatoki (gdy blona sluzowa jest niezmieniona) lub operacji CaldwellLuca (gdy jest zmieniona).

obecnosc komorek plazmatycznych). spadek potu * zapalenie tkanki lacznej. w lekkich stanach – leczenie objawowe (zmniejszenie suchosci w j u i worku spojowkowym) * środki wzmacniające wit A i B * leczenie okulistyczne i reumatologiczne Zespół Mikulicza . pierwotna marskosc watroby] . suchosc w jamie nosa. charakteryzuje się symetrycznym. Wieksze zmiany – wglobienie plata s-o 27. dwustronnym powiększeniem gruczołów łzowych i ślinowych. wieksze ryzyko infekcji grzybiczych i urazow mechanicznych. ale okazjonalnie może być diagnozowana w szczęce wypełniona luźną tk. * badania histologiczne (nacieki zapalne. parestezje. które doprowadzaja do zniszczenia miazszu slinianki przez tworzenie naciekow limfocytarnych . patologiczne złamania Zęby związane ze zmianą są najczęściej żywe. p-ciala p-jadrowe. roznicowanie: inne torbiele.w okresie przekwitania u starszych kobiet . guzy torbielowate. * stany podgorączkowe . zanik brodawek ich ujść * skórne: zanikanie gruczołów potowych skóry. czynnik reaumatoidalnu . wzrost Ig G.rozpoznanie: * objawy kliniczne – stwierdzenie typowych objawow trwajacych dluzej niz 3 miesiace * sialografia: silaoangiektazje z zaleganiem kontrastu.– – – – – – – – – – – alergicznym Diagnozowana jest zazwyczaj u pacjentów między 10 – 20 rokiem życia Częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet (3:2) Najczęściej występuje w żuchwie. uczucie pieczenia. Towarzyszy temu zanik miąższu gruczołowego (sarkoidoza slinianki) . zespol Sjogrena. o wyraźnym ograniczeniu. obrzek – objawy kliniczne miernie zaznaczone Objawy: Większość torbieli samotnych jest bezobjawowa i wykrywana jest przypadkowo podczas rutynowych zdjęć radiologicznych. toczeń. Mikulicza – choroby zwyrodnieniowe. Czasami pacjenci zgłaszają: ból. komórkami olbrzymimi lub pusta.objawy: * suchość skóry i błony śluzowej jamy ustnej (kserostomia prawdziwa) [-> ból w czasie połykania. spojówki. nieregularny klinicznie: bolesne uwypuklenie. drenaż i wypełnienie materiałem kościozastępczym i zaczycie na glucho. koagulacja krwawiacych miejsc. atrofia brodawek jezyka]. dokladne wylyzeczkowanie. Rzadziej: przetoki. dysplazja wloknista RTG – nieregularna jama. z grupy kolagenoz . obrzęk. rozrostu tkanki chlonnejj. wzrost OB.przewlekła choroba autoimmunologiczna [niszczenie miąższu] o powolnym przebiegu. sklerodermia. bóle zniekształconych stawów * zapalenie opłucnej i płuc * zaburzenia zagęszczania moczu. zapalenie stawow.3. resorpcję zębów. leczenie: usuniecie pokrywy kostnej. immunosupersja. nosa. gardła. przewlekłe zapalenie śródmiąższowe nerek * zanikowe zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. owrzodzenia. niezapalne Zespół Sjógrena . które jest następstwem. kseroftalmia –> suche zapalenie rogowki i spojowki. bole miesni. odessanie zawartosci. okrągły. rzadko z obwodka osteosklerotyczna nie przemieszcza zębów. laboratoryjne i serologiczne: spadek albumin we krwi. kseroftalmia.owalny.typ: * pierwotny [kserostomia. ktorej objawy dotycza najczesciej gruczolow slinowych i lzowych. otwarcie jamy kostnej na calym przekroju. hemosyderyną. latwa meczliwosc * wzrost limfocytów. łączną z naczyniami krwionośnymi. żołądka. M. pozbawiona jest torebki lacznotkakowej (zgodnie z definicja nie jest torbiela) ksztalt: stożkowy. z tendencja do strupienia * obrzęk ślinianek [naciek miąższu komórkami plazmatycznymi i limfoidalnymi] – w 75% zespolu pierwotnego.jest wynikiem zaburzen immunoregulacji. bez objawów ogólnych i zmian w obrazie morfologicznym krwi. zęby z żywa miazgą. w 40% zespolu wtornego. nadwrażliwość zębów. rogówki * przewlekłe zapalenie wielostawowe. próchnica.leczenie: * sterydy [p-zapalnie i p-uczuleniowo]. zapalenie tkanki łącznej] * wtórny [ gdy razem z innymi chorobami autoimmunologicznymi: RZS.Choroba ma przebieg przewlekły. H.

charakteryzuje się symetrycznym. pozostawione korzenie zebow. zmniejszenie wydzielania gruczołów łzowych * kserostomia * ogólne osłabienie i zmniejszenie odporności .etiologia: alergiczna. bardzo duzy zanik wyrostka. 28. wpływy autoimmunizacji. gruzlica – choroba popromienna – narkomania. zaburzenia mineralizacji – schorzenia watroby – choroby przewodu pokarmowego (choroba wrzodowa) – choroby nerek – nadczynnosc tarczycy – niedoczynnosc i nadczynnosc przysadki mozgowej – choroby tkanki lacznej: sklerodermia.różnicować z: * zapaleniami swoistymi i nieswoistymi * zespołami Sjogrena i Heerfordta . toczen rumieniowaty – choroby ukladu bialo. niebolesne powiększenie ślinianek i gruczołów łzowych. torbieli.objawy: * obustronne.. naswietlania Zespół Heerfordta (febris ureoparotidea ) . rogowki) * porażenie n. rozrostu tkanki lacznej. zapalenie gałki ocznej (wszystkich warstw – blony naczyniowej. które jest następstwem.W etiologii szereg czynników odgrywa dużą rolę w powstaniu choroby. choroba alkoholowa – nikotynizm (p-wsk wzgledne) – ciaza – nowotwory – cukrzyca – choroby psychiczne – pacjenci leczeni lekami sterydowymi lub cytotoksycznym – koagulopatie – osteopatie sysytemowe miejscowe bezwzględne: – kosc: miejscowe procesy destrukcyjne. guzkowe zapalenie naczyn.leczenie objawowe: * sterydy [p-zapalnie i p-uczuleniowo] * środki wzmacniające wit A i B * leczenie okulistyczne * antybiotyki w okresie zaostrzenia 28. stany zapalne okw.i czerwonokrwinkowego: niedokrwistosc. . końca języka. agranulocytoza. zapalenia.Badanie histologiczne wykazuje nacieczenie limfatyczne tkanki gruczołowej i rozrost tkanki łącznej w obrębie gruczołów. czaszkowych [twarzowego i okoruchowego] * stany gorączkowe. Towarzyszy temu zanik miąższu gruczołowego (sarkoidoza slinianki) .objawy już w młodym wieku: *obustronne bezbolesne powiększenie gruczołów ślinowych (niebolesne. łzowych. osteoporoza. plytki przebieg kanalu zuchwy. osteodystrofie. osłabienie. jod.1. teczowki. Recklinghausena. zaburzenia gruczołów wydzielania wewnętrznego. twarde i mają powierzchnię zrazikowatą.leczenie: * 1% wodny roztwór pilokarpiny * sterydy [p-zapalnie i p-uczuleniowo] * środki wzmacniające. . koagulopatie – kila. spojowki. arsen. bialaczki.i endogenne. zebow zatrzymanych . obecnosc korzeni. dwustronnym powiększeniem gruczołów łzowych i ślinowych. przeciwwskazania do implantacji – – ogolne: – choroby kosci: choroba Pageta. słabo przesuwalną od podłoża). są to: zakażenie miejscowe i ogólne egzo. chudnięcie .

jarzmowo-szczekowy (od grzebienia jarzmowo-zebodolowego w kierunku szwu czolowo-jarzmowego). obustronne („podniebienie flotujace”) – przebieg szczeliny zlamania: szpara zlamania na brzegu dna nosa biegnie ku tylowi przez zachylek zebodolowy zatoki szczekowej do guza szczeki.3. policzkow). Wyrozniamy 3 pionowe slupy (Sichera): nosowo-szczekowy (od kla w kierunku wyrostka czolowego szczeki). Laczac sie z posostalymi tworza przestrzenny szkielet. podluzne (powodujace rozdzielenie obu szczek lub wyrostkow podniebiennych w plaszczyznie strzalkowej) – z ubytkiem kosci (postrzalowe) lub bez – otwarte. 28. krawędzie kości i łuków jarzmowych. Badanie wewnątrzustne – opuszkami – bolesne miejsca w przedsionku jamy ustnej w okolicy otworów gruszkowatych Ruchomość odłamów Palec uciska na podniebienie + ruchy unoszące Palec wskazujący + kciuk na wyrostku zębodołowym  ruchy wahadłowe. charakteryzujacy sie strefami o zwiekszonej i obnizonej odporności na uraz. – . w Le Fort II i III – poruszanie skóry u nasady nosa – zlamanie typu Le Fort 1 – powstaje w nastepstwie urazu dzialajacego na szczeke od przodu do tylu na poziomie wargi gornej – jedno-. lub z dojscia wewnatrzustnego do trzonu kosci jarzmowej albo zawiesza na luku jarzmowym. Zlamaniu ulega blaszka pionowa kosci podniebiennej. metalowe szyno-lyzki – szyna Brandta) umocowana na szczycie glowy chorego.„z wąsami”). Miedzy trojwymiarowa strefa wzmocnien – obszary o wyraznie zmniejszonej odporności na urazy i predysponujace do zlaman – maja one linijny przebieg i zostaly wykorzystane przez Le Forta do jego klasyfikacji – ze wzgledu na przebieg linii zlamania: poprzeczne. Uczucie dretwienia zebow gornych. moga towarzyszyc zlamaniom innych kosci twarzy – Badanie pacjenta Badanie palpacyjne – oburącz uciskając tkanki miękkie i kość Badanie zewnątrzustne – od sklepienia czaszki do kości twarzy – obrzeża oczodołów. stomatopatie. krwiak poskorny i podsluzowkowy.1. tuz przy blaszce poziomej.2. odma. – Objawy: wydluzenie odcinka nosowo-brodkowego.– tkanki miekkie: leukoplakia. Jezeli zlamanie jest obustronne to lamie sie tez przegroda nosa ponad jego dnem. wylwey krwawe podsluzowkowe w gornym sklepieniu przedsionka. zwacz) – Leczenie: zaopatrzenie tymczasowe lub ostateczne jest trudne ze wzgledu na brak pkt oparcia dla szyn i aparatow ustalajacych (pkt te trzeba z koniecznosci sytuowac na glowie chorego). skrzydlowo-szczekowy (w strefie guza szczeki i wyrostka skrzydlowatego kosci klinowej). W znacznych przemieszczeniach – operacyjne unieruchomienie szczek sposobem niskim Adamsa = wyciag szkieletowy Adamsa (zaklada sie szyne nazebna gorna lub uprzednio przygotowana plytke podniebienna i przymocowuje ligatura stalowa do dolnego brzegu oczodolu – z ciecia skory w tej okolicy. zlamanie szczeki – klasyfikacja. Rauera. patologiczna ruchomosc odlamanego wyrostka zebodolowego wraz z podniebieniem. nastawienie odlamow w rownoczesnym unieruchomieniem plytkami (plyta podniebienna Kingsley'a . zaburzenia zwarcia zebow. liszaj plaski. gotowe szablonowe szyny ze sklejki – szyna Limberga.2. Guz odlamuje sie od wyrostka skrzydlowatego kosci klinowej lub lamie sie z dolna czescia tego wyrostka. wiazania ligaturowe – reszta pierwszej pomocy patrz 16. 1 pomoc kosci szczekowe sa najwiekszymi koscmi twarzoczaszki. zmiany nowotworowe miejscowe wzgledne: – niewystarczajacy zasob tkanki kostnej – jakosciowo i ilosciowo – dysproporcje szczekowo-zuchwowe – sluzowka j u wymagajaca wstepnej korekty plastycznej. Ligature w tkankach miekkich policzka prowadzi sie w swietle igly punkcyjnej. Okres unieruchomienia 4 tyg). osteosynteza – w 1 pomocy można zastosowac: czepiec i proce (ewentualnie chuste lub bandaz). nasadę i rusztowanie nosa. przypadkowe usuniecie zeba – patrz 1. obrzek twarzy (wargi gornej. Przy duzych brakach – monoblok i funda (proca brodkowa) gipsowa – w przypadku ran glowy uniemozliwiajacych zlozenie czepca -> system bloczkow umocowanych do lozka chorego. krwawienie z nosa lub skrzepy krwi w przewodach nosowych. zamkniete – typowe dla klasyfikacji Le Forta lub nietypowe. plyta z wąsami (drewniana lopatka. a szczegolnie brak dziasla przyczepionego wokół planowanego wszczepu – zla higiena – niski poziom zatoki (lifting) – mioartropatie. parafunkcje – 28. Miedzy slupami Sichera znajduja sie poziomo belki oporowe Ombredanna – strefa wzmocnien. Opadanie szczeki ku dolowi w tylnej czesci (pociaganie przez m skrzydlowy przysrodkowy.

Z guza szczeki przechodzi na wyrostki skrzydlowate kosci klinowej. Zaburzenia zgryzowe. czola i policzkow.– – – zlamanie typu Le Fort 2 – typ „piramidowy” – powstaje przewaznie pod wplywem urazu dzialajacego na srodkowa część masywu kostnego szczek z gory i przodu ku dolowi i tylowi – moze byc izolowane lub towarzyszc zlamaniom innych kosci – przebieg linii zlamania wielokierunkowy: rozpoczyna sie od szwu nosowo-czolowego i czolowo-szczekowego. Najczesciej dotyczy guza szczeki. okolic podoczodolowych i jarzmowych. Przewaznie zlamanie podokostnowe. część blaszki pionowej kosci sitowej. przecianajac grzebien jarzmowo-zebodolowy. malzowiny nosowe dolne. Leczenie: nastawienie odlamu. kosci lzowe. kosci jarzmowe. Utrzymujacy sie plynotok – zamkniecie przetoki plynowej na drodze kraniotomii czolowej i plastyki opony twardej zlamanie wyrostka zebodolowego – u dzieci. kosci nosa. zalozenie szyny lub ligatury unieruchamiajacej. okolicy nasady nosa. Zawsze towarzyszy mu odlamanie przegrody nosa. biegnie skosnie w dol do kosci lzowej i porzez nia do szczeliny oczodolowej dolnej. W zal od wieku polaczone z uszkodzeniem zebow mlecznych lub stalych lub zawiazkow. kosci lzowe. Wyciek surowiczo-krwistego plynu z nosa moze wskazywac na zlamanie podstawy czaszki (przedniego dolu). Leczenie miejscowe ja przy LF2. biegnac skosnie w kierunku guza szczeki. malzowiny nosowe dolne. Zawiazaki pozostawia sie. w wyniku upadku (sila w kierunku przysrodkowym) – zlamania bezposrednie – moze obejmowac: – sciany kostne zebodolu jednego lub kilku zebow. część blaszki pionowej kosci sitowej. Odlam kostny z zebami przewaznie przemieszczony jest do wewnatrz. diplopia. Leczenie: j. dieta plynna – wyrostek zebodolowy bez otwarcia zatoki – dotyczy odcinka uzebionego od kla do kla. rozlegle obrzeki w okolicy nasady nosa. Jezeli sa wskazania do zabiegu Adamsa to wykonuje sie tzw Adams sredni (podwieszenie masywu szczek na bocznych brzegach oczodolu). W odlamie znajduja sie: szczeki. wylewy okularowe obu oczu i podsluzowkowe w okolicy grzebieni jarzmowo-zebodolowych. Odlamuje sie również luk jarzmowy i wyrostek skrzydlowaty kosci klinowej. Leczenie: dokladne usuniecie luzno lezacych fragmentow kosci i zlamanych zebow. część wyrostkow skrzydłowatych kosci klinowej. – Klasyczne zlamanie LF2 jest obustronne i towarzyszy mu pionowe zlamanie przegrody nosa – powstaly duzy odlam zawiera: obie szczeki. biegnac do szwu jarzmowo-czolowego. kosci podniebienne. ale moze towarzyszyc innym zlamaniom – objawy: wydluzenie srodkowego odcinka twarzy. Odma podskorna w powiekach gornych. Omija otwor podoczodolowy. kosci podniebienne. Tak przebiegajaca szczelina powoduje oderwanie kostnego masywu szczekowo-nosowo-jarzmowego od podstawy czaszki. unieruchomienie szyna nazebna lub wyciagiem miedzyszczekowym – wyrostek zebodolowy z otwarciem zatoki – uraz bezposredni. + ewentualnie osteosynteza plytkowa – zmiazdzenie wyrostka – przewaznie w okolicy zebow przednich. kosc lzowa do szczeliny oczodolowej dolnej. Nastepnie przechodzi na boczna sciane oczodolu. Leczenie: nastawienie zebow. Antybiotyki o szerokim spektrum. nastepnie zmierza do dolnego brzegu oczodolu w okolicy szwu jarzmowo-szczekowego i przechodzi na przednia sciane szczeki. osteosynteza. dna oczodolow. dolnych. część kosci klinowych. Rehabilitacja ortodontyczna i protetyczna . rane zaszywa. skrzepy w przewodach nosowych.↓ 1 cm3 – gałka wychodzi do przodu o 1 mm) – leczenie: ogolne – zalezne od stanu chorego. powiek. przez przysrodkowa sciane oczodolu.w. + wyciek plynu m-rdz przez nos (plynotok). przechodzi na przysrodkowa sciane oczodolu. Lzawienie. enoftalmia lub egzoftalmia (gdy zmniejszona pojemnosc oczodolu . Ruchomosc odlamow. zlamanie typu Le Fort 3 – zlamanie szczekowo-oczodolowo-jarzmowe – rozlegle uszkodzenie kosci twarzy polaczone ze zlamaniem przedniego dolu czaszki – najczęściej jest wynikiem urazu komunikacyjnego (duza sila od gory i przodu ku dolowi i tylowi) – szczelina zlamania rozpoczyna sie jak w LF2 od nasady nosa. Unieruchomienie Adamsa wysokie (podwieszenie masywu szczekowego na gornych brzegach oczodolow). Miejscowe podobnie ja w LF1. Krwawienie z nosa. kosci nosa. ktoremu towarzysz ich zwichniecie. – Jednostronne izolowane nigdy nie wystepuje. – Jednostronne LF3 wystepuja rzadko i zawsze polaczone sa z rozejsciem szczek w okolicy szwu podniebiennego – objawy: jak w LF2 ale bardziej nasilone. Hiperteloryzm. splaszczona twarz – leczenie: ogolne – w zaleznosci od stanu chorego. ptosis.

Niekiedy z powodu trudności technicznych zabieg odbywa się poza jamą ustną i polega na mechanicznym i chemicznym oczyszczeniu korony i przewodów korzeniowych oraz wypełnieniu ich najlepiej cementem. czołowej Bóle. gips + metalowa szyna przed twarzą + szyna nazębna Aparaty śrubowe (Fishera) – złamanie szczęki w płaszczyźnie strzałkowej + bolce w kości wyrostka zębodołowego Unieruchomienie złamań szczęk Przyciśnięcie odłamu do podłoża w prawidłowym ustawieniu . Badanie radiologiczne pozwala na ocenę rozległości zmian okołowierzchołkowych oraz rozstawienie poszczególnych korzeni replantowanego zęba. W przypadkach zwichnięcia lub całkowitego wybicia zębów stałych jednokorzeniowych – szczególnie u dzieci zabieg replantacji jest metodą z wyboru. powiezi. następnie ząb wyłącza się ze zgryzu. Przygotowanie do zabiegu: rozpoczynamy od oceny klinicznej korony zęba i tkanek otaczających. nie wykonuje się zabiegu w przypadku dużych braków uzębienia oraz przy szeroko rozstawionych korzeniach zęba. Replantawany ząb przy pomocy szyny unieruchamiamy w łuku zębowym. zachowana ciągłość blaszki kostnej wyrostka zębodołowego i nie uszkodzone tkanki miękkie.1. kiedy blaszka kostna zębodołu jest mało elastyczna.proca bródowa . Do replantacji kwalifikują się zęby: jednokorzeniowe wybite podczas urazu. + boczny brzeg oczodołu W III – j. Miejscowe wskazania do replantacji to: niezniszczona próchnicą korona zęba replantowanego. od 4 do 8 tygodni. Okres wgajania przebiega różnie. W chirurgii stomatologicznej to przeszczepianych narzadow lub tkanek zaliczamy: zeby. płyta) Punkt oparcia dla drutu stalowego W I – krawędź bocznej powierzchni otworu gruszkowatego W II – j. po wypełnieniu jego kanałów i odcięciu delty korzeniowej. kosc. Stosowane sa przeszczepy wlasnopochodne (autogenne) – zloty standard. blizniopochodne (homogenne). Przygotowany ząb przy pomocy kleszczy wprowadzamy na powrót do zębodołu. niektóre zęby po perforacji korzeni. Nie replantuje się zębów wiecznych. zawroty głowy. Aby skrócić zabieg chirurgiczny replantowanego zęba. – Zabieg operacyjny: rozpoczynamy od usunięcia zęba w znieczuleniu. zębów z zapaleniem ropnym ozębnej. wybór metody znieczulenia uzależniony jest od ogólnie przyjętych zasad. opracowanie ubytku w koronie zęba i wypełnienie cementu na jak najdłuższej przestrzeni kanałów korzeniowych odbywa się w jamie ustnej. Replantację wykonujemy u osób młodych i zdrowych. po czym wierzchołki korzeni resekujemy. wykluczamy choroby przyzębia. zaburzenia koncentracji Zaburzenia smaku. tkanek miękkich wyrostka zębodołowego jak i zębów sąsiadujących. Zębodół oczyszczony łyżeczką z ziarniny pokrywamy jałowym tamponem. allogenne – od innego osobnika tego samego gatunku. Usunięcie zęba należy wykonać szczególnie ostrożnie aby jak najmniej uszkodzić tak miękkie jak i kostne tkanki wyrostka zębodołowego.w. wzroku. zęby wielokorzeniowe ze zmianami okołowierzchołkowymi. zaniki pamięci. W tej części zabiegu napotykamy na znaczne trudności. zatoki szczękowej. szczególnie w wypadku zębów wielokorzeniowych. zachowane w łuku zęby sąsiednie i przeciwstawne.płyta podniebienna Kingsleya z wąsami z akrylu Operacyjne leczenie złamania szczęki Wg Adamsa – wyciąg szkieletowy oparty na zdrowej kości powyżej linii złamania W jamie ustnej jest umocowany di szyny nazębnej (bezzębie – proteza. tkanke podskorna. gdy leczenie zachowawcze nie spełnia oczekiwanych wyników.w Powikłania Pseudoprogenia Zapalenie opon m-r.Nastawienie szczęki wyciągami Proca bródowa Wyciąg międzyszczękowy – gdy zaklinowanie – oparty na szynach nazębnych Wyciąg zewnątrzustny – czepiec. Należy również przygotować zaopatrzenie po zabiegu jak szynę akrylanową lub aluminiową. transplantacje transplantacja jest nauka o przeszczepianiu tkanek lub narzadow. słuchu 29. zębów z przyzębicą. węchu. 29. chrzastka. Ważną rolę w czasie gojenia stanowi istniejąca ozębna tak w zębodole jak – . przy czym ważnym czynnikiem jest tutaj zachowanie ciągłości kostnej. skore. sluzowka – transplantacja zebow Replantacia to zabieg chirurgiczny – polegający na ponownym wprowadzeniu usuniętego zęba do zębodołu. zęby usunięte przypadkowo. obcopochodne (ksenogenne) – od innego gatunku.

przeszczep zachowuje sie jak autogenny i wykazuje właściwości osteogenne. Endobone i Etikbone kosc gabczasta). Charakteryzuje go obecnosc zywych komorek. wieprzowa (Gen-Oss) – (((((wszczepy alloplastyczne – materialy kosciozastepcze – materialy ceramiczne. okolica zatrzonowcowa. Cerasorb – polimery sztucznej kosci – HTR . Przeszczepiona kosc ulega wgojeniu. ogniskach zapalnych. Opracowanie techniczne odbywa się jak przy zębach replantowanych. Wskazania: ubytki pooperacyjne po rozleglych torbielach. NanoBone – fosforan wapnia – TCP. jednak staje sie on osteokondukcyjny. Przeszczep moze zawierac pelna grubosc (korowo-gabczasto-korowy). bioszkla i polimery – bioceramika hydroksyapatytowa – HA-Biocer. Najbardziej celowe jest transplantowanie zatrzymanych kłów po usuniętych zębach mlecznych oraz zatrzymanych zębów mądrości w miejsce pierwszego zęba trzonowego. pokrywy czaszki. Biologicznie najlepszy material rekonstrukcyjny. gabczasto-korowy) lub tyko kosc gabczasta (kosc korowa zawiera wiecej BMP -> lepsze właściwości osteoindukcyjne). Chirurgia periodontologiczna – pokrywanie recesji i poszerzanie strefy dziasla wlasciwego – Przeszczep nabłonkowy płata dziąsłowego[z podniebienia lub nieuzębionego fragmentu stoku wyrostka zębodołowego] . Ulega wgojeniu w calosci. Powikłania w czasie wykonanego zabiegu jak i uszkodzenie ściany zębodołu. Technika zabiegu polega na przygotowaniu zębodołu i ukształtowaniu go do przyjęcia transplantatu. – przeszczep allogenny – biorca i dawca naleza do tego samego gatunku. Im więcej jej pozostało tym procesy odtwórcze przebiegają szybciej. – Przeszczep izogenny (homogenny) – dawca i biorca sa genetycznie identyczni (bliznieta jednojajowe). wykazuje pelne wlasciowosci osteogenne. które po przeszczepieniu podejmuja procesy fizjologiczne. Zabieg ten jednak bywa rzadko wykonywany. Brak reakcji odrzucenia przeszczepu. zebra. perio (leczenie pionowych ubytkow kostnych). W przypadku odbialczenia uzyskuje sie resorbowalny mineral kostny. – Kosc wolowa (Bio-Oss kosc korowa i gabczasta z kolagenem. tracac wlasciowosci osteoindukcji. – autotransplantacją nazywamy zabieg chirurgiczny. Moze wystepowac jako kosc nieodwapnona (FDBA) lub odwapniona (DFDBA) – przeszczep ksenogenny – pochodzi od osobnika innego gatunku. posrednia (rozszczepiony. Pomyślne wyniki osiąga się znacznie rzadziej. guz szczeki. przeszczepianiu towarzyszy reakcja odrzucania przeszczepu. Okres wgajania 4-8 tyg. Konserwowany przez zamrazanie lub liofilizowany – obniza to antygenowosc. Transplantacji podlegają zęby zatrzymane. pozbawiony calkowicie właściwości immunologicznych. Pobierany z: talerza biodrowego. zęby nadliczbowe znajdujące się poza łukiem oraz zęby mądrości. gojenie rany na podniebieniu długie przez ziarninowanie – Przeszczep podnabłonkowy tkanki łącznej – Zalety: – Dobre warunki odżywienia przeszczepu [krążenie biluminarne od wewnętrznej strony płata i okostnej] – Niewielki uraz w miejscu dawczym na podniebieniu – Dobry efekt kosmetyczny po zabiegu [jednorodnośc koloru] – Znaczne pogrubienie dziąsła – Możliwość pokrycia recesji mnogich – Przeciwwskazania: Niewystarczająca ilość tkanki [grubość i szerokość] w miejscu dawczym przeszczepy kosci – autoprzeszczep – kosc pozyskiwana z tego samego osobnika. zakażenie skrzepu podczas gojenia rokują źle dla replantowanego zęba i kończą się niepowodzeniem tub prowadzą do resorpcji korzenia. który polega na wprowadzeniu usuniętego zęba do nowoutworzonego lub pustego zębodołu.– – i na powierzchni korzenia. implantologia. ze względu na trudności przy formowaniu nowego zębodołu. odtworzenie przerwanej ciaglosci kosci (po resekcji zuchwy). szew podniebienny. zaburzenia zgryzowe i zbyt małe przestrzenie międzyzębowe w stosunku do zęba transplantowanego. Przeciwwskazaniem do transplantacji są choroby ogólne. wewnatrzustnie: brudka.metoda jednoczasowa – przeszczep bezpośrednio na recesję . ubytki pourazowe. Wywoluje najczesciej silna reakcje humoralna i komorkowa w organizmie biorcy. Moze byc to przeszczep lity lub rozfragmentowany w postaci wiorow kostnych. poza jamą ustną w warunkach w miarę sterylnych polega na usunięciu miazgi z komory i kanałów zęba oraz wypełnieniu ich cementem i następnie unieruchomieniu. poresekcyjne.metoda dwuczasowa – przeszczepem poszerzone najpierw dziąsło a później naciągnięte na recesję ~ wady tych metod: * zastosowanie w przypadku wąskich i pojedynczych i płytkich recesji * niewystarczający efekt estetyczny.

przy którym z korzeni umiejscowiony jest proces zapalny oraz od budowy anatomicznej szczęki i ukształtowania zatoki szczękowej – w zuchwie – siekacze i kły – najczęściej powodują formowanie się ropni w przedsionku jamy ustnej. Odczyn ten wykazuje najczesciej cechy obrzeku.(ropien dolu nadklowego. ale wyrazny odczyn zapalny ze strony otaczających tkanek miekkich. Antybiotykoterapia. podskroniowej. przestrzeni skrzydlowo-zuchwowej. drogi szerzenia sie zakazenia i lokalizacji zeba przyczynowego powstaja dalej ropnie wewnatrz. przestrzeni podzuchwowej. Umiejscowienie ropnia na dnie jamy ustnej lub w przestrzeni podżuchwowej zależy od lokalizacji wierzchołka korzenia zęba przyczynowego w stosunku do przyczepu mięśnia żuchwowo – gnykowego – w zaleznosci od punktu wyjscia. – W szczęce – siekacze przyśrodkowe – powodują powstanie ropni w przedsionku jamy ustnej. Wewnatrzustnie: bolesne miekkie rozlane wygorowanie z objawem chelbotania.w znieczuleniu odchylamy respatorem brzegi dziąsła po uprzednim nacięciu brodawek . na podniebienie.3. kiretaz otwarty . Z chwila przebicia sie ropnia i powstania przetoki burzliwe objawy chorobowe szybko ustepuja. Brzeg dziąsłowy przyciska się szczelnie do łuku zębowego i zakłada opatrunek z cementu chirurgicznego 29.kieszonkach przyzębnych > 6mm . mniejsza bolesnosc na opukiwanie. stworzenie ujscia dla odplywu tresci ropnej lub usuniecie zeba przyczynowego. PerioGlass estry kwasu poliglikolowego Goretex – PTTE bialka matrycy szkliwnej – Emdogain))))) 29. a następnie ruchami pionowymi zeskrobuje się dokładnie nabłonek wewnętrzny kieszonki. zatoki. gdy mają dwa korzenie. – Leczenie: przyczynowe: trepanacja zeba. Zabieg łyżeczkowania wykonuje się przez wprowadzenie skrobaczki do kieszonki dziąsłowej.– – – – bioszkla – BioGran.ranę zszywamy na brodawkach prostym szwem pętlowym . Kiretaż wykonuje się specjalistycznym zestawem narzędzi (sierpy proste i zgięte kątowo). nacięcie ropnia i odpowiednio szerokie otwarcie jamy ropnia (przebieg linii cięcia tkanek miękkich zalety od – . – ropień dna jamy ustnej lub ropień przestrzeni podżuchwowej. jak w przypadku pierwszych przedtrzonowców.postepowanie jest odwrotne jak w zabiegu zamknietym [najpierw nabłonek kieszeni  ziarnina cement  płukanie] . miejscowe okoliczne. umiejscowienie ropnia jest takie. – drugie przedtrzonowce – u większości chorych są powodem powstania ropnia w przedsionku jamy ustnej.jamę ustna płuczemy 2 x dziennie roztworem chlorheksydyny Postępowanie to ma na celu wytworzenie ponownego zrostu pomiędzy dziąsłem a powierzchnią korzenia zęba bez skracania strefy dziąsła. ropień podsluzowkowy (abscessus submucosus) powstaje w wyniku przebicia sie ropnia podokostnowego przed okostna i przedostania sie tresci ropnej pod blone sluzowa wyrostka zebodolowego – umiejscowienie ropni w przedsionku jamy ustnej od strony policzkowej lub podniebiennej zalezy od lokalizacji zeba przyczynowego i budowy anatomicznej kosci.2. w zależności od tego. skroniowej) – w odroznieniu od podokostnowego charakteryzuje go zdecydowanie mniejszy bol (na skutek przedostania sie wysieku do luznej tkanki lacznej). Wypreparowanie nabłonka wewnętrznej powierzchni kieszonki dziąsłowej wraz z przyczepem przeprowadza się przy pomocy skrobaczek posiadających stalowe końcówki. do jamy nosowej i przez policzek na powloki zewnętrzne). na podniebieniu lub w zatoce szczękowej. podzuchwowy. – kły – są przyczyną ropni w przedsionku jamy ustnej lub w dole nadkłowym – pierwsze przedtrzonowce – są przyczyną ropni w przedsionku jamy ustnej lub na podniebieniu. ropien jezyka. przy którym z korzeni zęba toczy się ostry proces zapalny. niekiedy również nacieku zapalnego. gdy wewnętrzna blaszka zbita kości żuchwy jest cieńsza od zewnętrznej. Nastepuje przebicie ropnia w miejscu najmniejszego oporu (do przedsionka. w zależności od tego. ropien podjezykowy.– zęby trzonowe – mogą być powodem powstania ropni w przedsionku jamy ustnej. – siekacze boczne – powodują ropnie na podniebieniu z powodu dopodniebiennego przechylenia korzeni. Kieszonkę przepłukuje się solą fizjologiczną albo roztworem wody utlenionej. policzka) i zewnatrzustne (podbrodkowy. podzwaczowy. Kiretaż można wykonać z równoczesnym ścięciem pojedynczych przerośniętych brodawek międzyzębowych. skrzydlowo-podniebiennej. Leczenie chirurgiczne – znieczulenie przewodowe. – przedtrzonowce i trzonowce mogą powodować ropnie w przedsionku jamy ustnej (gdy cienka jest zewnętrzna blaszka zbita kości żuchwy).

Technika znieczulania – przy szeroko otwartych ustach i głowie odchylonej do tyłu igłę wkłuwamy w okolicy ostatniego zęba trzonowego górnego około 0. przyczynia sie do ustawienia odlamow w prawidłowej pozycji po 2-3 tyg odlam jest juz utrzymywany przez wytworzona w tym czasie blizne lacznotkankowa (w izolowanym zlamaniu wyrostka klykciowego nie zaleca sie utrzymywania wyciagu powyzej 3 tyg. jednak nie skosnie. Regułą jest tworzenie ujścia dla treści ropnej w najniższym punkcie ropnia. Po podziale wychodzi przez otwór podniebienny większy. bowiem płyn znieczulający przechodzi stąd do nerwu. przygotowanie zeba do resekcji – patrz 32.2. Zmienia się go codziennie.2. aby umożliwiał stały odpływ wydzieliny ropnej. 30. oproznienie i dokladna kontrola jamy ropnia (kleszczykami peana).5cm przed granicą podniebienia twardego i miękiego. powodujac przemieszczenie wykonany jest z akrylu i umieszczony na zebach trzonowych ewentualne braki zebow trzonowych (w obu lukach lub w luku przeciwstawnym – w szczece) uzupelnia sie walami akrylowymi dla stworzenia stref podparcia wysokosc 2 mm (max 5). 31. drenaz (Dren powinien być tak założony. ropien podzuchwowy – patrz 23.1. 30. lecz wystarczy wstrzyknąć płyn znieczulający w luźną tkankę podśluzową w jego okolicy – znieczulenie nasiękowe. płaskie zagłębienie.5-1 cm od brzegu wyrostka zębodołowego (u jego podstawy) w miejscu gdzie widoczne jest niewielkie. hypomochlion – – – – – – – – – – – – – bloczek podwyzszajacy zgryz stosowany w zlamaniach wyrostka klykciowego zuchwy z wiekszym przemieszczeniem jego zadaniem jest odciazenie stawu i ulatwienie repozycji bloczek ten stanowi pkt obrotu w osi poprzecznej dla duzego odlamu. Oprócz nerwu podniebiennego znajduje się tutaj tętnica i żyła jednoimienna. lecz pionowo. gorna powierzchnia o ksztalcie kuli musi byc gladka i wypukla zlamanie jednostronne – hypomochlion po stronie zlamania. wskutek czego kikut duzego odlamu odsuwa sie od odlamu mniejszego i nie wywiera na niego ucisku. Likwiduje sie w ten sposob nakladanie i mijanie sie odlamow. w odcinku przednim rozpina sie skosnie w kierunku zlamania pierscienie gumowe stopniowy obrot zuchwy pod wplywem dzialania elastycznego wyciagu umozliwia zwarcie zebow przednich z jednoczesnym obnizeniem kata i galezi zuchwy postronie zlamania oraz wyrownanie linii posrodkowej (skosne dzialanie wyciagu).3.usytuowania ropnia i stosunków anatomicznych. aż do ustąpienia ostrego stanu zapalnego i ustania wydzielania sie tresci ropnej.5-1ml płynu znieczulającego. co ułatwia odpływ wydzieliny ). 31. W niektórych przypadkach ropni przestrzeni powięziowych mocna w czasie zmiany drenu delikatnie przepłukać jamę ropnia łagodnym środkiem antyseptycznym (roztwór KMnO4 lub rywanolu) 30. znieczulenie do otworu podniebiennego Nerw podniebienny przedni odchodzi od zwoju skrzydłowo – podniebiennego i biegnie w kanale podniebiennym i unerwia błonę śluzową podniebienia twardego i górne zęby trzonowe. . ? 31. 31.1.3. Do znieczulenia nerwu podniebiennego przedniego wystarczy również wprowadzenie płynu do luźnej tkanki łącznej w okolicy otworu podniebiennego większego. przetoka ustno-zatokowa – patrz 6. który znajduje się w kącie utworzonym przez wyrostek podniebienny i zębodołowy w okolicy drugiego zęba trzonowego górnego. obustronne – po obu stronach\ po zalozeniu bloczka. Wprowadzamy igłę na głębokść około 1 cm do kości i po sprawdzeniu czy koniec jej nie tkwi w świetle naczynia oddajemy około 0. 32.3. 30.2. powierzchni kosci i zachylkow. Przy bezzębiu punkt wkłucia znajduje się 1-1. Do znieczulenia tego nerwu nie trzeba osiągnąć otworu podniebiennego.> ankyloza) w przypadku zlaman obustronnych nalezy wykonac 2 bloczki a elastyczne pierscienie gumowe rozpiac także w odcinku przednim.1. Tak wykonane znieczulenie obejmuje tkanki miękkie podniebienia do linii łączącej kły.

32.1. krwawienia – patrz 9.1. i 21.2. 32.2. resekcja Przewlekle zębopochodne procesy zapalne przebiegające w okolicy okołowierzchołkowej kości wyrostka zębodołowego są trudno dostępne dla zachowawczych metod leczenia. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie endodontyczne nie zawsze pozwala uzyskać dobry wynik leczenia. W celu usunięcia zapalnie zmienionych tkanek wykonuje się resekcję zęba. Zabieg ten polega na odcięciu wierzchołka korzenia zęba, z równoczesnym usunięciem zapalnie zmienionych tkanek. Odcięty wierzchołek korzenia powinien obejmować deltę korzeniową, ponieważ niedostępne podczas leczenia zachowawczego jej kanaliki boczne z niedokładnie usuniętą masą zgorzelinową lub martwą miazgą mogą stanowić przyczyną powstania ognisk reakcji lub rozwinięcia się procesów zapalnych. Pierwszy, który zaproponował tę metodę leczenia był Karol Partsch. Zabiegi te wykonywał na zębach jednokorzeniowych, później metodę tę rozszerzono na zęby wielokorzeniowe. Ze względu jednak na trudne warunki techniczne, a także możliwość występowania różnych powikłań (otwarcie zatoki szczękowej, uszkodzenie kanału żuchwy), zabieg ten obecnie wykonuje się najczęściej na zębach jednokorzeniowych. Wskazania do resekcji wierzchołka korzenia zęba stanowią: – zęby z dużymi zmianami okołowierzchołkowymi, których leczenie zachowawcze jest niepomyślne, – zęby będące przyczyną rozwoju torbieli korzeniowej, - zamiany chorobowe przy wierzcholku – ziarniniak, torbiel, ograniczone zapalenie kosci, które nie przekraczaja 1/3 dlugosci korzenia – zęby, których kanałów nie można osuszyć przed wypełnieniem (wysięk z torbieli), – zęby z pozostawionym podczas leczenia zachowawczego ciałami obcymi w przewodzie korzeniowym lub nad wierzcholkiem korzenia wywolujace stan zapalny kosci, – zęby z nieprawidłowo wypełnionym przewodem korzeniowym, – zęby, których kanały podczas leczenia zachowawczego zostały nieprawidłowo udrożnione i nastąpiła perforacja w części przyszczytowej, – całkowita niedrożność przewodu korzeniowego, – zęby martwe ze złamanym korzeniem w 1/3 przywierzchołkowej jego długości. - zlamanie 1/3 przywierzchołkowej czesci korzenia zeba z miazga zywa i przemieszczeniem odlamu Przeciwwskazania do resekcji wierzchołka korzenia zęba: – zęby mleczne, – zęby wielokorzeniowe (możliwość uszkodzenia zatoki szczękowej lub nerwu zębodołowego dolnego), – zęby z rozległymi zmianami zapalnymi, które wymagałyby odcięcia więcej niż połowy korzenia, - zmiany zapalnowytworcze lub torbiel korzeniowa przekraczajace 1/3 – zęby z zanikiem pionowym i poziomym kosci wyrostka zębodołowego (w chorobach przyzębia), – zęby złamane na wysokości szyjki lub w połowie długości korzenia, - rozlane zapalenie ozebnej - zlamanie wyzej niz 1/3 przywierzchołkowa lub zlamanie podluzne korzenia - duze braki w uzebieniu (p-wsk wzgledne) – nie wykonujemy resekcji u chorych na hemofilię, białaczkę, cukrzycę, agranulocytozę, zaburzenia krzepniecia, choroby nerek, zakazenia odogniskowe – przeciwwskazaniem względnym jest zawał mięśnia sercowego, zakrzepowe zapalenie żył, ostre stany zapalne błony śluzowej jamy ustnej, – chwilowym przeciwwskazaniem do zabiegu u kobiet jest okres przedmiesiączkowy i miesiączka, ze względu na możliwość wystąpienia zwiększonego krwawienia w czasie i po zabiegu. Zabieg resekcji wierzchołka korzenia zęba wykonuje się u osób młodych i zdrowych. Przygotowanie do zabiegu resekcji wierzchołka korzenia Po ocenie klinicznej i radiologicznej zęba zakwalifikowanego do zabiegu przeprowadzamy wywiad dotyczący ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Gdy nie ma przeciwwskazań zarówno ogólnych jak i miejscowych dla wykonania zabiegu, kierujemy chorego do badań laboratoryjnych celem oznaczenia morfologii krwi, 0B, czasu krwawienia i krzepnięcia oraz czasu protrombinowego. Przygotowanie miejscowe przed zabiegiem obejmuje sanację jamy ustnej, udrożnienie, poszerzenie, odkażenie i wypełnienie kanału korzeniowego zęba przeznaczonego do resekcji. Kanał powinien być wypełniony trwałym materiałem, który nie działa drażniąco na tkanki okołowierzchołkowe i nie ulega resorpcji, a na zdjęciach rentgenowskich daje wyraźny kontrast. Najczęściej stosowanym materiałem do wypełnienia kanału jest ćwiek srebrny, tytanowy, rzadziej gutaperkowy, a materiał uszczelniający stanowi cement fosforanowy. Prawidłowość przeprowadzonego leczenia endodontycznego oceniamy na podstawie wykonanego zdjęcia rentgenowskiego. W przypadku, gdy ząb tkwi w jamie torbieli i stały wysięk uniemożliwia prawidłowe przeleczenie i wypełnienie kanału przed zabiegiem, czynność tą wykonujemy podczas zabiegu. Zaletą tego sposobu postępowania jest możliwość dokładnego, bo pod kontrolą wzroku poszerzenia, oczyszczenia i wypełnienia kanału. Wadą jest znaczne przedłużenie

czasu trwania zabiegu, dlatego wydaje się słuszne, aby wypełnienie przewodu korzeniowego przeprowadzić przed zabiegiem. W celu premedykacji, w dniu poprzedzającym zabieg, jak i na godzinę przed zabiegiem, zalecamy pacjentowi środki nasenne i uspakajające. Technika zabiegu Zabieg wykonuje się w znieczuleniu nasiękowym, natomiast przy resekcji większej liczby zębów wskazane jest dodatkowo znieczulenie przewodowe. Po uzyskaniu zniesienia odczucia bólu w obrębie planowanego zabiegu wykonuje się cięcie błony śluzowej wraz z okostną. Dobór cięcia uzależniony jest od warunków istniejących w jamie ustnej i planowanego zabiegu. Następnie, przy pomocy skrobaczki kostnej odpreparowuje się płat śluzówkowo – okostnowy od podłoża kostnego. Po odsłonięciu blaszki zbitej wyrostka zębodołowego wiertłem różyczkowym tub frezem (wyjątkowo dłutem), należy znieść kość nad wierzchołkiem korzenia zęba resekowanego. W dalszym etapie łyżeczką kostną usuwa się zapalenie zmienioną tkankę i ziarninę. Po dokładnym oczyszczeniu ubytku kostnego, przy pomocy wiertła szczelinowego odcina się około 3–4 mm szczytu korzenia zęba. Cięcie korzenia prowadzi się prostopadle do długiej osi zęba, lub nieznacznie skośnie, tak aby można było prześledzić przekrój kanału korzeniowego. Zasadą jest, aby powierzchnia odciętego korzenia była na jednym poziomie z dnem ubytku kostnego Następnie przy pomocy dużego wiertła różyczkowego lub frezu wygładzić należy ostre brzegi ubytku kostnego i korzeń zresekowanego zęba. Po czym sprawdza się ponownie czy cała zapalnie zmieniona tkanka i ziarnina została usunięta, a na przekroju korzenia zęba widoczny jest materiał wypełniający kanał. Jeśli stwierdzi się niedokładne wypełnienie kanału konieczne jest wykonanie wypełnienia wstecznego (patrz 17.1. i 16.2.) powikłania – patrz 11.2. Po zakończeniu leczenia, gdy proces gojenia przebiegał bez powikłań, kontrolne badanie radiologiczne i kliniczne przeprowadza się po 6–12 miesiącach. W obrazie radiologicznym widoczny jest ubytek wypełniający się beleczkami kostnymi. W niektórych przypadkach wykonane kontrolne badanie radiologiczne nawet po kilku miesiącach od zabiegu może wykazać wyraźnie odgraniczony ubytek kostny. Jest to spowodowane zahamowaniem procesu odnowy kości w fazie włóknienia. Gdy dalsze badanie radiologiczne wykaże podobny obraz, a chory nie będzie odczuwał żadnych dolegliwości, nie ma wskazań do ponownego zabiegu, lecz wymaga to okresowych badań kontrolnych. Jeśli w odległym czasie po zabiegu wystąpią w okolicy operowanej dolegliwości bólowe, obrzęk tkanek, ropnie, a niekiedy rozchwianie zęba i w obrazie radiologicznym stwierdza się ubytek w kości o rozmiarach większych niż powstały po zabiegu, to stan ten, po ustąpieniu objawów ostrych, wymaga ponownego leczenia chirurgicznego. Przyczyną powyższych objawów może być: nieprawidłowe wypełnienie kanału korzeniowego zęba resekowanego (materiał wypełniający kanał uległ resorpcji), lub niedokładne usunięcie podczas zabiegu zmienionych chorobowo tkanek. W tych przypadkach, mając na uwadze wszystkie wskazania i przeciwwskazania do resekcji, wykonuje się zabieg ponownie. Technika zabiegu jest taka sama jak w przypadku resekcji. Należy jednak pamiętać, aby ponowne obcięcie szczytu korzenia znacznie nie zmieniło proporcji proporcji korzenia do korony. Długość korzenia powinna być większa od długości korony. W innym przypadku dojdzie do rozchwiania i utraty zęba resekowanego. Gdy rokowanie jest niepewne, zaleca się raczej usuniecie zęba. Postępowanie po ponownym zabiegu jest takie samo jak po resekcji. Po tym zabiegu może dojść do powstania powikłań podobnych jak po resekcji, lecz ich leczenie z reguły kończy się utratą zęba. 32.3. korzen w zatoce – patrz 25.3. 33. 33.1. wieloodlamowe zlamania zuchwy
– – – – –

powstaje pod wplywem gwaltownych urazow jako zlamania bezposrednie lub posrednie szczegolnie latwo dochodzi do mnogich zlaman zuchwy gdy jest ona w rozwarciu przemieszczenie odlamow w poszczegolnych w poszczególnych wariantach mnogich zlaman podlegaja tym samym zasadom jak w zlamaniach pojedynczych nie odbiega tez od zasad leczenie mnogich zlaman, z ta roznica ze w mnogich zlamaniach stosuje sie z reguly zaopatrzenie obuszczekowe i czesciej zlamania te wymagaja interwencji chirurgicznej (zwlaszcza zlamania katow) zlamanie zuchwy w okolicy obu klow – powierzchnie zlamania maja kierunek zbiezny do jezyka, rozbiezny do dolnych krawedzi zuchwy – odlamy pociagane sa ku gorze przez silne miesnie unoszace zuchwe. Odlam srodkowy jest scisniety przez odlamy boczne, co uniemozliwia jego przesunieciedo przodu lub tylu, ale jest on pociagany przez miesnie obnizajace zuchwe ku dolowi i jednoczesnie przechylony w dolnej czesci do tylu, w gornej zas wraz z wyrostkiem zebodolowym i zebami do przodu – powierzchnie zlaman biegna zbieznie w kierunku jezyka i zbieznie w kierunku dolnej krawedzi zuchwy –

boczne odlamy przemieszczaja sie ku gorze i do wewnatrz wg mechanizmu opisanego wyzej, a srodkowy odlam zostaje wypchniety ku przodowi. Zbiezny kierunek linii zlamania ku dolnej krawedzi zuchwy nie pozwala naj ego przemieszczenie w dol. – Powierzchnie zlamania biegna rozbieznie lub rownolegle w kierunku jezyka i w kierunku dolnej krawedzi zuchwy – srodkowy odlam zostaje przemieszczony pod dzialaniem miesni cofajacych i obnizajacych zuchwe ku tylowi i dolowi. Zagraza to bezposrednio zyciu chorego - > trzon jezyka cofa sie ku tylowi, naciska na naglosnie, utrudnia oddychanie lub powoduje niedrożność drog oddechowych leczenie: – w przypadkach utrudnionego oddychania – wyciagnac jezyk ku przodowi i ustalic go w pozycji umozliwiajacej choremu oddychanie – nastawienie odlamow i unieruchomienie – obie szczeki uzebione: szyny druciane na oba luki i wyciag miedzyszczekowy, szyna ligaturowa w zuchwie i szyna druciana w szczece i wyciag miedzyszczekowy, – bezzebie – zespolenie kosci przy uzyciu szwow kostnych lub wiazania okolnego zalozonego na proteze chorego lub przygotowana plyte podstawowa lub aparat Guninga-Porta) – szczeka uzebiona, zuchwa bezzebna – plyta zgryzowa na zuchwe, proca brodkowa i elastyczny wyciag do czepca inne warianty zlaman: w okolicy kla i kata, w okolicy obu katow, w obrebie trzonu i wyrostka klykciowego

33.2. ropowica, posocznica ropowica (phlegmone) – ostre rozlane ropne glebokie zapalenie luznej tkanki lacznej o duzej dynamice, szerzace sie wzdluz powiezi i naczyn, obejmujace najczesciej wiecej niz jedna przestrzen anatomiczna – charakteryzuje sie szybkim rozprzestrzenianiem, bez wyraznych granic, oraz martwica tkanki lacznej z nastepowym jej uplynnianiem – ropowica w zakresie tkanek twarzoczaszki stanowi najpowazniejsze i niejednokrotnie zagrazajace zyciu ostre zapalenie ropne. Wynika to zarowno ze szczegolnej latwosci szzerzenia sie zapalenia przez ciaglosc w tym obszarze, jak i mozliwosci uogolnienia sie zakazenia – pkt wyjscia moga byc ropne stany zapalne toczace sie wewnatrz- lub zewnatrzustnie w obrebie twarzy – o rozwoju ropowicy decyduje glownie zmniejszona odpornosc ustroju, wspolistniejace choroby ukladowe i metaboliczne, zakazenie bakteryjne o duzej patogennosci i wirulencji. U osob zdrowych ta postac zapalenia wystepuje najczesciej jako powiklanie ograniczonego procesu ropnego. – W zaleznosci od pkt wyjscia i drogi szerzenia sie zakazenia ropowica w obrebie twarzoczaszki moze obejmowac przestrzenie miedzypowieziowe okolicy twarzy, szyi lub dna jamy ustnej (angina Ludwiga – patrz 13.3.) – w przebiegu ropowicy stan ogolny jest bardzo ciezki – chory jest oslabiony, blady, pokryty potem, ma zaostrzone rysy twarzy, rozny stopien zaburzenia swiadomosci, drezcze, wysoka T, przyspiesznie czynnosci serca, bezsennosc, brak laknienia, silne samoistne i promieniujace bole. Miejscowo: rozlegly bolesny naciek o konsystencji elastycznej lub twardej, pokryty niezmieniona lub nacieczona i napieta skora. W zaleznosci od umiejscowienia zapalenia moze wystepowac szczekoscisk, bol i trudnosci w polykaniu, dusznosc oddechowa. – W badaniach laboratoryjnych: wysoka leukocytoza z przesunieciem obrazu morfologicznego krwinek bialych w lewo, wysokie OB, zmiany w proteinogramie (zmniejszona ilosc bialka) i elektrolitach (niedobor potasu) – leczenie: natychmiastowa hospitalizacja, intensywne leczenie ogolne (wyrownanie zaburzen elektrolitowych; antybiotykoterapia – ciagly wlew dozylny, 2 leki o synergistycznym dzialaniu na G+ i G- oraz beztlenowce; obnizenie T, walka z bolem, zapewnienie sprawnego dzialania uklasu oddechowego i krazenia), leczenie chirurgiczne (po osiagnieciu bakteriobojczego stezenia antybiotyku i wstepnym wyrowaniu zaburzen wodnoelektrolitowych) – szerokie naciecie skory i tkanki podskornej (ciecia i przeciwciecia), rozwarstwienie na tepo tkanek lezacych glebiej i sasiadujacych przestrzeni miedzypowieziowych, otwarcie wszystkich zachylkow, usuniecie zalegajacej w nich tresci, zresekowanie mas martwiczych i dokladne zdrenowanie, przeslanie tresci do badania bakteriologicznego (-> antybiotykoterapia celowana), leczenie przyczynowe, leczenie wspomagajace (oklady, fizykoterapia) posocznica (sepsis) – ogolnoustrojowa reakcja zapalna na aktywny proces zakazny – obejmuje zespol objawow chorobowych wywolanych obecnoscia drobnoustrojow (bakteriemia, wiremia, fungemia, parazytemia) lub ich toksyn (endo-, egzotoksykemia) we krwi krazacej oraz w tkankach przy oslabionych zdolnosciach obronnych ustroju – manifestuje sie wystąpieniem co najmniej 2 z nastepujacych objawow: T ciala powyzej 38 lub ponizej 36 stopni; akcja serca > 90/min; liczba oddechow > 20/min lub PaCO2 < 32 mm Hg; leukocytoza > 12 000/mm3 lub leukopenia < 4000/mm3 lub obecnosc w osoczu ponad 10% niedojrzalych postaci neutrofilow – form paleczkowatych. - przy nieobecnosci innych i niezakaznych znanych przyczyn takich zaburzen

Hipoperfuzja moze byc maskowana podawanymi lekami o dzialaniu inotropowym dodatnim lub wazopresyjnym. oddechowego. wyciek wydzieliny śluzowej z nosa. do szczeki . w oczodole. palący. leczenie objawowe zapewniajace sprawne dzialanie ukladu krazenia. utrata laknienia. Najczestsza przyczyna zgonow chorych z posocznica. Nastepnie 2 kolejne w nastepnej dobie lub po 48 h) leczenie: usuniecie ogniska zakazenia. pieczenia.różnicowanie – z neuralgią nerwu trójdzielnego (może występować postać mieszana będąca skojarzeniem obu zespołów) .stomatologiczna i laryngologiczna ocena zatok obocznych nosa . przy silnych. wyraz twarzy apatyczny i cierpiacy.uczucie zatkania nosa (spowodowane obrzmieniem błony śluzowej). nastepczej dysfunkcji narzadowej. rokowanie zalezy od momentu ustalenia rozpoznania i wdrozenia intensywnego leczenia pwstrzasowego – wtorny zespol dyfunkcji wielonarzadowej (postepujaca niewydolnosc wielonarzadowa) – jest dynamicznym procesem postepujacejw przebiegu posocznicy i nastepujacej po sobie niewydolnosci narzadow i kilku niezaleznych od siebie ukladow. utrzymujaca sie pomimo wlasciwej podazy plynow. leczenie wzmacniajace. ostrego ropnego zapalenia kosci (dzieci). stały lub okresowy . . natychmiastowa.usunięcie ewentualnego czynnika zapalnego mogącego wywołać nerwoból . stworzenie warunkow swobodnego odplywu tresci ropnej. fenytoina . zespol Sludera (nerwoból zwoju skrzydłowo-podniebiennego) . goraczka. nieprawidłowosci anatomicznych nosa. ostry. Uogolniona katywacja reakcji zapalnej w narzadach niezwiazanych z wyjsciowym czynnikiem uszkadzajacym. cial obcych w nosie. w okolicy nasady nosa. Prowadzi do zaburzen homeostazy ustroju.karbamazepina. wymioty. tetno przyspieszone dochodzi do osiedlania sie drobnoustrojow krazacych we krwi w roznych narzadach i tkankach – dochodzi do powstania nowych ognisk przerzutowych. rzadziej dojrzalego ropnia. w polaczeniu z zaburzeniami przeplyeu i dysfunkcja narzadowa. Rozpoznanie: wykazanie w posiewach krwi obecnosci drobnoustrojow (pobranie pol godziny przed spodziewanym nawrotem goraczki – gdy trudno to ocenic zaleca sie pobranie na 2 odrebne posiewy w odstepie 45-60 minut. nawracających dolegliwościach) 35. urazow i zaburzen naczynioruchowych. na podniebienie. Smiertelnosc 90%. ostrego ropnego zapalenia slinianki przyusznej. w okolicy zatoki klinowej. nudnosci. obnizona lub podwyzszona T w badaniu fizykalnym: wczesnym objawem jest splenomegalia miejscowo po nacieciu rana jest sucha. kortyzolu). 33.– – – – – – – – – – – najczesciej jest nastepstwem rozleglego i dlugo toczacego sie procesu zapalnego o charakterze ropowicy. dreszcze. sinawy odcien skory. ze skapa wydzielina ropna lub posokowata goraczka jest nieregularna: zwalniajaca lub przerywana (septyczny tor goraczkowy).leczenie – przyczynowe .ból jest świdrujący. intensywna i pierwotnie empiryczna antybiotykoterapia. nowotworow. wspomagajace (preparaty blokujace synteze cytokin odpowiedzialnych za kliniczny obraz sepsy) do pozniejszych i ciezkich etapow sepsy naleza: – ciezka posocznica: dodatkowo pojawienie sie hipoperfuzji lub hipotensji (spadek cisnienia skurczowego < 90 mm Hg lub spadek o conajmniej 40 mm Hg od poziomu podstawowego). . czasami zaczerwienienie skóry twarzy po stronie występowania bólu.3. czyraka wargi gornej. które staja sie podlozem roznych chorob. łzawienie. lub moga stac sie wtornym ogniskiem posocznicy sepse cechujaca sie sklonnoscia do tworzenia ropnych ognisk przerzutowych okresla sie jako posocznico-ropnice. nagle zaburzenia swiadomosci – wstrzas septyczny – obecnie definiowany jest jako hipotensja spowodowana posocznica. Powstanie tego powiklania moze swiadczyc o znacznym uposledzeniu odpornosci lub duzej patogennosci i wirulencji drobnoustrojow.operacja Caldwell-Luca (w ostateczności.objawy o charakterze sympatektalgii – uczucie palenia. pokryta szarymi nalotami. oligurie. Zaburzenia przeplywu moga obejmowac kwasice mleczanowa. przeszywający. a także braku dostatecznie rozleglego naciecia i zdrenowania ropnia czy ropowicy objawy: bladosc. wysoka leukocytoza i zaburzeniami endokrynnymi (zwiekszenie wydzielania katecholamin. Wstrzas przebiega z przyspieszeniem czynnosci serca i oddechu. w głębi policzka z promieniowaniem do ucha i tylnej ściany gardła. objawy naczynioruchowe i wydzielnicze . Leczenie na oddziale intensywnej terapii.blokada nerwu podniebiennego większego do otworu podniebiennego większego 1% lidokainą lub bezpośrednia blokada zwoju skrzydłowo-podniebiennego (wkłucie poniżej łuku jarzmowego) .wystapic moze na skutek stanu zapalnego komorek sitowych i zatoki klinowej.silny jednostronny ból odczuwany jest głęboko w twarzy. upośledzenie słuchu (w związku z obrzękiem błony wyścielającej ucho środkowe i trąbkę słuchową) .

14 dni – zaczyna sie wraz z poczatiem tworzenia sie ziarniny – tkanka ziarnnowa laczaca poczatkowo odlamy ma charakter zarodkowy. potem globuliny. uciskajac galezie nerwu trojdzielnego). rośnie powoli. rozchwianie i przemieszczenie. stopniowo nasila sie i trwa az do zmiany kwasnego odczynu krwiaka w zasadowy – okres rozpuszczania czesci martwiczych trwa ok 10 dni – wchlanianie cial z ogniska zapalnego wyzwala humoralne bodzce odnowy kosci okres ziarniny .. obrzek.2. nie dając objawów (duze guzy moga dawac objawy bolowe o charakterze neuralgicznym. nabłonkowej i mezenchymalnej najczęściej rozwija się podczas drugiego zabkowania. Stwierdza sie w niej fibroblasty.35. Czesciej w szczece. posiada wysepki zebiny i cementu – zębiak mieszany [ odontoma mixtum] – zebina. – zebiak zwykly (o. wykazuje rozny stopien zroznicowania bedacy wyrazem okresu rozwoju guza. gdzie staja sie macierzystymi komorkami tkanki ziarninowej – w tym samym czasie dzialanie enzymow proteolitycznych leukocytow i aktywnosc fibrynolityczna krwi powoduje rozpuszczenie krwiaka i obumarcie tkanek w msc urazu – biale krwinki przechodza poza naczynia wskutek chemotaktycznego dzialania produktow rozpadu tkanek – rozpuszczanie kosci uszkodzonej w czasie urazu rozpoczyna sie juz 1 dnia. gojenie kosci w gojeniu zlamania wyroznia sie 4 okresy: – okres urazowy – okres kostniny lacznotkankowej czyli ziarniny – okres kostniny tymczasowej czyli tzw kosci tkanej – okres kostniny ostatecznej okres urazowy – trwa ok 7-10 dni – objawy typowe dla stanu zapalnego – przekrwienie. tk laczna i nablonkowa). zebina. Zawiera wszystkie tkanki zeba. z tk. 35. leukocyty oraz peczki naczyniowe wrastajace do krwiaka od okostnej – powstale naczynia tworza siateczke i okreslaja kierunek rozwoju oraz budowe przyszlej kostniny . niewielka dynamika wzrostu diagnostyka: RTG leczenie: calkowite wyłuszczenie guza z torebką – zębiak twardy [odontoma durum] – zbudowane z zębiny. uposledzenie czynnosci – w przeciagu kilku godzin objawy te ulegaja nasileniu (najwieksze natezenie po ok 24h) i stopniowo ustepuja – powstaje najpierw czynne przekrwienie i miejscowe podniesienie cisnienia krwi. cementu i szkliwa – zebiak miękki [o. o ukladzie i rozmieszczeniu bardziej prawidłowym niz zebiak mieszany. co zwieksza wysiek surowiczy – wskutek dalszego rozluznienia srodblonka poza naczynia przechodza leukocyty – zaburzenia krazenia i zwiazane z tym niedotlenienie powoduje wzrost stezenia jonow wodorowych w krwiaku – wyraznie kwasny odczyn utrzymuje sie ok 2 tyg – stopien kwasowosci zalezy od nasilenia bodzca urazowego – wlokna kolagenowe tkanki lacznej pod wplywem zakwaszenia ulegaja obrzmieniu i rozluznieniu – podstawowe komorki tk lacznej (fibroblasty) wykazuja duze zdolnosci rozrodcze. molle] – zbudowany z tkanki łącznej i nabłonka szkliwnego.z. wykrywany przypadkowo na RTG może utrudniać wyrzynanie zębów stałych (szczegolnie siekaczy gornych) lub powodowac ich nie prawidłowe ułożenie. Najczesciej powstaje wskutek zaburzen rozwojowych narzadu zebowego wywolanych przez uraz lub zakazenie. ulegaja metaplazji i zroznicowane wedruja do krwiaka. zębiak (odontoma) – – – – – – ladogny guz wywodzacy sie z tkanek zebotworczych (w roznych proporcjach szkliwo. który pod wplywem tombokinazy uwolnionej ze zniszczonych tkanek zmienia sie we wloknik zamykajacy naczynia i uszczelniajacy przestrzenie miedzykomorkowe – nastepuje zaburzenie odplywu droga limfatyczna i rownoczesne wylaczenie czesci wlosniczek. a nastepnie porazenie naczyn i zwolnienie pradu krwi – srodblonek naczyn ulega rozluznieniu i staje sie patologicznie przepuszczalny dla plynnych skladnikow krwi. fibrynogen. cement. miazga nieprawidłowo ulozone i rozmieszczone – 90% u dzieci poniezej 15 r. wypełniony płynem z licznymi (kilka-kilkadziesiat) drobnymi „zminiaturyzowanymi” ząbkami. bol.1. kostniwo. które przenikaja do przestrzeni miedzykomorkowych: najpierw albuminy. spowodowane zaczopowaniem ich przez zaglutynizowane krwinki. simplex) – zębiak złożony [ odontoma compositum] – twór torbielowaty. podwyzszenie cieploty. otoczony torebka łącznotkankową. szkliwo.

metoda Partsch 1 – patrz 13. komorki leukocytarne komorki chrzestne i kosciotworcze ukladaja sie wzdluz naczyn i zaczynaja tworzyc bialkowe rusztowanie dla przyszlych beleczek kostnych okres tworzenia sie kostniny tymczasowej = faza modelowania – 1-4 miesiecy – cechuja go 2 procesy: tworzenie bialkowej struktury kostnej (tzw osteoidu) i odkladanie sie na tym podlozu mineralnych soli wapnia – fibroblasty. osteoblasty..– – – okostna w okolicy zlamania ulega zgrubieniu wskutek rozrostu jej warstwy podstawowej wytwarza sie tkanka mezenchymalna o cechach zarodkowych – mogaca roznicowac sie w: fibroblasty. Wytwarzaja swoiste skladniki budulcowe tkanki kostnej: wlokna kolagenowe i sprezyste – w tymo okresie można mowic o bliznie lacznotkankowej. 16. 36. powstaja nowe. Tworzy sie ona odokostnowo i ze strony srodkoscia. globulomaxillaris) – – – – – – – – torbiel niezebopochodna pochodzenia nablonkowego najczęściej występuje między siekaczem bocznym a klem w miejscu zrostu kosci szczeki z kością międzyszczekową.2. Aby moglo to nastapic musi istniec nadmiar rozpuszczalnego wapnia. – W miare rozmnazania sie komorek kosciotworczych poziom fosfatazy wzrasta i utrzymuje sie podwyzszony przez ok 10dni. Kosc moze spelniac juz swoje zadanie z zachowaniem srodkow ostroznosci – obciazanie kosci stopniowo az do pelnej sprawnosci narzadu zucia okres kostniny ostatecznej = faza remodelowania – 1-4 lat – jest wynikiem dzialania bodzcow czynnosciowych. Blizna srodkostna wytwarza sie w malej ilosci. poniewaz jest ograniczona waska przestrzenia szpary zlamania i jest slabo zaopatrzona w naczynia krwionosne. W nastepstwie tych przemian w przeciagu 4-8 tyg powstaje tkanka kostna skladajaca sie z beleczek kostych o ukladzie siateczkowatym – jest to okres klinicznego wzrostu.. nie ma jednak polaczenia z korzeniami tych zebow czesciej od strony podniebienia niz przedsionka wyścielona jest nabłonkiem wielowarstwowym płaskim lub cylindrycznym. W msc zlamania poziom fosfatazy wzrasta 6-8 krotnie.3. Blizna odokostnowa ma mozliwosc grubienia na zewnatrz i jest lepiej zaopatrzona w krew ze strony naczyn okostnej – kostnina tymczasowa jest nieuwapniona.2.1. dosc miekka i podatna na zginanie – na bialkowym rusztowaniu tymczasowym zaczynaja sie odkladac sole fosforanowo-wapniowe.1. RTG . 36.2. wsteczne wypelnienie kanalow – patrz 17. który organizm czerpie z calego koscca oraz nadmiar jonow fosforowych. komorki chrzestne i kosciotworcze szybko rozmnazaja sie i zastepuja tkanke ziarninowa. chondroblasty. przetoka na wyrostku zębodołowym. traca uklad siateczkowaty – część ich zanika.1. a we krwi nieznacznie. zachowana szpara ozębnej. 11. .3.3. zlamanie bezzebnej zuchwy – zaopatrzenie – patrz 16. 37. które dostarczane sa przez rozszczepienie estrow fosforanowych przy udziale fosfatazy zasadowej. zęby sąsiadujące są żywe leczenie: chirurgiczne usuniecie torbieli 36. powodujacych strukturalna przebudowe blizny kostnej – beleczki stopniowo dostosowuja sie do wymogow obciazenia.wyraźne ograniczenie ubytku kostnego o kształcie odwróconej gruszki we wczesnym stadium wrzecionowaty wydluzony ksztalt. torbiel galeczkowo-szczekowa (c. w miarę wzrostu powoduje rozsuwanie się korzeni zębów sąsiednich (jak torbiele zebopochodne – roznicowanie: nielaczenie sie cienia widocznego w obrazie rtg odpowiadajacego torbieli z ozebna). 36. obrzęki na podniebieniu rozwija się bezobjawowo. ulozone wg architektonicznych praw statyki i dynamiki – sprzezone ze soba procesy tworzenia i resorpcji – kosc splotowata zostaje zastapiona koscia blaszkowata – 35. płyn wypełniający jamę torbieli nie zawiera kryształków cholesterolu.

przesuwalność względem podłoża i skóry. 38. a dalej do pnia podobojczykowego. przesuwalnością wobec niezmienionej skóry i podłoża. 38. Po kilku dniach powstaje obrzęk tkanek otaczających. ropien podokostnowy – patrz 25. Węzły chłonne podbródkowe (nodi lymphatici submentales) leżą za bródką pomiędzy obu brzuścami mięśni dwubrzuścowych a kością gnykową. swoistych (promienica. Chłonka twarzy z jamy ustnej kości szczęk spływa do wyżej wymienionych węzłów chłonnych. 38. W węźle tym zbiera się chłonka z okolicy podoczodołowej. Węzły chłonne podlegają zmianom odczynowym w zapaleniach nieswoistych. Wnikają one do węzłów drogą naczyń chłonnych. gładką powierzchnią. coli. Badanie przedmiotowe powłok twarzoczaszki uzupełnia się badaniem węzłów chłonnych podbródkowych. ropowica – patrz 33. podżuchwowych i szyjnych. zapaleniach przyzębia. Węzeł ten zbiera chłonkę z wargi dolnej. procesy zapalne w wezlach chlonnych Węzły chłonne stanową naturalną barierę obronną przed szerzeniem się zakażenia z okolic. 37. wielkość. Flora bakteryjna w układzie chłonnym może spowodować zapalenie ostre lub zapalenie przewlekle.2. drobnoustroje i ich jady.3. koniuszka języka. znieczulenie okolonerwowe – patrz 24. gruzlica). a po lewej do przewodu piersiowego.3. występują w zapaleniach ozębnej. bolesnością miękką konsystencją. ropien pod miesniem zwaczem – patrz 24. granicę oraz ciepłotę. górnych przedtrzonowców i trzonowców oraz pierwszych trzonowców dolnych i okolicznej błony śluzowej. Węzeł C leży bezpośrednio za ślinianką podżuchwową po wewnętrznej stronie kąta żuchwy i zbiera chłonkę z górnych i dolnych zębów mądrości oraz okolicznej błony śluzowej Węzły chłonne szyjne powierzchowne (nodi lymphatici cervicales superficialis) leżą pod powięzią styi oraz wzdłuż żyły szyjnej zewnętrznej w kącie między mięśniem mostkowo – obojczykowo – sutkowym i brzegiem żuchwy. tylnej części języka i policzka oraz części gardła. Rozległość zmian w węzłach chłonnych świadczy o stanie chorego. W zapaleniu ropnym występuje wzmożona bolesność. gdyż procesy zapalne toczące się w obrębie poszczególnych okolic twarzy i kości szczęk znajdują swoje odbicie w obrazie węzłów chłonnych. zębów siecznych. rzadziej drogą naczyń krwionośnych w następstwie procesu zapalnego. odlamanie guza szczeki – patrz 24. Węzły te zbierają chłonkę ze środkowej części wargi dolnej.1. w chorobach zakaźnych oraz w nowotworach złośliwych. Ustalono związek między węzłami chłonnymi a poszczególnymi grupami zębów szczęki i żuchwy oraz okolicznymi tkankami miękkimi.37. 37. podwyższona ciepłota ciała. W stanie fizjologicznym węzły chłonne są niewyczuwalne i niebolesne. Brak odczynu ze strony węzłów chłonnych w przypadku zmian patologicznych jest niepomyślnym objawem. . a w późniejszym okresie są nieprzesuwalne względem podłoża. Węzeł B leży między tętnicą twarzową a ślinianką podżuchwową. w chorobach krwi. beztlenowce). C – tylną. B – środkową. 13. Węzeł A znajduje się w pobliżu przedniego brzuśca mięśnia dwubrzuścowego i żyły podbródkowej. Ostre zapalenie węzłów chłonnych cechuje się powiększeniem ich objętości. utrudnionym wyrzynaniu zębów mądrości.2. który po stronie prawej uchodzi do przewodu limfatycznego prawego. a w razie potrzeby nadobojczykowych i pachowych.2. 38. świadczącym o spadku zdolności obronnych ustroju. Łączą się węzłami głębokimi szyi i zbierają chłonkę ze ślinianki przyusznej. Odczyny zapalne węzłów chłonnych w procesach nieswoistych zębopochodnych.3. powiększenie wężów.1. kłów i przedtrzonowców górnych.1. Badając węzły chłonne zwracamy uwagę na następujące cechy: bolesność. spoistość. Węzły chłonne podżuchwowe (nodi lymphatici submandibulares) znajdują się w trójkącie podżuchwowym. które mają konsystencję twardą. z których zbierają chłonkę. przedniego odcinka żuchwy i dna jamy ustne oraz czterech dolnych siekaczy. zanikanie zmian jest oznaką ustępowania procesu chorobowego. Występują cztery węzły – dwa górne.. Dla stomatologa znajomość przebiegu naczyń chłonnych oraz rozmieszczenia węzłów chłonnych ma duże znaczenie. Dzielą się na trzy grupy: A – przednią. które leżą w pobliżu bródki oraz dwa dolne znajdujące się powyżej kości gnykowej. Zapaleniom tym towarzyszą objawy ogólne takie jak: złe samopoczucie. kła i przedtrzonowców dolnych.3.2. Są one filtrem zatrzymującym i niszczącym szkodliwe produkty. stanach zapalnych błony śluzowej jamy ustnej. Ostre zapalenie węzłów chłonnych (lymphadenitis acuta) powstaje w wyniku infekcji wielobakteryjnej (paciorkowce. gronkowce. bacterium. ropnym zapaleniu tkanek miękkich okołoszczękowych i kości szczęk. W postępującym procesie ropnym torebka węzła zostaje uszkodzona a treść ropna przenika do tkanek otaczających formując ropień.1.

1. Odczyny zapalne węzłów chłonnych w zapaleniach niezębopochodnych uzależnione są od rodzaju i złośliwości flory bakteryjnej oraz umiejscowienia procesu zapalnego. przetoki slinowe – patrz 13. Usunięcie ogniska zapalnego powoduje powolne cofanie się odczynu zapalnego. Natomiast w przypadku nacieczenia ropnego wykonuje się cięcie i zakłada się dren gumowy. złamanych polegający na usunięciu w znieczuleniu miejscowym jednego (lub więcej) korzenia zęba przy pozostawieniu w jamie ustnej pozostałych korzeni. twarde. co powoduje szybkie ustąpienie objawów chorobowych.3.3. choroby ukladu bialokrwinkowego). ponieważ naczynia chłonne są najczęstszą drogą szerzenia się komórek nowotworowych. który moze byc . Cechą charakterystyczną węzłów chłonnych zmienionych nowotworowo jest: powiększenie. metoda dwuetapowa – patrz 23. Badanie węzłów chłonnych okolicy podżuchwowej i szyjnej ma na celu wykrycie odczynowej reakcji układu chłonnego w zapaleniach swoistych i nieswoistych jamy ustnej. W procesie tym węzły chłonne są nieznacznie powiększone. konsystencji twardej. 39. ropien podzwaczowy – patrz 24. W przypadku powiększenia węzła chłonnego utrzymującego się dłużej niż 6 tygodni należy podejrzewać proces gruźliczy. 40. a później łączą się w pakiety i zrastają się ze skórą. Leczenie polega na usunięciu przyczyny odczynu zapalnego węzłów chłonnych. dotyk. 40. które są miernie powiększone. 39. elastyczne. mononukleoza. ruchome N2a – ocenia się. Postać wczesna promienicy może mieć podobny obraz do ostrego nieswoistego procesu ropnego i w tym okresie występuje bolesność i powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. twardość oraz nieprzesuwalność względem podłoża i skóry. czasem dodatkowo antybiotykoterapia lub przy zropieniu – naklucie diagnostyczno-lecznicze lub naciecie i saczkowanie Odczyny zapalne węzłów chłonnych w swoistych procesach zapalnych: Promienica – nie nadaje odczynu zapalnego w obrębie węzłów chłonnych podżuchwowych i szyjnych. W zależności od stanu ogólnego stosuje się antybiotyki. Odczyn w postaci powiększenia i bolesności węzłów chłonnych jest objawem towarzyszącym w niezębopochodnych zapaleniach tkanek miękkich twarzy i szyi takich jak: czyrak. Przewlekłe zapalenie węzłów chłonnych (lymphadentis chronica) powstaje najczęściej w następstwie przewlekłego zapalenia ozębnej zębów z miazgą zgorzelinową oraz w przewlekłych procesach zapalnych jamy ustnej. ruchome N1a – węzły nie są zmienione nowotworowo N1b – węzły chłonne są zmienione nowotworowo N2 – węzły po stronie przeciwnej lub obustronnie wyczuwalne. 39. guzów nowotworowych twarzoczaszki i ich przerzutów. hemisekcja – zabieg zachowawczo-chirurgiczny przeprowadzany w zębach wielokorzeniowych (trzonowe) zniszczonych. Według WHO cechy kliniczne okolicznych węzłów chłonnych określa symbol N (nodulus) N0 – węzły niewyczuwalne N1 – węzły po stronie zmiany nowotworowej wyczuwalne. W początkowej fazie choroby węzły oddzielone są od siebie. Pozwala to na zachowanie fragmentu zeba. gładkie niebolesne. Gruźlica – typowym objawem klinicznym jest powiększenie węzłów chłonnych.2.2. Odczyny zapalne węzłów chłonnych w procesach nowotworowych Znajomość przebiegu naczyń chłonnych i rozmieszczenie węzłów chłonnych jest niezbędne w badaniu klinicznym nowotworów. róża przyranna. które są bolesne i miękkie. W przypadku powikłania choroby podstawowej zakażeniem nieswoistym obraz kliniczny przybiera cechy typowe i charakteryzuje się bolesnością węzłów na.1.1. Angina –Plaut–Vincenta.brak łaknienia. wrzodziejące zapalenie jamy ustnej. gładkie oraz przesuwalne wobec skóry i podłoża. Leczenie: przyczynowe. przesuwalne względem skóry i podłoża. 39. Obraz ten uzależniony jest od stopnia nasilenia stanu zapalnego. Kiła – chorobie tej towarzyszy obustronny odczyn węzłów chłonnych. niebolesność. Wezly chlonne moga byc miejscem przerzutu lub miejscem pierwotnego nowotworu limfatycznego i chorob zakaznych objawiajacych sie powiekszeniem wezlow chlonnych (ziarnica. niebolesne. że węzły nie są zmienione nowotworowo N2b – węzły są zmienione nowotworowo N3 – węzły obustronnie lub po stronie zmiany nowotworowej nieruchome.

od góry mięśniem skrzydłowym bocznym. któremu za podstawę służy tylna powierzchnia ostatniego zęba trzonowego (trójkąt zatrzonowy). . które wzmacniają koronę i chronią przez złamaniem .2. Odmiany: radektomia lub amputacja (odciecie samego korzenia bez naruszenia korony). obliteracja. oraz złamanie pionowe zęba i/lub korzenia. nieprawidłowe ustawienie zeba (zeby przechylone. Hemisekcja jest zabiegiem wykonywanym wówczas. ktorych odbudowa wymagalaby znacznych ingerencji w otaczajace tkanki (wykonanie mostu. złamań. Przedni brzeg gałęzi żuchwy biegnie w dół na zewnętrzną powierzchnię trzonu żuchwy. Od wewnętrznej powierzchni głowy stawowej żuchwy ciągnie się w dół w kierunku otworu żuchwowego płaski grzebień kostny. w których uszkodzony jest jeden z korzeni zębów wielokorzeniowych – trzonowych.– – – – – – wykorzystany jako filar w trakcie dalszej rehabilitacji protetycznej. duze braki zebowe • zła współpraca. leży w dolnej części rowka tuż za grzebieniem. ograniczając trójkątne pole. separacja koronowokorzeniowa (premolaryzacja . przeprowadzanym np w chorobach przyzębia.calkowite przeciecie korony i pozostawienie uzyskanych fragmentow jako zeby 1lub 2-korzeniowe) – – – – 40. który nie dochodząc do ostatniego zęba trzonowego dzieli się na dwie odnogi – przyśrodkową i boczną. tym samym powstają zmiany okołowierzchołkowe.in. którego występuje stan zapalny z nieodwracalnymi zmianami patologicznymi pozwala na dluzsze utrzymanie zebow naturalnych i zapobiega powstaniu brakow zebowych. Nalezy przestrzegac zasady aby pozostawiona część zeba wielokorzeniowego mogla spelniac role filaru protetycznego.Nerw zębodołowy dolny wchodzi do żuchwy przez otwór żuchwowy. kiedy leczenie zachowawcze nie jest już możliwe. kiedy leczenie endodontyczne nie jest już możliwe. znieczulenie nerwu zebodolowego dolnego Anatomia . W tym miejscu przerywamy przewodnictwo nerwu zębodołowego wstrzykując płyn znieczulający. polega na przecieciu korony zeba trzonowego w kierunku policzkowo-jezykowym i usunieciu polowy zeba (polowy korony wraz z przynaleznym jej korzeniem) separacja i usunięcie części korony i korzenia zęba w obrębie. który gromadzi się w przestrzeni skrzydłowo – żuchwowej. Najczęściej przeprowadzany łącznie z osteotomią. a od tyłu nerw zębodołowy dolny. niekorzystny stosunek dlugosci korony do korzenia). kolejno ubytki kostne w obrębie furkacji. Przestrzeń ta ograniczona jest od boku gałęzią żuchwy. Z kolei uszkodzenia pojedynczych korzeni następują w wyniku m. zlane. W przypadku pozytywnego przebiegu hemisekcji zapobiega sie powiększaniu istniejących w obrębie korzenia zmian. Do odbudowy zębów stosuje się wkłady koronowo-korzeniowe. niestosowanie się do zaleceń • niemożność opracowania zęba po odcięciu jego części – trudny dostęp • wskazania ogolne. Po tym czasie stosuje się uzupełnienia protetyczne. nadanie gladkiego konturu zeba na calym obwodzie Leczenie protetyczne po przeprowadzonym zabiegu hemisekcji jest trudne i czasochłonne. zly stan ogolny postepowanie: podobnie jak w resekcji wierzcholka zab musi byc najpierw prawidlowo wyleczony endodontycznie z jak najwiekszym zachowaniem tkanek twardych zeba. Po wykonanym zabiegu hemisekcji następuje mniej więcej sześciomiesięczny okres. jak ubytek kości czy też inny proces chorobowy. a rana poekstrakcyjna ulega zagojeniu. Od wewnętrznej powierzchni wyrostka dziobiastego ciągnie się w dół grzebień kostny. poza lukiem) • nieprawidłowo przeprowadzone leczenie endodontyczne • zaawansowana choroby przyzębia. na wysokości powierzchni żującej zębów znajduje się otwór żuchwowy. kiedy to formuje się kość wyrostka zębodołowego. gdzie przechodzi w linię skośną. Nerw zębodołowy dolny. od środka mięśniem skrzydłowym przyśrodkowym. niemoznosc udroznienia kanalu ze wzgledu na zakrzywienie • obecność złąmanego narzędzia w kanale • furkacja I stopnia • resorpcja zewnętrzna lub wewnętrzna korzenia • duży zanik kości szczęk w obrębie jednego korzenia zęba • pionowe złamanie korzenia lub korony Przeciwwskazania • nieprawidłowa budowa korzenia (zbyt krotkie. głębokiej próchnicy czy też niewłaściwego leczenia. Za nim znajduje się rowek kostny. W pierwszej kolejności trzeba skontrolować wypełnienia kanałów i głębokość kieszonki dziąsłowej. przed wejściem do otworu żuchwowego. Pierwszym wskazaniem do przeprowadzenia zabiegu hemisekcji są zmiany okołowierzchołkowe przy korzeniach. Mniej więcej po środku powierzchni wewnętrznej gałęzi żuchwy. Między linią skośną żuchwy a grzebieniem dziobiastym (czy skroniowym) znajduje się zagłębienie pozatrzonowcowe. Kolejno są wskazania periodontologiczne. W przestrzeni tej przebiega nerw językowy. wszczepienie implantu) Hemisekcja jest zabiegiem stosunkowo rzadkim. od dołu jego przyczepem. Wskazania do hemisekcji • próchnica drążaca w kierunku rozwidlenia korzeni • zmiany zapalne w obrębie korzenia niemożliwe do leczenia • perforacja kanału.

Osiągamy to przez maksymalne przesunięcie strzykawki do kącika ust strony przeciwnej.5 ml płynu znieczulającego. którego zakres unerwienia błony śluzowej obejmuje przestrzeń od drugiego zęba przedtrzonowego do drugiego zęba trzonowego. Dla przerwania przewodnictwa nerwu językowego przesuwamy igłę wyżej i wprowadzamy pozostały płyn. Igłę wkłuwamy w boczny brzeg fałdu skrzydłowo – żuchwowego w miejscu dzielącym kąt utworzony przez płaszczyzny powierzchni żujących zębów górnych i dolnych. Omawiana metoda znieczulenia jest znacznie mniej dokładna niż ta. Wtedy koniec igły znajduje się nad rowkiem szyjki III – faza . Znieczulenie występuje zazwyczaj po 10 min. Po sprawdzeniu. strzykawkę prowadzimy lewą ręką. Igłę wprowadzamy w głąb tkanek aż do oporu kostnego. Po odkażeniu skóry – igłę wkłuwamy przed kciukiem i prowadzimy ku górze będąc cały czas w kontakcie z kością. błonę śluzową przedsionka jamy ustnej – za wyjątkiem tego odcinka. Palec wskazujący lewej ręki kładziemy wzdłuż krawędzi gałęzi żuchwy. językowy.5 ml płynu podajemy w załamku dolnego przedsionka jamy ustnej. Aspirujemy i podajemy od 1 – 1. skórę i błonę śluzową wargi dolnej. Igła zostaje skierowana prostopadle do gałęzi żuchwy. do rowka szyjki żuchwy. Igłą wkłuwamy się w przedni brzeg fałdu skrzydłowo–żuchwowego poniżej około 0. za który odpowiedzialny jest nerw policzkowy. którym powinien być rowek szyjki żuchwy.5 ml płynu znieczulającego. pozostałą ilość płynu oddajemy przy wycofywaniu igły.strzykawkę przenosimy na stronę znieczulaną a igłę prowadzimy wzdłuż gałęzi żuchwy w stałym kontakcie z kością aż do momentu jej utraty. Technika znieczulenia – metodą bezpośredniego wkłucia Strzykawkę umieszczamy po przeciwnej stronie na zębach przedtrzonowych .strzykawkę ponownie przenosimy na stronę przeciwni do znieczulanej. tzn. w której punkty orientacyjne można wyczuć palcem. Kciuk przyciskamy do kąta żuchwy. oraz powierzchnia żująca górnych zębów trzonowych. czy koniec igły nie tkwi w świetle naczynia. Strzykawkę wraz z igłą trzymamy równolegle do dna jamy ustnej. celem przerwania przewodnictwa nerwu policzkowego.5 ml płynu znieczulającego. znieczulenie nerwu żuchwowego wykonujemy drogą zewnątrzustną. policzkowy).Technika znieczulenia metodą zewnątrzustną – metoda trójfazowa Przy szeroko otwartych ustach palcem wskazującym lewej ręki (po stronie prawej chorego obejmując głowę chorego po stronie lewej) wyczuwamy grzebień skroniowy. Technika znieczulenia wg Weissbrema – linią orientacyjną w tej metodzie znieczulenia jest fałd skrzydłowo – żuchwowy uwidaczniający się przy szeroko otwartych ustach. Pozostałe 0. Wykonując znieczulenie strony lewej. Technika znieczulenia wg Jarząba – w przypadku nacieczenia zapalnego okolicy kąta żuchwy z równoczesnym . w miejsce łączenia się wyrostka skroniowego i kłykciowego (nasada wyrostka dziobiastego).strzykawkę układamy na przedtrzonowcach strony przeciwnej do znieczulanej a igłę wkłuwamy w miejscu przecięcia linii orientacyjnych aż do oporu kostnego. wprowadzamy około 1. Na wysokości 4– 5 cm koniec igły winien znaleźć się nad rowkiem szyjki żuchwy. Dla ułatwienia wyszukujemy przed tym przedni brzeg gałęzi żuchwy. w przypadku braku zębów trzonowych około 1. i obejmuje swym zasięgiem wszystkie zęby trzonu żuchwy strony znieczulonej.5 ml płynu znieczulającego. W bezzębnych szczękach strzykawka znajduje się w kącie ust strony przeciwnej. Igłę wprowadzamy do oporu kostnego. I – faza . Pozostałe 0.5 cm powierzchni żującej zębów trzonowych górnych. Technika znieczulenia wg Cieszyńskiego w przypadku utrudnionego rozwierania szczęk spowodowanego szczękościskiem. II – faza . Zaletą tej metody jest przerwanie przewodnictwa wszystkich trzech nerwów z jednego wkłucia (zębodołowy dolny. Otwór żuchwowy znajduje się w odległości około 1 cm od tylnego brzegu gałęzi żuchwy i około 4–5 cm powyżej dolnego brzegu żuchwy. Po wkłuciu przesuwamy igłę w głąb tkanek – do kości.5 cm poniżej wyrostka zębodołowego szczęki. Aspirujemy i oddajemy około 1. Aspirujemy i oddajemy około 1.5 ml podajemy w celu znieczulenia nerwu policzkowego.

objaw Dupuytren'a. w kierunku przedsionka jamy ustnej. rozwijając się szczególnie w okolicy korzeni zębów siecznych.torbiel przedstawia sie jako polkolisty . nie dając tym samym objawów klinicznych. Gromadzący się płyn powoduje stałe powiększanie się torbieli. a równomierny ucisk sprawia. Moze powodowac parestezje n podoczodolowego – rozpoznanie RTG . torbiel. a jej zewnętrzną ścianę tworzą dwie warstwy tkanki łącznej: tkanka łączna ziarninowa i tkanka łączna włóknista. Igłę prowadzimy w kontakcie z kością równolegle – wzdłuż linii łączącej punkt wkłucia z kącikiem ust. wokół której dochodzi do rozplemu tkanki łącznej ziarninowej. co wiąże się ze zmianą położenia koron tych zębów. szczególnie w przypadkach nawracających ropni. najczęściej w przedsionku jamy ustnej lub na podniebieniu. w żuchwie natomiast wzdłuż trzonu żuchwy. Zjawisko to powstaje dzięki hyperosmii i hyperjonii wywołanej głównie przez uwolniony cholesterol. Parestezje wargi górnej. Niekiedy dochodzi do zakażenia torbieli. ząb przyczynowy – objaw drżenia wzrost torbieli odbywa się w kierunku najmniejszego oporu. dolnej z chwilą znacznego wzrostu torbieli i ścieńczenia blaszki kostnej. 40. zapalna. nieraz dochodzi do przerwania ciągłości błony śluzowej i samoistnego opróżnienia się zropiałej torbieli. w następstwie czego powstaje przetoka. Szczękowej lub czolowej) – przyczyna: przewlekły stan zapalny zamykający przewód wyprowadzający – bezobjawowa. wzrost następuje powoli. które rozpadając się uwalniają płyn i kryształki cholesterolu. powoduje przez ucisk rozsuwanie się korzeni zębów sąsiednich. a mala cholesterolu torbiel wrodzona – wpuklajaca sie do swiatla zatoki z jamy nosowej – objawy kliniczne ujawniaja sie w pierwszych latach zycia – zaburzaja tor oddychania – rosna powoli. które powodują przenikanie do wnętrza torbieli płynu wysiękowego z zapalnie zmienionego otoczenia. badaniem klinicznym stwierdzamy uginanie się jej chrzęst pergaminowy. Dlatego ważna jest kontrola radiologiczna. Złuszczające się komórki nabłonka wzbogacają zawartość torbieli w substancje osmotyczne czynne. – warunkiem powstania torbieli jest obecność komórek nabłonkowych Malasseza. polip zatoki – różnicowanie: guz. a po wprowadzeniu igły w głąb tkanek około 0. korzeniowa – rozwija się na podłożu ziarniniaka okołowierzchołkowego – wokół zęba z miazgą w stanie zgorzeli. bezboleśnie. wygórowanie.szczękościskiem niemożliwe jest wykonanie znieczulenia opisaną wyżej metodą. ze wnętrze torbieli staje się kuliste. Wówczas docieramy do otworu żuchwy od tyłu. gdzie oddajemy po sprawdzeniu około 2 ml płynu znieczulającego. Najczęściej ma to miejsce w trakcie zachowawczego leczenia zęba będącego przyczyną torbieli. – ciągłe drażnienie przez drobnoustroje powoduje przewlekły stan zapalny ozębnej. bodzcem do powiekszania sie zmiany moga byc urazy i zwiazane z nimi stany zapalne torbiel zębopochodna. – komórki nabłonkowe układają się na obwodzie tworząc wyściółkę torbieli. dochodzi do całkowitego zniszczenia blaszki kostnej. a więc często w szczęce w kierunku zatok szczękowych. w wypadku uzyskania przez torbiel dużych rozmiarów. wyściółka torbieli zrasta się z błoną śluzową. slabo wysycony cien (objaw zachodzacego slonca) najczesciej na dolnej scianie zatoki. która niszcząc otaczającą tkankę kostną prowadzi do powstania ziarniniaka okołowierzchołkowego. Roznicowanie: torbiel zebopochodna.mieszek. Jesli ulegnie zakazeniu – ropniak zatoki (pyocoele). guzy nowotworowe. gdy osiągnie większe rozmiary mogą dołączyć się objawy: asymetrię twarzy. igłę wprowadzamy pod tylny brzeg gałęzi w połowie jej długości pomiędzy kątem żuchwy a wyrostkiem kłykciowym. rzadko bóle głowy i szczęki. niebolesne. Na głębokości około 2 cm natrafimy na przeszkodę w postaci występującego grzebienia szyjki.5 ml dla znieczulenia nerwu językowego. polip zatoki – leczenie – otwarcie zatoki i usunięcie torbieli – jesli wystepuja dolegliwosci – zawartosc sluzowiaka w analizie chemicznej wykazuje duza ilosc bialka. torbiele zatok – ŚLUZOWIAK ZATOKI SZCZĘKOWEJ [mucocoele] – torbiel zastoinowa sluzowa powstajaca w śluzówce jednej z zatok obocznych nosa (z. Nabłonek wyścielający torbiel jest najczęściej wielowarstwowy płaski – 3x częściej w szczęce Obraz kliniczny: rozwój na ogół bezobjawowy. – pod wpływem działania czynników bakteryjnych dochodzi do zwyrodnienia wodniczkowego i tłuszczowego komórek. tzw. Zjawisko to może się przyczynić – – – – – – – – . Jest ono twarde. uczucie pelnosci. torbiel zebopochodną.3. przez którą wydobywa się treść ropna.

różnicujemy ze szkliwiakiem oraz nowotworami łagodnymi pochodzenia mezenchymalnego jak: – włókniakiem. odogniskowe zakażenie. skóra zaczerwieniona. Obraz radiologiczny: – regularny ubytek osteolityczny obejmujący wierzchołek korzenia zęba przyczynowego. – W różnicowaniu kierujemy się następującymi cechami radiologicznymi torbieli: – w przypadku obecności torbieli w okolicy korzenia zęba przyczynowego nie można prześledzić szczeliny ozębnowej – na skutek wzrostu rozprężającego torbiel. dreszcze. zapalenie przyusznicy. zaburzenia ruchomości stawu .do łatwiejszego rozpoznania procesu chorobowego.obrzęk od przodu od skrawka ucha. martwaki. przez krew. bezzębie] . zapalenia stawu skroniowo-zuchwowego NIESWOISTE ZAPALENIA Ostre zapalenie ssż [ arthritis temporomandibularis acuta] . wgłębienia.średnica większa niż 10 mm W przypadku trudności diagnostycznych należy wykonać zdjęcia radiologiczne w różnych projekcjach. gesty plyn.uraz. oddzielony od prawidłowej struktury kostnej otoczką osteosklerotyczną. zawiazkowa – najczesciej u osob mlodych – rozrost powolny i przez dlugi czas bezobjawowy – co powoduje ze moze osiagnac duze rozmiary – tresc torbieli moze ulec zakazeniu.zapalenie torebki stawowej. kolce. złe samopoczucie. 41. zakaźne. ból stawu. droga krwiopochodna. ucha środkowego.1.etiologia: urazy. przeniknięcie procesu zapalnego.w jamie stawowej wysięk surowiczy . .żuchwa w położeniu Benneta. zapalenie okołostawowe . lub pierwotne u ludzi starszych [wpływ hormonów. – inną cechą różnicującą torbiel od zachyłka zębodołowego zatoki szczękowej jest na ogół większe wysycenie jamy torbieli w porównaniu z zachyłkiem zatoki szczękowej. antybiotyki . . napięta. niezebo – w kazdym msc zatoki 41. nerwowy.różnicować z utrudnionym wyrzynaniem ósemek. Na zdjęciu radiologicznym nakłada się nisko schodzący zachyłek zębodołowy zatoki szczękowej.objawy na RTG – zwężenie szpary stawowej. co prowadzi do mylnego rozpoznania ropnego zapalenia zatoki – moga tworzyc sie przetoki – moze samoistnie pekac – torbiele zebopochodne a niezebopochodne – zywotnosc zeba lub jego wrazliwosc na opukiwanie. naczynioruchowy. bolesność stawu . ropień .zejście ostrego stanu zapalnego. szczękościsk.żuchwa nieco opuszczona. zakażenia. przetoka do przewodu słuchowego zewnętrznego . . często rozpoznawany jako torbiel.następstwo zapalenia surowiczego. lub też zdjęcia radiologiczne po uprzednim wypełnieniu jamy torbieli środkiem kontrastowym. przez ciągłość [czyrak. zapalenie kości.leczenie . mocno wysycony.wzrost T. ch.objawy: . zaczerwienienie skóry. przetokę tętniczo – żylną – torbiel zebopochodna. – rozwijająca sio torbiel może powodować rozsunięcie korzeni sąsiednich zębów.objawy: . ograniczenie ruchów. ograniczone ruchy Ostre ropne zapalenie ssż [ pochodzenie bakteryjne] . jej otoczka odchodzi od korzenia zęba przyczynowego pod katem prostym. przyusznica] Ostre surowicze zapalenie ssż [pochodzenie gośćcowe] . obrzęk. przyusznicy. zebopochodne zawsze w zachylku zebodolowym zatoki. niewielki szczękościsk. śluzakiem. chrząstniakiem. p-bólowe. – problemy sprawiają torbiele rozwijające się w szczęce. ustawienie przymusowe w stronę zdrową do przodu na stok guzka [położenie Benneta]. gruba torebka. a także zdjęcia warstwowe. nadżerki. zapalenie wszystkich tkanek stawowych. ucha środkowego. kości stawu . zapalenie kości.u dzieci :ropnego zap.leki salicylany. Zarys ubytku kostnego przechodzi w sposób ciągły pod kątem prostym w zarys blaszki zbitej zębodołu.etiologia: . przebicie ropnia . alergiczny. W przypadku torbieli niezakażonych węzły chłonne nie ulegają powiększeniu. nierówne obrysy głowy żuchwy. reumatyczne. zaburzenia zgryzu.unieruchomienie żuchwy opaską elastyczną celem odbarczenia stawu . jamę stawową wypełnia wysięk ropny .ćwiczenia zapobiegające zesztywnieniu stawu Przewlekłe zapalenie stawu .

Scyntygrafia . czynnik infekcyjny. ktorego przyrost objetosciowy rozrywa jamki.leczenie : penicyliny Promienicze zapalenie stawu . MR. Wskutek zwyrodnienia wodniczkowego (obumierania komorek nablonka wyscielajacego jamki) wytwarza sie w nich plyn.powstaja z ekto. fizykoterapia.2. Tworzenie sie torbieli jest procesem dlugim i powolnym.badanie bakteriologiczne treści ropnej. Obecnie uwaza sie ze zwiekszenie cisnienia w torbieli jest rezultatem przewleklego zapalenia mieszka.. wtórnie do gruźlicy sąsiednich kości .powikłanie . reakcja autoimmunologiczna przeciw nablonkowi w stanie zapalnym. nie dochodzi natomiast do rozrostu tkanek tworzacych torbiel (roznica z nowotworami). gromadzenie produktow komorek sciany torbieli.leczenie .na RTG zwężenie szpary stawowej. KT. które z biegiem czasu otacza torebka. Rozrost torbieli prowadzi do ucisku otaczajacych ja tkanek.przez zakażenie paciorkowcowe. leukocyty. SWOISTE ZAPALENIA Gruźlicze zapalenie stawu . Przyrost plynnej substancji wypelniajacej torbiel powoduje jej powiekszanie sie. Gromadzacy sie plyn i jego osmotyczne cisnienie prowadza do kolejnej fazy III faza – plyn zawiera komorki nablonka. nosowo-wargowa (nablonek szczeliny bocznej nosa) torbiele nienablonkowe – krwotoczna (pourazowa) torbiel naskorkowa i skorzasta – w wyniku odsznurowania sie pojedynczych komorek zewnętrznych listka zarodkowego naskorka lub skory w okresie zamykania sie jam ciala torbiele zastoinowe sluzowe. torbiele szczelinowe (nablonek miedzy liniami szwow kostnych). wysięk  artropatia Rzeżączkowe zapalenie stawów . erytrocyty. usunięcie ognisk zakaż. uzupełnienie braków zębowych. duza role przypisuje sie tez metaloproteinazom i .i mezodermalnych pozostalosci szczelin i lukow skrzelowych patogeneza: obecnie uwaza sie ze wzrost torbieli nastepuje przez: proliferacje komorek nablonka.przebieg przewlekły. USG.farmakologiczne.zapalenie torebki maziowej  uszkodzenie chrząstki stawowej. albuminy.b. może dojść do zmian w chrząstce a nawet zesztywnienia stawów szpara stawowa jest zwężona . wytwarzajac wieksza. Powodem tego moze byc uraz lub infekcja.słaby odczyn okostnowy Kiłowe zapalenie stawów . roznice cisnien we wnetrzu torbieli i tkankach ja otaczajacych. rozrostu nablonka zbudowanego z kom Malasseza (bedacych pozostaloscia narzadu szkliwotworczego. Zebopochodna torbiel rozwojowa powstaje wskutek zwyrodnienia (rozwojowego zaburzenia) komorek gwiazdzistych narzadu szkliwnego. W ich wnetrzu powstaja jamki.ostre lub podostre. srodkowej (zbud z blony podstawnej) i zewnętrznej (utworzonej z wloknistej tkanki lacznej). przedostajacy sie zazwyczaj z zakazonej i rozpadającej sie miazgi zeba (torbiele zebopochodne) I faza – zapoczatkowanie rozwoju torbieli – pod wplywem czynnika bakteryjnego dochodzi do proliferacji. prowadzi do zrostów śródstawowych . histologiczne tkanek . II faza – powstawanie torbieli zapalnej – powstaje ziarniniak. powodujac ich zanik przez atrofie uciskowa.rzadko. kryształki cholesterolu. slinowe – obliteracja przewodow wyprowadzających gruczolow lub ich przedwczesne zamkniecie Torbiele szyi . galeczkowo-szczekowa (nablonek miedzu koscia miedzyszczekowa a szczeka).wtórne przez ciągłość z ogniska pierwotnego 41. Powstaly naciek zapalny sklada sie glownie z limfoi plazmocytow.jest to zapalenie włókniste.rozpoznanie . globuliny. Charakterystyczna jest zawartosc kryształkow cholesterolu – co sprawia ze plyn jest opalizujacy. mechanoterapia. RTG [ubytki na powierzchni stawowej i w kości gąbczastej].ultradźwięki .zesztywnienie włókniste lub kostne stawu Gośćcowe zapalenie stawu . etiopatogeneza torbieli – – – – – – – – – – – – – etiopatogeneza nie jest do konca wyjasniona torbiel zebopochodna zapalna: istotna role odgrywaja 2 czynniki: przetrwanie w tkankach okw nablonkowych komorek Malasseza.zakażenie [jeden lub oba stawy] zapalenie przewlekłe  artropatie  zesztywnienie staw . pochewki Hertwiga). drogą krwi . szerzy się na inne stawy .ograniczenie ruchomości w stawie. Sam mieszek zbudowany jest z 3 warstw: wewnętrznej (wyslanej nablonkiem). Torbiele niezebopochodne rozwojowe – pozostalosci nablonka rozwojowego – torbiel przewodu nosowopodniebiennego (przetrwaly nablonek tego przewodu). regulacja zgryzu. Plyn torbieli jest barwy od slomkowo-zlocistej do brunatnej. diatermia.leczenie -usunięcie ognisk zakażenia. przesaczanie i wysiekanie z otaczajacych torebke torbieli naczyn wlosowatych. a nstepnie ziarniniak torbielowaty. otorbiona jame. ogniska osteolityczne.

Najczęściej złamaniu podczas usuwania ulega pierwszy ząb przedtrzonowy górny.2. by uwidocznić korzeń i stworzyć możliwość jego usunięcia. zbliżamy brzegi zębodołu jałowym tamponem. ropowica – patrz 33. gdy usunięcie korzeni policzkowych w jednym bloku nie powiedzie się. która w następstwie powoduje utrudnione gojenie się rany poekstrakcyjnej i stwarza duże dolegliwości bólowe. . Usunięcie rozdzielonych korzeni nie sprawia już na ogół trudności. Rozdzielenie korzeni (separatio radicum) W przypadku odłamania korony zęba wielokorzeniowego usunięcie korzeni w jednym bloku jest niemożliwe ze względu na ich rozbieżne ustawienie. Po usunięciu korzeni zębodół przemywamy roztworem soli fizjologicznej. Odłamanie korony zęba wielokorzeniowego jest wskazaniem do rozdzielenia korzeni przy pomocy wiertła. tzn. 42. a próby nałożenia kleszczy korzeniowych nie powiodą się. Drugi korzeń można usunąć przy użyciu odpowiedniej dźwigni Wintera. prowadząc tym razem wiertło prostopadle do kości wyrostka zębodołowego. Powstaje rana szarpana. przy użyciu kleszczy lub dźwigni. dlatego niezbędne jest odpowiednie przygotowanie lekarza. jeżeli natomiast usuwamy złamany korzeń tkwiący dłuższy czas po ekstrakcji. Powikłanie to może wystąpić również z winy lekarza. W żuchwie wprowadzamy dźwignię Beina między kość wyrostka zębodołowego a korzeń i usuwamy go. Gdy zabieg ten jest konieczny ze względu na trudności techniczne powstałe w trakcie usuwania zęba. W zębach trzonowych dolnych wiertło prowadzimy prostopadle do wyrostka zębodołowego. znosimy frezem ostre brzegi kości wyrostka zębodołowego. Złamanie zęba podczas usuwania zdarza się najczęściej z powodu jego znacznego zniszczenia procesem próchnicowym. nie należy tych prób ponawiać. Odstąpienie od usuwania korzenia w danym dniu jest błędem sztuki lekarskiej. W zębach trzonowych górnych wiertło prowadzimy równolegle do wyrostka zębodołowego. trzonowce górne i dolne oraz pozostałe zęby przedtrzonowe. natomiast złamanie korzenia powyżej szyjki – do operacyjnego jego usunięcia poprzez dłutowanie. odwarstwieniu płata śluzówkowo – okostnowego i zniesieniu kości wyrostka zębodołowego w takim stopniu. przemycie go roztworem soli fizjologicznej i osuszenie. Rozdzielenie korzeni ułatwia usuwanie pojedynczych korzeni zęba. chorego oraz instrumentarium. zlamanie korzeni – powiklanie podczas ekstrakcji lub w wyniku urazu 1. odczynowe wezly chlonne – patrz 38. W każdym przypadku złamania zęba podczas usuwania należy niezwłocznie.3. nadmierny rozbieżny kierunek korzeni zębów wielokorzeniowych. celowe jest zniesienie jej wiertłem różyczkowym. 41. 42. przystępujemy do operacyjnego jego usunięcia. a także hipercementoza wierzchołka korzenia. W szczęce. w tym samym dniu.produktom bakteryjnym – inicjacja resorpcji kosci. by oddzielić korzeń bliższy od dalszego Ważne jest prowadzenie wiertła aż do dna komory zęba. Dłutowanie korzenia zęba Wskazaniem do dłutowania jest złamanie wierzchołka korzenia. prowadzimy go dalej na salt zabiegowej. szczególnie zakrzywienie korzenia.2. Niekiedy budowa anatomiczna zęba usposabia go do złamania. Gdy przegroda kostna międzykorzeniowa jest bardzo gruba. złamanie zęba jednokorzeniowego powyżej szyjki lub pozostawienie wierzchołka korzenia po ekstrakcji nie doprowadzonej do końca. Polega ono na nacięciu. celem dobrego uwidocznienia korzeni zębów. a także usunięcie korzenia przy pomocy dźwigni jest niemożliwe. 42. przystąpić do operacyjnego jego usunięcia. gdy usunięcie zęba nie powiedzie się w sposób typowy. należy je rozdzielić wiertłem. nałoży nieprawidłowo dzioby kleszczy lub zastosuje niewłaściwą technikę wyważania zęba. Prowadzi to bowiem do znacznego zniszczenia tkanek miękkich otaczających oraz kości wyrostka zębodołowego. gdy zastosuje on niewłaściwe narzędzia. Następnie wprowadzamy dźwignię Beina w wytworzoną szczelinę i wykonując ruch półobrotowy powodujemy zwichnięcie korzeni. W przypadku. Brutalne próby usuwania korzenia zęba dźwigniami mogą ponadto prowadzić do wtłoczenia go do zatoki szczękowej lub uszkodzenia nerwu zębodołowego dolnego w kanale żuchwowym. Tylko takie postępowanie może zabezpieczyć chorego przed wystąpieniem trudnych do przewidzenia powikłań o charakterze zapalnym. Prawidłowo wykonana separacja korzeni nie powoduje zniszczenia tkanek miękkich otaczających i pozostawia zębodół jak po prawidłowo wykonanej ekstrakcji. oddzielając korzeń podniebienny od korzeni policzkowych. Gdy doszło do odłamania korony. Dłutowanie jest zabiegiem operacyjnym. Do podjęcia zabiegu niezbędne jest przygotowanie instrumentarium i pola operacyjnego. Bardzo ważną sprawą jest dobre oświetlenie pola operacyjnego. co znacznie ułatwia usunięcie pozostałego korzenia. Rozdzielenie korzeni wykonuje się przy użyciu jałowej prostnicy oraz jałowych wierteł różyczkowych lub szczelinowych.1.

8–2. aby szycie przypadło na podłożu kostnym. Zanik ten należy zawsze uwzględnić modelując kości . a tym samym zapobiega procesom lizy kości w okolicy szyjki zęba i przykoronowej części korzenia. 42. Jak wykazała praktyka ma to o wiele większe znaczenie w rehabilitacji pooperacyjnej. Nieco odmienne postępowanie jest konieczne. Bardzo często jednak podczas urazu dochodzi do odłamania tego fragmentu kostnego. Wykonując zabiegi korekcyjne wyrostka zębodołowego należy pamiętać. Gdy gojenie przebiega prawidłowo. wprowadzamy ćwiek metalowy. z wszelkimi tego konsekwencjami. przemywamy ranę roztworem soli fizjologicznej. uraz rokowanie jest uzaleznione od lokalizacji linii zlamania i jej przebiegu. Aby doszło do prawidłowego wygojenia rany pooperacyjnej wraz z pełną odbudową kostną wokół implantatu i przywrócenia fizjologicznej funkcji w ten sposób leczonego zęba – w świetle dzisiejszej wiedzy – muszą być spełnione następujące warunki: – implantat winien być wykonany z materiału biologicznie obojętnego (np. gdy zębodół jest zagojony. po odwarstwieniu stwarzając płat trójkątny. na ogół przez brodawkę dziąsłową. Zębodół zaopatrujemy jałowym tamponem. Dodatkowe jego uszczelnienie i umocowanie wewnątrz odłamu przykoronowego uzyskujemy stosując cement fosforanowy. Po osuszeniu pola operacyjnego rozpoczynamy znoszenie kości wyrostka zębodołowego nad korzeniem. ale i właściwe ukształtowanie wyrostka zębodołowego łącznie z przylegającymi do niego tkankami miękkimi. skosne – ekstrakcja transdental fixation (unieruchomienie przezzębowe) transdental implant (wszczep przezzębowy) Postępowanie chirurgiczne polega na usunięciu wierzchołkowej części korzenia oraz na wprowadzeniu w to miejsce ćwieka metalowego (w metodzie oryginalnej był to stop chromo–kobaltowy) w kształcie walca o długości odpowiadającej usuniętemu fragmentowi korzenia i grubości 1. zwłaszcza w okolicy rany. Zabieg rozpoczynamy od cięcia kątowo–brzeżnego i po odpreparowaniu piata śluzówkowo – okostnowego znosimy blaszkę kostną nad wierzchołkową częścią korzenia do granicy złamania. prowadząc wiertło od brzegu kostnego ku wierzchołkowi korzenia. tytanu – patrz rozdział o nowoczesnej implantologii). Dalsze postępowanie – jak przy dłutowaniu 2. Wykonujemy wtedy cięcie poziome na grzbiecie wyrostka zębodołowego oraz cięcie pionowe do załamka przedsionka. czy światłoutwardzalnymi z sąsiednimi zębami z pozostawieniem wolnych przestrzeni nad brodawkami dziąsłowymi. Następnie przez uprzednio poszerzony do właściwych rozmiarów (odpowiadających grubości implantatu) kanał korzeniowy. Przed przystąpieniem do zabiegu należy wykonać zdjęcie radiologiczne. Zębodół po usuniętej wierzchołkowej części korzenia jak i implantat oczyszcza się z nadmiaru przepchniętego cementu a ranę zaszywa na głucho. adaptujemy płat śluzówkowo – okostnowy i zeszywamy go szwami pojedynczymi nylonowymi. – właściwa higiena jamy ustnej. – niezwykle istotne jest postępowanie pooperacyjne. w jałowych rękawiczkach. Niekiedy konieczne lest zniesienie blaszki kostnej wyrostka zębodołowego do samego wierzchotka korzenia.2mm. od rodzaju zlamania (z lub bez przemieszczenia) i od wieku pacjenta. Jest wskazana w przypadkach wymagajacych dodatkowych zabiegow pozwalajacych na uzyskanie lepszej retencji i stabilizacji protetycznej. Pozostawienie blaszki kostnej nad częścią przykoronową korzenia ma istotne znaczenie w pomyślnym rokowaniu i pooperacyjnej rehabilitacji. Najchętniej stosowaną metodą unieruchomienia jest połączenie go żywicami chemo–. przy zębie bliższym sąsiadującym z zębem usuwanym i prowadzimy je do załamka przedsionka w taki sposób. Zle rokowanie maja zlamania podluzne i skosne. do odrzucenia wszczepu włącznie. wykonujemy w przedsionku jamy ustnej cięcie pionowe rozbieżne. gdy zamierzamy usunąć korzeń po nie doprowadzonej do końca ekstrakcji zęba. – zlamania w 1/3 przykoronowej – ekstrakcja lub transdentalna fiksacja – zlamania w 1/3 przywierzcholkowej – resekcja – zlamania pionowe. Ząb po zabiegu winien być unieruchomiony na okres około 3 miesięcy i wyłączony ze zgryzu. który utrzymujemy hakiem. Jeżeli zabieg wykonujemy w warunkach sali zabiegowej. że każda ingerencja chirurgiczna w obrębie kości powoduje w następstwie dalszy jego zanik. niż ewentualne procesy zapalne wokół wszczepu. Jeśli dłutowanie jest kontynuacją usuwania zęba.3. Uwidoczniony korzeń nie przedstawia już trudności w usunięciu Po jego wyjęciu wygładzamy brzegi kostne wyrostka zębodołowego frezem. szwy zdejmujemy po 6–7 dniach od zabiegu. co prowadzi do jego uwidocznienia. co zmusza do jego usunięcia. Lepsze rokowanie maja zlamania porzeczne bez przemieszczenia zlokalizowane w polowie lub 1/3 przywierzcholkowej korzenia. które ułatwia nam prawidłowe postępowanie i ocenę struktur anatomicznych otaczających ząb. do pracy przystępujemy po chirurgicznym myciu rąk. Po odwarstwieniu śluzówki wraz z okostną uzyskujemy płat trójkątny. postępowanie przedprotetyczne Chirurgiczne przygotowanie jamy ustnej do protezowania ma na celu nie tylko usunięcie nieprawidłowości. Zapobiega to reakcji tkanek typu ciała obcego.dłutowanie wykonujemy na sali operacyjnej. Implantat wprowadza się poprzez otwartą w miejscu otworu ślepego komorę zęba i kanał korzeniowy odłamu przykoronowego. co umożliwia prawidłowe oczyszczanie. Pozwala na uzyskanie wlasciwego ksztaltu wyrostka dla bazy protezy i uzyskanie linijnego ksztaltu blony sluzowej.

.wyrostka zębodołowego. . wystają ponad poziom jej grzbietu blaszki zębodołu. które należy usuwać po około 7 dobach 2. Czynności powyższe poprzedzamy. 7. 6. usunięcie zębów i korzeni zębów: . aby szycie przypadło poza tkankami poddanymi plastyce kostnej.Następnie po obcięciu nadmiaru błony śluzowej ranę zaszywa się 5.Po usunięciu zębów niekiedy wystarczy rozchylić brzegi rany zębodołu lub przeprowadzić cięcie błony śluzowej z okostną tak.w żuchwie każdy ząb ważny !!! b. po plastyce wyrostek powinien mieć kształt litery U z szeroką podstawą . . aby po plastyce wyrostek zębodołowy uzyskał na przekroju kształt litery U z szeroką podstawą. Plastyka kolbowatego guza szczęki. które stanowią przeszkodę w protezowaniu lub są zbędne z punktu widzenia estetyki np.Następnie wyrównuje się kleszczami kostnymi [Luerami].Po adaptacji brzegów płata śluzówkowo – okostnowego zszywamy go szwami węzełkowymi.Najlepiej je wyrównać zaraz po ekstrakcji zęba. Obejmuje: a.Nadmiar kości usuwa się za pomocą wiertła tak. . Wystający kolec nosowy przedni.Często po usunięciu zęba tkwiącego w bezzębnym odcinku szczęki czy żuchwy. Wygładzenie ostrej krawędzi wyrostka zębodołowego. zabiegi korekcyjne dotyczace kosci i dotyczace tkanek miekkich Przedprotetyczne zabiegi korekcyjne dotyczące wyrostków zębodołowych. a błonę śluzową po odpowiedniej mobilizacji zaszyć kilkoma szwami 3. . aby nie pogorszyć warunków protezowania. których nie można skrócić przez zeszlifowanie.Zabieg ten wykonuje się kosztem obniżenia wysokości wyrostka. . . miejsca podchodzące. .korzenie nie nadające się pod uzupełnienia protetyczne . Obniżenie wystających nadmiernie brzegów zębodołu. Modelowanie wyrostka zębodołowego po usunięciu wszystkich lub większej liczby zębów. . .W przypadku niskiego wyrostka zębodołowego szczęki.Po obcięciu nadmiaru błony śluzowej i okostnej zaszywamy ranę szwami węzełkowymi. resekcja wierzchołka korzenia zęba: . upośledza znacznie przyleganie protezy [jest to wskazanie]. dlatego należy wykonywać go z dużą rozwagą. pokryte niezmienną błoną śluzową. egzostozy .Po wykonaniu cięcia błony śluzowej wraz z okostną. półokrągłe lub w kształcie litery Y. posługując się kleszczami kostnymi lub wiertłem. zęby z wyraźnie zaznaczonym objawem Godona. . Wyrównanie zgrubienia na wyrostku zębodołowym.Cięcie błony śluzowej wraz z okostną przeprowadza się wzdłuż grzbietu wyrostka zębodołowego.Odsłania się podłoże kostne skrobaczkami .Błonę śluzową wraz z okostną nacina się wzdłuż grzbietu wyrostka zębodołowego i po odpreparowaniu jej od podłoża. 4. . zęby stojące poza łukiem. cięciem kątowym lub trapezowatym. .zęby żywe.resekcja sposobem klasycznym . nadmiernie rozwinięty kolec nosowy przedni utrudnia . jeżeli zanik jest większy niż 2/3 długości korzenia . należy tak ukształtować za pomocą wierteł. które może być proste w linii środkowej podniebienia. . a potem wygładza wiertłem wystające przegrody międzyzębowe lub międzykorzeniowe.Następnie kleszczami kostnymi lub wiertłem różyczkowym zbiera się nadmiar kości guza szczęki.zębów jednokorzeniowych nie kwalifikujących się do leczenia endodontycznego.usunięcie pozostawionych korzeni zębów wielokorzeniowych z miazgą w stanie rozpadu zgorzelinowego.Nadmierne wygórowanie biegnące w płaszczyźnie strzałkowej podniebienia twardego [przerost kostny].Niekiedy skalpelem albo nożyczkami obcina się nadmiar brzegu dziąsłowego. . . Przerost wału podniebiennego.resekcja sposobem Serafinowskiej c. by nie sperforować cienkiej blaszki podniebienia. . . wyrośla kostne 1. odpreparowuje się płat śluzówkowo – okostnowy. po czym odpreparowuje się płat śluzówkowo – okostnowy od podłoża. . kolbowaty kostny przerost guza szczęki.Stanowiące tzw. Przy dokładnym zaadoptowaniu zszywa się błonę śluzową nad zębodołami szwami pojedynczymi lub ciągłymi. w zależności od warunków i potrzeb.pojedyncze zęby w szczęce gdy jest prawidłowo wysklepiony przedsionek i wyrostek [nie mają znaczenia] .zęby z zanikiem wyrostka zębodołowego. MODELOWANIE WYROSTKA ZĘBODOŁOWEGO – ALVEOLOPLASTYKA Wskazania: ostre i nierówne brzegi wyrostka zębodołowego. wygładza się ostry brzeg kostny za pomocą wiertła.Następnie ranę zaszywa się po zaadaptowaniu tkanek miękkich.

. stanowiąc przeszkodę dla prawidłowego osadzenia protezy. utrudniających protezowanie. . znosi się kolec nosowy przedni. 3.zmiany zapalne błony śluzowej. dłutem lub wiertłem.Całość płata kształtuje się przez częściowe odcięcie zgrubiałego przyczepu wędzidła. ranę zaszywa się. Nieprawidłowe przyczepy m. [u pacjentów noszących protezy. Chirurgiczne zabiegi korekcyjne na błonie śluzowej wyrostka zębodołowego Wskazania: . . prawie do grzbietu wyrostka zębodołowego.Płat usytuowuje się na wyrostku zębodołowym w sklepieniu przedsionka na odpowiedniej wysokości i przyszywa do okostnej. Małe odcinki okostnej pozbawione pokrywy śluzówkowej goją się przez wtórne nabłonkowanie. języka oraz mięśni przysiecznych i policzkowych. dolnej i języka. Ranę pokrywa się opatrunkiem z cementu chirurgicznego Metoda wg Diffenbacha: .nieprawidłowo usytuowane przyczepy wędzideł warg. .do utrzymania opatrunku można użyć starą protezę pacjenta po uprzednim wymodelowaniu obrzeża. dotkniętych postępującym zanikiem wyrostka zębodołowego. Zaleca się przed zabiegiem operacyjnym nie używanie protezy przez kilka dni. .wykonuje się po obu stronach lekko napiętego wędzidła dwa cięcia pionowe. Włóknisty przerost błony śluzowej wyrostka zębodołowego – ziarniniak szczelinowaty – granuloma fissuratum. Układ ten znosi napięcie wędzidła. Następnie po założeniu pojedynczych szwów ranę pooperacyjną należy zaopatrzyć opatrunkiem chirurgicznym. Umiejscowiony jest na ogół na grzbiecie wyrostka zębodołowego. Usuwanie zmian polega na wycięciu poszczególnych przerosłych fałdów błony śluzowej bez uszkodzenia okostnej.W dotkniętej zanikiem żuchwie uwydatnia się guzek bródkowy. że wszelkie zabiegi chirurgiczne a głównie te. . Brak czynnika drażniącego jakim jest nieprawidłowo przylegająca do podłoża proteza. W wyniku tego tworzą się niekorzystne warunki dla protezy. . Wystający guzek bródkowy. Nieprawidłowy przyczep wędzidełka wargi górnej. . guzek znosi się za pomocą wiertła lub dłuta. Operacja wędzidełka przemieszczonym płatem trójkątnym – plastyka (frenuloplastica) Wskazania do plastyki: grube i sięgające brodawki przysiecznej wędzidełka Metoda wg Schuchardta: Na błonie śluzowej [tylko!!] wyrostka zębodołowego w obrębie fałdu wędzidełka przeprowadza się cięcie w kształcie litery Z [pionowe przez środek wędzidełka]. które zbiegają się na dziąśle poza punktem jego przyczepu.odwarstwieniu od podłoża bez uszkodzenia okostnej.łukowate przecięciu przyczepu mięśnia lub fałdu błony śluzowej . 8.przyszyciu przemieszczonych tkanek do podłoża i pokryciu rany opatrunkiem chirurgicznym. Wskazania: .Po obcięciu nadmiaru tkanek miękkich. Uzyskuje się dwa płaty śluzówkowe w kształcie trójkątów.napięte pasma błony śluzowej przyczepiające się do grzbietu wyrostka zębodołowego stwarzają niekorzystne warunki dla prawidłowego przylegania protezy Zabieg: . przysiecznych i policzkowych oraz napinające się fałdy błony śluzowej w przedsionku j.noszenie protezy. a później jej przerostów. Płaty te przemieszcza się przeciwstawnie i w nowym ułożeniu łączy wzajemnie za pomocą szwów. . Linie cięcia tworzą literę V. . które obejmują duże obszary błony śluzowej jamy ustnej. powoduje zmniejszenie zmian przerostowych oraz ograniczenie stanu zapalnego śluzówki wyrostka zębodołowego. Ranę pokrywa się opatrunkiem chirurgicznym.Cięcie błony śluzowej wraz z okostną przeprowadza się w linii środkowej od załamka przedsionka jamy ustnej pionowo w dół. w przedsionku jamy ustnej lub na podniebieniu. mogą doprowadzić do powstania rozległych blizn i tym samym do zesztywnienia podłoża.bardzo płytkie załamki przedsionka jamy ustnej.Po nacięciu i odpreparowaniu błony śluzowej i okostnej.przycięty przyczep lub fałd śluzówkowy przesuwa się w kierunku zachyłka przedsionka.Odcięty fałd wędzidła wraz z płatem błony śluzowej odwarstwia się i uruchamia. 1. mechaniczny uraz spowodowany złym przyleganiem protezy] Należy jednak zwrócić uwagę na to.ustnej. po czym ranę zaszywa się. Metoda Glickamna w modyfikacji Kostlana: . . . Przyjmują najczęściej postać płatową o żywoczerwonym zabarwieniu z tendencjami do krwawień.Po odpreparowaniu tkanek miękkich od podłoża. 2. .

Ranę osłania się opatrunkiem z cementu chirurgicznego. Dziąsło rozrośnięte odwarstwia się przy pomocy respatora.przemieszczenie płat na rządaną wysokość . U dorosłych nieprawidłowy przyczep wędzidła języka powoduje uszkodzenie tkanek przyzębia. wloknistego przerostu guzow szczeki . .nacięcie płata śluzówkowego na grzbiecie wyrostka od 6-6 . Twierdzą oni. że stosunek protetyków do zabiegów pogłębiających załamki przedsionka i dno jamy ustnej jest negatywny. po uprzednim uniesieniu jego końca ku górze. W warunkach szpitalnych. U noworodków zabieg polega na poprzecznym przecięciu wędzidełka do nasady języka. Używa się noży chirurgicznych prostych i noży prostokątnych zgiętych o zaokrąglonych końcach. Ranę płucze się NaCl po odcięciu brzegu dziąsła.Przyczep dolnego wędzidełka nacina się łukowato w kształcie litery V w śluzówce a następnie przedłuża się wzdłuż linii śluzówkowo.znaczny zanik wyrostka zębodołowego szczęki Zabieg: . usuniecie brodawkowatej hiperplazji podniebienia. aby nie uszkodzić okostnej. jak również niejednokrotnie uniemożliwia prawidłową stabilizację protezy na wyrostku zębodołowym. Gojenie przez ziarninowanie.Błonę śluzową należy odpreparować od podłoża tak. które występuje po tym zabiegu można łatwo opanować przez ucisk jałowym gazikiem okolicy podjęzykowej.przemieszczony płat wraz z mięśniem utrzymuje się na określonej głębokości przy użyciu opatrunku chirurgicznego z wykorzystaniem starej protezy chorego po uprzednim przygotowaniu jej obrzeża. Wskazania: . 7. nadmiernie ruchomej tkanki wloknistej dziasel (gingiwoplastyka) znieczulenie. .cięcie błony śluzowej prowadzi się po wewnętrznej powierzchni trzonu żuchwy od zęba – 6 do 6 –. Nieznaczne krwawienie. Brzeg dziąsłowy odcinamy girlandowatą linią ciągłą albo wycinamy poszczególne kieszonki dziąsłowe. U dzieci starszych i u dorosłych zabieg operacyjny nieprawidłowego przyczepu wędzidła języka wymaga znacznie rozleglejszego i dłuższego przecięcia fałdu oraz podłużnego zeszycia rany u nasady języka i na dnie jamy ustnej. powodują natomiast powstawanie blizn w miejscu przeprowadzonych cięć. Wstępnie oznacza się na dziąśle rzuty dna kieszonek patologicznych oraz linię cięcia. zgiętych i prostokątnych.W tym położeniu umocowuje się je szwami materacowymi wyprowadzonymi na skórę w okolicy Podżuchwowej Należy zwrócić uwagę. Pogłębianie dna jamy ustnej. pogłębienie dolnego załamka przedsionka jamy ustnej Wskazania: . Szereg autorów zaleca obszycie brzegów rany pojedynczymi szwami.utrzymanie płata drenem i szwem materacowym wyprowadzonym na skórze wargi 5. Zalegającą ziarninę usuwa się doszczętnie. Poszerzenie strefy dziąsła właściwego następuje przez ziarninowanie i wynabłonkowanie Wycięcie wędzidełka (frenulectomia) Po odchyleniu wargi i napięciu fałdu wędzidła odcina się jego nasadę blisko powierzchni wargowej. pokrywa się opatrunkiem z cementu chirurgicznego lub opatrunku utrzymywanego ligaturą 8. plastyka przerosnietej. balotujacego wyrostka. która przebiega 1 mm poniżej wyznaczonych punktów. Zabieg: .Następnie przecina się przyczepy mięśni żuchwowo – gnykowych i przemieszcza wraz ze zmobilizowanym płatem śluzówkowym ku dołowi do dolnej krawędzi trzonu żuchwy. Ranę zaopatrujemy gazą jodoformową. Cięcie poziome pod kątem 45 stopni do powierzchni zębów prowadzi się równolegle nieco poniżej oznaczonej linii.nacięcie płata śluzówkowego na grzbiecie wyrostka. Obnażone szyjki i korzenie zębów oczyszcza się skrupulatnie z kamienia poddziąslowego i uszkodzonego cementu. Plastykę wędzidełka języka najkorzystniej jest przeprowadzać w pierwszych dniach życia dziecka. Odwarstwia się płat w kierunku dna od okostnej. płat śluzówkowo przysuwa się i wszywa w dno dolnego przedsionka. że zabiegi te tylko w nieznacznym stopniu wpływają na powiększenie wysokości wyrostka zębodołowego. Na wyrostku zębodołowym powstaje przestrzeń obnażonej okostnej o kształcie rombu. . 4.odwarstwia się płat śluzówkowy niekiedy wraz z przyczepem mięśnia bródkowo – językowego. Wskazaniem do wykonania zabiegu jest rozległy zanik wyrostka zębodołowego żuchwy. .dziąsłowej do okolicy kłów. skrobaczek prostych. co może doprowadzić do usztywnienia podłoża tkankowego. Pogłębienie załamka przedsionka jamy ustnej. Opisane wyżej zabiegi można wykonywać na szczęce i żuchwie. 6.znaczny zanik wyrostka zębodołowego i spłycenie przedsionka Zabieg: . Nieprawidłowy przyczep wędzidełka języka (frenuloplastica linguae) Słabo rozwinięty i bardzo krótki fałd wędzidełka języka jest przyczyną utrudnionego ssania u noworodków oraz prowadzi na skutek ograniczonej ruchomości języka do zaburzeń mowy u dzieci. odwarstwienie płata z mięśniami bez okostnej .

zagrozenie krwotokiem. Verrucosus) – rogowaciejacy (angiokaratoma) – zylny (h. cavernosum) – 4. naczyniak krwionosny groniasty. naczyniaki krwionosne narzadowe 13. naczyniak włosniczkowo-jamisty (haemangioma capillaro-cavernosum) – 3. sporadycznie w narzadach wewnetrznych. malformacje naczyniowe – teleangiektazje . naczyniak mieszany – limfatyczno-krwionosny (lymphohaemangioma) – krwionosno-limfatyczny (haemangiolymphoma) – 9. inne naczyniaki krwionosne: – brodawkowaty (h. capillare) – jamisty – torbielowaty (cysticum) – 8. W j u – narazone na staly uraz -> rozpad tkanek i owrzodzenia na powierzchni guza. wlosniczkowy (simplex. znamie czerwonego wina – naczyniak lub znamie truskawkowe – plama łososiowa – plama Morgana – ziarniniak naczyniowy – guz ciazowy (angiogranuloma) – 2. haemangiosarcoma) – obloniak zlosliwy – miesak Kaposiego naczyniaki krwionosne – wlosniczkowy (prosty) . naczyniak krwionosny z domieszka innych tkanek – np. Zakazone srodowisko j u sprzyja stanom zapalnym w obrebie guzow naczyniowych etiopatogeneza: teoria wad wrodzonych. kędzierzasty (h. prowadzac do zaburzen wyrzynania zebow lub ich przemieszczenia. rozpoznanie. metoda bezposredniego wklucia – patrz 40.2. naczyniaki (angioma) – podzial. Klasyfikacja kliniczna: – 1.1. Kasabacha-Merrita 12. Rozwijajace sie w sasiedztwie kosci lub srodkostnie znieksztalcaja szkielet kostny. Venosus) – 6. naczyniak krwionosny jamisty (h. rzadko naczyniak zlosliwy (angiosarcoma) kriownosny lub chlonny naczyniaki powoduja zaburzenia estetyczne i czynnosciowe wielonarzadowe. rzadziej limfatyczny lub mieszany limfatycznokrwionosny.2. naczyniak limfatyczny (lymphangioma) – prosty. naczyniaki krwionosne zlosliwe (haemangioendothelioma malignum. circoides) – 5. Podstawowym elementem rozrostowym w naczyniaku jest paczkujaca komorka srodblonka tworzaca w efekcie prymitywne swiatlo naczyniowe w 70-90% przypadkow lokalizuja sie na skorze. racemosum. Bogate ukrwienie tej okolicy powoduje szybki wzrost naczyniakow.43. naczyniak krwionosny wlosniczkowy (prosty) – haemangioma capillare (simplex) – znamie plonące (naevus flammeus). naczyniakowatosc ukladowa – 11. 2x czesciej u dziewczat najczesciej wystepuje naczyniak krwionosny. polykania i oddychania.„pajaczki naczyniowe” – rhinophyma – 7. urazowa i nowotworowa. rzadziej na blonach sluzowych. a zaleznie od umiejscowienia prowadza do zaburzen widzenia. 43. w postaci zaawansowanej powoduja znieksztalcenia. zespoly skorno-nerwowe wrodzone ze wspolistniejacymi naczyniakami – z. leczenie – – – – – – – – – guz pochodzenia naczyniowego. 43. angiofibrolipoma – 10. Sturge-Webera – zespol Klippela-Trenaunaya-Perkesa-Webera – choroba Louis-Bar – zespol Maffucciego – z. mowy.

. potem ma charakter stacjonarny. Moga wystepowac objawy niedroznosci drog oddechowych. szybko powiekszajaca sie. Jamisty – zbud z jamistych przestrzeni elementow zylnych wyslanych jedna warstwa plaskich komorek srodblonka. polykania. zmiane objetosci przy pochylaniu. szmery przy osluchiwaniu. w obszarze zaopatrywanym przez I i II galaz nerwu V nie wykazuje sklonnosci do samoistnego cofniecia sie zbudowany z poszerzonych naczyn wlosowatych wypelnionych krwia umiejscowienie powierzchowne. Juz od urodzenia lub w ciagu 2 pierwszych tygodni zycia. Momentem ulatwiajacym rozpoznanie jest wypelnienie sie guza chlonka podczas krzyku lub przy pochyleniu glowy.z. – Szczegolnie przydatne sa badania kontrastowe: arteriografia. policzkach. powodujac zaburzenia symetrii twarzy – w obrebie j u – najczęściej w jezyku (moga powodowac zaburzenia mowy. guzem olbrzymiokomorkowym – moze byc przyczyna groznych krwotokow po usunieciu zeba – często sa przyczyna powiklan zapalnych i zakrzepowych oraz masywnych krwotokow groniasty – wyst rzadko. Moze osiagac duze rozmiary – torbielowaty – rzadko. topografie wzgledem otaczajacych struktur – rezonans nukleomagnetyczny – scyntygrafia przeplywowa z zastosowaniem radioaktywnego izotopu (np. W niektorych przypadkach naklucie zwiadowcze guza – badania laboratoryjne – morfologia krwi obwodowej – badanie radiologiczne – umozliwiaja wykrycie naczyniakow w kosciach. nie posiada torebki – często na wargach. nierowna guzowata powierzchnia – w jego wnetrzu czasem tworza sie kamienie zylne imitujace kamice slinowa – umiejscowiony w kosci w obrazie rtg ma postac wielokomorowego ubytku – roznicowanie z torbiela. wyniosla. najczęściej na jezyku. Często powiklany procesem zapalnym. ziarniniakiem. Zbud z poszerzonych naczyn zylnych. wargi – naczyniak limfatyczny zwykly – najczęściej w policzku lub wardze. – Jako naczyniak wysokoprzeplywowy wykazuje objaw „kociego mruku” slyszalny przy osluchiwaniu. powodujac znaczny jej przerost – powierzchnia pokrywajacej go sluzowki sinawa. w okolicy policzkowej i skroniowej – niekiedy samoistnie zanika ok 7 r. z czasem ciemnieje i na jego pow pojawiaja sie brodawkowate guzki – znamie truskawkowe – zmiana naczyniowa koloru jasnoczerwonego. postac czerwonej plamy lub plaskiego wygorowania. – Roznicowanie z naczyniakami mieszanymi diagnostyka naczyniakow – badanie kliniczne – nalezy zwrocic uwage na zabarwienie i spoistosc guza. ocene ich polozenia. policzek. oddychania).– – najczęściej wyst jako znamie plonace lub czerwonego wina zwykle na twarzy. laryngologiczne. zasiegu i rozmiarow. wewnatrz jamy ustnej – moze osiagac duze rozmiary i powodowac masywne krwotoki – makroskopowo: barwa sinawa. Rosnie do 6-8 miesiecy. Moze osiagac znaczne rozmiary – najczęściej na szyi. moze osiagac znaczne rozmiary – rozrastajac sie w kierunku srodpiersia i dolu pachowego daje grozne dla zycia objawy zwiazane z uciskiem na okoliczne narzady. w kontakcie z duzymi naczyniami krwionosnymi. rozmiarow i stosunku do sasiadujacych tworow anatomicznych. limfografia – tomografia komputerowa – umozliwia ocene polozenia. technet) – ultrasonografia – badanie histologiczne – po chirurgicznym usunieciu guza. Znaczenie w guzach zlosliwych – wyznaczanie naczyn zaopatrujacych guz przeplyeomierzem Dopplera – badania specjalistyczne w zaleznosci od umiejscowienia guza: bad okulistyczne. spowodowany utrudnionym przeplywem krwi tetniczej – – – – – naczyniaki limfatyczne – wystepuja w postaci ograniczonej lub rozlanej. neurochirurgiczne. – Torbiel chlonna (hygroma cysticum) – u dzieci lub doroslych w obrebie szyi. szkliwiakiem. brodawkowata. Spoistosc elastyczna – jamisty – zbud z przestrzeni jamistyc wypelnionych chlonka i wyslanych srodblonkiem.

makrodoncja Najczęstszą jednak przyczyną zatrzymania zęba (retentio dentis) jest dysproporcja w budowie szczęk i zębów oraz brak miejsca dla zębów wyrzynających się najpóźniej. tworzenia torbieli. Jedynie przypadkowo dowiadujemy się o ich istnieniu. zaburzeń hormonalnych. zęby nadliczbowe. 40 lub 66% roztworu glukozy lub wrzatku soli fizjologicznej -> sklerotyzacja przestrzeni naczyniowych. np. ciekly azot o T -196 stopni przez 30-60 sekund). uwarunkowania genetyczne. paliatywnego (lagodzace – zmniejszenie masy guza) czy objawowego (pdzialanie nawracajacym krwotokom przez podwiazanie naczyn lub ich embolizacje) – leczenie zachowawcze: ucisk na guz (szczegolnie u dzieci. Ułożenie zębów zatrzymanych jest zwykle nieprawidłowe. gdy ząb otoczony jest ze wszystkich stron kością. fragmentami miesni lub powiezi chorego) – metody destrukcyjne: obliteracja (wstrzykiwanie do naczyniaka Varicocidu. Zwykle usuwamy ją wraz z zębem zatrzymanym będącym jej przyczyną. na skutek ucisku protezy dochodzi do wyrzynania się zęba zatrzymanego. górne trzecie trzonowce. Zabiegi chirurgiczne przeprowadza sie w warunkow zminimalizowania utraty krwi – w warunkach hipotensji. Torbiel ze względu na jej stały wzrost prowadzić może do znacznych zniszczeń w obrębie kości szczęki lub żuchwy. Od całkowitego. Do czynników miejscowych zalicza się uszkodzenie zawiązka zęba w wyniku urazu. chirurgiczne lub skojarzone. Decyzję o wykonaniu zabiegu usunięcia zęba zatrzymanego podejmujemy w następujących przypadkach: 1. Stąd zjawisku retencji najczęściej ulegają w kolejności następujące zęby: dolne trzecie trzonowce. Spotyka się doniesienia o retencji zębów w zatokach szczękowych i sitowych.2. Często zęby zatrzymane nie dają żadnych dolegliwości. 46. droga autotransfuzji 43. triamcinolon 2 mg/kg wagi ciala 2x w tygodniu). w okolicy otworu przysiecznego. podwiazanie naczyn doprowadzajacych krew do guza (wykonywane na krotko przed wlasciwym zabiegiem doszczetnego wyciecia guza. wyciecie (jedno. Fakt obecności w szczęce lub żuchwie zęba zatrzymanego nie stanowi jeszcze wskazania do jego usunięcia. umiejscowienia. rozmiarow i objawow. Zęby zatrzymane bywają jednak przyczyną bólów głowy. przykryta błoną śluzową. Umiejscowienie zębów zatrzymanych bywa bardzo różne. Z przyczyn ogólnoustrojowych sugeruje się wpływ zaburzeń w odżywianiu. a ich oś długa jest przesunięta względem prawidłowej osi dla danego zęba. przedwczesne ekstrakcje zębów mlecznych. na które wywierają ucisk. nieprawidłowe ustawienie zawiązka zęba. Zęby zatrzymane przeważnie są wykształcone w prawidłowy sposób. Nalezy również ustalic czy zaklada sie przeprowadzenie leczenia radykalnego (doszczetne wyciecie lub zniszczenie naczyniaka). krzywicy oraz zjawiska zmniejszania się łuków zębowych w procesie filogenezy. Jedynie u dzieci stosujemy . zeby zatrzymane Zębem zatrzymanym (dens impactus) nazywamy każdy ząb stały o całkowicie uformowanej części korzeniowej. lasery argonowe. Bardzo rzadko ulegają zatrzymaniu siekacze (wynika to na ogół z obecności zębów nadliczbowych w łuku zębowym). spongostanem. rozszczepy. Ząb jest przyczyną torbieli zawiązkowej. embolizacja selektywna (zaczopowanie naczyn zaopatrujacych naczyniak kuleczkami szklanymi. nie stanowi samodzielnej metody leczenia). laseroterapia (odpowiednia dlugosc fali korespondujaca z pikiem absorpcji oksyhemoglobiny. leczenie farmakologiczne (srodguzowe podawanie sterydow. destrukcyjne. wykonując zdjęcie radiologiczne tej okolicy z innej przyczyny. w gałęzi żuchwy. hipotermii i przy zabezpieczeniu w odpowiednia ilosc krwi np. torbiele zawiązkowe.Leczenie naczyniakow: – metody zachowawcze. prowadzi do inwolucji guza). a nawet w sąsiedztwie wyrostków kłykciowych żuchwy. nieprawidlowy przebieg ciazy. chorób zakaźnych. rzadziej przedtrzonowce. górne i dolne kły. przetrwałe zęby mleczne oraz stany zapalne toczące się w kości. Przyczyny zatrzymania zęba bądź opóźnionego wyrzynania można podzielić na ogólne i miejscowe. obumierania miazgi zębów. polozonych powierzchownie. CO2 lub ND:YAG) – leczenie chirurgiczne: srodguzowe podklucie (najmniej obciazajacy. stanów zapalnych. oderwanie guza szczeki 46. który pozostaje w kościach szczęk po okresie fizjologicznego wyrzynania. wiazania ligaturowe w zlamaniach zuchwy 46. elektrodysykacja (elektrokoagulacja pradem diatermicznym na powierzchni lub w glebi guza). a stopień ich zatrzymania bywa różny. w przewodach nosowych. zmniejszenie jego masy przez zmiany martwicze).1. gdy korona jest poza kością. Dobor metody zal od postaci. do częściowego. Niekiedy dopiero w wieku późniejszym. nerwobólów typu neuralgii nerwu trójdzielnego.3. krioterapia (w leczeniu niewielkich zmian.lub wieloetapowe). mechaniczne zamkniecie doplywu krwi do guza i przestrzeni naczyniowych).

który jeśli istnieją ku temu warunki. – po opracowaniu rany kostnej i usunięciu resztek woreczka zębowego – zaszycie rany tkanek miękkich na głucho. ropień podokostnowy. Nacieczenie zapalne może być ograniczone do okolicy zęba. Na ich podstawie planujemy zabieg operacyjny. Powikłania zapalne towarzyszą często procesowi wyrzynania się dolnego zęba mądrości. Ząb zatrzymany powoduje powikłania o charakterze zapalnym. Nieostrożna praca przy użyciu dźwigni może spowodować zniszczenie kostnej ściany zatoki szczękowej oraz dna nosa. gardła i skroni. Jest ona również ważna dla podjęcia decyzji o sposobie przeprowadzania zabiegu. gdy: – oś długa zęba jest zbliżona do pionowej. 2. 4.metodę fenestracji. . może wyrżnąć się w sposób prawidłowy. Z tego względu wydaje się słusznym. zwanych zębami mądrości. Ząb jest przyczyną utrudnień w noszeniu protezy. powstającą w czasie wykłuwania się zęba oraz zaleganie resztek pokarmowych i wysięku zapalnego w tej kieszonce. Dochodzi do tego na skutek przerwania mieszka zębowego i kontaktowania się zęba ze środowiskiem jamy ustnej poprzez szczelinę dziąsłową. Jest to możliwe. który wykonujemy z dojścia od przedsionka jamy ustnej lub od strony podniebienia. Przyczyni tych powikłań jest najczęściej nieprawidłowe ułożenie zawiązka zęba i brak miejsca na jego prawidłowe wykłucie Powstawaniu i podtrzymywaniu stanu zapalnego sprzyja długotrwały proces wyrzynania się zęba. a także jamy nosa. promieniujących do ucha. zdjęcie wewnątrzustne i zdjęcie zgryzowe. celem odsłonięcia korony zęba zatrzymanego – zwichnięcie zęba przy użyciu dźwigni tub kleszczy – w przypadku niemożności usunięcia zęba w całości – odcięcie korony zęba wiertłem szczelinowym i usuwanie kolejno korony i korzenia. Dotyczy to szczególnie dolnego zęba mądrości. Operacyjne usuwanie zębów zatrzymanych Do operacyjnego usuwania zęba zatrzymanego przystępujemy po dokładnej analizie klinicznej i radiologicznej.3. – odpreparowanie płata śluzówkowo – okostnowego. utrudnione wyrzynanie 3 zebow trzonowych Podczas wyrzynania się trzecich trzonowców w żuchwie. pozostawiając ząb. odsłonięcie kości. usunięcie jej przy pomocy wiertła. 46. Ząb powoduje przemieszczenie się zębów sąsiednich. Jest ona szczególnie konieczna przy obecności pozostałych zębów w łuku zębowym i ma na celu jak najbardziej oszczędne działanie i zachowanie ozębnej korzeni sąsiednich zębów. Możemy obserwować także odczyn okolicznych węzłów chłonnych. mała żywotność zanikającego nabłonka szkliwnego wyścielającego kieszonkę dziąsłową. przez zęby przeciwstawne także podtrzymuje istniejący stan zapalny Objawy kliniczne utrudnionego wyrzynania się dolnych zębów mądrości charakteryzują się dużą rozpiętością nasilenia – od nieznacznych objawów miejscowych – aż do burzliwych objawów miejscowych i ogólnych. Postępowanie chirurgiczne polega na odsłonięciu korony zęba oraz na założeniu na nią pętli drucianej. by u chorych ze stanami zapalnymi w obrębie twarzoczaszki. zapalenie okostnej. wysięk surowiczy a następnie ropny z kieszonki patologicznej. pokrywającej wyrzynający się ząb. szczególnie usuwając zatrzymane kły w szczęce. W tych przypadkach zdjęcia radiologiczne wykonujemy w dwóch projekcjach. Obserwowana u niektórych chorych traumatyzacja błony śluzowej. dna zatoki szczękowej. 3. pod wpływem której zaczął się wyrzynać. – korzeń zęba jest nieuformowany. Jednocześnie na zęby żuchwy zakładamy szynę nazębną i stosujemy wyciąg elastyczny. Obserwuje się więc bolesność uciskową w okolicy wyrzynającego się zęba aż do silnych bólów samoistnych. W niektórych przypadkach zatrzymania kła w szczęce podejmujemy próbę sprowadzenia zęba do łuku zębowego. w różnych projekcjach. 5. szczególnie u ludzi młodych. Ząb powoduje bóle o charakterze neuralgii. przy braku widocznych przyczyn miejscowych wykonać radiogramy sąsiednich okolic. przebijający się pod błonę śluzową lub w kierunku okolicznych przestrzeni (podżuchwowej. Dłutowanie zatrzymanego kła w szczęce od strony przedsionka jamy ustnej: – cięcie błony śluzowej wraz z okostną w okolicy zatrzymanego zęba. Do powikłań zapalnych dochodzi również na skutek kontaktowania się z jamą ustną zębów zatrzymanych w miejscach nietypowych. Pozwala nam ona dokładnie ocenić położenie zęba w stosunku do podniebienia i korzeni sąsiednich zębów. Szczególnie ważna jest dokładna analiza radiologiczna w przypadku zatrzymania kła w szczęce. celem wykluczenia obecności zęba zatrzymanego. Dłutowanie zatrzymanego kła w szczęce od strony podniebienia: – cięcie błony śluzowej i okostnej podniebienia najczęściej wzdłuż szwu podniebiennego oraz w przestrzeniach międzyzębowych wzdłuż przebiegu dziąsła – odpreparowanie płata i odsłonięcie korony zęba przez zdjęcie kości wokół niej przy użyciu wiertła – usunięcie zęba – zaszycie rany na głucho po uprzednim jej opracowaniu Podczas dłutowania zęba zatrzymanego należy zachować ostrożność. często dochodzi do powikłań zapalnych. – jest miejsce dla zęba w luku zębowym.

ślinianki przyusznej. Gojenie pooperacyjne przebiega często przez ziarninowanie. Leczenie chirurgiczne – przystępujemy doń po ustąpieniu ostrych objawów zapalnych. a objawy miejscowe i ogólne zapalenia są znacznie nasilone. przyczyna niewyjaśniona. nacinanie ropni i ropowic okolicy przyuszniczo-zwaczowej).pozażuchwowej) lub pod mięsień żwacz. uszkodzenie nerwu w kanale w kości skalistej poniżej dojścia struny bębenkowej skutkuje jedynie niedowładem mięśniowym. wprowadza się. w których uprzednio występowały stany zapalne. Należy wówczas przeciąć usuwany ząb wiertłem szczelinowym i usunąć go w częściach Brzegi rany kostnej wygładza się i przemywa roztworem fizjologicznym soli. powyżej – zaburzona zostaje także funkcja wydzielnicza ślinianki podjęzykowej i podżuchwowej. zlamania podstawy czaszki. Zęby mądrości w żuchwie usuwa się kleszczami lub dźwigniami. Rokowanie dobre . zakładając do kieszonki sączek z kamfenolem i jodoformem. gdy objawy utrudnionego wyrzynania zęba mądrości występują przy prawidłowym ustawieniu zęba. ku przodowi drugiego trzonowca. Dla zwichnięcia zęba wskazane jest zastosowanie dźwigni.niedowład obwodowy – przy uszkodzeniu nerwu na jego przebiegu (uraz. . porazenie nerwu twarzowego . Wycięcie kieszonki patologicznej – wykonujemy wtedy. guzy. stany zapalne i nowotwory oraz procesy ogólnoutrojowe (cukrzyca. W przypadkach występowania traumatyzacji płata śluzówkowego. zabiegi w okolicy ssż. B. zabiegi otologiczne.pochodzenia centralnego lub obwodowego . wirusowe. a następnie prowadzi się je pod kątem rozwartym w kierunku załamka przedsionka jamy ustnej Kość wyrostka zębodołowego odsłania się po odpreparowaniu płata śluzówkowo – okostnowego. . a nawisająca kieszonka dziąsłowa utrudnia skuteczne leczenie zachowawcze. Miejscowo – codziennie przemywa się patologiczną kieszonkę dziąsłową środkami antyseptycznymi (roztwory KMnO4. z tego względu zaleca się pozostawienie w ranie kostnej sączka glicerynowego z jodoformem i jedynie częściowe zamknięcie rany przy pomocy szwów 47. idiopatyczna (przyjmuje sie tlo reumatyczne. Towarzyszy mu różnie nasilony niedowład połowiczy ciała. Leczenie ogólne. Kolejnym etapem zabiegu jest zniesienie kości trójkąta zatrzonowcowego i odsłonięcie zatrzymanego zęba Po wykonaniu zaczepu dla dźwigni lub kleszczy przystępuje się do prób zwichnięcia zęba. VII: . krwotok podpajeczynowkowy . W pierwszym okresie leczenia utrudnionego wyrzynana się zęba mądrości zawsze stosuje się metody zachowawcze. Dłutowanie zatrzymanego zęba mądrości – wykonuje się cięcie tkanek miękkich od podstawy gałęzi żuchwy. umożliwia skuteczne znieczulenie miejscowe i co najważniejsze – zapobiega ciężkim niekiedy powikłaniom zapalnym w przebiegu pooperacyjnym. 47.objaw Bella (objaw zachodzącego słońca) – w czasie próby zamknięcia oka gałka oczna zostaje skierowana ku górze i częściowo tylko zakryta przez niedomkniętą powiekę górną . pokrywającego wyrzynający się ząb.umiejscowienie uszkodzenia w zależności od objawów klinicznych – np. kąta mostowo-móżdżkowego. schorzenia mozgu. Ranę zaopatrujemy setonem jodoformowym Wskazaniem do usunięcia zęba mądrości jest nieprawidłowe ułożenie zęba w łuku zębowym oraz brak miejsca w żuchwie pomiędzy drugim trzonowcem a gałęzią żuchwy i uporczywe nawroty stanów zapalnych. Usunięcie zęba w całości jest niekiedy niemożliwe. Objawom tym towarzyszy szczękościsk o różnym nasileniu i różnorodne objawy ogólne – od złego samopoczucia chorego aż do podwyższenia ciepłoty ciała powyżej 40°C. Leczenie: preparaty salicylowe.przy umiejscowieniu centralnym (mózgowym) zachowana zostaje czynność górnej gałęzi n. Niedowlad wszystkich miesni mimicznych polowy twarzy. co ułatwia dostęp do pola operacyjnego. gdyż korzenie tych zębów często odchylone są ku tyłowi.porażenie Bella – samoistne.W 80% przypadków ustępuje całkowicie w ciągu kilku tygodni. Ich celem jest opanowanie stanu zapalnego. W znieczuleniu nasiękowym wycinamy tkanki miękkie pokrywające koronę zęba przy użyciu skalpela lub noża elektrycznego.opadnięcie kąta ust . zespoly wit. opon m-rdz. preparaty kory nadnerczy. przez zęby przeciwstawne szlifuje się ich guzki lub zakłada choremu nakładkę podwyższającą zgryz. twarzowego zaopatrywanej przez obie półkule mózgu (marszczenie czoła po stronie porażonej przy zwiotczeniu pozostałych mięśni twarzy). prostygmina. w postaci podania choremu antybiotyków. .1. H2O2. riwanolu). nagle występujący niedowład narastający w ciągu kilku godzin do pełnego porażenia. W zależności od stopnia jego nasilenia stosuje się leczenie miejscowe lub miejscowe i ogólne.wygładzenie fałdu nosowo-wargowego . gdy leczenie miejscowe jest niewystarczające.objawy porażenia n. infekcje wirusowe). alergiczne). Przyczyna: każdy proces śródmózgowy uszkadzający drogi ruchowe lub ośrodki korowe ruchu – np. szczególnie w przypadkach.

co prowadzi do urazów . spoistość. niebolesna.usunięcie przyczyny – guz. łopatkowo-gnykowy II.zwiotczenie mięśnia policzkowego i wpluklanie się błony śluzowej policzka między powierzchnie zgryzowe zębów. porazenie nalezy uznac za trwale i przystapic do leczenie naprawczego zabiegiem operacyjnym. łonowo-pachwinowy.leczenie – przyczynowe: . krótki wywiad.skala House'a-Brackmanna oceny niedowładu n.gdy zmiana mała wycina się ja w całości z marginesem [0. nacieków głębiej położonych . naczyniaki. zaciśnięcia i wydęcia wargi dolnej . palenie tytoniu. początek.zniesienie doznań smakowych z 2/3 przednich języka . na odpowiedniej głębokości. szyi powierzchownych i głębokich m. unieruchomiona III.2. najczesciej okreznym ust po stronie porazonej . później 30mg/dobę przez 5dni. Badanie chorego onkologicznie: . zabarwienie.wczesne leczenie chirurgiczne jest wskazane gdy istnieje pewnosc przerwania lub przeciecia nerwu .badanie przedmiotowe: . unikając zmiażdżenia .badanie zewnątrz i zewnątrzustne: * oglądanie [nacieki. .badanie podstawowe [pomocnicze] * histologiczne [postać.reinerwacja – zespolenie obwodowego odcinka nerwu twarzowego z dosrodkowym odcinkiem nerwu dodatkowego lub podjezykowego ..przeszczep kablowy – rozległe uszkodzenia. podżuchwowych. choroba nowotworowa w rodzinie] .przesyła się w 10 % roztworze formaliny lub 70% etanolu ~ punkcje – oligobiopsja = punkcja aspiracyjna . promieniowrażliwość] ~ wycinki – stosuje się klinowe wycięcie na granicy zmiany.z nie owrzodziałych guzów. * wzrost T. IV. zawód.5-1 cm] . złośliwość.stan węzłów chłonnych [podbródkowych. VII I – norma – normalna funkcja – szacunkowa funkcja 100% II – uszkodzenie niewielkie – całkowite zamknięcie przy niewielkim wysiłku – 80% III – uszkodzenie mierne – całkowite zamknięcie z wysiłkiem – 60% IV – uszkodzenie średnio ciężkie – niecałkowite zamknięcie – 40% V – uszkodzenie ciężkie – niecałkowite zamknięcie – 20% VI – porażenie – brak ruchu – 0% . kształt. lokalizacja.szybko rosną. ropień . bolesność. zamknięcia powiek. Wszczepienie nerwu odpowiedniej średnicy (z łydki lub nerw uszny większy.zespolenie uszkodzonego pnia nerwu – w przypadku przecięcia nerwu na krótkim odcinku . skorny przedni uda) . * ze wzrostem dynamiki. zmienionych węzłów chłonnych.neurotyzacja miesniowa – polaczenie miesnia zwacza z miesniami mimicznymi. przebieg i czas choroby.zespół krokodylich łez – silne jednostronne łzawienie podczas spożywania pokarmów . .niedowład nerwów czaszkowych . potyliczny mniejszy. m.ropniem .przydatne są kleszczyki okienkowe [ zapobiegają zgnieceniu mater] . rośnie złośliwość *różnicować ze stanem zapalnym bakteryjnym . małe guzki .nie wolno pobierać z czerniaka [ciemne przebarwienia skóry]. naciekanie * palpacja [kształt. zabiegi kosmetyczne korekcyjne. wszczepienie pasm powiezi szerokiej uda w celu podciagniecia kacika ust i tkanek policzka . MOS ~ zmiana przerzutowa – twarda.niemożność uniesienia brwi. 47.w przypadku niepowodzenia – podszycie powieki (w celu ochrony gałki ocznej przed wysychaniem i nastepowym owrzodzeniem rogowki). stopniowo zmniejszać aż do odstawienia po 2tyg. ruchomość. owrzodzenie].uwaza sie ze jesli po uplywie 6 miesiecy leczenia farmakologicznego i fizycznego nie stwierdza sie poprawy.wywiad: [wiek chorego..nowotwory pochodzenia mezynchymalnego . OB. wielkość. I. ciepłotę. guz. ból. węzły chłonne .elektrostymulacja (pobudzenie mięśni i przeciwdziałanie ich zanikowi) .stan układu kostnego . warunki i stanowisko pracy.steroidy – Encortolon początkowo 60mg/dobę.

pośrednie – popłuczyny zatoki. torbieli. nirówne występują w nowotworze złośliwym .materiał ulega zamrożeniu i skrojeniu . utrwalamy 96 % alkoholem . . w nowotworach rozlanych. male dobrze odgraniczone zmiany – tumor mixtus.wysyłamy * badania immunohistochemiczne – stwierdzenie białek [antygenów] Nowotworowych * badanie radiologiczne + TK – zdjęcia warstwowe lub komputerowe + RM + spektrografia – za pomocą izotopów np. P-wsk: tumor mixtus..rozsuwanie korzeni zębów świadczy o ekspansywnym wzroście guza [torbieli].T4 każda kombinacja. (klaczki waty. przerzutach [kości. czerniak .. soczewkowate ciecie. OB. wezly chlonne gruzlicze gruzlicze zapalenie wezlow chlonnych szyi – czynnikiem etiologicznym sa pratki typowe – ludzkie i bydlece lub atypowe – najczesciej dotyczy ukladu chlonnego szyi. radiologia w dysfunkcji ssz – patrz ktores pyt o stawy 48. resorbcje korzeni o charakterze osteolitycznym procesu Nowotworowego * angiografia – obrazowanie naczyń. węzły] Ocena RTG: .1. M1 Dynamika rozwoju nowotworu [wywiad. T2N0 b. naczyniaków . węzłów chłonnych. moczu.na szkiełko podstawowe. leukocyty. technetu.brzegi nadżarte.pobranie wycinka z czesci zmiany – z granicy tkanki niezmienionej i zmienionej.później jest on ponownie badany chociaż sprawdzalność intry = 96% * badanie cytologiczne – bezpośrednie – owrzodzenie nowotworowe . cecha charakterystyczna mięsaków kostn. N3 każda kombinacja.pobrany materiał wysyła się na szkiełku nakrywkowy w alkoholu . N2 każda kombinacja d. obserwacje] 47. iglastych lub nieregularnych uwapnień. poziom fosfatazy alkaicznej . endokrynologiczne Rozpoznanie nowotworu: 1. ślinianki.fala ultradźwiękowa 1-15 MHz * badania laboratoryjne – krwi. Umiejscowienie guza [topografia] 3. I stopień . czerniak . IV stopień . II stopień .3.biopsja aspiracyjna cienkoiglowa *” intra” – doraźne badanie mikroskopowe – decyduje o rodzaju i rozległości operacji . ślina. nakłucie naczynia i podanie środka cieniującego ~angiografia ~ arteriografia – badanie przepływów ~ flebografia – obrazowanie układu żylego * USG – w diagnostyce guzów ślinianek. wycinek w ksztalcie klina. III stopień . neurologiczne.T1N0. Stopień zaawansowania TNM a. słabo zaznaczone i uwapnione świadczą o osteolitycznym charakterze procesu niszczenia .badania specjalistyczne * laryngologiczne. luski cebuli) .brzegi dobrze odgraniczone od prawidłowej tkanki kostnej. 48.biopsja wiertarkowa służy do pobrania materiału z kości .gładkie.T1N1.T3 każda kombinacja. plwocina.zmiany okostnej w postaci łuskowatych nawarstwień. uogolniona limfadenopatie obserwuje sie rzadko . dobrze uwapnione mogą świadczyć o ekspansywnym wzroście guza /torbieli .biopsja wycinajaca – w calosci. Wynik badania mikroskopowego 2. T2N1 c.

Ze wzgledu na zasieg gruzlica moze wystepowac jako proces ograniczony (ruzlica odosobniona lub narzadowa) lub uogolniony (gruzlica wieloogniskowa). badz kosci bedacych miejscem pierwotnego umiejscowienia pratkow. Gruzlica wtorna jest w tym przypadku wynikiem progresji ogniska pierwotnego do innego i niezmienionego dotychczas chorobowo miejsca. karkowych lub przedusznych. Rozmiekanie. Pomimo sprawnego niszczenia pochodzacych z nadkazenia zewnatrzpochodnego pratkow przez zakazony i zalergizowany juz w przeszlosci organizm. Jest wyrazem niewyksztalcenia sie odczynow odpornosci typu komorkowego. Z czasem proces zajmuje kolejne wezly i ponownie dochodzi do opisanej ewolucji cech klinicznych i tworzenia pakietow wezlowych -> polimorficzny charaktery zmian – przy prawidlowej odpornosci moze dojsc do samowyleczenia na drodze resorpcji zmian zapalnych w wezlach oraz zageszczenia. Przyczyna moze byc tez zakazenie zewnatrzpochodne. pocenie nocne. Często jednemu najwiekszemu wezlowi towarzysza znajdujace sie wokół niego mniejsze zely „satelitarne”. podostrym lub przewleklym – najczesciej wystepuje podostra. moze spowodować przerwanie stanu anabiozy. W jego nastepstwie przetrwala w zmianach serowatych pratki zaczynaja sie aktywnie namnazac – nadkazenie wewnatrzpochodne. W obrebie j u ognisko pierwotne moze byc umiejscowione na dziasle. podniebienia. – Dochodzi do bujania tkanki ziarninowej z przetoki. niebolesne i ruchome wzgledem otoczenia – serowacenie jest powolne i dlugotrwale . Powstaly w ten sposob proces zapalny. Pierwotnie nie sa one zrosniete z otoczeniem. ktora staje sie bolesna i jaskrawoczerwona do chwili jej perforacji – powstaje dlugo utrzymujaca sie i okresowo uczynniajaca przetoka wezlowo-skorna. – W przypadku obfitego serowacenia moze dojsc do powstania ropnia opadowego. wargi lub w pierscieniu chlonnym Waldeyera. a ich konsystencja jest twarda. który przemieszcza sie wzdluz miesni szyi zgodnie z kierunkiem dzialania sily ciazenia. jezyka. Po przerwaniu torebek wezlowych proces obejmuje tkanke podskorna i skore. Nastepstwem sa deformujace blizny. zle samopoczucie. brak laknienia i utrata masy ciala. toczacy sie w miejscu zagojonych i zawierajacych otorbione mikobakterie zmian pierwotnych. a nawet do powstania gruzlicy rozplywnej skory. a najrzadziej ostra. pojawia sie ogniskowa reakcja na tuberkuloproteiny uwalniane w procesie fagocytozy. Role nosnika bakterii przypisuje sie glownie nieprzegotowanemu mleku. rzadziej spojowka oka i skora. dochodzi do zajecia przez proces patologiczny regionalnych wezlow chlonnych: podzuchwowych. Za dalsze masywne niszczenie okolicznych tkanek w glownej mierze odpowiada alergiczny charakter odczynu zapalnego indukowanego przez reaktywowane i ponownie namnazajace sie bakterie. wrota zakazenia w pierwotnej gruzlicy wezlow chlonnych: blona sluzowa j u i nosogardzieli. Dominuje postac ograniczona (lymphonodulitis tuberculosa circumscripta). Uczynnienie choroby w postaci gruzlicy wtornej ukladu chlonnego uwarunkowane jest najczęciej lokalnym zaburzeniem odporności. przed pelnym rozwojem zjawisk immunologicznych. Charakterystyczna jest przede wszystkim dla dzieci. eozynofilia – przy braku leczenia wezly ulegaja dalszemu powiekszaniu oraz zlewaniu w pakiety o nierownej powierzchni. Pojawia sie nawet wiele lat od zakazenia pierwotnego w efekcie jego uaktywnienia. nadobojczykowych. postepujace oslabienie) – w badaniach ogolnych: podwyzszone OB. zatok obocznych nosa. w ktorym sie znajdowaly. blonie sluzowej policzka. W zależności od naprzemiennie wystepujacych okresow remisji i zaostrzen wydobywa sie z niej zmienna ilosc patologicznej wydzieliny serowatej.– – – – – – – – – w poszczepiennym zapaleniu gruzliczym zakażeniu ulegaja najczesciej wezly pachwinowe i pachowe ze wzgledu na czas pojawienia sie objawow chorobowych od chwili zakażenia wyroznia sie gruzlice pierwotna lub wtorna. niekiedy niecharakterystyczne objawy ogolne (podwyzszona T. limfocytoza lub limfocytopenia. Droga doprowadzajacych naczyn chlonnych. w zaleznosci od umiejscowienia ogniska pierwotnego. Wtorny proces rozwija sie wskutek rozsiewu limfo. Gruzlica wtorna dotyczy osob uprzednio zakazonych i wykazujacych zjawisko odporności w postaci alergii gruzliczej. Postac pierwotna rozwija sie bezposrednio po zakazeniu pratkami. szyjnych glebokich. objaw chelbotania bez cech stanu zapalnego („zimne ropnie”) swiadcza o bezpostaciowej martwicy skrzepowej wezlow (serowacenie) -> zlewaja sie z otoczeniem („wtopienie wezlow”). Gruzlice pierwotna i wtorna definiuje sie również opierajac sie na sekwencji powstawania zmian patologicznych. Zapalenie podostre – rozpoczyna sie nacieczeniem wezlow i ich powolnym oraz umiarkowanym lub duzym powiekszeniem. otorbienia i zwapnienia lub zwloknienia mas serowatych postac przewlekla – lagodna – dotyczy pojedynczych wezlow – poczatek nieuchwytny. wezlow wnek. przebieg lagodny i powolny – zajete wezly sa miernie powiekszone. Czasem zaweira ona zywe pratki. Droga zakazenia: najczesciej pokoarmowa. Klinicznie charakteryzuje sie to obecnoscia chelbocacego guza. Pozytywna cecha tej odpowiedzi jest szybkie gromadzenie sie i aktywacja makrofagow i limfocytow. Miejsce wtargniecia pratkow oraz naczynia chlonne i zajete okoliczne wezly tworza tzw zespol pierwotny. pozniej surowiczej lub ropnej. Wg podzialu Lavala z zależności od obrazu klinicznego gruzlica moze cechowac sie przebiegiem ostrym.i krwiopochodnego pratkow z ognisk w plucach. – Czasami niewielka bolesnosc palpacyjna.

Rosnie powoli. brzegiem protezy wlokniakowatosc dziasel (fibromatosis gingivarum) – zmiana zajmuje cale utkanie dziasla. zwykle na blonie sluzowej policzkow w miejscu przewleklego draznienia przez ujemne cisnienie podczas ssania wlokniak platowaty – u doroslych w przedsionku j u wskutek przewleklego draznienia np. szybko ulegaja serowaceniu.1. potem dochodzi do zwapnienia zajetych wezlow leczenie – farmakologiczne: klasyczna terapia p-pratkowa jako metoda jedyna lub jako leczenie wstepne przed chirurgicznym i oslaniajace. twardy wlokniak niemowlat – lacznotkankowy odczyn tkanki na czynniki wywolujace rozplem komorek i wlokien. ropniami opadowymi. klinowate wyciecie 49. zwapnieniami.2. zlamanie łuku jarzmowego (fractura arcus zygomatici) – – – – luk jarzmowy jest cienkim przeslem kostnym rozciagajacym sie od trzony kosci jarzmowej do kosci skroniowej. replantacja 49. Najczestsza przyczyna: upadki i uderzenia odosobnione lub lacznie ze zlamaniami innych kosci twarzy (glownie jarzmowej) luk jarzmowy ulega zlamaniu w 3 miejscach i przemiszcza sie w ksztalcie litery V.– – dluzsze okresy remisji przetoki skorne rzadko – male. kontunuowane po zabiegu chir. bliznami. w okresie dojrzalosci powolna stabilizacja zmian i stopniowe uwapnienie guza. Chroni ssz przed urazami bocznymi. Szypula.2. usuniecie wezla pierwotnego – – 48. fibroxanthoma wlokniak kostniejacy – zaliczany tez do zwyrodnien wloknistych kosci. lub punkcja odbarczajaca z przeplukaniem jamy „zimnego ropnia” i miejscowym podaniem lekow p-pratkowych lub operacje radykalne usuniecia wezla wraz z przetoka. rozmiekaniu i zropieniu („goracy ropien”) – brak nieprawidłowosci w obrazie morfologicznym krwi – tresc pobrana z wezla często zawiera zywa pratki – odczyn tuberkulinowy dodatni – moze utrzymywac sie do roku. włóniak (fibroma) – – – – – – – – – – – – – nowotwor lagodny pochodzenia lacznotkankowego najczesciej wystepujacy nowotwor wystepujacy w skorze. Zmiana jednoogniskowa leczenie: wyluszczenie w calosci. nieco rzadziej w blonie sluzowej j u miekki okragly guzek zbudowany z fibrocytow. dlugotrwale saczace. zabarwienie rozowe. zwykle zniszczonego prochnicowo zeba. Zwykle w wieku mlodzienczym. suchy zebodol 48.3. wlokien kolagenowych i naczyn krwionosnych. Wlokniak powieziowy (desmoid) żółtak (xanthoma) – zbud z fibroblastoow o duzej zawartosci cholesterolu – na skorze szyi i powiek histiocytoma. W przyp gruzlicy atypowej wylaczna farmakoterapia nie jest zalecana – chirurgiczne: naluwanie lub nacinanie wezla oraz wylyczeczkowanie mas serowatych. umiejscowiony na wyrostku zebodolowym obok zachowanego. przy czym srodkowa linia zlamania przypada w msc bezposredniego dzialania sily urazu. rozlegle zmiany skorne imitujace zakazenie ropne – wezly bolesne. 49. często z wydobywajacymi sie drobnymi zwapnialymi masami lub tkanka martwicza – na ogol nie dochodzi do zajecia skory – w przyp obfitego serowacenia moze dojsc do powstania ropnia opadowego postac ostra – czesciej u dzieci – masywny nagly ogolnoustrojowy (prosowkowy) rozsiew pratkow droga naczyn krwionosnych – poczatek nagly. spoisty. Wlokniaki umiejscowione w kosci daje obraz radiologiczny podobny do torbieli naddziaslak wlokniakowaty (epulis fibromatosa) – wywodzacy sie z ozebnej (-> tylko w odcinkach uzebionych). Posiada toreble lacznotkankowa. . Powierzchnia gladka. wysoka T. zapewnia symetrie twarzy i harmonie jej rysow. Z uwagi na mala wytrzymalosc mechanicza często ulega urazom. stanowiac ograniczenie dla ruchow wyrostka dziobiastego zuchwy. W zależności od proporcji moze byc wlokniakiem miekkim (bogatokomorkowym) lub twardym (ubogokomorkowym). bladorozowy.

– – – –

– –

Klasyfikacja zlaman luku wg Ozyazgana – I – zlamania dotyczace samego luku – II – kompleksowe zlamanai wielu struktur kostnych, ktorym towarzysz zlamanie luku – najczesciej zlamania masywu jarzmowo-oczodolowo-szczekowego lub zlamanie szczeki Le Fort III zlamanie samego luku jest typowym zlamaniem bezposrednim po uderzeniu następuje zlamanie i przemieszczenie odlamu do wewnatrz w kierunku dolu skroniowego Przemieszczony odlam blokuje wyrostek dziobiasty, rzadziej klykciowy zuchwy i powoduje ograniczenie rozwierania szczek Klinicznie zlamanie przejawia sie zaglebieniem, widoczne i palpacyjnie wyczuwalne jest wgniecenie luku, progi kostne w miejscu zlamania. W pierwszych godzinach po urazie w miejscu zlamania powstaje krwiak i obrzek, które moga utrudniac rozpoznanie. rozpoznanie: badanie kliniczne, badanie rtg (zdjecia półosiowe czaszki oraz zgryzowe celowane na luk) leczenie: zimne oklady, srodki p-bolowe, wczesne nastawienie odlamow hakiem ostrym jednozebnym Gilliesa i zaklinowanie odlamow. W zlamaniach wielo- lub drobnoodlamowych – osteosynteza stabilna plytkowa. Nieleczone zlamanie – leczenie operacyjne zlamania bezposrednie z przemieszczeniem wymagaja tylko nastawienia odlamow kostnych, natomiast zlamania posrednie i wieloodlamowe ze znacznym przemieszczeniem sa wskazaniem do repozycji i często chirurgicznego unieruchomienia. Repozycja w wiekszosci przypadkow jest metoda wystarczająca – metoda Gilliesa-Kilnera-Stonea – ciecie w okolicy skroniowej ok 4 cm powyzej luku na granicy skory owlosionej, przeciecie wartstwy powierzchownej powiezi skroniowej glebokiej, pod ktora wprowadza sie tepa podwazke rozwarstwiajac tkanki. Przesuwajac sie ostroznie ku dolowi po warstwie glebokiej powiezi wzdluz m skroniowego, dochodzi sie do wewnętrznej powierzchni luku, który reponuje sie ruchami wywazajacymi, kontrolujac druga reka na powierzchni skory w rzucie luku. – Czasem zaleca sie wprowadzenie w wytworzony tunel resorbowalnych tamponow podtrzymujacych luk w prawidłowej pozycji lub cewnik Fowley'a na 7 dni. – Stabilizacja luku od zewnatrz – na powierzchni skory przy pomocy tytanowej lub akrylanowej plytki odpowiednio uformowanej, przymocowanej przy pomocy ligatury przeciagnietej pod lukiem lub szwow – stabilizacja luku przy pomocy drutu Kirschnera – przezskorna stabilizacja przy pomocy jednozebnego haka, wbitego przez skore pod lukiem – metoda wewnatrzustna Kazaniijana

49.3 przetoka zebodolowo-zatokowa 50. 50.1.wezly chlonne zapalne 50.2. odlamanie guza szczeki 50.3. zeby zatrzymane 51. 51.1. radiowizjografia Radiowizjografia czyli system cyfrowej obróbki obrazu polega na uzyskaniu zdjęcia bezpośrednio na ekranie monitora. Alternatywą wewnątrzustnych zdjęć zębowych stał się system cyfrowej diagnostyki radiologicznej, wprowadzony do stomatologii przez Mouyena w1987 roku. System ten został opracowany i wprowadzony do radiologii stomatologicznej przez firmę Kodak Radiologie i określony mianem radiowizjografii. W zestawie do radiowizjografii znajduje się: aparat rentgenowski, komputer przetwarzający dane oraz monitor, na którym są one wyświetlane. Film został zastąpiony przez mikrokamerę z folią wzmacniającą. Sygnały z mikrokamery są konwertowane przez komputer na drodze analogowocyfrowej, zapisywane w pamięci komputera i przedstawiane na ekranie. Dzięki temu istnieje możliwość wykonania zdjęć śródoperacyjnych, między innymi podczas preparacji łoża dla implantu. Uzyskany obraz można przetwarzać: powiększać, oglądać w pozytywie, negatywie, zmieniać kontrast. Zastosowanie techniki radiowizjografii eliminuje wiele czynników mających wpływ na jakość zdjęć konwencjonalnych między innymi: czułość filmów rentgenowskich i obróbkę chemiczną w ciemni. Błędy dotyczące tych czynników były w 40% przyczyną niepowodzeń . Dawka promieniowania stosowana w radiowizjografii cyfrowej została zmniejszona o około 70-80%, w stosunku do zdjęć analogowych. Zastosowanie diagnostyki cyfrowej pozwala na standaryzację zdjęć dotyczącą źródła promieniowania, czasu naświetlania i nośnika obrazu. Dzięki zapisaniu obrazu w pamięci komputera istnieje możliwość prowadzenia

długoczasowych obserwacji np. po zabiegu augmentacji a przed implantacją. Pozwala także na ocene jakościowa i ilościowa tkanki kostnej za pomoca subtrakcji (nalozenia) zdjęć radiologicznych i jeśli dysponujemy parą wystandaryzowanych zdjęć to jedynie metodą subtrakcji możemy ocenić dokładną zmianę gęstości tkanki kostnej. System ten pozwala na wyeliminowanie błony rentgenowskiej i związanej z nią obróbki. W miejsce klasyczne błony rentgenowskiej umieszcza się czujnik, który przekazuje obraz bezpośrednio do komputera. Daje możliwość szybkiego i łatwego obrazowania oraz lokalizacji znajdującego się w nim narzędzia, co jest szczególnie ważne podczas leczenia kanałowego. Brak koniecznosci uzycia kliszy, papieru, ciemni, odczynnikowo chemicznych. Czas ekspozycji: mniejszy od sekundy otrzymany obraz o duzej rozdzielczości jest dynamiczny, moze byc modyfikowany przez wysycenie elementu, fragmentu lub calego obrazu, powiekszenie lub pomniejszenie, zwiekszenie kontrastowosci negatyw-pozytyw. Urzadzenie moze byc wykorzystane do projekcji przestrzennych, pomiarow odleglosci po liniach prostych lub zakrzywionych, radiodensytometrii – pomiaru gestosci optycznej tkanek, tomosyntezy – uwypuklenia jednym kolorem wszystkich pikseli ktorym jest podporzadkowana taka sama wartosc skali szarosci, dzieki czemu można wczesnie wykrywac np. resorpcje korzeni w przebiegu zmian zapalnych w tkankach okw. Istnieje kilka systemów cyfrowego obrazowania.Są one oparte na 2 zasadach: w jednych zastosowano półprzewodniki krzemowe (system CCD), w drugich – fosfor magazynujący. Wyróżnia się 2 podstawowe mechanizmy radiografii cyfrowej: 1) bezpośrednie cyfrowe obrazowanie z użyciem czujnika połączonego z aparatem RTG, z którego jest ono bezpośrednio przenoszone do komputera; system ten stosuje się w RVG (Trophy), Den Optix (Gendex), CDR (Schich Technologies) i Dexis Digital X-Ray (Provision Dental System); 2) obrazowanie pośrednie lub systemy bezprzewodowe, takie jak Digora (Soredex) i Den Optix (Gendex), wykorzystują zdatne do wielokrotnego użycia i podobnie do kliszy opakowane płytki z fosforem magazynującym promienie X; płytki o bardzo dużej pojemności rejestrują obraz, który musi być zeskanowany i w postaci cyfrowej przekazany do komputera; nie wymagają podłączenia do aparatu RTG. 51.2. ziarniniak kwasochlonny (granuloma eosinophilicum)
– – – – – – – – – – – –

nienowotworowe uszkodzenie kosci o niejasnej etiologii (prawdopodobnie immunologicznej) najlagodniejsza postac histiocytozy (chproba ze spichrzania polegająca na pierwotnym zaburzeniu czynnosci ukladu siateczkowo-srodblonkowego z wtornymi nieprawidłowosciami w nagromadzeniu lipidow) choroba osob mlodych (ok 20-30 r.z.), 5x czesciej u mezczyzn najczesciej zmiany umiejscawiaja sie w ukladzie kostnym, rzadziej w plucach, wezlach chlonnych, gardle, jezyku i watrobie zmiany w kosciach wyst pod postacia owalnych lub okraglych wielokomorowych ubytkow o ostrych granicach, bez obwodki osteosklerotycznej i bez odczynu okostnowego postac jedno- lub wieloogniskowa, przebieg powolny i lagodny nacieczenie kosci sklada sie z proliferujacych elementow retikulohistiocytarnych, leukocytow, limfocytow, komorek plazmatycznych i olbrzymich. najczęstsze miejsce: kosci plaskie (sklepienie czszki, zuchwa, zebra, miednica, kregoslup) male ziarniniaki zwykle nie daja objawow ogolnych, stna ogolny chorego jest zwykle dobry we krwi: nieznaczna leukocytoza, trombopenia, niekiedy podwyższony poziom fosfatazy zasadowej i cholesterolu, podwyższone OB w obrebie twarzoczaszki najczęsciej wystepuje w obrebie zuchwy, rzadziej w zuchwie i szczece, tylko wyjatkowo w samej szczece zmiany wczesne – bezobjawowe, trudne do uchwycenia, zwykle oceniane poczatkowo jako objawy chorob przyzebia. Ogniska uszkodzen kostnych wykrywa sie przypadkowo, podczas wykonywania zdjec rtg, w zlamaniach patologicznych lub leczeniu innych schorzen objawy msc zalezne sa od umiejscowienia – jesli ognisko jest powierzchowne -> pojawia sie elastyczne, zwykle niebolesne wygorowanie, bez oznak stanu zapalnego, skora nad nim niezmieniona. Moze dojsc do przebicia ziarniny przez okostna i skore (przetoka skorna) lub do jamy ustnej (przetoka dziaslowa) z uwagi na pkt wyjscia zmian chorobowych wyroznia sie postacie: dziaslowa, kostna lub zatokowa (tylko w okresie poczatkowym), pozniej postacie mieszane: dziaslowo-kostna, dziaslowo-kostno-zatokowa, kostnozatokowa, kostno-dziaslowa, zatokowo-kostna, zatokowo-przedsionkowa. Postac dziaslowa, dziaslowo-szczekowa, dziaslowo-kostno-zatokowa – choroba toczy sie pierwotnie w brodawce dziaslowej, dziaslo ulega zmatowieniu, obrzemieniu, zaczerwienieniu imitujac nieswoisty stan zapalny. Dochodzi do czesciowego rozpadu tkanek, pojawia sie plytkie owrzodzenie, wypelnia je latwo krwawiaca ziarnina, wtornie szerzy sie w glab wyrostka i kosci, proces destrukcyjny prowadzi do obnazenia korzeni zebow, nadwrazliwosci, rozchwiania i utraty zebow. W szczece proces dalej moze szerzyc sie do zatoki szczekowej – dolna sciana zatoki ulega zniszczeniu, blona sluzowa jest przemieszczana wglab. W postaci kostnej, kostno-dziaslowej i kostno-zatokowej ognisko pierwotne zlokalizowane jest w przegrodzie miedzykorzeniowej lub miedzyzebowej. Patologiczna ziarnina wykazuje tendencje do pierwotnie bezobjawowego

– –

niszczenia tkanki kostnej, wtornie zajeta jest blona sluzowa zatoki lub przedsionka j u. Blona sluzowa j u ulega obrzmieniu, jest blada, matowa, z cechami pseudochelbotania – latwo pomylic z ropniem. Dokladnie okreslenie postaci jest latwiejsze w przypadku zmian swiezych, w bardziej zaawansowanych jedynie na podstawie wywiadu. We wszystkich postaciach dochodzi do uszkodzenia przyzebia – dziasla zaczerwienione, rozpulchnione, latwo krwawia, moze dojsc do ich rozrostowego zapalenia, zanik wyrostka (-> obnazenie korzeni, patologiczne ikeszonki, rozchwianie i utrata zebow). Schorzenie rozprzestrzeniajac sie moze objac cala zuchwe lub szczeke rozpoznanie: na podstawie badania histopato ziarniny pobranej z ogniska kostnego. Zmiany chorobowe starsze charakteryzuja sie obecnoscia wlokien lacznotkankowych i wydluzonych komorek przypominajacych fibroblasty. Swieze ogniska – bogatokomorkowe, mlode histiocyty o jasnej delikatnej plazmie barwiacej sie zasadowo, leukocyty z przewaga kwasochlonnych, komorki Langerhansa leczenie: pojedyncze ogniska – usuniecie, wylyzeczkowanie ziarniny lub przy lokalizacji srodkostnej – ekstrakcja zeba pod oslona antybiotykowa i wylyzeczkowanie ubytku kostnego. Bardziej zaawansowane stany – nawet czesciowa lub calkowita resekcja szczeki lub zuchwy. W przypadkach ognisk mnogich – hormony kory nadnerczy, cytostatyki, napromienianie. Usunac wszystkie zrodla zakazenia (sanacja), dbac o dobry stan ogolny chorego. Leczenie uzupełniajace napromienianiem stosuje sie również po niedoszczetnym leczeniu chirurgicznym (ze wzgledu na rozleglosc zmian) rokowanie: na ogol dobre, szczegolnie w postaci jednoogniskowej. Zawsze uzaleznione jest jednak od umiejscowienia i dynamiki procesu chorobowego.

51.3. Capistrum
– – – – – –

jest jedna z najprostszych metod doraznego unieruchomienia odlamow w zlamaniach kosci twarzoczaszki (zuchwy) polega na zalozeniu szerokiej opaski elastycznej obejmujacej brodke i wierzcholek glowy opaska obejmuje sie czolo, potylice, brodke, ciemie i szyje chorego dodatkowo można zastosowac szeroki przylepiec, zabezpieczajacy opaske przed poluzowaniem i przemieszczeniem ksztalt uzdy simplex (gdy rany twarzy), duplex (gdy zlamanie zuchwy)

53. 53.1. torbiel naskórkowa (cystis epidermalis)
– –

– – –

– –

nalezy do torbieli wrodzonych tkanek miekkich powstaje w wyniku przemieszczenia się zarodkowego naskórka w głąb szczelin rozwojowych, w wyniku odsznurowywania sie pojedynczych komorek zewnętrznych listka zarodkowego naskorka w okresie zamykania i formowania sie jam ciala w jamie ustnej wystepuje rzadko – w okolicy podzuchwowej, podbrodkowej występuje w okolicy podjęzykowej, podbródkowej i posiada łączność z kością gnykową lub wewnętrzna powierzchnią trzonu żuchwy cienka i delikatna ściana zbudowana z tkanki łącznej - naskórkowej, wyścielona nabłonkiem a jej zawartość tworzy gesta, gumowata ciecz, masy złuszczonego naskórka, wiele elementow nablonkowych (niedoksztalcone zeby, tkanka gruczolowa), cholesterol rosnie bardzo powoli, nie dajac dolegliwości leczenie: usuniecie w calosci

53.2. metody zaopatrywania ran
– –

– –

rany goja sie przez rychlozrost lub ziarninowanie w wyborze postępowania nalezy wziac pod uwage: przyczyne, czas i okolice zranienia, rozległość rany, ukrwienie jej brzegow, obecnosc martwiczych tkanek, cial obcych, uszkodzenie tkanek lezacych glebiej (duze naczynia, pnie nerwowe), obecnosc zakazenia chirurgiczne opracowanie rany to wazne postepowanie zmniejszajace powiklania miejscowe i ogolne, jezeli wykonane zostalo w 24h po urazie. pierwotne opracowanie rany – wyciecie nierownych brzegow i wszystkich strzepkow tkanek niezdolnych do zycia, nalezy wykonac wyciecie w granicach dobrego unaczynienia, oszczedzajac pnie newowe, naczynia i sciegna, kontrola wnetrza rany w kazdym zachylku – ciala obce usunac, zatamowac krwawienie

wieksze ryzyko zakazenia rany) zaopatrzenie rany poekstrakcyjnej – wyrownanie brzegow. mogacych prowadzic do gromadzenia sie wydzieliny przyrannej (-> utrudnienia gojenia. oczyszczenie zebodolu. wyrostka sutkowego. laczace brzegi rany za pomoca klamerek. przez wilgotne oklady z riwanolu lub przez zastosowanie roztworu distreptazy. zaburzenia smaku zakazenie HSV – pecherzyki w przewodzie sluchowym leczenie: leki p-wirusowe. ale zawsze po dokladnej kontroli jej wnetrza – do szycia nalezy uzywac cienkich nici syntetycznych. pozostawiajac miedzy nimi saczki ulatwiajace odplyw wydzieliny (najlepiej z gazy jodoformowej o dzialaniu p-gnilnym) szew mechaniczny – polaotomatyczne zespolenie tkanek wykonane aparatem uruchamianym recznie. wanad. Urzadzenie to. bywa powiklaniem po infekcji wirusowej (polpasiec. do szczeki. kontrola blony sluzowej wokół zebodolu. gdy opracowana rana nie wykazuje objawow martwicy i bakteryjnego zapalenia – po zwiazaniu daje prawidłowa adaptacje brzegow rany i malo szpecaca blizne – szew wtorny – na rany ziarninujace. W ranach w j u – przeplukiwanie 0. nie przeprowadzono dokladnego wyciecia rany. tylko przykleja do skory w otoczeniu rany – wiaze sie je dopiero po kilku dniach. slinienie. ale sprzyja rozwijaniu sie zakazenia w samej ranie – szew pierwotny – zakladamy bezpośrednio po opracowaniu rany – lepsza adaptacja brzegow rany – lepszy efekt kosmetyczny i wynik czynnosciowy – niewskazany gdy: z rany nie usunieto calkowicie cial obcych. Ostrze igly nalezy wkluwac w odległości kilku mm od brzegu rany. Klamerki moga byc metalowe (tytanu. nasady jezyka i gardla silny bole strzelające przeszywajace napad bolu wywoluje: mowienie. nie dluzej niz 6-8 h po zranieniu – w znieczuleniu ogolnym lub miejscowym – rany zanieszyszczone splukuje sie slabym roztworem odkazajacym.2% roztworem riwanolu lub woda utleniona – w kilku miejscach zaklada sie cienkie szwy. choroba Hunta – – – – – – – – – – bol twarzowy = nerwobol zwoju kolanka = neuralgia nerwu posredniego najczęściej ok 30 r. a wezly zaciagac bez napiecia – szwy nalezy usuwac wczesnie – po ok 5 dniach – aby nie pozostawić blizn – szew pierwotny odroczony – zaklada sie w przypadkach ran zakazonych po ich oczyszczeniu i chirurgicznym opracowaniu. leczenie objawowe jak w neuralgii nerwu trojdzielnego . szycie jesli wskazane lub zblizenie brzegow rany. rana jest zakazona drobnoustrojami opornymi na dzialanie antybiotykow – rany ciete o rownych brzegach można zszywac bez pierwotnego opracowania lub tylko po odswiezeniu brzegow rany. wylyczeczkowanie ziarniny. po kliku dniach od zranienia – p-wskazaniem jest niezupelne oczyszczenie sie rany z czesci martwiczych – przyspieszamy oczyszczanie sie rany przez przemywanie jej hipertonicznym roztworem (kwas borny). opryszczka) moze byc spowodowany uciskiem nerwu przez naczynie w okolicy mostu (konflikt nerwowo-naczyniowy) bol wystepuje w uchu (otalgia).3. gdy nie ma sie pewnosci czy rana nie jest nadmiernie zakazona.– – – – wyciecie brzegow jak najbardziej oszczedne. szczegolnie bakteriami beztlenowymi – po zawleczeniu nici nie wiaze sie ich. aluminium) lub z materialow wchlanialnych rany z ubytkiem tkanek – szwy plytkowe ulatwiajace zblizenie brzegow rany do siebie bez nadmiernego napiecia. majac na uwadze wzgledy kosmetyczne i czynnosciowe najlepsze efekty osiaga sie gdy pierwotne opracowanie rany przeprowadzone jest wczesnie. zatamowanie krwawienia jalowym opatrunkiem uciskowym – – 53.z. jedzenie atakowi moga towarzyszyc: lzawienie. brzegi wyjalawia alkoholem i nalewka jodowa – opracowanie samej rany rozpoczyna sie od kontroli jej wszystkich zachylkow – hakami unosi sie brzegi rany i z jej wnetrza usuwa skrzepy i ewentualne ciala obce – potem nozyczkami lub skalpelem obcina sie nierowne brzegi i zmiazdzone odcinki tkanek – postepowanie powinno byc calkowite i jednoczasowe szycie – utrudnia przedostawanie sie do rany drobnoustrojow z otoczenia. szycie rozpoczyna sie w glebi rany aby uniknac tworzenia tzw martwych przestrzeni. nazywamy staplerami. przewodzie sluchowym zewnętrznym i na podniebieniu i promieniuje wglab twarzy.

ozębnej.bródka. w ziarniniakach około wierzchołkowych a nawet jadrze kamieni ślinowych . viscosus. język Obraz kliniczny: .] Przyczyny: . gardła. powiększenie i bolesność w.twarzowo-szyjna 2. ubytkach próchnicowych.brzuszna -jest przewlekłym procesem zapalnym wywołanym przez G+.występują jako saprofity na błonie śluzowej j. samoistny ból wzrost T.hominis.ż. warunki beztlenowe sprzyjają. nieprzesuwalna. skóra sino-czerwona.bez naczyń i w. migdałkach ..rzadziej . lub po złamaniu szczęk . zachodzą procesy: niszczący [ ogniska ropne i przetoki] i wytwórczy [tkanka ziarninowa ulegająca włóknieniu = deskowate nacieki] -szerzenie następuje przez ciągłość [niszczone zostają nerwy. zapalenia kosci .po szkodzeniu tkanek po skalinku. . kość . naczynia. kość jarzmowa.patogenny dla człowieka jest A. deskowaty naciek.powikłanie po usunięciu zęba ze zmianami OKW lub „8”.54. policzek. bezbolesny [naciek promieniczy] . odontoliticu . chłonn. częściej u mężczyzn Proces: .płucno -piersiowa 3. israeli . kamieniu nazębnym.2. chłonnych.II okres choroby – cechy zapalenia swoistego – włóknienie tkanek – twardy.I okres choroby – cechy zapalenia nieswoistego -obrzęk i zaczerwienieni tkanek miękkich.w patolog.najczęściej między 20-50 r. kieszonkach.israeli ale nie wykluczamy też A. lub bezpośrednim zranieniu tkanek twarz Lokalizacja: . promienica (actinomycosis) Podział: 1. ustnej. A.podzial – – nieswoiste – ostre (ostitis acuta) – wysiekowe surowicze (exudativa serosa) – wysiekowe ropne (exudativa purulenta – podostre (subacuta) – wysiekowe surowicze – wysiekowe ropne – przewlekle (chronica) – pierwotnie przewlekle (primaria) – wtornie przewklekle (secundaria) – ograniczone – wchlaniajace – wytworcze – suche – rozlane – martwicze suche – wysiekowe – wytworcze swoiste – promienicze – kilowe – gruzlicze ze wzgledu na droge zakazenia: – krwiopochodne – bezposrednie (uraz) – przez ciaglosc – zebopochodne – chemiczne – popromienne – 54.kąt i trzon żuchwy [szczękościsk].wtargnięcie promieniowców przez uszkodzona błonę śluzowa bądź skórę.1. 54. zgorzeli miazgi.bovis.

pochewki włosa. czas – 10-20 min.>= 10x10 cm – po stronie przeciwnej od zmiany promienniczej .wykorzystuje się roztwór 10 ml z 100-200 tyś j. twardego.postać niebolesnego.. szparę złamania.metoda ogólnego stosowania penicyliny wg Nemetha: * penicylina krystaliczna i. I = 0.075-0. . nie leczona rozprzestrzenia się na okoliczne tkanki [postać ropna] – tworzą się ściągające blizny [zmarszczki promienicze] Promienica guzowata.m.v.6] do badania w ciągu 2 h]. badanie przedmiotowe .różnicujemy z nieswoistym zapaleniem kości. hialuronidazy jądrowej [ułatwia penetrację leku w włóknisto zmienione tkanki -metoda jonoforezy . rozwija się zapalenie swoiste:  deskowaty/monetarny kształt nacieku (ognisko zapalne otoczone włóknistą ubogokomórkową tkanką łączną)  przy ucisku jednego brzegu nacieku unosi się biegun przeciwległy  naciek jest twardy .rzadka.m.m soli sodowej penicyliny oraz 10 ml z 0.wywiad. treść ropna z żółtymi ziarnami [druzami] promienniczymi. rzadko pierwotna . wolny przebieg najczęściej w okolicy podżuchwowej i podbródkowej .5 grama streptomycyny w 1ml 0. krwią *obwodowa – zakażenie przez ciągłość z tkanek miękkich.m.na zmianę promieniczą nakładamy: ~ podkład buforujacy – 2 warstwy bibuły filtracyjnej nasączonej 5% roztw. 1200 -2400 j. przez okres 5-10 dni * leczenie podtrzymujące penicylina typu „lente” co 7 dni i.wpychanie przez pory.1 g w siarczanu streptomycyny -elektroda bierna .promieniczak [actinomycoma] .1-03 mA/cm2 [max 6mA]. przetoki. tworzą się przetoki. w ciągu dnia a w nocy penicylina prokainowa i. leczenie szpitalne -metoda doogniskowego podania . martwaki kostne a nawet złamania patologiczne -rodzaje: *centralna – zakażenie przez kanał.metoda Gabryela – badanie pobranego materiału w ciemnym polu widzenia mikroskopu fluoroscencyjnego Leczenie: .badanie mikrobiologiczne [treść ropna pobrana przez punkcje przetransportowana w warunkach beztlenowych w termosie [temp  36.tworzy w kości owalny ubytek z ziarniną. gruczoły skóry leków odpychanych od w elektrody oraz przekrwienie tej okolicy .300 tyś j. szkliwiakiem. penicylinu krystalicznej + 0. mięsakiem.m. kanałami Haversa do istoty gąbczastej * guzowata – tworzą się guzy ziarninowe niszczące tkankę kostną . codziennie 20-40 dni Promienicę rozpoznaje się na podstawie:  obrazu klinicznego (często wystarczający)  badania bakteriologicznego treści ropnej  badania histologicznego zapalnej ziarniny  obrazu radiologicznego (radiologicznego przypadku promienicy kości)  badań serologicznych Obraz kliniczny: Początkowo (pierwsze dni) przebieg typowy dla zapalenia nieswoistego:  zaczerwienienie błony śluzowej i skóry  obrzęk  ocieplenie  mierne dolegliwości bólowe  powiększenie węzłów chłonnych Następnie ustępują cechy zapalenia nieswoistego. odgraniczonego od podłoża . przez 12 dni. stopniowo powiększającego się guza. przez okostną. torbielami Rozpoznanie: . 7-10 mln j.III okres choroby – ropnie.późno przebarwienia i przetoki skóry [może przypominać nowotwór] Promienica kości [osteomyelitis actinomycotica] -zakażenie wtórne z otaczających tkanek.m. Glukozy ~ warstwa gazy z antybiotykiem ~ >=1 cm podkład wprowadzający nasączony wodą ~ elektroda czynna z folii cynkowej [jeśli wprowadzamy penicylinę to podłączona do „-„ a jeśli streptomycynę to do „+”. codziennie + 150 j. przez 3 m-ce * tak wysokie dawki bo słabe ukrwienie ogniska promieniczego.9% NaCl głęboko w naciek promieniczy.

powstanie przetok. martwaków  występowanie złamań patologicznych  różnicowane z torbielami. nie jest to cecha charakterystyczna jedynie dla tych bakterii)  naciek obejmujący całą grubość skóry Badanie bakteriologiczne: Wykonujemy nacięcie. tobramycyna) ze względu na współtowarzyszące zakażenie mieszaną flora bakteryjną .. streptomycyna. zabieg lampą Sollux promieniowaniem podczerwonym i czerwonym – rozmiękanie tkanek zmienionych zapalnie). Metody leczenia:  ogólne stosowanie antybiotyków  doogniskowe iniekcje antybiotyków  jonoforeza antybiotykowa  leczenie chirurgiczne (małe ogniska lub następstwa) Leczenie farmakologiczne:  leki z wyboru – penicylina. linkomycyna. promieniczak) /actinomycoma/  ropna (ropień promienicy) /abscessus actinomycoticus/  zapalenie promienicze kości /osteomyelitis actinomycotica/ Promienica guzowata:  rzadko u ludzi (głównie zwierzęta parzystokopytne)  wolny przebieg (nawet miesiące)  od początku zapalenie swoiste  lokalizacja podbródkowa i podżuchwowa  przebarwienia skóry i przetoki występują późno  różnicowana z nowotworami  węzły chłonne nie powiększone Zapalenie promienicze kości:  zakażenie wtórne (najpierw tkanki miękkie)  zakażenie pierwotne bardzo rzadko  owalny ubytek kości wypełniony swoistą ziarniną  powolne niszczenie kości. mięsakiem.najczęstsza  guzowata (guz promienicy. amoksycylina  przy nadwrażliwości na ww. Postacie kliniczne promienicy:  naciekowa /infiltratio actinomycotica/ . Obraz radiologiczny: Nie różni się od obrazu zapalenia nieswoistego kości. nieswoistym zapaleniem kości  szerzenie procesu ze szczęk przez ciągłość (powikłania wewnątrzczaszkowe) Leczenie promienicy:  stosowanie antybiotyków (głównie)  wspomagające leczenie chirurgiczne (zależne od postaci klinicznej) Okres stosowania antybiotyków zależy od postaci i zasięgu zmian chorobowych (nawet kilka tygodni). Może przypominać guzy nowotworowe złośliwe kości (rozdęcie kości). szkliwiakiem. dostarczamy do laboratorium (posiew na odpowiednie podłoże – trudna hodowla. ograniczony obszar stwardnienia tkanek skóry  barwa skóry zmieniona tylko jeśli proces zapalny znajduje się płytko pod skórą  węzły chłonne nie powiększone Ostatecznie w obrazie klinicznym obserwuje się:  sinoczerwone zabarwienie skóry  zazwyczaj pojedyncze przetoki  skąpa ilość lub brak treści ropnej (żółtawe grudki – kolonie promieniowców. łyżeczką pobieramy ziarninę z nacieku (jeśli jest trudno pobrać materiał stosujemy 10 min. – klindamycyna. metronidazol  można łączyć je z aminoglikozydami (amikacyna. w ciągu 2 godz. umieszczamy ją w jałowym naczyniu z solą fizjologiczną. albo badanie pod mikroskopem fluorescencyjnym – zabarwienie seledynowe). szczelne opakowanie naczynia. ampicylina.

pro inj. (1 ml tego roztworu mieszamy z 1 ml aq. przebiega w kanale podoczodołowym. Końcem igły ostrożnie wyszukujemy otwór podoczodołowy i po sprawdzeniu – aspirowaniu – oddajemy około 1 – 1. oceniamy skutki leczenia antybiotykowego oraz resorpcje płynu iniekcyjnego (przy niezadowalającym wyniku kolejna seria iniekcji) .przygotowanie leków do iniekcji: 1 g streptomycyny + 2 ml aq. dlatego stosujemy naprzemian: 1 dnia penicylinę (elektroda czynna ujemna) 1 dnia streptomycynę (elektroda czynna dodatnia)  do skóry przykładamy warstwowo ułożone: płytkę metalową gazę o większej powierzchni ligninę nasączoną 5% izotoniczną glukozą ligninę z roztworem antybiotyku seria 30 wizyt codziennych (często konieczna więcej niż 1 seria) Leczenie chirurgiczne:  nacięcie i drenaż ropnia (zmiana środowiska na tlenowe)  usuwanie martwaków kostnych  zabiegi plastyczne usunięcia blizn (po wyleczeniu) 55. a kciukiem odchylamy wargę górną. = 2 ml 500000 jm. Wkłuwamy igłę na głębokość 1.5 g) 1000000 jm.2.5-2cm w załamku przedsionka jamy ustnej. dopóki koniec jej nie oprze się o odcinek kości znajdujący się pod uprzednio umiejscowionym palcem wskazującym.5cm od brzegu dziąsła.5 ml płynu znieczulającego. pro inj. = 2 ml 0.należy pamiętać o tym że streptomycyna może powodować martwicę krążeniową skóry oraz upośledzeni słuchu Jonoforeza antybiotykowa:  metoda mniej bolesna (zaleta)  dysocjacja soli antybiotyków (wada)  sól sodowa penicyliny – po dysocjacji ładunek „-” siarczan streptomycyny – po dysocjacji ładunek „+”  nie wolno ich stosować razem. Igłę przesuwamy skośnie ku górze w kierunku otworu podoczodołowego. Technika znieczulenia metodą wewnątrzustną – ujście otworu podoczodołowego znajduje się 0.1. (1 ml tego roztworu mieszamy z 1 ml aq.liczba zabiegów – seria 15 iniekcji co drugi dzień .Ogólne stosowanie antybiotyków:  leczenie szpitalne na oddziale chirurgii szczękowo-twarzowej  wlewy z dużą ilością penicyliny i streptomycyny (duża ilość ze względu na małe ukrwienie deskowatej zmiany zapalnej) Doogniskowe iniekcje antybiotyków: • jednorazowe podanie droga iniekcji doogniskowe penicyliny i streptomycyny z dodatkiem hialuronidazy (lepsza penetracja) • postępowanie: .próba uczuleniowa na penicyliny .8cm poniżej dolnego brzegu oczodołu w miejscu połączenia kości jarzmowej ze szczęką.) 1 ml roztworu hialuronidazy 1 ml roztworu lignokainy razem 6 ml roztworu . 55. znieczulenie nerwu podoczodolowego Nerw podoczodołowy – końcowa gałązka II gałęzi nerwu trójdzielnego. penicyliny krystalicznej + 2 ml aq.ocena wyniku leczenia – 2 tygodnie po zakończeniu serii. pro inj. utrudnione wyrzynanie 8 55. końcowe gałązki nerwu po wyjściu przez otwór nadoczodołowy odchodzą do powieki dolnej.. bocznej powierzchni nosa okolicy nadoczodołowej i wargi górnej. między pierwszym a drugim siekaczem 0. palec wskazujący lewej ręki opieramy na dolnym brzegu oczodołu. pro inj. . W kanale oddaje gałązki zębodołowe przednie.5-0.sposób podawania leku – w środek zmiany deskowatej między skórą a błoną śluzową .

wypelnienie ubytku (kanapka) lub leczenie z wykorzystaniem wlasnych odlamow zeba zlamanie z obnazeniem miazgi – pokrycie bezposrednie (do 2h po urazie. zaopatrywanie tkanek miekkich – patrz: zaopatrywanie ran 58. remineralizacja zlamanie w obrebie zebiny niepowiklane – pokrycie preparatem odontotropowym. Leki znieczulające miejscowo są całkowicie wchłaniane do układu krążenia. przedniej ściany zatoki szczękowej. a szybkość tego procesu zależy od profilu farmakologicznego środka. skrzydełka nosa oraz błony śluzowej wargi górnej – tej strony ciała. otaczającej błonę komórki nerwowej. metoda tunelowa – patrz chirurgia perio 56. 56. anatomia zebow mlecznych 58. gdzie wobec wyższego pH komórki dochodzi do zobojętnienia kwaśnej soli i dysocjacji jej cząsteczek. wychylenie) zawsze konieczne wykonanie zdjecia rtg i badanie zywotnosci miazgi pekniecie szkliwa. co prowadzi do zwiększenia ich toksyczności. Zwiększa się natomiast ich przenikanie i kumulacja.Technika znieczulenia metodą zewnątrzustną – po przemyciu skóry benzyną. niepowiklane zlamanie w obrebie szkliwa i zebiny (II). zlamanie w obrebie szkliwa i zebiny powiklane obnazeniem miazgi (III). chroniąc przed przesunięciem się igły pod skórą do oczodołu.5 ml płynu znieczulającego – po uprzednim sprawdzeniu czy koniec igły nie tkwi w naczyniu. tym większa zdolność jej penetracji w tkankach. Rozkładane są głównie w wątrobie i wydalane z moczem (z wyjątkiem prokainy – rozkładana przez cholinoesterazę osoczową). kła i pierwszego zęba przedtrzonowego.1. Palec wskazujący lewej ręki spoczywa przez cały czas zabiegu na dolnym brzegu oczodołu. Czynną formą są kationy. Oddajemy 1 – 1. tyłowi i na zewnątrz w kierunku kanału podoczodołowego. leczenie kanalowe zlamanie w obrebie szyjki –ekstyrpacja lub leczenie kanalowe. alkoholem i nalewką jodową – wkłuwamy igłę w fałd nosowo – wagowy bocznie od skrzydełka nosa aż do oporu kostnego.3. ekstyrpacja przyzyciowa zlamanie z obnazeniem prowadzace do obumarcia miazgi – ekstyrpacja.3. aby w formie cząsteczki niezjonizowanej przeniknąć przez otoczkę nerwu do przestrzeni półpłynnej. wygladzenie ostrych brzegow szkliwa. odprysk szkliwa (klasa I eg Elisa). więc środki znieczulające działają słabo lub wcale. Prowadzi to do okresowego zahamowania depolaryzacji. Im wolniej cząsteczka środka znieczulającego ulega dysocjacji. 56. <1 mm2). 55. Na zewnątrz otoczki nerwu wolna zasada dysocjuje dalej. Po wstrzyknięciu do tkanek cząsteczki środka znieczulającego przenikają przez błony biologiczne. krwiak 58.1. znieczulenie nerwu podoczodolowego .2. wklad k-k i korona 56. przerwania przewodnictwa nerwowego i braku reakcji na bodźce (blok chemiczny). Po wejściu igłą do otworu podoczodołowego chory odczuwa ból. tkanki zmienione zapalnie lub niedokrwione) powoduje przyspieszoną dysocjację i mniejszą ilość czynnej zasady.2. przepływu tkankowego i ewentualnego dodatku środka zwężającego naczynia. amputacja miazgi koronowej (czesciowa lub calkowita).3. mechanizm dzialania srodkow znieczulających miejscowo Środki znieczulenia miejscowego znoszą czucie bólu przez zahamowanie odbioru i dalszego przewodzenia bodźców w nerwach obwodowych przy całkowicie zachowanej świadomości. czesciej u dzieci czesciej zeby gorne. W kontakcie z kością przesuwamy igłę od dołu ku górze. Znoszą przewodnictwo czucia temperatury i bolu przy zachowanym czuciu dotyku. 58. zlamanie w okolicy szyjki (VIII) uszkodzenie w obrebie szkliwa – dieta plynna. zlamanie z uszkodzeniem miazgi prowadzace do jej obumarcia (IV). po której wykonano znieczulenie. Aktywność i siła działania środka zależy od odczynu tkanek w okolicy nerwu. W tej przestrzeni słaba niezjonizowana zasada ponownie przyłącza jon wodorowy i w formie zjonizowanej blokuje kanały wapniowe w błonie komórkowej nerwu i jednocześnie zmniejsza przepuszczalność błony dla jonu sodowego. predysponuja wady zgryzu (protruzja. zlamanie korony zeba – – – – – – – – – w wyniku bezposredniego lub posredniego urazu mechanicznego. Uzyskujemy znieczulenie w obrębie siekaczy. Wprowadzone do tkanek działają porażająco na zakończenia i włókna nerwów czuciowych. Środowisko kwaśne o niskim pH (np.

potylicy. wydzielające się najczęściej w postaci ostrych igieł lub wąskich blaszek kostnych. Skrzep wypełniający zębodół pokryty jest szarym nalotem włóknikowym.1. Uważa się. Zapalenie zębodołu może być wynikiem błędu w sterylizacji instrumentów. łagodny nowotwor wywodzacy sie z tkanek szkieletowych (pochodzenia lacznotkankowego) zbudowany z kości zbitej lub gąbczastej ktora rozni sie budowa od kosci prawidłowej.59. Jako opatrunek stosujemy środki przeciwbólowe i odkażające na sączkach gazowych jak na przykład: jodoform. że przyczyną suchego zębodołu jest działanie środków obkurczających naczynia krwionośne podawanych razem z płynem znieczulającym.2. ale najczęściej siła zęba jest wieksza niż ciśnienie w torbieli i dochodzi do przebicia zbiornika. bardzo bolesna na dotyk. W rtg obraz ubytków osteolitycznych z otoczka osteosklerotyczną w okolicy przyszyjkowej lub przegrodzie międzyzębowej. 59. torbiel przyzebna (C. przerywanych.Powstaje z komórek nabłonkowych mieszka otaczającego koronę wyrzynającego się zęba. Ranę przemywamy strumieniem środka odkażającego (3% woda utleniona. b) pozostawienie w zębodole resztek korzeniowych. aby nie wywołać rozprzestrzenienia się procesu zapalnego. ciągłych do pulsujących. Ściany kostne zębodołu są bardzo bolesne na dotyk. zapalenie zebodolu jest powikłaniem po ekstrakcji najczęściej występującym. Dobre wyniki uzyskuje się także naświetlaniem lampą Solux. W rtg początkowo nadmierne poszerzenie mieszka zawiązka zęba do 3-4 mm. anestezyna. parodontalis) – – – – – – – torbiel nablonkowa. balsam peruwiański. Nieco odmienną etiologię ma zapalenie zębodołu – tzw. W zaawansowanym procesie zapalnym w zębodole stwierdza się obecność cuchnących szarobrunatnych mas. d) pozostawienie ostrych brzegów wyrostka zębodołowego. w okolicy szyjki zęba. nasuwają podejrzenie procesu nowotworowego. np. natomiast skrzep zakażony jest miękki. 59. Zabieg wykonujemy w znieczuleniu przewodowym. Bóle promieniują często do ucha. Zabieg należy przeprowadzić ostrożnie. Przyczyną powstawania procesu chorobowego może być: a) uraz mechaniczny podczas usuwania zęba.3. materiałów opatrunkowych lub nieprzestrzegania zasad aseptyki i antyseptyki przez lekarzy jak również personel pomocniczy. instrument wprowadzamy do zębodołu bez oporu. Proces chorobowy rozwija się w 1 –3 dni po zabiegu. c) nadłamanie brzegu zębodołu lub przegrody międzykorzeniowej. mimo intensywnego leczenia procesu zapalnego. skroni. Ściana kostna zębodołu jest gładka. cząstek kamienia nazębnego. W początkowym okresie choroby nie stwierdza się zmian w wyglądzie rany. a chory nie zgłasza dolegliwości bólowych. odłamków korzenia zęba i odprysków kostnych. suchy zębodół. następnie oczyszczamy zębodół przy użyciu ostrej łyżeczki kostnej. Upłynnienie skrzepu stwierdza się dopiero zgłębnikowaniem. może być przyczyna utrudnionego wyrzynania. Nie osiągają dużych rozmiarów – drenują się same drogą kieszonki dziąsłowe powstaje z poszerzenia dystalnej części szpary ozębnej trzeciego zęba trzonowego. apernyl. kamienia nazębnego. W fazie ostrej zapalenia nie należy stosować naświetlań. Rozrastająca się torbiel utrudnia wyrżnięcie zęba. bolesne. powstaje w wyniku działania czynników bakteryjnych lub drażniących nabłonek dziąsła lub kieszonkę dziąsłową torbiel erupcyjna -odmiana torbieli przyzebnej . kamfenol. nipass itp. Leczenie zapalenia wymaga dokładnego oczyszczenia zębodołu z resztek rozkładającego się skrzepu i pozostałości po usuwaniu zęba. roztwór riwanolu lub nadmanganianu potasu). Występują bóle w okolicy rany poekstrakcyjnej o różnym nasileniu – od ćmiących. Proces tworzenia sie kosci w . może przypominać torbiel korzeniową. kostniak (osteoma) – – twardy guz kosci. jednokomorowe 59. zebopochodna powstaje wokół korony wyrzynającego się zęba. podobnie jak skrzep prawidłowy. Węzły chłonne niepowiększone i niebolesne. gdy rana kostna pokryta jest ziarniną. W przedłużającym się zapaleniu zębodołu tworzą się martwiaki kostne. Suchy zębodół powoduje duże dolegliwości bólowe. Leczenie uważa się za zakończone.erupcja. najczęściej zęba mądrości. Prawidłowy skrzep jest elastyczny. rozwija się w następstwie zapalenia w okolicy szyjki zęba Rozwijają się przy zębach wyrżniętych z komórek nabłonkowych pobudzonych przez zakażenie drogą kieszonki dziąsłowej. zazwyczaj chełboczące. U tych chorych zębodół nie wypełnia się prawidłowym skrzepem. leczenie przez nacięcie sąsiadujące żeby są żywe RTG: ostro odgraniczone przejaśnienie. Dziąsło otaczające zębodół jest zaczerwienione. niebieskawe wygórowanie na dziąśle. rozwojowa. niekiedy i barku. nie pokryta skrzepem. odprysków korony zęba. Brzeg dziąsłowy jest niezmieniony. a węzły chłonne powiększone i tkliwe przy dotyku. Nie gojące się przez kilka tygodni zębodoły. przy pomocy tępego narzędzia. konsystencji niespoistej.

kostniak kostninowy . Czasem wraz z fragmentem kosci – silnie zrosniete z otaczająca koscia. wykazuje zwiększone procesy metaboliczne. kształt i typ zmian chorobowych w miąższu ślinianki oraz w przewodach gruczołowych. moze byc przyczyna nerwobolu objawowego z powodu uciskania na pien nerwowy dobrze odgraniczone od otoczenia. otorbiony. wewnętrznej powierzchni żuchwy. podstawowe badanie radiologiczne slinianek Sialografia jest metodą kontrastowego badania przewodów gruczołowych i miąższu ślinianek przy pomocy promieni rentgenowskich.1. w zatokach przynosowych (najczesciej w czolowej) są twarde. Pomocne w diagnozowaniu tego nowotworu jest badanie scyntygraficzne przy podaniu radioizotopu.5-1 . prowadnik (żyłka nylonowa dłuższa o kilka centymtrów od cewnika). wzrost powolny i bezobjawowy – przy duzych rozmiarach powoduje znieksztalcenie kosci i przemieszczenie zebow. przydatna w wykrywaniu kamieni nieprzepuszczalnych dla promieni rtg i 15-20% przepuszczalnych oraz do oceny stopnia uszkodzenia przewodu wyprowadzajacego lub gruczolu. olbrzymie i okolowierzcholkowa dysplazje kostniwa wykrywane przypadkowo w rtg zwykle niewielkie. Kosc otaczająca guz jest zageszczona. najczęściej poprzez resekcję guza. 60. igłę. kostniwiejace. częściej u chłopców. Oprocz funkcji diagnostycznej. hormonalne i przemiany wapniowo-fosforanowej rozroznia sie kostniwiaki: lagodne. który w nadmiernej ilości gromadzi się w miejscu występowania kostniaka. 60. dobrze odgraniczone od otoczenia. powoduja zaburzenia symetrii twarzy. pozniej pojawia sie osteolityczne zaciemnienie otoczone rabkiem przejaśnienia („halo”). Pozwala umiejscowić oraz określić rozległość. Miejsce to jest bardziej unaczynione. Do gruczołu ślinowego i jego przewodów podaje się środek cieniujący (silnie pochłaniający promieniowanie rentgenowskie). silnie zespolone z koscia. Kostniwiak dojrzaly. Najczęściej wykonywana jest sialografia metodą Selingera. uciskając nerwy (V) powodują nerwobóle dzielimy na: kostniaka wewnątrzkostnego (powoduja rozdecie i znieksztlacenie kosci) i zewnątrzkostnego (wychodza z okostnej i wystepuja jako zewnętrzne uwypuklenia) ksztalt owalny lub kulisty o powierzchni gladkiej lub zrazikowej. moze sluzyc jako zabieg leczniczy – poszerzenie przewodow i usuniecie malych czopow sluzowych polega na zglebnikowaniu przewodu slinowego plastycznym lub sztywnym cewnikiem. gabczasty – nieliczne cienkie beleczki moga wystepowac pojedynczo lub mnogo (rzadko) w kości żuchwy lub szczeki (szew podniebienny. wyrostek zebodolowy. sialografia – – – – – badanie kontrastowe. sklerotyczna. sklepieniu czaszki. posiadaja torebke lacznotkankowa w obrazie histologicznym: obecnosc tkanki wloknistej.– – – – – – – kostniakach przebiega podobnie do normalnego kostnienia. Na zdjęciu rentgenowskim możliwe widoczne pogrubienie warstwy korowej z osteolizą w środku. w krórej stosuje się: cewnik polietylenowy o długości 15-20 cm. otoczone cienka strefa przejaśnienia. strzykawkę i środek cieniujący (kontrast). w rtg widoczny jest jako ognisko zageszczenia. rosnie wolno wykrycie najczesciej przypadkowo na rtg lub klinicznie – gdy powoduja deformacje kosci i bole z ucisku na nerwy leczenie: chirurgiczne – radykalne usuniecie guza . Badanie służy uwidocznieniu całości układu przewodów zewnątrz. oraz bólami nocnymi i porannymi. Leczenie przede wszystkim chirurgiczne. podniebieniu twardym. rzadko osiagaja duze rozmiary. występujący najczęściej u osób młodych (5–40 rok życia).i wewnątrzgruczołowych (wyraźnie ukazuje przewód główny z rozgałęzieniami wewnątrzgruczołowymi). zaburzenia genetyczne. odgraniczajaca go od niezmienionej kosci leczenie: chirurgiczne (radykalne wyluszczenie wraz z zebem.niezłośliwy nowotwór kości. kostniwiak (cementoma) – – – – – – – – – – nowotwor zebopochodny etiopatogeneza: urazy. kostniak zbity – widac liczne grube beleczki kostne i skapa ilosc szpiku kostnego. Charakteryzuje się bólem nasilającym się po wysiłku fizycznym.kostniak przykostny . srodek kontrastowy (0. trzon zuchwy). Przy duzych rozmiarach – odcinkowa resekcja kosci) 60. Dolegliwości bólowe ustępują po zażyciu leków z grupy NLPZ. zlogow cementu w roznych proporcjach\ w obrazie rtg: początkowo wystepuje w postaci przejaśnienia (postac niedojrzala). a następnie wykonuje się serię zdjęć rentgenowskich.2. Występuje najczęściej w trzonach kości długich i czaszki. umiejscowione w wyrostkach zebodolowych (czesciej w zuchwie). w okolicy zeba z martwa lub zywa miazga dojrzale guzy sa silnie zmineralizowane.

– Przewlekle zapalenie slinianki – usztywnienie przewodow i zamkniecie koncowych odcinkow (obraz uschnietego drzewa). W uzupełnieniu. ciezki stan ogolny.czynnościowe i estetyczne [niedorozwój gałęzi i trzonu żuchwy . wykonuje się (po 20-30 min. skośnej i tylno-przedniej oraz zdjęcia styczne w pozycji przednio-tylnej.ankyloza – – – początkowo włóknisty a następnie kostny zrost powierzchni stawowych lub tkanek otaczających powodujące trwałe unieruchomienie żuchwy i zahamowanie wzrostu żuchwy o ankylozie mozemy mowic gdy odleglosc miedzy siekaczami podczas proby rozwarcia nie jest wieksza niz 20 mm jeśli w wieku rozwojowym  zaburzenia morfologiczno. Okolicę ujścia badanej ślinianki osusza się tamponem. Przyzębia .za pomoca techniki subtrakcji cyfrowej. próchnica. Sporadycznie stwierdza się objawy uczulenia na środek kontrastowy (zawierający jod) w postaci wysypki.mikrogenia. – Guzy zlosliwe – amputacja przewodow. ich skrócenie. Wynik badania jest przekazywany w formie opisu z dołączonymi niekiedy kliszami rentgenowskimi. W sposób kontrolowany (na ekranie monitora obserwuje się powstający obraz) wstrzykuje się powoli środek cieniujący w ilości 1-2 ml i wykonuje zdjęcie rentgenowskie. Sialozy – nieregularne ubytki struktur przewodow i miazszu oraz rozszerzone nierowne przewody (sialoangiektazje). co umożliwia odpłynięcie śliny i usunięcie pęcherzyków powietrza z cewnika. zap.) zdjęcia zgryzowe dla uwidocznienia przewodu podżuchwowego oraz zdjęcia kontrolne. W zakresie guzow i kamicy zostalo wyparte przez USG. przerwanie przewodu ślinianek). TK i MR. zęby górne wystają. ciaza W rzadkich przypadkach może dojść do pozaprzewodowego podania środka cieniującego. aby spowodować otwarcie i uwidocznienie ujścia przewodu.– – – – – – – – – – ml) podawany jest do systemu przewodow i tkanki gruczolowej. Następnie wprowadza się koniec żyłki nylonowej z nasuniętym cewnikiem do ujścia przewodu ślinowego i przesuwając cewnik po żyłce. rozgaleziajacy sie stopniowo na przewodziki wtorne i koncowe. zesztywnienie stawu . 60. Zapalenie przewlekłe ślinianki. – Promienicze zapalenie slinianki – jamy o nieregularnych zarysach. dolna warga cofnięta. Rutynowo wykonuje się radiogramy w pozycji bocznej. Gruźlica. po czym badający wykonuje palcami masaż gruczołu ślinowego. usuwa się prowadnik (żyłkę). Obydwa zawieraja wysokie stezenie jodu (25—40%). – Sialopatie (stany zwyrodnieniowe) – sialoangiektazje z zaleganiem kontrastu (w zal od stopnia zaawansowania 4 stopnie: od punkcikowatych do jamistych) sialografia cyfrowa . ktora dzieki wymazaniu struktur kostnych tla pozwala na dokladniejsze zobrazowanie przewodow wyprowadzajacych slinianek badanie kontrastowe przewodow gruczolow slinowych jest niezwykle przydatne w ocenie zwlaszcza zmian zapalnych i zespolow chorobowych o charakterze sialopatii. – Centralnie zlokalizowane uszkodzenia lub guzy wewnatrz gruczolu powoduja przemieszczenie normalnego polozenia przewodow – na sialografii przewody przylegajace do zmiany chorobowej sa ulozone w ksztalcie krzywej linii i rozciagniete wokół masy guza (obraz „pilki w rece”). Nowotwory ślinianek P-wskazania: ostre lub przewlekle ropne zapalenie gruczolu slinowego. faza oproznienia (obrazuje funkcje oczyszczania wydzielniczego na podstawie cech zalegania kontrastu w gruczole i przewodach) zastoj kontrastu powyzej 5 min uwazany jest za nieprawidlowy prawidłowy sialogram uwidacznia przewod glowny. przewidywane badanie radioizotopowe tarczycy lub wykonywane badanie tarczycy w ciagu ostatnich 6 miesiecy. Jako srodka kontrastowego uzywa sie srodkow cieniujacych na podlozu wodnym lub oleistym. a podczas tego procesu wykonuje sie serie zdjec rtg. co powoduje przedostanie się kontrastu do tkanek miękkich (może wystąpić np. kiła i promienica ślinianki. osób nadmiernie pobudliwych lub przy szybkim podawaniu środka cieniującego w nadmiernej ilości. Gdy cewnik tkwi w przewodzie. roztwory wodne latwiej mieszaja sie ze slina. latwiej sie je wstrzykuje do koncowych odcinkow systemu przewodow wyprowadzajych i sa z latwoscia eliminowane z gruczolu (droga przewodow wyprowadzajacych lub przez adsorpcje i wydalenie przez nerki) opis badania: Pacjent podczas badania siedzi. kompletny sialogram sklada sie z 3 wyraznie oddzielonych faz: faza przewodu (pojawia sie niemal natychmiast po podaniu kontrastu i pozwala uwidocznic glowny przewod). Mogą wystąpić również (rzadko) omdlenia u osób starszych. Wskazania: Kamica przewodu wyprowadzającego i miąższu ślinianki. – Gdy kamien zatyka przewod. faza zrazikowa (rozpoczyna sie gdy system przewodow wypelni sie calkowicie i kontrast wypelni tez miazsz slinianki). zależnie od potrzeby. obrzęk. zaburzenie zgryzu „ptasi profil”.3. przemieszczenie w stronę chorą. uczulenie na jod. wydzielana slina powoduje poszerzenie uklady przewodow w poblizu msc niedroznosci. W przypadkach znacznego rozszerzenia przewodów wewnątrzgruczołowych zdjęcia kontrolne wykonuje się po kilku godzinach lub następnego dnia. wprowadza się go do przewodu ślinianki na głębokość 2-3 cm. cofnięcie bródki [retogenia]. – Nowotwory lagodne – odgiecie przewodu przez rosnacy rozprezajaco guz.

stanem zapalnym[ucha. Pacjent lezy na brzuchu. usta max rozwarte.– – – – – – – – – – objawy: ograniczone rozwieranie. Odleglosc ogniska od filmu 60-80 cm. osteodystrakcja w przypadku niedorozwoju galezi i trzonu zuchwy]. Wykonuje sie jedno zdjecie przy ustach max rozwartych i jedno przy zamknietych. zdjecie pantomograficzne]. brak zmian morfologicznych Rozpoznanie: badanie kliniczne.a stale powiekszenie obrazu umozliwia wykonywanie dokladnych pomiarow – MR – uwidacznia tkanki miekkie (krazek stawowy) 62. Zakres obrazowanego materialu wybierany recznie lub automatycznie. promien glowny przebiega od strony przeciwnej pod katem 15-20 stopni do kasety. slinianki – zakazenie przez ciaglosc].1. ewentualnie przerwanie zrostow w znieczuleniu ogolnym za pomoca szczekorozwieracza. Zapewnia otrzymanie zdjec bez artefaktow w kazdych warunkach anatomicznych. uwolnienie stawu z bloku kostnego z dokladnym wygladzeniem brzegow odlamow lub wyciąć wyrostek kłykciowy lub stworzyć staw rzekomy przez przecięcie wyrostka kłykciowego. opierajac skron o kasete. Dostawowe wstrzykiwanie sterydow (metylprednizolon – rozluzniaja tkanke laczna. dol stawowy i szpare stawowa oraz przy otwartych ustach ustawienie glowy na guzku stawowym – przegladowe boczne (przezgardlowe) zdjecie stawow wg Parmy – film o rozmiarach 13 x 18 cm ulozony jest poprzecznie w stosunku do dlugiej osi ciala. 62. wszczepienie sztucznego metalowego klykcia przykreconego srubami do galezi zuchwy. wywiad (poczatek choroby.czy obustronne oraz od wieku w jakim powstalo asymetria twarzy poglebia sie w miare wzrostu chorego na skutek prawidłowego wzrostu tkanek miekkich przy niedorozwoju zuchwy i rzekomego splaszczenia twarzy po stronie zdrowej jesli zesztywnienie wystepuje u osoby doroslej – ograniczenie rozwarcia szczek. najczesciej dotyczy jednego stawu – staw zdrowy jest niezmieniony mimo dlugotrwalego unieruchomienia drugiegi i natychmiast po operacji podejmuje prawidlowa czynność obraz anatomopatologiczny zalezy od czasu trwania schorzenia i przyczyny wywolujacej objawy kliniczne zaleza od tego czy zesztywnienie jest jedno. RTG [badanie porownawcze obu stawow w projekcji Schillera. Promien glowny przebiega prostopadle do kasety wzdluz linii laczacej oba stawy. urazy. usta otwarte lub zakmniete. Odleglosc ogniska od filmu 70 cm. prowadza do osteoporozy wewnatrzstawowej) rtg stawow: – zdjecie boczne (skroniowo-uszne) wg Schillera – kaseta z filmem 13 x 18 cm przylega do ucha pacjenta. Uwidacznia dol stawowy i ustwienie glowy przy ustach otwartych. Usta max rozwarte. zachowawcze] – zesztywnienie kostne – zachowawcze – zesztywnienie wlokniste – mechanoterapia za pomoca aparatu blokowego lub szczekorozwieracza w celu utrwalenia szerokiego rozwierania szczek.złamania wyrostka kłykciowego [podkłykciowe] lub dziobiastego zrost kostny moze dotyczyc tylko wyrostka klykciowego lub dziobiastego z koscia skroniowa lub zlania sie w postaci mostu kostnego galezi zuchwy i nasady luku jarzmowego w jedna calosc zesztywnienie powstaje zwykle do 10 r. Uwidacznia glowy i szyjki zuchwy – Zdjecie stawu wg Pordesa – film 18 x 24 cm. szkarlatyna] – zakazenie krwiopochodne . można podjąć próbę leczenia zachowawczego * wrodzone * nabyte – spowodowane urazem. . dolek stawowy i glowe zuchwy w plaszczyznie strzalkowej – tylno-przednie (potyliczno-nosowe) przegladowe zdjecie stawu wg Clementschitscha – film o rozmiarach 18 x 24 cm ulozony wzdluz dlugiej osi ciala skosnie do stolu. nastepowe leczenie ortopedyczne . wsteczne wypelnienie kanalow .. rozwija sie powoli postacie: * prawdziwe  zrost wewnątrztorebkowy powierzchni stawowych. Uwidacznia panewke stawu. Pacjent siedzi. wylewy krwawe] poród kleszczowy . – Zdjecie przezoczodolowe wg Zimmera – dostarcza informacji o ksztalcie glowy zuchwy w kierunku przedniotylnym (przewaga nad innymi – rzut boczny). Promien glowny pada 5 stopni przed i 10 stopni ponizej linii laczacej oba stawy. problemy z przyjmowaniem pokarmów. leczenie wyłącznie operacyjne * fałszywe.z. zapalenia) Leczenie: – operacyjne [ciecie w okolicy kata zuchwy. KT.urazy okołoporodowe [stłuczenia. protetyczne. Pacjent siedzi lub lezy przyciskajac skron i ucho (trzon zuchwy nie przylega do kasety). opierajac o kasete czolo i nos.w przebiegu chorób zakaźnych [odra. Rzadko wykonywane – szkodliwy wplyw promieniowania na soczewke oka – zdjecie tomograficzne ssz – dostarczaja dokladnych inf na temat budowy stawu. Promien glowny kieruje sie wzdluz linii laczacej kark z nasada nosa. sztuczne  zrost pozatorebkowy. Zdjecia wartwowe – warstwa o grubosci od 1 do 10 mm. stawu. Uwidacznia glowe zuchwy.

duza ilosc mucyny. powodują okresowe stany zapalne włóknienie ściany przewodu  i jego zwężenie – klinicznie objawy obecnosci kamienia staja sie widoczne gdy wsytepuja objawy niedroznosci przewodu – bóle po pobraniu pokarmów twardych i kwaśnych – nagly obrzęk i silny ból o chakarterze napadowym po zaczopowaniu przewodu wyprowadzającego [kolka ślinowa]. choroby zapalne (pierwotne. bolesność uciskowa. zwapnienia naczyń (flebolit – kamien zylny). panorama – sialografia [p-wskazane w ostrym stanie zapalnym] – wskazana gdy kamien jest niewidoczny na rtg – na sialografii uwidacznia sie miejsce niedroznosci. wąski przebieg przewodu Warthona. Heerfordta.1. umiejscowienia. w chorobach przytarczycy. soli nieorganicznych} -> spowolnienie przeplywu sliny. zapalenia swoiste. moze wystapic zapalenie wezlow chlonnych – stopniowe zmniejszanie sie obrzeku przy braku stymulacji wydzielania sliny – zaburzenia wydzielania śliny – moze doprowadzic do kompletnego zaczopowania przewodu i wystapienia zakazenia – niedroznosc powikłana lub niepowklana prowadzi do zaniku komorek wydzielniczych – Rozpoznanie: – palpacyjne badanie z jednoczesna obserwacja ujscia przewodu [oburęczne wewnątrz. zespół objawów Mikulicza – Leczenie – zal od wielkosci kamienia. kostniak. często szczekoscisk.2.62. Sjogrena. nad gazlezia zuchwy. w poblizu ujscia). wzmożona spoistość. na tylnym brzegu m zuchwowo-gnykowego. sialolitiazy (kamice) – zwiazane z obecnoscia kamieni w przewodach wyprowadzajacych duzych lub malych gruczolow – etiologia: – wytrącanie się ze śliny soli mineralnych wokół substancji organicznych w miąższu gruczołu a częściej w przewodzie – powtarzające się stany zapalne poprzez zaleganie śliny – zaburzenia gospodarki Ca-P. zespoly zwyrodnieniowe – Mikulicza. ujscie male. choroby niezapalne slinianek – – – choroby gruczolow slinowych dzielimy na: wady wrodzone. długi.2x wiecej niz w przyusznej. choroby niezapalne (sialolitiazy – kamice. zaczerwienienie dna j u. Partsch 1 63. ujście niedrożne. watrobowych) – podzial: miąższowa i przewodow – Objawy: – zależą od wielkości kamienia  małe – moga byc bezobjawowe. wady enzymatyczne – najczęściej w przewodzie wyprowadzającym ślinianki podżuchwowej [80-90%]{uwarunkowanie anatomiczne: kręty – ostre zagiecia (1. nowotwory. zgryzowe. torbiele. zasadowe pH. ptialiny. popromiennie uszkodzenie slinianek). nasilenia objawow i stanu klinicznego . złamane korzenie. 63. material do wypelnien przepcheniety przez wiercholek]. – najrzadziej w podjezykowej – sklonnosc osobnicza do tworzenia kamieni (nerkowych. zawiązki zębów. obrzęk ślinianki i jej ujścia. wyciek treści ropnej gdy wspolistnieje zapalenie] – kamienie miazszowe tylne slinianki podzuchwowej nie sa wyczywalne badaniem palpacyjnym – slinianke przyuszna bada sie zewnatrzustnie oburecznie. urazy zespoly zwyrodnieniowe – patrz 27. wtorne).3. 2.lub zewnątrzustnie. przewod i jego ujscie wewnatrzustnie – badanie slinianki podjezykowej – w 1/3 przedniej dna j u oburecznie – USG – endoskopia – zgłębnikowanie przewodu wyprowadzającego – przeglądowe zdjęcie RTG [fałszywie dodatnie obrazy dają zwapniałe węzły chłonne szyi. ogniska sklerotycznej tkanki kostnej. sialoadenozy – sialozy. fosforanu i weglanu wapnia. fizyko-chemiczne właściwości sliny – wieksza gestosc. przetoka – torbiel zastoinowa – Różnicowanie: – guz. zaburzenia w wydzielaniu śliny. co posrednio swiadczy o obecnosci kamienia – Powikłania: – przewlekłe zmiany zapalne – ropien slinianki.

kamienie małe  leczenie zachowawcze – środki ślinopędne: – Tinctura Calami 20 kropli na ½ szklanki wody 3x dziennie p.o. – mieszanka Jankowskiego [gdy uczulenie na pilokarpinę] o Natri bikarb. 14,0 Kalii jodami 9,0 Aq dest ad 250 o Natrii salicyli ci 7,0 Aq dest ad 250 Rp. 2 x dziennie po 1 łyżce z każdego – roztwór pilokarpiny 1% 20ml[5 kropel na ½ szklanki 3x dziennie p.o.] – roztwór pilokarpiny 0,5% 20ml[8 kropel na ½ szklanki 3x dziennie p.o.] przez 14 dni – środki rozkurczowe i p-bólowe – zgłębnikowanie przewodów wyprowadzających (poszerzenie coraz wiekszymi rozmiarami narzedzia) – antybiotyki w stanie zaostrzonym kamień duży  leczenie chirurgiczne - w znieczuleniu miejscowym, chwytamy kamień przez tkanki podkuwamy go z przodu i z tyłu w celu unieruchomienia, nacinamy błonę śluzową nad nim i przewód, do przewodu wprowadzamy dren na 10 dni i zszywamy; gdy kamień poniżej zgięcia to dojście podżuchwowe – całkowite usunięcie ślinianki w przypadku kamienia miąższu (przedniego lub tylnego – w stosunku do linii poprzecznej przebiegajacej miedzy pierwszymi trzonowcami dolnymi), kamień zlokalizowany bardzo dotylnie, nieudany zabieg z dostępu wewnątrzustnego – sialodochoplastyka (rewizja przewodu slinowego) – ciecie wzdluz przewodu, usuniecie kamienia, podszycie brzegow przewodu do dna j u - > slina wyplywa przez otwarty przewod, przewdo jest krotszy, ujscie szersze – laserowo – endoskopowo

sialoadenozy (sialozy) – niezapalne, nienowotworowe choroby slinianek, powstajace wskutek zaburzon wydzielania i metabolizmu gruczolu – etiologia niejasna – dotycza glownie slinianek przyusznych – objawy: nawracajace, czasem bolesne obrzeki obu slinianek (obrzek moze obejmowac również slinianki podzuchwowe) – rozwijaja sie u chorych z zaburzona funkcja gruczolow wydzielania wewnetrznego, z zaburzeniami metabolicznymi, niedozywionych, z chorobami neurologicznymi – sa nastepstwem chorob ogolnoustrojowych – moga dotyczyc pojedynczych lub wszystkich gruczolow – sialoadenozy hormonalne – powiekszenie slinianek przyusznych wystepuje w prawie wszystkich chorobach endokrynologicznych, zwlaszcza u cukrzykow, w niedoczynnosci lub nadczynnosci tarczycy, w menopauzie i andropauzie, w czasie ciazy i laktacji, w chorobie Cushinga i Addisona – sialoadenozy metaboliczne – w przypadku niedobialczenia, wyniszczenie u alkoholikow, w anoreksji, bulimii, w chorobach zwiazanych z niedoborem witamin (beri-beri, pelagra, szkorbut), w otylosci i hiperlipidemii, spowodowane wplywem niektorych lekow dzialajacych na uklad wspolczulny, przywspolczulny oraz lekow psychotropowych – sialoadenozy neurogenne – zwiazane z zaburzeniem funkcji ukladu autonomicznego – niedoczynnosc ukladu lub neuropatia (np. u cukrzykow i alkoholikow) – leczenie: uzupelnienie niedoboru witamin, odzywienie, uregulowanie hormonow popromienne uszkodzenie slinianek – stopien uszkodzenia zalezy od dawki promieniowania – dawka 10 Gy (grejow) – nagle, bardzo bolesne obrzmienie slinianki znajdujacej sie w polu napromieniowania – zaburzenie czynnosci o 50% – dawka 60-70 Gy – czynność zniszczona o 80%, często nieodwracalnie – mechanizm zniszczenia polega na zniszczeniu miazszu slinianki, uszkodzeniu systemu przewodow wewnatrzsliniankowych, zaburzeniu skladu chemicznego sliny. – Objawy: zmniejszone wydzielanie sliny i suchosc jamy ustnej (xerostomia/asialia) – Leczenie objawowe: sztuczna slina, plukanie j u roztworami witamin A i E

63.2. zlamanie wyrostka zebodolowego

– –

– – – – – – – – – – – – – – – –

przewaznie zlamanie bezposrednie zlamania wyrostka można podzielic na 4 klasy: – I – obejmuje bezzebny wyrostek – II – uzebiony wyrostek bez lub z niewielkim przemieszczeniem – III – uzebiony wyrostek ze srednim lub duzym przemieszczeniem – IV – towarzyszy innym zlamaniom kosci w danej okolicy o postaci klinicznej zlamania decyduje sla i kierunek dzialania urazu – szczeka: – zlamanie obejmujace sciany kostne zebodolu jednego lub kliku zebow, ktoremu towarzyszy ich zwichniecie – przewaznie zlamania podokostnowe – zlamanie wyrostka zebodolowego szczeki bez otwarcia zatoki – dotyczy odcinka uzebionego od kla do kla. Odlam kostny wraz z zebami przemieszczony jest do wewnatrz – zlamanie wyrostka szczeki z otwarciem zatoki – uraz bezposredni, rzadko izolowane zlamanie, dotyczy guza szczeki – zmiazdzenie wyrostka – przewaznie w odcinku przednim, u dzieci. Zuchwa: zlamanie dotyczy najczesciej przedniego odcinka, jest zlamaniem otwartym. W bezzebiu caalkowitym nie jest spotykane linia zlamania przebiega najczesciej poza wierzcholkami korzeni zebow, rzadziej ponizej wierzcholkow w obrazie klinicznym: uszkodzenie warg i blony sluzowej pokrywajacej wyrostek, które ma wszystkie cechy rany tluczonej: poszarpane, nierowne brzegi, wylewy krwawe. Zeby wraz z wyrostkiem wykazuja przemieszczenie w kierunku uderzenia (najczęściej w kierunku j u) wskutek przemieszczenia dochodzi do zaburzenia w mniejszym lub wiekszym stopniu w zwarciu szczek zlamany wyrostek wykazuje patologiczna ruchomosc, rzadziej jest nieruchomy wskutek zaklinowania duze przemieszczenie z reguly prowadzi do rozerwania blony sluzowej w przedsionku j u, a korzenie zebow tkwiacych w odlamie sa odsloniete w przypadku mniejszych przemieszczen gdy nie doszlo do rozerwania peczka naczyniowo-nerwowego zywotnosc zebow moze byc zachowana rozpoznanie: obraz kliniczny, rtg (zdjecia wewnatrzustne lub zewnatrzustne) – standart: pantomograficzne nastawienie moze sprawiac duze trudnosci, zwlaszcza gdy linia zlamania przebiega w obrebie korzeni zebow, a ich wierzcholki opuscily zebodoly. Nastawienia dokonuje sie recznie lub za pomoca kleszczy ekstrakcyjnych w zlamaniach zaklinowanych, gdy nastawienie odreczne jest trudne, można posluzyc sie elastycznym wyciagiem miedzyszczekowym. Celem unieruchomienia stosuje sie zaopatrzenie jednoszczekowe – szyna akrylanowa lub druciana (jesli bez przemieszczenia), z przemieszczeniem – dwuszczekowe z wyciagiem czas unieruchomienia jest dluzszy niz w zlamaniach zuchwy – 8 tyg (dzieci 4) rokowanie dobre. mimo znacznych obrazen blony sluzowej odzywienie odlamu jest wystarczające. Nalezy wczesnie nastawic odlamy i chirurgicznie zaopatrzyc rany tkanek miekkich obowiązuje okresowa kontrola zywotnosci zebow – jesli martwe to leczenie kanalowe lub ekstrakcja usuwanie zlamanego wyrostka jest bledem, gdyz nawet czesciowo obnazony wyrostke latwo sie wgaja

63.3. wskazania i postepowanie w dlutowaniu 64. 64.1. srodki znieczulajace Środkami znieczulającymi – nazywamy te substancje chemiczne, które posiadają zdolność odwracalnego przerywania przewodzenia bodźców we włóknach bólowych, nie wpływając równocześnie na przekaźnictwo w innych włóknach nerwowych. W pełni przydatny klinicznie środek znieczulający miejscowo winien mieć następujące cechy: 1. rozpuszczalność w wodzie i płynach fizjologicznych 2. nie rozpadać się podczas wyjaławiania 3. niedrażnienie tkanek 4. szybkie działanie znieczulające, długo utrzymujące się i odwracalne 5. ograniczone do włókien nerwowych 6. mała toksyczność 7. środek i jego produkty nie powinny wywoływać miejscowych ani też ogólnych odczynów uczuleniowych. Podzial: – amidowe – dlugi czas poltrwania, rzadko wywoluja reakcje anafilakyczne (uczuleniowe), często toksyczne

estrowe – krotki czas poltrwania, rzadko reakcje toksyczne, czesciej anafilaktyczne – prokaina

1. Lignokaina – (Lidocaine, Lignocaine, Xylocaine) - pochodna amidowa ksylidyny - działa 3x silniej, szybciej i dłużej niż prokaina - bardziej toksyczna - max. dawka dla dorosłych, bez środków zwężających naczynia – 3mg na kg masy ciała, nie przekraczając 200mg z dodatkiem środków obkurczajacych – 7mg na kg m.c., nie przekraczając 500mg - bardzo rzadko powoduje uczulenia - w postaci wodnych roztworów, 4% maści, żelu lub aerozolu, w znieczuleniach przewodowych roztwór 1-2% - stosując powierzchniowo roztwór 4% nie przekraczać 5ml (20 rozpyleń) • czas działania 2h z adrenalina, bez 45-60mi • - skutecznie zwalcza niemiarowość serca (szczególnie pochodzenia komorowego), działa depresyjnie na przewodnictwo we włóknach Purkinjego 2. Bupiwakaina (Bupivacaine, Marcaine, Marcain) - z grupy amidów - siła i czas działania 4x większy niż lignokainy (duża siła wiązania z tkanką nerwową) - może być stosowana do wszystkich rodzajów znieczulenia miejscowego - max. bezpieczna dawka jednorazowa – bez dodatku adrenaliny 150mg z adrenaliną 300mg - nasiękowo – roztwór 0.25-0.35%, przewodowo – 0.35-0.5% - dawka max. - 2mg na kg m.c. - bardzo mała toksyczność - działanie kardiotoksyczne - ze względu na bardzo długi czas działania polecana do wykonywania długotrwałych blokad nerwów - lewobupiwakaina – bardzo podobna pod względem budowy i działania do bupiwakainy. Zaleta: mniejsza kardiotoksyczność 3. Prylokaina (Prilocaine, Pitanest, Propitocaine) - bez adrenaliny działa dłużej niż lignokaina, a z adrenaliną ma podobny czas działania - ujemnym skutkiem jest ryzyko gwałtownego zwiększenia jej stężenia we krwi, gdyż tylko w niewielkim stopniu wiąże się z białkami osocza - dawka max. - 400mg bez adrenaliny, 600mg z adrenaliną (dawka bezpieczna 4mg na kg m.c.) 4. EMLA - mieszanina eutektyczna prilokainy i lidokainy - środek znieczulający powierzchniowo bez potrzeby wykonywania wstrzyknięć - 5% krem - długotrwała analgezja pozwalająca na wykonywanie umiarkowanie bolesnych zabiegów - coraz szersze zastosowanie i bardzo dobra tolerancja - stos. od 3 r..ż. 5. Tetrakaina (Amethocaine, Pantocaine, Dicicaine) - dobrze rozpuszcza się w wodzie i alkoholu - duża siła i długi czas działania p-bólowego – do 3h - max. dawka – 0.02-0.1g 6. Scandonest (Scandocaine) - zawiera roztwór chlorowodorku mepiwakainy, z grupy amidow - 1 amp = 1.8 ml = 54 mg chlorowodorku mepiwakainy (max dawka 5,5 amp, dzieci do 20 kg 1,5 amp, do 40 kg 3 amp) - nieznaczne działanie zwężające naczynia krwionośne (wskazana u osób, i których istnieją p-wskazania do stosowania środków obkurczających naczynia) − postaci: roztwór 2 lub 3%, max 300mg (dorosli) − czas trwania krotki 20-30min − stopien wiazania z bialkami osocza 60-78% − od 4 r.z. - mniej toksyczna od lignokainy 7. Ubistesin (chlorowodorek artykainy) - zawiera chlorowodorek artykainy 40 mg/ml (pochodna amidowa), chlorowodorek adrenaliny

zab. dzieci. Etocaine. Żuchwowego) połączenia między n.1 kropla roztworu adrenaliny 1:1000 na 1 lub 2 ml roztworu lidokainy (1:20 000 lub 1:40 000).z grupy estrów kwasu benzoesowego . steroidy w iniekcjach dostawowych. fizykoterapia. korbasil (syntetyczne). fenytoina. zmniejszenie wchłaniania (zmniejsza się też ilość środka potrzebna do znieczulenia) oraz zmiejszenie krwawienia w polu operacyjnym . zbaczanie zuchwy w strone zdrowa. torbiele zastoinowe – – – torbiele tkanek miekkich moga dotyczyc gruczolow sluzowych. 10 kropli. promieniujące do języka. powoduje bradykardię.suprarenina. fenylefryna 64. uszno-skroniowym a potylicznym większym (przez gałęzie skroniowe powierzchowne) i językowym (przez zwój uszny) powodują jego promieniowanie przyczyny – nieznane (patologie ssż w sprzyjających warunkach – przemieszczenie krazka. wzgledem stawu w nastepstwie zmian zapalno-zwyrodnieniowych lub urazu) leczenie – skorygowanie patologii ssż (korekta wad zgryzu.nie przenika przez błonę śluzową . Nowokaina (Polocaine. dawka max. natomiast pojawienie się bólu przy ruchu w ssż lub ucisku w jego okolicy) patomechanizm – zmiany stawowe powodują. podwyższona temperatura. Novocaine. pojawiające się przy dłuższym mówieniu lub żuciu. Przeciwwskazania: nadczynność tarczycy.obecnie nie stosowany ze względu na ryzyko porażenia ośrodka oddechowego po przedostaniu się jego oparów do dród oddechowych Środki zwężające naczynia krwionośne . zespol Costena – – – – – – – – – – – – spowodowany dynamicznymi zaburzeniami czynności ssż bóle w okolicy ssż.L-noradrenalina – podnosi zarówno skurczowe jak i rozkurczowe ciśnienie krwi. blokady okolostawowe 66. ciąża.dawka max: dorosli 7 mg/kg masy ciala (max 500 mg) 9.3. czynnościowe nerek.często wywołuje uczulenia 10.podanie środków obkurczających powoduje osłabienie toksycznego działania leku poprzez wydłużenie czasu jego działania.1 amp = 1.max. przetoka ustno-zatokowa 64. klonazepam). co powoduje ucisk tętnicy bębenkowej) rtg – zmiany zwyrodnieniowe w stawach różnicowanie z neuralgią nerwu trójdzielnego – inny mechanizm wyzwalania bólu (brak reakcji chorego na ucisk gałęzi n. ucha. .adrenalina . leczenie farmakologiczne (karbamazepina. zwykle przysrodkowo. tepy palpacyjna tkliwosc miesni zwaczy otwieranie ust ograniczone. jaskra.dawniej używany do znieczulenia powierzchniowego . Chlorek etylu . niewydolność krążenia. padaczka. bol jednostronny.rzadko stosowana . wywiera znacznie słabsze działanie na mięśnie gładkie niż adrenalina . slinowych lub łojowych przyczyna – zamknięcie przewodu wyprowadzającego gruczołu ślinowego  zatrzymanie wydzieliny  rozdęcie gruczołu [jama z płynem] . trzaski w stawach objawy osłabienia słuchu.7 ml . V. 66.wszystkie środki znieczulające (z wyj. nadciśnienie tętnicze.2.1. uzupełnienie braków zębowych. szum uszny – w wyniku niedokrwienia błony bębenkowej i części ucha wewnętrznego (do niedokrwienia dochodzi przez przemieszczoną ku tyłowi głowę żuchwy.. nie wpływa na wyrzut minutowy serca. dawka 1g . Procaine) . wyrostka sutkowatego lub potylicy bóle niestałe. Kokainy) działają rozszerzająco na naczynia . niemiarowość serca. cukrzyca (-> hiperglikemia). że wyrostek kłykciowy uciska i drażni tkanki unerwione przez nerw uszno-skroniowy (gałąź n. odpowiednie protezowanie). miażdżyca.

bezbolesne uwypuklenie. nakłucie. Wyłuszczenie torebki torbieli 2. nad m zuchwowo-gnykowym) i gleboka (ponizej powierzchni m zuchwowo-gnykowego) – wzrost powolny.[ziarno grochu -1-1. polip zatoki – leczenie – otwarcie zatoki i usunięcie torbieli KASZAK – t. jako kulisty twór. – kształtu kulistego różnej wielkości. wszycie brzegow mieszka w brzegi blony sluzowej i polaczenia jamy torbieli z jama ustna ŚLUZOWIAK ZATOKI SZCZĘKOWEJ [mucocoele] – powstaje w śluzówce jednej z zatok obocznych nosa z. chełboczące. a brzegi rany obszywamy nicią nylonowa. dobrze ograniczony.5 cm] niebolesne. – jeżeli natomiast mieszek torbieli zostanie przerwany. bocznie od wędzidełka podjęzykowego nad m. badanie RTG [różnicowanie z kamieniami i guzami] . Czynnik anatomiczny: niewielki przekroj przewodow. – mogą ulegać pęknieciu i samowyleczeniu ale nie musi bo ujście dodatkowe nie jest pokryte nabłonkiem ulega zarośnięciu – leczenie: usunięcie w stanie wypełnionym TORBIEL ŚLINIANKI PODJĘZYKOWEJ Żabka (ranula) – również torbiel zastoinowa dużego gruczołu ślinowego ślinianki – podjęzykowej lub wspolnego przewodu wyprowadzającego sliniaki podjezykowej i podzuchwowej w wyniku obliteracji lub wynaczynienia wydzieliny w nastepstwie uszkodzenia przewodu – najczesciej u dzieci i mlodziezy – 2 typy: powierzchowna (w obrebie pola zajmowanego przez gruczol w przestrzeni podjezykowej. zagęszczenie śliny. jajo kurze] – na skórze twarzy lub części owłosionej głowy 66. – różnicowanie: z torbielą skórzastą. usunięcie mieszka w całości staje się niemożliwe. ciągnący płyn leczenie: 1. Przy bardzo powierzchownym polozeniu torbieli i zrosnieciu na duzej powierzchni jej mieszka z blona sluzowa dna j u można wykonac zabieg marsupializacji – wyciecie blony sluzowej warstw powierzchownych i mieszka. która łatwo pęka. kamień ślinowy w śliniance podżuchwowej i podjęzykowej nie dają dolegliwości tylko specyficzny wygląd z przeświecającym płynem [śliną lub śluzem]. Technicznie zabieg jest trudny ze względu na bardzo delikatną torebkę. jedno lub obustronnie. urazowy. – w znieczuleniu nasiękowym wykonuje się ukośne cięcie błony śluzowej wzdłuż bocznego bocznego brzegu guza i tępym narzędziem wyłuszcza się mieszek torbieli. a zawartość wypłynie. czasem razem ze slinianka. Szczękowej – przyczyna: przewlekły stan zapalny zamykający przewód wyprowadzający – bezobjawowa. USG. prześwieca niebieskawa zawartość – wypelniona slinopodobna wydzielina ktora moze ulec zakazeniu – jesli osiagnie znaczne rozmiary moze rozprzestrzeniac sie na szyje i uciskac drogi oddechowe – przyczyna: proces zapalny w obrębie ślinianki podjęzykowej. torbiel zebopochodną. retentione labii]. W świetle torbieli widoczny jest opalizujący płyn śluzowy lub ślinowym[kolor niebieskawy] torebka ulega łatwo przerwaniu. rozrastajac sie moze utrudniac ruchy jezyka.mukocele – powstaje z zaczopowania przewodu wydzielniczego gruczołu ślinowego lub śluzowego. uniemożliwiając w ten sposób zejście się brzegów rany. rzadko bóle głowy i szczęki – rozpoznanie RTG. a ranę zaszywa na głucho. miękką spoistością rozpoznanie – badanie kliniczne. różnej wielkości [orzech włoski.nakłucie daje obecność gęstego. – leży w tylnej części dna jamy ustnej. Żuchwowo-gnykowym – występuje na dnie jamy ustnej. W takim przypadku wycinamy przednią ścianę torbieli wraz z błoną śluzową. retencyjna gruczołów łojowych [kaszak rzekomy]lub t. nakłucie pokazuje przeźroczysty. mowe. wycięcie przedniej ściany torbieli [marsupializacja] TORBIEL WARGI [c. który prowadzi do zaczopowania ujścia przewodu wydzielniczego.3.– – – – przez czynnik zapalny. zlamanie wyrostka zebodolowego 66. wskutek nawykowego przygryzania wargi lub innego urazu. – różnicowanie: guz. narzedzia do usuwania zebow . skórzasta skóry [kaszak właściwy) – półkoliste.2. polykanie. cienką torebką. oleistego płynu i mas łojowych – leczenie: doszczętne ich usunięcie.

a dzioby stanowią proste przedłużenie rękojeści. trzonka i części pracującej w postaci dzioba. Do usuwania górnych zębów służą kleszcze Bertena. Podniebienna część dzioba zakończona jest gładko. co uchroni od wyważenia drugiego trzonowca). Zestaw kleszczy Meissnera składa się z trzech par kleszczy. dzioby ich nie schodzą się. półkoliście.W skład zestawu narzędzi do usuwania zębów wchodzą: – kleszcze – dźwignie – instrumentarium ogólno – chirurgiczne i dentystyczne W Polsce stosuje się dwa typy kleszczy do usuwania zębów tj. a listewka przylegając do szyjki i korzeni stanowi o stabilnym umieszczeniu dziobów kleszczy na zębie. jak również małe i wąskie siekacze. przeznaczonych do usuwania zębów mlecznych. lub gdy jedna ze ścian zęba jest zniszczona. których rękojeść jak i dzioby – dla ominięcia kąta ust – wygięte są esowato. co umożliwia odchylenie tkanek miękkich podczas wtłaczania kleszczy. lecz szerszych dziobach. Zestaw kleszczy Bertena. jedne o dziobach szerokich – do usuwania korzeni o większych rozmiarach (siekacze centralne. Używana jest też do zwichnięcia i usunięcia dolnych zębów mądrości (koniecznym warunkiem zastosowania tej dźwigni w tym przypadku jest obecność obu sąsiednich zębów trzonowych. korzenie policzkowe trzonowców. Czasem stosowana jest do głębokiego odreparowania dziąsła przed nałożeniem kleszczy. zwanych także anatomicznymi składa się z kilkunastu różnych typów. tworząc linię łukowatą Do usuwania górnych zębów –przedtrzonowych służą kleszcze esowate. Dźwignia prosta Beina służy do usuwania korzeni zębów w żuchwie. Takie ukształtowanie kleszczy ułatwia założenie ich na szyjkę zęba jak i manipulację. Nazwa ich wywodzi się stąd. lub w braku pierwszego. Tam. Dzioby tych kleszczy schodzą się pod dużym kątem. korzenie podniebienne trzonowców i kleszcze o dziobach wąskich przeznaczone do usuwania korzeni o małej średnicy (boczny siekacz. Stosowanie tej dźwigni w szczęce jest niecelowe. odgiętych pod znacznym kątem i długiej rękojeści Osobną grupę kleszczy Bertena stanowią kleszcze korzeniowe do usuwania korzeni górnych zębów. które podczas wtłaczania wnikają między korzeń bliższy i dalszy. zabezpieczenie szpary korkiem stensowym lub w inny sposób. Dzioby tych kleszczy schodzą się. przeznaczonych do usuwania poszczególnych grup zębów. natomiast policzkowa posiada na stronie wewnętrznej wystającą listewkę zakończoną u dołu kolcem. gdzie występują trudności techniczne z nałożeniem kleszczy Bertena (szczękościsk). kłów. które posiadają układ ramion jak kleszcze używane do usuwania górnych zębów. których dzioby stanowią przedłużenie rękojeści. zwłaszcza zębów trzonowych. że są to jedyne kleszcze w zestawie Bertena. Do usuwania dolnych siekaczy. które nie są dostosowane do anatomicznej budowy szyjki poszczególnych zębów. korzenie pierwszego przedtrzonowca. przedtrzonowców oraz szerokich korzeni Trzecia para posiada dzioby wąskie i schodzące się pod dużym kątem Tymi kleszczami usuwa się korzenie zębów. głęboko złamany korzeń drugiego przedtrzonowca. zwłaszcza przy głębokich złamaniach korzeni. rynienki czy klina. Położenie anatomiczne zębów trzonowych warunkuje konieczność dwu typów kleszczy – prawych i lewych. Cechą charakterystyczną tych kleszczy jest kształt dziobów. Każda dźwignia składa się z rękojeści. lecz ich dzioby skierowane są ku dołowi pod kątem prostym Do usuwania korzeni w żuchwie stosuje się kleszcze o schodzących się dziobach w dwóch rodzajach – o dziobach szerszych lecz krótszych i dłuższych lecz węższych Pełen zestaw kleszczy Bertena obejmuje jeszcze kleszcze o mniejszych rozmiarach zarówno rękojeści jak dziobów. DŹWIGNIE – służą do usuwania korzeni zębowych. lecz do kształtu i wypukłości koron zębowych. z drugiej strony ułatwia uchwycenie korzenia. Z uwagi na znacznie większe wymiary zębów trzonowych. których dzioby w stosunku do rękojeści odchylone są w miejscu zamka pod kątem prostym. Niektóre zestawy zawierają specjalne kleszcze do usuwania dolnych siekaczy o krótszych. Do usuwania zębów dolnych służy w zestawie Bertena specjalny rodzaj kleszczy. Kleszcze Bertena do usuwania górnych przedtrzonowych również wygięte są esowato. Wyróżniamy dwa rodzaje kleszczy. węższych i schodzących się dziobach Do usuwania dolnych zębów trzonowych służą kleszcze o nie schodzących się. drugi przedtrzonowiec. Do usuwania górnych zębów siecznych i kłów służą kleszcze proste. a także dolnych zębów mądrości. różniących się tylko kształtem dziobów. Instrument ten posiada . których rękojeść nie jest wygięta. Po wtłoczeniu tych kleszczy kolec wnika między oba korzenie policzkowe. który odpowiada budowie anatomicznej koron i obwodowi szyjek zębowych – stąd ich nazwa. kleszcze Meissnera posiadając bardzo chwytne dzioby i długie ramię oddają nieocenioną usługę w precyzyjnym i skutecznym operowaniu. Do usuwania górnych zębów mądrości służą w zestawie Bertena specjalne kleszcze o szerokich nie schodzących się dziobach. Do usuwania zębów trzonowych górnych i dolnych służą kleszcze o szerokich i nie schodzących się dziobach Druga para kleszczy o dziobach nieco węższych i schodzących się linijnie służy do usuwania zębów siecznych. kleszcze Bertena i Meissnera. Dzioby tych kleszczy zaopatrzone są w trzpienie. Kleszcze Meissnera zwłaszcza o dziobach szerokich i średnie stosowane są chętnie przez doświadczonych lekarzy do usuwania dolnych zębów mądrości jak i dolnych trzonowców. Dzioby tych kleszczy nie schodzą się. kleszcze poprzeczne. kłów i przedtrzonowców służą kleszcze o nie schodzących się dziobach. Do usuwania zębów mądrości przeznaczone są tzw.

użycie siły przy ruchach winno być bardzo wyważone. z drugiej wypukły. odchylony pod lekko rozwartym kątem. co powoduje roznorodnosc obrazu klinicznego. Dźwignia ta służy do wyważania dolnych zębów mądrości przy zachowaniu wyżej wzmiankowanych warunków Inne dźwignie stosowane w chirurgii stomatologicznej: – dźwignie boczne – stosowane w tych samych celach co dźwignie Wintera – – kozia stópka – stosowana bardzo rzadko do usuwania korzeni luźno tkwiących w zębodole żuchwy. zniekształcenie. bezstrukturalnej kosci. w tych przypadkach. luźno tkwiących w zębodole resztek korzeniowych. Dysplazja włóknista jest chorobą nabytą spowodowaną mutacją w komórkach somatycznych. zaburzenia zgryzu i zwarcia. nieswoiste zapalenia bakteryjne objawy: – zmiany w żuchwie (w kacie. Odpowiednio dobrane fabrycznie parametry. czasem rozprzestrzeniaja sie do podstawy czaszki lub jej pokrywy – zmiany znieksztalcajace powstają powoli powodując ścieńczenie blaszki zbitej i rozdęcie kości – spowodowane rozrostem w warstwie gabczastej bialoszarych. neurohormonalne. gdy został już usunięty jeden z korzeni. metaplastycznej. dysplazja wloknista (dysplasia fibrosa ossis) = zwyrodnienie wlokniste – – – – – – – – – choroba polegajaca na zaburzeniu wzrostu i modelowania oraz zmianach w strukturze kosci w okresie przemian tkanki lacznej w chrzestna lub kostna z tendencja do powstawania nowej. Dotyczy to zwłaszcza głęboko złamanych korzeni podniebiennych górnych trzonowców. torbielowata (najczestsza) i mieszana.zbyt grubą część pracującą. asymetria – przemieszczenia zębów. złamani patologiczne . trzonie lub galezi).ż głównie u kobiet na podstawie badan rtg dzieli sie dysplazje na: zageszczajaca. Rozległość zmian zależy od czasu w jakim zaszła mutacja W przypadku. wloknistych mas – spoistość mas ziarnista. korzeni zębowych zarówno szczęce jak i żuchwie Kleszczyki chirurgiczne o dziobach prostych lub wygiętych stosowane są do usuwania małych. niedrożność nosa. starsze [twarde. szczęce. zwłaszcza podczas usuwania zębów przedtrzonowych i trzonowych grozi wtłoczeniem zęba lub samej dźwigni do zatoki szczękowej Dźwignia Wintera o rękojeści w kształcie walca umieszczonej prostopadle do trzonka posiada ostry dziób w kształcie trójkąta. Skrobaczka kostna (raspator). nawet głęboko. urazy. 67. uwapnione] niebolesne. lub prawo (dźwignia prawa). torbielowata. Jedna strona dzioba jest wypukła. gdy zachowana jest ściana policzkowa korzenia Instrumentarium ogólnochirurgiczne i dentystyczne używane do usuwania zębów. Instrument ten stosowany jest szeroko do usuwania złamanych. gdy resztka korzeniowa po usuwanym zębie posiada szeroki kanał korzeniowy i tkwi luźno w zębodole wprowadzenie poszerzacza kanałowego do kanału pozwala na szybkie i skuteczne jej usunięcie. uniemożliwiającą wtłoczenie jej w wąską szparę ozębnową. wzglednej stabilizacji. odkształcanie i sprężystość części pracującej i ramienia pozwalają na wtłoczenie części pracującej instrumentu w szparę ozębnową. przemieszczenia gałki ocznej. Dźwignię zakładamy do zębodołu po usuniętym korzeniu i za pomocą ostrego dzioba wykonując półobrotowe ruchy wyważające. 67. a dziób skierowany jest w lewo (dźwignia lewa). ktora wtornie moze ulegac mineralizacji i zwapnieniu. Ze względu poprzeczne położenie rękojeści w stosunku do trzonka tej dźwigni. usuwa się najpierw przegrodę międzykorzeniową a w następnej kolejności pozostały korzeń. ustepowania zmian u osobników młodych 10-20 r. których usunięcie za pomocą kleszczy jest niemożliwe W niektórych przypadkach. kości jarzmowej. Dźwignie te służą do usuwania korzeni dolnych zębów trzonowych. kiedy mutacja zachodzi we wczesnym okresie rozwoju choroba obejmuje rozległe partie ciała i nazywana jest zespołem McCune’a – Albright’a może być we wszystkich kościach (wieloogniskowa). Można wyrozncia okresy: narastania objawow. mikroskopowegi i radiologicznego. jednak najczęściej w kościach czaszki istota – przemiana prawidlowej tkanki kostnej w tkankę włóknistą a następnie w tkankę osteoidalną (kostnawa) w roznych okresach choroby zmienia sie proporcja elementow wloknistych do kostnych. zaburzenia ssż. na zginanie. Poza tym operowanie dźwignią Beina w górnej szczęce. druga wklęsła. a znaczna odporność na odkształcenie i złamania pozwala na użycie stosunkowo dużej sity. gdyż brutalne posługiwanie się tym instrumentem może doprowadzić do złamania żuchwy Dźwignia Lecluse'a posiada szeroką rękojeść osadzoną prostopadle do trzonka. o lekko wypukłej powierzchni z jednej strony i płaskiej części pracującej. a odgięty bagnetowato dziób jest z jednej strony płaski (część pracująca). żwirowata. Jest to instrument o prostej rękojeści i ramieniu zakończonym spłaszczoną końcówką.1. przyczyna: – zaburzenia aktywności kostnotwórczej mezenchymy zarodkowej – zmiany genetyczne.

Łączną – etiologia: zaburzenia rozwojowe. nerwowe. kości mogą ulec złamaniu – rozpoznanie: oligobiopsja [tk. przedwczesne dojrzewanie płciowe – 3 postacie: poliosteotyczna (najczestsza). jednak w niewielkim procencie przypadków transformacja nowotworowa zmiany może prowadzić do zgonu Rasa: Nie występują specyficzne predyspozycje rasowe Płeć: Częstość występowania u kobiet i mężczyzn jest taka sama – – – – zespół Jaffe’a. Zmiany zazwyczaj są jednostronne. gałki oczne ku górze skierowane. masywie szczękowo-jarzmowym. kostna przekształca się w włóknistą tk. szczęk. Częściej zlokalizowana jest w odcinku tylnym. chroniczne zapalenia kości – objawy: ścieńczenie kości i ich rozdęcie.Dysplazja włóknista czaszkowo – twarzowa może występować w trzech postaciach: Dysplazja włóknista jednoogniskowa . w obrębie katów i gałęzi żuchwy. ciemieniowe. ścieńczenie blaszki kostnej. lub usuniecie zmiany i plastyka kości choroba Albraighta [WRODZONA] – zaburzenia w kościach plus zaburzenia hormonalne [ przedwczesne dojrzewanie płciowe i plamy na skórze lub błonie śluzowej odpowiadające zmianom w kościach].Lichtensteina [WRODZONA] – dotyczy tylko jednej kości – tk. twarz okrągła „kwadratowa” – wewnątrzustnie zaburzenia wyrzynania zębów. Ekspansja w kości jest powolna i bezbolesna. Zazwyczaj dysplazja włóknista nie jest śmiertelną chorobą. najczęściej w kości czołowej. Pageta. badanie krwi [F i Ca w normie]. tworzenie torbieli i sklerotyzacja kości. ubytek torbielowaty. 2 razy częściej występuje w szczęce niż w żuchwie. kości jarzmowych – wygląd pucułowatego aniołka. guz olbrzymiokomórkowy – leczenie: objawowe. RTG: obraz matowego szkła – przewaga procesów kostnienia – różnicowanie: osteoporoza. poliosteotyczna z zaburzeniami dokrenymi (tzw prawdziwy zespol Albrighta) – leczenie zachowawcze.prawie zawsze występuje u kobiet Zmiany jedno i wieloogniskowe najczęściej pojawiają się w pierwszej lub drugiej dekadzie życia. prawie wylacznie u dziewczat. ch. rozdęcie żuchwy. u dzieci i wieku młodzieńczym.dotyczy blisko 70% przypadków Dysplazja włóknista wieloogniskowa . Wzrost zmian kończy się zazwyczaj z zakończeniem dojrzewania. wykrywany miedzy 4 a 15 r. wyrostki kłykciowe nie . urazy. trzonie kości klinowej. – cechy: zwłóknienie szpiku.najczęściej występuje w pierwszej dekadzie życia Zespół Albright’a .z.pojedyncze zmiany . monooesteotyczna. Ciąża może powodować ponowną aktywność wzrostową zmian. hormonalne. u dzieci – procesy kostnogubne którym towarzyszy proces mineralizacji – torbielowate zmiany. klinowe – cechy kliniczne: zaciemnienie kości zatok/ przewodów nosowych. chirurgiczne [gdy dolegliwości bolowe]+ hormonalne lwia twarz [NABYTE] – dotyczy najczęściej kości czołowej. zęby ulegają rozchwianiu i wypadaniu – leczenie: chirurgiczne modelowanie kości cherubizm [DZIEDZICZNE] – choroba dziedziczna. zwężenie i spłycenie przedniego dołu czaszki [głuchota i ślepota – uciski nerwów przez zwężające się ujścia]. Pacjent może nie zgłaszać żadnych dolegliwości lub skarżyć się na nawracające obrzęki. podniebienie twarde w kształcie litery V – RTG: obustronne zniekształcenie. szczęk i jarzmowej  deformacje i pogrubienia kosci – postac zageszczajaca dysplazji – zmiany symetryczne obejmujace kosci czolowe. wady zgryzowe. łączna włóknista]. . symetryczne.dotyczy więcej niż jednej kości . zmiana pigmentacji skóry [mleczna kawa].

– ulegają zmianie. utrata stref podparcia. rozprzestrzenia się w kości w formie nowotworzeni.2. kostniak. podwichnięcia lub zwichniecia nawykowe – objawy silniejsze rano [bo rozciągany m. sluzak. nadmierne starcie. MR.3. szkliwiak. stuki.1. starcie zębów. choroba Pageta. okresy zaostrzen i remisji. policykliczne ubytki kości leczenie: objawowe. uszkodzenie tkanek miękkich – uraz wewnętrzny – przeciążenia stawu [ wady zgryzu.mięśniowy i para funkcje. gluchy.linie papilarne Zmiany mogą zawierać centralne przejaśnienia. choroba Recklinghausena. na RTG przejaśnienie – leczenie: chirurgiczne – Diagnostyka dysplazji: * obraz kliniczny * mikroskopowo – tkanka włóknista z komórkami wrzecionowatymi * RTG – TK. zatrzymany kiel 68. zapalenie kosci Leczenie dysplazji: * chirurgiczne – usuniecie ogniska w kosci wraz z wlasnopochodnym przeszczepem kosci w ubytek.kłaczki waty . choroba Handa-Schullera-Christiana. roznicowanie: miesak kosci lub chrzastki. złamanie. zanik wyrostków – czynnik zapalny – małowartościowość wrodzona i zmiany nabyte chrząstki śródstawowe – niedostateczne regeneracja fizjologiczna w wieku starczym. utrata zębów.matowe szkło . wysokości zwarcia [utrata zębów.pomarańczowa skórka . obniżenie słuchu. ograniczenie rozwierania szczek. zaburzenie czucia w obrebie . artropatie Przyczyny – niewspółmierność między zużyciem chrząstki stawowej a jej regeneracją – czynnik urazowy – uraz zewnętrzny – zwichnięcie. dystrofia kostna pochodzenia nerkowego. niezapalne choroby slinianek 67. parodontopatie z przemieszczeniem zębów] – czynnik nerwowo. skrzydłowy boczny przez dotylne położenie żuchwy] – bol ma charakter tepy. – zniekształcenia główki stawowej na RTG i b. scyntygrafia. torbiel kostna.2. ziarniniak olbrzymiokomorkowy. Dotykowym – ból spoczynkowy i czynnościowy promieniujący do ucha. trzaski. USG * badania chemiczne  poziom fosfatazy zasadowej rośnie Określenia używane do opisu radiologicznego cech architektonicznych zmian dysplastycznych . co czyni je podobnymi do torbieli samotnej kości. Spowodowane jest to położeniem centrum wzrostu zmiany poniżej kanału żuchwowego. kosci jarzmowej. dlutowanie 68. z. Moga przyjac charakter bolow napadowych 1. uczucie zatykania. bocznej sciany gardla – zaburzenia czynnosciowe. wlokniak niekostniejacy. zabiegi oszczedzajace (modelujace) – usuniecie nadmiaru kosci powodujacego zniekształcenie twarzy. U dzieci – obserwacja (mozliwosc samoistnego cofniecia sie zmian) 67. 68. bruksizm Objawy – subiektywne bóle. torbielowata postac szpiczaka. Patognomiczną cechą dysplazji włóknistej może być przemieszczenie kanału żuchwowego ku górze. zanik tkanki kostnej pod protezami. karku. Costena  bóle samoistne i czynnościowe ucha. korygowanie zmian włókniak kostniejący – zaliczany przez niektórych do dysplazji – zazwyczaj u młodych z wiekiem wapnieje.

językowego. pbólowe]. powikłania miejscowe wczesne: . Najczęściej igły łamią się w miejscu połączenia ich z nasadką. zła technika wykonywanego znieczulenia. W przypadku złamania igły ważne jest ustalenie wielkości złamanego odcinka i jego położenia. strunę bebenkową 2. po zlamaniu klykcia zuchwy z przemieszczeniem – czesciej obustronne Leczenie – zachowawcze – odciążenie stawu – uzupełnienie braków zębowych . a usunięcie go jest zabiegiem trudnym i często kończy się niepowodzeniem. osteotomia galezi zuchwy – mioplastyka m skroniowego i m-o-s (czesciowa resekcja) 68. lock – przemieszczenia chrząstki śródstawowej z ostrym bólem – u 8% chorych cierpiacych na dolegliwości stawowe – nagle wystepuje niemoznosc rozwarcia szczek. selektywne szlifowanie guzków [ustalenie żuchwy w centralnej okluzji max cofniętej] – unieruchomienie. zniekształcenie głowy żuchwy. depos-medrolu – iniekcje alkoholu do tylnych i srodkowych peczkow m skroniowego celem uzyskania zbliznowacenia – nastawienie chrząstki lub wymienienie jej na wszczep z silastiku przy jej zniszczeniu – czesciowe usuniecie wyrostka klykciowego – usuniecie wrodzonych i nabytych zniekształcen szczekowych. obgryzaniem paznokci – tlo psychogenne 5. Przyczyna: użycie igły nieodpowiedniej długości. hydrokortyzonu.Złamanie igły – najczęściej ma ono miejsce podczas znieczulania do otworu żuchwowego. aparaty ortopedyczne. ucisk na nerwy czuciowe z objawami neuralgii. bóle przy ucisku stawu i żuciu strona zdrową – przyczyna: nieznaczne zaburzenia zgryzowe w centralnym zwarciu z powodu przedwczesnych kontaktow zebow przeciwstawnych lub zaburzenia artykulacyjne 4. szyny podwyższające zgryz. spowodowane przez przemieszczenie chrzastki stawowej – na RTG zwężenie szpary stawowej. gwałtowny ruch głową znieczulanego. Gdy ułamany koniec igły wystaje z błony śluzowej należy próbować usunąć go przy pomocy kleszczyków hemostatycznych. . uszno-skroniowy. bruksizmem.3. przemieszczenie w okolicę duzych pni naczyniowych. Artropatie neuromięśniowe – zmiany czynnościowe napięcia i skurczu mięśni żujących na tle zaburzen reflektorycznych. wtorne bole miesniowe w okolicy przyczepow miesi odpowiedzialnych za ruchu ssz – u osobników młodych z pełnym uzębieniem – trzaski. powiklania po znieczuleniu A. ultradzwieki). zaburzenia wewnątrzstawowe tzw. Bezwzględne wskazania do usunięcia: stany zapalne (ropień. Artropatie samoistne – spowodowane wrodzoną niewydolnością tkanek stawów – towarzyszy zaburzeniom rozwojowym i zniekształceniom szczęk [progenia. zwapnienia śródstawowe 3. nerwowością. leczenie farmakologiczne [salicylany. znieksztalcenia porozszczepowe podniebienia wtornego]. niepokojem.[ palenie języka i zaburzenia smakowe]  efekt ucisku głowy stawowej na n. Na ogół jednak złamany koniec igły jest niewidoczny i niewyczuwalny.n.i okolostawowe lignokainy. podjezykowe – leki spazmolityczne – jesli pochodzenia miesniowego – chirurgiczne – wstrzyknięcia do.Zranienie mięśni – brak dolegliwości. korekta zgryzu. fizykoterapia (masaze. ropowica). wstrzyknięcia dostawowe 2% lignokainy – szyna akrylowa ze sruba zawiasowa w czesci przedniej – w przypadkach przemieszczenia sie chrzastki srodstawowej i blokowania ruchow zuchwy – szyny nakladowe. Zespół bólowy twarzy – spowodowany zewnątrztorebkowymi zaburzeniami funkcji ssż – bóle mięsni żujących i karkowych po jednej stronie – Przyczyny – nadmierne skurcze i napięcie mięśni spowodowane stresem. „zablokowanie”. diatermia. miękka dieta. jeśli nie jest powikłane zakażeniem .

że stan zapalny tkanek okołoszczękowych jest wynikiem wprowadzenia zakażenia w czasie wykonywanego znieczulenia. żębodołowych górnych tylnych. Natomiast ubytek tkanek miękkich i twardych wymaga zabiegu plastycznego zamknięcia. aż wreszcie znikają.u.nadwrażliwość na środki znieczulające – miejscowy odczyn uczuleniowy. głównym czynnikiem są warunki anatomiczne – niepodatna włóknista tkanka łączna oraz brak połączeń pomiędzy gałązkami tętnicy podniebiennej i sąsiednimi tętnicami. fałdu nosowo– wargowego i porażeniem mięśni okrężnych oka. Objawy: ból. użycie zbyt małej ilości płynu znieczulającego. skazy krwotoczne.Objawy niedokrwienia – mogą zdarzyć się podczas znieczulenia na skutek niedokrwienia ograniczonego odcinka skóry twarzy lub błony śluzowej jamy ustnej na drodze mechanicznej lub chemicznej. Objawy tę ustępują po wchłonięciu się płynu znieczulającego. pozwala przypuszczać. . utrata świadomości. duszność. Wprowadzona zbyt głęboko (poza tylny brzeg gałęzi żuchwy) igła może uszkodzić gałązkę nerwu twarzowego. Powikłanie to obserwuje się głównie po znieczuleniu do otworu żuchwowego i dotyczy nerwu zębodołowego dolnego lub językowego. . bez odczynu zapalnego w otoczeniu. uczucie lęku. Zranienie większego naczynia w głębi tkanek –> krwiak.przedawkowanie (bezwzględne – po przekroczeniu maksymalnej dawki leczniczej. zastosować opatrunek uciskowy. n. dalej do zielonkawych.zatrucie środkami znieczulającymi . okłady rozgrzewające w następnych. zmiana częstości tętna (zwolnienie lub przyspieszenie).bóle.zaburzenia rytmu serca – po wchłonięciu dożylnym środka znieczulającego w wyniku jego oddziaływania na układ przewodzący serca . należy płyn znieczulający na podniebieniu wprowadzać wolno.niewłaściwa technika. Powstałe w tym miejscu zaburzenia ukrwienia mogą doprowadzić do obumarcia błony śluzowej odcinka podniebienia lub wyrostka zębodołowego szczęki objętego obszarem niedokrwienia. . Krwiak objawia się szybko powstającą wyniosłością tkanek wokół miejsca wkłucia (należy natychmiast przerwać znieczulenie. pobranego z podniebienia. Po zresorbowaniu się płynu znieczulającego – objaw podwójnego widzenia ustępuje samoistnie. tj. W niektórych przypadkach powierzchowne odcinki kostne mogą ulec obumarciu i oddzielaniu się. szczękościsk. Zakażenie -> ropień o gwałtownym przebiegu.Porażenie nerwu twarzowego – jest powikłaniem znieczulenia do otworu żuchwowego w wyniku nieprawidłowo wykonanego znieczulenia. obniżenie ciśnienia krwi. Leczenie: wit. Aby uniknąć tego rodzaju powikłań. Objawy uszkodzenia nerwu mogą utrzymywać się 6-12 miesięcy w postaci nerwobólu i parestezji. oszołomienie. przez uszkodzenie splotu skrzydłowego. Krwiaki najczęściej powstają przy znieczuleniu nn. dezorientacja. sinica.. powikłania miejscowe późne .W przypadku wynaczynienia krwi z drobnych naczyń krwionośnych błony śluzowej czy skóry stwierdza się wylewy podśluzowe i podskórne w postaci sino czerwonych plam. pod małym ciśnieniem i w niedużej ilości.Uszkodzenie nerwu – nie pociąga za sobą żadnych następstw jeżeli ostrze igły nie byto tępe ani zakrzywione. . Stan zapalny. Obraz kliniczny porażenia obwodowego nerwu twarzowego charakteryzuje się porażeniem ruchowym mięśni mimicznych twarzy po stronie znieczulanej. Prawidłowo gojący się zębodół. wywołany wprowadzeniem zakażenia podczas znieczulenia należy odróżnić od zapaleń wychodzących z zębodołu usuniętego zęba. pobudzenie. . parestezje wargi dolnej i brody. Przedmiotowe – b1adość powłok. Powstałe niedokrwienie obejmuje obszar skóry zaopatrywany przez naczynie krwionośne i jego odgałęzienia w zależności od miejsca wykonywanego znieczulenia. drgawki.Zranienie naczynia krwionośnego lub splotu żylnego – zazwyczaj niewielkie krwawienie. nudności i ból w okolicy serca. Ponadto przyczyną rozleglej martwicy tkanek miękkich jak i twardych może być takie omyłkowe wprowadzenie zamiast środka znieczulającego jakiegoś innego związku chemicznego. czy też wprowadzenie go do światła naczynia B. aby przyspieszyć wchłanianie krwiaka) .Martwica tkanek – na skutek zbyt szybkiego wprowadzenia płynu znieczulającego pod dużym ciśnieniem lub przekroczenia dawki adrenaliny. zębodołowy dolny .po podaniu dawki mniejszej od leczniczej w dużym stężeniu w miejsce.Podwójne widzenie – jest efektem wprowadzenia płynu znieczulającego do tkanki łącznej oczodołu (przy nieprawidłowej technice znieczulania nerwu podoczodołowego) – powoduje przemieszczenie gałki ocznej ku górze. zębodołowego dolnego w przestrzeni skrzydłowo-żuchwowej oraz znieczuleniu nasiękowym w dnie j. po godzinie. okłady zimne w 1 dobie.parestezje i nerwobóle połowy języka. Z biegiem czasu – pod wpływem rozkładu hemoglobiny – zabarwienia te ulegają zmianom na brunatne. n. rzadziej postać uogólniona przypominająca .Niedostateczne znieczulenie . za pomocą uszypułowanego płata ś1uzówkowo – okostnowego. Objawy te mijają bez śladu w krótkim czasie nie dając powikłań i nie wymagają podejmowania żadnego leczenia. W powstawaniu martwicy podniebienia. C. zlewne poty. względne . Ubytek tkanek miękkich goi się przez ziarninowanie. B6. strzykawki lub płyn znieczulający. z którego środek znieczulający dostaje się gwałtownie do krwi. . wymioty. Czynniki predysponujące: miażdżyca. n. powikłania ogólne . Martwiczo zmienione tkanki pod postacią szaro – zielonej masy czy też strzępów martwiczych należy usunąć.Zakażenie – niedostatecznie wyjałowiona igła. Zjawisko to może być wywołane także działaniem adrenaliny – powodującej zwężenie naczynia krwionośnego. Językowy . Manifestuje się to wygładzeniem czoła. Nieduże i niezakażone cofają się bez następstw. . zatrzymanie oddechu aż do zatrzymania akcji serca. osiągając duże stężenie) Objawy przedawkowania – podmiotowe: nagły ból głowy.

1. Cięcie poziome pod kątem 45 stopni do powierzchni zębów prowadzi sie równolegle nieco poniżej oznaczonej linii.zabieg eliminujący całkowicie kieszonki przyzebne i poprawiający kształt dziąsła. kieszonki dziąsłowe. ranula = zabka 71. zabka – patrz torbiele zastoinowe 69. skrobaczek prostych. Pacjenci w wywiadem alergicznym -> próba uczuleniowa podskórna.1. Wówczas istnieje duze prawdopodobienstwo regeneracji struktur miazgi. donosowa. pokrywa się opatrunkiem z cementu chirurgicznego lub opatrunku utrzymywanego ligaturą 70. wydłużeniu koron anatomicznych. Obnażone szyjki i korzenie zębów oczyszcza się skrupulatnie z kamienia poddziąslowego i uszkodzonego cementu. ziarninowe zapalenie tkanek okolowierzcholkowych – patrz 9.2. gingiwektomia GINGIVECTOMIA [ ODCIĘCIE BRZEGU DZIĄSŁA] -w łagodnych postaciach zapalenia przyzębia Wskazania: patologiczne kieszonki dziąsłowe [rzekome] przekraczające 3 mm głębokości spowodowane przerośniętym i zapalnie zmienionym brzegiem dziąsłowym [przerosty polekowe]. . która przebiega 1 mm poniżej wyznaczonych punktów. . zapalenia kosci 71. Wierzcholek zeba transplantowanego powinien byc uksztaltowany w ½ do 2/3 dlugosci. śródskórna. Dziąsło rozrośnięte odwarstwia się przy pomocy respatora. . konieczność odsłonięcia ubytków próchniczych lub wypełnień Technika: Wykonuje się znieczulenie. 69.1. 70. 70.3. w przypadku kieszonek w furkacji III klasy. Wstępnie oznacza się na dziąśle rzuty dna kieszonek patologicznych oraz linię cięcia. który mus byc unieruchomiony i nieznacznie oddalony od plaszczyzny zgryzu na okres 3 miesiecy germektomia – wczesne usuniecie zawiazkow zebow stalych. Pwinno sie stworzyc nadmiar dla zeba transplantowanego. Brzeg dziąsłowy odcinamy girlandowatą linią ciągłą albo wycinamy poszczegól.2. gdy nie stać na zabieg płatowy. Ranę płucze się NaCl po odcięciu brzegu dziąsła. zazwyczaj 3 zebow trzonowych dolnych lub gornych. nieprawidlowo ulozone – srodzabiegowe przyklejenie zamka z przykrecona ligatura i wlaczenie zeba do aparatu regulacyjnego reinkluzja – zjawisko cofania sie zeba ponizej plaszczyzny zgryzu w okresie wymiany uzebienia – ekstrakcja w sporadycznych przypadkach plan leczenia ortodontycznego moze wymagac autotransplantancji zebow – glowne wskazanie: wczesna utrata zebow stalych. 71. Używa się noży chirurgicznych prostych i noży prostokątnych zgiętych o zaokrąglonych końcach. zgiętych i prostokątnych.gdy mierny poziomy zanik kości wyrostka zębodołowego .2 dlutowanie 69. znieczulenie metoda Weissbrema 70.3. dospojówkowa. chirurgia w ortodoncji – – – – usuwanie zebow – wykonanie aparatu po 7-14 dniach od ekstrakcji po wstepnym zagojeiu sie rany – przetrwale zeby mleczne – zeby nadliczbowe – ekstrakcje seryjne przy duzych stloczeniach – ekstrakcje asymetryczne.3. 69.w celu odsłonięcia brzegów korony protetycznej usytuowanych poddziąsłowo. wyrownawcze – zeby zatrzymane. Zalegającą ziarninę usuwa się doszczętnie.obrzęk Quinckego lub wstrząs anafilaktyczny.

– – – – Implantologia – elementy kotwiace przy niemoznosci zastosowania innego rodzaju zakotwienia. przeszczepy autogenne kosci (7-11 r.metoda standartowa) lub pozna – korygujace zabiegi wtorne – wydluzanie miekiej przegrody nosa. do zebow jako szyny akrylowe. przedystrakcyjne leczenie ortodontyczne. odcinkowa lub calkowita. Postepujace rozciaganie powoduje formowanie wlokien nowej kosci rownolegle do wektora dytrakcji. faza latencji (3-7 dni) – aby szczelina wypelnila sie pierwotna kostnina. retrogenia. remodelowanie kosci. Zasieg ciecia zalezny od potrzeb leczniczych – osteotomia segmentowa. 4. ciecie pionowe na zewnetrznej powierzchni trzonu w okolicy trzonowcow. Kobusa.) lub osteotomia (17-18 r. osteo. zuchwy. po tym czasie jest usuwany. hipoplazja wyrostka klykciowego.z. 5. W czasie lub po zblizeniu zebow siecznych. Wlokna te nastepnie ulegaja mineralizacji – plan postepowania: 1. plastyka podniebienia (1-2 rok) z zastosowaniem przemieszczonych platow sluzowkowo-okostnowych wg Langenbecka. jednoogniskowe (umozliwiwajace rozciaganie wzdluz jednego wektora). 2. Skooga. Jesli wiecej – zbyt duze rozsuniecie odlamow.z. laterogenia. Veau. zamkniecie szczelin rozszczepu. Crouzona) – leczenie rozszczepow – zabiegi podstawowe: plastyka wargi (3-6 msc zycia) – metoda Millarda. przesuniecie odlamow w stosunku do plaszczyzny czolowej. wtorna(7-11 r.3. materialy alloplastyczne w chirurgicznym leczeniu chorob przyzebia – aby doszlo do reparacji lub regeneracji tkanke wykorzystuje sie mozliwosci inzynierii tkankowej. . 3. ciecie poprzeczne na wewnętrznej powierzchni galezi zuchwy az do tylnego brzegu galezi. Powstaja w ten sposob dwa klinowate odlamy – w mikrogenii – ciecie od wciecia polksiezycowatego do tylnego brzegu zuchwy – nastepowe leczenie ortodontyczne osteogeneza dystrakcyjna – biologiczny proces formowania nowej tkanki kostnej miedzy segmentami kosci stopniowo od siebie oddalanymi po uprzedniej osteotomii lub kortykotomii. nie przewiduje sie poprawy w wymiarze przednio-tylnym i pionowym). – Leczenie chirurgiczne – osteotomia i wyciecie nadmiaru kostnego (przy wadach z nadmiernym wzrostem) lub przeszczep kostny autogenny (niedorozwoje).) – faryngoplastyka 71.z. Indukcja tworzenia nowej kosci jest odpowiedzia na napiecie wywolane w obrebie tkanek przez mechaniczne rozciaganie za pomoca aparatow osteodystrakcyjnych – gojenie przebiega jak gojenie zlamania (krwiak -> skrzep -> tkanka ziarninowa -> wloknista kostnina pierwotna) – zachodzi dzieki rozciaganiu wlokien kolagenowych kostniny pierwotnej wypelniajacej szczeline po przecieciu kosci.) . niedorozwoj szczeki. bedacego przyczyna diastemy prawdziwej. opoznienie ossyfikacji i moze powstac staw rzekomy. zamykanie otworow resztkowych na podniebieniu) – osteodystrakcja (13-14 r. 6.i trzyogniskoww (rozciaganie kosci wzgledem 2 lub 3 plaszczyzn) – wskazania w zakresie dolnego pietra twarzy: szkieletowe wady dotylne. poziomej lub strzalkowej zaleznie od rodzaju wady (ok. Zespolowe leczenie wad zgryzowo-szczekowo-twarzowych: progenia. Hynesa. przewaznie podczas leczenia aparatem stalym pacjentow doroslych z brakami zebow trzonowych. laterogenia. 7. do kosci i zebow – hybrydowe). retrogenia. kraniosynostozy z przedwczesnym zarastaniem szwow czaszkowych (zespol Aperta. aktywne rozciaganie (1 mm na dobe! Jesli mniej to – tkanka wloknista kostnieje przedwczesnie.(przeciecie calej kosci) lub korykotomia (tylko blaszki zbitej) i osadzenie aparatu rozciagajacego. wady wrodzone I i II luku skrzelowego z polowiczym niedorozwojem czaszkowotwarzowym.osteoplastyka pierwotna. zgryz otwarty calkowity (szkieletowy).lub obuszczekowe z dostepu zewnatrz. Przecietny zakres osteodystrakcji wynosi 2030 mm. 1cm) – zabiegi jedno. ktora zaklada ze . majace na celu wyrownanie ksztaltu i szerokosci lukow (jedynie wymiar poprzeczny. dwu. Osteodystraktor pozostaje nieaktywny. Frenulektomia – wyciecie patologicznego przerostu wedzidelka wargi gornej. dalsze leczenie orto – dystraktory moga byc zewnatrzustne (groty mocujace aparat i mechanizm aktywacyjny sa wyprowadzone na zewnatrz powlok twarzy) lub wewnatrzustne (mocowane do kosci. Randalla.lub wewnatrzustnego – osteotomia typu Le Fort I lub II – w retrognacji lub w progenii – osteotomia Wassmunda – w prognacji – osteotomia strzalkowa żuchwy Obwegessera-Dal Ponta + ewentualna plastyka bródki (mentoplastyka) – w progenii – ciecie w-ustne skosne (od powierzchni wewnętrznej galezi do zewnetrznej trzonu zuchwy) od wyrostka dziobiastego do zz trzonowych omijajac w ten sposob kanal zuchwy. Veau. Furlowa. U malych dzieci czas krotszy – 24-48 h. ankyloza ssz – chirurgia ortognatyczna – Pierwotne leczenie ortodontyczne aparatem stalym ok 2-3 miesiace przed planowana operacja (po ukonczonym okresie wzrostu!). faza konsolidacji (4-8 tyg) – mineralizacja nowo utworzonej kosci. Kilnera. mikrogenia – wskazania w zakresie srodkowego pietra: retrognacja.z.

posiadających potencjal zapoczatkowania regeneracji. odpornośc na infekcje bakteryjna w przypadku obnazenia . IGF. Sa dwuwarstwowe – wieprzowe – Bio-Gide – wolowe – Bio-Mend – atelokolagen . inicjujace i wspomagajace proces regeneracji: – komorki rekrutowane miejscowo z otaczajacych tkanek. immunizacji. W tym czasie dochodzi do kolonizacji komorek progenitorowych. polimer kolagenowo-glikozaminoglikanowy. laminina. powoli przeksztalca sie w tkanke kostna. toksycznosci i dzialania zapaleniotworczego). precypitacja bialek na powierzchni korzenia. PDGF – czynniki morfogenetyczne. bioceramika hydroksyapatytowa – HA-Biocer. Naklada sie go na powierzchnie korzenia. skora wlasciwa. PerioGlass – estry kwasu poliglikolowego – Goretex – PTTE – siarczan wapnia – Plaster of Paris – bialka matrycy szkliwnej – Emdogain – efekt blony biologicznej. tworzy biokompatybilna warstwe nierozpuszczalna. Po 24h wytracenie. niezaleznie od swojej roli zaporowej. wylaczenie komorek nablonka – nieresorbowalne – Gore-Tex – dwuwarstwowa (zewnętrzna stanowi zapore dla kom nablonka. Przyspieszaja regeneracje. a wewnetrzna – otwarta – umozliwia wnikanie do wnetrza naczyn – nitrocelulozowe (millipore) – teflonowe – koferdamowe – przyczepia sie do nich mniej bakterii ale i fibroblastow – tytanowe – biokompatybilne. W wiekszych ubytkach moga sie zapadac.aby doszlo do prawidłowego i wydajnego przebiegu tych procesow potrzebne sa skladowe wzajemnie od siebie zalezne: – komorki wypelniajace loze przeszczepu.Tissue Guide – wymogi stawiane blonom zaporowym: zachowanie fizycznej integracji w pierwszych tygodniach gojenia i regeneracji z utrzymaniem msc dla regeneracji tkanek – nieprzepuszczalnosc dla komorek nablonka i tkanki lacznej. mitogeny polipeptydowe – np. Tworzy sie tkanka ziarninowa. latwosc poslugiwania sie w warunkach klinicznych.i osteoblasty. zgodnosc biologiczna z tkankami gospodarza (brak alergizacji. Resolut – polimery kwasu mlekowego z kwasem cytrynowym – Guidor. Atrisorb – celulozowe – chitozonowe – resorbowalne kolagenowe (bioresorpcja enzymatyczna – glownie przez kolageneza) – zawierajaca naturalne bialka zwierzece podobne do ludzkich. czynniki wzrostowe – czynniki wzrostu. atelokolagen w postaci zelu (Atrisorb) – oprocz materialow alloplastycznych moga byc stosowane również wszczepy kostne auto-. macierzyste zdolne do zastapienia komorek zuzytych – komorki zdeterminowane – komorki zrozniocowane – cytokiny. uprzednio zmodyfikowana EDTA. stabilizacja skrzepu. enameliny i inne bialka. naplywowe z krwi – komorki izolowane i procesowane przed przeszczepieniem – komorki niezroznicowane. opona twarda. Cerasorb – polimery sztucznej kosci – HTR – bioszkla. NanoBone – naturalne lub syntetyczne. Stymuluja degranulacje plytek krwi. a przepuszczalnosc dla plynow i gazow – polprzepuszczalnosc. adhezyny – wszczepy alloplastyczne – materialy kosciozastepcze – materialy ceramiczne. nie ulegaja resorpcji ale nie wymagaja usuniecia – resorbowalne syntetyczne (biodegradacja hydrolityczna) – kopolimery glikolowo-mlekowe – Vicryl. przyspieszajac przyczepianie sie fibryny. allo. Amelogeniny z otoczki Hertwiga zawiazkow prosiat mrozone i suszone. Komorki progenitorowe pobudzaja niezroznicowane komorki mezenchymalne do przeksztalcania sie w cemento. resorbowalne lub nieresorbowalne – beta-trojfosforan wapnia – TCP. kolagen w postaci cienkiej blony lub gabki. Po 48h zostaja juz tylko amelogeniny – utrzymuje sie do 2tyg. – nosnik (najczesciej kolagen): procesowany kolagen naturalny typ I – sciegna. ceramika szklana zawierajaca pochodne sylikonow i glinu – BioGran. pobudzanie migracji i proliferacji. kopmletna i biologicznie pewna resorpcja rozpoczynajaca sie pod 4-6 tyg (do 3-6 msc calkowita degradacja).lub kseno(hetero)genne – blony zaporowe – rusztowanie i przestrzen dla regeneracji. roznicujace – BMP – integryny.

skory lub to innego narzadu w wyniku przedostania sie tresci Przetoki powstające (lub wykonane) pomiędzy narządami nazywamy przetokami wewnętrznymi. które łączą przetoki ropne twarzy moga tworzyc sie w wyniku zejscia przewleklych ropnych stanow zapalnych. powikłań jatrogennych lub wykonane celowo za pomocą technik chirurgicznych. potem surowiczej i ropnej rak wodny – zgorzelinowe zapalenie jamy ustnej lub zgorzel policzka – przy duzym obnizeniu odpornosci (w przebiegu ciezkich chorob zakaznych. – gruzlica (szczegolnie rozplywna – twardy naciek -> twardy niebolesny guz -> rozmiekanie -> zimne ropnie które oprozniaja sie przez samoistnie wytworzone przetoki) – gruzlicze zapalenie wezlow chlonnych (ostre. bierne Objawy przetok są zależne od ich lokalizacji oraz rodzaju narządów. przewlekle zapalenie kosci w wyniku martwicy popromiennej po leczeniu nowotworow (niszczenie zarowno tkanek nowotworowych jak i zdrowych) – martwica kosci – osteoradionekroza: szczekoscisk. z bialkami matrycy szkliwa lub bez nich – w zaleznosci od wielkosci i umiejscowienia ubytku. zlamania patologiczne. Stopien ich resorpcji powinien byc mozliwie zblizony do stonia powstawania nowej tkanki kostnej.25-0. zranienia tkanek miekkich przy usuwaniu zebow 72. przetoki dziaslowe i skorno-ustne – często wspolistnieja z odczynem zapalnym i wyciekiem tresci ropnej z przetok. przetoka jest to polaczenie pierwotnego ogniska znajdujacego sie wewnatrz narzadu lub tkanki na powierzchnie blony sluzowej. przewlekle) – wezly ulegaja rozmiekaniu. W ubytkach kostnych moga byc stosowane z blona regeneracyjna.1. Material wszczepiany zawiera bialka morfogenetyczne kosci. Wiekszosc z nich ma właściwości osteokondukcji (stymulacja i inicjacja procesu osteogenezy przy obecnosci czynnikow osteogennych. implantologii srodkostnej i regeneracji tkanki kostnej. tworzenie przestrzeni dla nowo powstającej kosci – ossteointegracje z nowo tworzaca sie koscia – szczelniejsze wypelnienie ubytku kostnego w wyniku powolnej resorpcji biomaterialu – szybsze i lepsze ukonturowanie sie wytworzonej tkanki kosntej – wzmocnienie struktury kosci zalecenia dotyczace wszczepionych materialow alloplastycznych: – stosowac przede wszystkim preparaty porowate – wielkosc porow nie mniejsza niz 100-200 mikrometrow – umieszczac w ubytku zawsze w kontakcie z koscia – stosowac ziarna granulatu o opowiedniej wielkosci 0. biomaterialy powoduja: – stabilizacje skrzepu w ubytku kostnym – ulatwienie wnikania naczyn krwionośnych – podpieranie blony zaporowej. Zapalenia swoiste: – promienica. 72. przetoki zaleznie od kierunku szerzenia sie procesu z ogniska pierwotnego przetoki dzielimy na: zebodolowezatokowe. objecie procesem chorobowym tkanki podskornej i skory. objaw chelbotania (zimny ropien). bol. Najczęściej przetoki wewnętrzne są skutkiem przejścia procesu chorobowego poza obręb narządu i zajęcia narządu sąsiedniego doprowadzając do patologicznego połączenia w postaci przetoki. Zastosowanie maja w: regeneracji przyzebia. skorne zaleznie od rodzaju tresci: ropne. zaburzenia immunologiczne) . podostre. takich jak ropien podsluzowkowy (przez policzek na powloki zewnetrzne). przerwanie torebek wezlowych.2.75 mm – grubosc warstwy wszczepu alloplastycznego nie powinna przekraczac 10-krotnego przekroju pojedynczej granulki 72. lecz nie osteoindukcji (pobudzenie komorek mezenchymalnych do roznicowania w osteoblasty.5 mm. Wydzielina o konsystencji poaczatkowo serowatej. indukujace osteogeneze. natomiast połączenia narządów wewnętrznych ze skórą nazywany przetokami zewnętrznymi (narządowo-skórnymi). „rusztowanie”). martwica skrzepowa wezlow .biomaterialy wystepuja w postaci ziaren o srednicy 0. slinowe zaleznie od wyplywu tresci: czynne. przetoki ropne twarzy i szyi – – – – – – – – – – – połączenie dwóch lub (rzadziej) więcej narządów powstające na skutek procesów patologicznych (również urazów).25-1. proces biologicznej mineralizacji i wewnętrznej przebudowy tkanki kostnej na podobienstwo procesow embrionalnych w kazdym miejscu w które zostanie wszczepiony). Martwica tkanek miekkich: przetoki skorne. dlugoutrzymujaca sie i okresowa unieczynniajaca przetoka wezlowo-skorna.serowacenie.

B. stałych uzupełnień protetycznych – patrz: zdjecia ssz – radiologia w traumatologii – pomocne w urazach szczek i kosci twarzy – w rozpoznawaniu.zgryzowe . przetaczanie krwi. Pacjent siedzi lub lezy na brzuchu. wit. Promien glowny kieruje sie na kasete przez srodek karku do zwartch zebow przednich. skora jest ziemisto blada.– – – – – – – – – moze byc wywolany przez niewielki uraz (przygryzienie policzka) zwykle dotyczy dzieci w wieku od 2 do 5 lat. Uwidoczniona jest cala zuchwa. dochodzi do jej perforacji. wezly chlonne powiekszone lub nie (-> zalamanie odpornosci) powiklania: zatrucie produktami rozpadu bialka.zdjęcia czaszki: p-a. Proces patologiczny moze sie szerzyc na kosc. jako badanie kontrolne oceny nastawienia odlamow. ostra bialaczka.Boczne czaszki-teleradiogramy patrz: zdjecie pantomograficzne Wskazania do wykonywania zdjęć zgryzowych Szczęka • ocena zębów zatrzymanych. nieprawidłowo położonych • ocena zasięgu zmian o. zachlystowe zap pluc. Opiera o nia kosc jarzmowa i policzek.okołowierzchołkowe . wargach czy podniebieniu) wypelniony metna trescia. zwrocony uszkodzona strona do kasety.jarzmowej • niektóre patologie zatoki szczękowej Żuchwa • kamnica ślinianek • ocena zębów zatrzymanych. agranulocytoza leczenie: duze dawki antybiotykow i sterydow. zwrocony uszkodzona strona do kasety. jako zabezpieczenie prawne – zdjecie tylno-przednie zuchwy (karkowo-zebowe) – kaseta ulozona poprzecznie. wtórnej ocena poziomu kości wyrostka zębodołowego ocena stanu wypełnień. cierpiących na objawy niedożywienia.pantomograficzne . które szerzy sie wglab tkanek i na obwod. Pacjent siedzi lub lezy na brzuchu.zdjęcia stawów skroniowo-żuchwowych .skrzydłowo-zgryzowe Zewnątrzustne . szybko ulegajacy rozpadowi. dozylne podawanie glukozy z wit. zwłaszcza niedostatecznej podaży białek (kwashiorkor) wrzecionowce i kretki saprofitujace w j u obraz kliniczny miejscowy: czarny pecherzyk na policzku (rzadziej ma dziaslach. opierajac o nia skron i galaz zuchwy (trzon nie przylega). leki nasercowe 20% konczy sie zejsciem smiertlenym (70?) 72. zajmujac miesnie i skore policzka. boczne. Promien glowny kieruje sie wzdluz linii laczacej pkt znajdujacy sie o 2 palce ponizej kata zuchwy strony zdrowej i pkt przylozony w polowie wysokosci badanej zuchwy. szczegolnie okolica brodkowa – skosno-boczne zdjecie galezi w I projekcji Cieszynskiego – kaeta ustawiona poprzecznie. nieprawidłowo położonych • ocenia niektórych typów złamań trzonu żuchwy • ocena guzów trzonu żuchwy – Wskazania do wykonywania zdjęć skrzydłowo-zgryzowych Poszukiwanie i ocena zasięgu ognisk próchnicy pierwotnej . przebiegu procesu gojenia. Pacjent opiera o nia brode i nos.wierzchołkowych • rozszczep podniebienia • guzy podniebienia • złamania k. zdjecia rtg – wskazania i przydatnosc w diagnozie Podział zdjęć ze względu na położenie kliszy podczas wykonywania zdjęcia Wewnątrzustne . Promien glowny wzdluz linii laczacej pkt tuz nad katem zuchwy strony zdrowej i srodek trzonu zuchwy strony badanej. powodujac wypadanie zebow i powstanie martwakow kostnych stan ogolny ciezki – T 40 stopni lub ponizej normy. skośne . dajacy owrzodzenie. mnogie ropnie narzadow miazszowych roznicowanie: martwica spowodowana zaburzeniami w krazeniu.3. C. Uwidacznia galaz zuchwy wraz z jej wyrostkami – skosno-boczne zdjecie trzonu zuchwy w II projekcji Cieszynskiego – film poprzecznie do linii strzalkowe. Uwidacznia okolice kata i część trzonu – – .

warga gorna na srodku kasety. osocza i plynu miedzykomorkowego lub wody i elektrolitpw – wsytepuje po utracie 15-20% objetosci krwi krazacej (srednio ciezki).– skosno-boczne zdjecie okolicy brodkowej w III projekcji Cieszynskiego – film ulozony poprzecznie.1. ocena brzegow oczodolow. Uwidacznia grzbiet nosa i jego boczne sciany – zdjecie osiowe nosa (czolowo-zebowe) – film poziomo miedzy zwartymi zebami. stycznie do powierzchni czola i przednich gornych zebow. watroba. Promirn od srodka grzbietu nosa do potylicy. urazowy. Pacjent siedzi lub lezy na brzuchu. Uwidacznia podstawe czaszki. Chory siedzac wyciaga brode ku przodowi i opiera dolna powierzchnie brody i czesciowo szyje na kasecie. podparta klinem. Zuchwa: Promien kieruje sie od dolu przez dolna krawedz zuchwy wzdluz dlugiej osi zebow. usta i brode opiera o kasete. 73. usta i brode. Potylica oparta o kasete. przyciskajac do kasety nos. luki jarzmowe. pochodzenia sercowego. czolem i nosem oparty o kasete. jamy nosowej. >60% nieodwracalny wstrzas . kosci jarzmowe wraz z lukami – osiowe zdjecie twarzoczaszki I – film porzecznie. izolowanych zlaman oczodolu – zdjecie metoda „Louisette” . obrazowanie zmian pourazowych srodkowego pietra twarzoczaszki. Kaseta ustawiona skosnie do powierzchni stolu. Uwidacznia kosci twarzoczaszki w plaszczyznie strzalkowej – zast tez w ortodoncji do analizy cefalometrycznej – przegladowe zdjecie tylno-przednie z ekscentrycznym skierowaniem promienia – film wzdluz dlugiej osi ciala. kaseta – j. niedostateczna sila tloczaca serca postacie: hipowolemiczny. Uwidacznia podstawe czaszki i luki jarzmowe zdjecia zatok – zdjecie polosiowe w projekcji Watersa – uwidacznia zatoki przynosowe oraz szkielet czesci twarzowej czaszki w taki sposob aby unikac rzutowania sie na zdjeciu kosci podstawy czaszki. Uwidacznia srodkowe pietro twarzoczaszki. zatoki szczekowej. Uwidacznia – j. wstrzas – – – zespol objawow klinicznych wystepujacych wowczas. pluca. Uwidacznia kosci twarzoczaszki w plaszczyznie czolowej – przegladowe zdjecie czaszki przednio-tylne – chory lezy na plecach. kaseta obok glowy. Promien glowny kieruje sie na okolice brodkowa od gornych siekaczy do brodki pod katem 45 stopni – zdjecie zgryzowe – flm ulozony poziomo miedzy gornymi i dolnymi zebami. Pacjent siedzi lub lezy z broda uniesiona ku gorze. Promien gloewny wzdluz linii laczacej pkt poza katem zuchwy i powyzej niego z pkt w polowie wysokosci trzony zuchwy okolicu brodki. czolowych i czesciowo sitowia. Uwidacznia zewnętrzna i wewnętrzna warstwe zbita zuchwy oraz zeby w przekroju poprzecznym. pacjent siedzi z wysunieta do przodu broda. anafilaktyczny. Kaseta na brzegu stolu. 30-60% ciezki. gdy autoregulacyjne miechanizmy ustroju nie sa w stanie zapewnic prawidlowego przeplywu krwi przez wazne dla zycia narzady i tkanki (mozg. oparzeniowy. nos na srodku kasety. Uwidacznia trzon w okolicy kla i siekaczy – zdjecie zebowo-brodkowe – kaseta z filmem na brzegu stolu. oparty nia o kasete. nerki). pochodzenia nerwowego. Promien glowny prostopadle do filmu. Zast: badanie zatok szczekowych. prostopadle do kasety. – Przegladowe zdjecie czaszki w projekcji bocznej – film ulozony poprzecznie. zatoki szczekowe – boczne zdjecie nosa – film rownolegle do nosa. dolu podskroniowego i wyrostka dziobiastego – pantomograficzne – boczne – jako 2 projekcja – 73.w. Pacjent lezy lub siedzi – czubek nosa. Uwidacznia oczodoly. Promien od potylicy do przednich zebow. wysuniety bardziej na zewnatrz. trzonu kosci jarzmowej oraz luku jarzmowego. Promien od kosci czolowej lu nasadzie jezyka. Zeby zwarte. zlaman wyrostka dziobiastego. septyczny. Promien przez kostna część nosa prostopadle do filmu. zwiekszenie pojemnosci lozyska naczyniowego.modyfikacja metody Friedla. Promien od szwu potyliczno-ciemieniowego do gornej wargi. serce. Uwidacznia oczodoly. Pacjent lezy na plecach lub siedzi. Uwidacznia przegrode nos i boczne sciany nosa w rzucie osiowym – zdjecie czaszki potyliczno-zebowe (polosiowe) – pacjent opiera brode o kasete. Szczeka: promien od gory i bocznie przez srodek dolnego brzegu oczodolu lub koniuszek nosa – przegladowe zdjecie czaszki tylno-przednie – pacjent lezy na brzuchu. zuchwe – osiowe czaszki II – pacjent. Promien skierowany jest od potylicy wzdluz linii laczacej otwor sluchowy zewnętrzny ze srodkiem grzbietu nosa. Promien wzdluz linii laczacej oba ssz.w. kosci jarzmowe. Ograniczenie krazenia w naczyniach obwodowych – centralizacja krazenia przyczyny: zmniejszenie objetosci krwi krazacej. Promien od ciemienia do kata zuchwy. z powodu niewydolnosci nadnerczy wstrzas hipowolemiczny – wywolany utrata pelnej krwi.

stabilnosc skrzepu i aghezja. skora zimna pokryta potem. + niskoczasteczkowy dextran celem zmniejszenia lepkosci krwi i poprawy warunkow mikrokrazenia wstrzas septyczny – patrz: posocznica wstrzas anafilaktyczny – napowazniejszy rodzaj reakcji alergicznej – wystepuje zwykle w okresie od kilu sekun do kilu minut po zadzialaniu alergenu – zaczyna sie od oslabienia. Tak przygotowany materialy wszczepia sie w przygotowane uprzednio miejsce. zapewnienie prawidłowej wymiany gazowej (intubacja. tracheotomia. zapewnienie przestrzeni dla regeneracji. zapobieganie zakazeniu wstrzas urazowy – odrebna postac wstrzasu hipowolemicznego – w jego powstaniu bierze udzial szereg czynnikow: bol.w. zapobiezenie migracji komorek nablonkowych i lacznotkankowych dziasla. strach. przetaczanie krwi do uzyskania wartosci zapewniajacych prawidlowa czynność dostarczania tlenu. ozebnej. rozsiane srodnaczyniowe wykrzepianie – zasady leczenia: j. Podstawa do rozwoju tej techniki bylo zalozenie. zyly szyjne zapadniete. tlen. odpowiednia technika zabiegu i zachowanie wlasciwych wskazan termin ten odnosi sie glownie do stosowania blon zaporowych (i materialow kosciozastepczych w GBR) – patrz pytanie o materialy przeszczepy . adrenalina 0. stymulacja komorek progenitorowych. reaguje jedynie na bodzce bolowe. krwi) majace zdolnosc regeneracji. trwale uszkodzenia komorek i tkanek leczenie: opanowanie zrodel krwawienia zewnetrznego przez opatrunek uciskowy. pokrzywka. spadek cisnienia. stala kontrola cisnienia i tetna. zabezpieczenie dostepu do zyly 73. rysy twarzy zaostrzone. skapomocz lub bezmocz 3 okresy: – I – pomimo niedoboru objetosci krwi i obnizenia cisnienia przeplyw przez tkanki i narzady jest sprawny dzieki dzialaniu mechanizmow wyrowanawczych – II – poglebiajacy sie spadek cisnienia. zrenice szerokie.1% adrenalina 0. warunki osiagniecia sterowanej regeneracji: uzyskanie akceptacji biologicznej powierzchni. czyli proces biologiczny. widoczna sinica obwodowa.– – – prowadzacy do zgonu obraz kliniczny: chory jest apatyczny. na podobienstwo procesow embionalnych.3 ml dozylnie. cytokiny. dozylnie leki p-histaminowe. obrzek naczynio-ruchowy – nudnosci. przetaczanie czynnikow krwiozastepczych i elektrolitow.3. wskazania do GTR – – – – – sterowana regeneracja tkanek – zabieg ktorego celem jest regeneracja utraconych tkanek. zapobieganie kwasicy metabolicznej. transplantacja 73. Leczenie powinno prowadzic do odtworzenia tkanki kostnej /oraz ozebnej. oznaczenie grupy krwi. sinica.3 ml. konczyny zimne. bolesne skurcze jelit. az do calkowitej niedroznosci drog oddechowych i utraty przytomnosci – zaburzenia ze strony ukladu krazenia: tachykardia. swisty. podskornie lub domiesniowo – objawy ze strony ukladu oddechowego – wezwanie pogotowia. wymioty. uczucia niepokoju – objawy skorne: zaczerwienienie. swiad w okolicy twarzy i tulowia. wargi blade. blady. rozlegle uszkodzenia tkanek – utrata krwi i zmiany reologiczne właściwości krwi które zaburzaja przeplyw w mikrokrazeniu po urazie – nadmierna krzepliwosc krwi. monitorowanie czynnosci zyciowych. oddech szybki. Cisnienie skurczowe niskie (70-80 mm Hg). przyczepu lacznotkankowego na drodze osteoindukcji lub kondukcji. tlen). bezwiedne oddanie moczu – objawy dysfunkcji ukladu oddechowego: dusznosc. az do utraty przytomnosci i zatrzymania krazenia – najczestsza przyczyna zgodu: obrzek strun glosowych i niedroznosc drog oddechowych – postepowanie zalezy od ciezkosci objawow – tylko objawy skorne – leki p-histaminowe i 0. w wyniku ktorego dochodzi do calkowitej odnowy tkanek czynnosciowo i strukturalnie identycznych z utraconymi. ze istnieja komorki progenitorowe (w kosci. zmniejszenie przeplywu tkankowego – III – faza nieodwracalna. kolatanie serca. utrwalony wstrzas. tetno przyspieszone (120-130/min). Rozwoj dzieki technikom inzynierii tkankowej zgodnej z zasadami biomimetyki inzynieria tkankowa zaklada ze w celu inicjacji sterowanej regeneracji tkanek i /lub kosci wszczepione rusztowanie jest fizycznie lub chemicznie wzbogacone w czynniki wzrostowe. pozycja pollezaca. zalozenie cewnika do pecherza moczowego i ocena godzinowego wydalania moczu.2.

oligodoncja. calkowite pokrycie blony platem szczelne zaszycie – przykrycie i stabilizacja blonami zaporowymi resorbowalnymi lub nie – wymagaja reoperacji po 3-6 msc. odtworczo-retencyjne (najpierw . osteodysplazje – odbudowa kosci w wyniku urazu – zamykanie szczeliny rozszczepu – stany po cystektomii – wyplenienie ubytku kosci po ekstrakcjach w celu utrzymania niezmienionej formy wyrostka – po ekstrakcjach zebow zatrzymanych – zabiegi podniesienia dna zatoki – implantologia – wspomaganie gojenia tkanki kostnej wokół wszczepu – natychmiastowa implantacja (ale trzeba uzyskac pierwotna stabilizacje – conajmniej na odcinku 4 mm od dna zebodolu) – ubytki tkanki kostnej na policzkowej powierzchni wyrostka lub czesci zebodolowej szczeki lub zuchwy – chirurgia przedprotetyczna – podwyzszenie wyrostka zebodolowego w bocznym i przednim odcinku szczeki i zuchwy – membrana i przeszczep kosci – poszerzenie -//- 75. III) – ubytki kosci w trifurkacji korzeni gornych trzonowcow klasy II (ew. wskazania do implantacji – – – bezzebie calkowite – szczegolnie zuchwie (min. 6 w szczece + proteza stala – most lub proteza zlozona uzupelniajaca braki zebowe i braki w obrebie tkanki kostnej i blony sluzowej czesciowe braki uzebienia – braki wolnoskrzydlowe (1 implant + oszlifowanie zeba wlasnego jako filaru + most. III i IV). – Osteogeneza dystrakcyjna – stopniowe.– – metody rekonstrukcji tkanki kosntej: – metoda tunelowa – wprowadzenie materialu w wytworzony tunel podokostnowy na wysokosci grzebietu wyrostka – chirurgiczne odsloniecie powierzchni kosci – wytworzenie plata s-o. nawiertow). III) (ewentualnie z radektomia) – ubytki kosci w przebiegu recesji dziasel I i II klasy (ew. 75. torbiel naskorkowa 75. 2 implanty + belka + proteza nakladowa oparta na wszczepach i blonie sluzowej.2. 6 w szczece + belka lub zaczepy kulkowe + proteza nakladowa oparta w calosci na implantach. uniemozliwiajacych kosmetyczne uzupelnienie z zastosowaniem mostu. dehiscencje – chirurgia endodontyczna – po resekcji. repozycja plata. w przypadku duzych szpar miedzyzebowych. hemisekcji – odtworcza chirurgia stomatologiczna – w celu zachowania ciaglosci kosci lub zwiekszenia jej ilosci. mechaniczne przedluzanie powstajacej tkanki kostnej w wytworzonej celowo szczelinie zlamania i przy wykorzystaniu osteodystraktorow wskazania: – chirurgia periodontologiczna: – ubytki pionowe miedzyzebowe dwu. przygotowanie powierzchni kosci do umieszczenia przeszczepu (wykonanie otworow odzywczych. 4 implanty w zuchwie lub min.lub wieloscienne glebsze niz 5-6 mm – ubytki kosci w bifurkacji korzeni dolnych trzonowcow klasy II (ew. min. braki w odc bocznych. retencyjne (zakotwienie maksymalne – opor przeciw przesunieciu – szczegolnie u osob z brakami zebow trzonowych). min. anodoncja). – rekonstrukcja defektow kostnych o roznej etiologii – nowotwory lagodne i zlosliwe powodujace ubytki kosci.1. gdy nie można wykonac protezy ruchomej ortodoncja – jako elementy odtworcze (hipodoncja. 5 implantow z zuchwie lub min. aplikacja przeszczepu w postaci wiorow lub bloku kostnego. Przyjmuje sie ze ubytek kosci o wielkosci ponad 5 mm wymaga augmentacji w celu uzyskania prawidlowej odbudowy struktury kosntej. 2 lub wiecej implantow + most) – wyeliminowanie protezy ruchomej jako metody konwencjonalnej uzupelniania brakow wolnoskrzydlowych – odbudowa pojedynczego braku zebowego (implant + korona) – wyeliminowanie potrzeby szlifowania dwoch zebow sasiednich jako filarow mostu. calkowite przykrycie ubytku membrana i jej unieruchomienie za pomoca pinow lub szwow resorbowalnych – blona powinna zakrywac caly ubytek i 2-3 mm poza.

1. na uwidocznienie tkanki kostnej oraz utworzenie dostpeu do kosci i powierzchni korzeni zebow pozbawionych pokrycia kostnego wskutek procesu zapalnego toczacego sie w obrebie tkanek przyzebia. paleczki G+/czynniki sprzyjajajce: przebyte zakazenia gornych drog odd. przegród miedzyzębowych i międzykorzeniowych usuwa się doszczętnie w granicach tkanek zdrowych. Nabłonek wewnętrznej ściany kieszonki oraz przyczep nabłonkowy wypreparowuje się przy pomocy skrobaczek i noży precyzyjnych. Ciecie pionowe nie może przechodzić przez środek brodawki i największa wypukłość zęba. do granicy śluzówkowo dziąsłowej. Usytuowany płat na wyrostku zębodołowym przyszywa się w przestrzeniach międzyzębowych. czynniki jatrogenne.pyogenes. Operacja doszczętna dziąsła i tkanek kostnych wyrostka zębodołowego (gingivoosteoplastica radicalis) Cieszynski-Widman-Neumann Wskaznia: bardzo rozległych zmianach zanikowo – zapalnych aparatu zawieszeniowego zębów (periodontitis complicata). mukowiscydoza. S.jakko elementy kotwiace. Płat śluzówkowo – okostnowy znacznie skrócony uruchamia się i poszerza przez nacięcie okostnej. plastyka wyrostka zebodolowego – patrz: chirurgia przedprotetyczna 76. Następnie po uruchomieniu płata usytuowuje się go na wyrostku zębodołowym i przyszywa starannie we wszystkich przestrzeniach międzyzębowych. przewlekle zapalenie zatoki szczekowej (sinusitis maxillaris chronica) – – – – – zapalenie zatok . H. S. Przy pomocy zgiętych nożyczek usuwa się przerośnięte brodawki.2. Kieszonki dziąsłowe i kostne podzębodołowe (pionowe) przekraczają głębokość 4 mm (periodontitis gravis) – wynik pionowego zaniku kości i uszkodzenie w obrębie furkacji. zab hormonalne. W wymienionych przypadkach kształtuje się płat śluzówkowo – okostnowy jak w operacji płatowej z tym. a uszkodzoną kość wyrostka zębodołowego.] Technika: wykonujemy cięcie poziome brzeżne przechodzące przez brodawki międzyzębowe oraz dwa cięcia pionowe. Można go wykonywać przy pierwotnie bardzo szerokiej strefie dziąsła i głębokim przedsionku jamy ustnej. zakazenia zebowe lub stan po usunieciu zeba. W przypadku operowania w okolicy bocznych zębów rezygnujemy z cięcia pionowego dalszego tworząc płat trójkątny. Pod kontrolą wzroku usuwa się kamień poddziąsłowy i uszkodzony cement korzeniowy oraz doszczętnie wyłyżeczkowuje ziarninę. astma. alergiczny niezyt nosa. Opracowanie płata pelnej grubosci (śluzówkowo – okostnowego) lub rozszczepionego (sluzowkowego). kazdy po conajmniej 10 dni z utrwalonymi zmianami obserwowanymi w TK – dzieci: 12-tyg wywiad lub 6 epizodow etiologia: S. operacja platowa Operacja płatem śluzówkowo – okostnowym (gingivoosteoplastica) zabieg chirurgiczny pozwalajacy. po odpreparowaniu plata.influenzae. rzadziej: inne gatunki paciorkowcow. Płat dziąsłowy należy nieznacznie skrócić w ten sposób. a jak najmniej z zewnętrznego brzegu dziąsła.pneumoniae. Stosowanie omawianej metody powoduje znaczne wydłużenie klinicznej korony zęba. moraxella catarrhalis. czynniki anatomiczne. zanieczyszczenie srodowiska.5 cm. obrzeki blony sluzowej zapalne.stan zapalny blony sluzowej wyscielajacej zatoki. by odciąć jak najwięcej z wewnętrznego. neisseria. Wskazania do tego zabiegu są ograniczone. lekko skośne [by było lepsze ukrwienie] na wyrostku zębodołowym o długości 1 – 1. leczenie zlaman wyrostka klykciowego zuchwy 76. Od strony podniebienia rezygnuje się z cięć pionowych odsuwając brzeg dziąsłowy skrobaczką. polekowe. kolonizacja gardla przez paciorkowce grupy A. że dziąsło brzeżne odcina się aż do dna patologicznych kieszonek. niedobor odpornosci.3. alergiczne. ciala obce .3. naczynioruchowe. Płat dziąsłowy odwarstwia się na tępo odsłaniając szyjki zębowe i brzeżną część zębodołu kostnego. 76. Ubytki i zachyłki kraterowate w tkance kostnej wygładza się i wyrównuje oszczędzając każdy odcinek kości zdolny do regeneracji.aureus. Powierzchnię szyjek i korzeni zębowych opracowuje się jak przy kiretażu. spowodowany zakazeniem wirusowym lub bakteryjnym. urazy. 76. Zapalenie przewlekle jest to przetrwaly proces chorobowy nie poddajacy sie leczeniu zachowawczemu i powodujacy blokade ujscia zatokowego z zaznaczonym uszkodzeniem blony sluzowej rozpoznajemy je gdy: – dorosli: 8-tygodniowy wywiad chorobowy lub 4 epizody nawracajacych stanow zapalnych w roku. po leczeniu orto jako filary protetyczne) 75. przerost migdalka gardlowego. Zastosowanie w zapalno – zanikowych postaciach periodontopatii [ zanik kości wyrostka zębodołowego sięgający 1/3 wysokości korzeni zębowych.

wykrywany przypadkowo na RTG . uwypukla się w przesionku j.ż. rośnie powoli 1. rzadziej lity.2. półpłynną. rośnie szybko.makroskopowo – gąbczasty. z ziarniaków związkowych . wysłany cienka wyściółką bez torebki. zapalenie ropne bez zmian na rtg nie ustepujace mimo systematycznych punkcji (8-10). nowotwory lagodne Nowotwory i guzy wywodzące się z tkanek zębotwórczych o ŁAGODNE: . postacie: lity. czolowej – przez zyly Brescheta -> guz Potta) leczenie zachowawcze: antybiotykoterapia (najlepiej celowana . 77. żeby ulegają rozluźnieniu i zmianie ustawienia . leki obkurczajace blone sluzowa. chrzęst pergaminowa ty. zapalenie tkanki kostnej (kosci szczekowej – odzebowe. bol zebow. kaszel. maja skłonność do nawrotów .zębiakoszkliwiak [odontoameloblastoma] . ziarniniaki. ciala obce 77.torbiel zawiązkowa wapniejąca [cystis odontogenes calcifikans] . cefalosporyny. jest otorebkowany i nie wrasta do szpiku c.[ punkcja lub wycinek ] .różnicowanie: torbiele. ropien plata czolowego. wielokomorowy porównywany jest do baniek mydlanych lub plastra miodu . w szczęce. lub listewki zębowej. V1). sluzowa. z wysp Malasseza. jamisty guz. nie dając objawów. neutrofile). powikłania oczodolowe (ropien oczodolu.leczenie usuniecie radykalne w granicy zdrowych tkanek . linkozamidy.penicyliny.zwykle torbielowaty. jednokomorowy .. bol ucha. podoponowy. zlamanie bezzebnej zuchwy 77. badanie endoskopowe jam nosa i nosowej czesci gardla powiklania wewnątrzczaszkowe (ropien zewnatrzoponowy.głównie w żuchwie w okolicy kąta.gruczolakoszkliwiak [ adenoameloblastoma] . zapalenie zatoki jamistej i zatokopochodne zapalenie opon). VI.1. zmeczenie. pod uciskiem palca. wypełniony treścią galaretowatą.powoduje resorbcję kości [złamania patologiczne]. operacja Rouge'a-Denkera. badania alergologiczne i ocena cytologiczna wymazu z nosa (komorki naplywowe – eozyno-.RTG: korzenie w obrębie guza są zresorbowane. wielokomorowy. barwnikowy niemowląt – do 1 r.rośnie powoli. .nabłonkowy guz zebopochodny wapniejący [tumor epithelialis odontogenes calcifikans] . sz.– – – – – – – – – – objawy duze: bol lub uczucie ucisku i rozpierania w obrebie twarzy.jest to nowotwór nabłonkowy .postacie: a. torbiel. IV.etiologia związana z pozostałością narządu szkliwotwórcz. zmniejszona wydolnosc fizyczna blona sluzowa ulega stopniowemu pogrubieniu i moze tworzyc przerosty polipowate.może utrudniać wyrzynanie zębów stałych lub ich nie prawidłowe ułożenie. najczęściej rozwija się podczas drugiego zabkowania. nabłonkowej i mezenchymalnej. prosty b. ropien mozgu. regularne plukanie jam nosa NaCl – oczyszczenie blony sluzowej z zalegajacego sluzu i poprawia warunki drenazu.włókniak szkliwiakowy [fibroma ameloblastikum] . ustnej . gruczolakoszkliwiak . . Wskazania do otwacia zatoki: przewlekkle ropne zapalenei ze zmianami polipowatymi. niedroznosc nosa. III. Operacja Caldwell-Luca (okno w dole nadklowym -> rewizja zatoki -> wyciecie zapalnie zmienionej blony sluzowej -> przeplukanie -> utworzenie ujscia w przewodzie nosowym dolnym) lub FESS (funkcjonalna chirurgia endoskopowa nosa i zatok przynosowych – udroznienie ujscia). które dodatkowo zaburzaja przeplyw powietrza przez nos oraz drenaz i wentylacje zatok proces chorobowy moze okresowo ulegac wyciszeniu rozpoznanie: TK w oknie kostnym. oslabienie lub utrata wechu objawy male: bol glowy. makrolidy 2-3 tyg). eliminacja alergenu leczenie chirurgiczne – przywrocenie optymalnych warunkow drenazu i wentylacji. fetor ex ore objawy ogolne malo nasilone i malo charakterystyczne – zmeczenie.szkliwiak [ameloblastoma]  [PÓŁZŁOŚLIWY] – najczęstszy guz zębopochodny. zespol szczeliny oczodolowej gornej – porazenie n. sz. sennosc. zamkniecie przetoki. szaroróżowy. zatkanie i uczucie zwiekszonego cisnienia w uchu. rozdraznienie. ropna lub sluzowo-ropna wydzielna w jamie nosowej lub jej splywanie po tylnej scianie gardla.włókniakozębiak szkliwiakowy [ fibrocementoma amelobalsticum] . obrzek powiek.zębiak [odontoma] z tk. guzy zlosliwe/niezlosliwe.mikroskopowo – z komórek nabłonkowych ułożonych w gniazda . śluzaki. .zebiniak [dentinoma] . kortykosteroidy.

najczęściej na policzku.. galaretowaty .na RTG: przejaśnienie [niedojrzałe]. hormonalnych. ścieńczenie i zatarcie ścian kostnych . dobrze odgraniczone od otoczenia. zaciemnienie tkanek miękkich.kostniwiaki [cementomata] – częściej w żuchwie. przejaśnienia. powstaje włókniako gruczolak 4. sklepieniu czaszki. utrudniając wyłuszczenie.powstaje najczęściej na drażnionej wardze dolnej .chrzęstniak [chondroma]  [PÓŁZŁOŚLIW] – posiada torebkę łącznotkankową.w kości żuchwy.włókniakowatość dziąseł [fibromatosis diffusa gingivae] – zmiana zajmuje całe dziąsł . na podniebieniu.przejaśnienia w okolicy wierzchołka. cementu i szkliwa * zebiak miękki [o. pojedynczy lub mnogo . z licznymi przegrodami .włókniak zębopochodny [fibroma odontogenes] . zniekształca kość. dziedziczne . że są w rozpadzie zgorzelinowym to je usuwamy .ż.miękki. molle] – zbudowany z tkanki łącznej i nabłonka szkliwneg. wargi . szczeki.śluzak [myxoma] [PÓŁZŁOŚLIWY] – rzadko. podniebieniu. wypełniony płynem z licznymi drobnymi ząbkami .może dochodzić do znacznych rozmiarów. może powodować nerwobóle [ucisk] .tworzy ubytki osteolityczne. może być miękki lub twardy.gruczolak [adenoma] – z nabł. ma szypułę lub szeroka podstaw.leczenie: wyłuszczenie z torebką * zębiak twardy [odontoma durum] – zbudowane z zębiny. wielowarstwowego płaskiego. może naciekać. drobne.leczenie – usunięcie z marginesem .włókniak [fibroma] – posiada łącznotkankową torebkę. później ulegają zaciemnieniu ze strefa przejaśnienia wokoło  Może przypominać ziarniniak okołowierzchołkowe * włóknika kostniwiejący [ fibrocementoma calcificans]. lekach p-padaczkowych. podniebieniu twardym. szarawy. rośnie powoli. może osiągać w kości duże rozmiary utrudniając żucie [między 20-30 r. gdy z tym nabł rozrasta tkanka łączna. albo usunięcie z marginesem [1 cm] 3.różnicować: dysplazja włóknista. uszypułowany. powodują nerwobóle * dzielimy na: kostniaka wewnątrzkostnego i zewnątrz kostnego * leczenie: chirurgiczne . języku.w obrazie histologicznym tk.guz barwnikowy 2.] . * zębiak mieszany [ odontoma mixtum] * zębiak złożony [ odontoma compositum] – twór torbielowaty. i złogi cementu które wytwarza . zbudowany z komórek gwiaździstych i fibroblastów .z tk. różowe zabarwienie. otoczony torebką łącznotkankową . mezenchymalnej. wrasta do szpiku kostnego. wokół zęba z martwą lub żywą miazgą . nieraz z zaznaczonym rogowaceniem wyrasta kalafiorowato ponad błonę śluzową. ŁAGODNE . gruczołowego. uciskając nerwy.leczenie: częściowa resekcja kości. ŁAGODNE . chyba.brodawczak [papilloma] – zbudowany z nabł.leczenie  chirurgiczne . guza szczęk. nie daje przerzutów . . .w zab.wzrost powolny. Nowotwory i guzy wywodzące się z tkanek szkieletowych A. policzku. włóknista. ziarniniak naprawczy.rośnie rozprężająco niszcząc kość * dysplazja około wierzchołkowa kostninowa [ dyspasza periapikalis cementalis] * kostniwiak olbrzymi [ cementoma gigantoformis] ~ leczenie – usunięcie zmiany z pozostawieniem zębów. gładka powierzchnia. Guzy tkanek miękkich jamy ustnej – z nabłonka pokrywowego A. wewnętrznej powierzchni żuchwy . ŁAGODNE . rozrasta się w postaci płatów. później zaciemnienie z obwódką. bezobjawowy.na RTG: nieregularne zwapnienia. jest twardy.kostniak [osteoma]– zbudowany z kości zbitej lub gąbczastej .najczęściej w przednim odcinku wyrostka zębodołowego i przegrody nosa oraz w zatokach obocznych nosa . * kostniwiak łagodny[ cementoma benignum]. nie niszczy korzeni zębów . przemieszcza zęby.śluzak [myxoma]  [PÓŁZŁOŚLIWY] . otoczony torebka łącznotkankową.włókniak kostniejący . dziąśle.leczenie: wyłuszczenie wraz z zębem w sąsiedztwie którego się znajduje.częściej w żuchwie. Guzy tkanek miękkich jamy ustnej – pochodzenia mezenchymalnego A.są twarde. szkliwiak .diagnostyka: RTG . bezbolesny.rozwija się z okostnej wyrostka zebodołowego .

w śliniankach. wargi.guz Abrikossofa – rzadko. w ju – na jezyku .leczenie: wycięcie z marginesem zdrowych tkanek a w przypadku n.mięśniak prążkowanokomórkowy [ rhabdomyoma] – rzadko w obrębie twarzy.wywodzi się z osłonek nerwowych. języku . niebolesne o włóknisty – bladoróżowy.tłuszczak [ lipoma] – może być w miejscu nie zawierającym tkanki tłuszczowej. kamień. rzadziej na wargach. niebolesny. zapalenie kości.postępowanie: cięcie soczewkowate z niewielkim marginesem.kostniakochrzęstniak [ osteochondroma] . zawiera płyn dlatego objaw chełbotania. twardy nie powodują zaniku kości. .leczenie – chirurgiczne w granicach zdrowych tkanek .ziarniniak szczelinowaty – przy noszeniu jednej protezy dłużej niż 5 lat .uszypułowane lub na szerokiej podstawie . zebrach.uszypułowany.występuje w błonie śluzowej policzka.guz z komórek surowiczych .nadziąślak – epulis – guz wywodzący się z ozębnej.zlokalizowany na dziąsłach [okolica C i I] .leczenie: wyłuszczenie guza bez uszkodzenia torebki * jednopostaciowy ~ limfatyczny [guz Warthina] – zwykle w przyusznicy. rzadko w żuchwie i szczęce [ najczęściej na wyrostku lub trzonie kości] * brodawki ulegają obrzękowi i owrzodzeniu na dnie jest łatwo krwawiąca ziarnina.chrzęstniak [chondroma] . wystepuje w tk. korzenie zębów zawieszone jakby w powietrzu * różnicowanie: guz Ewinga.mięśniak gładko komórkowy [ leimyoma] – brodawki jezyka . miękkie uszypułowane. ubytki. poprzecznie prążkowanych. miednicy. rozsiany. rzadko ulega zezłośliwieniu . otorbiony guz. leczenie przez wyłuszczenie . szkliwiak. rośnie powoli. usuniecie przez wyłuszczenie ~ kwasochłonny [onkocytoma] – otorbiony. czasami włóknisty. .. miękki . przyzębica * leczenie : radykalne usuniecie chirurgiczne . zbudowany z komórek przewodów.najczęściej u dzieci w okresie wymiany uzębienia . elastyczno-twardy. pojedynczy tylko zanik brzegu wyrostka zebodołowego o olbrzymiokomórkowy [epulis giganotocellularis] – uszypułowane lub na szerokiej podstawie.leczenie operacyjne . ścieńczenie istoty korowej. zbudowany z komórek o silnie ziarnistej cytoplazmie. nie ma torebki . działanie lityczne obejmuje kość i tkanki zęba * na RTG: nieregularne osteolityczne ubytki kości.guz ciążowy – podobny do nadziąślaka. mnogi. nie jest przyczyna ozębna .powodują zanik kości wyrostka[różnicować z rakiem dziąsła] .na języku jest gładki i elastyczny. ciemnej barwy. elastyczne. sino czerwone.ziarniniak kwasochłonny –pojedyńcze lub mnogie zniszczenia w obrębie kości w czaszce. podniebienia .naczyniak krwionośny [haemangioma] . którego przyczyna jest zła higiena jamy ustnej tylko w odcinkach uzębionych . podcinamy błonę śluzową [mobilizujemy tkanki]  szycie 5.na RTG: pojedynczy ubytek o wyglądzie torbieli. niebolesny . łatwo krwawiące. ruchomy. eksfoliacja kości. Guzy ślinianek -nowotwory niezłośliwe pochodzenia nabłonkowego: . brak odczyny odokostnowego . drażnienie przez wadliwe uzupełnienia protetyczne o wrodzony – jest guzem wczesnego niemowlęctwa. choroba Recklinghausena . zbudowany z dojrzałej tkanki w błonie śluzowej dziąseł. kalafiorowa te. otorbiony guz o budowie torbielowatej.gruczolak [adenoma] – kulisty. zbudowany z komórek Schwanna. głęboki kiretaż.często przyczyną – urazy podczas żucia.naczyniak chłonny .może powodować rozchwianie zębów i ich przemieszczenie . olbrzymiokomórkowego wraz z kością. zniszczenie wyrostka zębodołowego. okrągłe. ulegające owrzodz. o gładkiej powierzchni. powoli rośnie. zwykle na języku. podskórnej w przebiegu nerwów . nieregularny kształt. odtworzenie ubytku kostnego o ziarninowy – krwawiący.nerwiakowłókniak [nero fibroma] – pojedynczy. wywodzi się z m. .

na początku zgrubiała błona śluzowa.wyróżniamy: *leukoplakię [rogowacenie białe] – ograniczone.przyspieszenie procesu + owrzodzenie. otoczony podnabłonkowym naciekiem zapalnym . najczęściej w przyusznicy. kamień.3. Fe. kostną. rożnej wielkości białe plamy na błonie śluzowej . porażenie n. powoduje asymetrie twarzy . zaburzenia wewnatrzwydzielnicze . białe. 78.objawy: ból. wrzodziejace zapalenie jamy ustnej 79. na błonie śluzowej warg. nieco uniesione nad poziom. odgraniczony. chrzęstną.prądy galwaniczne . biało szarawe zmiany błony śluzowej. kwas foliowy] .biopsja .klasyfikacja wg Thoma: I – rozlane zmętnienie gładkiej błony śluzowej II – ograniczone. roznicowanie. nieprawidłowe uzupełnienia protetyczne] . dna jamy ustnej . ostro odgraniczona od otoczenia IV – twarde wyrośla.chirurgiczne III i IV stopień – usunięcie i mobilizacja otaczających tk. prądy galwaniczne.drażnienie mechaniczne [ostre brzegi zebów.LECZENIE: . tk. pierwsza pomoc w zlamaniach 78.etiologia: endogenna: . uczulenie na materiały stomatologiczne. języka – najczęściej na grzbiecie języka. różnej wielkości zmętnienie. śluzową . niedokrwistość. pobliżu kątów ust. D3. języka i podniebienia twardego . bruksizm. zmiany brodawkowate. uczucie napięcia .nie daje dobrego rokowania . zlamanie korony zeba w czasie urazu 79. o powierzchni nierównej z bruzdami przypomina mozaikę III – wykwity [tarczki].3. twarzowego  zezłośliwienie .rośnie powoli. czerwieni wargowej – wyniosłe. arsen. przewodów . leczenie .kriochirurgia. z pęknięciami i naciekami zapalnymi. węglowodory aromatyczne . PP. . skóra nad nim przesuwalna.w utkaniu spotykamy nabłonek przewodów. usunięcie czynników drażniących [palenia]. palenie tytoniu..l.palenie tytoniu .1. podniebienia twardego – u palaczy tytoniu. mrowienie. [ewentualnie wargi górnej] wywodzi się z nabłonk. B2.l.lokalizacja: błona śluzowa policzków na wysokości zgryzu. ograniczone. C.niedobór witaminy A hipoplazja i atrofia nabłonka .etiologia: drażnienie mechaniczne.leczenie – usunięcie w granicach zdrowych tkanek 77.l. rozprężająco. nieregularny kształt.1. 79. witamina A. stany przednowotworowe blony sluzowej jamy ustnej – rozpoznanie.2. brak witaminy A i B. owrzodzenia.oparzenia . na podłożu której może się rozwinąć nowotwór złośliwy .niedobór witamin B  nadżerki i owrzodzenia  egzogenna: .kulisty. z czerwonymi plamkami wielkości łebka od szpilki . i proces zapalny .2. włóknista. najczęstszy guz.zachowawcze I i II stopień. ropien podzuchwowy 78. ścieńczała jak i śluzówka .to zmiana patologiczna. .barwniki. otorbiony.nowotwór półzłośliwy * gruczolak wielopostaciowy [tumor mixtus] – guz mieszany. wskazania zapalne i niezapalne do usuwania zebow 78.l. z nadżerkami .

większa odczynowość na UV . śródnaskórkowe. Fe * owrzodzenia [odleżynowe] – leczenie przyczynowe.przewlekłe zanikowe zapalenia skóry z nadmiernym rogowaceniem . plamiste. leczenie chirurgiczne .znamiona nieowłosione. wyciąć w granicy 0. owrzodzeń.* erytroplakia [rogowacenie czerwone – Queyrata] – rogowacenie + plamiste i lśniące zaczerwienienia błony śluzowej policzków. dłoni. przewlekle zapalenie kosci – pierwotnie/wtornie przewlekle. wyniosłe. podniebieniu i okolicy języczka. . popromienne.leczenie: witaminy B.wyniosły. usuwany chirurgicznie z marginesem tkanek .usuwamy go z marginesem tkanek * dermatozy . łatwo ulegający oderwaniu . gruźlica] * róg skórny . po oderwaniu nawracają.próba jodową Schillera – pędzlowanie roztworem nalewki jodowej.najczęściej w dolnej okolicy skóry twarzy.2.leczenie: chirurgiczne wycięcie = krioterapia * rogowacenie starcze – prowadzi do raka kolczysto komórkowego . jeśli > 7 dni należy pobrać materiał do badania histopatologicznego i leczyć wg rozpoznania. brakiem łaknienia.najczęściej jako pojedyncza zmiana. tarczki na języku. w okolicy otworów naturalnych.miejscowe zwyrodnienie skóry z nieprawidłowym rogowaceniem. częściej u kobiet w okresie przekwitania . PP.5-1 cm * przewlekle stany zapalne [kiła.leczenie przez wycięcie i pokrycie przeszczepem skóry i maści ochronne z witaminą A *skóra pergaminowa barwnikowa – wyniosłe. nieregularna koloru brązowo-czerwonego .w miejscach narażenia atmosferycznego [ręce. łuszczące się . podeszwy stóp. * choroba Bowena – śródnaskórkowa postać raka kolczysto komórkowego . sterydy * zespół Plummera Vilsona – powstaje na skutek niedoboru żelaza. przetok. mieszane  czerniak .lokalizuje się na skórze w okolicy tułowia. obrączki. ograniczone rogowacenie skóry w obrębie twarzy i głowy [za uszami] . brązowe. pokryte masami rogowymi. różowe.znaczne.leczenie: witamin B.biopsją z badaniem histopatologicznym * oligobiopsja – pobranie materiału drogą punkcji z wnętrza guza * biopsja wiertarkową – wiertłem trepan * wycinek . brązowe ogniska. podlegają drażnieniu  należy usunąc i zbadać histopatolog.leczenie: chirurgiczne usunięcie w okolicy zdrowych tkanek * brodawczakowatość kwitnąca [ papilomatosis Florida] * przewlekłe złuszczające zapalenie gruczołów wargi dolnej * liszaj płaski Wilsona – rumieniowe grudki w formie koronki na śluzówce policzków. zanikiem błony śluzowej.rodzaje: zawodowe [arsenowe]. PP. języka lub warg * brodawczak rogowaciejący [papilloma keratoticum] – najczęściej na wardze dolnej.leczenie przez wycięcie * blizny – popromienne. twarz] .najczęściej prowadzi do raka kolczystokomórkowego Stany przedrakowe diagnozujemy: . z niedokrwistością. poparzeniowe przewlekle drażnione. wynik: „-” – zabarwienie błony śluzowej na brązowo „+” – zabarwienie błony śluzowej na żółto [ mało komórek glikogenu w komórkach rakowych] . 80. rzadziej twarzy . ropien podzuchwowy 80. ograniczone/rozlane . miejscowe wskazania do ekstrakcji 80. leczenie poprzez usunięcie * zmiany popromienne * zmiany barwnikowe – znamię brzeżne. spowodowane nieodpowiednim odżywianiem . twardy guzek.3. płyt z torbieli 79.1.badanie cytologiczne – pobranie wymazu ze zmian powierzchownych błony śluzowej.

niedorozwoj szkliwa. Wykazuje zageszczenie struktury beleczkowej kosci – scyntygrafia. Ubytek kostny wypełniony jest ciemnoczerwona rozdrobniona tkanka kostna. a w jej miejscu pojawia sie tkanka ziarninowa. Przypadkowo wykonane zdjecie rtg ujawnia zageszczenie struktury kostnej – wysiekowe – w okolicy ogniska zapalnego pojawiaja sie nieznaczne bole. Okresowo u chorych wystepuja stany podgoraczkowe. mozliwosc metaplazji w miesaka rozpoznanie: – badanie przedmiotowe – badanie podmiotowe – dodatkowe badania – badanie krwi – wzrost liczby leukocytow z przesunieciem ich obrazu w lewo. zniekształcenia szczeki. ktora dorga metaplazji przeksztalca sie w tkanke kostnawa i kostna – charakterystyczne jest pogrubienie kosci powstale w wyniku nadmiernej odbudowy kostnej pierwotnie przewlekle – wsytepuje w przypadkach zakazenia malo zlosliwa flora przy dobrym stanie ogolnym chorego – przebieg kliniczny charakteryzuje sie nieznacznym nasileniem objawow klinicznych.– – – – – – wtornie przewlekle – zejscie niedostatecznie leczonego ostrego zapalenia kosci – przebieg choroby ujawnia sie tworzeniem licznych przetok na wyrostku zebodolowym. nawroty. a w otoczeiu martwaka tworzy sie nowa tkanka kostna – z czasem martwak ulega przebudowie. Ognisko zapalne nie jest zwiazane z zebami i otoczone jest niezmieniona tkanka kostna. uplynnieniu lub wydzieleniu – po wydzieleniu lub usunieciu martwaka jama kostna wypelnia sie tkanka ziarniniowa. nieprawidłowosci zebowe. pogrubieniem kosci. Powoduje sie nieznaczne poszerzenie obrysu kosci w zasiegu zmian zapalnych. ropowica – zakazenie tkanek szerzace sie przez przestrzen przygardlowa do srodpiersia. okresowym zaostrzeniem sie objawow ujawniajacych sie stanami podgoraczkowymi. Wykrywane przypadkowo – wytworcze – powstaje gdy w zapalnie zmienionej kosci nastepuja nadmiatr czynnosci osteoblastow. a ognisko zapalne zwykle jest niewielkie i ograniczone – wchlaniajace – z powodu zakazenia kosci flora bakteryjna zgorzelinowej miazgi zeba = ziarniniak korzeniowy. Umozliwia ocene stanu okostnej – wazne dla procesu reparacji. rozlane – wywolane malo zlosliwa flora przy duzej odpornosci ogolnej i miejscowej chorego – objawy kliniczne malo zaznaczone – wytworcze – przebiega bezobjawowo przez wiele lat. rezonans – badanie radiologiczne – 4 okresy . W nielicznych przypadkach – zniekształcenia kosci – martwicze suche – okreslane jako „pseudo-Paget”. przez przestrzen skrzydlowopodniebienna do zatoki jamistej i opon mozgowych – zaburzenia wzrostu zuchwy. ktora z czasem otacza sie torebka lacznotkankowa. zesztywnienie ssz – patologiczne zlamania zuchwy. wytworczej lub suchej – przebiegaja one bez lub ze slabymi objawami klinicznymi. ktora potarta miedzy palcami wydaje odglos podobny do chrzestu. bole i obrzek tkanek miekkich oraz ujawnia sie pogrubienie kosci powiklania ogolne i miejscowe zapalenia kosci – toksyczne uszkodzenie miesnia sercowego i nerek w wyniku dzialania baterii i toksyn – zakrzepowe zapalenie zyl twarzy – posocznica. utrudnione wyrzynanie zebow. rozfragmentowaniu. bolami i tworzeniem sie czynnych przetok ograniczone – wystepuje w postaci wchlaniajacej (ziarniniak). wykrywane przypadkowo. tomografia. przyspieszone OB – badanie moczu – obecnosc bialka – badanie bakteriologiczne – badanie morfologiczne – nacieczenie drobnokomorkowe szpiku i zaczopowanie naczyn. Dochodzi do ograniczonego zageszczenia struktury kostnej. Wykrywane przypadkowo – suche – przebiega bezobjawowo. Zapalnie zmieniona kosc resorbuja osteoklasty. Wystepuje w wieku dzieciecym. ziarnina. Etiologia nieznana – przebyte choroby zakazne. a tresc ropna zawiera często martwaki – rownolegle ze zniszczeniem kosci rozpoczynaja sie procesy odtworcze – wokół martwaka pojawia sie tkanka ziarninowa. brak zawiazkow zebow. niewielki obrzek tkanek miekkich i odczyn wezlow chlonnych. ktora oddziela go od niezmienionej zapalnie kosci.

W j u ciecie przez ujscie przetoki. – szerokie naciecie naciekow zapalnych tkanek miekkich – wylyzeczkowanie zmian kostnych – usuniecie martwakow – sekwestromia – w zależności od wielkosci i usytuowania przetoki przeprowadzamy zabieg od strony j u lub z ciecia zewnatrzustnego. objaw Vincenta przemawiaja za zapaleniem kosci – zapalenie swoiste kosci i tkanek miekkich okoloszczekowych – badanie bakteriologiczne – guzy zlosliwe – badanie morfologiczne. odslania kosc gabczasta. świnka – – – – – – – nalezy do ostrych pierwotnych zapalen slinianek nagminne zapalenie slinianki powstaje jako powiklanie zakazen wirusami o szczegolnym powinowactwie do slinianek – wirus swinki (RNA. ropowica – rozchwianie wiekszej ilosci zebow. .3. choroba Pageta – rozni sie tylko etiologia z suchym martwiczym zapaleniem – dokladny wywiad. Zapewnienie swobodnego odplywu wysieku zapalnego.2. ktoremu ulegaja wszystkie duze gruczoly slinowe jest choroba wieku dzieciecego (najczesciej dotyczy dzieci miedzy 6 a 8 r. zanik okres zageszczenia – martwaki (bezpostaciowe silnie wysycone twory.z. kontrola zywotnosci co 3 msc. paramyxoowirusy) jest najczęściej wystepujacym wirusowym ostrym zapaleniem slinianek. blona sluzowa lub skora. szybkosc procesu – osteodystrofie. niejednolite osteosklerotyczne zageszczenie jej struktury – – roznicowanie – ropien. o ile wcześniej nie chorowały ani nie były szczepione. Partsch 2 82. GTR – patrz: wskazania i p-wskazania do GTR i materialy alloplastyczne 82. 82. niejednolity „pstry” obraz kosci.) . zewnatrzustnie – wycinamy przetoke. Po wypreparowaniu przetoki i dojsciu do kosci ubytek kostny poszerza sie wiertlem. Ubytek wypelniamy materialem kosciozastepczym. Usuwa sie zewnętrzna blaszke zbita. witaminy 80. czas trwania choroby 5-12 dni.– – – – okres wczesny – brak zmian w obrazie rtg okres destrukcji – ogniska rozrzedzenia struktury kosci. osteosklerotycznej kosci i nawarstwianiu sie nowej kosci od strony okostnej odpowiadaja w rtg zgrubienie i nieregularnosc zarysow zuchwy. ostra choroba zakazna okres inkubacji 2-3 tyg. Po odslonieciu martwaka znajdujacego sie w trumience kostnej.mogą zachorować również osoby starsze. Choroba szerzy się drogą kropelkową. okalajac ja cieciem wrzecionowatym. Do zakażeń wirusem dochodzi najczęściej zimą i wczesną wiosną. otoczone strefa przejaśnienia). zaszywamy na glucho – w rozległych zapaleniach – odbarczenie kosci (dekortykacja) metoda Broscha. . badanie bakteriologiczne (paget ma nieznana etiologie) leczenie: – usuniecie przyczyny – leczenie miejscowe chirurgiczne – usuniecie zeba przyczynowego. zmiejszenie cisnienia w kanalikach kostnych. zapobieganie martwicy tkanek – ograniczone wchlaniajace – leczenie tylko chirurgiczne – ograniczone wytworcze – nie wymaga leczenia – ograniczone suche – leczenie chirurgiczne – wysiekowe przewlekle – podobnie jak suche – martwicze – z powodu dlugotrwalego procesu prowadzi do zniekształcenia kosci i wymaga modelujacego zabiegu chirurgicznego – leczenie ogolne: antybiotyki o szerokim spektrum podawane ogolnie (podane do rany kostnej powoduja gromadzenie sie wysieku i opozniaja gojenie) – w zaostrzeniach – leczenie wspomagajace: dieta bogatobialkowa. Tworzeniu nowej. unieruchomienie rozchwianych zebow.1. okres zarażalności zaczyna się 2–4 dni przed wystąpieniem objawów i trwa 7–9 dni po ustąpieniu. usuwamy go razem z ziarnina i otaczajaca tkanka wloknista. a jej zakaźność jest bardzo wysoka. „kosc marmurkowata” okres naprawczy – rownolegle z procesem niszczenia i tworzenia martwakow rozpoczynaja sie procesy wytworcze – zageszczenie struktury. Modyfikacja Obwegessera – wprowadzenie do ubytku kosci otaczających tkanek miekkich – okostna. odczyny okostnowe. dlutem lub kleszczami Luera.

ropien dolu nadklowego (abscessus fossae caninae) ROPIEŃ DOŁU NADKŁOWEGO [wypełniony tk. okrężny ust . jarzmowy Przyczyny: .m. gamma-globulina 82. wygładzenie fałdu nosowo-wargowego. potem obustronne obrzmienie slinianek przyusznych. jarzmowy à nasila się obrzęk policzka. łączna i tłuszczową] Ograniczenia: . farmakologiczne 83.1. charakterystyczne jest poczatkowo jednostronne. czerwona i lśniąca . Objawy: . spłycenie przedsionka w okolicy zęba przyczynowego. nawadnianie. p-zapalne. w ciezkich przypadkach – steroidy.roznicowanie: zebopochodne zapalenie zatoki szczekowej (punkcja dolu nadklowego) Leczenie: . powyzej sklepienia przedsionka.poczatkowo wykazuje cechy ropnia podokostnowego usytuowanego na przedniej powierzchni szczeki. nie wystepuje rumien skory podwyzszona T. a niekiedy powieki po przeciwnej stronie .m.obrzęk policzka. otoczkę . PM1. bólem głowy oraz uczuciem ogólnego rozbicia.przednia powierzchnia szczęki . zaczerwienienie przedsionka. Po tym czasie pojawiają się typowe dla świnki objawy.często nie ma wycieku ale zmniejsza to wyciek.powikłania : zapalenie zatoki jamistej. dziwacz wargi górnej .3. bocznej powierzchni nosa. zebopochodna – rozwija się z resztek narządu szkliwo twórczego listewki zębowej – sklada sie z pojedynczych pecherzykow torbieli powstalych w wyniku zaburzen zachodzacych w nablonku szkliwnym listewki zebowej. w znieczuleniu ogólnym (ze wzgledu na silny bol. powinowactwem do tkanki nerwowej oraz powinowactwem do innych tkanek gruczołowych): dolegliwosci ze strony narzadow jamy brzusznej (zap trzustki). bolesny naciek tkanek miekkich pokrywajacych dol nadklowy . silne bóle samoistne. w przypadku zagrożenia powikłań dodajemy l. chełbotanie nie zawsze. wywiad (kontakt z osoba chora). nacięcie ropnia. bol glowy. jajnikow.podwyższenie (max stezenie w 3-4 dobie choroby). ropień oczodołu . ma cienką ścianę. cięcie poziome w sklepieniu górnego załamka przedsionka nad I2.ostry proces zapalny I2. odczyn ze strony okolicznych węzłów .po przejściu zapalenia nad m. powiklania (Wirus świnki odznacza się dużym neurotropizmem tzn. bolesny obrzek. elementem roznicujacym z innymi typami torbieli jest rogowacenie nablonka warstwy wewnętrznej mieszka torbieli – 2 x częściej w żuchwie (najczesciej w okolicy zeba madrosci).zły stan chorego. nacieczenie połowy wargi górnej i tkanek otaczających dół nadkłowy . ze stanami podgorączkowymi.m. wzrost T. leczenie: leki p-bolowe. nastepnie dosc szybko rozprzestrzenia sie ku gorze do okolicy podoczodolowej . rozwarstwiamy tkanki na tepo.promieniujące. ograniczona mozliwosc wykonania) . powieki dolnej + górna. wewnętrznego kąta oka. zwyrodnienie gronek miazszu. pozostawiajac w ranie saczek gumowy i drenujemy ropień [ w osłonie antybiotykowej]. podwyższenie liczby limfocytów z towarzyszącym spadkiem ogólnej liczby leukocytów. niekiedy również podzuchwowych i podjezykowych. przed okresem formowania i mineralizacjinstruktur tkankowych – rzadka. zapalenie jader (w 20% prowadzace do bezplodnosci).PM1. wargi gornej. a w konsekwencji nawracajace zapalenia\ objawy prodromalne: parudniowy okres złego samopoczucia. zapalenie opn m-rdz i mozgu rozpoznanie: obraz kliniczny. dreszcze.C. oznaczenie poziomu p-cial.skóra staje się napięta. zasieg zmiany. keratocysta TORBIEL PIERWOTNA [Cystis primordialis. ewakuacja tresci.– – – – – – – zapalenie powoduje rozszerzenie drobnych przewodow wyprowadzajacych. nieodwracalne uszkodzenie nerwu VIII. obejmuje tkanke laczna i tluszczowa. powieki dolnej. keratocysta] – torbiel nablonkowa. rozpoznawana jedynie histologicznie. stezenia amylazy we krwi i moczu . 83.leczenie przyczynowe (otwarcie komory zeba lub ekstrakcja). C.

zapalenie zebopochodne zapaleniem zatok nazywamy grupe schorzen o zroznicowanej patofizjologii. wewnatrzzatokowa.1.– – – – – – – osteosklerotyczną. zawiera gęsty płyn. Dotyczy to głównie dolnych siekaczy. oslabienie – sitowie – bolesne: ujscie n nadoczodolowego. Bliźniacza. zab w szczelinie zlamania 84. ropniak. polipowate (tylko przewlekle) ostre: – pojedynczy epizod zapalny. erytromycyna. . ropne. zroślaków. punkcja. nasada nosa. dol nadklowy – zatoka klinowa – bol w okolicy potylicy – rozpoznianie: rtg (pantomograficzne.2. Usunięcie zęba sąsiedniego może też być wynikiem występowania tzw. Punkcja (diagnostyczna. grzybiczego (Mucor. krwiopochodna. o który opieramy dźwignię (drugi trzonowiec). sulfonamidy (Biseptol). diafanoskopia (podswietlenie) wewnętrzna. srodkowa część czola – zatoka szczekowa: bolesne ujscie n podoczodolowego. MR – gdy nowotwory. z torbiela zawiazkowa leczenie: doszczetne wyluszczenie z wylyczeczkowaniem podloza (zniesienie 1-2 mm kosci otaczającej jame ze wzgledu na istnienie malych torbieli satelitarnych) 83. alergiczna. ortopedyczne nastawienie zlaman zuchwy 84. Usuniecie przyczyny. zdjecie boczne – jako 2 projekcja). policzkowa. który ustepuje po leczeniu zachowawczym. ogolne rozbicie. flora mieszana w zebopochodnym. gdy pansinusitis (dzieci do 10 r. uwapnione prawidłowo różnicowanie z guzem miejscowo złośliwym [szkliwiakiem]. wykrywana przypadkowo może opuszczać jamę kostną i ma zdolność pączkowania – powstaje t. bakteryjnego. satelitarna ma skłonność do nawrotów (20-60%) RTG – jedno lub wielokomorowość. zebopochodna podstawa rozwoju zapalenia jest konflikt ujsciowo-zatokowy (niedroznosc) – w wyniku zakazenia wirusowego. pogarszajac warunki drenazu i uruchamiajac patomechanizm zapalenia zatok – na rtg – poziom plynu (tez w zlamaniach kosci jarzmowej jako objaw posredni zlamania) – objawy – patrz przewlekle zapalenie + podwyższenie T. urazowa (także jatrogenna – niezaopatrzone polaczenie ustnozatokowe). Max 2 -> zacma). – Leczenie: antybiotyki (penicylina. p-zapalne. wrodzona lub nabyte zaburzenia czynnosci blony sluzowej. kat oka. a nawet usunąć ząb.z. brzegi równe .[torebkę łącznotkankową]. spedek odporności niezytowe (tylko ostre). TK – gdy guz.3. reakcja alergiczna. Aspergillus). pobranie materiału do badania bakteriologicznego. zapalenie zatoki szczekowej – – – – – – – – – patrz: zapalenie przewlekle. leki p-bolowe. powiklania wczesne i pozne po zabiegu chirurgicznym POWIKŁANIA W CZASIE I PO USUNIĘCIU ZĘBA I ICH LECZENIE Niezamierzone zwichnięcie lub usunięcie zęba sąsiedniego – powikłanie to może wystąpić z winy lekarza przez nieprawidłowe użycie niektórych dźwigni. wysłana nabłonkiem wielowarstwowym płaskim zwykle jedno-.2. Najczesciej przebiega jako rhinosinusitis – zapalenie blony sluzowej zatok przynosowych i jam nosa uogólnione zap wszystkich zatok – pansinusitis przyczyny: odnosowa (najczęściej). klindamycyna – dawka b-bojcza 600mg). zapalenie zebopochodne a niezebopochodne – zywotnosc zeba lub jego wrazliwosc na opukiwanie. w projekcji Watersa – p-a celowane na zatoki. z przegrodami. lecznicza). salicylany. gdy powiklania. nie pozostawiajac istotnych uszkodzen blony sluzowej – zazwyczaj w wyniku zakazenia gornych drog odd lub niezytu nosa o etiologii wirusowej lub bakteryjnej. leki obkurczajace blone sluzowa. Można też usunąć ząb sąsiedni. używając nieodpowiednich zbyt szerokich kleszczy. rzadziej dwukomorowa zwiekszajac sie nie daje dolegliwości. 84. endoskopia. tlenowa w niezebopochodnym 83. ktorych cecha wspolna jest proces zapalny blony sluzowej zatok. Usuwając dolny ząb mądrości za pomocą dźwigni wtłoczonej między drugi a trzeci ząb trzonowy przy braku pierwszego trzonowca można zwichnąć. Latwo szerzy sie na blone sluzowa zatok.

zwłaszcza gdy złamanie nastąpiło przed zwichnięciem zęba. Pozostawione odłamki i ostre brzegi kości należy usunąć. Odłamanie blaszki kostnej wyrostka zębodołowego może nastąpić na skutek zbyt brutalnego usuwania zębów. policzka. Po usunięciu korzeni zęba ranę tkanek miękkich należy zabezpieczyć szwem w celu stworzenia odpowiednich warunków do powstania skrzepu i jego organizacji. zwłaszcza wielokorzeniowych. w zależności od wskazań wykonuje się: resekcję. Rokowanie w utrzymaniu tak replantowanego zęba jest problematyczne. wskazane jest podawanie sulfonamidów lub antybiotyków. wygładzeniu brzegu kostnego frezem lub łyżeczką kostną. Przy nieznacznym odłamaniu szkliwa należy wykonać rekonstrukcję korony zębowej za pomocą materiałów żywicowych. Zwykle spowodowane jest błędną techniką. gdyż zawiązek zazwyczaj nie obumiera. złamaniu korony zęba z odsłonięciem zębiny obowiązuje leczenie zachowawcze. zwłaszcza Beina oraz niezabezpieczenie tkanek miękkich przed ewentualnym obsunięciem się instrumentu. Nieprawidłowe nałożenie kleszczy na ząb poprzez dziąsło prowadzi do powstania rany szarpanej. W razie złamania zęba przeciwstawnego na wysokości szyjki lub korzenia. kontrola radiologiczna i okresowe badanie żywotności zęba. a ząb unieruchomić szyną nazębną. Postępowanie polega na usunięciu ruchomego odłamka kostnego. Wskazane jest okresowe badanie żywotności zęba. unieruchomienie zęba. o ile zachowane jest ich unaczynienie. ponieważ jednym z podstawowych warunków powodzenia tego zabiegu jest obecność obu sąsiednich zębów. a ząb stały wykłuwa się prawidłowo. Rokowanie jest na ogół dobre. zaopatrzyć ranę szwami. Po rozdzieleniu korzeni usuwa się je ruchem obrotowym. Przestrzeganie zasady atraumatycznego usuwania zębów ma w tym wypadku szczególnie doniosłe znaczenie. Może ono wystąpić z winy lekarza przy nieprawidłowym nałożeniu kleszczy na ząb poprzez wyrostek zębodołowy. zwłaszcza w szczęce. poddziąsłowe ich wtłoczenie. podczas usuwania zębów trzonowych z pełnego luku. Po większych obrażeniach tj. lecz stara się ząb „wyrwać" z zębodołu. co zmniejsza jej odporność mechaniczną. Leczenie polega na wszczepieniu zawiązka zęba stałego na powrót do zębodołu. Usunięcie zęba sąsiedniego wraz z przegrodą międzykorzeniową i międzyzębową lub złamanie go na wysokości korzenia prowadzi do jego utraty. Powikłanie to zdarza się najczęściej bez winy lekarza. Ścisłe złączenie korzenia zęba z otaczającą kością w wyniku przewlekłych procesów zapalnych powoduje często odłamanie blaszki kostnej wyrostka zębodołowego. replantację lub uzupełnienie protetyczne. podniebienia. a w razie potrzeby leczenie kanałowe. Powikłaniu temu należy przeciwdziałać przez odpreparowanle brzegu dziąsłowego za pomocą ostrej łyżeczki kostnej lub dźwigni Beina. W przypadku usunięcia zęba sąsiedniego bez złamania korzeni i bez zniszczenia przegrody międzykorzeniowej można wykonać replantację. nasady języka lub dna jamy ustnej. zwłaszcza w pierwszych 7 dniach po zabiegu. Zachowanie prawidłowych stosunków anatomicznych w tej okolicy ma istotne znaczenie dla późniejszego protezowania. używana do usuwania korzeni zębów trzonowych w . Złamanie żuchwy może być spowodowane nieumiejętną pracą instrumentami. W rękach niedoświadczonego lekarza szczególnie niebezpiecznym instrumentem jest dźwignia Wintera. W tych przypadkach przyczyną odłamania blaszki kostnej jest duży uraz działający na stosunkowo cienką blaszkę kostną zewnętrzną. należy wyciąć zmiażdżone tkanki.W przypadku zwichnięcia zęba należy wprowadzić go do zębodołu i unieruchomić za pomocą szyny nazębnej. jednocześnie zabezpieczając lewą ręką odłamany guz. wargi. Odsłonięcie miazgi jest wskazaniem do przyżyciowej amputacji czy ekstyrpacji oraz uzupełnienia protetycznego. a w razie konieczności wykonać plastykę tkanek miękkich. Odłamanie guza szczeki – powikłanie to zdarza się podczas usuwania górnych zębów trzonowych. Uszkodzenie tkanek miękkich. Gdy jednocześnie występuje zapalenie tkanek okołozębowych lub zatoki szczękowej. Odłamany guz szczęki należy jak najszybciej unieruchomić płytką podniebienną na okres około 6 tygodni. Nieprawidłowe użycie dźwigni. gdy lekarz nie wykonuje ruchów wyważających. Przyczyną odłamania guza szczęki może być również zanik szpary ozębnowej górnego zęba mądrości wskutek przewlekłych procesów zapalnych. Mimowolne usunięcie zawiązka zęba może nastąpić wskutek obejmowania zawiązków zębów stałych przez niezresorbowane korzenie mlecznych zębów trzonowych. Opisywane powikłania występują bardzo rzadko i dlatego wykonywanie rentgenogramu przed każdym zabiegiem jest niecelowe. Leczenie ran szarpanych tkanek miękkich jamy ustnej należy przeprowadzić zgodnie z ogólnie przyjętymi w chirurgii zasadami. Uszkodzenie zęba przeciwstawnego – powikłanie to zdarza się najczęściej podczas usuwania dolnych zębów trzonowych. kontrola radiologiczna. Mimo obiektywnych trudności zabieg ten należy wykonać. zwłaszcza przy użyciu dźwigni lub skrobaczek kostnych. toteż w przypadku złamania guza szczęki pozostawiamy odłamane fragmenty kostne. odpowiedni dobór kleszczy oraz właściwe. Szczególnie ważna jest okresowa kontrola gojenia rany. a w szczególności górnych zębów mądrości. Mimowolne usunięcie zawiązka zęba stałego – niezamierzone uszkodzenie lub usunięcie zawiązka zęba stałego może nastąpić podczas próby usuwania odłamanych resztek korzeniowych zęba mlecznego. Zachyłek zatoki szczękowej wpuklając się do guza szczęki powoduje znaczną pneumatyzację kości. Usunięcie zęba z odłamanego guza szczęki nastręcza poważne trudności. prowadzi często do uszkodzenia błony śluzowej wyrostka zębodołowego. tzn.

Do otwarcia zatoki szczękowej dochodzi często bez winy lekarza w wyniku okołowierzchołkowych procesów patologicznych niszczących utkanie kostne w tej okolicy (ziarniniak. Po nastawieniu zwichnięcia zaleca się przez okres tygodnia ograniczenie ruchów żuchwy. Otwarciu zatoki szczękowej towarzyszy krwawienie z nosa (z przerwaniem błony śluzowej zatoki). kładząc kciuki na zęby trzonowe. zęby zatrzymane. Leczenie złamania żuchwy należy przeprowadzić zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami. Zniszczenie kości żuchwy procesem chorobowym (zapalenie kości. Zwichnięcie żuchwy – przyczyną tego powikłania jest najczęściej błędna technika usuwania zęba. co pozwala na swobodne wprowadzenie główki stawowej do dołu stawowego. gdy korzeń tkwi w świetle otworu. spowodowane odruchowym skurczem mięśni unoszących żuchwę. Leczenie polega na natychmiastowym zastosowaniu ucisku oraz zimnych okładach na twarz przez pierwszą dobę. sklerotyzacja kości. pomimo istniejącego połączenia zębodołowo – zatokowego. Obserwowano krwiaki dna i przedsionka jamy ustnej oraz przestrzeni podbródkowej po brutalnym usunięciu zęba. Bródka wysunięta jest do przodu. należy zwichnięcie nastawić w warunkach szpitalnych w głębokiej narkozie. W tym momencie. Otwarcie zatoki szczękowej – może nastąpić na skutek nieumiejętnej pracy narzędziami lub podczas używania niewłaściwych narzędzi np. a pozostałymi palcami obejmując dolną krawędź żuchwy. Przy opartej o podgłówek głowie chorego chwytamy oburącz żuchwę (od przodu do tyłu). Leczenie polega na stworzeniu wentyla powietrznego poniżej przeszkody uniemożliwiającej oddychanie. który umocowywany jest ligaturą do sąsiednich zębów. Szerokie połączenie jamy ustnej z zatoką szczękową. Jednostronne zwichnięcie żuchwy. należy zaszyć ranę na głucho Wtłoczenie korzenia do zatoki szczękowej – zarówno przyczyny jak i objawy podobne są jak przy otwarciu zatoki szczękowej. U chorych tych wskazane jest ograniczenie rozwarcia szczęk podczas trwania zabiegu. W przypadku stwierdzenia niewielkiego otworu łączącego zatokę szczękową z jamą ustną. długie i zakrzywione korzenie usuwanego zęba mogą przyczynić się do złamania żuchwy. duży zanik wyrostka zębodołowego. że próby nastawienia zwichnięcia kończą się niepowodzeniem. Próba dmuchania może być ujemna. Zniszczenie zębodołu procesami patologicznymi może również prowadzić do uszkodzenia pęczka naczyniowo – nerwowego. oprócz wyżej wymienionych objawów charakteryzuje się przemieszczeniem bródki w stronę przeciwną do zwichniętego stawu. przecięcie więzadła pierścienno – tarczowego. Badaniem klinicznym stwierdza się wtedy dodatnią próbę dmuchania. Z tym powikłaniem spotykamy się częściej u dzieci. Zwichnięcie żuchwy następuje głównie z powodu nadmiernego rozwarcia szczęk wskutek silnego wtłaczania kleszczy podczas usuwania dolnych zębów bez podtrzymywania żuchwy lewą ręką. Następnie żuchwę pociągamy mocno ku dołowi i nieznacznie do przodu. zwłaszcza w przypadkach pierwszorazowych zwichnięć. Uszkodzenie pęczka naczyniowo – nerwowego w kanale żuchwy następuje na skutek zbyt brutalnego operowania instrumentami podczas usuwania korzeni w okolicy kanału żuchwowego (szczególnie niebezpieczna jest dźwignia Wintera). W czasie dmuchania przez nos przy zamkniętych nozdrzach powietrze wydobywa się z zębodołu z charakterystycznym świstem. swobodne wejście zgłębnikiem do zatoki) poprzez zębodół. która zapewnia zwiotczenie mięśni żwaczy. mięśnie są napięte. Występują trudności w połykaniu i mówieniu. Próba dmuchania może być ujemna. Krwiak – przyczyną powstania krwiaka może być uszkodzenie naczynia podczas znieczulenia (zwłaszcza do guza szczęki) lub usuwania zęba. które jest również objawem niestałym. Należy wówczas przed zabiegiem znieczulić nerw żwaczowy. Wykonuje się trachoostonię. Może występować wypływanie płynu przez nos podczas picia i płukania jamy ustnej. W obustronnym zwichnięciu stwierdza się szerokie rozwarcie szczęk i niemożność ich zwarcia. Postępowanie polega na nastawieniu żuchwy. przy braku objawów zapalnych błony śluzowej zatoki. dźwigni Beina w trakcie usuwania korzeni górnych zębów trzonowych. Jedynym miarodajnym badaniem. torbiel). jest wskazaniem do natychmiastowego wykonania plastyki wyrostka zębodołowego. stwarzając przy tym niekorzystne warunki do plastycznego zamknięcia połączenia zębodołowo – zatokowego. Uwięźnięcie zęba lub lego fragmentu w krtani powoduje niedrożność dróg oddechowych i nagły bezdech. Usunięcie korzenia zęba przez zębodół z reguły nie daje dobrych wyników. Postępowanie lecznicze polega na usunięciu korzenia z zatoki szczękowej wraz ze zmienioną zapalnie błoną śluzową zatoki i następową plastyką zębodołu. mobilizacji – przez podcięcie okostnej – płata śluzówkowo – okostnowego pobranego z przedsionka jamy ustnej lub podniebienia (znacznie rzadziej). Wpadnięcia zęba do drzewa oskrzelowego jest wskazaniem do .okolicy kąta żuchwy. silny ból w obu stawach skroniowo – żuchwowych. wskazane jest nałożenie tamponu na zębodół. Po wygładzeniu brzegów zębodołu. Zdarza się jednak. tj. zdarza się to w przypadku zamknięcia otworu polipem. a policzki wygładzone. który działa na zasadzie zaworu. przesądzającym o ustaleniu rozpoznania otwarcia zatoki szczękowej jest próba zgłębnikowania (tj. Jeżeli nie da to spodziewanych rezultatów. po czym przesuwamy ją ku tyłowi i górze. Postępowanie lecznicze polega na usunięciu resztek korzeniowych i odłamków kostnych oraz zaopatrzeniu rany zgodnie z zasadami chirurgicznymi. Poza tym próba dmuchania jest ujemna w przypadkach torbieli oraz polipowatych zmian przerostowych błony śluzowej zatoki szczękowej w okolicy rozworu półksiężycowatego. Zaaspirowanie usuwanego zęba do dróg oddechowych – jest powikłaniem szczególnie niebezpiecznym. Powikłanie to może nastąpić również podczas usuwania zębów na skutek rozluźnienia więzadeł torebki stawu skroniowo – żuchwowego w wyniku nawykowego zwichnięcia żuchwy. następuje czasem gwałtowne zwarcie szczęk. torbiele). a w przypadku niemożności jej wykonania – konikotomię.

konsystencji niespoistej. Zaburzenia czucia – zniesienie czucia (anestezja) i przeczulica (parestezja) występują z powodu uszkodzenia nerwu podczas znieczulenia lub zabiegu. instrument wprowadzamy do zębodołu bez oporu. Ściana kostna zębodołu jest gładka. skroni. Po odwarstwieniu błony śluzowej wraz z okostną znosimy frezem ostrą blaszkę kostną wyrostka zębodołowego. Wyleczenie przyspieszają: naświetlanie promieniami podczerwieni. materiałów opatrunkowych lub nieprzestrzegania zasad aseptyki i antyseptyki przez lekarzy jak również personel pomocniczy. Upłynnienie skrzepu stwierdza się dopiero zgłębnikowaniem. anestezyna. a węzły chłonne powiększone i tkliwe przy dotyku. Dziąsło otaczające zębodół jest zaczerwienione. niekiedy i barku. natomiast skrzep zakażony jest miękki. Brzeg dziąsłowy jest niezmieniony. Ściany kostne zębodołu są bardzo bolesne na dotyk. Bóle promieniują często do ucha. cząstek kamienia nazębnego. złym samopoczuciem i podwyższoną ciepłotą ciała. Proces chorobowy rozwija się w 1 –3 dni po zabiegu. nie pokryta skrzepem. Zapobiega to groźnym dla życia powikłaniom. Nieco odmienną etiologię ma zapalenie zębodołu – tzw. Zapalenie zębodołu może być wynikiem błędu w sterylizacji instrumentów. Leczenie zapalenia wymaga dokładnego oczyszczenia zębodołu z resztek rozkładającego się skrzepu i pozostałości po usuwaniu zęba. Suchy zębodół powoduje duże dolegliwości bólowe. Zabieg należy przeprowadzić ostrożnie.natychmiastowej bronchoskopii i jego usunięcia. Jako opatrunek stosujemy środki przeciwbólowe i odkażające na sączkach gazowych jak na przykład: jodoform. roztwór riwanolu lub nadmanganianu potasu). ciągłych do pulsujących. mimo intensywnego leczenia procesu zapalnego. Objawy te ustępują samoistnie po 24 godzinach. Odma podskórna – w stomatologii występuje niezwykle rzadko – niekiedy po usunięciu zęba lub podczas złamania kości jarzmowej. Aby rokowanie byto dobre czasokres ten nie powinien przekraczać 24 godzin. wymaga stosowania sterydów ogólnie i miejscowo (do otworu rylcowo – sutkowego). Objawy te mijają najczęściej samoistnie. Wlew drobnoustrojów do krwioobiegu – stwierdzono. Bóle spowodowane ostrymi brzegami zębodołu – pozostawienie po usunięciu zęba ostrych brzegów wyrostka zębodołowego może w czasie lub po wygojeniu rany powodować bóle o charakterze neuralgicznym. a chory nie zgłasza dolegliwości bólowych. U tych chorych zębodół nie wypełnia się prawidłowym skrzepem. Nie gojące się przez kilka tygodni zębodoły. nasuwają podejrzenie procesu nowotworowego. wydzielające się najczęściej w postaci ostrych igieł lub wąskich blaszek kostnych. Przejściowe i krótkotrwałe porażenie nerwu twarzowego może występować po zdeponowaniu płynu znieczulającego w przestrzeni zażuchwowej wskutek błędnej techniki znieczulenia do otworu żuchwowego. apernyl. Zabieg wykonujemy w znieczuleniu przewodowym. przy pomocy tępego narzędzia. W fazie ostrej zapalenia nie należy stosować naświetlań. następnie oczyszczamy zębodół przy użyciu ostrej łyżeczki kostnej. Na ogół wskazana jest ingerencja chirurgiczna. odprysków korony zęba. antybiotyków oraz witamin zwłaszcza z grupy B. Uważa się. Węzły chłonne niepowiększone i niebolesne. balsam peruwiański. nipass itp. potylicy. gdyż resorpcja kości trwa zbyt długo. b) pozostawienie w zębodole resztek korzeniowych. Natomiast porażenie nerwu twarzowego występujące w kilka dni po zabiegu. odłamków korzenia zęba i odprysków kostnych. W przedłużającym się zapaleniu zębodołu tworzą się martwiaki kostne. że przyczyną suchego zębodołu jest działanie środków obkurczających naczynia krwionośne podawanych razem z płynem znieczulającym. bolesne. Powikłanie to może powstać z powodu istniejących anomalii anatomicznych lub złej techniki znieczulenia. kamienia nazębnego. Stosuje się również galwanizację. Prawidłowy skrzep jest elastyczny. Dolegliwości te ustępują samoistnie po zresorbowaniu się blaszki kostnej. że każde usunięcie zęba powoduje wysiew drobnoustrojów do krwiobiegu. podobnie jak skrzep prawidłowy. Ranę przemywamy strumieniem środka odkażającego (3% woda utleniona. Porażenie nerwu twarzowego – występuje zwykle kilka dni po zabiegu usunięcia zęba lub innym zabiegu chirurgicznym w jamie ustnej. . W początkowym okresie choroby nie stwierdza się zmian w wyglądzie rany. gdy rana kostna pokryta jest ziarniną. Przyczyną powstawania procesu chorobowego może być: a) uraz mechaniczny podczas usuwania zęba. przerywanych. aby nie wywołać rozprzestrzenienia się procesu zapalnego. suchy zębodół. Należy podkreślić. c) nadłamanie brzegu zębodołu lub przegrody międzykorzeniowej. np. bardzo bolesna na dotyk. Skrzep wypełniający zębodół pokryty jest szarym nalotem włóknikowym. Obserwowano również odmę podskórną w trakcie leczenia endodontycznego podczas przemywania kanału korzeniowego wodą utlenioną. Zapalenie zębodołu – jest powikłaniem najczęściej występującym. Występują bóle w okolicy rany poekstrakcyjnej o różnym nasileniu – od ćmiących. Dobre wyniki uzyskuje się także naświetlaniem lampą Solux. kamfenol. d) pozostawienie ostrych brzegów wyrostka zębodołowego. że wyniki leczenia porażenia nerwu twarzowego zależą w dużej mierze od czasokresu jaki mija od momentu wystąpienia objawów do podjęcia leczenia. Leczenie uważa się za zakończone. co czasem objawia się dreszczami. masaż i galwanizacja. Ten typ porażenia mija po zresorbowaniu znieczulenia. Objawem tego powikłania jest obrzęk tkanek miękkich bez cech zapalnych. W zaawansowanym procesie zapalnym w zębodole stwierdza się obecność cuchnących szarobrunatnych mas.

Odma podskórna nie wymaga leczenia, a objawy ustępują samoistnie wskutek resorpcji powietrza. Krwawienie po usunięciu zęba powiklania ogolne: – omdlenie – zapasc – ostra niewydolnosc krazenia pochodzenia obwodowego polegajaca glownie na zmniejszeniu stosunku objetosci krwi krazacej do pojemnosci ukladu naczyniowego. Slabo napiete, nitkowate, przyspieszone tetno, obnizenie cisnienia, zbledniecie powlok, ochlodzenie skory, splycenie oddechu – ulozenie chorego ja w omdleniu, tlen, dostep do zyly i podanie plynow – NaCl, dextran – atak dusznicy bolesnej – silny bol zamostkowy. Nitrogliceryna pod jezyk – zawal miesnia sercowego – silny piekacy bol za mostkiem promieniujący do szyi, zuchwy, lewej reki lub nadbrzusza – bole nie przechodza po podaniu nitrogliceryny – atak czestoskurczu napadowego – nagle zastapienie rytmu zatokowego szybkim rytmem pozazatokowym 180220/min. Kolatanie serca, niepokoj, zaslabniecie. Często u osob zdrowych, mlodych. - zabiegi zwiekszajace napiecie nerwu blednego – proba Valsalvy, masaz zatoki szyjnej, propranolol. Przedluzajacy sie napad – kardiowersja elektryczna – zatrzymanie krazenia i oddychania – atak dychawicy oskrzelowej – tlen, sterydy wziewne i ogolne, srodki uspokajajace – atak padaczki – drgawki, nagla utrata przytomnosci, skurcze toniczne miesni – zabezpieczenie chorego przed mozliwoscia mechanicznych obrazen, ulatwienie oddychania, zapobieganie przygryzienia jezyka. Relanium, luminal 84.3. zlamanie kosci jarzmowej 85. 85.1. porazenia nerwow czuciowych
– – –

z 12 par nerwow czaszkowych czuciowe sa: I wechowy, II wzrokowy, VIII przedsionkowo-slimakowy; nerwy mieszane czuciowo-ruchowe: V trojdzielny, VII twarzowy, IX jezykowo-gardlowy, X bledny porazenie nerwu twarzowego – patrz pyt.: ?????????????????????????????????

85.2. ankyloza 85.3. ropien podsluzowkowy 87. 87.1. torbiel przyzebna 87.2. zapalenei zebodolu 87.3. kostniak 88. 88.1. ropien podokostnowy 88.2. ropowica 88.3. wezly chlonne zapalne 89. 89.1. zeby zatrzymane i opoznione w wyrzynaniu

89.2. porazenie nerwu twarzowego 89.3. guzy lagodne tkanek miekkich 90. 90.1. staw rzekomy (pseudoarthrosis)
– – –

– – –

– – –

– –

powiklanie gojenia zlamania kosci polega na utrwalonym braku zrostu odlamow, charakteryzujacym sie patologiczna ruchomoscia miedzy odlamami przyczyny: oddalenie od siebie odlamow i niedostateczne unieruchomienia, dlugotrwaly stan zapalny szpary zlamania, interpozycja tkanki mięśniowej między odłamami, uniemożliwiająca styk między odłamami. Brak zrostu i wytworzenie się S.R. częściej towarzyszy też chorobom metabolicznym, jak cukrzyca, zaburzeń hormonalnym np. nadczynność przytarczyc, nieprawidłowe odżywianie i związane z tym awitaminozy, choroby powodujące wyniszczenie organizmu oraz urazy wielonarządowe, w tym wielomiejscowe złamania. Przede wszystkim nieprawidlowe warunki miejscowe. ruch odlamow w niedostatecznie unieruchomionym zlamaniu jest powodem nadmiernego przekrwienia w rozwijajacej sie kostninie -> powstaje odwapnienie odlamow, szczelina miedzy odlamami rozszerza sie, zlamanie goi sie wolniej. Jezeli odlamy stale narazone sa na przemieszczanie, odlamow nie spaja kostnina, a na ich powierzchni rozwija sie tkanka laczna, przemieniajaca sie w zbita tkanke kostna, ktora zamyka jame szpikowa brzegi odlamow ulgaja zaokragleniu, uwapnieniu i powstaje staw rzekomy zaokraglone odlamy polaczone sa ze soba tkanka laczna bliznowata, zrost staje sie niemozliwy, konieczny jest zabieg operacyjny majacy na celu usuniecie tkanki bliznowatej, odswiezenie koncow odlamow, zastosowanie autogennego przeszczepu i zespolenie odlamow nie sprawia dolegliwości bólowych, co różnicuje staw rzekomy od zrostu opóźnionego dlugie utrzymywanie sie ruchomosci odlamow nie jest jeszcze dowodem na wytworzenie sie stawu rzekomego Potwierdzeniem wyczerpywania się zdolności regeneracyjnych kości jest, zmieniający się z biegiem czasu, obraz rentgenowski złamania: wystepuje wygladzenie i zaokraglenie brzegow odlamow oraz pokrycie ich warstwa kosci zbitej we wszystkich innych przypadkach dostatecznie dlugie i dobre unieruchomienie doprowadza do wygojenia sie zlamania. Przyjmuje sie ze jako brak zrostu okresla sie stan gdy zlamanie nie wygoilo sie w ciagu 6 msc stawy rzekome, ze względu na różne ich postaci, nie mają jednoznacznego obrazu radiologicznego. Dzielą się one na dwie grupy: – stawy rzekome witalne (biologicznie reaktywne) – plytka panewka w odlamie blizszym i zaokraglony koniec odlamu dalszego. w odlamach wielomiejscowych jednej kosci powstaje zazwyczaj w odlamie polozonym blizej. Przestrzen miedzy koncami wypelnia tkanka wloknista lub wloknisto-chrzestna z ogniskami martwicy, wapnienia i metaplazji kostnej – wyróżniamy stawy rzekome hiperplastyczne i oligotroficzne; – hipertroficzny – znaczny przerost koncow kostnych – oligotroficzny – brak przerostu i zarosniecie jamy szpikowej – stawy rzekome awitalne – w kosciach o slabym unaczynieniu – stawy rzekome dysplastyczne i aplastyczne. – Aplastyczny – ze sklerotyzacja koncow odlamow, spowodowany martwica jednego lub obu koncow – dysplastyczny – z zanikiem koncow odlamow, spowodowany zaburzeniami ukrwienia ziarniny. Scienczenie wartswy korowej, osteoporoza koncow odlamow, zamkniecie jamy szpikowej.

7.3. wiazanie okolne, szew kostny
– –

naleza do zabiegow operacyjnych zaopatrywania zlaman zuchwy zabieg zamkniety (bez odslaniania szczeliny zlamania) to wiazanie okolne, tzw owiazanie. Wskazania: bezzebna zuchwa, zlamania u dzieci z uzebieniem mlecznym lub mieszanym, chorzy u ktorych nie nalezy zakladac unieruchomienia miedzyszczekowego (nieprzytomni w ciezkim stanie ogolnym, uposledzeni umyslowo, ze schorzeniami oun, padaczka, alkoholicy). Wykonuje sie w znieczuleniu miejscowym. Polega na otoczeniu kosci drutem 0,4 mm i zblizeniu odlamow kostnych ze soba przez dowiazanie koncow do protezy pacjenta lub laboratoryjnie wykonanej szyny nazebno-nadziaslowej (np. akrylowej lub szyny Webera). Zaklada sie je najczesciej igla punkcyjna lub szydlem z oczkiem przekluwajac tkanki miekkie na dolnej krawedzi zuchwy. Igle w

ktorej swietle tkwi dlugi drut ligaturowy wkluwa sie przez skore pod dolnym brzegiem zuchwy (conajmniej 1 cm od szczeliny zlamania). Wraz z drutem przesuwa sie ja ku gorze, wzdluz wewnetrznej powierzchni kosci i wykluwa przez blone sluzowa dna j u jak najblizej czesci zebodolowej zuchwy. Wysuniety ze swiatla igly koniec drutu zabezpiecza sie kleszczami Peana. Po wycofaniu igly jej koniec przeprowadza sie pod dolnym brzegiem zuchwy, tak aby nie utracic kontaktu z koscia, nie wykluwajac sie ze skory. Igle wraz z drutem przesuwa sie ku gorze po zewnętrznej powierzchni kosci i wykluwa w dnie przedsionka j u, chwyta drugi koniec drutu kleszczami Peana i wyciaga jego koniec ze swiatla igly. Skreca sie oba konce nad plyta laboratoryjna. W opisany sposob wykonuje sie 3-4 wiazania. zabieg otwarty – szew kostny – wskazania: zlamania wieloodlamowe ze znacznym przemieszczeniem lub zaklinowaniem odlamow niedajacym sie odprowadzic metodami zachowawczymi, zlamania z zakleszczeniem tkanek miekkich w szparze zlamania lub wtloczonymi korzeniami zebow, nieprawidlowo zrosniete odlamy lub wytworzenie sie stawu rzekomego. Wykonuje sie w znieczuleniu miejscowym. Ciecie skorne, odsloniecie szpary zlamania, usuniecie z niej ziarniny lub tkanki bliznowatej, wygladzenie frezem brzegow, wykoanie otworow w obu odlamach wiertlem rozyczkowym. do jego zalozenia uzywamy drutu ze stali nierdzewnej 0,5-0,6 mm, który przeplatamy przez kanaly kostne wywiercone w obu odlamach skrecajac jednoczesnie jego konce, co powoduje kompresje odlamow. Odciecie nadmiaru drutu, dogiecie plasko do kosci, warstwowe zaszycie rany. Szew pojedynczy, podwojny (4 otwory, 2 wiazania rownolegle do siebie). Najlepiej szew osemkowy (skrzyzowany) – 4 otwory, 2 skrzyzowane wiazania – zapobiega przesuwaniu sie odlamow wzgledem siebie. Nalezy zalozyc dodatkowe unieruchomienie – np. miedzyszczekowe. Alternatywa stala sie obecnie osteosynteza plytkowa.

14.3. guzy nowotworowe pochodzace z tkanek zebotworczych  ŁAGODNE: - szkliwiak [ameloblastoma]  [PÓŁZŁOŚLIWY] – najczęstszy guz zębopochodny, - etiologia związana z pozostałością narządu szkliwotwórcz. lub listewki zębowej, z wysp Malasseza, z ziarniaków związkowych - jest to nowotwór nabłonkowy - głównie w żuchwie w okolicy kąta, - powoduje resorbcję kości [złamania patologiczne], pod uciskiem palca, chrzęst pergaminowa ty, żeby ulegają rozluźnieniu i zmianie ustawienia - zwykle torbielowaty, rzadziej lity, postacie: lity, wielokomorowy, jednokomorowy - postacie: a. sz. prosty b. gruczolakoszkliwiak - rośnie powoli, jest otorebkowany i nie wrasta do szpiku c. sz. barwnikowy niemowląt – do 1 r.ż., w szczęce, rośnie szybko, uwypukla się w przesionku j. ustnej - RTG: korzenie w obrębie guza są zresorbowane, wielokomorowy porównywany jest do baniek mydlanych lub plastra miodu - różnicowanie: torbiele, ziarniniaki, śluzaki;[ punkcja lub wycinek ] - makroskopowo – gąbczasty, jamisty guz, wysłany cienka wyściółką bez torebki, wypełniony treścią galaretowatą, półpłynną, szaroróżowy, maja skłonność do nawrotów - mikroskopowo – z komórek nabłonkowych ułożonych w gniazda - leczenie usuniecie radykalne w granicy zdrowych tkanek - nabłonkowy guz zebopochodny wapniejący [tumor epithelialis odontogenes calcifikans] - włókniak szkliwiakowy [fibroma ameloblastikum] - gruczolakoszkliwiak [ adenoameloblastoma] - torbiel zawiązkowa wapniejąca [cystis odontogenes calcifikans] - zebiniak [dentinoma] - włókniakozębiak szkliwiakowy [ fibrocementoma amelobalsticum] - zębiakoszkliwiak [odontoameloblastoma] - zębiak [odontoma] z tk. nabłonkowej i mezenchymalnej, najczęściej rozwija się podczas drugiego zabkowania, nie dając objawów, wykrywany przypadkowo na RTG - może utrudniać wyrzynanie zębów stałych lub ich nie prawidłowe ułożenie, rośnie powoli - diagnostyka: RTG - leczenie: wyłuszczenie z torebką * zębiak twardy [odontoma durum] – zbudowane z zębiny, cementu i szkliwa * zebiak miękki [o. molle] – zbudowany z tkanki łącznej i nabłonka szkliwneg. * zębiak mieszany [ odontoma mixtum] * zębiak złożony [ odontoma compositum] – twór torbielowaty, otoczony torebka łącznotkankową, wypełniony płynem z licznymi drobnymi ząbkami - włókniak zębopochodny [fibroma odontogenes] - śluzak [myxoma]  [PÓŁZŁOŚLIWY] - kostniwiaki [cementomata] – częściej w żuchwie, wokół zęba z martwą lub żywą miazgą - wzrost powolny, bezobjawowy, zniekształca kość, przemieszcza zęby, może powodować nerwobóle [ucisk]

Mieszek tej torbieli może być wyslany nabłonkiem wielowarstwowym płaskim lub jednorzedowym rzeskowym (zal z jakiego odcinka kanalu powstala torbiel) .t. szczelinowa[wewnątrzkostna] – najczęściej występuje między siekaczem bocznym a klem w miejscu zrostu wyrostka gałeczkowatego z kością międzyczaszkową.RTG . wykrywana jest przypadkowo badaniem radiologicznym.(miedzyszczekowa) . zwykle w okolicy zebow siecznych. cechują się szybkim wzrostem. Przebiega bezobjawowo. wczesnymi przerzutami i cechami RTG dla raka 34.rośnie rozprężająco niszcząc kość * dysplazja około wierzchołkowa kostninowa [ dyspasza periapikalis cementalis] * kostniwiak olbrzymi [ cementoma gigantoformis] ~ leczenie – usunięcie zmiany z pozostawieniem zębów.wyraźnie ograniczony. Korzeń ulega resorpcji a torbiel rozwija się dalej.miesak zebopochodny [sarkoma odontogenes] * włókniakomięsak szkliwiakowy [ fibrosarcoma ameloblasticum] * zębiakomięsak szkliwiakowy [ odontosarcoma ameloblasticum] ~ występują rzadko. rozwojowe. * kostniwiak łagodny[ cementoma benignum]. itraosseum primarium] * rak wywodzący się z nabłonka zebopochodnego [torbieli zebopochodnej] . płyn wypełniający jamę torbieli nie zawiera kryształków cholesterolu.guz barwnikowy  ZŁOŚLIWE: .na RTG: przejaśnienie [niedojrzałe]. obrzęki na podniebieniu . okrągły ubytek kostny w okolicy szwu podniebiennego.przejaśnienia w okolicy wierzchołka.t.RTG wyraźne ograniczenie ubytku kostnego o kształcie odwróconej gruszki . torbiel szczatkowa – – – – – – – = torbiel korzeniowa resztkowa (cystis residualis) torbiel szczek. -przetoka na wyrostku zębodołowym.rośnie bezobjawowo. że są w rozpadzie zgorzelinowym to je usuwamy .w linii pośrodkowej żuchwy TORBIEL GAŁECZKOWO – SZCZĘKOWA [ c. niezebopochodne powstaje gdy miedzy linie szwow kostnych wszczepiony zostanie przetrwaly nablonek rozwojowy TORBIEL ŚRODKOWA PODNIEBIENIA [c. . i złogi cementu które wytwarza . otoczony torebką łącznotkankową . nierzadko powodując rozsunięcie ich korzeni. w miarę wzrostu powoduje rozsuwanie się korzeni zębów sąsiednich.leczenie: wyłuszczenie wraz z zębem w sąsiedztwie którego się znajduje. .rak zębopochodny [carcinoma ta odontogenes] * szkliwiak złośliwy [ ameloblastomamalignum] * pierwotny rak płaskonabłonkowy śródkostny [ c. szczelinowa . Rzadko . później ulegają zaciemnieniu ze strefa przejaśnienia wokoło  Może przypominać ziarniniak okołowierzchołkowe * włókniak kostniwiejący [ fibrocementoma calcificans]. . włóknista.3. zęby sąsiadujące są żywe – – . Pojawiają się więc ubytki osteolityczne nie mające związku z korzeniami nowych zębów stałych – podejrzenie nowotworu. chyba. torbiele szczelinowe (cystes fissurates) torbiele nablonkowe.moga powodowac dolegliwosci o charakterze neuropatii obwodowej – szarpiacy silny bol 52. Różnicowanie z torbielą kanału nosowo – podniebiennego i torbielą korzeniową TORBIEL WYROSTKA ZĘBODOŁOWEGO SZCZĘKI [ C. proces sus alveolaris maxillae] .t.wyścielona jest nabłonkiem wielowarstwowym płaskim lub migawkowym.2.rozwija się bezobjawowo. nablonkowa. szczelinowa – rozwija się również z resztek przetrwałych komórek nabłonkowych. Lub w wyniku pozostawienia nierozpoznanej torbieli po usunieciu zeba przyczynowego W rtg ubytki osteolityczne połączone są z niewygojonym zębodołem lub szczątkiem korzenia.t.mediana mandibulare] .rozwija się między zębami siecznymi w szczęce. które wpukliły się między wyrostki szczęki. na zdjęciu zgryzowym przejaśnienie TORBIEL ŚRODKOWA ŻUCHWY [ C. który został usunięty a torbiel dalej się rozwija Rozwijają się w miejscu po usunięciu zakażonego zęba (mlecznego lub stałego) lub po niecałkowitym wyłuszczeniu torbieli korzeniowej. mediana palati et processus . zapalna przyczyną torbieli jest ząb. Problemem diagnostycznym są torbiele powstające z resztek korzeni mlecznych.zachowana szpara ozębnej.w linii pośrodkowej..w obrazie histologicznym tk. później zaciemnienie z obwódką. globulomaxilaris]. szczelinowa .

lsniace. naswietlania lampa kwarcowa 61. wyraznie odgraniczone. lezenie w lozku. utrzymywanie stalego kontaktu z pacjentem podczas zabiegu – zlozone zabiegi nalezy starac sie wykonac jednoczasowo – jesli pacjent wymaga zabiegu a czas który uplynal od zawalu jest krotszy niz 6 msc – konsultacja kardiologiczna – nagle przypadki – nalezy dazyc do wykonania zabiegu w warunkach szpitalnych . instrumenty poza zasiegiem wzroku – wzrost zaopatrzenia w tlen – np. Zapaleniu towarzyszy pieczenie i swedzenie skory oraz bolesne powiekszenie wezlow chlonnych zaleznie od zjadliwosci drobnoustrojow i odporności chorego moze przybierac rozne postacie: erysipelas erythematosum (rumieniowa). Podwyzszona T (40st). leczenie miejscowe – pedzlowanie brzegow rany barwnikami akrydynowymi. Najczestszy objaw – bol zamostkowy – dokladny wywiad – w jakich okolicznosciach pojawiaja sie bole. sulfonamidy – az do kilku dni po ustapieniu objawow w celu zapobiegania nawrotom. wsierdzia. postepowanie u pacjentow obciazonych choroba niedokwienna serca – schorzenie polegajace na uposledzeniiu przeplywu krwi przez naczynia wiencowe. ropowica. widoczne wypustki. lapisem. wystepuje glownie na skorze twarzy. warga). Szczegolnie u osob z obnizona odpornościa. haemorragicum (krwotoczna) przebyta choroba nie daje odporności – odwrotnie. obraz kliniczny powikłania: martwica skory. usposabia do nawrotow (roza nawracajaca). jakie maja nasilenie. rzadko w j u – jako ostre surowicze zapalenie wszystkich warstw skory lub blony sluzowej okres inkubacji 1-2 dni objawy ogolne: zapalenie szerzy sie rzutami poprzedzonymi dreszczami. zapalenie nerek.2. izolacja chorego. pustulosum. bole glowy. zamroczenie objawy miejscowe: zywoczerwone. dieta wysokoenergetyczna.3. przez nos – stosowanie znieczulenia z mala dawka epinefryny – systematyczna ocena stanu pacjenta podczas zabiegu – nitrogliceryna „pod reka” zawal miesnia sercowego – uwaza sie ze okres 6 msc od zawalu jest minimalnym okresem kiedy można bezpiecznie wykonac zabieg – upewnienie sie czy pacjent nie przyjmuje lekow p-krzepliwych – zastosowanie protokolu redukcji stresu – zapewnienie dostepnosci nitrogliceryny w trakcie zabiegu. co w ostatecznosci moze doprowadzic do zgrubienia wywolanego rozrostem tkanki lacznej (pachydermia) i zastojem chlonki w wyniku zarosniecia naczyn chlonnych (-> sloniowacizna) rozpoznanie: wywiad (zranienie skory). wyjasnienie postepowania. rene skory lub rane blony sluzowej. phlegmonosum (ropne). bullosum (pecherzowa). przez ciaglosc: zapalenie slinianek przyusznych. profilaktyczne podanie nitratow przed zabiegiem – podaz tlenu – odpowiednie znieczulenie miejscowe – ograniczenie uzycia epinefryny – monitorowanie czynnosci zyciowych. Po przejscia zakazenia na owlosiona skore twarzy – zapalenie opon leczenie: antybiotyki (duze dawki penicyliny i tetracykliny). podawanie srodkow krazeniowych. sloniowacizna (policzek. wymioty. bolesne. dysproporcji miedzy zapotrzebowaniem miesnia sercowego na tlen a zdolnoscia naczyn wiencowych do dostarczania utlenowanej krwi. postepowanie niefarmakologiczne – uspokojenie pacjenta. miesnia sercowego.52. zakrzepowe zapalenie zyl. który wnika wglab tkanek przez uszkodzony naskorek. nieco wyniosle nad poziom skory lub blony sluzowej. W ciezkich przypadkach – na powierzchni skory pojawiaja sie pecherzyki wypelnione surowicza trescia. zapewnienie ciszy i spokoju. ssz lub ropowica oczodolu. czy ustepuja samoistnie – jesli z wywiadu wynika ze objawy wystepuja tylko przy intensywnym wysilku i szybko ustepuja w spoczynku lub po podanu nitrogliceryny – wiekszosc zabiegow ambulatoryjnych można uznac za bezpieczne – jesli objawy wyst juz po malym wysilku i opornie ustepuja po podaniu nitrogliceryny – zabieg nalezy odroczyc do czasu konsultacji kardiologicznej – wyjatek: sytuacje ratujace zycie choremu – stworzenie warunkow w ktorych zapotrzebowanie serca na tlen bedzie jak najmniejsze – zredukowanie u pacjenta napiecia nerwowego i leku leki uspokajajace rano przed zabiegiem. roza przyranna (erysipelas) – – – – – – – – – – – choroba zakazna proces chorobowy wywolany zakazeniem paciorkowcowym (najczesciej hemolizujacym).

adrenalina) i hamujacych reakcje zapalna i alergiczna (kortykosteroidy. Brak mozliwosci stosowania doustnego – amoksycylina 2 g i. u pacjentow uczulonych na penicyliny – klindamycyna 600 mg. szczegolnie u pacjentow przyjmujacych leki immunosupresyjne nadcisnienie tetnicze – lagodne nadcisnienie >140/90 – konsultacja z lekarzem prowadzacym w celu ustabilizowania cisnienia. przy minimalnym ryzyku powiklan – p-wskazane podawanie lekow metabolizowanych przez nerki lub odpowiednio mala dawka – unikanie stosowania lekow nefrotoksycznych – nlpz pacjenci po transplantacji nerki – odroczenie zabiegu do momentu uzyskania zgody od lekarza prowadzacego lub chirurga transplantologa – unikanie stosowania lekow nefrotoksycznych – rozwazenie podania dodatkowych dawek steroidow – monitorowanie cisnienia krwi – podczas badania j u – zwrocenie uwagi na ewentualne przerosty dziasel (cyklosporyna) – profilaktyczne stosowanie antybiotykow. wprowadzenie odpowiednich lekow – unikanie podawania epinefryny w srodkach znieczulajacych – protokol redukcji stresu – unikanie gwaltownych zmian pozycji ciala – unikanie dozylnego podawania lekow zawierajacych sód – ciezkie nadcisnienie >200/110 – odroczenie do momentu wyrowanania cisnienia – nagly zabieg – w warunkach szpitalnych – max cisnienie w ktorym wykonujemy zabieg – 160/90 zaburzenia funkcji watroby – oznaczenie czasu protrombinowego i czasu czesciowej tromboplastyny – unikanie lekow wplywajacych na metabolizm i czynność watroby lub zastosowanie malych dawek cukrzyca – insulinozalezna – odroczenie do momentu wyrowanania poziomu glukozy we krwi (na czczo 126 mg/dl = 7. 2h po posilku 200 = 11. 30 min przed. jak sa silne.v. i czy nie jest uczulony na aspiryne – odstapienie od wykonania zabiegu w przypadkach nieleczonej astmy lub infekcji drog oddechowych – zastosowanie protokolu redukcji stresu. unikanie lekow dzialajacych depresyjnie na uklad oddechowy – dzieci – rozwazenie podania przed zabiegiem kromoglikanu disodowego – po konsultacji z lekarzem prowadzacym – konieczne posiadanie w gabinecie podstawowych lekow rozszerzajacych oskrzela (betamimetyki. Astma – wywiad – jak często napady. podaz tlenu – monitorowanie czynnosci zyciowych wady serca predysponujace do zapalenia wsierdzia – zabiegi w oslonie antybiotykowej – 2 g amoksycyliny 1h przed zabiegiem.v. co je powoduje. – zabieg w godzinach rannych. 30 min przed zabiegiem lub klindamycyna 600 mg i.chory po bypassach – tak samo jak po zawale chory po udarze oun – conajmniej 6 msc od przebytego udaru – niezbedne jest znormalizowanie cisnienia tetniczego – minimalizacja stresu. leki antyleukotrienowe_ – p-wskazane stosowanie nlpz chorzy dializowani – rozwazyc mozliwosc zastosowania oslonowo antybiotykow aby uniknac zakazenia – zabieg najlepiej dzien po dializie (heparyna stosowana podczas dializ nie jest juz wtedy aktywna) co pozwoli na operowanie chorego w optymalnym stanie psychofizycznym.1 mmol/l ). unikanie przedluzajacych sie zabiegow – protokol redukcji stresu .0 mmol/l.

W stomatologii zagadnienie to ma duże znaczenie ze względu na: a) wstrząsorodny charakter zabiegów stomatologicznych. w dniu i dnai nastepnego – jesli nie przyjmuje stale – protokol redukcji stresu – monitorowanie – zlecenie pacjentowi przyjecia dzien przed zabiegiem i rano w dniu zabiegu 60 mg hydrokortyzonu – podanie 60 mg hydrokortyzonu dozylnie bezpośrednio przed zabiegiem – przez 2 dni po zabiegu 40 mg hydrokortyzonu na dobe. Wymagane jest systematyczne leczenie próchnicy zębów oraz stanów zapalnych tkanek dziąsłowych. W tych warunkach zachodzi obawa. W pierwszych dwunastu tygodniach ciąży należy ograniczyć zabiegi chirurgiczne w jamie ustnej. który w ciąży przebiegał bezobjawowo. zachodzą przemiany w błonie śluzowej macicy oraz znaczne wahania w poziomie estrogenów. należy je przeprowadzić z zachowaniem pewnych obowiązujących zasad. Ogniska bakteryjne pochodzenia zębowego mogą być przyczyną: a) toksycznego uszkodzenia płodu (drogą zstępującą z krwiobiegu matki). Kobieta przez cały okres trwania ciąży powinna pozostawać pod opieką stomatologa. b) zakażenia połogowego matki. Ze względu na to. prowadzą bowiem do zaburzeń jego czynności. 2) W pierwszych dwunastu tygodniach ciąży zaznaczają się bardzo wyraźnie zmiany adaptacyjne w organizmie matki. b) uszkadzające działanie chorej tkanki zębowej i okołozębowej jako potencjalne źródła zakażenia bakteryjnego organizmu matki i płodu. że stan ciąży wywołuje u kobiet odchylenia morfologiczne i czynnościowe we wszystkich tkankach i narządach oraz przez wzgląd na napięcie nerwowe. unikanie dlugich zabiegow – protokol redukcji stresu – monitorowanie czynnosci zyciowych – utrzymywanie stalego kontaktu z pacjentem – koniecznosc przyjecia ustalonej dawki lekow – intensywne leczenie stanow zapalnych – unikanie stosowania epinefryny – – – – – niewydolnosc nadnerczy – jesli pacjent stale przyjmuje steroidy – protokol redukcji stresu – monitorowanie czynnosci zyciowych – zlecenie pacjentowi przyjecia podwojnej dawki steroidow dzien przed. które nie rokują w leczeniu zachowawczym. przed prawidłowym zagnieżdżeniem jaja płodowego i ostatecznym wykształceniem łożyska. jeżeli przesunięcie ich w czasie nie grozi poważnymi powikłaniami. c) szkodliwego działania na dziecko w czasie karmienia. U prawie 50% ciężarnych obserwuje się . progesteronu i gonadotropin. Uzasadnienie powyższego wskazania jest następujące: 1) W pierwszym trymestrze ciąży.– monitorowanie czynnosci zyciowych utrzymywanie stalego kontaktu z pacjentem przyjecie przez pacjenta rano pelnej dawki insuliny krotkodzialajacej i polowy dawki dlugodzialajacej intensywne leczenie stanow zapalnych – antybiotyki unikanie stosowania epinefryny insulinoniezalezna – odroczenie do momentu wyrowanania poziomu cukru – zabieg w godzinach rannych. dotyczy to głównie kobiet z obciążonym wywiadem położniczym. Należy również przeprowadzać szczegółową sanację jamy ustnej przez usuwanie zębów z miazgą w stanie zgorzeli. Choroby narządu żucia są szkodliwym obarczaniem dla organizmu ciężarnej. przez nastepne 3 dni – 20 mg nadczynność tarczycy – odroczenie do momentu uzyskania eutyreozy – monitorowanie – ograniczenie uzycia adrenaliny skazy – patrz pyt o skazy ciaza W okresie ciąży ochrona matki i płodu przed działaniem czynników szkodliwych obowiązuje lekarzy wszystkich specjalności. d) zaostrzenia u matki w połogu zębopochodnego procesu zapalnego. że działanie niewielkiego nawet bodźca obarczającego może doprowadzić do poronienia. c) zachodzącą w pewnych przypadkach konieczności stosowania antybiotyków i innych środków farmakologicznych. wynikające z współistnienia dwóch organizmów genetycznie różnych. jakie towarzyszy zabiegom stomatologicznym.

oksacylina. Wskazane jest w niektórych przypadkach stosowanie antybiotyków z powodu większej podatności na zakażenie i opóźnione gojenie się ran. prostafilina. b) psychiczne przygotowanie i uspokojenie ciężarnej. Niebezpieczeństwo wysiewu bakteryjnego w ostrych zapaleniach okołozębowych jak również współistnienie w ciąży choroby. których płód nie potrafi przebudować i wydalić na drodze między płodem a matką. Płyn znieczulający należy wprowadzić do tkanki bardzo wolno. W przypadku ciąży patologicznej właściwe jest wykonywanie zabiegów chirurgiczno – stomatologicznych w warunkach szpitalnych pod opieką położnika. które nie wykazują cech nagłości. jak również zabiegi chirurgiczne na wyrostku zębodołowym. można usunąć ząb lub wykonać drobny zabieg chirurgiczny (nacięcie ropnia. Nie wywiera działania szkodliwego na płód. nudności. W okresie okołoporodowym nie powinno się stosować tych antybiotyków. wzmagają czynność skurczową macicy. Erytromycyna nie działa szkodliwie na płód. U ciężarnych stosuje się głównie penicyliny półsyntytetyczne (ampicilin.0 pro die. Jest nieskuteczna w zakażeniach gronkowcami wytwarzającymi penicylinazę. Stosuje się 2% lignokainę (xylokainę) bez dodatku środków zwężających. Uszkadzają znacznie nerwy słuchowe i nerki. W stosunku do mieszanej flory bakteryjnej uzyskanej z zapalnych ognisk okołozębowych wykazuje 90% wrażliwości. Są one przyczyną zaburzeń w rozwoju kośćca i kształtowaniu uzębienia. w pierwszych 3 miesiącach ciąży). U kobiet z chwiejnym układem nerwowym pod wpływem lęku i bólu. oxacillin. Zabiegi z zakresu chirurgii szczękowej o charakterze korekcyjno – plastycznym. im wcześniejszy jest okres życia płodowego. ponieważ wykazuje bardzo duże powinowactwo do mleka kobiecego (osiąga 40 – krotnie wyższe wartości stężenia w mleku niż w surowicy krwi . Wskazania do usunięcia ciążowych guzów dziąseł (charakterystycznych dla stanu brzemienności) występują: a) przy powtarzających się krwawieniach z guza b) przy znacznych rozmiarach ogniska rozrostu. głównie między 3 a 8 tygodniem. leczonych internistycznie.5–2. a także działania leków (np. które zaburzają czynność żucia. W wymienionym przypadku obowiązuje: a) prawidłowe ustalenie wskazań. zabieg odbarczający należy wykonać natychmiast. zmuszają niejednokrotnie do stosowania chemioterapeutyków. noworodka i matki są antybiotyki z grupy tetracykliny. w której podejrzewa się tło zakażenia ogniskowego. działanie uboczne. muszą uwzględniać: farmakokinetykę leku. prostaphlin). Wszystkie zabiegi stomatologiczno – chirurgiczne u kobiet ciężarnych wykonuje się w znieczuleniu miejscowym. Ogólnie można powiedzieć. W okresie połogu należy pamiętać. niezależnie od czasu trwania ciąży. natomiast adrenalina prowadzi do jej przecukrzenia. c) ostrożność przy wykonywaniu czynności chirurgicznych. Streptomycyna i neomycyna odznaczają się szybkim przenikaniem do krwiobiegu płodowego. należy przeprowadzić po rozwiązaniu. Mimo tych korzystnych cech podawanie erytromycyny jest nie wskazane. Ponadto adrenalina i noradrenalina. niedostatecznej aktywności enzymów detoksykujących i mniejszej wydolności nerek. Erytromycyna w badaniach in vitro wykazuje dużą aktywność w stosunku do mieszanej flory bakteryjnej zębopochodnej. Stosowanie amin katecholowych jest przeciwwskazane z uwagi na to. syntarpen. W przypadku wystąpienia u kobiet w przebiegu ciąży ostrych procesów zębopochodnych. Amplcylinę i syntarpen podajemy w dawkach od 0. a nawet do niepowściągliwych wymiotów ciążowych. Dużą aktywność przeciw zakażeniom gronkowcowym wykazuje natomiast syntarpen. obok skuteczności działania antybakteryjnego. 3) Do dwunastego tygodnia ciąży trwa dynamiczny i zróżnicowany proces organogenezy zarodkowej. Najbardziej toksyczne dla płodu. Detreomycyna gromadzi się w dużych ilościach w tkankach płodu na skutek nieprawidłowej czynności enzymatycznej niedojrzałej wątroby płodu (brak transferazy glukuronowej). które grożą powikłaniami miejscowymi i ogólnymi oraz sprawiają dotkliwe cierpienia. że najmniej toksyczne działanie na płód wykazują penicyliny. Wynika to z niedojrzałości enzymatycznej wątroby płodu. Płody ludzkie wykazują bardzo małą zdolność przemiany metabolicznej antybiotyków i to tym mniejszą.pobudzenie układu wegetatywnego (ślinotok. Stosowanie antybiotyków i innych środków farmakologicznych. wymioty). że wiele leków stosowanych u matki karmiącej przenika do organizmu noworodka. jaki może towarzyszyć tym zabiegom. że noradrenalina powoduje podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi. działając na beta i alfa receptory. Uszkadzają znacznie narządy miąższowe. środków znieczulających) może dojść do nasilenia tych objawów. Noworodki matek leczonych w okresie ciąży detreomycyną umierały z objawami wstrząsu i porażenia naczyń obwodowych. ogólnoustrojowe zmiany w ciąży i stadium rozwoju jaja płodowego. curretage) bez zmian w diecie i ilości podawanej insuliny. Kryteria wyboru chemioterapeutyków w ciąży. Jajo płodowe wykazuje w tym okresie dużą wrażliwość na działanie czynników uszkadzających biologicznych i chemicznych. U kobiet ciężarnych chorych na cukrzycę. W tych warunkach przejściowy rzut drobnoustrojów do krwiobiegu po zabiegach chirurgicznych oraz uraz psychiczny. Detreomycyny nie wolno absolutnie podawać krótko przed porodem. kryje w sobie niebezpieczeństwo powstawania wad rozwojowych u płodu. Teratogenne działanie czynników szkodliwych na płód zaznacza się głównie w okresie embrionalnym (tzn. Ampicylina oznacza się szerokim zakresem działania przeciwbakteryjnego.

Nasilenie tego procesu uzależnione jest od fizykochemicznych właściwości tych związków. rozporowa (odpowiednie wygiecia w miejscach gdzie szczeka pozbawiona jest uzebienia).5-2 mm – 4 odmiany: prosta (podobna do Sauera).5. urodzonych przez matki. W stosunku do wszystkich innych leków oraz witaminy A. czesciowo na dziaslach w granichach nieruchomej blony sluzowej – nie wymaga dodatkowego umocowania do zebow – szyna jezykowa – szyno-proteza z masy akrylanowej – spoczywa na wyrostku w granicach nieruchomej blony sluzowej od strony jezykowej i na jezykowych powierzchniach zebow . które leczono sulfonamidami z powodu odmiedniczkowego zapalenia nerek. Wskutek znacznego powinowactwa i łączenia się sulfonamidów z albuminami. 61.1972 r. dopasowuje do dlugosci luku i skreca za pomoca sruby – szyna Hauptmayera – szyna z drutu stalowego z fabrycznie wykonanymi petlami. Podawanie sulfonamidów kobietom ciężarnym w późnej ciąży i w okresie okołoporodowym jest bezwzględnie przeciwwskazane. należy zachować dużą ostrożność. która wykazuje działanie teratogenne. W późnej ciąży obserwuje się przenikanie wszystkich sulfonamidów przez łożysko. z stalowego drutu okreglego lub polokraglego – powinny obejmowac caly luk zebowy – szyny odrecznie doginane – szyna Sauera – dogieta do krzywizny luku. i Op. akrylanowa – stosowana w zlamaniach uzebionego trzonu zuchwy bez lub z poziomym przemieszczeniem – na grzbiecie szyny otwory na zujacych i siecznych powierzchni zebow – opiera sie czesciowo na zebach.3. które są nośnikami bilirubiny.Zdr. Nie wolno podawać erytromycyny przed porodem i w połogu. nr 10 z dnia 30. tak aby przylegala do przedsionkowej powierzchni szyjek i nie odstawala od nich – przywiazana do wszystkich zebow drutem ligaturowym – jako ostateczne zaopatrzenie jednoszczekowe w przypadkach zlaman zuchwy bez przemieszczenia – lub jako zaopatrzenie dwuszczekowe z wyciagiem miedzyszczekowym – szyna Wassmunda – z drutu stalowego – rozni sie od Sauera wygieciem dostosowanym do wypuklosci klow przez co lepiej jest bardziej stabilna – zastosowania: jak szyna Sauera – szyna Hammonda – szyna druciana obejmujaca luk zebowy również od strony jezykowej – zapobiega przemieszczeniu odlamu do wnetrza j u – umocowana drutem ligaturowym – szyna pierscieniowa – pierscienie ze sruba i tulejka na drut zaklada sie na pierwsze trzonowce – zaklada sie szyne do tulejek.matki). Spostrzegano dość często przypadki ciężkiej żółtaczki u noworodków (żółtaczka jąder podstawy mózgu).). aparaty ortopedyczne – – – aparaty ortopedyczne sluza do ustalania odlamow po ich nastawieniu biernie lub czynnie czepiec z proca brodkowa – proca podtrzymujaca brodke.Społ. Zasady badań radiologicznych u ciężarnych są ujęte w wytycznych w sprawie stosowania promieni jonizujących (Dziennik Urzędowy Min. podwieszona za pomoca gumowych wyciagow do czepca gipsowego lub plociennej czapki – standardowe lub indywidualne szyny – odreczne lub laboratoryjne. może nastąpić wzmożona dyfuzja bilirubiny do tkanek płodu. rozmieszczonymi w rownych odstepach – szyna Tigerstaedta – z miekkiego drutu aluminiowego o grubosci 1. szyna z petlami (recznie wykonanymi – modyfikacja szyny Haupymayera). Wykonanie w okresie ciąży diagnostycznych badań rentgenowskich dla celów stomatologicznych jest przeciwwskazane. szyna z rownia pochyla (ma boczne ograniczenie dla przesuniec zuchwy w plaszczyznie strzalkowej) – szyny laboratoryjne – szyna Webera – nazebno-nadziaslowa.

samoistny bol gardla. zlamania patologiczne . zle samopoczucie natepnie jednostronny. gwaltownie narastajacy bol gardla. pod blizna po czesciowym wycieciu migdalkow roznicowanie: ropowica.1.monoblok) plyta Kingsley'a – w zlamaniach bezzebnej lub czesciowo uzebionej szczeki z opadaniem odlamu – plyta podniebienna z masy akrylanowej z wbudowanymi 2 drutami wychodzacymi na zewnatrz w postaci „wasow” siegajacych do skrawka ucha – na wasach umocowuje sie z obu stron gumowe wyciagi i przymocowuje je do czepca plyta podniebiena ze sruba Fishera – sklada sie z 2 czesci – prawej i lewej – polaczonych na srodku sruba Fishera – zastosowanie w zlamaniach strzalkowych podniebienia w przypadkach gdy odlamy zachodza na siebie lub sa rozsuniete – obrzeza plyty obejmuja szczeke od strony przedsionkowej – gdy odlamy sa rozsuniete – sruba poczatkowo max rozkrecona. jesli dotyczy luku podniebienno-migdalkowego -> ropien tylny). plukanki antyseptyczne ropien okolomigdalkowy w wywiadzie stanowi wskazanie do tonsillektomii 45. oddychaniu. powoduje trudnosci w polykaniu. mowieniu. bol w czasie polykania. miesniem zwieraczem gardla i powiezia gardla spowodowany najczesciej przez paciorkowce hemolizujace i beztlenowe zaleznie od umiejscowienia wyroznia sie ropien okolomigdalkowy i przymigdalkowy poczatkowe objawy jak w anginie: goraczka. rzadziej przyczyna zebopochodna. promieniujacy do ucha wskutek uposledzonego samooczyszczania j u i zalegania wydzieliny -> fetor ex ore mowa nosowa. niewyrazna „kluskowata”. jednostronne ograniczenie ruchomosci podniebienia miekkiego. rozsuwajac odlamy od siebie – w zlamaniach bezzebnej szczeki stosuje sie plyte ze sruba Fishera i kolcami wbudowanymi w przedsionkowe obrzeze – – 81. Uzyskanie prawidłowego zwarcia jest rownoznaczne z wlasciwym nastawieniem odlamow – gdy odlamy sie nakladaja – sruba poczatkowo max skrecona i stopniowo rozkreca sie. ropien migdalka (abscessus peritonsillaris) – – – – – – – – – – – – – – tworzy sie w luznej tkance lacznej miedzy torebka migdalka. oklady wysychajace na szyje przyspieszajace resorpcje resztek ropy. bolesne powiekszenie wezlow chlonnych w okolicy kata zuchwy po tej samej stronie charakterystyczne jest pochylenie glowy ku dolowi i na strone chora przyczyny: ropne zapalenie migdalka podniebiennego ostre lub przewlekle zaostrzone. naciecie ropnia na szczycie wygorowania miedzy lukiem podniebiennym a migdalkiem w znieczuleniu powierzchniowym i premedykacji.1.– – – – na wysokosci brodawek wykonane wiertlem otwory dla drutu ligaturowego zlamania zuchwy z przemieszczeniem poziomym szyna lana – metalowa (srebro) – rzadko stosowana – obejmuje luk od strony wargowej i jezykowej w polowie wysokosci zebow – przywiazana ligatura lub osadzona na cement – zastosowanie: zgryz poglebiony aparat Gunninga-Porta – wykonany z masy akrylanowej – sklad sie z plyty podniebiennej z ktorej wystaja 3 kolumienki i z plyty zuchwowej z ktorej wystaja 3 filary z zaglebieniami. penicylina doustnie lub pozajelitowo. w pozniejszym okresie powoduje szczekoscisk wskutek unieruchomienia podniebienia i powstalej szpary między czescia nosowa i ustna gardla przyjmowane plyny wracaja nosem w obrazie klinicznym: zaczerwienienie i uwypuklenie przedniego luku podniebiennego po jednej stronie (ropien przedni. obrzek jezyczka z przesunięciem w strone zdrowa poza linie srodkowa. skreca sie ja o 2-3 obroty w ciagu dnia i stopniowo zbliza odlamy do siebie. klujacy. leki p-bolowe. nacieki bialaczkowe. w które podczas zwierania szczek wchodza filary z plyty gornej – stosuje sie w zlamaniach bezzebnej zuchwy i szczeki – wymaga dodatkowego podparcia proca z czepcem – (aparat Gunninga . nowotwory (miesaki) leczenie: przy obecnosci uformowanego ropnia – punkcja.

atrofia wyrostka – zamkniete nastawienie. przeszczep i terapia tlenem hiperbarycznym. rak nerki – 23%. Nowotwory z tkanki łącznej: łagodne: tłuszczak (lipoma). cukrzycy martwica popromienna kosci (osteoradionekroza)– doprowadza do zmian zwyrodnieniowych zanikowych i martwiczych choroba Pageta gruzlica kosci osteodystrofia procesy rozrostowe (bialaczka. GTR. Przewlekle zapalenie kosci. docieramy do ogniska ropnego i pobieramy materiał w celu określenia flory bakteryjnej i oznaczenia antybiogramu . Nierzadko są to ogniska mieszane. Guzy nowotworowe – odcinkowa resekcja lub hemimandibulektomia. a częstokroć także bez uchwytnego urazu. rozleglosc i charakter zmiany). Osteoradiokineza – konieczna jest najczesciej czesciowa resekcja kosci. ropien srodkostny Ropień śródkostny – postać ostrego zapalenia kosci . po urazach z następowym unieruchomieniem (zespół Sudecka). osteolityczno-osteoblastyczne.usunięcie zęba wielokorzeniowego . osteoporoza (zanik kosci.1. zapalenie martwakowe guzy . Torbiel – osteosynteza plytkowa. Osteoporoza miejscowa występuje np. Kości w chorobach układowych przebiegających z osteosklerozą są pogrubiałe.5%. 6. samoistny ból. rak pierwotny zuchwy (naciekajac niszczy kosc) guzy przerzutowe (U ok.postępowanie chirurgiczne : . w zapaleniu kości. rozdecie kosci. mają zmienioną strukturę. Uwidaczniają się one jako ogniska osteolityczne niszczące kość (rak sutka.szczegolnie zapalenia przewlekle ze znacznym ubytkiem tkanki kostnej. zanik wyrostka. szpiczak. kostniak kostnawy (osteoma osteoides).zagęszczenie struktury kostnej. zespole Cushinga. .2%.w przedsionku jamy ustnej nacinamy błonę śluzową wraz z okostną. rak gruczołu krokowego – 49. rak płuca – 33. złośliwe: chrzęstniako-mięsak (chondrosarcoma). 1/3 chorych onkologicznie występują przerzuty nowotworu do kośćca. sklerotyzacja kosci . Inne nowotwory to np.zapobieżeniu przejścia stanu ostrego w przewlekły oraz ograniczeniu procesu chorobowego do jak najmniejszego odcinka.w istocie gąbczastej [ zębopochodny ropień okołowierzcholkowy . Badanie radiologiczne jest najczęściej stosowaną metodą wykrywania przerzutów w kości. włókniakomięsak (fibrosarcoma). Osteoporoza uogólniona ma miejsce w wielu chorobach jak łamliwość kości. . Występujące zespoły przebiegające z uogólnioną osteosklerozą są znacznie rzadsze. nadczynności gruczołów przytarczycznych. moze osiagac duze rozmiary.ząb jednokorzeniowy [otwarcie komory lub zabieg Traunera = punkcja Schredera– przewiercenie przez błonę śluzową w rzucie wierzchołka z wytworzeniem sztucznej przetoki dla ropnia + antybiotyk Leczenie: . Osteoskleroza miejscowa występuje w krwiopochodnym zapaleniu kości. lub po zabiegu usuniecia torbieli zapalenie kosci . nowotwory zlosliwe zlokalizowane w kosci – np. 7 i 8). w zmianach zwyrodnieniowych (ryc. [ zęba ze zgorzelinową miazgą] wyjątkowo jeżeli przyczyną są zęby jednokorzeniowe w przednim odcinku szczęk prowadzimy leczenie Endo. w pierwotnych i przerzutowych guzach złośliwych. torbiel wewnatrzkostna – gdy pozostaje cienka blaszka kostna. osłoniak (schwannoma). ostre zapalenie ozębnej.– – – – – – – – – – – – – – – – złamanie kości samoistne lub zachodzące w wyniku drobnego urazu.Nowotwory ktore wytwarzają tkankę kostną: łagodne: kostniak (osteoma). szpiczak mnogi) postępowanie: uzaleznione od stanu ogolnego chorego i warunkow miejscowych (umiejscowienie. Nowotwory dające najczęściej przerzuty do kości to: rak sutka – w 61%.odczyn ze strony okolicznych tkanek i węzłów Leczenie: . rozchwianie zęba przyczynowego . wykazują wyraźnie zmniejszoną odporność mechaniczną i mogą być kruche. przy czym struktura tkanki kostnej jest zniszczona lub osłabiona w wyniku uogólnionego lub lokalnego procesu chorobowego ostry ból kości z towarzyszącym upośledzeniem czynnościowym powinien nasuwać podejrzenie złamania patologicznego. rak nerki. unieruchomienie szczekowo-zuchwowe. Leczenie choroby podstawowej 61.rozrastajac sie w kosci powoduje scienczenie blaszki korowej. tarczycy i płuca) lub ogniska osteoblastyczne z zagęszczeniem struktury kości (głównie rak gruczołu krokowego).usunięcie czynnika przyczynowego. w reumatoidalnym zapaleniu stawów. Nierzadko jest to pierwszy symptom uogólnionej choroby nowotworowej. szkliwiak (adamantinoma) .ostry. włókniak (fibroma) i złośliwe: tłuszczakomięsak (liposarcoma). w szpiczaku. Około 1/4 chorych z potwierdzonymi przerzutami do kości doznaje złamań patologicznych.

zamrozenie jesli zmiana nie nacieka wglab i jest mniejsza niz 0. . . Kośc zdejmuje się w całości lub nawierca się w jednym miejscu.3. które przechodzi pozniej w owrzodzenie pokryte strupem.5 cm – T2 – wyciecie i rekonstrukcja lub brachyterapia (jedna z metod radioterapii – p-wskazanie: naciekanie zuchwy) – T3.zamrozenie zmiany o wielkosci do 2 cm. usuniecie zęba przyczynowego). martwica kosci obserwacja: badania kontrolne co 6tyg w pierwszym roku.+ wykonujemy drenaż rany. heparyna. że antybiotyki są tylko środkiem pomocniczym w zwalczaniu zakażeń chirurgicznych. Pogorszenie się stanu chorego jest często spowodowane leczeniem tylko antybiotykami bez ingerencji chirurgicznej.s. klindamycyna}. Zęby znajdujące się w zapalnie zmienionej kości. wodno-elektrolitowych .podajemy witaminy.często dodaje się metronidazol. acenokumarol [sintrom. jezeli zmiana nieoperacyjna to napromienianie leczenie przerzutow do wezlow chlonnych szyi – N1 – podżuchwowe usuniecie wezlow po stronie guza – N2ab – Crile (limfangiektomia szyjna). antagonista wit. -postępowanie ogólne: 81. ogólnie wzmacniające.leczeni e-zakrzepowe – kwas acetylosalicylowy [aspiryna.dz. haemangioma leczenie – T i. piciem alkoholu i narazeniem na promienie sloneczne nadmierne i biale rogowacenia moga byc stanami przedrakowymi. Należy pamiętać o tym. szczepionki Delbeta. gdy stanie sie to technicznie mozliwe lub tylko paliatywna radioterapia rokowanie: T1-2 N0-1 wyleczenie w 70-80%. bez przemieszczenia). panodinę oraz dietę bogatą w białko.podajemy choremu maksymalne dawki antybiotyku o szerokim zakresie działania . Najwyzsza zapadalnosc u mezczyzn po 40 r. podajemy i. w maksymalnych dawkach . niekiedy są rozchwianie oraz nie wykazują reakcji na bodźce. pozostawiamy je unieruchamiając je przy pomocy szyny. K]. wrzodziejąca. środki przeciwbólowe. Objawia sie jako stwardnienie pokryte rogowaciejacymi tarczkami.skojarzone leczenie przeciwbakteryjne i przeciwzakrzepowe [– beta laktamy[ penicyliny. Powiklania: rozlegle resekcje i rekonstrukcje platami powoduja zmiany w wygladzie. granuloma. leczenie to ma na celu poprawę krążenia w kości i lepszą penetracje antybiotyku . Później odwarstwic sluzówkę i okostną przez co otrzymujemy dostęp do kości gąbczastej. Stanowi 3% wszystkich nowotworow u mezczyzn i jest 9 nowotworem w kolejnosci wystepowania. antyagregacyjne].wyrównanie zaburzeń metabolicznych i niedoborów białkowych. . Po brachyterapii – ubytki tkankowe.1. występuje w 3 postaciach: egzofityczna (najczęstsza). glikopeptydy { wankomycyna}]. wyciecie czerwieni wargowej jezeli zmiana obejmuje >polowe wargi – T1 – wyciecie „V” z rekonstrukcja lub brachyterapia. Odbarczenie ognisk ropnych. krążeniowe. rak wargi – – – – – – – – – – – – – – – czesciej dolnej. przeciwgorączkowe. cefalosporyny]. cheilitis. antykoalguacyjne. niejednokrotnie występują wieloogniskowo umiejscawia sie zwykle na czerwieni wargowej miedzy linia srodkowa a katem ust. . . Po ustąpieniu procesu chorobowego okresowo badamy żywotność a w wypadku braku oddziaływania ich na bodźce leczymy endodontycznie lub usuwamy w zależności od wskazań.resekcja i rekonstrukcja sposobem Bernarda lub Webstera – T4 – resekcja i rekonstrukcja. Często zwiazany z paleniem.v. T4 – 40% szans przezycia przez 5 lat. wybicie zeba – zwichniecia – nadwichniecie (uraz tkanek otaczajacych z patologiczna ruchomościa. limfangiektomia nadgnykowa lub zmodyfikowane wyciecie wezlow chlonnych szyi po stronie guza + wezlow podżuchwowych po stronie przeciwnej + pooperacyjna radioterapia – N2c – jezeli nieruchome przedoperacyjne napromienianie i ewentualnie wyciecie.chirurgiczne odbarczenie ognisk ropnych -usunięcie zębów przyczynowych i sanację jamy ustnej wykonuje się dopiero po zakończeniu leczenia przeciwzakrzepo. brodawkowata przebieg na ogol wolny przerzuty pozno i dotycza przede wszystkim wezlow chlonnych podbródkowych i podżuchwowych kazde ognisko leukoplakii wymaga weryfikacji histologicznej zwykle sa to raki płaskonablonkowe o wysokim lub srednim stopniu zroznicowania roznicowanie: leukoplakia.z.dz.najpierw należy usunąc przyczynę (np. co 3 msc przez nastepne 2 lata i co 6 msc do konca zycia 74. chemioterapeutyki [ linkozamidy {linkomycyna.

choroba ma charakter ogólnoustrojowy bo wirus jest w krwi. zapaleniem tkanek okw i resorpcja korzenia) martwica miazgi – najczesciej w dojrzalych zebach z ukonczonym rozwojem. wzrost T do 38 C. Dochodzi do przerwania peczka naczyniowo-nerwowego. co skutkuje matwica miazgi. twarzowego . A po 2 msc – widoczny na rtg brak szpary ozebnej. Szczegolnie narazone sa zeby z nieukonczonym rozwojem korzenia ze wzgledu na duze kanaliki zebinowe – powierzchniowa – najczesciej w zebach czesciowo lub calkowicie zwichnietych lub w wyniku zlaman korzenia. Zab staly powinien byc wprowadzony do zebodolu natychmiast po urazie. najlepiej od razu w msc zdarzenia lub do 30 min. podjęzykowej. zakaźna choroba . Na skutek zamiany cementu przez osteoklasty w tkanke kostna dochodzi do zaniku szpary ozebnej i calkowitego zrostu zeba z otaczajacymi tkankami. żuciu. gdzie wymiar otworu wierzchołkowego jest mniejszy niz 0.wywołane przez wirus [nosiciel człowiek]. Srodek transportu: swieze mleko. zwichniecie boczne (przemieszczenie w kierunku innym niz osiowy. Czas jaki zab pozostaje poza zebodolem. P-wskazanie: rozlegla prochnica. sposob jego przechowywania. a nastepnie co rok 74. Janikach . wzrost OB. * początek nagły . jajników. napięta i nie zmieniona skóra * trudności w rozwieraniu szczęk.– – – – – wysuniecie zeba z zebodolu (czesciowe osiowe wysuniecie. W przypadku zeba replantowanego natychmiastowo z otwartym wierzchołkiem (duza szansa rewaskularyzacji) – leczenie kanalowe odracza sie do momentu ewentualnego wsytapienia objawow martwicy po replantacji unieruchomienie gietka szyna na 2 tyg (4 tyg.ż. Jest nieodwracalna postepowaniem z wyboru jest replantacja. opon m-rdz.5 mm. Jesli zab mial kontakt z ziemia zaleca sie jego delikatne oczyszczenie sola fizjologiczna nie dluzej niz 10 sek. a otwor wierzchołkowy jest niezamkniety i ma wiecej niz 0. wąskie . gruczołów łzowych * zapalenie jąder. sol fizjologiczna. Dotyczy malej powierzchni korzenia i jest odwracalna tak dlugo jak nie dojdzie do infekcji bakteryjnej. trzustce. ustnej * może być jedno lub dwustronny obrzęk ślinianki podżuchwowej. Wysoki metaliczny odglos opukowy – po 1 msc.ogólne: * złe samopoczucie * dreszcze. jądrach. zwichniecie calkowite = „wybicie” (calkowite wysuniecie zeba z zebodolu. Jezeli wskazane jest leczenie endodontyczne – kanal wypelnia sie na miesiac preparatem tymczasowym na bazie wodorotlnku wapnia. często ze zlamaniem blaszki zbitej przez wierzchołek korzenia. połykaniu. slina. Niepowodzenie usuniecia bakterii z kanalu niesie ze soba powazne ryzyko resorpcji nawet calego korzenia w krotkim czasie. U mlodych osb z niezakonczonym wzrostem korzenia. najczęściej u dzieci 6-14 r. tarczowego.miejscowe: * obustronny obrzęk przyusznic [odstawanie płatka usznego] * bolesność na dotyk gruczołu. szpara ozebnej poszerzona).wylęganie 2-3 tyg . zapalenia slinianek NIESWOISTE ZAPALENIA ŚLINIANEK OSTRE PIERWOTNE ZAPALENIE ŚLINIANKI [ sialoadenitis epidemica] . Czas stanowi najwazniejszy czynnik warunkujacy powodzenia. przedluzajacy sie ponad 1h czas pozostawania zeba z niezamknietym wierzcholkiem poza zebodolem. Nie nalezy także replantowac wybitych zebow mlecznych (ryzyko uszkodzenia zawiazkow zz stalych). rodzaj plynu uzytego do transportu stanowia krytyczne czynniki dla powodzenia leczenia. Unikac wody (niekorzystny gradient osmotyczny). wiezadel ozebnej. Pozostawanie zeba ponad 1h poza zebodolem warunkuje smierc komorek ozebnej i wyzwolenie procesow resorpcyjnych wkrotce po replantacji – oczyszczenie powierzchni 20% roztworem fluorku sodu i doksycykliny. brak ruchomości – bo wierzchołek zostaje zablokowany). Przewaznie pojawia sie 4 tyg od urazu – zastepcza – ankyloza – zwiazana z rozleglym uszkodzeniem komorek i cementu korzeniowego. gr.wspolistnienie zlamania korony (-> mozliwosc infekcji przez kanaliki zebinowe) znacznie zmniejsza szanse.5 mm istnieje duza szansa na rewaskularyzacje i zachowanie zywotnosci .wirus wydalany jest ze śliną Objawy: ..jest to przeciwwskazanie do sialografii [jeśli jest wykonana to: zwężony przewód. znaczne uszkodzenie korzenia. unikajac dodatkowego uszkadzania komorek ozebnej przez dotykanie korzenia. nadmierna ruchomośc. W zwichnieciach zebow czestym nastepstwem martwicy jest obliteracja kanalow resorpcja korzenia – zapalna – wystepuje w zebach czesciowo lub calkowicie zwichnietych.2.w przypadku zeba przebywajacego poza zebodolem dluzej niz 1h) kontrola radiologiczna co 3 msc przez pierwszy rok. przemijające porażenie n. Wiaze sie z rozleglym urazem miazgi.inaczej nagminne zapalenie gruczołu zwane świnką . gdzie doszlo do uszkodzenia cementu korzeniowego i infekcji bakteryjnej oraz aktywacji osteooklastow na powierzchni korzenia. suchość w j.

wodny roztwór 1% pilokarpiny.po kilku dniach objawy ustają Powikłania: . ropień slinianki OSTRE WTÓRNE ZAPALENIE ŚLINIANKI [ sialoadenitis acuta secundaria] . duru plamistego. leki p-gorączkowe . witaminy.gdy współistnieje kamica.izolacja chorego. przetoki Leczenie: . porażenie n.u osób starszych oraz wyniszczonych powstaje na tle niedoczynności i zaniku tk. zakażenie z jamy ustnej [powoduje rozrost międzyzrazikowej tkanki łącznej.w ciężkim stanie antybiotyki. płonicy.ropień [nacięcie poniżej kąta żuchwy.bliznowate . naciek limfocytarny. proces zapalny. mętna i ropna wydzielina [ w slinianc podjęzykowej i podżuchwowej jest najpierw śluzowata a później galaretowata] . zła higiena jamy ustnej. nieregularne jamy + procesy włóknisto. później tworzą się sialoangiektazje j. gruczolowej Etiologia: . trzustki. trudności w połykaniu. gdy szerzy się drogą krwionośną .liczne. różnicować z ropniem podżuchwowym taki sam tylko w nim wcześniej szczękościsk] lub ropowica.zakażenie tkanki gruczołowej florą bakteryjna jamy ustnej przez przewód wyprowadzający.nieznaczne powiększenie ślinianki wrażliwej na dotyk . nagrzewanie ślinianek . niejednorodne i nieprawidłowe przekrwienie zacienienia gruczołów w wyniku niedokrwienia i zmniejszonego wydzielania śliny. Leczenie: . twarzowego. sole mineralne .bóle kłujące w okolicy ślinianki. sączkowanie ropni .wodny roztwór 1% pilokarpiny [ 5 kropel na ½ szklanki]. tarczowego.z przewodu wyprowadzającego wydobywa się mlecznobiała. zwyrodnienie tłuszczowe tkanki gruczołu  zwyrodnienie i zanik tkanki gruczołowej] Objawy: .najczęściej w śliniance podżuchwowej [pierwotnie lub wtórnie (zejście stanu ostrego)przewlekła] Etiologia: . gr.w śliniance przyusznej zapalenie w miąższu [sialoadenitis] a w podżuchwowej w przewodach [sialodochitis] w przypadku kamicy . próchnica. duża ilość płynów. opon m-rdz.sialografia – wykazuje usztywnienie przewodów i zamkniecie końcowych odcinków „obraz uschniętego drzewa”.dieta bogato białkowa. nagrzewanie śliniaki lampą Sollux .przewody drugorzędowe.RTG w śliniance przyusznej * przewód jest prawidłowy.antybiotykoterapia ogólnoustrojowa lub wstrzykiwanie do przewodu wyprowadzającego . ustnej. . środek cieniujący zalega w miąższu Leczenie: .nieznaczne bóle . obrzęk błony śluzowej . nad płatkiem usznym wzdłuż przebiegu n twarzowego nacinamy Powikłania: .USG . po urazie lub krwiobiegiem.gdy ropień w okolicy kąta żuchwy. regularnie rozszerzony lub „paciorkowaty” * przewody drugorzędowe wąskie i niewypełnione * miąż gruczołu cechują sialoangiektazje:  punkcikowe – wewnątrzgruczołowe rozszerzenia przewodów końcowych  kuliste – liczne torbielowate 1-2 mm rozszerzenia wewnątrzgruczołowe  jamiste.zapalenie jąder. zapalenia płuc .znacznie cięższy przebieg niż pierwotne zapalenie.w. brzusznego.zrośnięcie gruczołu ze skórą .okłady z 20 % roztworu ichtiolu. słona wydzielina. nieregularne ubytki wewnątrzgruczołowe  destrukcyjne – mnogie. sterydy .zaczopowanie przewodu wyprowadzającego.zaczopowanie przewodu wyprowadzającego przez kamień . leukocytoza. cukrzyca . pozostanie w łóżku w czasie zwyżki temperatury .gdy leczenie zachowawcze nie daje efektów to usunięcie ślinianki PRZEWLEKŁE ZAPALENIE ŚLINIANKI [ sialoadenitis chronica] .powstaje na podłożu grypy.najczęściej w śliniance przyusznej Objawy: . mętna .wzrost T. suchość błony śluzowej j. bolesne wygórowanie.ucisk blizny. to usuniecie kamienia. guz.

chirurgiczne [nakłucie lub nacięcie ropnia. twarde nacieczenie. pourazowe lub pooperacyjn Postać: . wyciag miedzyszczekowy). wyczuwa sie nadmierne przesuniecie glowy zuchwy przed guzek stawowy zdjecia rtg przy otwartych szczekach wykazuja przesuniecie glowy zuchwy do przodu leczenie zachowawcze: unieruchomienie na 10 dni (proca brodkowa.farmakologiczne – p-prątkowe . leczenie protetyczne. skąpa treść ropna z grudkami promieniowców.nieswoiste procesy zapalne. Zabieg poprzedzony jest wstrzyknieciem srodka znieczulajacego miejscowo. nastepnie przez 2 tyg leczenie ogranicza sie do rozwierania szczek do polowy pelnego rozwarcia (za pomoca aparatow ortopedycznych lub wiazania Ivy) z zaleceniem diety polplynnej. usunięcie bliz] PROMIENICA ŚLINIANKI Etiologia: * przez ciągłość z otaczających tkanek. podwyzszenie przeszczepem kostnym lub wytworzenie nowego guzka stawowego – zabiegi osteoplastyczne na luku jarzmowym majace na celu wytworzenie przeszkody dla nadmiernego . lub usunięcie ślinianki] KIŁA ŚLINIANEK . w zaostrzeniach antybiotykoterapia SWOISTE ZAPALENIA ŚLINIANEK GRUŹLICA ŚLINIANKI Etiologia: * drogą naczyń chłonnych z migdałków podniebiennych lub węzłów chłonnych szyi Postacie: zwykle jako postać wtórna z ogniska w płucach. żwacz  szczękości Rozpoznanie: . Zabiegi chirurgiczne: – wstrzykiwanie srodkow sklerotyzujacych (Sylnasol) celem wywolania odczynow zapalnych i zbliznowacenia oraz wtornego obkurczenia torebki i wiezadel – metoda Neunera – wstrzykiwanie 96% alkoholu do miesnia skroniowego -> aseptyczne zapalenie -> zbliznowacenie i skrocenie miesnia.płaskie. udrożnienie przewodów wyprowadzających. masowanie ślinianki. w nieprawidłowosciach budowy anatomicznej kostnych elementow stawu i jako nastepstwo zwichniecia zuchwy charakteryzuje sie nadmiernym wysuwaniem sie glowy zuchwy przed guzek stawowy. 1-3 wstrzykniec w odstepach tygodniowych – zabiegi srodstawowe i pozastawowe – wyciecie czesci torebki.. nawykowe zwichniecie ssz – – – – – – zwykle zdarza sie przy wrodzonej niedowartosciowosci aparatu wiezadlowego i torebki. Badajac staw przez powloki zewnętrzne i zewnętrzny przewod sluchowy.badanie bakteriologiczne. przemieszczenie lub wyciecie chrzastki stawowej.guz mieszany 74. próba tuberkulinowa Leczenie: .rozlana lub ograniczona Objawy: .chirurgiczne [opróżnianie zimnych ropni.badanie bakteriologiczne i histopatologiczne. dotyczy zwykle śliniaki podżuchwowe  przewlekła ograniczona – przez wiele lat bezobjawowa  ostra rozlana – z chełboczącym guzem i powiększonymi węzłami chłonnymi  przetoka  wyciek treści ropnej okoliczne węzły są powiększone i maja skłonność do rozmiękania Rozpoznanie: . Alkohol podaje sie w ilosci 0.rak .guz promieniczy [promieniczak] . gdy objęty jest m. który może rozmiękać] rzędowa .3.w śliniankach II [nacieczenia tkanek] lub III [ kilak.farmakologiczne swoiste .badanie bakteriologiczne i histopatologiczne .antybiotykoterapia . W przypadkach utrwalonego podwichniecia – dluzsze unieruchomienie. odczyny serologiczne .zmiany obejmują miąż ślinianki Rozpoznanie: .przyczynowe: usunięcie kamieni. środki ślinopędne. zakażenie wtórne. inne procesy swoiste .chirurgiczne leczenie blizn i zniekształceń RÓŻNICOWANIE ZAPALEŃ SWOISTYCH . ale z mozliwoscia powrotu do dolu zuchwowego samoistnie lub z pomoca chorego (podwichniecie) objawy kliniczne: podczas rozwierania szczek glowa zuchwy nagle przeskakuje do przodu. Towarzysza temu trzaski i bol w stawie. Jezeli jednostronne – zuchwa zbacza w strone zdrowa.w sialografii – jamy o nieregularnych zarysach Leczenie: . rozmiękające  przetoki  wydobywa się wodnista.5-1 ml.w sialografii ubytek rzekomo guzkowy Leczenie: .

implanty istnieje wiele systemów wszczepów. ceramiki hydroksyapatytowej. . śrubowy. tantalu. istotę gąbczastą. -dwuetapowe – wgajanie się wszczepu bez obciążenia.). wszystkie części składowe kości: szpik. Śródkostne – wygajają się po przykryciu okostna i błoną śluzową lub bez nich [zostają otwarte] • Natychmiastowe – bezpośrednio lub do 8 dnia po ekstrakcji [odpowiednia preparacja zębodołu i dobranie implantu] • Odroczone – 2. zropieniem lub zesztywnieniem – wykonywane sa tylko ze wskazan bezzwglednych zabiegi na tkankach okolostawowych – mioplastyczne: wszycie m-o-s do torebki w jej przedniej czesci (metoda Kowalika). gwintowniki. 6 9 m-cy Systemy : -jednoetapowe przewidują wczesne obciążenie wszczepu (do 6 tygodni od zabiegu).odlew . otworki w które wprowadzano główki ceramiczne lub tytanowe zamontowane na dośluzówkowej powierzchni protezy .kształt części śródkostnej może być cylindryczny. Wśród tytanowych najbardziej rozpowszechnione są systemy: Branemarka. Śluzówkowe już nie stosowane . ITI. rozległe .celem jest wzmocnienie i ustabilizowanie niedostatecznie osadzonych zebów b. Ledermanna. zapalenia kosci Zapalenie kości – jest procesem chorobowym obejmującym stopniowo. czy też koron teleskopowych w celu polepszenia utrzymania protezy ruchomej.służyły polepszeniu retencji i stabilizacji c.zastosowanie w przypadkach rozchwiania zęba po resekcjach lub po złamaniu poprzecznym korzenia – w tym ostatnim przypadku złamaną część korzenia usuwa się. Stosuje się materiały: stali. stożkowy ze stopniami. Linkow.2. niobu.przygotowane poprzez wycisk – model gipsowy. które mogą stanowić filary dla stałych uzupełnień protetycznych lub umożliwiać wykonanie przęsła. . tytanu. a także płytkowy. Implanty dzielimy na: a. powinny być pokryte płatem • Późne – po uzyskaniu całkowitej odbudowy kostnej . tytanowe dobrze dopasowane do obnażonej błony śluzowej i okostnej. związków węgla. Bioceram. Podokostnowe . a wśród ceramicznych – Biolox. Friallt. . w izolacji od środowiska jamy ustnej (rana śluzówkowa zeszyta "na głucho") przez dłuższy okres (do 6 miesięcy). . Cechą wspólną dla wszystkich systemów jest rozwinięcie powierzchni umieszczonej w kości części oporowej wszczepu oraz gładkie wykończenie szyjki wszczepu stykającej się ze śluzówką.model w wosku. implanty stozkowe. prowadnice.ze stali. klucze itp.Transdentalna fiksacja . IMZ. uszlachetnionych metali. zauszne. 86.– – – przesuwania sie glowy zuchwy w stawie dojscie operacyjne do ssz: przeduszne pionow.ceramiczne lub metalowe [tytanowe] sztyfty wprowadzone do kości poprzez ubytek w twardych tkankach zęba przez odpowiednio spreparowaną komorę i kanał poza otwór wierzchołkow .pop opracowaniu II operacja wprowadzane podokostnowo. wewnatrzustne. blaszkę istoty zbitej i okostną Przyczyny: . opierały się na kości a do jamy ustnej wystawał filar dla protezy ruchomej lub stałej d. szklanej. stopów metali.w błonie śluzowej podniebienia wycinano ubytki.wszczep uzupełnia się w trakcie oddzielnego zabiegu łącząc część nadśluzówkową z częścią śródkostną. Zabiegi groza powiklaniami zapalnym. Każdy system wymaga specjalistycznego oprzyrządowania (frezy.1. odciecie przyczepu m skrzydłowego bocznego od szyjkizuchwy i przyszycie w tym msc wszczepu z silastiku (metoda Laskina) – po zabiegach unieruchomienie na 4 tyg 86.12 tygodni po ekstrakcji.część pozakostna składa się z szyjki i części filarowej (główki) w kształcie ściętego stożka. skrocenie tylnych peczkow m skroniowego (mioplastyka skroniowa Kraszewskiego). Endodontyczne . podżuchwowe i zazuchwowe.

. rozlane. dreszcze. zapalnie zmienione.wiek chorego.ogólne: . miedzy powięziowe. naciek okolicznych tkanek miękkich jest twardy. -na RTG dopiero po 2 tygodniach widać zmiany. c) przewlekle.w istocie gąbczastej [ zębopochodny ropień okołowierzcholkowy . w scyntygrafii kości zmiany po 2-3 dniach. zakażenia szerzącego się przez ciągłość. przesuwalne względem podłoża. można odczuwać mrowienie.ze szczeliny ozębnej zęba przyczynowego wydobywa się zazwyczaj treść ropna. ograniczenie ruchomości szczęk. wrzecionkowce i wirusy. ropy błękitnej. Objawy: . skóra nad nim jest przesuwalna. złośliwość flory bakteryjnej oraz zdolność organizmu do odczynów imm.często patologiczna ruchomość i wrażliwość na ostukiwanie oraz obniżenie reakcji na bodźce termiczne zębów znajdujących się w okolicy zapalnie zmienionej kości.w przedsionku jamy ustnej nacinamy błonę śluzową wraz z okostną. . Na rozwój i przebieg zapalenia mają wpływ: .burzliwy.usunięcie czynnika przyczynowego. zbyt energicznego łyżeczkowania zębodołu.usunięcie zęba wielokorzeniowego . . niekiedy bóle głowy. docieramy do ogniska ropnego i pobieramy materiał w celu określenia flory bakteryjnej i oznaczenia antybiogramu + wykonujemy drenaż rany. b) podostre. ostre zapalenie ozębnej. a także krętki. paciorkowce. przyspieszenie opadania krwinek czerwonych i wzrost liczby krwinek białych.podajemy choremu maksymalne dawki antybiotyku o szerokim zakresie działania . upośledzenie krążenia w kości i wytworzenia stanu zapalno.podwyższoną ciepłotę ciała.postępowanie chirurgiczne : .powikłaniem chorób miazgi zęba. . samoistny ból. .zapobieżeniu przejścia stanu ostrego w przewlekły oraz ograniczeniu procesu chorobowego do jak najmniejszego odcinka. drobnoustroje beztlenowe. . . MR jak w scyntygrafii Ropień śródkostny – postać ostrego zapalenia kosci . rozchwianie zęba przyczynowego .miejscowe: silne bóle o stałym natężeniu.bakterie powodują wytworzenie mikrozakrzepów. szerzącego. [ zęba ze zgorzelinową miazgą] wyjątkowo jeżeli przyczyną są zęby jednokorzeniowe w przednim odcinku szczęk prowadzimy leczenie Endo. że u dorosłych powstało ono na drodze krwionośnej. .marwiczego z niedokrwieniem kości Zapalenia kości szczęk ze względu na ich przebieg i objawy kliniczne dzielimy na: a) ostre. . Zakażająca flora bakteryjna: bakterie Gram–dodatnie i Gram–ujemne jak: gronkowce. . .dziąsła od strony przedsionka i języka są obrzęknięte i bolesne na dotyk.powikłane złamania kości szczęk.w pierwszym okresie występuje w postaci zapalenia surowiczego. stan ogólny i miejscowy.odczyn ze strony okolicznych tkanek i węzłów Leczenie: .działanie czynników termicznych lub chemicznych.gdy proces zapalny w żuchwie i jest rozlany. skóra nad nim zaczerwieniona i lśniąca. [ ropnie podokostnowe. a w wypadku zajęcia przez proces zapalny mięśni żwaczy pojawia się szczękościsk. pocenie się. tkliwe. ropowica] . niedoczulicę wargi dolnej.okoliczne węzły chłonne są powiększone. rozpierające. utrudnionego wyrzynania się zęba mądrości. .wyjątkowych tylko przypadkach udaje się wykazać. -postępowanie ogólne: . pałeczki okrężnicy. Ostre zapalenie kości szczęk (ostitis acuta) Przebieg: .ząb jednokorzeniowy [otwarcie komory lub zabieg Traunera – przewiercenie przez błonę śluzową w rzucie wierzchołka z wytworzeniem sztucznej przetoki dla ropnia + antybiotyk Leczenie: . . dwoinki zapalenia płuc. Objaw ten określa się jako objaw Vincenta. złe samopoczucie.w moczu pojawia się białko oraz wałeczki. się przez ciągłość.zropienia torbieli lub zapalenia ozębnej. . nie leczone przechodzi w zapalenie ropne. brak łaknienia. . podśluzówkowe. .ostry.

lub przy małej zjadliwości drobnoustr.W tej postaci odbywają się jednocześnie procesy niszczenia i odbudowy tkanki kostnej przy stosunkowo dobrym stanie ogólnym chorego. Zapalenie przewlekle nawracające: . środki przeciwbólowe. jest zejściem niedostatecznie lub niewłaściwie leczonego zap.podobne do ostrego zapalenia. niekiedy są rozchwianie oraz nie wykazują reakcji na bodźce. K]. antyagregacyjne]. usuniecie zęba przyczynowego). że antybiotyki są tylko środkiem pomocniczym w zwalczaniu zakażeń chirurgicznych.v.remisje i zaostrzenia. podajemy i. Objawy : . acenokumarol [sintrom. Pogorszenie się stanu chorego jest często spowodowane leczeniem tylko antybiotykami bez ingerencji chirurgicznej.objawy ostre: wzrost T.Przyjmuje się. Wokół martwaka kostnego pojawia się tkanka ziarninowa. z tym. Na skutek działania osteoklastów i osteoblastów dochodzi do oddzielenia się martwaków od zdrowej kości.dz. wzrost CRP . chłonnych. Martwaki niewielkich rozmiarów usuwamy ambulatoryjnie w znieczuleniu miejscowym. że podostre zapalenie koki jest stanem przejściowym pomiędzy ostrym a przewlekłym. antagonista wit. cefalosporyny]. klindamycyna}. wtedy to występują objawy kliniczne podobne do ostrego zapalenia.najczęściej spotykany. glikopeptydy { wankomycyna}]. z czasem może on ulec rozfragmentowaniu i upłynnieniu. leukocytoza. .najpierw należy usunąc przyczynę (np. jest ona spowodowana pogrubieniem kości spowodowanym nadmierną odbudową tkanki podokostnowej. w maksymalnych dawkach . natomiast rozległe usuwa się w warunkach szpitalnych w znieczuleniu ogólnym. krążeniowe.jak przy postaci wtórnie przewlekłej. . głównie w żuchwie.pierwotnie przewlekłej Cechy: . wodno-elektrolitowych .często dodaje się metronidazol.. jednakże martwaki większych rozmiarów wymagają ingerencji chirurgicznej. kiedy stwierdza się obecność licznych przetok ropnych. . heparyna.badania: scyntygrafia układu kostnego. Zęby znajdujące się w zapalnie zmienionej kości. Przewlekłe zapalenie kości szczęk (ostitis chronica) Postacie . leczenie to ma na celu poprawę krążenia w kości i lepszą penetracje antybiotyku . antykoalguacyjne. .wtórnie przewlekłej.podajemy witaminy. Należy pamiętać o tym.często o charakterze wieloogniskowym . .operacyjne usunięcie martwej tkanki kostnej (sekwestrotomia) . chemioterapeutyki [ linkozamidy {linkomycyna. szczepionki Delbeta.tworzenie się na wyrostku zębodołowym licznych przetok ropnych i martwaków. należy przeprowadzić leczenie operacyjne. . Kośc zdejmuje się w całości lub nawierca się w jednym miejscu. .wyrównanie zaburzeń metabolicznych i niedoborów białkowych.u osób z nie zaburzoną odpornością immunologiczna. Cechy: . że są znacznie mniej nasilone.leczeni p-zakrzepowe – kwas acetylosalicylowy [aspiryna. przeciwgorączkowe. Poza chirurgicznym usunięciem martwaków należy wyłyżeczkować ziarninę. U chorych z przewlekłym zapaleniem kości szczęk spotyka się niekiedy asymetrię twarzy.leczenie fibrynolityczne przez pierwsze 3 doby w 8-10 dni po sekwestrotomii(ma na celu lizę skrzepu . Odbarczenie ognisk ropnych. Po ustąpieniu procesu chorobowego okresowo badamy żywotność a w wypadku braku oddziaływania ich na bodźce leczymy endodontycznie lub usuwamy w zależności od wskazań. ostrego. OB.dz. jednak są słabo zaznaczone. wyciąć kanał przetoki i plastycznie zamknąć przetokę.leczenie jak w przewlekłym Leczenie W przewlekłym zapaleniu kości szczęk. Później odwarstwic sluzówkę i okostną przez co otrzymujemy dostęp do kości gąbczastej.. .skojarzone leczenie przeciwbakteryjne i przeciwzakrzepowe [– beta laktamy[ penicyliny. ogólnie wzmacniające.silny. samoistny ból dotykowy kości i powiększenie w . teraz gąbki garamycynowe z kolagenu] .leczenie przeciwzakrzepowe (aby nie doszło do ponownego zakrzepu krwi w naczyniach) leczenie przeciwbakteryjne przez cały okres zapalenia-[ antybiotykoterapia miejscowa – kule gentamycynowe kiedyś. Podostre zapalenie kości szczęk – (ostitis subacuta) Objawy: . pozostawiamy je unieruchamiając je przy pomocy szyny. .od samego początku ma cechy zapalenia przewlekłego. panodinę oraz dietę bogatą w białko. obrzęk zaczerwienienie . W przewlekłym zapaleniu kości szczęk zdarzają się czasami okresy zaostrzenia zapalenia. a badaniem radiologicznym stwierdza się martwaki kostne.chirurgiczne odbarczenie ognisk ropnych -usunięcie zębów przyczynowych i sanację jamy ustnej wykonuje się dopiero po zakończeniu leczenia przeciwzakrzepo.

zakażenie ogólne (posocznica. beztlenowych + lepsze utlenowanie tkanek] sekwestrotomię. niekiedy wykonuje się morfologie. Zamiast chrząstki wyścielającej dół stawowy. której odpowiada tkanka ziarninowa [trumienki]. moczu oraz badanie bakteriologiczne. płuc. Oprócz usunięcia chirurgicznego: . . zapalenie ostre.należy wykonać badanie krwi. • III okres – sekwestracja. występuje tkanka bliznowata. Przecina się tkanki miękkie.na podstawie czasu trwania zakażenia można ustalić. czy mamy do czynienia z ostrym czy przewlekłym proces.nawroty procesu zapalnego . . wycięcie wynabłonkowanego kanału przetoki.zakażenia odogniskowe . usuwa ziarninę zapalną i zaszywa ranę. w wyniku działania bakterii i ich toksyn może dojść do uszkodzenia mięśnia sercowego i nerek. Panodina) lub autoszczepionki stymulujące układ opornościowy terapia hiperbarycznym tlenem – uwalnianie wolnych rodników tlenowych [toksyczna dla b. brak zawiązków zębowych. Obraz radiologiczy zapalenia kości 1.martwak może ulec przebudowie – wbudowanie w tkankę bliznowatą zabieg dekortykacji – zdjęcie blaszki zbitej + gabka garamycynowa. które zlewając się tworzą ubytki kostne.zapalenie opon mózgowych . .wywiad.wykonuje się gdy martwak kostny jest całkowicie oddzielony od tkanki zdrowej ( jest to widoczne na TK) można to też sprawdzi poprzez wprowadzenie tępej sondy przez przetokę do martwaka i poruszanie nią w różne strony.brak zmian w obrazie radiologicznym.ropnie przerzutowe do mózgu. można zauważyć na radiogramie zatarcie struktury beleczkowej kości w postaci pojedynczych lub mnogich ognisk przejaśnienia – dających obraz kości marmurkowatej. między 10 –14 dniem. • II okres – zaawansowany .zniekształcenia kości szczęk. badanie kliniczne oraz badania pomocnicze.uchwytne radiologicznie zmiany w kości pojawiają się dopiero po około 10-14 dniach od momentu zakażenia początkowo pod postacią zatarcia struktury kostnej i odczynu okostnowego. jeżeli stwierdza się jego ruchomośc to można wykonac sekwestrotomię. Rozpoznanie .martwak może ulec samoistnej resorpcji przez organizm . Obraz radiologiczny zapalenia kości szczęk zależy od okresu rozwoju schorzenia: • I okres –wczesny .zaburzenia wzrostu i zniekształcenia kości twarzy u dzieci i osób młodych (zaburzenia zgryzu) . innych kości i narządów miąższowych . wstrząs septyczny) .ropnie i ropowice tkanek miękkich • w postaci przewlekłej . Zapalenie przechodzi do stawu i powoduje powstanie zrostu między głową a dołem stawowym. znosi kośc i przez otwór wyjmuje martwak. .leczenie wspomagające (salicylany) leczenie bodźcowe ( szczepionki Delbeta. posocznico-ropnica. która powoduje zrost powierzchni stawowych poprzez krążek stawowy (anhyloza) proces zapalny u dzieci wydzielina ropna z gardła dostaje się do trąbki Eustachiusza stąd do ucha środkowego a następnie do dołu stawowego – następuje uszkodzenie ośrodka wzrostu i dziecko ma profil ptasiej twarzy. Równolegle z procesem niszczenia i tworzenia się martwaków rozpoczyna się odczyn wytwórczy pod postacią zagęszczeń utkania kostnego i odczynów okostnowych. W obszarze zniszczonej struktury kostnej widoczne są martwaki otoczone strefą przejaśnienia. .skrobiawica narządów miąższowych .duże znaczenie w rozpoznaniu zapalenia kości szczęk ma badanie radiologiczne.z czasem stwierdza się ograniczone ogniska osteolityczne.przemiana nowotworowa zapalnie zmienionej kości (mięsak kostny) zesztywnienie stawów skroniowo-żuchwowych – powstaje gdy zapalenie toczy się w okolicy wyrostka dziobiastego. W zapaleniu zębopochodnym widoczne jest poszerzenie szpary ozębnowej lub ubytek osteolityczny - .złamania patologiczne kości .martwak może samoistnie ulec wydzieleniu przez przetokę . trudności w wyrzynaniu się zębów. plastyczne jej zamknięcie Powikłania  w postaci ostrej .dopiero w drugim tygodniu trwania choroby tj.zakrzepowe zapalenie żył twarzy i zatoki jamistej .zesztywnienie stawów skroniowo-żuchwowych .nieprawidłowości zgryzowe.

T2 – guz nie przekracza 4 cm lub przeciwnej wyczuwale. Kostnych otoczona tkanką ziarninową która odgradza zapalenie. nie przechodzą poza dany narząd  powolny wzrost przez naciekanie otoczenia.stosowany we wczesnej diagnostyce i ocenie procesu gojenia zapaleń kości.powstają puste jamki w kości.N1 – węzły po stronie raka pierwotnego wyczuwalne.3.zlokalizowany przy wierzchołku zęba przyczynowego. 86. zapalenie przewlekłe.rozrzedzenie struktury kostnej -ogniska zagęszczeń -występowanie pojedynczych lub licznych martwaków -pogrubienie okostnej Rozrzedzenie struktury kostnej spowodowane jest zatorem naczyń krwionośnych i obumarciem osteocytów w pobliżu tego naczynia.przetoki na skórze twarzy lub na wyr.zaczerwienienie Różnicowanie – zapaleniami swoistymi. nowotwory lagodne i zlosliwe Nowotwór – to niekontrolowany rozrost patologiczny komórek.M1 – stwierdza się przerzuty Podział histologiczny: Gx – stopień zróżnicowania nie jest możliwy do oceny Gi – rak dobrze zróżnicowany lepsze leczenie G1 – zróżnicowanie średniego stopnia radio i chemio chirurgiczne G2 – słabo [nisko] zróżnicowany terapią G3 . .T – guz . niedostatecznie otorbiony i posiadają guzki satelitarne np. które staja się nie podatne na działanie czynników ustrojowych regulujących rozmnażanie.T3 – guz przekraczający 4 cm . Następnie organizm stara się odgraniczy stan zapalny i stara się na nowo odtworzy kośc. brak witamin Klasyfikacja kliniczna TNM: . Scyntygrafia kości. różnicowanie i dojrzewanie w wyniku czego następuje rozrost wbrew potrzebom i homeostazie. Przyczyny rozwoju nowotworów jamy ustnej: . osteodystrofiami i guzami złośliwymi szczęk. 2.N2 – węzły chłonne po stronie raka . ruchome .T0 – nie stwierdza się objawów guza . Martwa tkanka jest resorbowana. zwyrodnieniem kości.N – okoliczne węzły chłonne .palenie tytoniu.T4 – guz naciekający kości .czynniki drażniące mechaniczne i chemiczne uszkadzające błonę śluzową jamy ustnej .T i S – rak przedinwazyjny in situ . nadziąślak olbrzymiokomórkowy]  nie dają przerzutów • półzłośliwe [neoplasma semimalignum] = miejscowo złośliwe o cechy:  miejscowo złośliwe.pozwala na wcześniejsza niż badanie rtg wykrycie ogniska zapalenia kości. czerniak złośliwy]  zezłosliwienie .asymetria twarzy .N3 – węzły nieruchome . bez naciekania tkanek  zbudowany z tkanek naśladujących tkanki macierzyste i dobrze zróżnicowanych  wzrost rozprężający [zanik tkanek otaczających]  nie nawracają [wyjątki: ziarniniak naczyniotwórczy. W badaniu radioizotopowym kości stosuje się: cytrynian gallium 67.tkanka kostna bez kom. dobrze ograniczony  rozrost powolny.N0 – węzły nie wyczuwalne . Martwak kostny.T1 – guz nie przekracza 2 cm . ruchome . Objawy kliniczne zapalenia kości: .niezróżnicowany Podział kliniczny: • niezłośliwe [neoplasma benignum] = łagodne o cechy:  otoczony torebka łącznotkankową.  częste wznowy [ cienka torebka.M0 – nie stwierdza się przerzutów .mierna bolesnośc Zębodołowym bóle samoistne okresowe .M – przerzuty . alkohol. technet99 Rezonans magnetyczny.

bóle szczęki.włókniak szkliwiakowy [fibroma ameloblastikum] .spadek masy ciała [utrudnione odżywianie] Niepokojące objawy: . kościogubczak. guz Pinborga • złośliwe [neoplasma malignom] o cechy:  niszczenie tkanki  rosną szybko. przemieszczenie gałki ocznej.guz barwnikowy  ZŁOŚLIWE: . guz mieszany. nie gojące owrzodzenia .deformacje szczęki . grzybiaste.często są przerzuty skrzyżowane – tzn.gruczolakoszkliwiak [ adenoameloblastoma] .włókniakozębiak szkliwiakowy [ fibrocementoma amelobalsticum] . . nadżerki > 2 tyg. kruche owrzodziałe wyrośla. włókniako-nerwiak. bolesne. krwawiące] * egzofityczne – kalafiorowate.wieloogniskowe występowanie.zmętnienia i wykwity na błonie śluzowej Klasyfikacja histologiczna guzów: -ŁAGODNE OPISANE SA W KTORYMS PYTANIU O NOWOTWORY LAGODNE 1. szerzy się przez ciągłość szkliwiak. wznowy i nawroty.zębiakoszkliwiak [odontoameloblastoma] . niedrożność lub wyciek płynu z nosa. rozdęcie trzonu szczęki  nowotwór zatoki szczękowej . na stronę przeciwną niż ognisko pierwotne . zgrubienia.nabłonkowy guz zebopochodny wapniejący [tumor epithelialis odontogenes calcifikans] .rak zębopochodny [carcinoma ta odontogenes] * szkliwiak złośliwy [ ameloblastomamalignum] * pierwotny rak płaskonabłonkowy śródkostny [ c. itraosseum primarium] * rak wywodzący się z nabłonka zebopochodnego [torbieli zebopochodnej] . podniebienia miękkiego.powiększenie węzłów chłonnych . śluzak. stwardnienia tkanek . postać owrzodzeń [wałowate ograniczenie z kraterem. postać owrzodzeń [wałowate ograniczenie z kraterem.mają charakter: * endofityczny – postać guzów [na wyrostku lub policzku].miesak zebopochodny [sarkoma odontogenes] * włókniakomięsak szkliwiakowy [ fibrosarcoma ameloblasticum] * zębiakomięsak szkliwiakowy [ odontosarcoma ameloblasticum]   .bolesna.szkliwiak [ameloblastoma]  [PÓŁZŁOŚLIWY] .nie gojące owrzodzenia.włókniak zębopochodny [fibroma odontogenes] .guzki. agresywnie  naciekają.rozrost i asymetria . języczka . zębiak miękki.rozchwianie zdrowych zębów. zaburzenia różnicowania tkanek Nowotwory dają przerzuty do węzłów chłonnych[wtórne ogniska nowotworowe]:  podżuchwowych  szyjnych powierzchniowych  szyjnych głębokich .zebiniak [dentinoma] .patologiczna ruchomość języka.torbiel zawiązkowa wapniejąca [cystis odontogenes calcifikans] . chrzęstniak.śluzak [myxoma]  [PÓŁZŁOŚLIWY] .zębiak [odontoma] . niekontrolowanie. łatwo krwawiące. Nowotwory i guzy wywodzące się z tkanek zębotwórczych  ŁAGODNE: . nie przyleganie protezy. owrzodzenia  przerzuty droga krwionośną [czerniaki] i/lub chłonną  niszczą ustrój prowadząc do śmierci  atypia komórkowa.wzrost temperatury [różnicować z zapaleniem bakteryjnym] .kostniwiaki [cementomata] . krwawiące] Objawy nowotworu: . bolesne.

rokowanie niepomyślne  zgon . parestezje .włókniak kostniejący . przerzuty do płuc drogą krwi .RTG: liza kości.leczenie: chirurgiczne z marginesem zdrowych tkanek .RTG: obraz plastra miodu. .przerzuty do płuc. wysięki. palaczy tytoniu. Guzy tkanek miękkich jamy ustnej – z nabłonka pokrywowego A. skóra nieco uziemniona. szybkie zniekształcenia kości. wzrost T. ŁAGODNE . zęby rozsunięte przez masy guza .pierwotny mięsak siateczki [ to samo co wyżej] (reticulosarcoma] .objaw: ból. ZŁOŚLIWE .brodawczak [papilloma] . przerzuty do płuc . u ludzi młodych lub w średnim wieku . na podłożu choroby Pageta. płaskonabłonkowy kolczysto komórkowy * głównie u mężczyzn. obrzęk tkanek miękkich . niedokrwistość.RTG: trójkąt Codmana przy przerwaniu i odgięciu nowo utworzonej warstwy kostnej .rak wargi dolnej * najczęściej w jamie ustnej. ŁAGODNE .ból kości. wzrasta T. o niewyraźnych granicach . wzrost T.u dzieci i młodych. leukocytoza.włókniakomięsak kościopochodny [ fibrosarcoma ossis] – RTG: ogniska osteolizy kości. umiejscawia się w kości [jest rozdęta] i okolicznej tkance miękkiej . ZŁOŚLIWE . może być wspomagane chemioterapią.gruczolak [adenoma] B.chrzęsniakomięsak [chondrosarcoma] – wywodzi się z tkanki chrzęstnej. zniekształcenia.włókniakomięsak histiocytowy . rzadko w kościach szczęk .wał podniebienny . po napromienieniu kości .u młodych.śluzak [myxoma] [PÓŁZŁOŚLIWY] B.~ występują rzadko.powstaje na podłożu chrzęstnika i chrzęstniakowatości . wczesnymi przerzutami i cechami RTG dla raka 2.leczenie: chirurgiczne z marginesem zdrowych tkanek .leczenie: chirurgiczne z marginesem zdrowych tkanek.rośnie szybko. mięsak Ewinga – pochodzi z śródbłonka naczyń kostnych .guz olbrzymiokomórkowy złośliwy kości . węzłów chłonnych i innych kości .leczenie: chirurgiczne z marginesem zdrowych tkanek .wywodzi się a tkanki mezenchymalnej szpiku.kostniak przykostny .leczenie: promieniami X + chemioterapia 3. wzrost OB. obrzęki i zaburzenia ruchomości stawów. odczyn okostnowy „łusek cebuli” .kostniak kostninowy .guz Ewinga. guz poza obręb kości. Nowotwory i guzy wywodzące się z tkanek szkieletowych A. miedzy linia środkową a kątem ust * stan przedrakowy: rogowacenie białe i przewlekłe zapalenie warg *postać: stwardnienie. spadek erytrocytów. poszerzenie naczyń skórnych.objawy: ból.guz wrasta często do zatok  niedrożność nosa . tarczki  owrzodzenie ze strupem .spoistość guza różna. na RTG ogniska lizy . wzrasta ilość fosfatazy zasadowej. cechują się szybkim wzrostem.objawy: ból kości.kostniak [osteoma] .chrzęstniak [chondroma]  [PÓŁZŁOŚLIW] .mięsak kościopochodny [osteosarcoma] – nowotwór produkujący kość .

owrzodzenie. chemioterapia mało skuteczna .rak języka  rak płaskonabłonkowy * stanem przedrakowym jest rogowacenie białe *2/3 w przedniej ruchomej części * rozwija się szybko. na RTG: nieregularny ubytek kości. * leczenie: chirurgiczne z resekcja kości żuchwy . rzadko na błonie śluzowej [w miejscu zmian barwnikowych  melanoplaki] *obraz: wyniosły. ciemnego zabarwienia. nacieka inne tkanki. niszczący kość.rak dziąsła dolnego rak płaskonabłonkowy * ma postać twardego nacieczenia  ulega owrzodzeniu. kości * różnicowanie: rak podstawno komórkowy zawierający melaninę. brodawka łojotokowa na skórze * rozpoznanie: nie pobiera się wycinka. rzadko błony śluzowej * częściej na twarzy. w okolicy podjęzykowej . objawia się bólami promieniującymi do ucha * RTG: ubytek cienia. naciekający. histiocytoma. usunięcie z wytworzeniem płata odtwórczego [np.raki szczęki rak płaskonabłonkowy nisko zróżnicowany bez rogowacenia . protetycznie lub poduszeczka tłuszczową Bichata . szerzący się ku tyłowi * ulega owrzodzeniu.rak pierwotny żuchwy * rzadko. może być odczyn zapalny * jako jedyny szerzy się droga naczyń krwionośnych i chłonnych do węzłów.rośnie wolno.rak dna jamy ustnej  rak płaskonabłonkowy * twardy naciek. bóle [promieniujące do ucha. guzek. daje przerzuty do węzłów chłonnych szyi głębokich *objawy: twardy naciek. wraz z okolicznymi węzłami . złamania patologiczne * leczenie chirurgiczne z resekcją .* przerzuty dość często. ulega szybko rozpadowi  owrzodzenie * postać brodawczakowa ta lub wrzodziejąca [szybciej przerzuty] * leczenie. śliniaki. naciekając skórę. czołowego] . plaski guz. usuwa się z marginesem 3-6 cm. krwotoki.nienabłonkowego pochodzenia. przerzuty do węzłów chłonnych [podżuchwowych i głębokich szyi z przedniej części języka oraz do przygardłowych. * najczęściej w okolicy trzonowców. wywodzi się z komórek barwnikowych skóry. zajmuje wędzidełko języka i nacieka jego trzon * przerzuty do węzłów chłonnych. radio[radem i irydem]. mózgu. czerniak młodzieńczy. ból w miarę powiększania się lub zapalenia owrzodzenia * zaburzenia połykania i ruchomości języka. płuc. głębokich i górnych szyi z raka podstawy języka] *gdy w nasadzie [1/3] objawem jest ból gardła * leczenie: chirurgiczne . wrzodziejący. nacieka kość  wypadają zęby. wątroby. trzonu żuchwy * objawy: ograniczenie ruchomości języka i bełkocząca mowa * leczenie: chirurgiczne lub radioterapia śródtkankowa . owrzodzenia.rak komórek przejściowych z nabłonka limfatycznego . wzmożone wydzielanie śliny.wysoko zróżnicowany.rak wieloogniskowy błony śluzowej . ziarniniak naczyniowy.rak podniebienia miękkiego . drętwienie wagi dolnej – obj. płatem arterializowanym.rak błony śluzowej policzka rak płaskonabłonkowy *najczęściej na podłożu rogowacenia białego wzdłuż linii zgryzowej * szerzy się dość wolno. w zaawansowanej formie radykalne leczenie chirurgiczne. szczelinowate pękniecie.rak brodawkowaty . ból. * twarde nacieczenie . krwawiący. szczękę i żuchwę. Vincenta].rak błony śluzowej podniebienia twardego * rozwój powolny i związane z kością * proteza przestaje przylegać * leczenie: chirurgiczne z odtworzeniem ubytku np. nacieczenie języka. radioterapia .czerniak złośliwy [ meloma malignom] . niszczenie kości. naciekający podścielisko. rokowanie dobre *leczenie – zależne od stopnia zaawansowania chirurgiczne.

dlatego objawy późno + wzrost guza ku jamie nosowej  niedrożność jednego z przewodów Nosowych + uwypuklenie ściny przedsionka jamy ustnej + zniszczenie przedniej ściany zatoki  wygórowanie policzka + nacieczenie dołu skrzydłowo – podniebiennego  szczękościsk + bóle neuralgiczne I i II gałęzi n.nerwiakowłókniak .przednio – dolny wewnętrzny II˚.dolny zewnętrzny III˚.naczyniak chłonny . nacieka sąsiednie okolice [podstawę czaszki. podżuchwowych. w przypadku naciekania zęby ulegają rozchwianiu * wywodzący się ze śluzówki zatoki szczekowej: + początkowo w puszce kostnej.kostniakochrzęstniak [ osteochondroma] . trójdzielnego + gdy rozwija się w kierunku nosa  krwawa.naczyniak krwionośny . ŁAGODNE . endoskopia zatoki. badanie histopatologiczne guza.przejście poza ściany zatoki. uniesienie.tłuszczak [ lipoma] .włókniak [fibroma] . nieregularne głębokie owrzodzenia.chrzęstniak [chondroma] . uwypuklenie guza do jamy ustnej. bez przekroczenia linii środk.tylno – górny wenętrzny ~ leczenie: doszczętny zabieg chirurgiczny – resekcja częściowa lub całkowita [ usuniecie oczodołu i sitowia] zależna od stopnia zaawansowania 4. oczodół.przekracza linie środkową.tylno – górny zewnętrzny gorzej rokują IV˚.nowotwór nie przekracza ścian zatok II˚. zaburzenie widzenia ~ przerzuty do węzłów podbródkowych. III˚.mięśniak gładko komórkowy [ lei myoma] . złe przyleganie protezy. zatoki. dół skrzydłowo -podniebienny] IV˚.rozległe naciekanie sąsiednich okolic. owrzodzenie + gdy w kierunku przyśrodkowej ściany zatoki  łzawienie na skutek kanału nosowo – łzowego + gdy ku górze  przemieszczenie gałko ocznej. cytologia popłuczyn ~ różnicowanie: zapalenie kości. Guzy tkanek miękkich jamy ustnej – pochodzenia mezenchymalnego A. niedrożność przewodu nosowego + gdy naciek w kości wyrostka  rozchwianie zębów.przednio. ropna wydzielina z nosa. guzy niezłośliwe ~ podział kliniczny: I˚. odległe przerzuty ~ podział topograficzny Őhngrena na kwadranty: I˚. RTG. szyjnych i zagardłowych ~ rozpoznanie : rynoskopia przednia i tylna. wytrzeszcz. TK.mięśniak prążkowanokomórkowy [ rhabdomyoma] .* rak dziąsła górnego – niebolesne. komórki sitowe.

rokowanie poważne * włókniakomięsak [fibrosarcoma] – najczęściej występujący. początkowo otorbiony.rośnie szybko. niebolesny.leczenie: chirurgiczne.leczenie: chirurgiczne.nowotwory tkanek naczyniotworczych [haemangioendothelioma.leczenie: chirurgiczne. niezróżnicowanej mezenchy . przewodów . postać twarda.mięsak Kaposiego 5. kości . napromienianie w mięsaku limfatycznym. niebolesna .ziarniniak naczyniotwórczye .rzadko usuwane węzły. szybko nacieka i daje przerzuty przez naczynia krwionośne i limfatyczne . przerzuty do płuc i kości . zbudowany z komórek przewodów. Guzy ślinianek -nowotwory niezłośliwe pochodzenia nabłonkowego .leczenie: wyłuszczenie guza bez uszkodzenia torebki * jednopostaciowy ~ limfatyczny [guz Warthina] – zwykle w przyusznicy. włóknista.nowotwór półzłośliwy * gruczolak wielopostaciowy [tumor mixtus] – guz mieszany. potem nacieka okoliczne tkanki .w utkaniu spotykamy nabłonek przewodów. miękki .przerzuty późno do płuc. tłuszczakomięsaka]. leczenie przez wyłuszczenie .guz ciążowy . często krwotoki .leczenie: chemio i radioterapia. .leczenie: chirurgiczne * naczyniakomięsak [haemangiosarcoma] – klinicznie sino czerwony pokryty guzkowato zmienioną skórą. okostnej . rokowanie pomyślne * śluzakomięsak [myxosarcoma] – z przetrwałej. rozwija się w tkance podskórnej.mięsak [sarkoma] – wywodzi się z tkanki łącznej lub mezenchymalnej . * tłuszczakomięsak [liposarcoma] – wolno rosnący guz.występuje w błonie śluzowej policzka.guz z komórek surowiczych .rzadko sam. powięzi. ruchomy. bo rzadko do niech przerzuty . . wznowy. często część składowa [chrzęstniako.ziarniniak kwasochłonny .leczenie: chirurgiczne + chemioterapia * miesniakomięsak poprzecznie prążkowany [ rhabdomosarcoma] – u dzieci w okolicy szyi i oczodołu.nadziąślak • ZŁOŚLIWE: .guz Abrikossofa . podniebienia .duża złośliwość.. nacieka. chirurgiczne . otorbiony guz o budowie torbielowatej. pericytoma] . dnie jamy ustnej podniebieniu miękkim .rośnie powoli.zazwyczaj u dzieci i osób młodych . rokowanie złe * mięsak z naczyń limfatycznych [lymphangiosarcoma] – charakterystyczne zabarwienie i nie daje krwotoków jak ten wyżej * mięśniakomięsak gładko komórkowy [leyomyosarcoma] – rzadko. wargi. policzku. najczęściej w przyusznicy. i rzadko daje przerzuty . rośnie powoli. najczęstszy guz. wolno rośnie .haemagiopericytoma złośliwy . wątroby.przerzuty droga krwionośną .ziarniniak szczelinowaty .leczenie: chirurgiczne z marginesem zdrowych tkan. otorbiony guz. [ewentualnie wargi górnej] wywodzi się z nabłonk. zawiera płyn dlatego objaw chełbotania.gruczolak [adenoma] – kulisty. usuniecie przez wyłuszczenie ~ kwasochłonny [onkocytoma] – otorbiony. tk. powoli rośnie. języku.

źle odgraniczony. wzrost Ca. Reed.RTG: rozrzedzenie kości. tk. rozprężająco. rozplem limfocytów. myeloma multiplex] – zbudowany z komórek plazmatycznych.złośliwe * niezróżnicowany – najczęściej w przyusznicy.. ~ rozpoznanie: niedokrwistość. zmiany w szpiku.RTG: obraz lizy kości [kości płaskich]. szybki wzrost.leczenie – usunięcie w granicach zdrowych tkanek .rozpoznanie – badanie histopatologiczne węzła .leczenie: polichemioterapia . twarzowego i przyspieszenie wzrostu świadczy o zezłośliwieniu .Strenberga i Hodgkina . pomocnicze. porażenie n. MR.nowotw. rzadko pierwotnie w jamie ustnej . leukopenia.leczenie chirurgiczne * oblak [rak gruczolakotorbielowaty]– komórki nowotworowe ułożone cylindrycznie i naciekają otoczenie . w pakietach. .diagnostyka przez badanie kliniczne. nabłonka przewodów.rozpoczyna się w węzłach. badanie histopatologiczne [zatarcie struktury grudek chłonnych. powoduje asymetrie twarzy . nocne poty. wzrasta powoli. skóra nad nim przesuwalna.leczenie – doszczętna operacja * w gruczolaku wielopostaciowym * nienabłonkowe: .chrzęstną. tłuszczowej. stwardnienie guzkowe.przyspieszenie procesu + owrzodzenie. odgraniczony.rozpoczyna się szybkim powiększeniem migdałka lub innej cz. . parestezje warg.torbielowaty nieotorbiony. płaskiego wydzielającego śluz. sialografia] .raki: .leczenie – doszczętne usuniecie chirurgiczne Złośliwe nowotwory limforetykularne: .Ziarnica złośliwa [ch. zmiany elektro i immunochemiczne we krwi * jednoogniskowy – w jednym narządzie lub kości naciek z tych komórek .nerka szpiczakowi – uszkodzenie nerek przez białko Bence. płuc najczęściej ze wszystkich raków .Chłoniak złośliwy [ non Hodgkin] – postać bez i białaczkowa z limfocytów T lub B [80%] .rośnie powoli.objawy: powiększenie węzłów. twarzowego. łagodne są otorbione rosną powoli  objaw to zniekształcenie twarzy .Szpiczak [plasmocytoma. ścieńczała jak i śluzówka .postacie: z przewagą limfocytów. owrzodzenia .porażenie n. patologiczne złamania. wzrost OB.leczenie operacyjne * guz śluzowo – naskórkowy [guz Stewarta] – zbudowany z nabł. twarzowego  zezłośliwienie . śluzową . ból kości. limfocyty naciekają otaczające tkanki] . scyntygrafia. choroba układowa. przez rozrost tych komórek dochodzi do niszczenia kości szkieletu [czaszki. postać mieszana. Hodgkina] – w III i VI dekadzie życia . węzły zlewają się w pakiety . otorbiony.proces choroby postępuje szybko.badania: RTG. przerzuty do węzłów chłonnych . wrasta w otoczenie. nacieka podłoże * płaskonabłonkowy n. KT. wzrost T. USG. zajmuje odległe węzły chłonne .bóle promieniujące do skroni.kulisty. porażenie * gruczołowo. . specjalistyczne [cytologiczne. histologiczne. żeber. USG.guz nieotorbiony. zanik limfocytów .Jonesa . wytrzeszcz gałek ocznych. w rozmazie k. daje przerzuty do kości. białko Bence-Jonesa w moczu. naczyniowej oraz nerwowej w otoczeniu ślinianek . spoistości twardej. złe przyleganie protez. ból i rozchwianie zębów . limfatycznej.leczenie: napromieniowanie * mnogi – m. zniszczenie blaszki zbitej zębodołu . późno powstaje na nim owrzodzenie. kostną.leczenie chemio i radioterapia .rozwijają się z tkanki gruczołowej. szczękościsk.mięsaki Charakterystyka nowotworów ślinianek: . multiplex – rozrost plazmocytów produkujących jeden rodzaj Ig . świąd skóry. osłabienie. osłabienie. jamy ustnej. radiologiczne. okolicy przydusznej. niebolesne. miednicy] ~ objawy: osłabienie.objawy: guzy na szyi.

zgryzowe .złamanie w bezzębnej lub częściowo bezzębnej żuchwie .złamanie w uzębieniu mlecznym lub mieszanym 2.okolica zębów bocznych (przedtrzonowych i trzonowych) dyslokacja: przy tzw.złamania w okolicy łuku zębowego (podział dotyczy również bezzębnej. skroniowy) Lokalizacja złamań: Procentowy udział w ogólnej liczbie złamań żuchwy Symptomatyka: 1. niekorzystnej szparze złamania krótszy odłam przemieszcza się ku górze i przyśrodkowo (działanie mięśnia skrzydłowego bocznego).złamania pozazębowe . dyslokacja: ku górze (m.leczenie: napromienianie paliatywne. Zaburzenia okluzji 5.CT . Dyslokacja: najczęściej znikoma * złamanie wyrostka kłykciowego (stawowego). Dyslokacja: ze względu na przyczepy mięśni (żwacz i skrzydłowy boczny_ często brak przemieszczeń o istotnym znaczeniu. Krwiak okolicy szpary złamania 2. . Według lokalizacji: .złamanie wyrostka dziobiastego (mięśniowego).złamanie pośrodkowe w uzębieniu mlecznym i przyśrodkowe u dorosłych (charakteryzują się znikomym przemieszczeniem).. Brak ciągłości dolnego brzegu trzonu żuchwy przy palpacji 4. częściowo bezzębnej żuchwy oraz uzębienia mieszanego i mlecznego.w szpiku > 15% plazmocytów .złamania gałęzi żuchwy * złamanie podłużne od wcięcia półksiężycowatego do kąta żuchwy. .złamanie w okolicy uzębionej w żuchwie . .zębowe w przypadku złamania przez zębowego. Znieczulica okolicy wargi dolnej i okolicy bródowej (nerw V3) Badanie RTG Każde złamanie musi być zobrazowane w minimum dwóch projekcjach. . Palpacyjnie bolesne obrzęki 3. Bolesność okolicy złamania przy ucisku na bródkę 7. Przy korzystnej szparze złamania brak przemieszczenia ku bórze możliwe jedynie przemieszczenie przyśrodkowe (dośrodkowe). Według uzębienia: . dyslokacja ku górze i przyśrodkowo Podkłykciowe niskie Podkłykciowe wysokie (szyjki) Głowy stawowej .złamanie okolicy kła – miejsce predylekcyjne dla złamań żuchwy w łuku zębowym dyslokacja: krótszy odłam pociągany ku górze i dośrodkowo dłuższy odłam pociągany ku dołowi – otwarcie zgryzu .Pa żuchwy . chemioterapia zlamania zuchwy – raz jeszcze – jakby wczesniej czegos nie bylo Klasyfikacja złamań żuchwy: 1. Najczęściej stosowane projekcje: .MR .pantomogram . . Patologiczna ruchomość odłamów 6.złamania w okolicy kąta żuchwy – kolejne miejsce predylekcyjne dla złamań żuchwy często w okolicy szpary złamania leży częściowo lub całkowicie zatrzymany ząb mądrości.

dieta płynna przez pierwsze 14 dni regularne kontrole i ocena zgryzu 2.otwarta repozycja pod kontrolą wzroku podczas planowej osteosyntezie * Repozycja progresywna: . Dwuszczękowe unieruchomienie .leczenie: po operacyjnym otwartym nastawieniu odłamów i ustaleniu zwarcia stosuje się różnego rodzaju mini i mikropłytki do osteosyntezy ze stali lub tytanu mocowane przy pomocy śrób 5. Kontrolowane gojenie spontaniczne (samoistne): .wskazania: leczenie przypadków j.wskazania: skośne złamania trzonu i kąta żuchwy Podstawy leczenia złamań w okolicy twarzoczaszki 1. 4. W przypadku braku efektu dodatkowo repozycja otwarta i osteosynteza.Leczenie zachowawcze 1. Terapia rzadko stosowana 3. Jednoszczękowe unieruchomienie . . Osteosynteza stabilna: . Szyna na 6 tygodni Leczenie operacyjne 1. Szwy kostne – starsza i prostsza metoda leczenia operacyjnego . Wiązania międzyszczękowe lub wyciągi elastyczne.leczenie: po założeniu wiązań okolnych dodatkowe ligatury zakłada się przez łuki jarzmowe i na brzegu apertura piliforme na 6 tygodni. następnie pod żuchwą i przez dno jamy ustnej około 4 ligatur drucianych mocujących protezę własną pacjenta lub szynę (najczęściej stosowane u osób w podeszłym wieku i u dzieci). wyciągi elastyczne międzyszczękowe czy . 2.wskazania: uzębienie mleczne i mieszane (dzieci).leczenie: przeprowadzenie przez przedsionek jamy ustnej.leczenie: RTG co 2 tygodnie. Po repozycji i uzyskaniu odpowiedniego zwarcia i dostatecznej stabilizacji szyna pozostaje przez 6 tygodni.wskazania: metoda możliwa do zastosowania w praktycznie wszystkich typach złamań . Redepozycja odłamów: * Repozycja manualna .wskazania: złamania w odcinku bocznym i gałęzi żuchwy oraz w odcinku przednim nie dające się zaopatrzyć jednoszczękowo .wskazania: złamanie zamknięte bez przemieszczenia i bez zaburzeń zwarcia .wskazania: znikome przemieszczenie i wystarczająca ilość zębów w obu odłamach . 3. Wiązania okolne. Jarzmowo – szczękowe mocowanie żuchwy: .w.zamknięta repozycja bez odsłaniania szpary złamania . szyn w bezzębnych lub niedostatecznie uzębionych żuchwach . przy braku zadowalającej stabilizacji .wskazania: fiksacja protez. Śróby bikortykalne: .leczenie: szyna druciana z dodatkiem tworzywa sztucznego wykonana na uprzednio zdeponowanych ciętych modelach.repozycja zamknięta przy pomocy metod ortopedycznych jak np. U dorosłych metoda prawie całkowicie wyparta przez stabilną osteosyntezę.leczenie: szyny różnych typów druciane i z tworzywa sztucznego. u dzieci 3 – 4 tygodnie.

toaleta rany z usunięciem ciał obcych i skrzepów .wiązanie ligaturowe międzyszczękowe (Ernst Ivy.szyny nazębne doginane ex tempore .usunięcie krwi i odłamków zębów i uzupełnień. carotis przez wyrostek poprzeczny 6 kręgu szyjnego (tylko w szczególnych przypadkach.cotygodniowa profilaktyka próchnicy – fluoryzacje Pierwsza pomoc w urazach twarzoczaszki: 1.antybiotykoterapia okołooperacyjna przy złamaniach otwartych .hypomochlion 2. niezwichniętego.ząb martwy .profilaktyka przeciwtężcowa: anatoksyna. które mogę być zdejmowane do posiłków . Bellona .w przypadku konieczności wykonanie rękoczynu esmarcha . 3. np. .antybiotykoterapia .dieta płynna po wygojeniu błon śluzowych jamy ustnej . steristripów lub opatrunków adaptacyjnych .prowizoryczna adaptacja brzegów rany przy pomocy szwów sytuacyjnych.szyny nazębne metalowo – plastikowe lub w pełni z tworzyw sztucznych . Pierwsza pomoc w warunkach szpitalnych: * właściwe tamowanie krwawienia .). Szyny nazębne wykonane ex tempoere w ustach pacjenta lub wykonywane laboratoryjnie na modelach gipsowych * metody bezpośrednie .ułożenie chorego w pozycji bocznej ustalonej .ucisk na a.dieta papkowa przy elastycznych unieruchomieniach między szczękowych.złamanie korzenia . ósemkowe itd.w przypadku konieczności intubacja lub tracheotomia * tamowanie krwawienia .szyny z tworzyw sztucznych najczęściej stosowane w razach zębów i wyrostka zębodołowego.opatrunek uciskowy . leżącego w okolicy złamania i niewielkim stopniu przemieszczenia zęb można zachować obejmując go unieruchomieniem (np.intubacja nosowo tchawiczna lub tracheotomia * Wstępne unieruchomienie złamań: . Ząb w szparze złamania W przypadku zęba żywego. Pierwsza pomoc w miejscu wypadku * udrożnienie dróg oddechowych .właściwa higiena jamy ustnej . językowej.ligatury składające się z pojedynczych drutów zakładane na zęby własne pacjenta jako tymczasowe unieruchomienie zębów lub unieruchomienie międzyszczękowe .odessanie wydzielin z jamy ustnej nosa i gardzieli .czepiec i funda bródowa * Wstępne zaopatrzenie urazów tkanek miękkich .częściowo zatrzymany ząb mądrości w żuchwie . Żywienie i leczenie pooperacyjne i około operacyjne .parodontitis . szyny) Wskazania do usunięcia zęba: .jeśli to konieczne podwiązanie odpowiednich tętnic (szczękowej.zmiany okołowierzchołkowe . antytoksyna Właściwe wstępne zaopatrzenie zapewnia stabilny stan pacjenta na co najmniej 48 lub więcej godzin w przypadku . szyjnej zewnętrznej) * drożność dróg oddechowych .czyste płyny przy świeżo zaopatrzonych ranach błony śluzowej . usunięcie ewentualnych protez ruchomych .jeżeli to konieczne to sonda żołądkowa .tamponada nosa wg.: kompozyty światło utwardzalne lub chemoutwardzalne.tamponada nosa .całkowicie zatrzymany ząb mądrości w żuchwie mający kontakt z jamą ustną przez szparę złamania 4. ryzyko uszkodzenia OUN) 2. .

Procesy gojenia na granicy implant-kosc moga zachodzic na drodze integracji wloknisto-kostnej lub kostnej. które pelnia funkcje podobna do wlokien ozebnej. powodzenie leczenia implanologicznego w znacznym stopniu jest uzaleznione od uzyskania praawidlowego polaczenia powierzchni implantu z tkanka kostna. mineralizujaca sie tkanka kostna tworzaca loze kostne i wlasciwe umocowanie implantu. – unikanie przemieszczania wszczepu w okresie gojenia – przedwczesne lub nadmierne obciazenie wszczepu. Stopien . z której powstaje młoda tkanka kostna. ksztaltowania i przebudowy tkanki kostnej wokol implantu. a najpóźniej do 10 dnia po wypadku. Ciagle obnizanie temperatury narzedzi przez zastosowanie chlodzenia zewnętrznego lub wewnętrznego. Najistotniejsze zmiany w procesie gojenia zachodza w pierwszym miesiacu po wprowadzeniu wszczepu. strukturalne i czynnosciowe.osteogeneza kontaktowa. co zapobiega resorpcji kosci w tej okolicy – struktura powierzchni wszczepu – szorstka powierzchnia przez istnienie mikrozaczepow wplywa na lepsze zakotwiczenie wszczepu i korzystny rozklad sil i naprezen – dokladne dopasowanie podloza kostnego do ksztaltu wszczepu – wielkosc szpary miedzy powierzchnia implantu a koscia. które umożliwiają stabilizację skrzepu i tworzenia sie skupisk komórek preosteoblastów (są to pierwotne komórki. Również dluzsze utrzymywanie temperatury powyzej 47 przyczynia sie do zniszczenia struktury kostnej. Integracja wloknisto-kostna(osteofibrointegracja) to proces gojenia w wyniku ktorego tworzy sie zbita warstwa wlokien kolagenowych. W tym okresie dzialanie sil zucia moze spowodowac uszkodzenie struktur podtrzymujacych wszczep i uniemozliwia tworzenie przez osteoblasty blaszek kostnych. wzrost srednicy sprzyja tez zmniejszeniu i korzystniejszemu rozlozeniu funkcjonalnych naprezen przypadajacych na kosc wyrostka w okolicy szyjki wszczepu. Osteointegracja – – – – – jest pojeciem biologicznym wprowadzonym przez Branemarka w 1977 ankylotyczne. które pracuja na niskich obrotach (400-800/min). z których powstaną osteoblasty. Po zakończeniu procesu osteogenezy dochodzi do przebudowy kości. a nastepnie tkanka laczna. Definitywne zaopatrzenie urazu o ile pozwala na to stan pacjenta powinno się odbyć w pierwszym tygodniu od urazu. zwiekszenie srednicy o 1 mm skutkuje wzrostem powierzchni kontaktu o 20-30%. a w konsekwencji do pełnego dojrzewania nowo powstałej tkanki kostnej. Osteoblasty zgromadzone na powierzchni implantu zaczynają produkować macierz zewnątrzkomórkową. dochodzi do adsorpcji na tej powierzchni jonów wapniowych i fosforanowych. W początkowej fazie zaraz po umieszczeniu implantu następuje hydroksylacja i hydratacja powierzchownej warstwy implantu pokrytej tlenkami tytanu. na ktorej moze sie dopiero odkladac nowa. zapobiegajac osteointegracji. uniemozliwiajaca jego przesuniecie – nie wiecej niz 100 mikrometrow – uzyskanie stabilizacji pierwotnej – atraumatyczne postepowanie z tkankami podczas zabiegu – unikanie mechanicznego i termicznego uszkodzenia. powyzej ktorej powstaja nieodwracalne zmiany w tkance kostnej). bezposrednie. Zmiany biochemiczne zachodzące na powierzchni implantu umożliwiają przyłączanie się białek niekolagenowych. komórki produkujące substancje kostną) Jeśli preosteoblasty znajdą na powierzchni warunki do zaczepienia się co zależy od mikrostruktury implantu następuje ich przemiana w osteoblasty i tworzenie tkanki kostnej. Zastosowanie ostrych. Aby polaczenie bylo trwale konieczne jest wytowrzenie polaczenia kostnego. Biologiczna obojetnosc tej warstwy sprawia ze implanty przez kosc odbierane sa jako biokompatybilne.i od powierzchni kości -osteogeneza odległa. Pozwala to na utrzymanie temperatury kosci ponizej 56 stopni (temp graniczna. dobrej jakosci wiertel. ceramika wapniowofosfatowa – geometria wszczepu – zwiekszajac dlugosc uzyskujemy wzrost stabilnosci (wydluzenie wszczepu o tej samej srednicy o 3 mm powoduje wzrost calkowitej powierzchni kontaktu kontaktu wszczep-kosc o 10%). powstala po wprowadzeniu wszczepu. Materialy biozgodne: tytan. Proces ten przebiega w dwóch kierunkach tworzenia się kości od powierzchni implantu . Zapewnia to utrzymanie wszczepu jedynie w poczatkowym okresie. Czynnikami niezbednymi w zapoczatkowaniu tego procesu sa: – zastosowanie biozgodnego materialu – zapobiega reakcji odrzucenia wszczepu. Różnorodna aktywność komórkowa na powierzchni styku implantu z kością prowadzi do tworzenia się struktur beleczkowych wzdłuż włókien kolagenowych. klinicznie bezobjawowe laczenie sie powstajacej zywej tkanki kostnej z powierzchnia zainstalowanego i funkcjonalnie obciazanego w kosci implantu uwaza sie ze tlen zawarty w tkance kosntej tworzy na tytanowej powierzchni implantu pasywacyjna warstwe dwutlenku tytanu. które zapoczątkowują proces osteogenezy czyli tworzenia nowej kości. Zaopatrzenie ostateczne odbywa się w różnym czasie i jest zależne od stanu ogólnego i miejscowego pacjenta. W ten sposob zostaje zapoczatkowany skomplikowany proces reakcji komorkowych i tkankowego wgajania sie.odroczenia leczenia ostatecznego. w wyniku ktorej dochodzi do otoczenia ciala obcego ziarnina. Podczas odkładania się białek na powierzchni implantu zachodzą skomplikowane zmiany biochemiczne.

stabilizacja pierwotna – mechaniczna retencja wszczepu w kosci. Zalozenie implantu w okolicy gdzie wystepuje przewaga kosci korowej jest korzystniejsze dla procesu gojenia niz umieszczenie implantu w obrebie podloza kostnego o przewadze kosci gabczastej. rodzaj gwintu – zwiększanie średnicy gwintów przy wierzchołku implantu . na które narazony jest wszczep podczas fazy gojenia w j u.9 mm – szorstkosc i porowatosc powierzchni implantu .mikroarchitektura – stabilizacje pierwotna uwaza sie za wystarczająca.2 mm/rok po pierwszym roku od umieszczenia wszczepu (w 1 roku max 1-2 mm) zastosowanie sterowanej regeneracji kosci z uzyciem materialow osteoindukcujnych (bialka morfogenetyczne kosci) lub osteokondukcyjnych przyspiesza i modyfikuje proces osteointegracji – szybsze tworzenie tkanki kostnej. szczeka 6-9 msc) – Prawidlowe polaczenie tkanek miekkich z powierzchnia wszczepu – mechaniczna bariera. 0. brak polaczenia kosci z powierzchnia tytanu – najwazniejszy czynnik zaistnienia procesu osteointegracji – wplyw na uzyskanie stabilizacji pierwotnej maja: – jakosc i ilosc kosci – ksztalt (stozkowy o niewielkim kacie nachylenia). Szczegolnie przydatne przy slabej jakosci kosci. okreslenie momentu wykrecajacego implant – powyzej 20 Ncm . brak cech stanu zapalnego. brak przejasnienia w okolicy okolowszczepowej na rtg.7-0. nie przekraczaja progu powyzje ktorego powstaje tkanka wloknista (50-150 mikrometrow) – metody pomiaru stabilizacji pierwotnej – metoda analizy rezonansu czestotliwosci – najbardziej obiektywna (powyzej 60). wielkosc i powierzchnia czesci srodkostnej wszczepu. mozliwosc szybszego obciazenia wszczepu. (minimalny okres gojenia: zuchwa 3-4 msc. okreslenie momentu sily potrzebnego do wkrecenia implantu – powyzej 35 Ncm.– – unieruchomienia wszczepu zalezy również od jakosci i ilosci podtrzymujacej go kosci.dzięki czemu możliwe jest uzyskanie dobrego utrzymania nawet przy stosunkowo niewielkim kontakcie implantu z opracowanym łożem – wielkosc szpary miedzy wszczepem a tkanka kostna – wielkosc loza kostnego w stosunku do wielkosci wszczepu – ostatnie wiertlo powinno byc mniejsze od srednicy implantu o ok. gdy mikroruchy. chroniaca tkanke kostna przed wnikaniem bakterii i szkodliwym dzialaniem substancji chemicznych (-> zapobiega periimplantitis) – indywidualna zdolnosc organizmu do procesow gojenia kliniczne potwierdzenie osteointegracji – brak ruchomości. utrata pionowa kosci nieprzekraczajaca 0.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful