P. 1
chir_zestawyy

chir_zestawyy

|Views: 9,963|Likes:

More info:

Published by: Natalia Kowalczyk on May 11, 2012
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/06/2013

pdf

text

original

Zestawy 1. 1.1.

ropień podbródkowy – abscessus submentalis
– – – – – – –

nalezy do ropni zewnatrzustnych przyczyna sa ostre procesy zapalne toczace sie w obrebie zebow siecznych, czasem klow dolnych, postepujacy proces zapalny przestrzeni podjezykowej oraz zapalenie wezlow chlonnych podzuchwowych zewnatrzustnie ropien cechuje elastyczno-twarde, bolesne wygorowanie okolicy podbrodkowej siegajace niekiedy okolicy kosci gnykowej wygorowanie z wyczuwalnym objawem chelbotania pokryte jest napieta i zaczerwieniona skora często wystepuje odczynowy obrzek obu okolic podzuchwowych wewnatrzustnie stwierdza sie obrzek, zaczerwienienie i uniesienie blony sluzowej jamy ustnej i faldow podjezykowych, jezyk zazwyczaj jest ruchomy, a polykanie nie jest utrudnione w znieczuleniu ogolnym ropien otwiera sie przez wykonanie poziomego ciecia w bruzdzie podbrodkowej. Kleszczykami peana rozwarstwia sie miesnie dwubrzuscowe, docierajac do jamy ropnia. Po ewakuacji tresci ropnej zaklada sie dren gumowy lub polietylenowy. W odniesieniu do zakazen zebopochodnych jednoczesnie przystepuje sie do leczenia przyczynowego (ekstrakcji lub otwarcia komory zeba). Przez ciaglosc moze sie szerzyc do przestrzeni podjezykowej lub podzuchwowych i w okolice nasady jezyka

1.2. przypadkowe usuniecie zeba - powikłanie to może wystąpić z winy lekarza przez nieprawidłowe użycie niektórych dźwigni. Usuwając dolny ząb mądrości za pomocą dźwigni wtłoczonej między drugi a trzeci ząb trzonowy przy braku pierwszego trzonowca można zwichnąć, a nawet usunąć ząb, o który opieramy dźwignię (drugi trzonowiec). Można też usunąć ząb sąsiedni, używając nieodpowiednich zbyt szerokich kleszczy. Dotyczy to głównie dolnych siekaczy. Usunięcie zęba sąsiedniego może też być wynikiem występowania tzw. Zroślaków. Postepowanie zalezy od stanu uzebienia chorego i zeba który zostal usuniety. W przypadku zwichnięcia zęba należy wprowadzić go do zębodołu i unieruchomić za pomocą szyny nazębnej. Wskazane jest okresowe badanie żywotności zęba, kontrola radiologiczna, a w razie potrzeby leczenie kanałowe. W przypadku usunięcia zęba sąsiedniego bez złamania korzeni i bez zniszczenia przegrody międzykorzeniowej można wykonać replantację, a ząb unieruchomić szyną nazębną lub ligatura druciana. Rokowanie w utrzymaniu tak replantowanego zęba jest problematyczne, ponieważ jednym z podstawowych warunków powodzenia tego zabiegu jest obecność obu sąsiednich zębów. Usunięcie zęba sąsiedniego wraz z przegrodą międzykorzeniową i międzyzębową lub złamanie go na wysokości korzenia prowadzi do jego utraty. 1.3. szczekoscisk (trismus) Szczękościskiem nazywamy ograniczenie rozwarcia szczęk. U dorosłego człowieka szerokość rozwarcia między siekaczami wynosi 4 – 5 cm. W przypadku bezzębia większa o około 1,5 cm. – nie jest oddzielną jednostką chorobowa., lecz objawem procesów patologicznych obejmujących struktury anatomiczne odpowiedzialne za ruchy w stawie skroniowo – żuchwowym. – trzy stopnie szczękościsku: I0 – niewielkie ograniczenie rozwarcia szczek do ok. 25 mm II0 – średnie ograniczanie rozwarcia do 12 mm III0 – całkowite ograniczenie rozwarcia szczęk Szerokość rozwarcia mierzymy wyskalowaną miarką i podajemy milimetrach. Rozróżniamy szczękościsk czynny i bierny. Szczękościsk czynny dzielimy na: – nerwowo–mięśniowy (neuromyogenny) – mięśniowy (myogenny) – nerwowy (neurogenny)

Szczękościsk nerwowo – mięśniowy Występuje najczęściej. wywołany przez utrudnione wyrzynanie zębów mądrości, ostre stany zapalne okołowierzchołkowe, zakażenia po znieczuleniu, promienicę, zapalenie kości, krwiaki, złamania kośćca. Na skutek tych procesów dochodzi do odruchowego przykurczu mięśni, co ma na celu utrzymanie żuchwy w bezruchu (stąd inna nazwa – szczękościsk reflektoryczny). Rozwój procesu chorobowego doprowadza w miarę narastającego drażnienia mięśni i zakończeń nerwowych przez czynnik wywołujący zapalenie do postępowania ograniczenia rozwarcia. Badaniem klinicznym możemy wyczuć zwiększone napięcie mięśni unoszących żuchwę. Próba przezwyciężenia

szczękościsku wyzwala ból. Leczenie jest przyczynowe. Podstawą jest opróżnienie zbiorników ropy przez ich nacięcie i drenowanie. Zęby przyczynowe usuwamy tak szybko, jak to jest możliwe, najczęściej na pierwszej wizycie. Wyjątek stanowi utrudnione wyrzynanie zębów mądrości, gdzie ekstrakcje wykonujemy po ustąpieniu ostrych objawów zapalnych. Znieczulenie do otworu żuchwy w przypadku szczękościsku II i III stopnia można wykonać metodą zewnątrzustną. W przypadku ropni unikamy siłowego rozwarcia szczęk, gdyż może to prowadzić do rozprzestrzenienia się procesu zapalnego na sąsiednie przestrzenie anatomiczne. Ogólnie stosujemy sulfonamidy lub antybiotyki. Po zakończeniu leczenia przyczynowego przywracamy pełne rozwarcie szczęk stosując mechanoterapię czynną i bierną. Bierna polega na ćwiczeniach rozwierania szczęk przez pacjenta, czynna na rozwieraniu szczęk poprzez kliny lub szczękorozwieracze (np. Heistera). Dodatkowo stosujemy fizykoterapię i leczenie przeciwzapalne. Szczękościsk mięśniowy jest spowodowany mechanicznym lub chemicznym uszkodzeniem włókien mięśniowych. Najczęściej dochodzi do niego po zranieniu mięśnia tępą (zgięta) igłą lub po zdeponowaniu środka znieczulającego w obrębie mięśnia. Może też wystąpić po blokadzie alkoholowej III gałęzi nerwu trójdzielnego. Przyczyną szczękościsku mięśniowego mogą być też procesy patologiczne toczące się w żwaczu jak kilaki, nowotwory lub kostniejące zapalenie mięśni. Leczenie polega na podawaniu środka przeciwzapalnego i stosowaniu fizykoterapii i mechanoterapii. W przypadku kiły leczymy chorobę podstawową. Nowotwory, a niekiedy także kostniejące zapalenie mięśni wymacają leczenia chirurgicznego. W szczękościsku myogennym i neurogennym kierunek zbaczania żuchwy przy próbie rozwarcia szczęk wskazuje lokalizację procesu. W przypadku nacieczenia m. skroniowego oraz m. żwacza – żuchwa zbacza w stronę chorą, a przy nacieczeniu m. skrzydłowego przyśrodkowego – w stronę zdrową. Szczękościsk nerwowy spowodowany jest stanem napięcia w gałązkach, ruchowych trzeciej gałęzi nerwu trójdzielnego. Stan ten może być spowodowany przyczynami wewnątrzczaszkowymi, np. guzem, krwawieniem, zapaleniem – opon mózgowo – rdzeniowych, złamaniem podstawy czaszki lub chorobami ogólnoustrojowymi jak: mocznica, padaczka, zatrucie ciążowe, tężec, wścieklizna. Może mieć też podłoże psychologiczne (histeria). Szczękościsk nerwowy obejmuje mięśnie obustronnie. Leczenie polega na leczeniu choroby podstawowej. Szczękościsk bierny może być zejściem szczękościsku czynnego, może też być następstwem przebycia urazów, kiły, raka wodnego lub rozległych zabiegów operacyjnych. Upośledzenie rozwarcia jest wywołane przez wytworzenie się bliznowatej tkanki łącznej w obrębie mięśni. Rozwarcie szczęk jest możliwe w ograniczonym stopniu, a dalsza próba rozwierania nie daje efektu ze względu na opór zwłókniałej tkanki. Szczękościsk bierny u dzieci w okresie wzrostu prowadzi do poważnych zaburzeń układu stomatognatycznego. Odmianą szczękościsku biernego jest szczękościsk pochodzenia stawowego. Może on powstać na skutek zesztywnienia stawu skroniowo – żuchwowego pochodzenia ropnego czy też urazowego lub z powodu obecności w stawie wysięku lub krwiaka. Leczenie szczękościsku biernego polega na stosowaniu fizykoterapii oraz mechanoterapii i leczenia farmakologicznego. Zbliznowacenia można ostrzykiwać hialuronidazą. W skrajnych przypadkach blizny można uczyć chirurgicznie poprzez ich wycięcie. Szczękościsk pochodzenia stawowego leczymy poprzez wyeliminowanie urazu (mikrourazów) i odciążenia stawu. W ostrym stanie zapalnym oprócz leczenia farmakologicznego możemy unieruchomić staw przy pomocy wiązania międzyszczękowego, Odciążenie stawu uzyskujemy stosując szyny nakładkowe lub protezy o podwyższonej wysokości zwarcia. 2. 2.1. przeciwwskazania do metody Partscha 2
– – – –

metoda partsch 2 jest metoda leczenia torbieli, polegajaca na jej calkowitym jednoetapowym wyluszczeniu (extirpatio cystis, cystektomia) z nastepowa weryfikacja patomorfologiczna po nacieciu i odwarstwieniu plata sluzowkowo-okostnowego wykonuje sie otwor w kosci lub poszerza juz istniejacy, a nastepnie wyluszcza torebke torbieli w calosci zalety: brak wznowy i metaplazji nowotworowej mieszka torbieli (w raka plaskonablonkowego, sluzowkowonaskorkowego, guza mieszanego, zebopochodnego guza gruczolakowatego, szkliwiaka) p-wskazania: 1. duże torbiele, które powoduja rozlegle zniszczenie sasiadujacych struktur kostnych i stwarzajace ryzyko zlamania kosci, szerokiego otwarcia zatoki szczekowej i utrudnionego oddychania przez nos, polaczenia z jama nosowa. Jednoczasowe usuniecie torbieli wymaga wywczas zastosowania przeszczepow kostnych wlasno lub obcopochodnych, co znacznie wydluza czas trwania zabiegu. W przypadku duzych torbieli wpuklajacych sie do zatoki szczekowej konieczne jest rownoczesne wykonanie operacji Caldwell-Luca. 2. torbiele rozwojowe i zebopochodne u dzieci – specyficzne warunki anatomiczne i fizjologiczne powoduja pewne ograniczenia – jest to

zwiazane z obecnoscia zawiazkow zebow w jamie torbieli, zahamowaniem procesu wyrzynania sie zebow, wpuklaniem sie torbieli do swiatla zatoki szczekowejw okresie wzrostu szczeki, w zuchwie – ze zniszczeniem kanalu zuchwowego. Ponadto jednoczasowe wyluszczenie duzych torbieli u dzieci niesie ryzyko powstania wad twarzowo-szczekowo-zgryzowych. 3. duże zropiałe torbiele. 4. podeszly wiek, zly stan ogolny pacjenta – metody dwuetapowe sa mniej obciazajace W tych przypadkach powinno sie wykonac zabieg metoda dwuetapowa lub w modyfikacji Drozdowskiego (1etap: nie formujac plata sluzowkowo-okostnowego wycina sie otwor do jamy torbieli mniejszy niz jej srednica przez wszystkie warstwy lacznie (sluzowka, kosci i torebka torbieli), do utrzymania otworu odbarczajacego stosuje sie obturator. 2etap:ostateczne wyluszczenie torbieli gdy jama kostna odpowiednio sie zmniejszy)

2.2. neuralgia prawdziwa
– –

– – –

– – – – – –

neuralgie nerwu trojdzielnego mozemy podzielic na objawowa, wtorna i pierwotna, samoistna czyli prawdziwa (neuralgia essentialis) nerwobol samoistny jest schorzeniem o niewyjasnionej etiologii. Badaniem anatomopatologicznym nie stwierdza sie odchylen od stanu prawidlowego w zwoju Gassera i pniach poszczegolnych galezi objetych neuralgia. Wsrod prawdopodonych przyczyn wymienia sie: czuciowa nadwrazliwosc osrodkowego ukladu nerwowego, zaburzenia w ukrwieniu tkanek otaczajcych nerw, zmiany w oun pochodzenia bakteryjnego, blizny i wyrosla kostne wewnatrzczaszkowe. Lub guz kąta mostowo-móżdżkowego, ropień, malformacje naczyniowa, konflikt naczyniowo-nerwowy (np. ucisk nerwu przez tętnice móżdżkową górną, podstawną lub kręgową lub żyłę skalistą) wystepuje najczesciej w obrebie II i III galezi (5% w obrebie I galezi i przemawia to za charakterem objawowym), niekiedy w obu rownoczesnie, u osob w srednim lub starszym wieku i czesciej u kobiet. Nagly krotki atak ostrego klujacego bolu ograniczonego do obszaru zaopatrywanego przez dana galaz poprzedzone aura, w poczatkowym okresie choroby trwaja kilka sekund, ustepuja calkowicie w okresie przerwy miedzybolowej (okresy remisji moga trwac do kilku miesiecy). W miare trwania procesu chorobowego ataki wydluzaja sie,a przerwy ulegaja skroceniu. Kilka do kilkunastu w ciagu doby. przy dłużej trwającej chorobie – strefy drętwień i mrowień na twarzy. w zaawansowanej chorobie – osłabienie odruchu rogówkowego i spojówkowego ból jednostronny (w 3% obustronnie), kłujący, zaburzenia czucia powierzchownego i głebokiego, przeczulica towarzyszy mu wzmozone objawy wegetatywne: zaczerwienienie skory twarzy, lzawienie, wzmozone wydzielanie sliny i sluzu z nosa. Moga towarzyszyc mu tez skurcze i drgawki miesni mimicznych i zujacych bol wystepuje wylacznie w ciagu dnia. Napady wyzwalaja niewielkie bodzce: mowienie, ruchy mimiczne twarzy, zucie pokarmow, mycie twarzy, golenie, podmuch wiatru, jaskrawe swiatlo, wysokie dzwieki pojawiaja sie najczesciej w okreslonym punkcie twarzy lub blony sluzowej i szybko rozprzestrzeniaja wzdluz przebiegu nerwu rozpoznanie: wykluczenie innych bólów twarzy, badanie obrazowe (MR) w celu wykluczenia neuralgii objawowej leczenie zachowawcze– farmakologiczne i fizykoterapia: – leki p-bolowe, witaminy z grupy B (B1 – 25-50mg dziennie, B12 – do 1000mg na tydzien) – leki p-padaczkowe - karbamazepina (Tegretol, Amizepin) – początkowo 100-200mg/dobę, do 8001000mg/dobę – leki p-drgawkowe – fenytoina, klonazepam (do 6mg na dobe) – blokady z 1 lub 2% roztworów lidokainy – seria 5 lub więcej – blokady alkoholowe – częste powikłanie: martwice skóry, kosci – podanie 0.5-1ml alkoholu 96% z 2% lignokaina – wstrzyknięcie kwasu tioktowego – krotkofalowe promieniowanie podczerwone przy pomocy lampy sollux , jonoforeza 0,5-1% roztworu polokainy, diadynamoterapia, akupunktura, akupresura leczenie chirurgiczne - usunięcie konfliktu naczyniowo-nerwowego – przeciecie lub wyrwanie nerwu - MVD (microvascular decompression) – zabieg w znieczuleniu ogólnym. Za małżowiną uszną wykonuje się kraniotomię o wymiarach 3 x 3.5 cm. Odchylając półkulę móżdżku, dochodzi się do okolicy kąta móżdżkowo-mostowego i otwierając zbiornik pajęczynówki, uwidocznia n. V w obszarze strefy wejścia do mostu. Dekompresja polega na odpreparowaniu naczynia od nerwu i odizolowaniu go (mięśniem, watą teflonową lub Goretexem) -u chorych z licznymi obciążeniami internistycznymi metodą leczniczą z wyboru jest przezskórne uszkodzenie zwoju trójdzielnego Gassera. Wykonuje się je na drodze iniekcji glicerolu (powoduje on degenerację i rozpad osłonek mielinowych i uszkodzenie aksonów) lub termokoagulacji. Technika Haertla – igłę lub elektrodę wkłuwa się 2-3cm bocznie od kąta ust i pod kontrolą rentgenowską (AP i boczne głowy) kieruje do otworu owalnego. Do otworu wchodzi się na głębokość 6cm (lub 1cm głębiej aby wprowadzić igłę do włókien zazwojowych) i podaje 0.2ml glicerolu. - roznicowanie: neuralgia objawowa, klasterowe bole glowy, ostre zapalenie zatok szczekowych

a mala cholesterolu – leczenie: otwarcie zatoki. Roznicowanie: torbiel zebopochodna. na tle przewleklego stanu zapalnego zamykajacego przewod wyprowadzajacy. na blonie sluzowej policzkow. wapno – leki obkurczajace naczynia miejscowo do przewodu nosowego – punkcja zatoki celem usuniecia wydzieliny. stopien zacienienia zatoki. przewaznie rano. usuniecie jej zawartosci lacznie z fragmentem zmienionej blony sluzowej i powiekszenie otworu odplywowego do nosa w scianie przysrodkowej. przeplukanie antyspetykiem leczenie zapalen przewleklych: – chirurgiczne – otwarcie zatoki. ropne). pulsujacy. najczesciej w szczekowej i czolowej. rozrostowe) w zapaleniach ostrych blona sluzowa zatoki jest przekrwiona i obrzeknieta. guzy nowotworowe. Ostre (surowicze. staphylococcus epidermidis. polip zatoki – zawartosc sluzowiaka w analizie chemicznej wykazuje duza ilosc bialka. streptococcus pyogenes. obecnosc patologicznej wydzieliny i jej splywanie do gardla lub wyplyw przez nos. przewlekle (surowicze. wtloczenie fragmentu korzenia usuwanego zeba lub kosci przegrody zebodolu do swiatla zatoki. przetoki ustno-zatokowe jako powiklanie ekstrakcji. powstajaca w wyniku obliteracji przewodow wyprowadzajacych gruczolow lub ich przedwczesnego zamkniecia. usuniecie torbieli kryst: – torbiel zastoinowa. mukocele – śluzowiak – bartkowski: – torbiel zastoinowa sluzowa powstajaca w sluzowce jednej z zatok obocznych nosa. witaminy. bole glowy (tepy. Jesli ulegnie zakazeniu – ropniak zatoki (pyocoele) – rozpoznanie na podstawie zdjecia rtg zatok – torbiel przedstawia sie jako polkolisty . Jej obraz histopatologiczny to jama wyscielona nablonkiem jednowarstwowym plaskim typu srodblonka. rzadko wystepuja bole glowy lub szczeki.1. jej nasilenia i powtarzajacych sie zaostrzen. obecnosc plynu) leczenie zapalen ostrych: – usuniecie zeba przyczynowego – leczenie zachowawcze – antybiotyki. zapalne zmiany okolowierzcholkowe zebow z powiklana prochnica. rozpychajacy. potwierdzeniem jest zdjecie rtg (zab przyczynowy. ropne. nowotwory rozwijajace sie w swietle zatok lub wpuklajace sie do ich wnetrza 33% zapalen zatok w patogenezie decydujacy wplyw maja bakterie wywolujace ropne zapalenia i zgorzel miazgi – streptococcus viridans. nastepuje wyplywanie przez nos wypijanych plynow rozpoznanie: badanie przedmiotowe i podmiotowe. nasila sie przy pochylaniu. trwaja kilka godzin i ustepuja. Obserwuje sie hiperplastyczne przerosty i polipy. W okolicy katow ust. usuniecie zeba przyczynowego – FESS (endoskopia funkcjonalna). czasu trwania choroby. nastepnie surowiczo-ropna i ropna. ewentualne zamkniecie przetoki ustnozatokowej.3. leki p-bolowe i p-zapalne. cuchnaca wydzielina ropna objawy miejscowe i ogolne zwiazane z uposledzeniem drenazu i wentylacji zatok wskutek zakazenia objawy miejscowe: bol w okolicy zatoki. otoczona wartwa luznej tkanki lacznej. przyspieszony opad krwinek w przypadkach powiklanych powstaniem przetoki. urazy. Rozwija sie bezobjawowo. zaburzenia powonienia objawy ogolne: temperatura. zaburzenia ze strony ukladu oddechowego (zap oskrzeli). ktorym towarzyszy wydzielina surowiczo-ropna moze dochodzic do zaniku blony sluzowej. rozpulchnona i nacieczona poczatkowo wydzielina surowicza. operacja Caldwell-Luca lub Rouge'a-Denkera 3. podwyzszona leukocytoza. wypelniona sluzem i – . slabo wysycony cien (objaw zachodzacego slonca) najczesciej na dolnej scianie zatoki. bolesnosc uciskowa. Powolny wzrost – torbiel sluzowa jest torbiela rzekoma. niekiedy obrzek policzka. 3.2. jej scienczenia i przerostu lacznotkankowego podscieliska nablonek migawkowy ulega metaplazji w plaski. zle samopoczucie. retencyjna blony sluzowej jamy ustnej. zapalne zmiany przyzebia. uposledzenie oddychania przez nos. klebsiella pneumoniae. escherichia coli. zebopochodne zapalenie zatok szczekowych – – – – – – – – – – – – – – – – – przyczyny: procesy zapalne toczace sie w miazdze zebow lub w tkankach otaczajacych szerzace sie w kierunku swiatla zatok. na czerwieni warg. zazwyczaj niecuchnaca w zapaleniach przewleklych zmiany zaleza od rodzaju flory bakteryjnej.

po czym wyprowadza sie go przez nastepna przestrzen do przedsionka. Skrecone konce odcina sie na dlugosc 3-4 mm i dogina w strone dziasla. Po odcieciu nadmiaru skreconego drutu zagina sie go.5mm przywiazuje sie osemkowo po dwa zeby z kazdej strony szpary zlamania. czop sluzowy niewielkie 0. Charakteryzuje sie ograniczonym zaczerwienieniem i obrzekiem skory. po kilku dniach powstaje krosta a pod nia ognisko martwicy obejmujace mieszek i skore wokol. wieksze zagrozenie wystapienia powiklan. Oba konce dociaga sie do szyjek zebowych i skreca do granic wytrzymalosci drutu. czyrak – – – – czyrak (furunculus) jest to miejscowy ostry ropny stan zapalny skory.. W czyraku mnogim wykonuje sie ciecice krzyzowe i usuwa tkanki martwicze. Blokady nowokainowe w okresie nacieczenia zapalnego. z ta roznica. co wplywa na dokladniejsze przyciagniecie drutu do szyjek zebow wiazania petlowe typu Ivy – stosuje sie do wyciagu miedzyszczekowego. Zwykle wyciag Ivy zaklada sie na przeciwstawne zeby przedtrzonowe lub trzonowe po obu stronach. . zwykle na karku. Najwieksze zagrozenie – czyrak rozwijajacy sie w srodkowym pietrze twarzy (zyla katowa -> zatoka jamista). a do jamy wprowadza sie seton. w przedsionku skreca sie oba konce. octan glinki. Kazdy koniec drutu przeprowadza sie dokola szyjki zeba sasiedniego. Jest to szybki i latwy sposob unieruchomienia.3. Dobrze utrzymuje rozchwiane zeby. ligatury druciane w zlamaniach zuchwy – – – – – – wiazania druciane sa sposobem tymczasowego unieruchomienia odlamow.5-1 cm uwypuklenia pokryte blona sluzowa.. Gdy zmiana jest w stanie nacieku – oklady z riwanolu. Stan zapalny bardziej nasilony. Konce drutu wprowadza sie w przestrzen miedzyzebowa w ten sposob. Powtarzajace sie czyraki wskazuje na zmniejszenie sie odpornosci chorego i wystepuja czesciej u cukrzykow. wypelnione plynem jesli nie oprozniaja sie same i wykazuja tendencje wzrostowa nalezy je wyluszczac + badanie histopato 3. oslabienie) i odczyn wynikajacy z przedostania sie drobnoustrojow do ukladu chlonnego lub zylnego i przebiegajacy pod postacia zapalenia naczyn i wezlow chlonnych. niekiedy jako pierwszy objaw. aby oczko pozostalo od strony przedsionka jamy ustnej. przeprowadzajac jeden z nich przez oczko. wiazania osemkowe – drutem grubosci 0. Pozostaje niewielka blizna.4-0. Wiazanie proste – drut dlugosci 4 cm przewleka sie przez przestrzen miedzyzebowa w kierunku jamy usntej i przez nastepna wyprowadza sie go do przedsionka. wardze gornej. po czym laczy ich konce. zapalenie wezlow chlonnych. Zabronione jest wyduszanie zawartosci czyraka. udzial w skrecaniu musza brac oba konce. Takie wiazanie nalezy nalozyc przynajmniej w 4 punktach i tylko wowczas. który przez uszkodzony naskorek wnika wglab tkanek. Roznicowanie: ropien (wieksza powierzchnia. nosie. Proces chorobowy obejmuje mieszek wlosowy i otaczajace skore. Odczynowi miejscowemu moga towarzyszyc objawy ogolne (podwyzszona temp. z poczatku ma postac nacieku zapalnego wokół mieszka. ropne zap opon m-rdz i mozgu. jednak jako unieruchomienie zlamanej kosci moze byc stosowane tylko czasowo wiazanie osemkowo-oczkowe – ligature zaklada sie w sposob opisany wyzej. Krosta peka samoistnie z ewakuacja mas martwiczych po ok. waglik (czarny stup posrodku czopa) Leczenie: w warunkach szpitalnych. Można również wiazac osemkowo wszystkie cztery zeby jedna ligatura. ktorego pkt wyjscia jest mieszek wlosowy. wsytepujac w postaci pojedynczej lub mnogiej. majace na celu zblizac je do siebie.u. unieruchamiajac odlamy. Podwojnie zalozony drut ligaturowy dlugosci 4 cm skreca sie 2-3 razy. ale moze byc stosowany tylko jako 1 pomoc. Wywolany przez gronkowca zlocistego.– – – – plynem tkankowym zmiany moga byc otoczone tkanka ziarninowa przyczyna: uraz.3-0. Wiazanie Ernsta – jeden koniec drutu wprowadza sie przez przestrzen miedzyzebowa do jamy ustnej. ale tez na czole. W kazdym przypadku powinno byc stosowane tylko tymczasowo. brak czopa). 3. Wrota zakazenia stanowi uszkodzony naskorek. odlegle ropnie przerzutowe. Jesli wytworzy sie czop martwiczy – chirurgicznie usunac i rane zasaczkowac. kleszczyki peana do przeprowadzenia drutu przez przestrzenie miedzyzebowe. tworzac zaczep dla gumki wyciagu.5mm o odpowiedniej elastycznosci (miekki drut stalowy). a przyciete konce dogina w strone dziasla. roztworu spirytusowego salicylanu lub rezorcyny. Skrety musza byc rowne. 8-10 dniach. gdy zeby sa mocno osadzone w zebodole. najwzyej na kilka dni do chwili zalozenia wlasciwego ostatecznego zaopatrzenia. drut ligaturowy 0. przewlekly stan zapalny. Zaopatrzenie takie wymaga odpowiednich narzedzi: kkleszcze do ciecia drutu. W razie sklonnosci do rozprzestrzeniania sie – podwiazanie zyly katowej. masc ichtiolowa. ze jednoczesnie ze skreceniem obu koncow drutu asystent na luzno zalozonej petli wykonuje oczko przy pomocy metalowego haczyka.2. Czyrak mnogi (carbunculus) powstaje w wyniku zakazenia kilku znajdujacych sie obok siebie mieszkow wlosowych. Konce drutu skreca sie zawsze zgodnie z ruchem wskazowek zegara. tworzac male oczko na koncu petli. Leczenie pbakteryjne wysokimi dawkami antybiotykow dozylnie lub domiesniowo. Drugi koniec drutu wprowadza sie w kierunku j. Ubytek powoli wypelnia sie ziarnina i pokrywa naskorkiem. potem sinoczerwonego guzka. ropowica oczodolu. tak aby wiazanie obejmowalo mocno szyjki zebow. powiklania (zaleza od zlosliwosci flory bakteryjnej i lokalizacji procesu zapalnego): zakrzepowe zapalenie zyl twarzy i zatoki jamistej.

4. wyniku badania histopatologicznego uzupelnionego badaniami dodatkowymi: usg. porownujac) – jama ustna jest latwo dostepnym terenem badania i dzieki temu przy wlasciwym jego przeprowadzeniu istnieje duza szansa wczesnego wykrycia i rozpoznania nowotworu. Nastepnie usuwa sie gruby drut aluminiowy. W obustronnym – symetryczne i bardzo duze rozwarcie szczek z niemoznoscia ich zwarcia. a szczegolnie blony sluzowej. guzka lub niebolesnego owrzodzenia tak wiec rozpoznanie choroby nowotworowej stawia sie na podstawie wywiadu. który spelnial role pomocnicza dla formowania petli. ultrasonografia szyi i biopsja aspiracyjna wezlow chlonnych. dotykajac. pozostale towarzysza najczesciej zlamaniom wyrostka stawowego zuchwy zwichniecie do przodu moze byc jedno lub obustronne. skosno-bocznej lub Schillera. Palpacyjnie – pusty dol stawowy. Material tkankowy do badan mikroskopowych uzyskuje sie przez pobranie wycinka. Tylko zwichniecie do przodu moze wystapic bez zlamania zuchwy. W jednostronnym chory nie moze zewrzec szczek. Zwykle poczatkowe stadium jest przez pacjenta niezauwazone badanie przedmiotowe wraz z ocena wezlow chlonnych (ogladajac. podczas gdy w zwichnieciu powrot ten bez pomocy jest niemozliwy i wymaga interwencji lekarza. charakteru klinicznego zmiany. tomografia komputerowa. po czym wyprowadza sie go do przedsionka przez te sama przestrzen co pierwszy koniec. Wystepuje przy tym bolesnosc i slyszalny trzask.– przez przestrzen miedzyzebowa o 2 zeby dalej.u. W kazdym przypadku rozpoznanie musi byc potwierdzone histopatologicznie. Podejrzenie wynikajace z wywiadu i badania klinicznego powinny byc potwierdzone badaniem histopatologicznym. Badanie dotykiem powinno byc obureczne. zwichniecia zuchwy (luxatio mandibulae) – – – – – – – – podwichniecie lub zwichniecie moze powstac w nastepstwie gwaltownego urazu. Palpacyjnie wyczuwa sie pusta panewke stawowoa oraz przechodzenie glowy zuchwy przez guzek stawowy.1. przycina i dogina. uderzenia lub upadku przy szeroko rozwartych szczekach. Konce skreca sie. i na wysunieciu glowy zuchwy przed najwyzszy pkt guzka stawowego. Nastepnie nad nimi przewleka sie ten sam koniec przez te sama przestrzen dojezykowo i ponownie przez nastepna do przedsionka ponizej obu drutow. czasu podjecia leczenia. a obok niego gruby drut aluminiowy lub gumowy dren. 4. Glowa zuchwy opuszcza dol stawowy i przemieszcza sie ku srodkowi. laboratoryjnymi. a zuchwa jest przesunieta w strone zdrowa. Podczas maksymalnego rozwarcia glowa zuchwy przeskakuje nagle przez pewien prog do przodu i jezeli zwichniecie jest jednostronne to zuchwa zbacza na strone przeciwlegla – zdrowa. Polega na nadmiernym rozciagnieciu torebki stawowej. Ogladaniem stwierdza sie wyrazne uwypuklenie okolicy przedusznej rozpoznanie – rtg w projekcji przednio-tylnej. Zwichniecie rozni sie wiekszym rozciagnieciem torebki oraz zaklinowaniem uniesionej ku gorze glowy zuchwy przed guzkiem stawowym rozroznia sie 4 rodzaje: do przodu. Radiogramy w pozycji Schillera i skosno-bocznej przy zwartych i rozwartych szczekach ujawniaja opisane ustawienie glowy zuchwy.. Konce skreca sie. Często spotykane – po stronie wewnetrznej torebka jest najslabsza i latwo ulega uszkodzeniu. 4. wystepowania jedno lub wieloogniskowych zmian. jednak bez wiekszego jej uszkodzenia. jego stadium rozwoju i wielkosci. docina i dogina. zdjecia warstowowe w projekcji . stanu wezlow chlonnych. Poza jama ustna dotyczy glownie wezlow chlonnych podbrodkowych. Pomocne w ustaleniu rozpozania sa liczne badania dodatkowe: zdjecie pantomograficzne. czy podczas usuwania zebow. Badanie wewnatrzustne dotyczy wszystkich struktur i narzadow j. Zwichniecie do wewnatrz wystepuje najczesciej przy zlamaniu wyrostkow klykciowych. umiejscowienia. rtg. Wiazanie ciagle Stouta – dlugi ligaturowy drut przyklada sie jednym koncem do luku zebowego od strony przedsionka. podzuchwowych i szyjnych.2. do tylu. wybory metody leczniczej. punkcje wiertarkowa lub biopsje aspiracyjna cienkoiglowa. diagnostyka nowotworow – – – – – – – postepowanie rozpoznawcze nalezy rozpoczac od badania podmiotowego (wywiadu) na temat poczatku choroby i ewentualnego leczenia. na zewnatrz i do wewnatrz. dbajac by oba druty lezaly jeden na drugim. Podwichniecie ujawnia sie zazwyczaj dopiero po przeminieciu ostrej fazy pourazowej. aby ligatura ciasno przylegala do szyjek. glowa zuchwy przed guzkiem stawowym. pierwotne ognisko zazwyczaj ma postac nacieku. Czynność te powtarza sie az do objecia ligatura ostatniego zeba. a rokowanie jest powazne i zalezy od: histopatologicznej formuly guza. W podwichnieciu glowa powraca do prawidlowego ustawienia w panewce bez wiekszych trudnosci. aby w przedsionku wyprowadzic do ponizej drutu aluminiowego i ligatury przylegajacej do luku zebowego. Zwichniecie na zewnatrz wystepuje bardzo rzadko. Drugi koniec ligatury wprowadza sie od strony jezykowej do ostatniej przestrzeni w ten sposob. Petle te nalezy kleszczykami dokrecic.

Usunięcie takich zębów stanowi niebezpieczeństwo gwałtownego wzrostu guza. apernyl. Zabieg wykonujemy w znieczuleniu przewodowym.3. Dieta plynna. nie ustępujący pomimo właściwego leczenia chirurgicznego (nacięcie ropnia).– czolowej lub strzalkowej leczenie: nastawienie (im wczesniej tym latwiej) – srodki p-bolowe i znieczulenie nasiekowe okolicy ssz. W tym przypadku zabieg wykonuje się po wyleczeniu zapalenia. Suchy zębodół powoduje duże dolegliwości bólowe. Pociagnac ku dolowi i nieznacznie ku przodowi i popchniecie ku tylowi do dolu stawowego. istnieniem w tej okolicy luźnej tkanki łącznej (przestrzeń skrzydłowo – żuchwowa). Przeciwwskazania względne miejscowe stanowią również ostre okołokoronowe procesy zapalne wokół wyrzynających się dolnych zębów mądrości. Unieruchomienie na kilka dni. W przypadku leczenia chirurgicznego zęby te usuwa się wraz z guzem. Nie gojące się przez kilka tygodni zębodoły. W przedłużającym się zapaleniu zębodołu tworzą się martwaki kostne. Usunięcie tych zębów dokonujemy po wygaśnięciu ostrego procesu zapalnego. trudnościami technicznymi w atraumatycznym przeprowadzeniu zabiegu. mimo intensywnego leczenia procesu zapalnego. przedłużając często jego czas trwania. Predysponowani do tego powiklania sa pacjenci z cukrzyca. że przedłużający się szczękościsk do kilku a nawet kilkunastu dni. odłamków korzenia zęba i odprysków kostnych. Jedynym odstępstwem od tej zasady jest usuwanie zębów z sąsiedztwa zmian nowotworowych w dniu podjęcia leczenia radioterapią. zwiazane o draznieniem zakonczen nerwowych psutego zebodolu. Należy jednak zwrócić uwagę. usuwanie tych zębów w stanie zapalenia tkanek okołozębowych prowadzi często do poważnych powikłań. Jako opatrunek stosujemy środki przeciwbólowe i odkażające na sączkach gazowych jak na przykład: jodoform. pozostale palce obejmuja trzon zuchwy od dolu. że przyczyną suchego zębodołu jest działanie środków obkurczających naczynia krwionośne podawanych razem z płynem znieczulającym lub wyplukaniem skrzepu. który utrudnia wykonanie zabiegu. bardzo bolesna na dotyk. oraz bogatego unaczynienia krwionośnego i chłonnego. rozwija sie zwykle 2-3 doby po zabiegu powstaje gdy zębodół nie wypełnia się prawidłowym skrzepem i jest narazony na szybki rozwoj procesu bakteryjnego. alveolitis sicca) – – – – – – jedno z powiklan po ekstrakcji. z glowa przycisnieta do podglowka. Zagadnienie to stanowi właściwie wyjątek w leczeniu chirurgicznym ponieważ. Chory w pozycji siedzacej. kamfenol. z jednej strony. co w sumie sprzyja szerzeniu się procesu zapalnego po zabiegu. odpowiedniego przygotowania chorego. z drugiej natomiast. 5. jak wykazała praktyka. Uchwyt oburacz. następnie oczyszczamy zębodół przy użyciu ostrej łyżeczki kostnej. kamienia nazębnego. czy farmakologicznego (antybiotyki) nie może być przeciwwskazaniem . gdy rana kostna pokryta jest ziarniną. np.1. nie pokryta skrzepem. Uważa się. a nawet niekiedy przeprowadzenia zabiegu w warunkach szpitalnych. suchy zebodol (pusty zebodol. nasuwają podejrzenie procesu nowotworowego. roztwór riwanolu lub nadmanganianu potasu). Przeciwwskazaniem względnym jest też szczękościsk III stopnia. konsultacji lekarza leczącego chorobę podstawową. 4. balsam peruwiański. Przeciwwskazania ogólne – bezwzględne – względne Przeciwwskazaniem miejscowym bezwzględnym są zęby tkwiące w tkance objętej nowotworem złośliwym lub w tkankach sąsiadujących z guzem. co może być przyczyną szerzenia się procesu zapalnego do okolicznych tkanek. Przeciwwskazania do usuwania zębów dzielimy na: 1. Przeciwwskazania miejscowe – bezwzględne – względne 2. ostre rozlane zapalenie wrzodziejące błony śluzowej jamy ustnej. zaburzeniami krzepniecia i choroba nowotworowa czas gojenia – ok. a chory nie zgłasza dolegliwości bólowych. kciuki na zebach trzonowych. wydzielające się najczęściej w postaci ostrych igieł lub wąskich blaszek kostnych. Leczenie uważa się za zakończone. lub przerzutu komórek nowotworowych. anestezyna. Dobre wyniki uzyskuje się także naświetlaniem lampą Solux. Leczenie zapalenia wymaga dokładnego oczyszczenia zębodołu z resztek rozkładającego się skrzepu i pozostałości po usuwaniu zęba. Spowodowane to jest. Ściana kostna zębodołu jest gładka. nipass itp. przeciwswskazania do ekstrakcji Przeciwwskazania do usuwania zębów – są związane ze stanem ogólnym chorego i stanowią o konieczności odroczenia zabiegu. 3 tygodnie (przez ziarninowanie) 5. Przeciwwskazania miejscowe względne Do przeciwwskazań miejscowych zalicza się. o często niezwykle burzliwym przebiegu. Ranę przemywamy strumieniem środka odkażającego (3% woda utleniona.

ostra niewydolność wieńcowa. ale głównie w możliwości dużych wahań poziomu cukru we krwi po przeprowadzeniu zabiegu. – ostre choroby zakaźne.względnym do wykonania zabiegu usunięcia zęba. zwłaszcza w przypadkach nawykowego poronienia. Okoliczne węzły chłonne są zazwyczaj powiększone i bolesne. które przez otwór wierzchołkowy rozwijają się w ozębnej. jednakże do najczęstszych przyczyn należą zakażenia drobnoustrojami. zapalenie zakrzepowe naczyń). Usunięcie zęba może być w tym wypadku czynnikiem przyspieszającym gwałtownie proces chorobowy. takich jak zapalenie. przewlekłej – włóknistej. Występuje też uczucie wydłużenia zęba i wysadzania go z zębodołu. – nadczynność tarczycy. Może także wystąpić powiększenie i bolesność okolicznych węzłów chłonnych. zapalenie mięśnia sercowego. zabieg nie jest specjalnie skomplikowany. bez przeprowadzenia właściwych badań.3. – skazy krwotoczne. złe samopoczucie. nawet wielokorzeniowy. Problem ten jest ogólnie znany lekarzom stomatologom. że chorzy nierzadko zgłaszają się do stomatologa z nie rozpoznaną białaczką a lekarz nie zwracając uwagi na objawy sugerujące białaczkę (często pierwszymi objawami są zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej). – choroby nerek – ze względu na zaburzenia elektrolityczne i ucieczkę białek (w tym czynników krzepnięcia krwi) – choroba reumatyczna. Przeciwwskazania ogólne bezwzględne – bezwzględnym przeciwwskazaniem ogólnym jest ostra białaczka. martwica i zgorzel. – ciąża w pierwszych trzech miesiącach. Zakażenia te są zwykle następstwem procesów chorobowych toczących się w miazdze zęba. w takich przypadkach należy po kilku dniach wykonać ekstrakcję zęba. Badaniem klinicznym stwierdza się bolesność zęba przy opukiwaniu oraz nieznacznie zwiększoną jego ruchomość. na tyle. Krwiaki najczęściej . co więcej. Ostre zapalenia ozębnej są zapaleniami typu wysiękowego o szybkim i burzliwym przebiegu. Ból może potęgować się pod wpływem ciepła i niekiedy promieniować wzdłuż gałęzi nerwu trójdzielnego. – marskość wątroby. czynniki mechaniczne. ostre zapalenie ozebnej Przyczyną zapalenia ozębnej mogą być urazy. Tworzący się wysięk ropny może znaleźć ujście przez kanał korzeniowy przez kieszonkę dziąsłową. zaczerwienienie i obrzęk błony śluzowej w okolicy wierzchołka korzenia zęba. ziarninowej i ropnej lub w postaci przewlekłej zaostrzonej. Zapalenia ozębnej mogą występować w postaci ostrej – surowiczej i ropnej. Leczenie ostrego surowiczego i ropnego zapalenia ozębnej jest podobne. Przeciwwskazania ogólne względne – należą do nich: – choroby serca i naczyń krwionośnych. ciągłym. a pacjent może chwilowo pokonać szczękościsk przez stopniowe rozwieranie szczęk. Innymi drogami szerzenia się zapalenia ozębnej mogą być: perforacja kanału korzeniowego w czasie leczenia endodontycznego. aby wykonanie zabiegu było możliwe. Stan ten charakteryzuje się silnym. jednak czasami można stwierdzić w okolicy wierzchołka korzenia nieznaczne poszerzenie szpary ozębnowej. bolesnością zęba przy nagryzaniu oraz uczuciem wysadzania zęba z zębodołu. ponieważ ząb zgorzelinowy. 5. nieznaczny wzrost ciepłoty ciała. – cukrzyca niewyrównana – niebezpieczeństwo tkwi nie tylko w upośledzonym gojeniu rany i wzmożonej podatności na zakażenie. 2) Ostre ropne zapalenie ozębnej (periodontitis acuta purulenta) – powstaje najczęściej w następstwie zapalenia surowiczego. Zranienie większego naczynia w głębi tkanek –> krwiak. 5. czy gościec przewlekły postępujący. Pomimo pozorów. niebezpieczeństwo jednak tkwi w tym. chemiczne i termiczne. decyduje się na przeprowadzenie zabiegu. co powoduje szybkie ustąpienie procesu chorobowego. kanały boczne (delta korzeniowa) lub wniknięcie drobnoustrojów przez kieszonkę dziąsłową. Zabieg przeprowadzamy po konsultacji z reumatologiem w osłonie antybiotykowej. W razie istnienia wskazań do leczenia zachowawczego lub zachowawczo – chirurgicznego udrażniamy kanał korzeniowy i przystępujemy do leczenia endodontycznego. – przewlekła białaczka limfatyczna. krwiak jako powiklanie po znieczuleniu – Zranienie naczynia krwionośnego lub splotu żylnego – zazwyczaj niewielkie krwawienie. zwłaszcza w okresie ostrej niewydolności krążenia (nadciśnienie – powyzej 160/95. skazy krwotoczne. – padaczka. Zarówno w surowiczym jak i ropnym ostrym zapaleniu ozębnej –zdjęcie rentgenowskie na ogół nie wykazuje zmian. Mogą pojawić się także objawy ogólnoustrojowe tzn. Charakteryzuje się ono bólem samoistnym o różnym stopniu nasilenia. może także dążyć w kierunku powierzchni kości wyrostka zębodołowego przez ścianę zębodołu lub też pozostać w kości tworząc ropień śródkostny. rozchwianie zęba. ziarninującej. będący przyczyną ropnego zapalenia kości tkwi w zębodole stosunkowo luźno. Z kanału korzeniowego przy otwarciu komory może wypływać surowiczy wysięk zapalny. Zęby nie nadające się do leczenia kanałowego usuwamy. a w konsekwencji może prowadzić do zejścia śmiertelnego. czy inne zaburzenia endokrynologiczne – również wskazana konsultacja specjalisty. Czynniki predysponujące: miażdżyca. pulsującym bólem zęba.2. Badaniem klinicznym można stwierdzić wyraźnie wzmożoną bolesność na opukiwanie. 1) Ostre surowicze zapalenie ozębnej (periodontitis acuta serosa) jest stanem chorobowym stanowiącym najczęściej wstęp do zapalenia ropnego. choć może także rozwinąć się pierwotnie.

zamknietych kleszczykow hemostatycznych lub kleszczy Killiana.asymetria i unieruchomienie (lub ewentualnie ograniczenie ruchomości) podniebienia miękkiego związana z naciekiem mięśnia dźwigacza podniebienia miękkiego w późniejszym okresie może dołączyć się szczękościsk związany z naciekiem mięśnia skrzydłowego przyśrodkowego. przy uderzeniu w gorna część grzbietu nosa powstaja podokostnowe podluzne zlamania kosci nosa i poprzeczne jedno lub dwustronne zlamania ich dolnego brzegu. dalej do zielonkawych. który uplynal od wypadku w swiezych zlamaniach jesli nie ma obrzeku przystepujemy do repozycji jak najszybciej. Uszkodzenie chrzestnej czesci nosa wystepuje rzadziej ze wzgledu na jej duza elastycznosc objawy: zmiana ksztaltu nosa (zapadniecie. n. Z biegiem czasu – pod wpływem rozkładu hemoglobiny – zabarwienia te ulegają zmianom na brunatne. często ulegaja zakazeniu i dochodzi do powstania bardzo bolesnego ropnia przegrody – profilaktyczne oproznienie krwiaka przez naciecie lub punkcje po repozycji – tamponujemy nos gaza nasaczona antybiotykiem. wylewy krwawe pod powiekami. zębodołowego dolnego w przestrzeni skrzydłowo-żuchwowej oraz znieczuleniu nasiękowym w dnie j. szczegolnie przegrode w poszukiwaniu krwiaka (poduszkowate zgrubienie o barwie ciemniejszej od otoczenia). kosci szczekowe i kosc czolowa odosobnione zlamania kosci nosa zdarzaja sie rzadko.zlamanie obejmujące kosci nosa. pincety nosowej.2. Urazy komunikacyjne i wypadki najczesciej pociagaja za soba zlamania kosci nosa wraz zw srodkowym odcinkiem twarzy.ból dolnej części twarzy (szczególnie okolicy żuchwy) – neuralgia w zakresie trzeciej gałęzi nerwu trójdzielnego. kierunku dzialania sily i od lokalizacji ciosu. 6. Przy uderzeniu od gory ku dolowi – zlamania poprzeczne. sulfonamidy. Duza sila dzialajaca od przodu wywoluje obustronne podluzne zlamania z minimalnym przemieszczeniem. kosci szczekowe typu Le Fort II – 3.jednostronny niedosłuch typu przewodzeniowego związany z naciekiem nowotworowym i obturacją ujścia gardłowego trąbki Eustachiusza. wsrod ktorych wyrozniamy 3 stopnie – 1 – zlamanie obejmujace kosci nosa. Przy bocznym kierunku dzialania sily – kosc nosowa na ktora dzialal uraz zapada wglab. Dla zespołu charakterystyczna jest triada objawów klinicznych: . krwawienie z nosa. przez uszkodzenie splotu skrzydłowego. obrzek tkanek miekkich nosa i okolicy podoczodolowej (najwiekszy w 2-3 dniu po urazie) leczenie zalezy od okresu. . Rozponanie nie zawsze jest latwe ze wzgledu na szybko postepujacy obrzek tkanek miekkich uszkodzenie zalezy od sily uderzenia. Nieduże i niezakażone cofają się bez następstw. Zakażenie -> ropień o gwałtownym przebiegu. ruchomosc patologiczna lub trzeszczenie. Przy uderzeniu w dolna część grzbietu powstaja zlamania poziome. repozycja po kilku dniach nastawienie w znieczuleniu miejscowym (rozpylenie 10% roztworu kokainy z adrenalina + saczki z roztworem znieczulającym na dno jamy nosowej) lub w krotkiej narkozie za pomoca podważki. Jesli to mozliwe pozostawic drozne ujscia zatoki szczekowej i kanalow nosowo-lzowych. bol. zespol Trottera Zespół Trottera. Zap omoca narzedzia unosi sie zlamana kosc. jego przegrode i wyrostki czolowe kosci szczekowych – 2 – zlamanie obejmujace kosci nosa. z przemieszczeniem lub bez.1. W przypadku duzego obrzeku – oklady z plynu Burowa.u. jedno lub obustronny krwiak na przegrodzie nosowej. zastosować opatrunek uciskowy. Objaw wynika z ekspansji nacieku na podstawę czaszki w okolicę otworu owalnego i jego szerzeniu się wzdłuż osłonek nerwowych. przesuniecie w stosunku do linii posrodkowej). 6.powstają przy znieczuleniu nn. W jego wyniku rozwija się wysiękowe zapalenie ucha środkowego. Resoprcja ich jest bardzo wolna. okłady rozgrzewające w następnych. Krwiak objawia się szybko powstającą wyniosłością tkanek wokół miejsca wkłucia (należy natychmiast przerwać znieczulenie.W przypadku wynaczynienia krwi z drobnych naczyń krwionośnych błony śluzowej czy skóry stwierdza się wylewy podśluzowe i podskórne w postaci sino czerwonych plam. otalgia . Moze byc otwarte (najczesniej) lub zamkniete. Gaze usuwamy po 3 dniach i zakladamy swieza na dalsze 3 dni . zwykle w sporcie lub w nastepstwie upadku. okłady zimne w 1 dobie. podluzne lub poprzeczne. zębodołowych górnych tylnych. aby przyspieszyć wchłanianie krwiaka) . od zewnatrz kontroluje sie i koryguje jej nastawienie palcem drugiej reki po nastawieniu kontroluje sie wnetrze nosa. 6. aż wreszcie znikają. zlamanie nosa – – – – – – – – – – – – nalezy do zlaman zespolu nosowo-szczekowego. triada Trottera – zespół objawów klinicznych pojawiających się w przypadku zajęcia przez nowotwór złośliwy bocznej ściany części nosowej gardła.

metody zamkniecia przetoki . chorobowe (w wyniku okołowierzchołkowych procesów patologicznych niszczących utkanie kostne w tej okolicy (ziarniniak. odwarstwienie i przeciecie okostnej na calej szerokosci.3.– w zlamaniach wieloodlamowych konieczne jest tez nalozenie zewnetrznego opatrunku ustalajacego i modelujacego (waleczki ligniny lub szyna gipsowa umocowana za pomoca opaski lub przylepca) 6. urazy (zlamanie guza szczeki). chorobę Pageta. – Plat podniebienny arterializowany – zawiera tetnice podniebienna (doskonale ukrwiony). Połączenie ustno zatokowe jest nienaturalnym kanałem pomiędzy zatoką szczękową a jamą ustną. jest wiotki. mobilizacji – przez podcięcie okostnej – płata śluzówkowo – okostnowego pobranego z przedsionka jamy ustnej lub podniebienia (znacznie rzadziej). Wskazanie: brak materialu tkankowego w otoczeniu przetoki. Jedynym miarodajnym badaniem. Plat formuje sie rownolegle do luku zebowego z pozostawieniem rabka dziasla. dźwigni Beina w trakcie usuwania korzeni górnych zębów trzonowych. Po wygładzeniu brzegów zębodołu. przy braku objawów zapalnych błony śluzowej zatoki. anatomiczne (nisko schodzacy zachylek zatoki). wszywajac do blony sluzowej przedsionka nad przetoka.a nastepnie w linii srodkowej podniebienia i skreca. wylyzeczkowanie scian przetoki. torbiel). Otwarciu zatoki szczękowej towarzyszy krwawienie z nosa (z przerwaniem błony śluzowej zatoki). wyrowanianie brzegow kostnych kleszczami Luera. jest wskazaniem do natychmiastowego wykonania plastyki wyrostka zębodołowego. procesy nowotworowe. Szerokie połączenie jamy ustnej z zatoką szczękową. niepowodzenia poprzednich zabiegow. pomimo istniejącego połączenia zębodołowo – zatokowego. 3 – 4 mm: – operacja plastyczna metoda Wassmunda-Borusiewicza – wytworzenie trapezowego plata s-o na wyrostku zebodolowym od strony policzka na wysokosci przetoki. Wprowadza sie go do j. Obnazona część podniebienia pokrywa sie ziarnina w okresie 3 tygodni – plat mostowy – utworzony w poprzek lub wzdluz wyrostka zebodolowego – plat jezykowy – pobrany z bocznej sciany jezyka – cialo tluszczowe Bichata – wprowadzenie poduszeczki tluszczowej policzka z zachowaniem szypuly naczyniowej do ubytku i pokrycie jej przeszczepem sluzowki lub skory – metoda dwuwarstwowego zamkniecia – pierwsza warstwa gleboka wytworzona z tkanek miekkich z . który działa na zasadzie zaworu. jego szypule stanowi miesien policzkowy. Powoduje dosc znaczne splycenie przedsionka. Przetoka jest to wynablonkowany kanal (8 -15 dni) Badaniem klinicznym stwierdza się wtedy dodatnią próbę dmuchania. Formuje sie go w sklepieniu przedsionka i na przednio-bocznej scianie zatoki. które jest również objawem niestałym. Najczęstszą przyczyną są ekstrakcje zębów. Poza tym próba dmuchania jest ujemna w przypadkach torbieli oraz polipowatych zmian przerostowych błony śluzowej zatoki szczękowej w okolicy rozworu półksiężycowatego. W czasie dmuchania przez nos przy zamkniętych nozdrzach powietrze wydobywa się z zębodołu z charakterystycznym świstem. wyjatkowo przedtrzonowych). Może występować wypływanie płynu przez nos podczas picia i płukania jamy ustnej (proba plukania – najlepiej roztworem nadmanganianu potasu). usuniecie szwow po 10 dniach – metoda Zangego – pokrycie przetoki dwoma odwroconymi platami s-o utworzonymi od strony podniebiennej i policzkowej. który umocowywany jest ligaturą do sąsiednich zębów. zapalenie zatoki szczekowej). a następnie (lub tylko) przewlekłego jej zapalenia – ze wszystkimi tego konsekwencjami. a pośród innych należy wymienić przewlekłe infekcje przebiegające ze zniszczeniem blaszki kostnej. pokrycie zebodolu zmobilizowanym platem. a do jego powstania może doprowadzić wiele procesów patologicznych.Zacząć należy od okrężnego wycięcia nabłonka dookoła przetoki na ok. Po potwierdzeniu obecnosci przetoki nalezy ustalic czy zab zostal usuniety w calosci (usuniecie pozostawionego fragmentu przez zebodol lub przez otwarcie zatoki w dole nadklowym) W przypadku stwierdzenia niewielkiego otworu łączącego zatokę szczękową z jamą ustną. wskazane jest nałożenie tamponu na zębodół. należy zaszyć ranę na głucho. przyczyny jatrogenne czy urazy. Nie korzystna bo miejsce zszycia znajduje sie nad przetoka – plat przesuniety z policzka – przy wysoko umiejscowionej przetoce. Rane skorna zszywa sie. – Plat wyspowy skorno-miesniowy z policzka – uformowany na skorze policzka. Jesli blona sluzowa zatoki jest zmieniona zapalnie – operacja doszczetna Caldwell-Luca) Zdarza się (choć bardzo rzadko). któremu nie towarzyszy obecność tkanek zapalnych. skosne sciecie nablonka na brzegu dziasla od strony podniebienia. Plat nie zawiera okostnej. Moze byc skrecony o 90stopni w stosunku do podstawy. Próba dmuchania może być ujemna. zdarza się to w przypadku zamknięcia otworu polipem. otwarcie zatoki szczekowej – – – – – – przyczyny: jatrogenne (na skutek nieumiejętnej pracy narzędziami lub podczas używania niewłaściwych narzędzi np. zszycie szwami wezelkowymi z blona sluzowa podniebienia. do okolicy siekaczy. przesądzającym o ustaleniu rozpoznania otwarcia zatoki szczękowej jest próba zgłębnikowania (tj. iż połączenie ustno – zatokowe samoistnie „zamyka się” – często w wyniku obrzęku dziąsła.u przez rozciecie sluzowki policzka i wszywa w brzegi dziasla nad przetoka. co stanowi przyczynę ostrego. swobodne wejście zgłębnikiem do zatoki) poprzez zębodół. Trwała przetoka jest powodem infekcji zatoki mikroflorą jamy ustnej.

– – sasiedztwa przetoki lub chrzastka homogenna. bol. strach. wysoko temperatura otoczenia dochodzi do biernej reakcji emocjonalno-obronnej wystapienie omdlenia moga poprzedzac objawy prodromalne: zbledniecie powlok. Zeby wielokorzeniowe – rozdzielenie korzeni. Zlamanie zeba usuwanego – odlamanie korony powyzej szyjki – nalezy podjac probe usuniecia tymi samymi kleszczami. ocena tetna. rozluznienie ciasnego ubrania. zly stan ogolny – plytka akrylowa i plukanie nadmanganianem 8. Rozdzielenia dokonuje sie wiertlem rozyczkowym przez dno komory zeba (w zebach dolnych oddzialenie korzenia blizszego od dalszego. replantację lub uzupełnienie protetyczne.) jako kolejna metoda leczenia połączeń ustno – zatokowychSeparujemy płaty śluzówkowo – okostnowe ok. w gornych podniebienny od policzkowych + ewentualnie policzkowe. nudnosci. Płaty śluzówkowo – okostnowe zszywa się pojedynczymi szwami w linii pośrodkowej. przejsciowe incydenty niedokrwienne. omdlenie ortostatyczne (zwiazane z nagla zmiana pozycji ciala). 2 – 3 mm zarówno od strony podniebiennej jak i przedsionkowej – umożliwia to usunięcie kości wyrostka zębodołowego z obu stron. ulozenie chorego poziomo z uniesieniem nog ku gorze. złamaniu korony zęba z odsłonięciem zębiny obowiązuje leczenie zachowawcze.z. unieruchomienie zęba. Następnie przy pomocy dłuta wykonuje się osteotomię pionową z obu stron wyrostka zbliżając poprzez kontrolowane złamanie brzegi kostne ku sobie.> zmiejszenie przplywu krwi przez naczynia mozgowe (omdlenie wazowagalne) oprocz wazowagalnego istnieja także inne mechanizmy powstania omdlenia: w wyniku hiperwentylacji (-> hipokapnia -> zwezenie naczyn -> niedotlenienie).2. policzkowy lub podniebienny. uczucie oslabienia. nadwrazliwosc zatoki szyjnej. stanu swiadomosci. uczucie goraca lub zlewne poty. histeria. Zwykle spowodowane jest błędną techniką. efedryna 5-15 mg iv w przypadku spadku cisnienia krwi). wiek (mezczyzni po 35 r. zawroty glowy. Nie można stosować tej metody w przypadku. Zlamanie na wysokosci szyjki – zeby jednokorzeniowe usuwamy kleszczami korzeniowymi lub dzwognia Beina. kleszczami korzeniowymi lub kozia stopka. w zależności od wskazań wykonuje się: resekcję. rozszerzenie zrenic. Technika alweotomii (opisana przez Horiero i wsp. po rozdzieleniu zebow dolnych bardziej widoczny korzen usuwa sie dzwignia Beina. pojemnosc minutowa zmniejszona . Czynniki predysponujace: plec. Odsłonięcie miazgi jest wskazaniem do przyżyciowej amputacji czy ekstyrpacji oraz uzupełnienia protetycznego.). pomocne jest wytworzenie szczeliny wiertlem rozyczkowym miedzy korzeniem a sciana zebodolu w celu wprowadzenia dziobow kleszczy lub dzwigni. omdlenie – – – – – – – – – dosc czeste powiklanie ogolne zwiazane z ekstrakcja jest nagla. Warstwa powierzchowna – plat przedsionkowy. kolatanie serca. Usuwamy także przegrody międzykorzeniowe (do wysokości dna zatoki). W razie niepowodzenia – chirurgiczne zewnatrzzebodolowe usuniecie korzenia. W czesci srodkowej i przykoronowej – fiksakcja trandentalna 8.5-1. przyczyny sercowo-naczyniowe postepowanie: przerwanie zabiegu. Jezeli pacjent nie odzyskuje przytomnosci – rozpoczac postepowanie z zastosowaniem podstawowych i zaawansowanych czynnosci resuscytacyjnych u chorych z tendencja do omdlen wskazane jest przeprowadzenie ekstrakcji w pozycji lezacej roznicowanie: utrata przytomnosci w wyniku hipoglikemii. 8. Po większych obrażeniach tj. Zlamanie ponizej szyjki – chirurgiczne usuniecie. jesli pacjent odzyskal przytomnosc -> podac tlen 2-5l/min. zwolnione. gdy lekarz nie wykonuje ruchów wyważających. W razie złamania zęba przeciwstawnego na wysokości szyjki lub korzenia. po ktorej pacjent samoistnie odzyskuje swiadomosc. usuniecie kleszczami korzeniowymi lub dzwignia. cisnienia. w wyniku padaczki. lecz stara się ząb „wyrwać" z zębodołu. Przy nieznacznym odłamaniu szkliwa należy wykonać rekonstrukcję korony zębowej za pomocą materiałów żywicowych. czynność serca zwolniona.. narkolepsja . hiperwentylacja. niepokoj. krotkotrwala utrata przytomnosci wskutek przejsciowego niedokrwienia i niedotlenienia mozgu jako wzmozona reakcja ukladu wegetetywnego na bodziec psychiczny. Jesli istnieja wskazania -> zlamanie w 1/3 przywierzcholkowej – resekcja. ewentualnie farmakoterapia (atropina 0. reakcja anafilaktyczna. Obturator – wskazanie: podeszly wiek. co daje ksztalt litery T). Tetno slabe. zlamanie zeba jako powiklanie ekstrakcji – – – Uszkodzenie zęba przeciwstawnego – powikłanie to zdarza się najczęściej podczas usuwania dolnych zębów trzonowych. gdy przestrzeń pomiędzy sąsiednimi zębami jest mniejsza niż 1 cm i gdy kość wyrostka zębodołowego jest ekstremalnie niska. heterogenna lub liofilizowana. a drugi dzwignia boczna lub kleszczami korzeniowymi.5 mg iv w przypadku bradykardii. cisnienie tetnicze krwi obnizone.1. krwiak podpajeczynowkowy. kontrola radiologiczna i okresowe badanie żywotności zęba. plytka metalowa lub siatka teritalowa.

ubeleczkowanie kostne srodkowej czesci ogniska calkowicie zatarte. estrogeny. II. torebka lacznotkankowa). VIII. VII. rozwija sie wolno. czynnik VIII 80-150 U. odpowiadajaca demarkacyjnemu walowi ziarniny roznicowanie: torbiel korzeniowa. obfite miesiaczki. leki antyfibrynolityczne (kwas aminokapronowy). czas protrombinowy) – sluzy do oceny zewnatrzpochodnych czynnikow krzepniecia (I. penicyliny. X) i czas czesciowej tromboplastyny (czas koalinowo-kefalinowy) – ocena czynnikow wewnatrzpochodnych. salicylany. w wyniku obumarcia jego centralnych czesci. mocznica. choroba von Willebrandta. K 1-2 mg. niedozywienie.3. niedobor witaminy K. torbielowate (powstaje z ziarniniaka nablonkowego. zachowawczo-chirurgiczne. a w jej miejscu pojawia sie tkanka ziarninowa. 2-4 u osob leczonych antykoagulantami (w zaburzeniach krzepniecia jest zwiekszony). polekowe (sulfonamidy. zespol Ehlersa-Danlosa. chirurgiczne 9. Prawidłowo powinien wynosic 13-17 sek.1.9-1. osoczowe. rozwija sie wolno i bezobjawowo powstaje w wyniku zakazenia kosci flora bakteryjna zgorzelinowej miazgi zeba. latwo tworzace sie krwiaki. przez patologiczna kieszonke przyzebna (endo-perio) zapalnie zmieniona kosc (a także ozebna i cement korzeniowy) resorbuja osteoklasty. Dalej moze sie przeksztalcic w torbiel korzeniowa) czasem (czesciej w ropnych zapaleniach!) w pozniejszym okresie na skutek zaburzenia ukrwienia kosci część jej moze ulec martwicy. plytkowe skazy wrodzone: hemofilia A. INR >10 – wit. nowotwory kosci (np. pojawienia sie w tym miejscu plynu bialkowego i tworzenia torbielowatych przestrzeni. czasem widoczna obwodka osteosklerotyczna) ognisko zapalne w okolicy wierzcholka korzenia (lub wzdluz calej dlugosci korzenia – gdy zmiana zaawansowana. czynnik von W 100-150 U. wykrywane przypadkowo na rtg (przejasnienie o srednicy kilku-kilkunastu mm. przewlekle ziarninowe zapalenie tkanek okolowierzcholkowych przebiega bez lub z niewielkimi objawami klinicznymi. a w zebach wielokorzeniowych w okolicy rozwidlenia korzeni. Rendu-Osler-Weber. z powstaniem martwakow kostnych (na rtg – wyraznie zaznaczone twory o duzym wysyceniu. Podawane w wywiadzie krwawienia z nosa. plamica maloplytkowa w zaleznosci od rodzaju skazy podajmy: swiezo mrozone osocze (400 ml na kazde 2-3 litry krwi). wit. choroba Schonleina-Henocha. leczenie doustnymi antykoagulantami. miesak kosciopochodny) leczenie: zachowawcze. „trumienka”. niedokrwistosc Fanconiego nabyte zaburzenia krzepniecia: choroby watroby. protrombina. IX 1 U/ml krioprecypitat (stezony preparat bialek osocza. INR 6-10 – wit. stara). krioprecypitat.. INR 0. przygotowanie do ekstrakcji pacjenta z zaburzeniami krzepniecia – – – – – – – – – – przed przystapieniem do znieczulenia i zabiegu lekarz jest zawsze zobowiazany do przeprowadzenia wywiadu w kierunku zaburzen krzepniecia. szkliwiak. ujemna korelacja miedzy . otrzymywany ze swiezo mrozonego osocza.3 u osob zdrowych. chorobe von Willebrandta. pojawia sie dopiero na obwodzie ogniska i bez wyraznej granicy przechodzi w prawidlowo zbudowana kosc. z niedoborem fibrynogenu i u osob ze zwiekszonym zuzyciem fibrynogenu – DIC): 1 opakowanie 15 ml: fibrynogen 150-250 mg. krwiomocz czy samoistne krwawienia powinny sklonic lekarza do zlecenia dodatkowych badan laboratoryjnych: wskaznik Quicka (INR. koncentraty czynnikow krzepniecia fibrynogen 200-240 mg/dl. koncentrat zespolu protrombiny.8. Bywa ze pacjent jest nieswiadomy istniejacej choroby. B. masywne przetoczenia krwi. Ziarniniaki korzeniowe mozemy podzielic na zwykle (zbudowany z ziarniny o roznym stopniu dojrzalosci – mloda dojrzala. w okolicy furkacji – w zebach wielokorzeniowych). VII. C. wit. erytropoetyna zaburzenia krzepniecia w chorobach watroby (spadek aktywnosci czynnikow krzepniecia i aktywacja fibrynolizy): swiezo mrozone osocze 10-15 ml/kg m. nablonkowe (ziarnina o roznym stopniu dojrzalosci i pasma komorek nablonkowych z resztek Malasseza. szkorbut. kwas transeksamowy (wylacznie po wykluczeniu DIC) mocznica (zaburzenia pierwotnej hemostazy z wydluzeniem czasu krwawienia. nablonkowa. przyczepiona do powierzchni korzenia zeba zmiana w okolicy wierzcholka korzenia lub na calej jego dlugosci. K 10-20 mg. plytki krwi. nabyta hemofilia. nlpz). czynnik V. kontrola po 12-24h. rak plaskonablonkowy. 9. wchlaniajace zapalenie kosci (ziarniniak korzeniowy) – – – – – – – – – – przewlekle ograniczone zapalenie kosci. zwykle niewielkie i ograniczone. z.c. ktora z czasem otacza sie torebka lacznotkankowa. koncentrat plytek krwi (jezeli ich liczba < 40 G/l). rVIIa (w przypadku krwawien zagrazajacych zyciu). podawany u chorych na hemofilie A. DIC. centralny ziarniniak olbrzymiokomorkowy. czynnik XIII 50-75 U leki hemostatyczne: desmopresyna. V. K 2-4 mg skazy naczyniowe. otoczone strefa przejasnienia. K. krioprecypitat. INR <6 – wstrzymac 1 dawke.

jedno lub wieloodlamowe. Gilliesa. Jankowskiego. uderzenie. unikanie nlpz. obserwacja rany pooperacyjnej przez 2h w celu upewnienia sie ze powstal odpowiedni skrzep. K jednorazowo. odwodzacego i bloczkowego – opadniecie powieki i zaburzenia ruchomości galek ocznych) – rozpoznanie: obraz kliniczny. ucisk odlamu na nerw podoczodolowy (zniesienie czucia).Wskazania bezwzględne do operacji 1. podskornie 10 mg wit. VII. Odstawienie lekow p-krzpliwych nalezy skonsultowac z lekarzem prowadzacym (aspiryna – odstawienie 5 dni przed zabiegiem. hiv) -> szczegolne srodki ostroznosci ogolne zasady postepownia u pacjentow ze skaza: konsultacja hematologiczna. poziomy czynnikow krzepniecia zwykle prawidlowe): erytropoetyna. koncentrat krwinek czerwonych. koncentrat plytek krwi niedobor wit. Langenbecka) – najprostszy i najczestszy sposob. w szwie jarzmowo-szczekowym. podoczodolowej i powiek. z przemieszczeniem lub bez – gdy sila dziala od boku i przodu – przemieszczenie odlamow przysrodkowo i ku tylowi z rownoczesnym opadnieciem ku dolowi. podwójne widzenie – kość jarzmowa 2. posrednie – zacienienie zatoki). znieksztalcenie i zmiana obrysow twarzy. co zdarza sie niezykle rzadko. spongostan). deformacja twarzy 3. Kierunek pociagania odwrotny do przemieszczenia odlamow. W przypadku duzych zniszczen – przeszczep kosci wlasnopochodnej – zlamania zamkniete – mozliwe do nastawienia w ciagu 8-10 dni od urazu (pozniej zrosty). Ulega również odlamaniu wyrostek skroniowy kosci jarzmowej w okolicy szwu jarzmowo-skroniowego. IX. Trzon kosci jarzmowej opada i przemieszcza sie przysrodkowo.szew jarzmowo – czołowy . sport. podciagniecie na zewnatrz i wywazajace rozklinowanie odlamow. Szczelina zlamania najczesciej biegnie od szwu jarzmowo-czolowego przez boczno-dolna sciane oczodolu do szwu jarzmowo-szczekowego na dolnym brzegu oczodolu. Ustalenie na skorze pkt wklucia haka (skrzyzowanie linii biegnacej przez dolny brzeg oczodolu i linii biegnacej wzdluz dolnej krawedzi kosci jarzmowej) -> sprawdzenie czy hak tkwi pod trzonem k jarzmowej -> podciaganie probne. zdjecia warstwowe – leczenie chirurgiczne (wskazania estetyczne – znieksztalcenie twarzy. a potem ku gorze do szwu czolowo-jarzmowego. dzien po. nastepnie przez przednia sciane trzonu szczeki do grzebienia jarzmowo-zebodolowego. dozylnie 1-5 mg w powolnym wlewie. W krotkotrwalym znieczuleniu ogolnym lub rzadziej nasiekowym – wyciagi szkieletowe – wyciagi kostne majace zapobiec rozklinowaniu nastawionych odlamow. Hakiem – . wynaczynienie podskorne i podspojowkowe (krwiak okularowy). krwawienie z nosa. pochodne kumaryny – 2 dni przed. W wyniku takiego zlamania powstaje odlam zawierajacy kosc jarzmowa. – Otwarte lub zamkniete. na tylna sciane szczeki. Szczeliny złamania: .szew jarzmowo – zębodołowy – w jamie ustnej – Zlamanie jest najczesciej zlamaniem bezposrednim. estrogeny. krioprecypitat. wykonanie testow laboratoryjnych oznaczajacych krzpliwosc.szew jarzmowo – oczodołowy . odma podskorna. podwojne widzenie) – zlamania bez przemieszczeni – brak koniecznosci nastawiania.2. Przyczyny: wypadki komunikacyjne. – Unieruchomienie – konieczne gdy odlamy sie wzajemnie nie zaklinuja . wlaczenie po powstaniu skrzepu) pacjenci otrzymujacy często zastepczy czynnik krzepniecia moga byc zakazeni chorobami krwiopochodnymi (wzw. – Objawy: obrzek okolicy k jarzmowej. czynnosciowe – utrudnione rozwieranie szczek.szew jarzmowo – szczękowy . heparyna – 6 godzin przed. zalozenie szwow. część szczeki i często luk jarzmowy. bialke C i S oraz osteokalcyny): doustnie 10-20 mg wit. 9. uszkodzenie nerwu okoruchowego. wspomaganie hemostazy podczas zabiegu (ucisk tamponami. szczękościsk – metody operacyjne: – nastawienie kosci hakiem jednozebnym (Wassmunda. zaburzenia wzrokowe (opadniecie galki ocznej – diplopia. Klinicznie zlamanie to obejmuje najczesciej zespol jarzmowo-szczekowy. progi kostne w obrzezu oczodolu. odlam wykonuje część ruchu obrotowego. K dziennie.– – – hematokrytem i czasem krwawienia. rtg (objawy bezposrednie – przerwanie ciaglosci kosci. zimne oklady z plynu Burowa – zlamania otwarte nalezy nastawic i unieruchomic z kontrola dna oczodolu. K lub przedawkowanie doustnych antykoagulantów (obnizenie poziomu czynnikow II.szew jarzmowo – skroniowy . ograniczenie rozwarcia szczek. zaburzenie ruchomości oka 4. X. wlaczenie dzien po. Powoduje to obnizenie zewnetrznej czesci dolnego brzegu oczodolu z przesunieciem w kierunku zatoki szczekowej. zlamanie kosci jarzmowej anatomicznie zlamanie k jarzmowej oznacza zlamanie jej trzonu.

Szwy kostne – zwlaszcze w wielokrotnych zlamaniach.3-0. uwidocznienie zmian okw. ukazywanie jedynie warstwy ogniskowej.lub mikroplytkami – wskazania: otwarte zlamania z ranami skory. Unieruchomienie przez podparcie beleczka akrylowa. 10. Obraz jest zrozumialy dla pacjenta i ulatwia komunikacje z nim.5 mm.3. dolnych i tylnych obu zatok szczekowych. protetyce. choroby zatok) umozliwiaja ogolna ocene urazow w obrebie obu szczk. niemoznosc wykonania zdjecia u chorych z urazami wielonarzadowymi (koniecznosc nieruchomego utrzymania pozycji siedzacej lub stojacej przez 20sek) i u dzieci (brak wspolpracy. przegladowe zalety: sa niezwykle przydatne w diagnostyce schorzen twarzowej czesci czaszki ze wzgledu na duza ilosc dostarczanych przez nie informacj. a konce przygina do kosci zespolenie mini. obecnosc zmian nowotworowych i wstepna ocena ich rozleglosci. Zaklada sie je zazwyczaj na brzego bocznej i dolnej krawedzi oczodolu. Obrazuja procesy patologiczne w obrebie zatok. spinki – fartuch ochronny – bloczek nagryzowy miedzy siekacze – ustawic boczne wsporniki – przez srodek skrawka ucha – spozycjonowac brode – ustalic pacjenta w pozycji wyprostowanej – poprosic o przelkniecie sliny i docisniecie jezyka do podniebienia – nieruchomo przez 20 sek. Pozwalaja na przedstawienie jednoczesnie wszystkich zebow. daja niewyrazne cienie na zdjeciu i moga utrudniac interpretacje). brzegow dolnych oczodolu. Unieruchomienie w 3 pkt podparcia (dolny brzeg oczodolu. scian przednich.7 razy). zdjecie pantomograficzne – – – – – – – – zdjecie zewnatrzustne. obu wyrostkow dziobiastych. za duza dawka) dawka promieniowania zblizowa do wykonania 4 zdjec skrzydlowo-zgryzowych ogolne zasady: – zdjecia sa uzyskiwane za pomoca waskiej wiazki promieniowania obracajacej sie w plaszczyznie poziomej wokół niewidocznej osi zlokalizowanej wewnątrzustnie – ksztalt wiazki prostokatny – nieznaczny ujemny kat pochylenia (-4 do -7 stopni). W odlamach nawierca sie otwory przez które przewleka sie miekki drut stalowy o srednicy 0.1. zmiany zapalne kosci. w galeziach czy trzonie zuchwy wady: obecnosc licznych cieni tkanek miekkich (podniebienie miekkie. Z typowego dojscia do zatoki w przedsionku w dole nadklowym. 9. tamponem gazowym lub balonem gumowym.– – – – nastawia sie odlam i przymocowuje go do czepca gipsowego na 2-3 dni. a pomijanie struktur znajdujacych sie poza nia (nieosrte. przestrzen nad grzbietem jezyka). Przydatne w stom zachowawczej. rozny stopien powiekszenia otrzymanego obrazu niepozwalajacy na wykonanie dokladnych pomiarow (ok. przyczyny i leczenie utrudnionego wyrzynania zebow – zazwyczaj dotyczy trzecich zebow trzonowych w zuchwie . tylna sciana gardla) i przestrzeni powietrznych (zatoki i jama nosowa. zlokalizowanie zebow zatrzymanych. chirurgii stomatologicznej i szczekowo-twarzowej (szczeliny zlaman. Mozliwosc wykonania u pacjentow niezdolych do otwarcia ust (szczekoscisk). przez które wsuwa sie podwazke i pod kontrola palcow nastawia sie odlam. 30%. Metoda Kazanjana – proste niepowiklane zlamania. Na jednym zdjeciu widoczny jest caly status zebowy. aby wiazka przechodzila ponizej potylicy – wymiar pionowy jest wynikiem konwencjonalnej projekcji radiologicznej i jest niezaburzony – wymiar poziomy zaburzony rotacja wiazki w plaszczyznie horyzontalnej przygotowanie pacjenta – zdjecie wszystkich elementow metalowych w obrebie glowy i szyi – pretezy. galezi zuchwy. pojawienie sie artefaktow. ssz. W sklepieniu przedsionka w okolicy 1trzonowca – naciecie blony sluzowej. odcina. 10. 1. torbiele i zapalenia tk okolowierzcholkowych. struktur wyrostka zebodolowego szczeki. szew jarzmowo-czolowy i jarzmowo-zebodolowy) nastawienie od strony zatoki szczekowej – w przypadku silnego zaklinowania odlamu. przesledzenie rozwoju uzebienia. okulary. Skreca sie je. Nie jest obecnie stosowana. kiedy nie można nastawic odlamow przy pomocy haka. kostna. czesci zebodolowej zuchwy. niestabilne zlamania. wyrostkow stawowych wraz z glowami zuchwy.2 do 1. ortodoncji. wieloodlamowe zlamania z przemieszczeniem i ubytkiem dna oczodolu. nastawia sie dno oczodolu i k jarzmowa. Latwe pozycjonowanie pacjenta.

Należy wówczas przeciąć usuwany ząb wiertłem szczelinowym i usunąć go w częściach Brzegi rany kostnej wygładza się i przemywa roztworem fizjologicznym soli. a objawy miejscowe i ogólne zapalenia są znacznie nasilone. zwanych zębami mądrości. Miejscowo – codziennie przemywa się patologiczną kieszonkę dziąsłową środkami antyseptycznymi (roztwory KMnO4. przez zęby przeciwstawne szlifuje się ich guzki lub zakłada choremu nakładkę podwyższającą zgryz. zakładając do kieszonki sączek z kamfenolem i jodoformem. z tego względu zaleca się pozostawienie w ranie kostnej sączka glicerynowego z jodoformem i jedynie częściowe zamknięcie rany przy pomocy szwów 10. Obserwuje się więc bolesność uciskową w okolicy wyrzynającego się zęba aż do silnych bólów samoistnych. w postaci podania choremu antybiotyków. Obserwowana u niektórych chorych traumatyzacja błony śluzowej. obnizenie przemiany materii w miejscu zlamania – cukrzyca – osteoporoza przyczyny miejscowe: – zbytnie oddalenie od siebie odlamow – pozne nastawienie odlamow – niedostateczne unieruchomienie odlamow – moze prowadzic nawet to wytworzenia stawu rzekomego – zakazenie szczeliny zlamania – ropienie w miejscu zlamania – uszkadza powstajaca ziarnine. Dłutowanie zatrzymanego zęba mądrości – wykonuje się cięcie tkanek miękkich od podstawy gałęzi żuchwy. ropień podokostnowy. gdy objawy utrudnionego wyrzynania zęba mądrości występują przy prawidłowym ustawieniu zęba. . zapalenie okostnej. przez zęby przeciwstawne także podtrzymuje istniejący stan zapalny Objawy kliniczne utrudnionego wyrzynania się dolnych zębów mądrości charakteryzują się dużą rozpiętością nasilenia – od nieznacznych objawów miejscowych – aż do burzliwych objawów miejscowych i ogólnych. szczególnie w przypadkach. wprowadza się. Zęby mądrości w żuchwie usuwa się kleszczami lub dźwigniami. w których uprzednio występowały stany zapalne. powstającą w czasie wykłuwania się zęba oraz zaleganie resztek pokarmowych i wysięku zapalnego w tej kieszonce. Ranę zaopatrujemy setonem jodoformowym Wskazaniem do usunięcia zęba mądrości jest nieprawidłowe ułożenie zęba w łuku zębowym oraz brak miejsca w żuchwie pomiędzy drugim trzonowcem a gałęzią żuchwy i uporczywe nawroty stanów zapalnych. wysięk surowiczy a następnie ropny z kieszonki patologicznej. gdy leczenie miejscowe jest niewystarczające. Wycięcie kieszonki patologicznej – wykonujemy wtedy. W zależności od stopnia jego nasilenia stosuje się leczenie miejscowe lub miejscowe i ogólne. Możemy obserwować także odczyn okolicznych węzłów chłonnych. W pierwszym okresie leczenia utrudnionego wyrzynana się zęba mądrości zawsze stosuje się metody zachowawcze. Leczenie ogólne. gdyż korzenie tych zębów często odchylone są ku tyłowi.– – – – – – – – – – – Podczas wyrzynania się trzecich trzonowców w żuchwie. mała żywotność zanikającego nabłonka szkliwnego wyścielającego kieszonkę dziąsłową. pozażuchwowej) lub pod mięsień żwacz. Gojenie pooperacyjne przebiega często przez ziarninowanie. a następnie prowadzi się je pod kątem rozwartym w kierunku załamka przedsionka jamy ustnej. Ich celem jest opanowanie stanu zapalnego. riwanolu). W przypadkach występowania traumatyzacji płata śluzówkowego. Dla zwichnięcia zęba wskazane jest zastosowanie dźwigni. ku przodowi drugiego trzonowca. a nawisająca kieszonka dziąsłowa utrudnia skuteczne leczenie zachowawcze. umożliwia skuteczne znieczulenie miejscowe i co najważniejsze – zapobiega ciężkim niekiedy powikłaniom zapalnym w przebiegu pooperacyjnym. gardła i skroni.2. Leczenie chirurgiczne – przystępujemy doń po ustąpieniu ostrych objawów zapalnych. często dochodzi do powikłań zapalnych. przyczyny nieprawidłowego gojenia kosci po zlamaniu – – przyczyny ogolne: – wyniszczenie chorego – obnizenie poziomu bialka w ustroju – zaburzenie krazenia – niedotlenienie. Kolejnym etapem zabiegu jest zniesienie kości trójkąta zatrzonowcowego i odsłonięcie zatrzymanego zęba Po wykonaniu zaczepu dla dźwigni lub kleszczy przystępuje się do prób zwichnięcia zęba. Kość wyrostka zębodołowego odsłania się po odpreparowaniu płata śluzówkowo – okostnowego. przebijający się pod błonę śluzową lub w kierunku okolicznych przestrzeni (podżuchwowej. Objawom tym towarzyszy szczękościsk o różnym nasileniu i różnorodne objawy ogólne – od złego samopoczucia chorego aż do podwyższenia ciepłoty ciała powyżej 40°C. podtrzzymuje kwasny odczyn w ognisku. Nacieczenie zapalne może być ograniczone do okolicy zęba. W znieczuleniu nasiękowym wycinamy tkanki miękkie pokrywające koronę zęba przy użyciu skalpela lub noża elektrycznego. Usunięcie zęba w całości jest niekiedy niemożliwe. pokrywającego wyrzynający się ząb. pokrywającej wyrzynający się ząb. Przyczyni tych powikłań jest najczęściej nieprawidłowe ułożenie zawiązka zęba i brak miejsca na jego prawidłowe wykłucie Powstawaniu i podtrzymywaniu stanu zapalnego sprzyja długotrwały proces wyrzynania się zęba. co ułatwia dostęp do pola operacyjnego. promieniujących do ucha. H2O2.

często przylegajac do zyly szyjnej wewn. która nie zawsze znajduje się nad wierzchołkiem korzenia chorego zęba. 11. badanie usg. wypełnieniu go i ewentualnej resekcji wierzchołka korzenia zęba 11. przetoka bierna uczynnia się okresowo. z ciecia wzdluz faldu szyi. może być także następstwem innych zapaleń przewlekłych. Rozróżnia się przetokę czynną i bierną. nerwow lub naczyn. Badanie cytologiczne – komorki nablonkowe. jezeli nie doszlo do jego zamkniecia a nablonek ulegl zwyrodnieniu torbielowatemu – rozwija sie w linii posrodkowej szyi.– – – uposledza ukrwienie obecnosc cial obcych. Przewlekły proces zapalny pociąga za sobą martwicę i następowy rozkład tkanek okołowierzchołkowych. Jest to zapalenie typu wysiękowego. ze zmianami okolowierzcholkowymi. utrudniajace nastawienie odlamow. trudnosci w polykaniu. 3. skupiska tkanki limfoidalnej w scianie i wloknista tkanka laczna bogato unaczyniona. z której aktualnie wydziela się treść ropna. Na zdjęciu rentgenowskim stwierdza się ognisko osteolityczne w okolicy wierzchołka korzenia i niekiedy resorpcję korzenia zęba. tresc bialkowa. okostną oraz błonę śluzową tworząc przetokę.1. Powiklania: uszkodzenie nerwu dodatkowego – badanie histologiczne: nablonek waleczkowaty w mieszku. – . przy przednim brzegu m-o-s na poziomie kosci gnykowej. Torbiel srodkowa szyi (torbiel przewodu tarczowo-jezykowego) – cystis colli mediana. na duzych naczyniach szyi. Charakterystycznym objawem jest poruszanie sie jej ku gorze przy wysywaniu jezyka. na bocznej scianie gardla – Wzrostowi torbieli moga towarzyszyc bole gardla. bronchiogenes – powstaje w wyniku zaburzen rozwojowych lukow skrzelowych i wpuklenia sie nablonka wglab mezenchymy – kulisty. zebow (martwych. tluszczak. ktorego wyglad przypomina ropien podzuchwowy. z patologicznymi kieszonkami przyzebnymi). Obserwuje się jednak częstsze stany zaostrzeń niż w innych zapaleniach przewlekłych. po czym zaklada sie ssanie czynne Redona. z przodu i dolu do rozwidlenia tetnic szyjnych. zapalenia swoiste i nieswoiste wezlow chlonnych. – badanie kliniczne: miekki elastyczny guz na przednim brzegu miesnia m-o-s. promienica – leczenie: doszczetne (bo ryzyko metaplazji w raka plaskonablonkowego) wyluszczenie torbieli wraz z wycieciem i podwiazaniem ujscia przy migdalku. chelboczacy guz w okolicy bocznej szyi. torbiele szyi – torbiele rozwojowe – torbiel boczna szyi (skrzelopochodna) – cystis colli lateralis. ku tylowi do kregow szyjnych i podstawy czaszki. w efekcie którego powstaje jama wypełniona trocią ropną. guzy klebka szyjnego. Do bardziej charakterystycznych objawów klinicznych oprócz widocznej przetoki nalepy zaliczyć powiększenie węzłów chłonnych. – rozpoznanie: naklucie i uzyskanie mlecznego plynu lub tresci ropnej. siega bocznej sciany gardla.3. Tempo wzrostu rozne – zwykle kilka tygodni. ponizej dolnego brzegu lub kata zuchwy. Pierwszym objawem jest zazwyczaj guz o charakterze zapalnym w linii srodkowej szyi na poziomie lub ponizej trzony kosci gnykowej. cystis ductus thyreoglossi – powstaje z przetrwalych z okresu zarodkowego pozostalosci przewodu tarczowo-jezykowego laczacego gruczol tarczowy z otworem slepym grzbietu jezyka. martwakow kostnych w szczelinie zlamania zapalenie kosci rozlegle uszkodzenie tkanek miekkich 10. Z czasem następuje stałe. 4. zwykle w poznym dziecinstwie lub wczesnej mlodosci – ujscie torbieli znajduje sie w krypcie migdalka podniebiennego – pierwszym objawem jest często zapalny guz po przebytej anginie w wyniku zakazenia zawartosci torbieli przez jej ujscie i zropienia. niebolesny . W przypadku obfitszego tworzenia ropy może ona przenikać poprzez kość wyrostka zębodołowego. 2. zdjecie rtg z kontrastem (nie w stanie zapalnym) – roznicowanie: powiekszenie slinianki podzuchwowej lub przyusznej. – 4 typy ulozenia wg Bailey'a: 1. Przez przetokę czynną rozumie się taką. a kość wyrostka zębodołowego zanika pod wpływem wielojądrzastych komórek olbrzymich. w obszarze od podstawy jezyka do przedniej powierzchni chrzastki tarczowatej. przewlekłe ropne zapalenie ozebnej Przewlekle ropne zapalenia ozębnej (periodontitis hronica purulenta) jest najczęściej zejściem zapalenia ostrego. powierzchownie wzdluz przedniej krawedzi m-o-s. Niekiedy pojawienie sie niebolesnego guzka tej okolicy poprzedza infekcja. przemieszczona tarczyca. nowotwory pierwotne i przerzuty do w chl. bole glowy i zaburzenia czynnosci serca. Pod wpływem jadów bakteryjnych i enzymów tkankowych następuje niszczenie ozębnej. gleboko. Przewlekle ropne zapalenie ozębnej przebiega zwykle bezobjawowo. powolne rozprzestrzenianie się procesu chorobowego. Leczenie ropnego przewlekłego zapalenia ozębnej polega na usunięciu zęba przyczynowego lub przy istnieniu wskazań na wyleczeniu kanału korzeniowego.

pozostawieniem cial obcych lub niedopelnieniem kanalu krwawienia wczesne i pozne rozejscie sie brzegow rany powstanie procesu zapalnego okolicznych tkanek miekkich i kosci wyrostka zebodolowego rozchwianie zeba resekowanego parestezje zakazenie kosci wznowa (niedoszczetne usuniecie ziarniny lub czesci torebki) 11. nerwu zebodolowego dolnego lub brodkowego stan zapalny wywolany zakazeniem skrzepu. przetoka zebodolowo-zatokowa – otwarcie dna jamy nosowej (resekcja siekaczy gornych przysrodkowych) – wtloczenie wierzcholka korzenia do kanalu przysiecznego – uszkodzenie zeba sasiedniego (szczególnie siekacze dolne) – uszkodzenie blaszki kosci podniebiennej (grony siekacz boczny) lub blaszki wewnetrznej wyrostka zebodolowego (siekacze dolne) – wypadniecie resekowanego zeba – przepchniecie cementu.in. Unieruchomienie moze byc jednoszczekowe (szyna zalozona na jeden luk – w przypadku zlaman bez przemieszczenia). badanie histologiczne: potwierdza torbiel z nablonkiem walcowatym lub cylindrycznym. Wypelniona jest plynem surowiczo-sluzowym. zaopatrzenie zlamania uzebionej zuchwy – – – – jednym z najwazniejszych warunkow szybkiego wygojenia sie zlamania jest jego odpowiednie nastawienie i unieruchomienie (na 8 tyg. stanu uzebienia. gdy zaopatrzenie zalamania powinno byc szybkie i skuteczne oraz mozliwie jednoszczekowe) zlamanie zuchwy w linii posrodkowej – bez przemieszczenia – unieruchomienie jednoszczekowe (szyna akrylanowa lub druciana szyna doginana Sauera lub Tigerstaedta) lub obuszczekowe – z przemieszczeniem – nastawienie. niekiedy tez utkanie gruczolu tarczowego. miejsca zlamania. zaopatrzenie dwuszczekowe z elastycznym wyciagiem miedzyszczekowym (po 2 tyg można zastapic je jednoszczekowym) zlamania w okolicy kla – najczesciej z przemieszczeniem – nastawienia.3.– – – – – – Moga rozrastac sie w masie miesni jezyka. torbiel skorzasta i naskorkowa. ciecie – poprzeczne. szyny Tigerstaedta na oba luki i elastyczny wyciag miedzyszczekowy (po 2 tyg jednoszczekowe) – bez przemieszczenia – zaopatrzenie jednoszczekowe doginane lub lane zlamanie w okolicy przedtrzonowcow i trzonowcow . rozpoznawana jest najczesciej u ludzi mlodych najczesciej wystepuje w nasadzie jezyka znacznie go uwypuklajac. czesci korzenia (-> procesy zapalne) – pozostawienie tylnej sciany usuwanego fragmentu – za wysokie lub za niskie odciecie wierzchołka – przegrzanie kosci po: – – – – – – – – – – uszkodzenie kanalu zuchwy. powiklania w trakcie resekcji – w trakcie: – otwarcie zatoki szczekowej. miedzyszczekowe (szyny na oba luki. W kazdym wypadku konieczna jest ocena ultrasonofraficzna lub scyntygraficzna – moze sie okazac ze torbiel stanowi jedyna aktywna tkanke tarczycowa. unieruchomienie zlamanej zuchwy wobec szczeki przy pomocy wyciagu elastycznego lub wiazania sztywnego) lub zewnetrzne (czepiec i proca brodkowa – glownie bezzebie). Leczenie mozemy podzielic na zachowawcze (dorazne lub wspomagajace) i chirurgiczne (szczegolnie u xhorych z urazami wielonarzadowymi. pozostawienie zairen amalgamatu. rozprezajac sie w dnie jamy ustnej. Objawy daja dosc wczesnie. co moze doprowadzic do niedroznosci oddechowej w razie polaczenia ze srodowiskiem zewnetrznym powstaje przetoka srodkowa szyi rozpoznanie: jak w bocznej roznicowanie: ektopowe ognisko tarczycy w nasadzie jezyka (wole jezykowe). najbardziej wewnetrzna warstwa wyslana jest nablonkiem migawkowym 11. zgodne z bruzda podzuchwowa. niekiedy lacznie z fragmentem kosci gnykowej (celem unikniecia wznowy miejscowej). ropien kosci gnykowej) leczenie: wyluszczenie torbieli.2. dzieci 4). guzy przytarczyc i tarczycy. Zaopatrzenie zlamania zalezy od m.

aseptyka i antyseptyka zabiegi chirurgiczne w jamie ustnej powinny byc wykonywane wg zasad obowiazujacych w chirurgii ogolnej z przestrzeganiem zasad aseptyki i antyseptyki. fartuchow. prawidłowa higiena j u) – linia zlamania przebiega w odcinku uzebionym – odlamy sa nieprzemieszczone – uplynal krotki czas od urazu – stan oglony dyskwalifikuja pacjetna do przeprowadzenia zabiegu w znieczuleniu ogolnym (obciazony wywiad) 12. chirurgiczne mycie rak. kontakt z jama nosowa. zlecenie pacjentowi przeplukania ust plukanka p-bakteryjna przed zabiegiem. Sprzyja temu stosowanie latexowych rekawiczek (i odpowiedni sposob ich zakladania. – antyseptyka – polega na stosowaniu srodkow. niezniszczone korony. Nie zawsze jest to mozliwe ze wzgledu na specyficzne warunki panujace w jamie ustnej. – aseptyka – polega na wyjalawianiu narzedzi i materialow opatrunkowych w autoklawie. Wskazane jest aby narzedzia pakowane byly pojedynczo. sterylizowane i tak przechowywane. usuniecie krazka stawowego w zlamaniach ze zwichnieciem i jego uszkodzeniem – zaopatrzenie jednoszczekowe moze stanowic jedyne i ostateczne zaopatrzenie gdy: – uzebienie pacjenta pozwala na utrzymanie stabilnosci odlamow (zeby silnie osadzone w zebodolach. przemycie skory chorego srodkami odkazajacymi . – Wazne jest takie zachowanie lekarza.1. kondylektomia (zlamania wieloodlamowe). zaopatrzenie dwuszczekowe i wyciag elastyczny – jesli linia zlamania jest niekorzystna i brak jest zebow w mniejszym odlamie oraz w bocznej czesci szczeki – osteosynteza plytkowa lub za pomoca szwu kostnego oraz zaopatrzenie ortopedyczne – plyty uzupelniajace zgryz i szynowanie obu lukow z wyciagiem miedzyszczekowym zlamanie w kacie zuchwy – bez przemieszczenia – szyny druciane na oba luki i elastyczny wyciag miedzyszczekowy lub wiazanie sztywne – niewielkie przemieszczenie – plyta akrylanowa naciskajaca na maly odlam i j. u dzieci 3-4. dieta plynna – zlamanie wyrostka klykciowego (klykciowe. aby zmniejszyc ryzyko wystapienia powiklan miejscowych i ogolnych. które sa siedliskiem najbardziej zroznicowanej flory bakteryjnej w calym ustroju. po usunieciu szyn wskazane leczenie czynnosciowe monoblokiem oraz czynne i bierne cwiczenia ruchowe – szew kostny. aby unikac wprowadzenia zakazenia w pole operacyjne. nie dopuszczajac do uplywu czasu po ktorym przestaja byc jalowe. – Przemieszczenie odlamu mniejszego ku gorze i/lub do wewnatrz – leczenie chirurgiczne (szew kostny) i unieruchomienie zuchwy – szew kostny lub osteosynteza stabilna plytkowa zlamanie galezi zuchwy – podluzne lub skosne zlamanie ponizej wciecia polksiezycowatego – zaopatrzenie dwuszczekowe i wyciag elastyczny miedzyszczekowy – porzeczne zlamanie ponizej wciecia polksiezycowatego – unieruchomienie wiekszego odlamu przez szynowanie obu lukow i zalozenie wyciagu miedzyszczekowego – boczne przesuniecie i skrocenie galezi zuchwy – aktywator lub rowni pochyla. które powstrzymuja wzrost drobnoustrojow na skorze i blonach sluzowych. aby nie dopuscic do zanieszyszczenia zewnetrznej powierzchni). niskie lub wysokie podglowkowe) – unieruchomienie zuchwy przez zalozenie szyn na oba luki i zastosowanie wyciagu lub wiazania miedzyszczekowego. 12. masek i okularow ochronnych. zatokami obocznymi nosa. jesli brak bocznych zebow nalezy wykonac plyte uzupelniajaca – skrocenie galezi zuchwy – hypomochlion na zeby trzonowe po stronie zlamania – zlamanie wyrostka skroniowego – nie wymaga leczenia (chyba ze blokue ruchomosc zuchwy). ktorego zadaniem jest odciazenie stawu i ulatwienie repozycji – okres unieruchomienia 4-6 tyg. niedopuszczeniu do ich rozjalowienia. W przypadku wiekszego przemieszczenia – bloczek podwyzszajacy zgryz (hypomochlion).w.– – zaopatrzenie jednoszczekowe – jesli mniejszy odlam jest uzebiony i w szczece jest chocby jeden zab antagonistyczny i jesli linia zlamania jest korzystna i brak przemieszczenia -> szyna druciana lub akrylanowa nazebna – z przemieszczeniem – zaopatrzenie dwuszczekowe – jesli mniejszy odlam jest nieuzebiony – stosuje sie plytke uzupelniajaca – jesli mniejszy odlam jest uzebiony ale w bocznej czesci szczeki brak uzebienia – stosuje sie plytke uzupelniajaca na szczeke.

Aspirujemy i oddajemy około 1. zaopatrzenie w zlamaniach zuchwy z czesciowymi brakami – patrz 11. po radioterapii) inne przyczyny: wady wrodzone (zespol van der Woude) lub procesy zapalne. Za nim znajduje się rowek kostny. tezec. najczesciej powstaja w okolicy przyusznicy rana pourazowa skory goi sie szybko.3. lecz po wytworzeniu blizny pojawia sie maly otwor. II – faza .Nerw zębodołowy dolny wchodzi do żuchwy przez otwór żuchwowy. za który odpowiedzialny jest nerw policzkowy. przez który wydobywa sie plyn w wiekszej ilosci podczas spozywania pokarmu. przetoki wrodzone sa skutkiem zaburzen rozwoju pierwszego luku skrzelowego moze dotyczyc duzych lub malych gruczolow slinowych. ograniczając trójkątne pole. Między linią skośną żuchwy a grzebieniem dziobiastym (czy skroniowym) znajduje się zagłębienie pozatrzonowcowe. Od wewnętrznej powierzchni wyrostka dziobiastego ciągnie się w dół grzebień kostny. 13. leży w dolnej części rowka tuż za grzebieniem. W bezzębnych szczękach strzykawka znajduje się w kącie ust strony przeciwnej. a od tyłu nerw zębodołowy dolny Przy szeroko otwartych ustach palcem wskazującym lewej ręki (po stronie prawej chorego obejmując głowę chorego po stronie lewej) wyczuwamy grzebień skroniowy. przed wejściem do otworu żuchwowego. Mniej więcej po środku powierzchni wewnętrznej gałęzi żuchwy. zgorzel) lub wirusowe 13. 13.3. często na wardze dolnej. 12. personelpacjent. który gromadzi się w przestrzeni skrzydłowo – żuchwowej. celem przerwania przewodnictwa nerwu policzkowego. 2 cm. czyli przenoszeniu zakazenia droga pacjent-personel.1 przetoki slinowe (fistula salivaris) – – – – – – – – – – nieprawidłowo umiejscowione ujscie slinianki. na wysokości powierzchni żującej zębów znajduje się otwór żuchwowy. od góry mięśniem skrzydłowym bocznym. Przestrzeń ta ograniczona jest od boku gałęzią żuchwy. błonę śluzową przedsionka jamy ustnej – za wyjątkiem tego odcinka. gdzie przechodzi w linię skośną. znieczulenie metoda trojfazowa Anatomia . umiejscowione symetrycznie lub asymetrycznie sciany przetoki pokryte sa nablonkiem nierogowaciejacym leczenie: poczatkowo podawanie atropiny domiesniowo lub doustnie lub inne leki zmniejszające wydzielanie sliny (spasmophen duplex) jezeli nie uzyska sie zagojenia przetoki. do rowka szyjki żuchwy. Odpowiednie przygotowanie sali operacyjnej – odkazanie powierzchni.strzykawkę układamy na przedtrzonowcach strony przeciwnej do znieczulanej a igłę wkłuwamy w miejscu przecięcia linii orientacyjnych aż do oporu kostnego. Wazne jest zapobieganie zakazeniom krzyzowym. filtracja powietrza). Wlasciwe zabezpieczenie materialow zakazonych i opatrunkow. Wtedy koniec igły znajduje się nad rowkiem szyjki III – faza .strzykawkę przenosimy na stronę znieczulaną a igłę prowadzimy wzdłuż gałęzi żuchwy w stałym kontakcie z kością aż do momentu jej utraty. od środka mięśniem skrzydłowym przyśrodkowym. Nerw zębodołowy dolny. najczesciej po zranieniu jej miazszu lub przewodu (urazy. Sterylne podawanie narzedzi.2.2.strzykawkę ponownie przenosimy na stronę przeciwni do znieczulanej. i obejmuje swym zasięgiem wszystkie zęby trzonu żuchwy strony znieczulonej. pacjent-pacjent 12. tzn. Przedni brzeg gałęzi żuchwy biegnie w dół na zewnętrzną powierzchnię trzonu żuchwy.5 ml płynu znieczulającego.5 ml płynu podajemy w załamku dolnego przedsionka jamy ustnej. który nie dochodząc do ostatniego zęba trzonowego dzieli się na dwie odnogi – przyśrodkową i boczną. Od wewnętrznej powierzchni głowy stawowej żuchwy ciągnie się w dół w kierunku otworu żuchwowego płaski grzebień kostny.– i okrycie jalowymi serwetami. W przestrzeni tej przebiega nerw językowy. Znieczulenie występuje zazwyczaj po 10 min. metody leczenia torbieli tkanek miekkich i kosci . sterylizacja promienowaniem UV. policzku dlugosc ok. zabiegi – na sliniankach. któremu za podstawę służy tylna powierzchnia ostatniego zęba trzonowego (trójkąt zatrzonowy). którego zakres unerwienia błony śluzowej obejmuje przestrzeń od drugiego zęba przedtrzonowego do drugiego zęba trzonowego. I – faza . Igłę wprowadzamy w głąb tkanek aż do oporu kostnego. skórę i błonę śluzową wargi dolnej. Dla ułatwienia wyszukujemy przed tym przedni brzeg gałęzi żuchwy. W tym miejscu przerywamy przewodnictwo nerwu zębodołowego wstrzykując płyn znieczulający. polegającąca na jej wypreparowaniu i szczelnym warstwowym zszyciu droga przetoki moga szerzyc sie zakażenia – bakteryjne (roza. od dołu jego przyczepem. Pozostałe 0. konieczne jest leczenie chirurgiczne – polegajace na zamianie przetoki slinowej skornej na wewnatrzustna z plastyka.

Wady tej metody: możliwość uszkodzenia zawiązków zębowych u dzieci. kiedy to kość pozbawiona ucisku wraca do kształtu anatomicznego.leczeniem z wyboru jest operacyjne usuniecie torbieli. co moze prowadzic do roznych stanow patologicznych i powiklan (zakazenie -> ropien. Następnie wykonujemy rewizję rany i jeżeli ząb znajduje się w świetle torbieli. Połączenie uzyskuje się w zależności od warunków albo poprzez zębodół po usuniętym zębie. Płat śluzówkowo – okostnowy zostaje wgłobiony do światła torbieli i uciśnięty setonem nasączonym jodoformem oraz utrzymany za pomoca szwow brzeznych. Zalety tej metody operacyjnej polegają na: stosunkowo krótkim czasie wykonania zabiegu. Drugi etap leczenia polega na całkowitym usunięciu mieszka torbieli. okienkowanie) – modyfikacja Drozdowskiego Składa się z dwóch etapów operacji odległych w czasie. nieznacznych dolegliwościach bólowych po zabiegu operacyjnym. zlamania patologiczne zuchwy. Zalety metody Partscha II to: krótki czas leczenia pooperacyjnego. 1 Metoda Partscha I zw. stosunkowo małym prawdopodobienstwie uszkodzenia tkanek sąsiednich. Trudności sprawiają torbiele zębopochodne. uszkodzenie kanału żuchwowego i biegnącego w nim nerwu zębodołowego dolnego. tak aby utworzony ubytek kosci byl rowny srednicy jamy torbieli. zropienie krwiaka i powstanie zapalenia kości. których radykalna operacja mogłaby spowodować powikłania (np. wymodelowanym w płytce akrylanowej. fenestracja. metodą przez wgłobienie (cystomia. usuwa się bardzo cienką na ogół blaszkę kostną przy pomocy kleszczy Luera. jednoetapowa Polega na całkowitym wyłuszczeniu mieszka torbieli. Opatrunki zmienia się codziennie przez okres 2–3 dni. Przy pomocy nożyczek lub skalpelem wycina się dobrze widoczną przednią ścianę mieszka torbieli. Stad leczenie operacyjne musi byc doszczetne. możliwość otwarcia zatoki szczękowej. złamanie żuchwy). możliwość szybkiej rehabilitacji protetycznej. Powikłania podczas wyłuszczania mieszka torbieli to: uszkodzenie pęczka naczyniowo – nerwowego sąsiednich zębów. niekiedy połączonej z protezą. metaplazja). w których przebyte procesy zapalne spowodowały bliznowaty zrost z tkankami otaczającymi. u dzieci z uwagi na możliwość uszkodzenia zawiązków zębowych oraz w przypadkach dużych rozmiarów torbieli. odwarstwia się płat śluzówkowo – okostnowy ponad przednia sciana torbieli. ropowica. Metoda dwuetapowa znacznie zmniejsza zakres zabiegu operacyjnego. Torbiele tkanek miekkich (naskorkowa i skorzasta. zapobiega uszkodzeniu struktur otaczających torbiel i jednocześnie jest zgodna z zasadami profilaktyki onkologicznej. Zabieg wgłobienia wykonuje się w znieczuleniu nasiękowym bądź przewodowym. Wady zaś są następujące: długi okres gojenia się rany pooperacyjnej. mozliwosc zarosniecia jamy torbieli (-> obturator akrylowy) 2. bez formowania plata s-o. Zabieg tą metodą wykonuje się z następujących wskazań: u chorych w wieku podeszłym ze względu na zły stan ogólny zdrowia. Przecięcie błony śluzowej wraz z okostną planuje się w taki sposób. zaleganie resztek pokarmowych w ranie. albo przez wycięcie okna w ścianie torbieli (mniejszego niz srednica torbieli) wraz ze wszystkimi warstwami tkanek pokrywających mieszek torbieli. powodujac wtornie ucisk na sasiednie narzady i tkanki. a mieszek torbieli wyłuszcza całkowicie z jamy kostnej. zgodne z zasadami profilaktyki onkologicznej usunięcie mieszka torbieli. Ranę tkanek miękkich zaopatrujemy szwami nylonowymi. w dużych torbielach zropiałych. marsupializacja) Zabieg operacyjny metodą Partscha I polega na szerokim połączeniu jamy torbieli z jamą ustną w dodatkowy uchylek. a material operacyjny zbadany histologicznie. obrzęki pooperacyjne i większe dolegliwości bólowe Metoda dwuetapowa (dwuczasowa. uszkodzenie dna jamy nosowej. Zabieg wykonuje się także w znieczuleniu nasiękowym lub przewodowym. Pierwszy etap polega na odbarczeniu i stworzeniu stałego połączenia jamy torbieli jamą ustną. a torbiel znacznie zmniejsza swe rozmiary. poprzez wycięcie okna w przedniej jej ścianie. wierzchołek korzenia odcinamy (resekcja) i wygładzamy brzegi ubytku kostnego. Umożliwia to jego weryfikację histologiczną i zapobiega metaplazji nowotworowej. zastoinowa. późna rehabilitacja protetyczna. których całkowite wyłuszczenie groziłoby patologicznym złamaniem kości. Metoda Partscha II (cystectomia. met. możliwość uszkodzenia zębów i tkanek sąsiednich. Wytworzony otwór zabezpieczamy zatykadłem wykonanym z masy akrylanowej. Zatykadło utrzymuje się przez okres ok. extirpatio cystis) – wyluszczenie torbieli. aby szew po zabiegu operacyjnym zespalający tkanki znajdował się na podłożu kostnym. aby zapobiec ewentualnej wznowie. Następnie wykonuje się odpowiednie cięcie błony śluzowej wraz z okostną (Partscha lub Pichlera). Po odwarstwieniu płata znosi się blaszkę kostną. Metoda ta znajduje zastosowanie w przypadku rozległych torbieli korzeniowych i zawiązkowych w żuchwie i szczęce. 4 – 6 miesięcy. w ostrych stanach zapalnych jak u ludzi w wieku podeszłym. a zawartość usuwa przez płukanie środkiem odkażającym. W przypadku rozleglego ubytku kosci można wypelnic jame preparatem kosciozastepczym. który ulega stopniowej organizacji i kostnieniu. Jama kostna wypelnia sie skrzepem. po czym usuwa się seton. gdyz nie leczone osiagaja duze rozmiary. Taki mieszek ulega rozerwaniu i wymaga dokładnego wypreparowania ostrą łyżeczką. boczna i srodkowa szyi) – leczenie polega na calkowitym wyluszczeniu torebki torbieli z dokladnym odpreparowaniem od struktur otaczajacych lub niekiedy z ich resekcja . możliwość zezłośliwienia mieszka torbieli.

wysokie OB. szczekoscisk. leczenie wspomagajace (oklady. drugich przedtrzonowych lub klow). z wspolistniejacymi chorobami ukladowymi i metabolicznymi. urazy zuchwy lub dna jamy ustnej. zaczerwieniona i tkliwa. W ten sposób uzyskujemy znieczulenie w zakresie tkanek miękkich podniebienia od kła do kła. Predysponowani sa pacjenci o obnizonej odpornosci. plonicy. Droga śródustna – otwór przysieczny znajduje się w linii środkowej podniebienia nieco od tyłu od środkowych siekaczy. uszkodzenie blony sluzowej dna jamy ustnej lub jezyka. Po zaaspirowaniu – gdy osiągnięto opór kostny – oddajemy 0. mechanoterapia) 15. nowotwor lecznie: natychmiastowa hospitalizacja. slinotok. przyspieszenie czynnosci serca. posocznica przyczyny: zebopochodne stany zapalne najczesciej o etiologii paciorkowcowej (także bakterie gramujemne i beztlenowe). Wkłucie igły powinno być poprzedzone znieczuleniem błony śłuzowej 4% ksylokainą i wykonane pod kontrolą wziernika nosowego.3.i flore beztlenowa: penicyliny. angina (ropowica) Ludwiga – – – – – – – – – – – obustronny proces zapalny w miedzypowieziowych przestrzeniach podzuchwowych. Torbiele zawiązkowe tworzą się z organu szkliwnego (z resztek nablonka szliwotworczego) w różnych stadiach rozwoju zęba. diatermia krotkofalowa. skrzydlowo-zuchwowa. bezsennosc. tuż obok jej podstawy. zapalenie ropowicze tkanek miekkich dna jamy ustnej o ciezkim przebiegu szybko rozprzestrzeniajace sie zapalenie tkanki lacznej. zaburzenia ruchomosci jezyka. . Igłę wkłuwamy bocznie od brodawki przysiecznej. w odległości około 0. dreszcze. leczenie ogolne (nawadnianie z uzupelnianiem niedoborow elektrolitowych). 15. odynofagia) i mowieniu. nacieczone tkanki często ulagaja martwicy Objawy ogolne: temp 40stopni. skora napieta. znacznie czesciej wystepuje w zuchwie. czasami oddychaniu. do którego z nerwu nosowo – podniebiennego odchodzą gałązki przed wejściem do kanału nosowo – podniebiennego.2. torbiel zawiazkowa (cystis follicularis) – – nalezy do torbieli szczek: nablonkowych: rozwojowych: zebopochodnych zwiazana jest z zawiazkami zebow stalych (zwykle trzecich trzonowych. deskowaty naciek okolicy podzuchwowej powyzej kosci gnykowej. podbrodkowych i podjezykowych. stany zapalne slinianki podjezykowej i/lub podzuchwowej. przykryty brodawką przysieczną. zmniejszona zawartosc bialka. jonoforeza. znieczulenie nerwu przysiecznego Znieczulenie nerwu nosowo – podniebiennego (od zwoju skrzydłowo-podniebiennego) powoduje nie tylko wyłączenie przedniego odcinka śluzówki podniebienia twardego. niedobor potasu Rozwoj zakazenia moze byc bardzo szybki i prowadzic do zamkniecia swiatla gornych drog oddechowych oraz zgonu lub szerzyc sie do przestrzeni przygardlowej i tkanek glebokich szyi otaczajacych tetnice szyjna wewnetrzna. Droga śródnosowa – n. zazwyczaj u młodych dorosłych lub w okresie dojrzewania. czyli bezposrednio przylegajacych do wyrostka zebodolowego szczeki i czesci zebodolowej zuchwy. zapewnienie droznosci drog oddechowych (tracheotomia). powiklania anginy paciorkowcowej.5 cm od brzegu wyrostka zębodołowego.5 ml płynu znieczulającego. obejmujace przestrzenie miedzypowieziowe drugiego kontaktu (czyli przestrzenie znajdujace sie w sasiedztwie przestrzeni pierwszego kontaktu. skośnie i ku górze.13.1. nosowo-podniebienny można osiągnąć w dolnym przewodzie nosowym po obu stronach przegrody nosa. wstrzykują 1ml płynu. Obydwa nerwy wydostają się na podniebienie twarde przez otwór przysieczny. Igłę prowadzi się na głębokość 1cm pod błoną śluzową i pod okostną dna jamy nosowej. skroniowa) i przechodzace na ich sasiedztwo najczesciej dotyczy dzieci znaczny obrzek polaczony z uniesieniem i przemieszczeniem jezyka. bole glowy. fetor ex ore Obrzek okalajacy cala szyje przyjmuje postac tzw „psiej obrozy”. trudnosci w przelykaniu (dysfagia. stan ogolny ciezki w badaniach laboratoryjnych: leukocytoza. stany zapalne migdalkow podniebiennych lub jezykowego. U osob zdrowych moze wystepowac jako powiklanie ograniczonego procesu ropnego. czyli przestrzen zwaczowa. rozwarstwienie na tepo i drenaz oraz antybiotykoterapia (na G+ i . roznicowanie: promienica. fizykoterapia – sollux. prowadzac do powstania zakazonych tetniakow. metronidazol we wlewie dozylnym – wysokie dawki. a po zbadaniu zdrenowanej tresci antybiotykoterapia celowana). bogato unerwioną. brak laknienia. gruzlica. 15. ale i gałązek łączących się ze splotem zębodołowym górnym przednim (siekacze przyśrodkowe górne). Znieczulenie wykonuje się obustronnie. glebokie naciecie tkanek (wydobywa sie posokowata tresc).

gdyz przeszczepy kostne autogenne lub materialy kosciozastepcze alloplastyczne (lub oba 50:50) wprowadza sie w zachylek zebodolowy zatoki ciecie rozpoczyna sie od grzbietu wyrostka. Rzadko udaje sie go odpreparowac od niewyrznietego zeba. W pozniejszym okresie moze wystepowac rozdecie kosci. zlamania zuchwy – podzial. Jezeli jest ona mniejsza niz 4-6 mm wskazana jest implantacja odroczona (koniecznosc uzyskania pierwotnej stabilizacji wszczepu) po 6-9 mies. krążenia. stan po radykalnej operacji Caldwell-Luca. umożliwia bowiem wprowadzenie wszczepów w trudnych warunkach anatomicznych. w bocznej scianie zatoki na wysokosci jej dna wykonuje sie osteotomie i preparuje okienko kostne o ksztalcie prostokata 25 x 15 mm. ksztalt i pozycja szczeki pozostaja wewnatrzustnie bez zmian. usuniecie .3. oddychania. Summers po raz pierwszy podniósł dno zatoki szczękowej metodą zamkniętą (tj. trojkata zatrzonowcowego. pierwsza pomoc Pierwsza pomoc: • ocena stanu ogolnego poszkodowanego. co podowuje podwyzszenie wysokosci wyrostka zebodolowego. kondensacja zlej jakosciowo kosci powiklania: przerwanie ciaglosci blony sluzowej zatoki (niewielkie ubytki można zaopatrzyc klejem tkankowym. Rozroznia sie 3 postacie zaleznie od fazy odontogenezy: Postać embrioplastyczna – z niezmineralizowanym zawiązkiem zęba – radiologicznie – ubytek jednokomorowy. 16. Postać odontoplastyczna – ze szczątkowym zawiązkiem zęba – radiologicznie – w świetle torbieli widoczny mniej lub bardziej zmineralizowany zawiązek zęba. a na rozpoznanie naprowadza lekarza brak zęba w łuku zębowym. wzgledne: przewlekle zapalenie zatok. obrazen i zaburzen • Ogólna – zapewnienie drożności dróg oddechowych. podniesienie dna zatoki) – – – – – – – – – najczesciej jest wykorzystywany jako zabieg pomocniczy przy implantacji. nastepnie wykonuje sie ciecie odbarczajace w okolicy klowej. tak by nie uszkodzic sluzowki zatoki. lifting zatoki szczekowej (sinus-lifting. obwodowo widoczna wykształcona korona zęba – najczesciej. wieksze blonami kolagenowymi) 16. przmieszczenie zebow sasiednich (jak w torbieli korzeniowej). przewlekly nikotynizm wskazania: nisko schodzacy zachylek zatoki. walu podniebienia lub brodki) lub zewnatrzustnie (talerz kosci biodrowej ) najwieksza zaleta zabiegu jest dostarczenie dodatkowej wysokosci i szerokosci kosci wspierajacej implanty. dlatego nalezy usunac torbiel wraz z zawiazkiem Wzrost torbieli jest wolny i bezobjawowy. Pierwszą operację podniesienia dna zatoki szczękowej z dojścia bocznego (tzw.– – – – – – zlokalizowana w miejscu niewyrżniętych lub przemieszczonych zębów. Rozrost nablonka w postaci sieci cienkich pasm wymaga roznicowania ze szkliwiakiem Leczenie: wyluszczenie torbieli w calosci 15. Przeciwwskazania: bezwzgledne: obecnosc guza w swietle zatoki. Tatum. walka z bólem. Zabieg wykonywany jest w warunkach ambulatoryjnych i polega na wprowadzeniu przeszczepu do dna zatoki. dopodniebiennnie. nie zawierający struktur zębowych. lateral window sinus lift) wykonał w 1975 r. Prze metodzie z dojścia bocznego możemy podnieść zatokę o 5. Lub ciecie w dole nadklowym. przy metodzie zamknietej o 33.5 mm przeszczepy kostne pobiera sie wewnatrzustnie (z guza szczeki. a w 1994 r. podczas gdy nisko schodzacy zachylek zatoki uniemozliwia wprowadzenie wszczepu. Histologicznie stwierdza sie nablonek wielowarstwowy plaski bez cech rogowacenia (co odroznia torbiel zawiazkowa od keratocysty) oraz brak nacieku zapalnego w scianie (co ma miejsce w torbieli korzeniowej). który ulega znacznej pneumatyzacji. a powstaly zachylek wypelnia sie materialem kostnym i wprowadza wszczep pod kontola wzroku.0-8. zmniejsza ryzyko odrzucenia przeszczepu przy prawidlowo wykonanej fazie chirurgicznej miedzy innymi poprzez lokalizacje strefy regeneracji kosci poza obszarem wystepowania obciazen czynnikiem decydujacym o jednoczasowym lub dwuetapowym podniesieniu dna zatoki z wszczepieniem implantu jest ilosc struktury kostnej ponizej dna zatoki. optymalizujac w ten sposob rozklad naprezen wywolanych silami okluzji w akcie zucia. zwłaszcza w bocznych odcinkach w obrębie szczęki. z dojścia przez grzbiet wyrostka).0 mm. Mieszek torbieli jest bardzo scisle zwiazany z czescia koronowa wokół szyjki zeba. Wykrywane są najczęściej przypadkowo. dalej 25-35 mm ku tylowi.1. Podniesienie dna zatoki szczękowej stwarza nowe możliwości leczenia implantologicznego. Postać zębonośna – z calkowicie wykształconym zębem – radiologicznie w ubytku kostnym. schorzenia alergiczne z niezytem blony sluzowej zatok i nosa. Sytuacja taka wystepuje najczesciej w okolicy guza szczeki. Okienko w jego dolnej czesci uchyla sie przez nacisk blaszki i unosi ze sluzowka ku zatoce i ku gorze.

niekorzystne – ze wzgledu na mechanizm: ze zgiecia. dawac czytelny kontrast na rtg.otwarte (szczelina zlamania ma polaczenie ze srodowiskiem zewnetrznym. ze zgniecenia. . z podwichnieciem.pełne (cala grubosc kosci). w okolicy trzonowcow i przedtrzonowcow. Po wyjałowieniu i osuszeniu ubytek wypełnia się materialem do wypelnien wstecznych. skośne (wewnetrzne i zewnetrzne) – zaleznie od przebiegu szczeliny zlamania w stosunku do dlugiej osi .pojedyncze (dwuodlamowe) – mnogie (wieloodlamowe) – mnogie drobnoodlamkowe. Przy pomocy wiertła (stożka odwróconego) opracowuje się ujście kanału w taki sposób aby powstały ubytek. ze zwichnieciem lub z przemieszczeniem calkowitym . pierwotny odroczony. byc dobrze tolerowane przez tkanki okolicy okolowierzcholkowej. łopatka Klarka – zlamania szczeki • Transport chorego po opanowaniu wstrząsu w pozycji bezpiecznej Klasyfikacja anatomiczna: . Powstałą jamę kostną przepłukuje się roztworem soli fizjologicznej. ze strzaskaniem (postrzalowe lub po duzym urazie) i zlozone (otwarte i z przemieszczeniem) • 16. łatwe. 4 wiazania Ivy lub Ernsta umocowane w odcinkach bocznych szczeki i zuchwy. odporne na wilgoc . Jeśli stwierdzi się niedokładne wypełnienie kanału konieczne jest wykonanie wypełnienia wstecznego. miec właściwości bakteriobojcze/statyczne. nie przebarwiac tkanek.bez lub z ubytkiem tkanki kostnej – w ranach postrzałowych .złamania trzonu (w linii posrodkowej. podanie surowicy lub szczepionki p-tezcowej • Szew pierwotny. niekarcinogenne.urazowe. skosne) – zlamania samej galezi lub jej wyrostkow. o okolicy kla. wyrostka kłykciowego (podglowkowe niskie i wysokie.podłużne.przyczyn zatamowanie krwawienia – zblizenie brzegow rany. zębodołowego . byc obojetne elektrochemicznie.2.otwarte. nie rozpuszczac sie w plynach tkankowych. nie draznic tkanek. w kacie zuchwy – zlamania miedzyzebowe i pozazebowe). stosowanie do wnetrza rany srodkow utleniajacych i odkazajacych. poprzeczne.zamknięte – nie ma połączeń między szczelinami złamania a jamami ciała czy środowiska. jalowy opatrunek uciskowy.z przemieszczeniem  z nakładaniem odłamów lub ich rozsunięciem  z bocznych odchyleniem odłamów . antybiotyki o szerokim spektrum. które wiazemy ze soba ligatura druciana po odpowiednich stronach – zaopatrzenie dwuszczekowe) • Łyżka z wąsami.bez przemieszczenia . klykciowe). tkanki mekkie sa nieuszkodzone . amalgamat srebra (wolny od cynku – zalecany . niepełne (nadlamanie lub pekniecie lub zlamanie podokostnowe „zielonej galazki”). . scisle przylegac do tkanek zeba. Powierzchnia wypełnienia powinna być równa i nie wystawać ponad przekrój korzenia zęba. zlamanie postrzalowe – w zaleznosci od rodzaju urazu i lokalizacji: zlamania zielonej galazki (zlamanie niekompletne). inicjowac proces cementogenezy i regeneracji otaczajacych tkanek.obustronne . poprzeczne. zlamania proste (calkowite przerwanie ciaglosci kosci). wtórny brzegu rany • Rodzaje zaopatrzeń tymczasowych (miekkie i sztywne): • czepiec i proca brodkowa (ewentualnie opaska lub chustka ktora otacza zuchwe i wierzcholek glowy lub szeroki przylepiec). .jako material stosuje sie: ten sam material ktorym wypelniano kanal. na swoim przekroju pionowym. lub w odcinkach uzebionych ze srodowiskiem j u) . materialy do wypelnien wstecznych w resekcji -po odcieciu szczytu wierzcholka korzenia w zabiegu resekcji nalezy dokladnie sprawdzic czy na calym przekroju korzenia widoczny jest material wypelniajacy. gałęzi (podluzne.z odchyleniem. nietoksyczne. opatrunek procowy [capistrum] • Szyna Tiegerstadta i wiązanie ligaturowe Ernsta lub Ivy (po 2 zeby z kazdej strony szczeliny zlamania -zaopatrzenie jednoszczekowe.pośrednie (z dala od msc urazu).materialy powinny: nie resorbowac sie i zachowywac stala objetosc. powinno chronić przed bólem • profilaktyka p-tezcowa – w przypadku wystepowania otwartych ran. patologiczne [toczacy sie w kosci proces chorobowy] – korzystne (szpara zlamania przebiega od gory i tylu ku przodowi i dolowi – przeciwwstawnie dzialajace ` grupy miesni zblizaja odlamy do siebie i przeciwdzialaja ich przemieszczeniu).bezpośrednie – złamanie następuje w miejscu urazu . dziobiastego. skuteczne. posiadał kształt trapezu większą podstawa zwróconego do korony zęba. podwiazanie duzych naczyn • Tymczasowe zaopatrzenie złamanych szczek chorego i ich unieruchomienie [szybkie. nie korodowac. byc szczelne. bioakceptowalne. z oderwania.jednostronne .staranne oczyszczenie i opracowanie rany. po czym ranę tkanek miękkich szczelnie się zaszywa . zamknięte.

tzn. która w następstwie powoduje utrudnione gojenie się rany poekstrakcyjnej i stwarza duże dolegliwości bólowe. chirurgiczne usuwanie korzeni zebow W przypadku. polimery (Diaket) 16. Po odwarstwieniu . nie należy tych prób ponawiać. nałoży nieprawidłowo dzioby kleszczy lub zastosuje niewłaściwą technikę wyważania zęba. gdy zastosuje on niewłaściwe narzędzia. Złamanie zęba podczas usuwania zdarza się najczęściej z powodu jego znacznego zniszczenia procesem próchnicowym. preparat MTA (mineralny agregat trojtlenkoey – dwutlenek krzemu. nadmierny rozbieżny kierunek korzeni zębów wielokorzeniowych. Tylko takie postępowanie może zabezpieczyć chorego przed wystąpieniem trudnych do przewidzenia powikłań o charakterze zapalnym. dlatego niezbędne jest odpowiednie przygotowanie lekarza. by uwidocznić korzeń i stworzyć możliwość jego usunięcia. celem dobrego uwidocznienia korzeni zębów. cementy glassionomerowe. w jałowych rękawiczkach. by oddzielić korzeń bliższy od dalszego Ważne jest prowadzenie wiertła aż do dna komory zęba. Powikłanie to może wystąpić również z winy lekarza. które ułatwia nam prawidłowe postępowanie i ocenę struktur anatomicznych otaczających ząb. cementy cynkowo-fosforanowe. gdy usunięcie korzeni policzkowych w jednym bloku nie powiedzie się. Brutalne próby usuwania korzenia zęba dźwigniami mogą ponadto prowadzić do wtłoczenia go do zatoki szczękowej lub uszkodzenia nerwu zębodołowego dolnego w kanale żuchwowym. gdy usunięcie zęba nie powiedzie się w sposób typowy. Przed przystąpieniem do zabiegu należy wykonać zdjęcie radiologiczne. cementy kostne. szczególnie zakrzywienie korzenia. a także usunięcie korzenia przy pomocy dźwigni jest niemożliwe. Rozdzielenie korzeni (separatio radicum) W przypadku odłamania korony zęba wielokorzeniowego usunięcie korzeni w jednym bloku jest niemożliwe ze względu na ich rozbieżne ustawienie. tlenek cynku z eugenolem. Usunięcie rozdzielonych korzeni nie sprawia już na ogół trudności. przy użyciu kleszczy lub dźwigni. wykonujemy w przedsionku jamy ustnej cięcie pionowe rozbieżne. cermety. zbliżamy brzegi zębodołu jałowym tamponem. gutaperkę. chorego oraz instrumentarium. Drugi korzeń można usunąć przy użyciu odpowiedniej dźwigni Wintera. IRM. Gdy doszło do odłamania korony. Powstaje rana szarpana. W zębach trzonowych dolnych wiertło prowadzimy prostopadle do wyrostka zębodołowego. Jeżeli zabieg wykonujemy w warunkach sali zabiegowej. przystępujemy do operacyjnego jego usunięcia. Po usunięciu korzeni zębodół przemywamy roztworem soli fizjologicznej. prowadzimy go dalej na salt zabiegowej. Cavit). należy je rozdzielić wiertłem. Prawidłowo wykonana separacja korzeni nie powoduje zniszczenia tkanek miękkich otaczających i pozostawia zębodół jak po prawidłowo wykonanej ekstrakcji. Odłamanie korony zęba wielokorzeniowego jest wskazaniem do rozdzielenia korzeni przy pomocy wiertła. celowe jest zniesienie jej wiertłem różyczkowym. cementy glassionomerowe modyfikowane żywicą. wysokomiedziowy) osadzany na lakierze kopalowym. złote folie. przystąpić do operacyjnego jego usunięcia. prowadząc tym razem wiertło prostopadle do kości wyrostka zębodołowego. oddzielając korzeń podniebienny od korzeni policzkowych. w tym samym dniu. Jeśli dłutowanie jest kontynuacją usuwania zęba. a także hipercementoza wierzchołka korzenia. Najczęściej złamaniu podczas usuwania ulega pierwszy ząb przedtrzonowy górny. Niekiedy budowa anatomiczna zęba usposabia go do złamania. Następnie wprowadzamy dźwignię Beina w wytworzoną szczelinę i wykonując ruch półobrotowy powodujemy zwichnięcie korzeni. do pracy przystępujemy po chirurgicznym myciu rąk. kompozyty.W każdym przypadku złamania zęba podczas usuwania należy niezwłocznie. co znacznie ułatwia usunięcie pozostałego korzenia. trzonowce górne i dolne oraz pozostałe zęby przedtrzonowe. Rozdzielenie korzeni ułatwia usuwanie pojedynczych korzeni zęba. Prowadzi to bowiem do znacznego zniszczenia tkanek miękkich otaczających oraz kości wyrostka zębodołowego. znosimy frezem ostre brzegi kości wyrostka zębodołowego. przemycie go roztworem soli fizjologicznej i osuszenie. natomiast złamanie korzenia powyżej szyjki – do operacyjnego jego usunięcia poprzez dłutowanie. W żuchwie wprowadzamy dźwignię Beina między kość wyrostka zębodołowego a korzeń i usuwamy go. dłutowanie wykonujemy na sali operacyjnej. Bardzo ważną sprawą jest dobre oświetlenie pola operacyjnego. Dłutowanie korzenia zęba Wskazaniem do dłutowania jest złamanie wierzchołka korzenia.jest sferoidalny. wzmocnione cementy (Super EBA – cement etoksybenzoesowy. a próby nałożenia kleszczy korzeniowych nie powiodą się. W zębach trzonowych górnych wiertło prowadzimy równolegle do wyrostka zębodołowego. Dłutowanie jest zabiegiem operacyjnym.3. cementy polikarboksylowe. Do podjęcia zabiegu niezbędne jest przygotowanie instrumentarium i pola operacyjnego. wapnia i aluminium). na ogół przez brodawkę dziąsłową. śruby tytanowe. złamanie zęba jednokorzeniowego powyżej szyjki lub pozostawienie wierzchołka korzenia po ekstrakcji nie doprowadzonej do końca. Gdy zabieg ten jest konieczny ze względu na trudności techniczne powstałe w trakcie usuwania zęba. przy zębie bliższym sąsiadującym z zębem usuwanym i prowadzimy je do załamka przedsionka w taki sposób. Rozdzielenie korzeni wykonuje się przy użyciu jałowej prostnicy oraz jałowych wierteł różyczkowych lub szczelinowych. aby szycie przypadło na podłożu kostnym. Odstąpienie od usuwania korzenia w danym dniu jest błędem sztuki lekarskiej. Gdy przegroda kostna międzykorzeniowa jest bardzo gruba. W szczęce. Polega ono na nacięciu. jeżeli natomiast usuwamy złamany korzeń tkwiący dłuższy czas po ekstrakcji. odwarstwieniu płata śluzówkowo – okostnowego i zniesieniu kości wyrostka zębodołowego w takim stopniu.

głowa żuchwy pozostaje w dole stawowym.wewnątrz stawowe . się w str. .po stronie urazu gałąź traci podparcie. złamania bezpośrednie .spowodowane zgięciem. zapewnia przy tym dobre gojenie poprzez uniknięcie traumatyzacji tkanek miękkich i kości. o Z odchyleniem – glowa zuchwy pozostaje w dole stawowym. Obecność drucików jest punktem odniesienia dla korzenia. gdy zębodół jest zagojony. Uwidoczniony korzeń nie przedstawia już trudności w usunięciu Po jego wyjęciu wygładzamy brzegi kostne wyrostka zębodołowego frezem. zlamanie wyrostka klykciowego Złamanie wyrostków kłykciowych [stawowych]: • mechanizm powstania: zazwyczaj posredni uraz w okolicę bródki (lub kata zuchwy) i towarzyszyc moze zlamaniu trzonu zuchwy. Z lub bez przemieszczenia. tylnym lub przednim i odchylona od dlugiej osi w pierwotnym polozeniu o nie wiecej niz 40stopni o z przmieszczeniem calkowitym – zupelny brak kontaktu odlamow • Zaleznie od msc zlamania rozrozniamy: o niskie złamania podgłówkowe – uraz od dołu ku górze.śluzówki wraz z okostną uzyskujemy płat trójkątny. Dla ułatwienia lokalizacji korzenia można posłużyć się wałem zgryzowym wykonanym z wosku. linia pośrodkowa przesuw. który utrzymujemy hakiem. co prowadzi do jego uwidocznienia. skośna w dół i ku tylowi o wysokie złamanie podgłówkowe . co 1 cm metalowymi znacznikami (druciki). wskazania do wypelnienia wstecznego przy resekcji – – – – – – – – po odcieciu szczytu wierzcholka korzenia w zabiegu resekcji nalezy dokladnie sprawdzic czy na calym przekroju korzenia widoczny jest material wypelniajacy. przemywamy ranę roztworem soli fizjologicznej. Objawy kliniczne bywaja malo wyrazne. powierzchnie odlamow stykaja sie ze soba o ze zwichnięciem – glowa zuchwy jest przemieszczona poza dol stawowy w kierunku przysrodkowym. Nieco odmienne postępowanie jest konieczne. Dłutowanie korzenia zęba jest zabiegiem przyspieszającym znacznie efekt końcowy. pecherze powietrza zeby leczone endodontycznie duzo wczesniej resorpcja materialu wypelniajacego kanal brak pewności że usunięte zostało zrodlo infekcji i nie ma dodatkowych kanalow czy przewezen uszkodzenie lub przemieszczenie powierzchni wypelnienia kanalu podczas odcinania wierzcholka wiertlem kanal wypelniony materialem niestabilnym w warunkach obecnosci plynow fizjologicznych lub o zbyt krotkim czasie wiazania (-> pecherze) lub o wlasciwosciach reologicznych (plastyczna deformacja i plyniecie) 17. jezeli okostna jest nieuszkodzona i nie ma przemieszczenia odlamu.1. adaptujemy płat śluzówkowo – okostnowy i zeszywamy go szwami pojedynczymi nylonowymi. 17.złamanie pozastawowe -linia zlamania biegnie od wcięcia półksiężycowatego do tylnej krawedzi zuchwy . gdy zamierzamy usunąć korzeń po nie doprowadzonej do końca ekstrakcji zęba. po odwarstwieniu stwarzając płat trójkątny. dalszy koniec odlamu mniejszego jest odchylony do wewn.głowa stawowa zwichnięta ale torebka nie przerwana . który zamierzamy usuwać. 17.2.złamanie w obrębie szyjki kłykcia . prowadząc wiertło od brzegu kostnego ku wierzchołkowi korzenia.gdy złamanie oba wyrostki. z wtopionymi np. przesuwa się ku górze.urazem pośrednim w bródkę .. na zewn. szwy zdejmujemy po 6–7 dniach od zabiegu.powstaje zgryz otwarty. nie traci kontaktu z gałęzią żuchwy . Niekiedy konieczne jest zniesienie blaszki kostnej wyrostka zębodołowego do samego wierzchotka korzenia. Gdy gojenie przebiega prawidłowo. po którego założeniu wykonujemy zdjęcie radiologiczne. bocznym. Dalsze postępowanie – jak przy dłutowaniu Zorientowanie się w położeniu pozostawionego korzenia w odcinku bezzębnym może sprawiać pewne trudności. zgryz otwarty bardzo zaznaczony Na RTG: szczelina u podstawy wyrostka. urazu . Wskazania do wypelnienia wstecznego: niedostateczne udroznienie i wypelnione kanaly nieszczelne wypelnienie kanalow. kuk przodowi lub tylowi o z podwichnieciem – glowa zuchwy wychyla sie z dolu stawowego pod katem 40stopni. Zębodół zaopatrujemy jałowym tamponem. Wykonujemy wtedy cięcie poziome na grzbiecie wyrostka zębodołowego oraz cięcie pionowe do załamka przedsionka. Jedynie zlamania postrzalowe maja charakter bezpośredni. Po osuszeniu pola operacyjnego rozpoczynamy znoszenie kości wyrostka zębodołowego nad korzeniem.

capistrum [bandażowanie]. zlamania wyrostka gwarantujące uzyskanie kontaktu z galezia zuchwy .zgryz otwarty.leczenie: zaopatrzenie dwuszczękowe za pomocą szyn [lanych. zlamania podklykciowe wysokie i niskie .z. czaszki i kregoslupa na wyrostek klykciowy): p-a i s-b * LECZENIE: . dobrze ograniczony  rozrost powolny. zaburzenia wzrostu zuchwy) 17.5cm. słuchowy . podparcie na ostatnich zębach. pod uciskiem palca. akrylowa (w bezzebiu umocowana szwem okolnym) . z wysp Malasseza. skrocenie galezi zuchwy o nie wiecej niz 0.5 cm. wynikajacych z faktu ze zlamanie dotyczy jednego z elementow ssz i moze powodowac bezposrednie mechaniczne i czynnosciowe zaburzenia w stawie (zesztywanienie. żeby ulegają – . kondylektomia (zlamania wieloodlamowe). jednoczesnie trzon zuchwy w czesci przedniej jest pociagany ku dolowi przez miesnie nadgnykowe) lub ze zbaczaniem w stronę złamania w złamaniu jednostronnym – obrzęk tkanek miękkich – ograniczenie ruchomości głowy żuchwy (w strone zdrowa przy zlamaniu 1stronnym). osadzanych na cement].przy przemieszczeniu odłamów kostnych – płyta zgryzowa. a gdy nie ma protezy aparat Gunninga Porta W złamaniu obustronnym wyrostka kłykciowego: . skrocenie galezi o ponad 0. lub listewki zębowej.szew kostny. usuniecie krazka stawowego (w zlamaniach ze zwichnieciem i uszkodzeniem krazka) . z ziarniaków związkowych – jest to nowotwór nabłonkowy – głównie w żuchwie w okolicy kąta. chrzęst pergaminowa ty.nastawienie . – etiologia związana z pozostałością narządu szkliwotwórcz. + hypomochliony po obu stronach na 2-3 tyg – prawidłowe leczenie jest warunkiem zmniejszenia ryzyka powaznych powiklan.szyny nazębne i wyciąg międzyszczękowy na 4-6 tyg (dzieci 3-4) + hypomochion na jedną stronę (w brakach uzebienia dodatkowy wal akrylowy dla stworzenia stref podparcia). nowotwory niezlosliwe zebopochodne • niezłośliwe [neoplasma benignum] = łagodne o cechy:  otoczony torebka łącznotkankową. zlamania wewnatrzstawowe. trzeszczenie przy rozwieraniu szczek – zgryz otwarty i tylozgryz w złamaniach obustronnych (galezie zuchwy wskutek braku oparcia w stawach ulegaja przmieszczeniu ku tylowi i ku gorze. dzieci do 12 r. badanie przez p.leczenie ortopedyczne wskazania: zlamania wysokie.złamanie w obrębie glowy zuchwy . akrylowych. gwoździowanie. odchylenie odlamow o ponad 30 stopni w plaszczyznie czolowej. bez naciekania tkanek  zbudowany z tkanek naśladujących tkanki macierzyste i dobrze zróżnicowanych  wzrost rozprężający [zanik tkanek otaczających]  nie nawracają szkliwiak [ameloblastoma]  [PÓŁZŁOŚLIWY] – najczęstszy guz zębopochodny.o . – powoduje resorpcję kości [złamania patologiczne].ból i napięcie w okolicy przydusznej i w okolicy ssż przy palpacji i ruchach zuchwy oraz przy nagryzaniu – niemożność zwarcia szczęk – zaburzenia zwarcia – roznica w uksztaltowaniu okolicy stawowej. zlamanie wyrostka z przemieszczeniem nieprzekraczajacym 30 stopni.3.złamanie przedniej ściany przewodu słuchowego zewnętrznego Na RTG: szczelina skośna lub pozioma w obrębie szyjki złamanie głowy żuchwy [kłykciowe] – wewnątrzstawowe .leczenie chirurgiczne – rzadko – wskazania: zlamanie ze zwichnieciem w ssz. obronne ograniczenie rozwarcia szczek – możliwość krwawienia z przewodu słuchowego a nawet jego przebicie – rozpoznanie: rtg w przynajmniej 2 projekcjach (trudnosci diagnostyczne ze wzgledu na nakladanie sie struktur nosogardla. bezzebie aparat Gunning-Porta I POMOC : . w bezzębiu gdy jest proteza – proca podbródkowa + czepiec+ wyciąg.odłam mniejszy [głowa] przesunięty do wewnątrz i przodu Na RTG: rzadko widoczna * OBJAWY: . (mozliwosc uszkodzenia osrodka wzrostu podczas zabiegu chir).

jednokorzeniowe z otwarta zgorzela miazgi zęby powodujące ostre zapalenie tkanek okolowierzcholkowych. może powodować nerwobóle [ucisk] . 18. leczenie: wyłuszczenie z torebką * zębiak twardy [odontoma durum] – zbudowane z zębiny. maja skłonność do nawrotów . diagnostyka: RTG. zniekształca kość. * kostniwiak łagodny[ cementoma benignum].nabłonkowy guz zebopochodny wapniejący [tumor epithelialis odontogenes calcifikans] . rośnie szybko. później ulegają zaciemnieniu ze strefa przejaśnienia wokoło  Może przypominać ziarniniak okołowierzchołkowe * włókniak kostniwiejący [ fibrocementoma calcificans].leczenie: wyłuszczenie wraz z zębem w sąsiedztwie którego się znajduje. może utrudniać wyrzynanie zębów stałych lub ich nie prawidłowe ułożenie. gruczolakoszkliwiak .różnicowanie: torbiele.włókniak zębopochodny [fibroma odontogenes] . chyba. jamisty guz.kostniwiak [cementoma] – częściej w żuchwie.włókniak szkliwiakowy [fibroma ameloblastikum] . wysłany cienka wyściółką bez torebki.zębiak [odontoma] z tk. bezobjawowy. półpłynną. nie dając objawów.zebiniak [dentinoma] . jest otorebkowany i nie wrasta do szpiku c. wokół zęba z martwą lub żywą miazgą . przemieszcza zęby. w szczęce.rozluźnieniu i zmianie ustawienia zwykle torbielowaty. zlamanie korzenia (pozostawia sie odlam zawierajacy wierzcholek do czasu samoistnej resorpcji.na RTG: przejaśnienie [niedojrzałe]. postacie: lity.makroskopowo – gąbczasty. otoczony torebką łącznotkankową .rośnie rozprężająco niszcząc kość * dysplazja okołowierzchołkowa kostninowa [ dysplasia periapikalis cementalis] * kostniwiak olbrzymi [ cementoma gigantoformis] ~ leczenie – usunięcie zmiany z pozostawieniem zębów. śluzaki. prosty b.w obrazie histologicznym tk. zwichnięte lub złamane na skutek urazu – zlamanie koronowo-korzeniowe. jednokomorowy postacie: a. później zaciemnienie z obwódką. molle] – zbudowany z tkanki łącznej i nabłonka szkliwneg. ziarniniaki.guz barwnikowy – – 18. Ustnej -RTG: korzenie w obrębie guza są zresorbowane. znaczne wysuniecie zeba z zebodolu. okostnej i kości zęby z torbielami zawiązkowymi niekiedy zęby przemieszczone. wskazania do usuniecia zebow mlecznych – – – – – – – – – – ekstrakcje seryjne w profilaktyce ortodontycznej (8 mlecznych – kly i pierwsze trzonowce i 4 stale – pierwsze przedtrzonowce) przetrwale zeby mleczne po sprawdzeniu obecnosci i ulozenia zawiazka zeba stalego reinkluzja (ponowne zaglebianie sie zeba wglab zebodolu) dodatkowe i nadliczbowe zeby mleczne. mesiodens (rzadko wystepuja) uogolniona makrodoncja zeby wglobione – jesli nie można opracowac kanalu i przeprowadzic leczenia kanalowego zęby wielokorzeniowe ze zgorzelinowym rozpadem miazgi. najczęściej rozwija się podczas drugiego zabkowania. sz. wielokomorowy. wypełniony płynem z licznymi drobnymi ząbkami . wykrywany przypadkowo na RTG. barwnikowy niemowląt – do 1 r.przejaśnienia w okolicy wierzchołka. i złogi cementu które wytwarza .gruczolakoszkliwiak [ adenoameloblastoma] . nabłonkowej i mezenchymalnej. rzadziej lity. wielokomorowy porównywany jest do baniek mydlanych lub plastra miodu . rośnie powoli.. zwichniecie zeba ze znacznym przemieszczeniem. cementu i szkliwa * zebiak miękki [o.[ punkcja lub wycinek ] .włókniakozębiak szkliwiakowy [ fibrocementoma amelobalsticum] .1.rośnie powoli.zębiakoszkliwiak [odontoameloblastoma] . uwypukla się w przesionku j. wtloczenie zeba mlecznego w .wzrost powolny.leczenie usuniecie radykalne w granicy zdrowych tkanek . otoczony torebka łącznotkankową. chrzestniakosluzak . wypełniony treścią galaretowatą.ż. że są w rozpadzie zgorzelinowym to je usuwamy . * zębiak mieszany [ odontoma mixtum] * zębiak złożony [ odontoma compositum] – twór torbielowaty. włóknista. szaroróżowy.mikroskopowo – z komórek nabłonkowych ułożonych w gniazda .śluzak [myxoma]  [PÓŁZŁOŚLIWY] – wlokniakosluzak.torbiel zawiązkowa wapniejąca [cystis odontogenes calcifikans] . sz.

oczyszczenia i wypełnienia kanału. tytanowy. jak i na godzinę przed zabiegiem. zlamania zuchwy – pierwsza pomoc – patrz 16. oslabienie. a niekiedy obejmuje rozlegle powierzchnie blony sluzowej. Następnie. po immunosupresji zeby z zaawansowana patologiczna resorpcja korzenia zeby z nieodwracalnym procesem zapalnym blisko okresu wymiany (z zachowanym mniej niz 2/3 korzenia) nawracajace stany zapalne tkanek okolowierzcholkowych. natomiast przy resekcji większej liczby zębów wskazane jest dodatkowo znieczulenie przewodowe. Po uzyskaniu zniesienia odczucia bólu w obrębie planowanego zabiegu wykonuje się cięcie błony śluzowej wraz z okostną. W przypadku. aby wypełnienie przewodu korzeniowego przeprowadzić przed zabiegiem. a materiał uszczelniający stanowi cement fosforanowy. a na zdjęciach rentgenowskich daje wyraźny kontrast. czynność tą wykonujemy podczas zabiegu. brak mozliwosci leczenia zachowawczego 18.– – – – – – – – kierunku zawiazka zeba stalego zęby wrodzone i noworodkowe wskazania ogolne: choroby odogniskowe.3. mononukleoza leczenie – miejscowe: przemywanie martwiczej tkanki 3% woda utleniona. bole glowy. przy pomocy skrobaczki kostnej odpreparowuje się płat śluzówkowo – okostnowy od podłoża kostnego. uposledzenie odpowiedzi immunologicznej (np.1. pedzlowanie owrzodzen 1% plynem Fowlera (Kalium arsenicosum) lub 2% roztworem glicerynowym trypaflawiny. dieta bogatobialkowa 19. zaczerwienienie). Prawidłowość przeprowadzonego leczenia endodontycznego oceniamy na podstawie wykonanego zdjęcia rentgenowskiego. 19. wzmagajace sie przy pobieraniu pokarmow i dotyku. skad rozprzestrzenia sie na najblizsza okolica dziasla (martwica. rzadziej gutaperkowy.1. agranulocytoza. zalecamy pacjentowi środki nasenne i uspakajające. zespoly uposledzonej odpornosci. dlatego wydaje się słuszne. przebieg zabiegu resekcji Przygotowanie do zabiegu resekcji wierzchołka korzenia Przygotowanie miejscowe przed zabiegiem obejmuje sanację jamy ustnej. fetor ex ore bolesne powiekszenie wezlow chlonnych podzuchwowych i podbrodkowych roznicowanie: bialaczka. Technika zabiegu Zabieg wykonuje się w znieczuleniu nasiękowym. bo pod kontrolą wzroku poszerzenia. wrodzone wady serca. nikotynizm. obecnosc przetok i ropni zle nastawienie rodzica do leczenia zeby w rozszczepach podniebienia pierwotnego i wtornego ze wskazan ortodontycznych lub protetycznych niedorozwoj umyslowy. moze powodowac szybka destrukcje kosci wyrostka. wrzodziejące zapalenie jamy ustnej – – – – – – – – – – zaczyna sie zwykle niezytowym zapaleniem blony sluzowej jamy ustnej rozwoj moze byc zwiazany ze specyficznymi czynnikami: stres. urazy tkanek umiejscowiony jest na brodawkach dziaslowych (martwica szczytow brodawek). poszerzenie. krwawienie slinotok. Po odsłonięciu blaszki zbitej wyrostka zębodołowego wiertłem różyczkowym tub frezem (wyjątkowo dłutem). wysoka temp silne bole samoistne. oklady z 5% roztworu trypsyny. wargi. Wadą jest znaczne przedłużenie czasu trwania zabiegu. obrzek.2. duze dawki wit. Zaletą tego sposobu postępowania jest możliwość dokładnego. odkażenie i wypełnienie kanału korzeniowego zęba przeznaczonego do resekcji. należy znieść kość nad wierzchołkiem korzenia . 18. przechodzac na jezyk. W celu premedykacji. udrożnienie. Kanał powinien być wypełniony trwałym materiałem. niedozywienie. gdy reskecja polaczona jest z odbarczeniem torbieli – ciecie Pichlera). w dniu poprzedzającym zabieg. gdy ząb tkwi w jamie torbieli i stały wysięk uniemożliwia prawidłowe przeleczenie i wypełnienie kanału przed zabiegiem. C i B complex. ktora prowadzi do jej martwicy i sekwestracji Glebokie owrzodzenia pokryte mazacymi sie rzekomobloniastymi nalotami zoltawymi lub szarymi Zle samopoczucie. HIV). Dobór cięcia uzależniony jest od warunków istniejących w jamie ustnej i planowanego zabiegu (najczesciej ciecie Partscha. 3% roztworem dwuweglanu sodu. usuniecie kamienia nazebnego i sanacja jamy ustnej po ustapieniu objawow ostrych – ogolne: antybiotyki w ciezkim stanie (metronidazol). który nie działa drażniąco na tkanki okołowierzchołkowe i nie ulega resorpcji. Najczęściej stosowanym materiałem do wypełnienia kanału jest ćwiek srebrny. dla siekaczy przysrodkowych gornych i dolnych ciecie katowe.

braki zebowe. choroba rozpoczyna sie nagle i ma bardziej burzliwy przebieg ograniczone ogniska zapalne okolozebowe sa czesciej pkt wyjscia rozleglych procesow zapalnych – budowa kosci (-> liczne przestrzenie szpikowe miedzy beleczkami kostnymi. oczodolu. zlamanie kosci jarzmowej – patrz 9. W dalszym etapie łyżeczką kostną usuwa się zapalenie zmienioną tkankę i ziarninę. p-bolowe. szerzace sie wzdluz powiezi i naczyn.: ropien . szczeki. bolesnosc uciskowa) leczenie: punkcja (dwie igly punkcyjne – 1 do wprowadzania antyseptykow do zatoki. który poprzez tkankę łączną przekształca się w kość. po czym ranę tkanek miękkich szczelnie się zaszywa Ubytek kostny wypełnia się skrzepem. ropniak zatoki szczekowej (empyema sinus maxillaris) – – – – – – (przyp. czola. leki p-zapalne. stany zapalne zebow mlecznych – – – – – – u dzieci procesy przebiegaja z inna dynamika ze wzgledu na: rozny stopien wyksztalcenia odpowiedzi immunologicznej.2. obrzek i zaczerwienienie blony sluzowej nosa. ssz). resorpcja lub niecalkowicie wyksztalcone korzenie. Po dokładnym oczyszczeniu ubytku kostnego. Cięcie korzenia prowadzi się prostopadle do długiej osi zęba. odmienna anatomie struktur tkanek twarzoczaszki. W celu zmniejszenia obrzęku. czynnosci ssz i funkcji zucia) . 20. podwyzszona temp. pseudoefedryna). jak również celem zapobieżenia krwawieniu. duza ilosc polaczen miazgowo-ozebnowych) sprzyjaja przenikaniu zakazenia do kosci szczek uwarunkowania anatomiczne sprzyjaja szerzeniu sie procesow przez ciaglosc wieksze ryzyko ciezkich powiklan procesy zapalne dzialajace w okresie wzrostu i rozwoju uszkadzaja skladowe rozwijajacego sie ukladu stomatognatycznego (osrodki wzrostu. wrzodziejące zapalenie dziasel – patrz 18. Po wyjałowieniu i osuszeniu ubytek wypełnia się amalgamatem srebra lub miedzi. p-goraczkowe. Powierzchnia wypełnienia powinna być równa i nie wystawać ponad przekrój korzenia zęba. aby powierzchnia odciętego korzenia była na jednym poziomie z dnem ubytku kostnego Następnie przy pomocy dużego wiertła różyczkowego lub frezu wygładzić należy ostre brzegi ubytku kostnego i korzeń zresekowanego zęba. obkurczajace blone sluzowa (oksymetazolina. rozny stopien rozwoju i dojrzalosci biologicznej dziecka. cienka warstwa szkliwa. 2 do odplywu tresci ropnej i plynu). Powstałą jamę kostną przepłukuje się roztworem soli fizjologicznej.2. bogate unaczynienie okolicy szczek i twarzy procesy rozwijaja sie szybciej i przybieraja ostra postac. Jesli brak poprawy – FESS 19. w razie bólu środki przeciwbólowe. 19. cienka warstwa cementu. na swoim przekroju pionowym. cienka warstwa kosci otaczajacej zeby i zawiazki) oraz budowa ukladu zebowo-szczekowego (-> szeroka komora miazgi. bole glowy. Objawy podobne do ostrego zapalenia zatoki. zaburzenia zgryzu. Szwy usuwa się po 5–6 dniach od zabiegu. 20. antybiotykoterapia doustna celowana. a na przekroju korzenia zęba widoczny jest materiał wypełniający kanał. tak aby można było prześledzić przekrój kanału korzeniowego. uczucie rozpierania w okolicy nasady nosa. Przez okres kilku dni po zabiegu wskazana jest dieta papkowata i płukanie jamy ustnej środkami odkażającymi.2.1. obejmujace najczesciej wiecej niz 1 przestrzen anatomiczna) odmiana ostrego ropnego stanu powstaje przez nagromadzenie tresci ropnej w naturalnej jamie ciala bez mozliwosci odplywu lub wyniku zakazenia tresci sluzowej sluzowiaka obrzek i nacieczenie zapalne blony sluzowej w okolicy naturalnego ujscia zatoki do nosa powoduje calkowite zamkniecie swiatak zatoki. o bardziej burzliwym przebiegu (uposledzona droznosc nosa. ropowica -ostre rozlane zapalenie ropne dotyczące luźnej tkanki łącznej. lub nieznacznie skośnie.ostro odgraniczone zbiorowisko ropy w przestrzeni tkankowej w jamie powstalej przez rozpad tkanek. przy pomocy wiertła szczelinowego odcina się około 3–4 mm szczytu korzenia zęba. leki mukolityczne. ropniak – w naturalnej jamie. Jeśli stwierdzi się niedokładne wypełnienie kanału konieczne jest wykonanie wypełnienia wstecznego Przy pomocy wiertła (stożka odwróconego) opracowuje się ujście kanału w taki sposób aby powstały ubytek. prowadzac do ciezkich poznych nastepstw (zaburzenia rozwoju kosci. Zasadą jest. zawiazki zebowe. Po czym sprawdza się ponownie czy cała zapalnie zmieniona tkanka i ziarnina została usunięta. posiadał kształt trapezu większą podstawa zwróconego do korony zęba. chorym po zabiegu zaleca się stosowanie zimnych okładów.zęba resekowanego.3.3. 20. zatrzymanie zebow.

przecina się okostną na całej długości pola zabiegowego w odległości od brzegu dziąsła =[ 2x wysokość najgłębszej recesji +2-3 mm] .recesja sięga do granicy śluzówkowo. szerokie dziąsło przyczepione [> 3mm] i grubość dziąsła > 1mm)))))))))) 2. . przemieszczony dokoronowo: Metoda płata półksiężycowatego – w pojedynczych klasach I. wycofać stan zapalny przyzębia . Przeszczep podnabłonkowy tkanki łącznej [najlepsza metoda] .efektywne gdy recesja klasy I. brak utraty przyczepu łącznotkankowego na powierzchniach stycznych II klasa . Płat przyszywa się pojedynczymi szwami odtwarzając również nowy brzeg dziąsła i brodawki międzyzębowej. powstaje płat mostkowy podwójnie po bokach uszypułowany . rozszerza się cięcie do zębów sąsiednich z recesją i preparuje płat śluzówkowy .1. w odległości przynajmniej 2 mm od brzegu dziąsła wykonuje się półksiężycowate nacięcie dla uzyskania obustronnie uszypułowanego płata.dziąsłowej lub ją przekracza. Całość rany pokrywa się opatrunkiem z cementu chirurgicznego a. klasy IV – niepewne .idealna technika powinna zapewnić: * pokrycie całkowite [przesuniecie brzegu dziąsła do granicy szkliwno. Wymieniony płat przesuwa się bocznie i pokrywa nim obnażoną okostną i korzeń zęba. Płat złożony np. utrata przyczepu łącznotkankowego na powierzchniach stycznych lub zaburzenia topografii dziąsła IV klasa .pierwsze ciecie lekko łukowate w odległości od brzegu dziąsła =[ 2x Wysokość najgłębszej recesji +2-3 mm].najpierw należy wyeliminować czynniki etiologiczne: niewłaściwy sposób szczotkowania.dziąsłowej lub ją przekracza. klasy III – częściowe. brak utraty przyczepu łącznotkankowego na powierzchniach stycznych III klasa .płat jest przesuwany dokoronowo. płat podwójnie uszypułowany] Leczenie operacyjne tych stanów polega na wycięciu z pewnym marginesem tkanki w okolicy obnażonego korzenia zęba. Ze zdrowego odcinka wyrostka zębodołowego przylegającego do szczeliny dziąsłowej odwarstwia się uszypułowany płat śluzówkowy. gdy korony do. przemieszczamy go dokoronowo. wady zwarcia.z kolei od strony szczeliny dziąsłowej preparuje się płat śluzówkowo-okostnowy do miejsca przecięcia okostnej. Uszypułowany przesuwalny płat: . pierwsza pomoc w zlamaniach zuchwy – patrz 16.ż. i nie stosujemy szwów. usunąć niewłaściwe przyczepy wędzidełek.Płat obrotowy [np.metoda jednoczasowa – przeszczep bezpośrednio na recesję . utrata przyczepu łącznotkankowego i kości wyrostka na powierzchniach stycznych .20. nie!!! bo w czasie rozwoju uzębienia przyczep łącznotkankowy może wpełzać sam dokoronowo redukując recesję . 21.dziąsłowej.gdy ubytki pochodzenia niepróchnicowego poniżej granicy szkliwno-cementowej nie wypełniamy ich bo trudniej się tworzy przyczep . dociśnięty i unieruchomiony szwami międzybrodawkowymi.leczenie: u osób dorosłych należy wdrożyć leczenie chirurgiczne u dzieci do 14 r.3.należy wykonać leczenie recesji prze leczeniem ortodontycznym a nie trzeba gdy wykonujemy korony protetyczne naddziąsłowe.rokowanie: klasy I i II – bardzo dobre. gojenie rany na podniebieniu długie przez ziarninowanie b.dziąsłową.1.klasyfikacja wg Millera: I klasa .metoda dwuczasowa – przeszczepem poszerzone najpierw dziąsło a później naciągnięte na recesję ~ wady tych metod: * zastosowanie w przypadku wąskich i pojedynczych i płytkich recesji * niewystarczający efekt estetyczny.recesja nie przekracza granicy śluzówkowo.recesja sięga do granicy śluzówkowo. leczenie chirurgiczne pojedynczych recesji dziasla POKRYWANIE RECESJI DZIĄSŁA .recesja przekracza granicę śluzówkowo. jedynie stabilizujemy cementem chirurgicznym ((((((((((Metoda dokoronowego przesunięcia płata mostkowego – dla mnogich recesji . przemieszczony bocznie. Przeszczep nabłonkowy płata dziąsłowego[z podniebienia lub nieuzębionego fragmentu stoku wyrostka zębodołowego] .cementowej] * ścisłe połączenie tkanek z korzeniem przy głębokości kieszonki max 2 mm * brak cech zapalenia tkanek przyzębia * uzyskanie szerokiej strefy dziąsła zębodołowego o fizjologicznym kształcie brodawek * estetyczny wygląd dziąsła *ustąpienie zwiększonej nadwrażliwości zęba Metody: 1. 21.i poddziąsłowe należy wykonać zabieg pokrycia recesji . Przeszczep błony śluzowej a.

Należy wykonać następujące próby i badania: – morfologia krwi i liczba płytek krwi.pokrycie pojedynczej recesji błona nieresorbowana [PTFE] lub kolagenową lub resorbowalna syntetyczną .całkowita minimalizacja cięć .odpowiednia wysokość i szerokość brodawek . przyczyny. odpowiednim zaopatrzeniu rany.korzeń się wygładza.preparacja płata rozszczepionego do granicy śluzówkowo-dziąsłowej .opracowanie powierzchni korzenia [kiretami. wg Lee – White'a – 6-12 minut .wskazania: . należy skierować chorego do badań laboratoryjnych.cementowego . biomodyfikacja cementu korzeniowego [chlorwodorek tetracykliny 50-150 mg/ml 2-3 min] .do pokrycia pojedynczych recesji lub mnogich po usunięciu nabłonka szczelin dziąsłowej graniczącej ze recesją .preparacja płata rozszczepionego do granicy śluzówkowo-dziąsłowej w kształcie koperty .wskazania: u pacjentów z wąską strefą dziąsła przyczepionego. diamentami]. recesje mnogie.Zalety: • Dobre warunki odżywienia przeszczepu [krążenie biluminarne od wewnętrznej strony płata i okostnej] • Niewielki uraz w miejscu dawczym na podniebieniu • Dobry efekt kosmetyczny po zabiegu [jednorodnośc koloru] • Znaczne pogrubienie dziąsła • Możliwość pokrycia recesji mnogich Przeciwwskazania: • Niewystarczająca ilość tkanki [grubość i szerokość] w miejscu dawczym Metoda wg Bruno .dziąsłowej.preparacja strony biorczej – cięcie poziome na wysokości połączenia szkliwno. krwawienia – rodzaje.cementowego u podstawy brodawek.i jej pokrycie całkowite płatem śluzówkowo.okostnowy. biomodyfikacja roztworem chlorowodorku tetracykliny lub kwasu cytrynowego . a pionowe do linii śluzówkowo.zabieg: ciecia poziome przez szczelinę dziąsłową na wysokości połączeni szkliwno.przeszczep wprowadza się pod płat śluzówkowy i mocuje szwem materacowy . postepowanie Gdy w wywiadzie stwierdzamy przedłużenie krwawienia.zalety: * regeneracja przyczepu łącznotkankowego * dobre rokowanie w klasie II recesji * możliwość pogrubienia dziąsła przyczepionego * dobra estetyka . . unieruchamiamy szwami miedzy brodawkowymi pojedynczymi i poprzecznymi węzełkowymi 21.p.błona powinna pokryć dehiscencje i 2-3 mm kości.przeszczep wprowadza się pod płat śluzówkowy stabilizuje się go szwami lub klejem tkankowym Technika tunelowa .okostnowym .preparacja strony dawczej – ciecie prostopadłe do długiej osi zębów w odległości 2-3 mm od brzegu dziąsłowego do kontaktu z kością . zapewniając jednocześnie choremu stałą kontrolę lekarską. wg Duke'a) . W tym czasie ostre procesy zapalne należy leczyć metodami zachowawczymi i farmakologicznymi. przytwierdzamy ją pinami .2.respatorem uwalnia się tkankę łączna z okostna a ranę się zbliża i zszywa . – czas krwawienia (najczęściej oznaczany met.pokrywa się wszystko płatem śluzówkowym i zszywa nićmi nieresorbowanymi [szew międzybrodawkowy] 3.preparacja płata rozszczepionego do granicy śluzówkowo-dziąsłowej i 3 mm bocznie .4-8 minut – czas krzepnięcia (krwi żylnej) – met. mocuje się go szwami rozpuszczalnymi . i wysokie koszty materiałowe .wskazana w rozległych recesjach na kłach u pacjentów nie wyrażających zgody na przeszcze.odpreparowuje się płat śluzówkowo. rozwarstwia się płat w okolicy dehiscencji na płat tylko śluzówkowy .pokrywa się wszystko płatem śluzówkowym i zszywa nićmi nieresorbowanymi [szew międzybrodawkowy] Technika kopertowa Raetzke .preparacja strony biorczej – nie wykonuje się cięć . Sterowana regeneracja tkanek GTR .przeszczep wprowadza się pod płat śluzówkowy a płat nabłonkowy musi znajdować się powyżej połączenia szkliwnocementowego. a na usunięcie zęba decydujemy się wyjątkowo rzadko po szczegółowej analizie wywiadu. II i III klasa .przesuwamy płat dokoronowo. czasem się zmniejsza jego krzywiznę [odontoplastyka].drugie ciecie równolegle do osi zębów 1-2mm wierzchołkowo w odniesieniu do cięcia pierwszego .preparacja strony biorczej – cięcie poziome tylko w szczelinie dziąsłowej .

podklucie (gdy naczynie znajduje sie gleboko w tkankach miekkich – podklucie tkanek otaczajacych miejsce krwawienia i dokladne warstwowe ich zszycie. ewentualnie nasaczone dodatkowo trombina. miazdzyca. Krwawienie miejscowe – ucisk tamponem gazowym. celulozowe. dlugosci 3-4 cm i rozwarstwiajac tkanki za tylna krawedzia miesnia zuchwowo-gnykowego ukazemy t i zyle jezykowa – krwawienie z dzuego naczynia polozonego gleboko. Naciecie sluzowki rownolegle do wewnętrznej powierzchni zuchwy przy nasadzie jezyka i ostatniego trzonowca. do zebodolu gabka fibrynowa (spongostan). szyjna zewnetrzna). – krwotok z duzego naczynia . nawet w 5-6 dobie (hemofilia A) Z przyczyn miejscowych krwawienia po usunięciu zęba należy wymienić zranienie lub uszkodzenie sluzowki prz nieostrożnym i brutalnym operowaniu instrumentami podczas zabiegu. zaciska sie je kleszczykami hemostatycznymi. wg Quick'a (lub wskaźnik protrombinowy). Krwawienie tetnicze lub zylne – podwiazanie lub podklucie naczynia. gabki kolagenowe – biokol). osuszyc zebodol tamponem.podwiazanie (wypreparowanie naczynia. takie jak: nerwy. – obfity krwotok z zebodolu . usunięcie zęba można wykonać po konsultacji z hematologiem (w niektórych łagodnych skazach) lub w ośrodkach specjalistycznych. skroniowa. setonem jodoformowym. Recystypine – krawawienie z tkanek miekkich spowodowane uszkodzeniem malych naczyn (krwawienie miazszowe) – bezposredni ucisk (ok.tamponada zebodolu gaza. wosk chirurgiczny (krw z kosci) – krwawienie srodkostne w przebiegu zlamania – nastawienie i unieruchomienie odlamow powoduja zatamowanie krawawienia – zapewnienie odplywu krwi z rany (aby nie doszlo do powstania krwiaka): drenaz czynny (zestaw Redona – butla pod cisnieniem polaczona z drenem wszystym w brzegi rany – conajmniej na 3-4 dni bo tyle oddzielaja sie tkanki martwicze) lub bierny (saczkowanie) z rownoczesnym miernym uciskiem rany opartunkowej – krwawienie pozne – usunac niepelnowartosciowy skrzep lub pozostawiona ziarnine. Podział krwawień: Ze względu na etiologię: – z przyczyn miejscowych – z przyczyn ogólnych (najczesciej nadcisnienie) Ze względu na źródło krwawienia: – miąższowe – żylne – tętnicze oraz: – z kości – z tkanek miękkich. w msc skrzyzowania dolnego brzegu zuchwy z przednia krawedzia m zwacza lub ponizej przysrodkowego kata oka – tetnica jezykowa – na szyi (tak jak w twarzowej – pamietajac ze jezykowa jest druga galezia szyjnej zewnętrznej) albo w dnie j u. zalozenie szwu „podwiazki” z nici niewchlanialnej – t. wargowa. krwawienie atoniczne (po ustapieniu dzialania srodka obkurczajacego naczynia) oraz anomalie anatomiczne naczyń krwionośnych (przetoka zylno-tetnicza. choroby watroby. 5min) naczynia. przytrzymanie za pomoca kleszczykow hemostatycznych. t szyjna wewnetrzna – doraznie niewielki ucisk na tetnice w msc zranienia do czasu az w warunkach sali operacyjnej bedzie można zeszyc rany – nie wolno podwiazywac – fibrynowy klej tkankowy. niedokrwistosci.– czas protrombinowy – met. 80-120% Gdy rozpoznano skazę krwotoczną. naczynia chlonne). pozostawiona w zebodole ziarnina. np. Krwawienie miazdzowe z kosci – wosk chirurgiczny – materialy wspomagające hemostaze do zebodolu (gabki zelatynowe. czasem z przyczyn nieuchwytnych. Przyczyny ogolne: skazy. Postepowanie: – krwawienie powierzchowne – Alustin. zalozenie opatrunku uciskowego. miesiaczka. nadcisnienie. „na slepo” -> oprocz naczynia podkluwa sie otaczajace struktury. szycie. co może być spowodowane niedoskonałością metod diagnostyki laboratoryjnej jak i charakteru rany – jest ona raną zarówno tkanek miękkich jak i kości. koagulacja termiczna naczynia. cukrzyca. jezykowa. Krwawienie z kosci – zmiazdzenie kosci w msc krwawienia za pomoca konca tepego narzedzia (kleszczyki peana). Najczęściej do krwawień po usunięciu zębów dochodzi z powodu określonych zaburzeń hemostazy (skazy krwotoczne). ucisk można spotegowac pokryciem zebodolu ztamponem plytka ze stensu lub akrylu. naczyniak). Ze względu na czas występowania: – wczesne – do 24h – późne – po 24h. zimny oklad. – podwiazanie tetnicy szczekowej – na szyi za katem zuchwy lub przez zatoke szczekowa z otwarceim przedniej i zniesieniem tylnej sciany – tetnica twarzowa – na szyi w msc jej odejscia od t szyjnej zewnętrznej. rewizja rany .

nieraz z zaznaczonym rogowaceniem. dobre napiecie b) wchłanialne (vicryl. Ogolne: skazy krwotoczne (z wyjatkiem hemofilii) i wymienione wczesniej choroby ogolne. PDS. stopnia zdyscyplinowania pacjenta i jego warunków życiowych. Materiały szewne: Wybór materiału zależy od: rozległości i wyglądu rany oraz jej zanieczyszczenia.1. czysty. szwy hemostatyczne – po wypełnieniu zebodolu trombina i spongostanem (jesli sama tamponada nie jest skuteczna). z zaawansowanym zanikiem wyrostka zebodolowego i patologicznie poglebiona kieszonka przyzebna zeby luzno tkwiace w szczelinie zlamania. poliglikol ponad 7 dni Niewchłanialne – stosuje się do szycia skóry + skazy naczyniowe – patrz 9. dexon. Kroplowka hemostatyczna: kwas epsiaminokapronowy 2 amp. można podejrzewac zaburzenia w ukladzie krzepniecia -> skierowanie pacjenta na badania specjalistyczne w celu okreslenia czasu protrombinowego i koalinowo-kefalinowego (przedluzony czas k-k sugeruje wady wrodzone) jesli podejrzewamy hemofilie A – rany nie zszywamy wychodzac z zalozenia ze okt wklucia moga byc kolejnymi zrodlami krwawienia. okolicy ciała. maxon. kwas poliglikolowy) Materiały szewne możemy również podzielić na: Wchłanialne . Stosowac można kleje tkankowe (fibrynogrn. czynnik XIII. leczenie – – – lagodny guz tkanek miekkich pochodzenia nablonkowego.– – – – zszycie rany – do opanowania krwawienia z przyczyn msc lub ogolnych.gdy ząb w stanie zgorzelinowego zapalenia  usuwamy od razu [ósemki z kieszenią także] . jesli miejscowe zabiegi nie doprowadza do opanowania krwawienia. Organiczne a) niewchłanialne (silk. 21. chloerk wapnia). jedwab. trombina. brodawczak (papilloma).jedwab -> wielowloknisty. wskazania do usuniecia zeba ze szczeliny zlamania – – – – – zeby (zdrowe. wielowarstwowym płaskim. kontrolujemy żywotność i szparę złamania co 1-2 tyg  sprawdzamy czy w szczelinie złamania nie ma zapalenia. brodawczakowatosc (papillomatosis) – rozpoznanie.1. ryzyko zakazenia. poczatkowo maly ok. W obrazie klinicznym przedstawia sie jako szarobialy lub bladorozowy egzofityczny twor o nierownej powierzchni. catgut. zeby martwe z niedokladnie wypelnionymi kanalami lub zmianami okw zeby które w wyniku urazy moga uszkadzac otaczajace struktury (np. uszkodzenia sluzowki. hydrokortyzon 100mg w 250 ml 5% glukozy lub NaCl. zachowujemy go 22. kanal zuchwy) zeby z zaawansowana choroba przyzebia. gdy moglo dojsc do wstecznego zakazenia miazgi od strony korzenia Postępowanie z zębem w szczelinie złamania: . C 1000 mg. moze uszkadzac brzegi rany. ew. pecznieje. zaliczany do stanow przedrakowych zbudowany ze zrebu lacznotkankowego o placzastym lub drzewkowatym ukladzie komorek pokrytych nabł.gdy ząb utrudnia nastawienie  usuwamy od razu . 22. cyklonamina 2 amp. nie zniszczony. klamerki Michela 2. Miejscowe wskazania do zszycia rany: mnogie ekstrakcje. Nieorganiczne (zszywki staplerowe. wyrasta kalafiorowato ponad błonę śluzową. len. ma szypułę lub szeroka podstawe.3.używa się do zaopatrywania tkanki podskórnej (można ich jednak wyjątkowo użyć również do zaopatrzenia skóry) – napiecie do 5 dni (catgut). gdy się pojawi to ząb usuwamy .gdy ząb odłamie mniejszym  stabilizujemy złamanie przez 3 tygodnie  gdy ząb stanowi strefę podparcia. nylon) . 1cm . nylon – ostry. nie złamany  pozostawiamy. naszych oczekiwać. martwe) uniemozliwiajace prawidłowe nastawienie odlamow zeby trzonowe z martwa miazga (przedtrzonowe i przednie można leczyc endodontycznie). wit. Materiały szewne możemy ogólnie podzielić na: 1.gdy ząb żywy.

zmniejszenie odpowiedzi ze stroyn nerwu blednego.zwiazac – jednorazowy jalowy fartuch lub chusta – przeplukanie jamy ustnej srodkiem antyseptycznym – chlorheksydyna. opioidy (morfina. analgezji. 18) miękki. wydzielania wewnetrznego) – ocena stanu ogolnego pacjenta (skala ASA) – kwalifikacja pacjenta do znieczulenia w zaleznosci od pilnosci wykonania zabiegu (zabieg ze wskazan naglych.5 mg doustnie 60-90 minut przed zabiegiem. szkla kontaktowe – osoby o dlugich wlosach . dodatkowe. moze osiagac duze rozmiary nadmierny rozrost podscieliska lacznotkankowego prowadzi do powstania wlokniakobrodawczaka obecnosc licznych brodawczakow rozrastajacych sie na duzej powierzchni – brodawczakowatosc leczenie – chirurgiczne – usuniecie zmiany w granicach zdrowych tkanek. migdalkach Etiologia brodawczaków jest związana z przewlekłym. przygotowanie pacjenta przed zabiegiem w ambulatorium – – – przed zabiegiem w warunkach ambulatoryjnych nalezy prawidłowo przygotowac sale ambulatoryjna. podskornie lub domiesniowo). miejscowym drażnieniem błony śluzowej oraz z zakażeniem wirusem HPV (ppotencjal onkogenny maja 6. a zmiana nie ulegla wygojeniu. woda utleniona. konsulatacje specjalistyczne – ocena przedoperacyjna najważniejszych narzadow i ukladow (krazenia. Zmiany o niewyjasnionej etiologii.2. 11. zmniejszenie zapotrzebowania na srodki anestetyczne): anksjolityki (pochodne fenotiazyny. kolczyki). laboratoryjne. parasympatykolityki (atropina 0. Zmiany kostne o niewyjasnionej etiologii. W przypadku torbieli. fentanyl) – leki p-bolowe. zmniejszenie wydzielania sliny. personel medyczny oraz samego pacjenta. nie powodujac dolegliwosci bolowych. amnezji. pojedynczy lub mnogo rosnie powoli. odd. metody pobierania materialu do badania mikroskopowego – – – wskazania do pobrania wycinka: material pobieramy w przypadku podejrzenia zmiany rozrostowej. proste zszycie lub w razie potrzeby przeszczep sluzowki lub skory.6-0. aby zminimalizowac ryzyko wystapienia zakazenia i zwiazanych z nim powiklan warunki które musza byc spelnione to czystosc i sterylnosc przygotowanie pacjenta obejmuje zarowno srefe psychiczna jak i fizyczna: – szczegolowy wywiad anestezjologiczny. jezyku. benzodiazepiny – Dormicum u osob doroslych 7. Gdy podjete leczenie zachowawcze nie przynioslo poprawy. Przewlekle zmiany na blonie sluzowej o charakterze hyperkeratozy. 16. policzku. pilnych. badanie przedmiotowe. wymazowka – material rozprowadza sie na szkielku podstawowym i zanurza w roztworze utrwalajacym – po wykonaniu barwienia ocena preparatu pod mikroskopem pobranie wycinka tkankowego – najprostszy sposob pobierania materialu do badania histopato – ze zmian lezacych powierzchownie i latwo dostepnych – w znieczuleniu miejscowym nozem lub specjalnymi szczypcami nalezy pobrac klinowaty wycinek z granicy tkanek zmienionych i niezmienionych.3. podniebieniu. ktora utrzymuje sie dluzej niz 2 tyg.8 mg dozylnie. Zmiany zaburzajace funkcje sasiadujacych okolic. Przetrwale wygorowania. zdenerwowania. ktora nie ulegla wygojeniu po 10-14 dniach od zastosowania leczenia miejscowego. planowy) – uzyskanie swiadomej zgody pacjenta na zabieg – jesli zabieg ma byc wykonywany w znieczuleniu ogolnym nalezy przestrzegac zasady pozostania pacjenta na cczo przed zabiegiem (ok. widoczne lub obecne w badaniu palpacyjnym. 6h) aby zapobiec powiklaniom w postaci regurgitacji i zachlystowego zapalenia pluc (smiertelnosc 90%) – premedykacja (zmniejszenie leku. nadmanganian potasu – odkazenie skory w operowanej okolicy – spirytus – przykrycie glowy jalowa chusta z otworem na pole operacyjne 22. naglacych. wprowadzenie pacjenta w stan lekkiej sedacji. Zmiana zapalna. tak aby znalazlo sie w nim kilka warstw tkankowych – pobrane tkanki umieszcza sie w szczelnie zamykanym naczyniu szklanym i zalewa 10% wodnym roztworem formaliny . nowotworowej.– – – – – – – powstaje najczęściej na drażnionej wardze dolnej. krioterapia 22. Relanium 2-20 mg doustnie). Zmiana o cechach nowotworu zlosliwego (owrzodzenia) badanie cytologiczne – niska specyficznosc – powierzchnie zmiany kilkakrotnie delikatnie sciera sie zwilzona szpatulka. jesli pacjent odczuwa bol przed zabiegiem – polecic wyjac wszystkie ruchome elementy metalowe (protezy. a także okulary. bolu i ulatwienie prowadzenia znieczulenia i zabiegu.

24. skrzydłowo. szeroki szyi. podjęzykowej.utrudnione wyrzynanie zeba madrosci .do p. ku przodowi od przedniego przyczepu mm.B – m. zapalnie wezlow chlonnych podzuchwowych Objawy: -złe samopoczucie. niekiedy zastosowania aparatury rtg – – – 23. wymaga wprawy w wykonywaniu i wyspecjalizowanej pracowni histopato. srodkowej szyi 23. przebicie się ropnia okołożuchwowego . staranne oproznienie. tk. w zaawansowaniu .usuniecie zeba przyczynowego Szerzenie się: . lśniąca.3. wprowadzenie igly do wnetrza kosci odbywa sie przez delikatne wkrecenie.procesy zapalne w okolicznych przestrzeniach. srodkostnie.1. 23. zmian lezacych srodmiesniowo.w krotkotrwalym znieczuleniu ogolnym: zewnatrzustne cięcie skóry.szczekoscisk . zatok szczekowych. skóra nad wygórowaniem jest napięta. kosci. 23. podbródkowej.żuchwowej. zaczerwieniona.nacieczenie tkanek miękkich à asymetria twarzy . .powikłania ostrych procesów zapalnych . p.t i ż twarzowa. otwarcie.dolny brzeg trzony żuchwy i mm. jezykowy i zuchwowo-gnykowy Przyczyny: . zapalnie kości trzonu. Szczegolnie wskazana przy zmianach zawierajacych tresc plynna – dostarcza niewielkiej ilosci materialu. tworow torbielowatych biopsja aspiracyjna cienkoiglowa – material jest pobierany przez aspirowanie tlokiem do strzykawki (5 lub 10ml) przez wkluta w glab zmiany igle iniekcyjna (18).bolesność uciskowa. skóra . operacja torbieli metoda dwuetapowa – patrz 13.chełbotanie Leczenie: . trudno dostepnych: gruczolow.zębopochodnych w okolicy korzeni zębów w trzonie żuchwy. dwubrzuścowego . silne rozpierajace bóle samoistne promieniujące do ucha.2. n podjezykowy. żuchwowo -gnykowy zawartosc: slinianka. ropień podżuchwowy (abscessus submandibularis) ROPIEŃ PRZESTRZENI PODŻUCHWOWEJ . przetoki ślinowe – patrz 13.P i T– oba brzuśce m. poniżej przyczepu m. wzrost T. podskórna.po ostrym ropnym zapaleniu ślinianki podżuchwowej .rozwarstwienie tkanek na tępo. Żuchwowo-gnykowego. wezly chlonne podzuchwowe. – pozwala na uzyskanie materialu ze zmian lezacych gleboko. szczegolnie 2 i 3 zeba trzonowego . .elastyczno-twardy naciek okolicy podzuchwowej. żwacza . gardła. powiezi powierzchownej szyi 2 cm poniżej i równolegle do dolnego brzegu trzonu żuchwy. drenaż .powikłania po złamaniu trzonu żuchwy. skroni .G.2.1.nalezy do ropni zewnatrzustnych tkanek miekkich twarzoczaszki Ograniczenia: Przestrzeń podżuchwowa: . przygardłowej. p.– – zabezpieczony material wraz z danymi pacjenta i opisem zmiany nalezy przeslac do pracowni histopato rane zaszyc w przypadku wyluszczonej torbieli do badania przesyla sie cala zmiane punkcja wiertarkowa – wymaga posiadania wiertarki stomatologicznej z katnica oraz specjalnych rurowych wiertel – dryli – pobieranie materialu z glebszych warstw tkankowych.

24. dochodząc do jamy ropnia.zewnatrzustny Umiejscowienie: . Mimo obiektywnych trudności zabieg ten należy wykonać. donerwowe – bolesne i trudne technicznie do wykonania.zgorzel M 1 i 2. Usunięcie zęba z odłamanego guza szczęki nastręcza poważne trudności. ropien pod miesniem zwaczem (abscessus submassetericus) . Zwaczem (dolny przyczep) . . zakażenie ran pourazowych. Punkt dojścia w okolice nerwu może być wewnątrz.silny.do otworu okrągłego i owalnego) i śródczaszkowe (zwoju Gassera). Przyczyną odłamania guza szczęki może być również zanik szpary ozębnowej górnego zęba mądrości wskutek przewlekłych procesów zapalnych.3. powiększenie węzłów chłonnych . okołonerwowym środek zostaje wstrzyknięty w bezpośrednie sąsiedztwo pnia nerwu i wnika do jego włókien przez otoczki nerwowe. łukowato i równolegle do jej dolnej krawędzi.powikłania utrudnionego wyrzynania się dolnych „8” . Zn. Używa się większej ilości płynu. cięcie skóry 2 cm pod kątem żuchwy.2. samoistny ból. wskazane jest podawanie sulfonamidów lub antybiotyków.leczenie przyczynowe (usuniecie zeba przyczynowego): odroczone do momentu ustapienia szczekoscisku . Odłamany guz szczęki należy jak najszybciej unieruchomić płytką podniebienną na okres około 6 tygodni. znieczulenie okołonerwowe Znieczulenie przewodowe zależnie od miejsca wprowadzenia środka znieczulającego dzielimy na donerwowe – bezpośrednio do nerwu (anaesthesia endoneuralis) i okołonerwowe (perineuralis). Znieczulenie przewodowe wymaga od operatora znajomości anatomii topograficznej. zazwyczaj bez objawu chelbotania (maskowane przez silne napiecie miesnia zwacza – wskazane wykonanie punkcji zwiadowczej przed nacieciem) Leczenie: . a zniesienie czucia wymaga dłuższego czasu. jednocześnie zabezpieczając lewą ręką odłamany guz. toteż w przypadku złamania guza szczęki pozostawiamy odłamane fragmenty kostne. zropienie krwiaka.obrzek okolicy zazuchwowej.5ml płynu i po około 10-15min występują objawy znieczulenia trwające ok. W każdym znieczuleniu przewodowym należy oznaczyć miejsce wkłucia igły. promieniujący.bolesne wygórowanie tkanek na kącie i gałęzi żuchwy. pooperacyjnych powikłania zapalenia i złamania kości Objawy: . o ile zachowane jest ich unaczynienie.trudny do rozpoznania. przyuszniczo-zwaczowej . Po rozdzieleniu korzeni usuwa się je ruchem obrotowym. a w szczególności górnych zębów mądrości. 1.24. postepowanie przy zlamaniu guza szczeki (fractura tuberis maxillae) powikłanie to zdarza się podczas usuwania górnych zębów trzonowych.1. zwłaszcza gdy złamanie nastąpiło przed zwichnięciem zęba. zapobiega przykurczom miesni i reinfekcji) 24.lub zewnątrzustny. Może ono wystąpić z winy lekarza przy nieprawidłowym nałożeniu kleszczy na ząb poprzez wyrostek zębodołowy lub wtloczenia dzwigni miedzy dwa ostatnie zeby trzonowe i wywazanie ostatniego zeba ze zbyt duza sila. Zachyłek zatoki szczękowej wpuklając się do guza szczęki powoduje znaczną pneumatyzację kości. Po osiągnięciu pnia nerwu wstrzykuje się ok. W zn. Przy calkowitym odlamaniu z zachowaniem sluzowki guza nalezy odpreparowac plat s-o i przy odpowiednich warunkach zespolic go miniplytkami z trzonem szczeki. Odlamanie guza moze byc czesciowe lub calkowite. otwarcie na tepo.zewnętrzna powierzchnia kata żuchwy a m.rozwarstwienie i przecięcie włókien dolenego przyczepu mm.fizykoterapia (przyspiesza wchlanianie nacieku. Zalety: natychmiastowe działanie przy niewielkiej ilości środka. rozpierajacy. Przestrzeganie zasady atraumatycznego usuwania zębów ma w tym wypadku szczególnie doniosłe znaczenie. Szczególnie ważna jest okresowa kontrola gojenia rany. głębokie (nerwu szczękowego i żuchwowego . bo silne pęczki mięśnia nie pozwalają na wystąpienie klasycznych objawów ropnia (znaczne wygorowanie tkanek czy objaw chelbotania) Przyczyny: .bolesnosc palpacyjna w rzucie miesnia zwacza z niznacznym wygorowaniem. 2h. zn. przewodowe dzieli się na: powierzchowne. Nalezy wówczas po kontroli swiatla zatoki zamknac przetoke ustno-zatokowa (jesli wywstepuja zmiany to operacja CaldwellLuca) Gdy jednocześnie występuje zapalenie tkanek okołozębowych lub zatoki szczękowej. Przy oderwaniu guza wraz z czescia sluzowki wsytepuje znaczne krwawienie z rany i otwartej zatoki. Po usunięciu korzeni zęba ranę tkanek miękkich należy zabezpieczyć szwem w celu stworzenia odpowiednich warunków do powstania skrzepu i jego organizacji oraz unieruchomic za pomoca szyny lub plytki podniebiennej.zewnatrzustne nacięcie ropnia w znieczuleniu ogólnym dozylnym lub miejscowym poprzedzonym premedykacja. zwłaszcza w pierwszych 7 dniach po zabiegu. nasilający się przy zwieraniu szczęk [szczękościsk] . Zachowanie prawidłowych stosunków anatomicznych w tej okolicy ma istotne znaczenie dla późniejszego protezowania. co zmniejsza jej odporność mechaniczną. określić dokładnie jej drogę i głębokość wkłucia. . oproznienie jamy ropnia à dren .

podsluzowkowy ropien podokostnowy jest zwykle zejsciem nieleczonego ostrego lub przewleklego zapalenia ozebnej okolowierzcholkowej i przjesciem zakazenia na okostna przez kosc wyrostka zebodolowego.) podczas otarc naskorka lub ran. szycia pod napieciem. Zab przyczynowy jest bolesny przy opukiwaniu.leczenie przyczynowe 25. skora zaczerwieniona. silny ból rozpierający pulsujacy. wezly chlonne powiekszone. wczesne i pozne powiklania zlamania zuchwy (i urazow tkanek miekkich) – wczesne – rozejscie sie brzegow rany – wynik powiklan bakteryjnych. Procesowi temu towarzysza bardzo silne pulsujace bole samoistne i obrzek tkanek miekkich otaczajacych. 25. dreszcze.wzrost T. rozwarstwienie na tepo. Po przebiciu blaszki zewnetrznej kosci wysiek dociera do okostnej. zwir itd. te ostatnie z kolei na: ropien srodkostny. U chorych z prawidłowa funkcja ukladu odpornościowego i dobrze ukrwiona koscia proces ogranicza sie do szczeliny zlamania i krwiaka pourazowego. – zakazenie rany. zlej techniki zaopatrzenia rany – tatuaz pourazowy – wynik aplikacji cial obcych w tkankach (ziemia. przestrzenie szpikowe. możliwie daleko od brzegu dziąsłowego [tt. zapalenia węzłów i ślinianki podżuchwowej i złamania żuchwy Objawy: . obrzek okolicy kata zuchwy. Przebarwia rane. W dalszym przebiegu dochodzi do przebicia okostnej (przez zwiekszajace sie cisnienie i proteolityczne dzialanie enzymow pochodzacych z granulocytow i bakterii) i zejscia zakazenia na sluzowke z wytworzeniem sie ropnia podsluzowkowego. ROPIEŃ PODNIEBIENIA – blona sluzowa podniebienia twardego nie ma blony podsluzowej – bezposrednie zespolenie blony sluzowej z okostna – przyczyna: zakazenia zebopochodne wychodzace z okolicy okolowierzcholkowej bocznych siekaczy i korzeni podniebiennych zebow przedtrzonowych i trzonowych gornych. otwarcie. zywo bolesne uciskowo. Objawy: elastyczno-twarde wygorowanie. moze byc rozchwiany. Leczenie przyczynowe. utrudnione wyrzynanie M3. ogolne oslabienie. Wysiek ropny przenika na ograniczonej przestrzeni przez kosc gabczasta. bolesna i napieta. – Nie przekracza zwykle linii posrodkowej z powodu scislego zrastania sie okostnej ze szwem podniebiennym – Leczenie -w znieczuleniu przewodowym cięcie błony śluzowej i okostnej prowadzimy równolegle do szwu podniebiennego lub luku zebowego. podokostnowy. podniebienna] . Dochodzi do odwarstwienia okostnej od kosci i powstaje ropien podokostnowy.1. saczek gumowy (ufiksowany do zeboe lub przyszyty na 1-2 dni do brzegow rany) . powodujac jej stan zapalny. opróżnienie obu ropni +2 dreny z kazdej strony. Ropien ten umiejscawia sie najczesciej na stoku wyrostka w projekcji wierzcholka korzenia. Cieplota ciala podwyzszona. szczękościsk. przesuwalne i bolesne. – zakazenie szpary zlamania – w zlamaniach pozno zaopatrzonych lub niezaopatrzonych wstepnie. ropien podokostnowy (abscessus subperiostalis) – – – ropnie przestrzeni okoloszczekowych dzielimy na zewnatrzustne i wewnatrzustne. elastyczno-twardy naciek okolicy podzuchwowej. zuchwowo-gnykowego Przyczyny: -ropne procesy OKW M 2 i3. pokryte zaczerwieniona i obrzeknieta sluzowka.drenaż staranny bo szybkie zarastanie rany [ wycięcie soczewkowate tkanek miękkich].25. policzka i szyi. Brak lub nieprawidlowa stabilizacja odlamow powoduje zaburzenia ukrwienia koncow odlamow i rozprzestrzenianie sie procesu do wnetrza kosci . Okoliczne tkanki miekkie sa miernie obrzekle. kanaly haversa i miedzy beleczkami kostnymi.w krotkotrwalym znieczuleniu ogolnym nacięcie zewnątrzustne poniżej [2 cm] i równolegle do dolnego brzegu żuchwy. martwicy tkanek.2. złe samopoczucie. obrzek i bolesnosc blony sluzowej dna jamy ustnej Leczenie: . Chelbotania zwykle nie stwierdza sie z powodu duzego napiecia okostnej. treść ropna odwarstwia okostna kości na znacznej powierzchni trzonu zuchwy [od strony policzka i języka] poniżej przyczepu m. ROPIEŃ OKOŁOŻUCHWOWY -szeroko rozlany ropień . dreszcze.

kauzalgie. Może występować wypływanie płynu przez nos podczas picia i płukania jamy ustnej. sympatalgie – przykurcze. egzofityczne wygorowanie. wybicie. VIII statyczno sluchowy – po zlamaniu srodkowego dolu czaszki z peknieciem piramidy kosci skroniowej -> gluchota. wscieklizna. osteodystrofie. obecnosci ciala obcego – niedroznosc drog oddechowych (obustronne niekorzystne zlamanie trzonu – odlam jest pociagany ku tylowi przez miesnie. szczeki ) . pseudoneuralgie. najczesciej po zlamaniu struktur otworu wzrokowego. zaniki miesniowe.– zakazenie i zapalenie kosci (z martwakami i przetokami wewnetrznymi lub zewnatrznymi) – w wyniku zakażenia szpary zlamania. braki w uzebieniu – 25. przesądzającym o ustaleniu rozpoznania otwarcia zatoki szczękowej jest próba zgłębnikowania (tj. Otwarciu zatoki szczękowej towarzyszy krwawienie z nosa (z przerwaniem błony śluzowej zatoki).zaburzenia czucia w obszarze unerwianym przez uszkodzony nerw czuciowy. Próba dmuchania dodatnia lub ujemna. obrzek. osteodysplazje – tezec. odlamanie calej korony. . swobodne wejście zgłębnikiem do zatoki) poprzez zębodół. zwichniecie. ptoza. zmiazdzenie. schizofrenia – wyciek plynu m-rdz – uszkodzenie 1 lub kilku nerwow czaszkowych (I – utrata wzroku. melancholia. co prowadzi do zropienia krwiaka i powstania ropnia tkanek miekkich – martwica kosci – blizna przerostowa – nastepstwo rozleglych. niedowidzenie. zlej adaptacji brzegow rany. zakazenie. objawy. zaklinowanie) – ropien lub ropowica – w tkankach miekkich dna j u lub okolicy podzuchwowej – najczesciej w wyniku zakażenia krwiaka flora bakteryjna j u pozne – mechaniczne i czynnosciowe zaburzenia w ssz po zlamaniu wyrostka klykciowego (zesztywnienie. Jedynym miarodajnym badaniem. leczenie zarówno przyczyny ( na skutek nieumiejętnej pracy narzędziami lub podczas używania niewłaściwych narzędzi np. dźwigni Beina w trakcie usuwania korzeni górnych zębów trzonowych – szczegolnie gdy korzen tkwi blisko dolnej sciany zatoki lub zachylka.3. III. wtloczenie zeba do zatoki – przyczyny. z duza sklonnoscia do nawrotu po chirurgicznycm wycieciu. parestezje. zajmujace powierzchnie wieksza od rany. enoftlamia (zapadniecie galki wglab oczodolu) – nastepstwa urazow oczodolu – objawy neurologiczne – neuralgie. niedoczulice. staw rzekomy – nieprawidlowe zrosniecie sie odlamow. VI – uszkodzenie szczeliny oczodolowej gornej. glebokich ran. ankyloza. pozostawienia zebow w szczelinie. utrata lub martwica pourazowa zeba/zebow (zlamanie czesci koronowej. IV. Przyczyny: zmiazdzenie rany. jezyk zapada sie do wewnatrz i uciska naglosnie) – uszkodzenie. zgorzel gazowa – zakazenie mieszana flora bakteryjna wzdluz szpary ozebnej zebow sasiadujacych ze szczelina zlamania. lub gdy wystepuje duza zmiana okw) jak i objawy podobne są jak przy otwarciu zatoki szczękowej. VII – zlamanie podstawy srodkowego i tylnego dolu czaszki lub uraz galezi w kanale Falopa. wtloczenie) – obrazenia tkanek miekkich. n podoczodolowy – zlamania kosci jarzmowej. krwiak – uszkodzenie struktur otaczajacych – uszkodzenie nerwow – najczesciej w obrebie nerwu trojdzielnego. gdy korzeń tkwi w świetle otworu. gojenia przez ziarninowanie. Rzadziej uszkodzenie dotyczy n twarzowego – mikrochirurgiczne zespolenie kikutow nerwu lub zastosowanie przeszczepu nerwu – wstrzas pourazowy. Prawidłowe nastawienie odlamow powoduje dekompresje nerwu i stoniowy powrot funkcji. które jest również objawem niestałym. krwawienie. zla adaptacja brzegow. roza przyranna. gdy znaczne przemieszczenie odlamow prowadzi do ucisku lub przerwania nerwu (często n zebodolowego dolnego przy zlamaniu trzonu zuchwy. zaburzenia ruchow zuchwy o charakterze zbaczania) – zaburzenia wzrostu zuchwy po zlamaniu wyrostka klykciowego w okresie rozwojowym – pourazowe zaburzenia i nieprawidlowosci zgryzowe – nieprawidlowe nastawienie odlamow lub niestabilne unieruchomienie – niezespolenie sie odlamow (lub opozniony zrost). pourazowy zespol czolowy (uszkodzenie plata czolowego) – padaczka pourazowa – psychozy. depresja. deformacja kosci (dysostosis). uzycia grubych nici – bliznowiec (keloid) – nadmierny rozrost blizny. zaburzenia blednikowe) – diplopia. bol. utrata przytomnosci – krwawienie z przewodu sluchowego zewnętrznego – zlamanie wyrostka stawowego – znieczulica – zaburzenia przewodnictwa nerwu (przerwanie. wrodzona sklonnosc – powiklania ogolne: – zmiany pourazowe mozgu: wstrzasnienie mozgu.

czasem z objawami podraznienia opon m-rdz.Proba usunięcia korzenia zęba przez zębodół – jesli polaczenie jest szerokie i nie ma zapalenia blony sluzowej (gruba igla. katowa lub zyly oczne zakazenie moze szerzyc sie do zatoki jamistej. intensywne plukanie. zgrubienie tkanek miekkich wzdluz anatomicznego przebiegu naczyn .] [c. obrzek powiek i spojowki. zaczerwienienie skory chorzy wymagaja hospitalizacji. zakrzepowe zapalenie zyl w obrebie twarzy (thrombophlebitis) – – – – – – – – – jest najczęściej nastepstwem przejscia procesu zapalnego ropnego tkanek miekkich (ropnia dolu nadklowego. Krwiak ten nie ulega organizacji. haernorrhagica. ropowica. ropnie przestrzeni okoloszczekowych) przez zyle twarzowa. resorpcją guzów. Nastepuja nasilenie objawow miejscowych: obrzek twarzy okolicy podoczodolowej i nasady nosa. 27. ptosis. leczenie przeciwzakrzepowe. przejsciowe skazy krwotoczne). zakrzepowe zapalenie zatoki jamistej. slepota – poczatkowo objawy wystepuja po stronie ogniska. wytrzeszcz i calkowite ograniczenie ruchow galki ocznej.śródkostne malformacje naczyniowe . tarcza zastoinowa na dnie oka. Powstaje jama wypelniona krwistym plynem – spowodowana pourazowym. Postępowanie lecznicze polega na usunięciu korzenia z zatoki szczękowej wraz ze zmienioną zapalnie błoną śluzową zatoki i następową plastyką zębodołu. Wynaczyniona krew ulega degeneracyjnym przemianom – w msc wynaczynienia obumiera kosc gabczasta i nastepuje rozpuszczenie kostnych beleczek. silne bole samoistne. ropowicu okolicy twarzy. odczynem – – . w pozniejszym okresie również po stronie przeciwnej – leczenie: intensywna antybiotykoterapia. VI) -> neurogenne porazenie mm galki ocznej. cukrzyca 27.2. IV. odmigdalkowe – objawy zwiastujace rozpoczynajace sie powikłanie: silne bole glowy. prowadzac do powstania dalszych powiklan ogolnych (posocznica. wyrownanie stanu ogolnego.1. Konieczne jest wykonanie antrotomii zatoki (gdy blona sluzowa jest niezmieniona) lub operacji CaldwellLuca (gdy jest zmieniona). a brak zastawek w tych naczyniach sprzyja powstaniu tych powiklan zakrzep zatoki jamistej = zespol Jeffersona – powstaje wskutek zakrzepow naczyn zylnych laczacych zatoke jamista z ogniskiem zakazenia – zebopochodne. obustronne zaburzenia widzenia. czyraka wargi. 27. swiatlowstret. leczenie miejscowe – naciecie i drenaz ognisk ropnych bedacych pkt wyjscia zakazenia – odsetek smiertelnosci 15-30%. odzatokowe. torbiel urazowa TORBIEL SAMOTNA [URAZOWA. KRWOTOCZNA KOŚCI. wewnątrzkostnym krwiakiem.lokalna zmiana metabolizmu kości . Objawy te sa wynikiem zaburzenia odplywu zylnego z oczodolu i porazenia nerwow wchodzacych do oczodolu przez szczeline oczodolowa gorna (III. + metody zamknięcia przetoki – patrz 6. martwicą kości gąbczastej.3. wysoka T miejscowo stwierdza sie twardy bolesny naciek. unieruchomienie i rozszerzenie zrenic z brakiem reakcji na swiatlo.degeneracja guzów śródkostnych . czynniki ryzyka: obnizenie odporności. przeczulica i parestezje w zakresie unerwienia przez I i II galaz nerwu V – w pelnym rozwoju choroby chory jest w stanie ciezkim z objawami ostrego zakazenia goraczka typu septycznego. zapalenia kosci szczeki) na sciane naczyn zylnych w przebiegu tych procesow moze dojsc do objecia stanem zapalnym sciany naczyn zylnych i uszkodzenia ich blonny wewnetrznej w msc uszkodzenia powstaja zakrzepy przyscienne ulegajace wtornie zakazeniu w przebiegu choroby stan ogolny chorego jest ciezki. intensywnej celowanej antybiotykoterapii podawanej w ciaglym wlewie dozylnym (antybiotyki o szerokim spektrum) oraz leczenia p-zakrzepowego w leczeniu miejscowym nalezy rozwazyc przeciecie lub odcinkowe wyciecie i podwiazanie zyly twarzowej lub katowej zakazenie.uraz – powstaje najprawdopodobniej srodkostnie w wyniku wynaczynienia sie krwi (uraz. gdy korzen pojawi sie w obrebie polaczenie – wyjac). moze zostac przeniesione do roznych narzadow i tkanek.infekcje o niskim nasileniu . rozprzestrzeniajac sie w ukladzie naczyniowym wraz z pradem krwi. traumatica] torbiel kosci szczek pochodzenia nienablonkowego Istnieje kilka teorii dotyczących etiopatogenezy: . wystepuja dreszcze.

z grupy kolagenoz . uczucie pieczenia. dwustronnym powiększeniem gruczołów łzowych i ślinowych. Wieksze zmiany – wglobienie plata s-o 27.owalny. resorpcję zębów. gardła. pozbawiona jest torebki lacznotkakowej (zgodnie z definicja nie jest torbiela) ksztalt: stożkowy. pierwotna marskosc watroby] . drenaż i wypełnienie materiałem kościozastępczym i zaczycie na glucho. nadwrażliwość zębów.w okresie przekwitania u starszych kobiet . wzrost Ig G.typ: * pierwotny [kserostomia. spadek potu * zapalenie tkanki lacznej. Czasami pacjenci zgłaszają: ból. niezapalne Zespół Sjógrena . leczenie: usuniecie pokrywy kostnej. laboratoryjne i serologiczne: spadek albumin we krwi. z tendencja do strupienia * obrzęk ślinianek [naciek miąższu komórkami plazmatycznymi i limfoidalnymi] – w 75% zespolu pierwotnego. obrzęk. koagulacja krwawiacych miejsc. nosa. sklerodermia.3.objawy: * suchość skóry i błony śluzowej jamy ustnej (kserostomia prawdziwa) [-> ból w czasie połykania. * stany podgorączkowe . spojówki. zapalenie stawow. obecnosc komorek plazmatycznych). w lekkich stanach – leczenie objawowe (zmniejszenie suchosci w j u i worku spojowkowym) * środki wzmacniające wit A i B * leczenie okulistyczne i reumatologiczne Zespół Mikulicza . o wyraźnym ograniczeniu. kseroftalmia. komórkami olbrzymimi lub pusta. ktorej objawy dotycza najczesciej gruczolow slinowych i lzowych. rzadko z obwodka osteosklerotyczna nie przemieszcza zębów. łączną z naczyniami krwionośnymi.jest wynikiem zaburzen immunoregulacji. charakteryzuje się symetrycznym. w 40% zespolu wtornego. M. odessanie zawartosci. dokladne wylyzeczkowanie. wieksze ryzyko infekcji grzybiczych i urazow mechanicznych. Towarzyszy temu zanik miąższu gruczołowego (sarkoidoza slinianki) . zęby z żywa miazgą.przewlekła choroba autoimmunologiczna [niszczenie miąższu] o powolnym przebiegu. toczeń. patologiczne złamania Zęby związane ze zmianą są najczęściej żywe. owrzodzenia. Mikulicza – choroby zwyrodnieniowe.leczenie: * sterydy [p-zapalnie i p-uczuleniowo]. żołądka. rogówki * przewlekłe zapalenie wielostawowe. atrofia brodawek jezyka]. które jest następstwem. okrągły. kseroftalmia –> suche zapalenie rogowki i spojowki.rozpoznanie: * objawy kliniczne – stwierdzenie typowych objawow trwajacych dluzej niz 3 miesiace * sialografia: silaoangiektazje z zaleganiem kontrastu. dysplazja wloknista RTG – nieregularna jama.– – – – – – – – – – – alergicznym Diagnozowana jest zazwyczaj u pacjentów między 10 – 20 rokiem życia Częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet (3:2) Najczęściej występuje w żuchwie. zanik brodawek ich ujść * skórne: zanikanie gruczołów potowych skóry. guzy torbielowate. parestezje. nieregularny klinicznie: bolesne uwypuklenie.Choroba ma przebieg przewlekły. zespol Sjogrena. p-ciala p-jadrowe. obrzek – objawy kliniczne miernie zaznaczone Objawy: Większość torbieli samotnych jest bezobjawowa i wykrywana jest przypadkowo podczas rutynowych zdjęć radiologicznych. * badania histologiczne (nacieki zapalne. latwa meczliwosc * wzrost limfocytów. bez objawów ogólnych i zmian w obrazie morfologicznym krwi. próchnica. immunosupersja. hemosyderyną. zapalenie tkanki łącznej] * wtórny [ gdy razem z innymi chorobami autoimmunologicznymi: RZS. rozrostu tkanki chlonnejj. ale okazjonalnie może być diagnozowana w szczęce wypełniona luźną tk. czynnik reaumatoidalnu . bole miesni. przewlekłe zapalenie śródmiąższowe nerek * zanikowe zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. bóle zniekształconych stawów * zapalenie opłucnej i płuc * zaburzenia zagęszczania moczu. H. roznicowanie: inne torbiele. suchosc w jamie nosa. wzrost OB. otwarcie jamy kostnej na calym przekroju. Rzadziej: przetoki. które doprowadzaja do zniszczenia miazszu slinianki przez tworzenie naciekow limfocytarnych .

. choroba alkoholowa – nikotynizm (p-wsk wzgledne) – ciaza – nowotwory – cukrzyca – choroby psychiczne – pacjenci leczeni lekami sterydowymi lub cytotoksycznym – koagulopatie – osteopatie sysytemowe miejscowe bezwzględne: – kosc: miejscowe procesy destrukcyjne.leczenie objawowe: * sterydy [p-zapalnie i p-uczuleniowo] * środki wzmacniające wit A i B * leczenie okulistyczne * antybiotyki w okresie zaostrzenia 28. dwustronnym powiększeniem gruczołów łzowych i ślinowych. przeciwwskazania do implantacji – – ogolne: – choroby kosci: choroba Pageta. 28. plytki przebieg kanalu zuchwy. jod.leczenie: * 1% wodny roztwór pilokarpiny * sterydy [p-zapalnie i p-uczuleniowo] * środki wzmacniające. charakteryzuje się symetrycznym.objawy już w młodym wieku: *obustronne bezbolesne powiększenie gruczołów ślinowych (niebolesne. Towarzyszy temu zanik miąższu gruczołowego (sarkoidoza slinianki) . bialaczki. . bardzo duzy zanik wyrostka.i czerwonokrwinkowego: niedokrwistosc.różnicować z: * zapaleniami swoistymi i nieswoistymi * zespołami Sjogrena i Heerfordta . zmniejszenie wydzielania gruczołów łzowych * kserostomia * ogólne osłabienie i zmniejszenie odporności .Badanie histologiczne wykazuje nacieczenie limfatyczne tkanki gruczołowej i rozrost tkanki łącznej w obrębie gruczołów. niebolesne powiększenie ślinianek i gruczołów łzowych.W etiologii szereg czynników odgrywa dużą rolę w powstaniu choroby. łzowych. osteoporoza. osteodystrofie. arsen. naswietlania Zespół Heerfordta (febris ureoparotidea ) . zebow zatrzymanych . toczen rumieniowaty – choroby ukladu bialo. końca języka.objawy: * obustronne. chudnięcie . zapalenie gałki ocznej (wszystkich warstw – blony naczyniowej. gruzlica – choroba popromienna – narkomania.i endogenne.etiologia: alergiczna. koagulopatie – kila. zapalenia. torbieli. czaszkowych [twarzowego i okoruchowego] * stany gorączkowe.1. spojowki. rogowki) * porażenie n. zaburzenia mineralizacji – schorzenia watroby – choroby przewodu pokarmowego (choroba wrzodowa) – choroby nerek – nadczynnosc tarczycy – niedoczynnosc i nadczynnosc przysadki mozgowej – choroby tkanki lacznej: sklerodermia. Recklinghausena. zaburzenia gruczołów wydzielania wewnętrznego. pozostawione korzenie zebow. guzkowe zapalenie naczyn. wpływy autoimmunizacji. . które jest następstwem. twarde i mają powierzchnię zrazikowatą. osłabienie. słabo przesuwalną od podłoża). rozrostu tkanki lacznej. teczowki. stany zapalne okw. obecnosc korzeni. są to: zakażenie miejscowe i ogólne egzo. agranulocytoza.

Guz odlamuje sie od wyrostka skrzydlowatego kosci klinowej lub lamie sie z dolna czescia tego wyrostka. krwawienie z nosa lub skrzepy krwi w przewodach nosowych. Miedzy trojwymiarowa strefa wzmocnien – obszary o wyraznie zmniejszonej odporności na urazy i predysponujace do zlaman – maja one linijny przebieg i zostaly wykorzystane przez Le Forta do jego klasyfikacji – ze wzgledu na przebieg linii zlamania: poprzeczne.3. krawędzie kości i łuków jarzmowych. plyta z wąsami (drewniana lopatka. Badanie wewnątrzustne – opuszkami – bolesne miejsca w przedsionku jamy ustnej w okolicy otworów gruszkowatych Ruchomość odłamów Palec uciska na podniebienie + ruchy unoszące Palec wskazujący + kciuk na wyrostku zębodołowym  ruchy wahadłowe. parafunkcje – 28. metalowe szyno-lyzki – szyna Brandta) umocowana na szczycie glowy chorego. patologiczna ruchomosc odlamanego wyrostka zebodolowego wraz z podniebieniem. w Le Fort II i III – poruszanie skóry u nasady nosa – zlamanie typu Le Fort 1 – powstaje w nastepstwie urazu dzialajacego na szczeke od przodu do tylu na poziomie wargi gornej – jedno-. zaburzenia zwarcia zebow. podluzne (powodujace rozdzielenie obu szczek lub wyrostkow podniebiennych w plaszczyznie strzalkowej) – z ubytkiem kosci (postrzalowe) lub bez – otwarte. charakteryzujacy sie strefami o zwiekszonej i obnizonej odporności na uraz.1. Opadanie szczeki ku dolowi w tylnej czesci (pociaganie przez m skrzydlowy przysrodkowy. obrzek twarzy (wargi gornej. krwiak poskorny i podsluzowkowy. Rauera.„z wąsami”). Wyrozniamy 3 pionowe slupy (Sichera): nosowo-szczekowy (od kla w kierunku wyrostka czolowego szczeki). zlamanie szczeki – klasyfikacja. Okres unieruchomienia 4 tyg). zmiany nowotworowe miejscowe wzgledne: – niewystarczajacy zasob tkanki kostnej – jakosciowo i ilosciowo – dysproporcje szczekowo-zuchwowe – sluzowka j u wymagajaca wstepnej korekty plastycznej. Miedzy slupami Sichera znajduja sie poziomo belki oporowe Ombredanna – strefa wzmocnien. wylwey krwawe podsluzowkowe w gornym sklepieniu przedsionka. Zlamaniu ulega blaszka pionowa kosci podniebiennej. wiazania ligaturowe – reszta pierwszej pomocy patrz 16. Ligature w tkankach miekkich policzka prowadzi sie w swietle igly punkcyjnej. zwacz) – Leczenie: zaopatrzenie tymczasowe lub ostateczne jest trudne ze wzgledu na brak pkt oparcia dla szyn i aparatow ustalajacych (pkt te trzeba z koniecznosci sytuowac na glowie chorego). nasadę i rusztowanie nosa. odma. tuz przy blaszce poziomej.2. przypadkowe usuniecie zeba – patrz 1. zamkniete – typowe dla klasyfikacji Le Forta lub nietypowe. W znacznych przemieszczeniach – operacyjne unieruchomienie szczek sposobem niskim Adamsa = wyciag szkieletowy Adamsa (zaklada sie szyne nazebna gorna lub uprzednio przygotowana plytke podniebienna i przymocowuje ligatura stalowa do dolnego brzegu oczodolu – z ciecia skory w tej okolicy. liszaj plaski. nastawienie odlamow w rownoczesnym unieruchomieniem plytkami (plyta podniebienna Kingsley'a .2. obustronne („podniebienie flotujace”) – przebieg szczeliny zlamania: szpara zlamania na brzegu dna nosa biegnie ku tylowi przez zachylek zebodolowy zatoki szczekowej do guza szczeki. Laczac sie z posostalymi tworza przestrzenny szkielet.– tkanki miekkie: leukoplakia. 28. jarzmowo-szczekowy (od grzebienia jarzmowo-zebodolowego w kierunku szwu czolowo-jarzmowego). a szczegolnie brak dziasla przyczepionego wokół planowanego wszczepu – zla higiena – niski poziom zatoki (lifting) – mioartropatie. – . osteosynteza – w 1 pomocy można zastosowac: czepiec i proce (ewentualnie chuste lub bandaz). Jezeli zlamanie jest obustronne to lamie sie tez przegroda nosa ponad jego dnem. – Objawy: wydluzenie odcinka nosowo-brodkowego. 1 pomoc kosci szczekowe sa najwiekszymi koscmi twarzoczaszki. gotowe szablonowe szyny ze sklejki – szyna Limberga. moga towarzyszyc zlamaniom innych kosci twarzy – Badanie pacjenta Badanie palpacyjne – oburącz uciskając tkanki miękkie i kość Badanie zewnątrzustne – od sklepienia czaszki do kości twarzy – obrzeża oczodołów. stomatopatie. lub z dojscia wewnatrzustnego do trzonu kosci jarzmowej albo zawiesza na luku jarzmowym. policzkow). skrzydlowo-szczekowy (w strefie guza szczeki i wyrostka skrzydlowatego kosci klinowej). Przy duzych brakach – monoblok i funda (proca brodkowa) gipsowa – w przypadku ran glowy uniemozliwiajacych zlozenie czepca -> system bloczkow umocowanych do lozka chorego. Uczucie dretwienia zebow gornych.

Przewaznie zlamanie podokostnowe. Jezeli sa wskazania do zabiegu Adamsa to wykonuje sie tzw Adams sredni (podwieszenie masywu szczek na bocznych brzegach oczodolu). Zaburzenia zgryzowe. część blaszki pionowej kosci sitowej. nastepnie zmierza do dolnego brzegu oczodolu w okolicy szwu jarzmowo-szczekowego i przechodzi na przednia sciane szczeki. Hiperteloryzm. część blaszki pionowej kosci sitowej.w. + ewentualnie osteosynteza plytkowa – zmiazdzenie wyrostka – przewaznie w okolicy zebow przednich. Ruchomosc odlamow. przecianajac grzebien jarzmowo-zebodolowy. rane zaszywa. przechodzi na przysrodkowa sciane oczodolu. okolicy nasady nosa. dieta plynna – wyrostek zebodolowy bez otwarcia zatoki – dotyczy odcinka uzebionego od kla do kla. biegnie skosnie w dol do kosci lzowej i porzez nia do szczeliny oczodolowej dolnej. kosci lzowe. ptosis. malzowiny nosowe dolne. część kosci klinowych. biegnac skosnie w kierunku guza szczeki. kosci nosa. enoftalmia lub egzoftalmia (gdy zmniejszona pojemnosc oczodolu . ktoremu towarzysz ich zwichniecie. Wyciek surowiczo-krwistego plynu z nosa moze wskazywac na zlamanie podstawy czaszki (przedniego dolu). Z guza szczeki przechodzi na wyrostki skrzydlowate kosci klinowej. kosc lzowa do szczeliny oczodolowej dolnej. rozlegle obrzeki w okolicy nasady nosa. zalozenie szyny lub ligatury unieruchamiajacej. Utrzymujacy sie plynotok – zamkniecie przetoki plynowej na drodze kraniotomii czolowej i plastyki opony twardej zlamanie wyrostka zebodolowego – u dzieci. Lzawienie. skrzepy w przewodach nosowych. Rehabilitacja ortodontyczna i protetyczna . – Klasyczne zlamanie LF2 jest obustronne i towarzyszy mu pionowe zlamanie przegrody nosa – powstaly duzy odlam zawiera: obie szczeki. część wyrostkow skrzydłowatych kosci klinowej. Krwawienie z nosa. osteosynteza.↓ 1 cm3 – gałka wychodzi do przodu o 1 mm) – leczenie: ogolne – zalezne od stanu chorego. + wyciek plynu m-rdz przez nos (plynotok). kosci podniebienne. Odlamuje sie również luk jarzmowy i wyrostek skrzydlowaty kosci klinowej. w wyniku upadku (sila w kierunku przysrodkowym) – zlamania bezposrednie – moze obejmowac: – sciany kostne zebodolu jednego lub kilku zebow. malzowiny nosowe dolne. Odlam kostny z zebami przewaznie przemieszczony jest do wewnatrz. Odma podskorna w powiekach gornych. Leczenie: nastawienie zebow.– – – zlamanie typu Le Fort 2 – typ „piramidowy” – powstaje przewaznie pod wplywem urazu dzialajacego na srodkowa część masywu kostnego szczek z gory i przodu ku dolowi i tylowi – moze byc izolowane lub towarzyszc zlamaniom innych kosci – przebieg linii zlamania wielokierunkowy: rozpoczyna sie od szwu nosowo-czolowego i czolowo-szczekowego. wylewy okularowe obu oczu i podsluzowkowe w okolicy grzebieni jarzmowo-zebodolowych. unieruchomienie szyna nazebna lub wyciagiem miedzyszczekowym – wyrostek zebodolowy z otwarciem zatoki – uraz bezposredni. Omija otwor podoczodolowy. W zal od wieku polaczone z uszkodzeniem zebow mlecznych lub stalych lub zawiazkow. ale moze towarzyszyc innym zlamaniom – objawy: wydluzenie srodkowego odcinka twarzy. diplopia. przez przysrodkowa sciane oczodolu. Leczenie miejscowe ja przy LF2. Leczenie: nastawienie odlamu. Leczenie: j. Antybiotyki o szerokim spektrum. kosci nosa. dna oczodolow. – Jednostronne LF3 wystepuja rzadko i zawsze polaczone sa z rozejsciem szczek w okolicy szwu podniebiennego – objawy: jak w LF2 ale bardziej nasilone. – Jednostronne izolowane nigdy nie wystepuje. zlamanie typu Le Fort 3 – zlamanie szczekowo-oczodolowo-jarzmowe – rozlegle uszkodzenie kosci twarzy polaczone ze zlamaniem przedniego dolu czaszki – najczęściej jest wynikiem urazu komunikacyjnego (duza sila od gory i przodu ku dolowi i tylowi) – szczelina zlamania rozpoczyna sie jak w LF2 od nasady nosa. kosci podniebienne. Zawsze towarzyszy mu odlamanie przegrody nosa. splaszczona twarz – leczenie: ogolne – w zaleznosci od stanu chorego. okolic podoczodolowych i jarzmowych. kosci jarzmowe. biegnac do szwu jarzmowo-czolowego. Zawiazaki pozostawia sie. Najczesciej dotyczy guza szczeki. Nastepnie przechodzi na boczna sciane oczodolu. Tak przebiegajaca szczelina powoduje oderwanie kostnego masywu szczekowo-nosowo-jarzmowego od podstawy czaszki. W odlamie znajduja sie: szczeki. powiek. Leczenie: dokladne usuniecie luzno lezacych fragmentow kosci i zlamanych zebow. Unieruchomienie Adamsa wysokie (podwieszenie masywu szczekowego na gornych brzegach oczodolow). kosci lzowe. dolnych. Miejscowe podobnie ja w LF1. czola i policzkow.

zębów z przyzębicą. W tej części zabiegu napotykamy na znaczne trudności. Miejscowe wskazania do replantacji to: niezniszczona próchnicą korona zęba replantowanego. zębów z zapaleniem ropnym ozębnej. Niekiedy z powodu trudności technicznych zabieg odbywa się poza jamą ustną i polega na mechanicznym i chemicznym oczyszczeniu korony i przewodów korzeniowych oraz wypełnieniu ich najlepiej cementem. zachowane w łuku zęby sąsiednie i przeciwstawne. Okres wgajania przebiega różnie. Nie replantuje się zębów wiecznych. zęby wielokorzeniowe ze zmianami okołowierzchołkowymi. płyta) Punkt oparcia dla drutu stalowego W I – krawędź bocznej powierzchni otworu gruszkowatego W II – j. gips + metalowa szyna przed twarzą + szyna nazębna Aparaty śrubowe (Fishera) – złamanie szczęki w płaszczyźnie strzałkowej + bolce w kości wyrostka zębodołowego Unieruchomienie złamań szczęk Przyciśnięcie odłamu do podłoża w prawidłowym ustawieniu . kiedy blaszka kostna zębodołu jest mało elastyczna.proca bródowa . gdy leczenie zachowawcze nie spełnia oczekiwanych wyników. słuchu 29. Aby skrócić zabieg chirurgiczny replantowanego zęba. Do replantacji kwalifikują się zęby: jednokorzeniowe wybite podczas urazu. blizniopochodne (homogenne). Stosowane sa przeszczepy wlasnopochodne (autogenne) – zloty standard.w. szczególnie w wypadku zębów wielokorzeniowych.1. przy czym ważnym czynnikiem jest tutaj zachowanie ciągłości kostnej. tkanke podskorna. niektóre zęby po perforacji korzeni. Zębodół oczyszczony łyżeczką z ziarniny pokrywamy jałowym tamponem. Replantację wykonujemy u osób młodych i zdrowych. obcopochodne (ksenogenne) – od innego gatunku. wzroku. W przypadkach zwichnięcia lub całkowitego wybicia zębów stałych jednokorzeniowych – szczególnie u dzieci zabieg replantacji jest metodą z wyboru. tkanek miękkich wyrostka zębodołowego jak i zębów sąsiadujących. Przygotowany ząb przy pomocy kleszczy wprowadzamy na powrót do zębodołu. po czym wierzchołki korzeni resekujemy. – Zabieg operacyjny: rozpoczynamy od usunięcia zęba w znieczuleniu. węchu. Badanie radiologiczne pozwala na ocenę rozległości zmian okołowierzchołkowych oraz rozstawienie poszczególnych korzeni replantowanego zęba. Usunięcie zęba należy wykonać szczególnie ostrożnie aby jak najmniej uszkodzić tak miękkie jak i kostne tkanki wyrostka zębodołowego. od 4 do 8 tygodni. nie wykonuje się zabiegu w przypadku dużych braków uzębienia oraz przy szeroko rozstawionych korzeniach zęba.Nastawienie szczęki wyciągami Proca bródowa Wyciąg międzyszczękowy – gdy zaklinowanie – oparty na szynach nazębnych Wyciąg zewnątrzustny – czepiec.w Powikłania Pseudoprogenia Zapalenie opon m-r. allogenne – od innego osobnika tego samego gatunku. zęby usunięte przypadkowo. opracowanie ubytku w koronie zęba i wypełnienie cementu na jak najdłuższej przestrzeni kanałów korzeniowych odbywa się w jamie ustnej. zawroty głowy. + boczny brzeg oczodołu W III – j. po wypełnieniu jego kanałów i odcięciu delty korzeniowej. wybór metody znieczulenia uzależniony jest od ogólnie przyjętych zasad. kosc. sluzowka – transplantacja zebow Replantacia to zabieg chirurgiczny – polegający na ponownym wprowadzeniu usuniętego zęba do zębodołu. Przygotowanie do zabiegu: rozpoczynamy od oceny klinicznej korony zęba i tkanek otaczających. Replantawany ząb przy pomocy szyny unieruchamiamy w łuku zębowym. czołowej Bóle. skore. wykluczamy choroby przyzębia.płyta podniebienna Kingsleya z wąsami z akrylu Operacyjne leczenie złamania szczęki Wg Adamsa – wyciąg szkieletowy oparty na zdrowej kości powyżej linii złamania W jamie ustnej jest umocowany di szyny nazębnej (bezzębie – proteza. zachowana ciągłość blaszki kostnej wyrostka zębodołowego i nie uszkodzone tkanki miękkie. zaburzenia koncentracji Zaburzenia smaku. W chirurgii stomatologicznej to przeszczepianych narzadow lub tkanek zaliczamy: zeby. Należy również przygotować zaopatrzenie po zabiegu jak szynę akrylanową lub aluminiową. Ważną rolę w czasie gojenia stanowi istniejąca ozębna tak w zębodole jak – . zatoki szczękowej. następnie ząb wyłącza się ze zgryzu. 29. zaniki pamięci. chrzastka. powiezi. transplantacje transplantacja jest nauka o przeszczepianiu tkanek lub narzadow.

przeszczep zachowuje sie jak autogenny i wykazuje właściwości osteogenne. Brak reakcji odrzucenia przeszczepu.metoda jednoczasowa – przeszczep bezpośrednio na recesję . Technika zabiegu polega na przygotowaniu zębodołu i ukształtowaniu go do przyjęcia transplantatu. poza jamą ustną w warunkach w miarę sterylnych polega na usunięciu miazgi z komory i kanałów zęba oraz wypełnieniu ich cementem i następnie unieruchomieniu. Przeciwwskazaniem do transplantacji są choroby ogólne. Charakteryzuje go obecnosc zywych komorek. Wskazania: ubytki pooperacyjne po rozleglych torbielach. przeszczepianiu towarzyszy reakcja odrzucania przeszczepu. poresekcyjne. pokrywy czaszki. jednak staje sie on osteokondukcyjny. guz szczeki. zaburzenia zgryzowe i zbyt małe przestrzenie międzyzębowe w stosunku do zęba transplantowanego. – Kosc wolowa (Bio-Oss kosc korowa i gabczasta z kolagenem. Opracowanie techniczne odbywa się jak przy zębach replantowanych. Biologicznie najlepszy material rekonstrukcyjny. gabczasto-korowy) lub tyko kosc gabczasta (kosc korowa zawiera wiecej BMP -> lepsze właściwości osteoindukcyjne). Powikłania w czasie wykonanego zabiegu jak i uszkodzenie ściany zębodołu. Transplantacji podlegają zęby zatrzymane. Im więcej jej pozostało tym procesy odtwórcze przebiegają szybciej. Najbardziej celowe jest transplantowanie zatrzymanych kłów po usuniętych zębach mlecznych oraz zatrzymanych zębów mądrości w miejsce pierwszego zęba trzonowego. perio (leczenie pionowych ubytkow kostnych).metoda dwuczasowa – przeszczepem poszerzone najpierw dziąsło a później naciągnięte na recesję ~ wady tych metod: * zastosowanie w przypadku wąskich i pojedynczych i płytkich recesji * niewystarczający efekt estetyczny. który polega na wprowadzeniu usuniętego zęba do nowoutworzonego lub pustego zębodołu. Ulega wgojeniu w calosci. gojenie rany na podniebieniu długie przez ziarninowanie – Przeszczep podnabłonkowy tkanki łącznej – Zalety: – Dobre warunki odżywienia przeszczepu [krążenie biluminarne od wewnętrznej strony płata i okostnej] – Niewielki uraz w miejscu dawczym na podniebieniu – Dobry efekt kosmetyczny po zabiegu [jednorodnośc koloru] – Znaczne pogrubienie dziąsła – Możliwość pokrycia recesji mnogich – Przeciwwskazania: Niewystarczająca ilość tkanki [grubość i szerokość] w miejscu dawczym przeszczepy kosci – autoprzeszczep – kosc pozyskiwana z tego samego osobnika. Okres wgajania 4-8 tyg. posrednia (rozszczepiony. które po przeszczepieniu podejmuja procesy fizjologiczne. wykazuje pelne wlasciowosci osteogenne. Wywoluje najczesciej silna reakcje humoralna i komorkowa w organizmie biorcy. – Przeszczep izogenny (homogenny) – dawca i biorca sa genetycznie identyczni (bliznieta jednojajowe). pozbawiony calkowicie właściwości immunologicznych. zebra. ubytki pourazowe. odtworzenie przerwanej ciaglosci kosci (po resekcji zuchwy). bioszkla i polimery – bioceramika hydroksyapatytowa – HA-Biocer. zakażenie skrzepu podczas gojenia rokują źle dla replantowanego zęba i kończą się niepowodzeniem tub prowadzą do resorpcji korzenia. ze względu na trudności przy formowaniu nowego zębodołu.– – i na powierzchni korzenia. NanoBone – fosforan wapnia – TCP. Przeszczep moze zawierac pelna grubosc (korowo-gabczasto-korowy). wieprzowa (Gen-Oss) – (((((wszczepy alloplastyczne – materialy kosciozastepcze – materialy ceramiczne. W przypadku odbialczenia uzyskuje sie resorbowalny mineral kostny. szew podniebienny. Endobone i Etikbone kosc gabczasta). Pobierany z: talerza biodrowego. – przeszczep allogenny – biorca i dawca naleza do tego samego gatunku. wewnatrzustnie: brudka. Moze wystepowac jako kosc nieodwapnona (FDBA) lub odwapniona (DFDBA) – przeszczep ksenogenny – pochodzi od osobnika innego gatunku. tracac wlasciowosci osteoindukcji. Moze byc to przeszczep lity lub rozfragmentowany w postaci wiorow kostnych. – autotransplantacją nazywamy zabieg chirurgiczny. Cerasorb – polimery sztucznej kosci – HTR . implantologia. Pomyślne wyniki osiąga się znacznie rzadziej. Chirurgia periodontologiczna – pokrywanie recesji i poszerzanie strefy dziasla wlasciwego – Przeszczep nabłonkowy płata dziąsłowego[z podniebienia lub nieuzębionego fragmentu stoku wyrostka zębodołowego] . Zabieg ten jednak bywa rzadko wykonywany. zęby nadliczbowe znajdujące się poza łukiem oraz zęby mądrości. Przeszczepiona kosc ulega wgojeniu. ogniskach zapalnych. okolica zatrzonowcowa. Konserwowany przez zamrazanie lub liofilizowany – obniza to antygenowosc.

na podniebieniu lub w zatoce szczękowej. a następnie ruchami pionowymi zeskrobuje się dokładnie nabłonek wewnętrzny kieszonki. gdy wewnętrzna blaszka zbita kości żuchwy jest cieńsza od zewnętrznej. Leczenie chirurgiczne – znieczulenie przewodowe. podzwaczowy. Kiretaż można wykonać z równoczesnym ścięciem pojedynczych przerośniętych brodawek międzyzębowych. nacięcie ropnia i odpowiednio szerokie otwarcie jamy ropnia (przebieg linii cięcia tkanek miękkich zalety od – . jak w przypadku pierwszych przedtrzonowców. przy którym z korzeni umiejscowiony jest proces zapalny oraz od budowy anatomicznej szczęki i ukształtowania zatoki szczękowej – w zuchwie – siekacze i kły – najczęściej powodują formowanie się ropni w przedsionku jamy ustnej. ropien podjezykowy. kiretaz otwarty . przestrzeni skrzydlowo-zuchwowej. przestrzeni podzuchwowej. – siekacze boczne – powodują ropnie na podniebieniu z powodu dopodniebiennego przechylenia korzeni.w znieczuleniu odchylamy respatorem brzegi dziąsła po uprzednim nacięciu brodawek . ropien jezyka. mniejsza bolesnosc na opukiwanie. podskroniowej. zatoki.3. ropień podsluzowkowy (abscessus submucosus) powstaje w wyniku przebicia sie ropnia podokostnowego przed okostna i przedostania sie tresci ropnej pod blone sluzowa wyrostka zebodolowego – umiejscowienie ropni w przedsionku jamy ustnej od strony policzkowej lub podniebiennej zalezy od lokalizacji zeba przyczynowego i budowy anatomicznej kosci. ale wyrazny odczyn zapalny ze strony otaczających tkanek miekkich. – W szczęce – siekacze przyśrodkowe – powodują powstanie ropni w przedsionku jamy ustnej. niekiedy również nacieku zapalnego. Wewnatrzustnie: bolesne miekkie rozlane wygorowanie z objawem chelbotania. policzka) i zewnatrzustne (podbrodkowy. przy którym z korzeni zęba toczy się ostry proces zapalny. – ropień dna jamy ustnej lub ropień przestrzeni podżuchwowej.kieszonkach przyzębnych > 6mm . umiejscowienie ropnia jest takie.jamę ustna płuczemy 2 x dziennie roztworem chlorheksydyny Postępowanie to ma na celu wytworzenie ponownego zrostu pomiędzy dziąsłem a powierzchnią korzenia zęba bez skracania strefy dziąsła. Kieszonkę przepłukuje się solą fizjologiczną albo roztworem wody utlenionej.2. gdy mają dwa korzenie. PerioGlass estry kwasu poliglikolowego Goretex – PTTE bialka matrycy szkliwnej – Emdogain))))) 29. do jamy nosowej i przez policzek na powloki zewnętrzne). miejscowe okoliczne.ranę zszywamy na brodawkach prostym szwem pętlowym . – kły – są przyczyną ropni w przedsionku jamy ustnej lub w dole nadkłowym – pierwsze przedtrzonowce – są przyczyną ropni w przedsionku jamy ustnej lub na podniebieniu.(ropien dolu nadklowego. w zależności od tego. na podniebienie.– zęby trzonowe – mogą być powodem powstania ropni w przedsionku jamy ustnej. Odczyn ten wykazuje najczesciej cechy obrzeku. skroniowej) – w odroznieniu od podokostnowego charakteryzuje go zdecydowanie mniejszy bol (na skutek przedostania sie wysieku do luznej tkanki lacznej). – przedtrzonowce i trzonowce mogą powodować ropnie w przedsionku jamy ustnej (gdy cienka jest zewnętrzna blaszka zbita kości żuchwy).– – – – bioszkla – BioGran. Wypreparowanie nabłonka wewnętrznej powierzchni kieszonki dziąsłowej wraz z przyczepem przeprowadza się przy pomocy skrobaczek posiadających stalowe końcówki. – drugie przedtrzonowce – u większości chorych są powodem powstania ropnia w przedsionku jamy ustnej. drogi szerzenia sie zakazenia i lokalizacji zeba przyczynowego powstaja dalej ropnie wewnatrz. Umiejscowienie ropnia na dnie jamy ustnej lub w przestrzeni podżuchwowej zależy od lokalizacji wierzchołka korzenia zęba przyczynowego w stosunku do przyczepu mięśnia żuchwowo – gnykowego – w zaleznosci od punktu wyjscia. Zabieg łyżeczkowania wykonuje się przez wprowadzenie skrobaczki do kieszonki dziąsłowej. Kiretaż wykonuje się specjalistycznym zestawem narzędzi (sierpy proste i zgięte kątowo). Antybiotykoterapia. podzuchwowy. Nastepuje przebicie ropnia w miejscu najmniejszego oporu (do przedsionka. skrzydlowo-podniebiennej. stworzenie ujscia dla odplywu tresci ropnej lub usuniecie zeba przyczynowego.postepowanie jest odwrotne jak w zabiegu zamknietym [najpierw nabłonek kieszeni  ziarnina cement  płukanie] . – Leczenie: przyczynowe: trepanacja zeba. Z chwila przebicia sie ropnia i powstania przetoki burzliwe objawy chorobowe szybko ustepuja. Brzeg dziąsłowy przyciska się szczelnie do łuku zębowego i zakłada opatrunek z cementu chirurgicznego 29. w zależności od tego.

powierzchni kosci i zachylkow.5-1 cm od brzegu wyrostka zębodołowego (u jego podstawy) w miejscu gdzie widoczne jest niewielkie. Technika znieczulania – przy szeroko otwartych ustach i głowie odchylonej do tyłu igłę wkłuwamy w okolicy ostatniego zęba trzonowego górnego około 0.3. wskutek czego kikut duzego odlamu odsuwa sie od odlamu mniejszego i nie wywiera na niego ucisku.3. gorna powierzchnia o ksztalcie kuli musi byc gladka i wypukla zlamanie jednostronne – hypomochlion po stronie zlamania. w odcinku przednim rozpina sie skosnie w kierunku zlamania pierscienie gumowe stopniowy obrot zuchwy pod wplywem dzialania elastycznego wyciagu umozliwia zwarcie zebow przednich z jednoczesnym obnizeniem kata i galezi zuchwy postronie zlamania oraz wyrownanie linii posrodkowej (skosne dzialanie wyciagu). W niektórych przypadkach ropni przestrzeni powięziowych mocna w czasie zmiany drenu delikatnie przepłukać jamę ropnia łagodnym środkiem antyseptycznym (roztwór KMnO4 lub rywanolu) 30. Likwiduje sie w ten sposob nakladanie i mijanie sie odlamow. Wprowadzamy igłę na głębokść około 1 cm do kości i po sprawdzeniu czy koniec jej nie tkwi w świetle naczynia oddajemy około 0. aby umożliwiał stały odpływ wydzieliny ropnej. ? 31.2. Oprócz nerwu podniebiennego znajduje się tutaj tętnica i żyła jednoimienna.3. przygotowanie zeba do resekcji – patrz 32. co ułatwia odpływ wydzieliny ). 30. Tak wykonane znieczulenie obejmuje tkanki miękkie podniebienia do linii łączącej kły.> ankyloza) w przypadku zlaman obustronnych nalezy wykonac 2 bloczki a elastyczne pierscienie gumowe rozpiac także w odcinku przednim. hypomochlion – – – – – – – – – – – – – bloczek podwyzszajacy zgryz stosowany w zlamaniach wyrostka klykciowego zuchwy z wiekszym przemieszczeniem jego zadaniem jest odciazenie stawu i ulatwienie repozycji bloczek ten stanowi pkt obrotu w osi poprzecznej dla duzego odlamu. 31.2. bowiem płyn znieczulający przechodzi stąd do nerwu. 30. Zmienia się go codziennie.1. przyczynia sie do ustawienia odlamow w prawidłowej pozycji po 2-3 tyg odlam jest juz utrzymywany przez wytworzona w tym czasie blizne lacznotkankowa (w izolowanym zlamaniu wyrostka klykciowego nie zaleca sie utrzymywania wyciagu powyzej 3 tyg. aż do ustąpienia ostrego stanu zapalnego i ustania wydzielania sie tresci ropnej.2.5-1ml płynu znieczulającego. Regułą jest tworzenie ujścia dla treści ropnej w najniższym punkcie ropnia. przetoka ustno-zatokowa – patrz 6.1. 32. 31. płaskie zagłębienie. Po podziale wychodzi przez otwór podniebienny większy.5cm przed granicą podniebienia twardego i miękiego. drenaz (Dren powinien być tak założony. . 31.1. obustronne – po obu stronach\ po zalozeniu bloczka. oproznienie i dokladna kontrola jamy ropnia (kleszczykami peana). ropien podzuchwowy – patrz 23. powodujac przemieszczenie wykonany jest z akrylu i umieszczony na zebach trzonowych ewentualne braki zebow trzonowych (w obu lukach lub w luku przeciwstawnym – w szczece) uzupelnia sie walami akrylowymi dla stworzenia stref podparcia wysokosc 2 mm (max 5).usytuowania ropnia i stosunków anatomicznych. który znajduje się w kącie utworzonym przez wyrostek podniebienny i zębodołowy w okolicy drugiego zęba trzonowego górnego. lecz pionowo. jednak nie skosnie. Do znieczulenia nerwu podniebiennego przedniego wystarczy również wprowadzenie płynu do luźnej tkanki łącznej w okolicy otworu podniebiennego większego. 30. Do znieczulenia tego nerwu nie trzeba osiągnąć otworu podniebiennego. znieczulenie do otworu podniebiennego Nerw podniebienny przedni odchodzi od zwoju skrzydłowo – podniebiennego i biegnie w kanale podniebiennym i unerwia błonę śluzową podniebienia twardego i górne zęby trzonowe. Przy bezzębiu punkt wkłucia znajduje się 1-1. lecz wystarczy wstrzyknąć płyn znieczulający w luźną tkankę podśluzową w jego okolicy – znieczulenie nasiękowe.

32.1. krwawienia – patrz 9.1. i 21.2. 32.2. resekcja Przewlekle zębopochodne procesy zapalne przebiegające w okolicy okołowierzchołkowej kości wyrostka zębodołowego są trudno dostępne dla zachowawczych metod leczenia. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie endodontyczne nie zawsze pozwala uzyskać dobry wynik leczenia. W celu usunięcia zapalnie zmienionych tkanek wykonuje się resekcję zęba. Zabieg ten polega na odcięciu wierzchołka korzenia zęba, z równoczesnym usunięciem zapalnie zmienionych tkanek. Odcięty wierzchołek korzenia powinien obejmować deltę korzeniową, ponieważ niedostępne podczas leczenia zachowawczego jej kanaliki boczne z niedokładnie usuniętą masą zgorzelinową lub martwą miazgą mogą stanowić przyczyną powstania ognisk reakcji lub rozwinięcia się procesów zapalnych. Pierwszy, który zaproponował tę metodę leczenia był Karol Partsch. Zabiegi te wykonywał na zębach jednokorzeniowych, później metodę tę rozszerzono na zęby wielokorzeniowe. Ze względu jednak na trudne warunki techniczne, a także możliwość występowania różnych powikłań (otwarcie zatoki szczękowej, uszkodzenie kanału żuchwy), zabieg ten obecnie wykonuje się najczęściej na zębach jednokorzeniowych. Wskazania do resekcji wierzchołka korzenia zęba stanowią: – zęby z dużymi zmianami okołowierzchołkowymi, których leczenie zachowawcze jest niepomyślne, – zęby będące przyczyną rozwoju torbieli korzeniowej, - zamiany chorobowe przy wierzcholku – ziarniniak, torbiel, ograniczone zapalenie kosci, które nie przekraczaja 1/3 dlugosci korzenia – zęby, których kanałów nie można osuszyć przed wypełnieniem (wysięk z torbieli), – zęby z pozostawionym podczas leczenia zachowawczego ciałami obcymi w przewodzie korzeniowym lub nad wierzcholkiem korzenia wywolujace stan zapalny kosci, – zęby z nieprawidłowo wypełnionym przewodem korzeniowym, – zęby, których kanały podczas leczenia zachowawczego zostały nieprawidłowo udrożnione i nastąpiła perforacja w części przyszczytowej, – całkowita niedrożność przewodu korzeniowego, – zęby martwe ze złamanym korzeniem w 1/3 przywierzchołkowej jego długości. - zlamanie 1/3 przywierzchołkowej czesci korzenia zeba z miazga zywa i przemieszczeniem odlamu Przeciwwskazania do resekcji wierzchołka korzenia zęba: – zęby mleczne, – zęby wielokorzeniowe (możliwość uszkodzenia zatoki szczękowej lub nerwu zębodołowego dolnego), – zęby z rozległymi zmianami zapalnymi, które wymagałyby odcięcia więcej niż połowy korzenia, - zmiany zapalnowytworcze lub torbiel korzeniowa przekraczajace 1/3 – zęby z zanikiem pionowym i poziomym kosci wyrostka zębodołowego (w chorobach przyzębia), – zęby złamane na wysokości szyjki lub w połowie długości korzenia, - rozlane zapalenie ozebnej - zlamanie wyzej niz 1/3 przywierzchołkowa lub zlamanie podluzne korzenia - duze braki w uzebieniu (p-wsk wzgledne) – nie wykonujemy resekcji u chorych na hemofilię, białaczkę, cukrzycę, agranulocytozę, zaburzenia krzepniecia, choroby nerek, zakazenia odogniskowe – przeciwwskazaniem względnym jest zawał mięśnia sercowego, zakrzepowe zapalenie żył, ostre stany zapalne błony śluzowej jamy ustnej, – chwilowym przeciwwskazaniem do zabiegu u kobiet jest okres przedmiesiączkowy i miesiączka, ze względu na możliwość wystąpienia zwiększonego krwawienia w czasie i po zabiegu. Zabieg resekcji wierzchołka korzenia zęba wykonuje się u osób młodych i zdrowych. Przygotowanie do zabiegu resekcji wierzchołka korzenia Po ocenie klinicznej i radiologicznej zęba zakwalifikowanego do zabiegu przeprowadzamy wywiad dotyczący ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Gdy nie ma przeciwwskazań zarówno ogólnych jak i miejscowych dla wykonania zabiegu, kierujemy chorego do badań laboratoryjnych celem oznaczenia morfologii krwi, 0B, czasu krwawienia i krzepnięcia oraz czasu protrombinowego. Przygotowanie miejscowe przed zabiegiem obejmuje sanację jamy ustnej, udrożnienie, poszerzenie, odkażenie i wypełnienie kanału korzeniowego zęba przeznaczonego do resekcji. Kanał powinien być wypełniony trwałym materiałem, który nie działa drażniąco na tkanki okołowierzchołkowe i nie ulega resorpcji, a na zdjęciach rentgenowskich daje wyraźny kontrast. Najczęściej stosowanym materiałem do wypełnienia kanału jest ćwiek srebrny, tytanowy, rzadziej gutaperkowy, a materiał uszczelniający stanowi cement fosforanowy. Prawidłowość przeprowadzonego leczenia endodontycznego oceniamy na podstawie wykonanego zdjęcia rentgenowskiego. W przypadku, gdy ząb tkwi w jamie torbieli i stały wysięk uniemożliwia prawidłowe przeleczenie i wypełnienie kanału przed zabiegiem, czynność tą wykonujemy podczas zabiegu. Zaletą tego sposobu postępowania jest możliwość dokładnego, bo pod kontrolą wzroku poszerzenia, oczyszczenia i wypełnienia kanału. Wadą jest znaczne przedłużenie

czasu trwania zabiegu, dlatego wydaje się słuszne, aby wypełnienie przewodu korzeniowego przeprowadzić przed zabiegiem. W celu premedykacji, w dniu poprzedzającym zabieg, jak i na godzinę przed zabiegiem, zalecamy pacjentowi środki nasenne i uspakajające. Technika zabiegu Zabieg wykonuje się w znieczuleniu nasiękowym, natomiast przy resekcji większej liczby zębów wskazane jest dodatkowo znieczulenie przewodowe. Po uzyskaniu zniesienia odczucia bólu w obrębie planowanego zabiegu wykonuje się cięcie błony śluzowej wraz z okostną. Dobór cięcia uzależniony jest od warunków istniejących w jamie ustnej i planowanego zabiegu. Następnie, przy pomocy skrobaczki kostnej odpreparowuje się płat śluzówkowo – okostnowy od podłoża kostnego. Po odsłonięciu blaszki zbitej wyrostka zębodołowego wiertłem różyczkowym tub frezem (wyjątkowo dłutem), należy znieść kość nad wierzchołkiem korzenia zęba resekowanego. W dalszym etapie łyżeczką kostną usuwa się zapalenie zmienioną tkankę i ziarninę. Po dokładnym oczyszczeniu ubytku kostnego, przy pomocy wiertła szczelinowego odcina się około 3–4 mm szczytu korzenia zęba. Cięcie korzenia prowadzi się prostopadle do długiej osi zęba, lub nieznacznie skośnie, tak aby można było prześledzić przekrój kanału korzeniowego. Zasadą jest, aby powierzchnia odciętego korzenia była na jednym poziomie z dnem ubytku kostnego Następnie przy pomocy dużego wiertła różyczkowego lub frezu wygładzić należy ostre brzegi ubytku kostnego i korzeń zresekowanego zęba. Po czym sprawdza się ponownie czy cała zapalnie zmieniona tkanka i ziarnina została usunięta, a na przekroju korzenia zęba widoczny jest materiał wypełniający kanał. Jeśli stwierdzi się niedokładne wypełnienie kanału konieczne jest wykonanie wypełnienia wstecznego (patrz 17.1. i 16.2.) powikłania – patrz 11.2. Po zakończeniu leczenia, gdy proces gojenia przebiegał bez powikłań, kontrolne badanie radiologiczne i kliniczne przeprowadza się po 6–12 miesiącach. W obrazie radiologicznym widoczny jest ubytek wypełniający się beleczkami kostnymi. W niektórych przypadkach wykonane kontrolne badanie radiologiczne nawet po kilku miesiącach od zabiegu może wykazać wyraźnie odgraniczony ubytek kostny. Jest to spowodowane zahamowaniem procesu odnowy kości w fazie włóknienia. Gdy dalsze badanie radiologiczne wykaże podobny obraz, a chory nie będzie odczuwał żadnych dolegliwości, nie ma wskazań do ponownego zabiegu, lecz wymaga to okresowych badań kontrolnych. Jeśli w odległym czasie po zabiegu wystąpią w okolicy operowanej dolegliwości bólowe, obrzęk tkanek, ropnie, a niekiedy rozchwianie zęba i w obrazie radiologicznym stwierdza się ubytek w kości o rozmiarach większych niż powstały po zabiegu, to stan ten, po ustąpieniu objawów ostrych, wymaga ponownego leczenia chirurgicznego. Przyczyną powyższych objawów może być: nieprawidłowe wypełnienie kanału korzeniowego zęba resekowanego (materiał wypełniający kanał uległ resorpcji), lub niedokładne usunięcie podczas zabiegu zmienionych chorobowo tkanek. W tych przypadkach, mając na uwadze wszystkie wskazania i przeciwwskazania do resekcji, wykonuje się zabieg ponownie. Technika zabiegu jest taka sama jak w przypadku resekcji. Należy jednak pamiętać, aby ponowne obcięcie szczytu korzenia znacznie nie zmieniło proporcji proporcji korzenia do korony. Długość korzenia powinna być większa od długości korony. W innym przypadku dojdzie do rozchwiania i utraty zęba resekowanego. Gdy rokowanie jest niepewne, zaleca się raczej usuniecie zęba. Postępowanie po ponownym zabiegu jest takie samo jak po resekcji. Po tym zabiegu może dojść do powstania powikłań podobnych jak po resekcji, lecz ich leczenie z reguły kończy się utratą zęba. 32.3. korzen w zatoce – patrz 25.3. 33. 33.1. wieloodlamowe zlamania zuchwy
– – – – –

powstaje pod wplywem gwaltownych urazow jako zlamania bezposrednie lub posrednie szczegolnie latwo dochodzi do mnogich zlaman zuchwy gdy jest ona w rozwarciu przemieszczenie odlamow w poszczegolnych w poszczególnych wariantach mnogich zlaman podlegaja tym samym zasadom jak w zlamaniach pojedynczych nie odbiega tez od zasad leczenie mnogich zlaman, z ta roznica ze w mnogich zlamaniach stosuje sie z reguly zaopatrzenie obuszczekowe i czesciej zlamania te wymagaja interwencji chirurgicznej (zwlaszcza zlamania katow) zlamanie zuchwy w okolicy obu klow – powierzchnie zlamania maja kierunek zbiezny do jezyka, rozbiezny do dolnych krawedzi zuchwy – odlamy pociagane sa ku gorze przez silne miesnie unoszace zuchwe. Odlam srodkowy jest scisniety przez odlamy boczne, co uniemozliwia jego przesunieciedo przodu lub tylu, ale jest on pociagany przez miesnie obnizajace zuchwe ku dolowi i jednoczesnie przechylony w dolnej czesci do tylu, w gornej zas wraz z wyrostkiem zebodolowym i zebami do przodu – powierzchnie zlaman biegna zbieznie w kierunku jezyka i zbieznie w kierunku dolnej krawedzi zuchwy –

boczne odlamy przemieszczaja sie ku gorze i do wewnatrz wg mechanizmu opisanego wyzej, a srodkowy odlam zostaje wypchniety ku przodowi. Zbiezny kierunek linii zlamania ku dolnej krawedzi zuchwy nie pozwala naj ego przemieszczenie w dol. – Powierzchnie zlamania biegna rozbieznie lub rownolegle w kierunku jezyka i w kierunku dolnej krawedzi zuchwy – srodkowy odlam zostaje przemieszczony pod dzialaniem miesni cofajacych i obnizajacych zuchwe ku tylowi i dolowi. Zagraza to bezposrednio zyciu chorego - > trzon jezyka cofa sie ku tylowi, naciska na naglosnie, utrudnia oddychanie lub powoduje niedrożność drog oddechowych leczenie: – w przypadkach utrudnionego oddychania – wyciagnac jezyk ku przodowi i ustalic go w pozycji umozliwiajacej choremu oddychanie – nastawienie odlamow i unieruchomienie – obie szczeki uzebione: szyny druciane na oba luki i wyciag miedzyszczekowy, szyna ligaturowa w zuchwie i szyna druciana w szczece i wyciag miedzyszczekowy, – bezzebie – zespolenie kosci przy uzyciu szwow kostnych lub wiazania okolnego zalozonego na proteze chorego lub przygotowana plyte podstawowa lub aparat Guninga-Porta) – szczeka uzebiona, zuchwa bezzebna – plyta zgryzowa na zuchwe, proca brodkowa i elastyczny wyciag do czepca inne warianty zlaman: w okolicy kla i kata, w okolicy obu katow, w obrebie trzonu i wyrostka klykciowego

33.2. ropowica, posocznica ropowica (phlegmone) – ostre rozlane ropne glebokie zapalenie luznej tkanki lacznej o duzej dynamice, szerzace sie wzdluz powiezi i naczyn, obejmujace najczesciej wiecej niz jedna przestrzen anatomiczna – charakteryzuje sie szybkim rozprzestrzenianiem, bez wyraznych granic, oraz martwica tkanki lacznej z nastepowym jej uplynnianiem – ropowica w zakresie tkanek twarzoczaszki stanowi najpowazniejsze i niejednokrotnie zagrazajace zyciu ostre zapalenie ropne. Wynika to zarowno ze szczegolnej latwosci szzerzenia sie zapalenia przez ciaglosc w tym obszarze, jak i mozliwosci uogolnienia sie zakazenia – pkt wyjscia moga byc ropne stany zapalne toczace sie wewnatrz- lub zewnatrzustnie w obrebie twarzy – o rozwoju ropowicy decyduje glownie zmniejszona odpornosc ustroju, wspolistniejace choroby ukladowe i metaboliczne, zakazenie bakteryjne o duzej patogennosci i wirulencji. U osob zdrowych ta postac zapalenia wystepuje najczesciej jako powiklanie ograniczonego procesu ropnego. – W zaleznosci od pkt wyjscia i drogi szerzenia sie zakazenia ropowica w obrebie twarzoczaszki moze obejmowac przestrzenie miedzypowieziowe okolicy twarzy, szyi lub dna jamy ustnej (angina Ludwiga – patrz 13.3.) – w przebiegu ropowicy stan ogolny jest bardzo ciezki – chory jest oslabiony, blady, pokryty potem, ma zaostrzone rysy twarzy, rozny stopien zaburzenia swiadomosci, drezcze, wysoka T, przyspiesznie czynnosci serca, bezsennosc, brak laknienia, silne samoistne i promieniujace bole. Miejscowo: rozlegly bolesny naciek o konsystencji elastycznej lub twardej, pokryty niezmieniona lub nacieczona i napieta skora. W zaleznosci od umiejscowienia zapalenia moze wystepowac szczekoscisk, bol i trudnosci w polykaniu, dusznosc oddechowa. – W badaniach laboratoryjnych: wysoka leukocytoza z przesunieciem obrazu morfologicznego krwinek bialych w lewo, wysokie OB, zmiany w proteinogramie (zmniejszona ilosc bialka) i elektrolitach (niedobor potasu) – leczenie: natychmiastowa hospitalizacja, intensywne leczenie ogolne (wyrownanie zaburzen elektrolitowych; antybiotykoterapia – ciagly wlew dozylny, 2 leki o synergistycznym dzialaniu na G+ i G- oraz beztlenowce; obnizenie T, walka z bolem, zapewnienie sprawnego dzialania uklasu oddechowego i krazenia), leczenie chirurgiczne (po osiagnieciu bakteriobojczego stezenia antybiotyku i wstepnym wyrowaniu zaburzen wodnoelektrolitowych) – szerokie naciecie skory i tkanki podskornej (ciecia i przeciwciecia), rozwarstwienie na tepo tkanek lezacych glebiej i sasiadujacych przestrzeni miedzypowieziowych, otwarcie wszystkich zachylkow, usuniecie zalegajacej w nich tresci, zresekowanie mas martwiczych i dokladne zdrenowanie, przeslanie tresci do badania bakteriologicznego (-> antybiotykoterapia celowana), leczenie przyczynowe, leczenie wspomagajace (oklady, fizykoterapia) posocznica (sepsis) – ogolnoustrojowa reakcja zapalna na aktywny proces zakazny – obejmuje zespol objawow chorobowych wywolanych obecnoscia drobnoustrojow (bakteriemia, wiremia, fungemia, parazytemia) lub ich toksyn (endo-, egzotoksykemia) we krwi krazacej oraz w tkankach przy oslabionych zdolnosciach obronnych ustroju – manifestuje sie wystąpieniem co najmniej 2 z nastepujacych objawow: T ciala powyzej 38 lub ponizej 36 stopni; akcja serca > 90/min; liczba oddechow > 20/min lub PaCO2 < 32 mm Hg; leukocytoza > 12 000/mm3 lub leukopenia < 4000/mm3 lub obecnosc w osoczu ponad 10% niedojrzalych postaci neutrofilow – form paleczkowatych. - przy nieobecnosci innych i niezakaznych znanych przyczyn takich zaburzen

nagle zaburzenia swiadomosci – wstrzas septyczny – obecnie definiowany jest jako hipotensja spowodowana posocznica. sinawy odcien skory. na podniebienie.operacja Caldwell-Luca (w ostateczności. intensywna i pierwotnie empiryczna antybiotykoterapia. Rozpoznanie: wykazanie w posiewach krwi obecnosci drobnoustrojow (pobranie pol godziny przed spodziewanym nawrotem goraczki – gdy trudno to ocenic zaleca sie pobranie na 2 odrebne posiewy w odstepie 45-60 minut. rzadziej dojrzalego ropnia. .usunięcie ewentualnego czynnika zapalnego mogącego wywołać nerwoból .objawy o charakterze sympatektalgii – uczucie palenia. w głębi policzka z promieniowaniem do ucha i tylnej ściany gardła. . dreszcze. nowotworow. 33.silny jednostronny ból odczuwany jest głęboko w twarzy. wspomagajace (preparaty blokujace synteze cytokin odpowiedzialnych za kliniczny obraz sepsy) do pozniejszych i ciezkich etapow sepsy naleza: – ciezka posocznica: dodatkowo pojawienie sie hipoperfuzji lub hipotensji (spadek cisnienia skurczowego < 90 mm Hg lub spadek o conajmniej 40 mm Hg od poziomu podstawowego). Nastepnie 2 kolejne w nastepnej dobie lub po 48 h) leczenie: usuniecie ogniska zakazenia.leczenie – przyczynowe .karbamazepina. urazow i zaburzen naczynioruchowych. do szczeki . objawy naczynioruchowe i wydzielnicze . Hipoperfuzja moze byc maskowana podawanymi lekami o dzialaniu inotropowym dodatnim lub wazopresyjnym. Smiertelnosc 90%. Leczenie na oddziale intensywnej terapii. czyraka wargi gornej. stworzenie warunkow swobodnego odplywu tresci ropnej. nawracających dolegliwościach) 35. obnizona lub podwyzszona T w badaniu fizykalnym: wczesnym objawem jest splenomegalia miejscowo po nacieciu rana jest sucha. ostrego ropnego zapalenia kosci (dzieci). leczenie objawowe zapewniajace sprawne dzialanie ukladu krazenia. stały lub okresowy .blokada nerwu podniebiennego większego do otworu podniebiennego większego 1% lidokainą lub bezpośrednia blokada zwoju skrzydłowo-podniebiennego (wkłucie poniżej łuku jarzmowego) . natychmiastowa. ostrego ropnego zapalenia slinianki przyusznej. wysoka leukocytoza i zaburzeniami endokrynnymi (zwiekszenie wydzielania katecholamin. łzawienie. nudnosci. w oczodole. tetno przyspieszone dochodzi do osiedlania sie drobnoustrojow krazacych we krwi w roznych narzadach i tkankach – dochodzi do powstania nowych ognisk przerzutowych. kortyzolu). palący. lub moga stac sie wtornym ogniskiem posocznicy sepse cechujaca sie sklonnoscia do tworzenia ropnych ognisk przerzutowych okresla sie jako posocznico-ropnice. nieprawidłowosci anatomicznych nosa. oddechowego. nastepczej dysfunkcji narzadowej. Prowadzi do zaburzen homeostazy ustroju. utrzymujaca sie pomimo wlasciwej podazy plynow. Uogolniona katywacja reakcji zapalnej w narzadach niezwiazanych z wyjsciowym czynnikiem uszkadzajacym. które staja sie podlozem roznych chorob.ból jest świdrujący. wymioty. upośledzenie słuchu (w związku z obrzękiem błony wyścielającej ucho środkowe i trąbkę słuchową) . utrata laknienia. a także braku dostatecznie rozleglego naciecia i zdrenowania ropnia czy ropowicy objawy: bladosc. czasami zaczerwienienie skóry twarzy po stronie występowania bólu. oligurie. leczenie wzmacniajace. rokowanie zalezy od momentu ustalenia rozpoznania i wdrozenia intensywnego leczenia pwstrzasowego – wtorny zespol dyfunkcji wielonarzadowej (postepujaca niewydolnosc wielonarzadowa) – jest dynamicznym procesem postepujacejw przebiegu posocznicy i nastepujacej po sobie niewydolnosci narzadow i kilku niezaleznych od siebie ukladow. zespol Sludera (nerwoból zwoju skrzydłowo-podniebiennego) . wyciek wydzieliny śluzowej z nosa. pokryta szarymi nalotami. Powstanie tego powiklania moze swiadczyc o znacznym uposledzeniu odpornosci lub duzej patogennosci i wirulencji drobnoustrojow.uczucie zatkania nosa (spowodowane obrzmieniem błony śluzowej). przy silnych. cial obcych w nosie.stomatologiczna i laryngologiczna ocena zatok obocznych nosa . wyraz twarzy apatyczny i cierpiacy. goraczka. przeszywający. Zaburzenia przeplywu moga obejmowac kwasice mleczanowa.– – – – – – – – – – – najczesciej jest nastepstwem rozleglego i dlugo toczacego sie procesu zapalnego o charakterze ropowicy.wystapic moze na skutek stanu zapalnego komorek sitowych i zatoki klinowej. pieczenia. w polaczeniu z zaburzeniami przeplyeu i dysfunkcja narzadowa.3. ostry. Najczestsza przyczyna zgonow chorych z posocznica. ze skapa wydzielina ropna lub posokowata goraczka jest nieregularna: zwalniajaca lub przerywana (septyczny tor goraczkowy). w okolicy nasady nosa. fenytoina . Wstrzas przebiega z przyspieszeniem czynnosci serca i oddechu.różnicowanie – z neuralgią nerwu trójdzielnego (może występować postać mieszana będąca skojarzeniem obu zespołów) . w okolicy zatoki klinowej.

co zwieksza wysiek surowiczy – wskutek dalszego rozluznienia srodblonka poza naczynia przechodza leukocyty – zaburzenia krazenia i zwiazane z tym niedotlenienie powoduje wzrost stezenia jonow wodorowych w krwiaku – wyraznie kwasny odczyn utrzymuje sie ok 2 tyg – stopien kwasowosci zalezy od nasilenia bodzca urazowego – wlokna kolagenowe tkanki lacznej pod wplywem zakwaszenia ulegaja obrzmieniu i rozluznieniu – podstawowe komorki tk lacznej (fibroblasty) wykazuja duze zdolnosci rozrodcze. Stwierdza sie w niej fibroblasty. leukocyty oraz peczki naczyniowe wrastajace do krwiaka od okostnej – powstale naczynia tworza siateczke i okreslaja kierunek rozwoju oraz budowe przyszlej kostniny . rośnie powoli. obrzek. które przenikaja do przestrzeni miedzykomorkowych: najpierw albuminy. zebina. z tk. 35. Czesciej w szczece. niewielka dynamika wzrostu diagnostyka: RTG leczenie: calkowite wyłuszczenie guza z torebką – zębiak twardy [odontoma durum] – zbudowane z zębiny. nabłonkowej i mezenchymalnej najczęściej rozwija się podczas drugiego zabkowania.35. Zawiera wszystkie tkanki zeba. fibrynogen. gdzie staja sie macierzystymi komorkami tkanki ziarninowej – w tym samym czasie dzialanie enzymow proteolitycznych leukocytow i aktywnosc fibrynolityczna krwi powoduje rozpuszczenie krwiaka i obumarcie tkanek w msc urazu – biale krwinki przechodza poza naczynia wskutek chemotaktycznego dzialania produktow rozpadu tkanek – rozpuszczanie kosci uszkodzonej w czasie urazu rozpoczyna sie juz 1 dnia.. nie dając objawów (duze guzy moga dawac objawy bolowe o charakterze neuralgicznym. miazga nieprawidłowo ulozone i rozmieszczone – 90% u dzieci poniezej 15 r. uciskajac galezie nerwu trojdzielnego). tk laczna i nablonkowa). ulegaja metaplazji i zroznicowane wedruja do krwiaka. a nastepnie porazenie naczyn i zwolnienie pradu krwi – srodblonek naczyn ulega rozluznieniu i staje sie patologicznie przepuszczalny dla plynnych skladnikow krwi. posiada wysepki zebiny i cementu – zębiak mieszany [ odontoma mixtum] – zebina. który pod wplywem tombokinazy uwolnionej ze zniszczonych tkanek zmienia sie we wloknik zamykajacy naczynia i uszczelniajacy przestrzenie miedzykomorkowe – nastepuje zaburzenie odplywu droga limfatyczna i rownoczesne wylaczenie czesci wlosniczek. kostniwo. stopniowo nasila sie i trwa az do zmiany kwasnego odczynu krwiaka w zasadowy – okres rozpuszczania czesci martwiczych trwa ok 10 dni – wchlanianie cial z ogniska zapalnego wyzwala humoralne bodzce odnowy kosci okres ziarniny .z. wykrywany przypadkowo na RTG może utrudniać wyrzynanie zębów stałych (szczegolnie siekaczy gornych) lub powodowac ich nie prawidłowe ułożenie. o ukladzie i rozmieszczeniu bardziej prawidłowym niz zebiak mieszany. podwyzszenie cieploty.1. zębiak (odontoma) – – – – – – ladogny guz wywodzacy sie z tkanek zebotworczych (w roznych proporcjach szkliwo. simplex) – zębiak złożony [ odontoma compositum] – twór torbielowaty. Najczesciej powstaje wskutek zaburzen rozwojowych narzadu zebowego wywolanych przez uraz lub zakazenie. otoczony torebka łącznotkankową. bol. potem globuliny. – zebiak zwykly (o. szkliwo. spowodowane zaczopowaniem ich przez zaglutynizowane krwinki. uposledzenie czynnosci – w przeciagu kilku godzin objawy te ulegaja nasileniu (najwieksze natezenie po ok 24h) i stopniowo ustepuja – powstaje najpierw czynne przekrwienie i miejscowe podniesienie cisnienia krwi. molle] – zbudowany z tkanki łącznej i nabłonka szkliwnego. gojenie kosci w gojeniu zlamania wyroznia sie 4 okresy: – okres urazowy – okres kostniny lacznotkankowej czyli ziarniny – okres kostniny tymczasowej czyli tzw kosci tkanej – okres kostniny ostatecznej okres urazowy – trwa ok 7-10 dni – objawy typowe dla stanu zapalnego – przekrwienie.2. cementu i szkliwa – zebiak miękki [o. wykazuje rozny stopien zroznicowania bedacy wyrazem okresu rozwoju guza. cement.14 dni – zaczyna sie wraz z poczatiem tworzenia sie ziarniny – tkanka ziarnnowa laczaca poczatkowo odlamy ma charakter zarodkowy. rozchwianie i przemieszczenie. wypełniony płynem z licznymi (kilka-kilkadziesiat) drobnymi „zminiaturyzowanymi” ząbkami.

dosc miekka i podatna na zginanie – na bialkowym rusztowaniu tymczasowym zaczynaja sie odkladac sole fosforanowo-wapniowe. Tworzy sie ona odokostnowo i ze strony srodkoscia. Blizna odokostnowa ma mozliwosc grubienia na zewnatrz i jest lepiej zaopatrzona w krew ze strony naczyn okostnej – kostnina tymczasowa jest nieuwapniona. który organizm czerpie z calego koscca oraz nadmiar jonow fosforowych. obrzęki na podniebieniu rozwija się bezobjawowo. a we krwi nieznacznie. metoda Partsch 1 – patrz 13.1. powodujacych strukturalna przebudowe blizny kostnej – beleczki stopniowo dostosowuja sie do wymogow obciazenia... globulomaxillaris) – – – – – – – – torbiel niezebopochodna pochodzenia nablonkowego najczęściej występuje między siekaczem bocznym a klem w miejscu zrostu kosci szczeki z kością międzyszczekową.wyraźne ograniczenie ubytku kostnego o kształcie odwróconej gruszki we wczesnym stadium wrzecionowaty wydluzony ksztalt.3. – W miare rozmnazania sie komorek kosciotworczych poziom fosfatazy wzrasta i utrzymuje sie podwyzszony przez ok 10dni. Kosc moze spelniac juz swoje zadanie z zachowaniem srodkow ostroznosci – obciazanie kosci stopniowo az do pelnej sprawnosci narzadu zucia okres kostniny ostatecznej = faza remodelowania – 1-4 lat – jest wynikiem dzialania bodzcow czynnosciowych. powstaja nowe. zlamanie bezzebnej zuchwy – zaopatrzenie – patrz 16. płyn wypełniający jamę torbieli nie zawiera kryształków cholesterolu.1.2. traca uklad siateczkowaty – część ich zanika. 36. ulozone wg architektonicznych praw statyki i dynamiki – sprzezone ze soba procesy tworzenia i resorpcji – kosc splotowata zostaje zastapiona koscia blaszkowata – 35. 36. 11. poniewaz jest ograniczona waska przestrzenia szpary zlamania i jest slabo zaopatrzona w naczynia krwionosne.2. . RTG . 16. osteoblasty. 36.– – – okostna w okolicy zlamania ulega zgrubieniu wskutek rozrostu jej warstwy podstawowej wytwarza sie tkanka mezenchymalna o cechach zarodkowych – mogaca roznicowac sie w: fibroblasty. komorki chrzestne i kosciotworcze szybko rozmnazaja sie i zastepuja tkanke ziarninowa. zęby sąsiadujące są żywe leczenie: chirurgiczne usuniecie torbieli 36. komorki leukocytarne komorki chrzestne i kosciotworcze ukladaja sie wzdluz naczyn i zaczynaja tworzyc bialkowe rusztowanie dla przyszlych beleczek kostnych okres tworzenia sie kostniny tymczasowej = faza modelowania – 1-4 miesiecy – cechuja go 2 procesy: tworzenie bialkowej struktury kostnej (tzw osteoidu) i odkladanie sie na tym podlozu mineralnych soli wapnia – fibroblasty. torbiel galeczkowo-szczekowa (c. które dostarczane sa przez rozszczepienie estrow fosforanowych przy udziale fosfatazy zasadowej. wsteczne wypelnienie kanalow – patrz 17. Blizna srodkostna wytwarza sie w malej ilosci. nie ma jednak polaczenia z korzeniami tych zebow czesciej od strony podniebienia niz przedsionka wyścielona jest nabłonkiem wielowarstwowym płaskim lub cylindrycznym.3. W msc zlamania poziom fosfatazy wzrasta 6-8 krotnie. w miarę wzrostu powoduje rozsuwanie się korzeni zębów sąsiednich (jak torbiele zebopochodne – roznicowanie: nielaczenie sie cienia widocznego w obrazie rtg odpowiadajacego torbieli z ozebna). zachowana szpara ozębnej. chondroblasty. Wytwarzaja swoiste skladniki budulcowe tkanki kostnej: wlokna kolagenowe i sprezyste – w tymo okresie można mowic o bliznie lacznotkankowej.1. przetoka na wyrostku zębodołowym.3. 37.2. W nastepstwie tych przemian w przeciagu 4-8 tyg powstaje tkanka kostna skladajaca sie z beleczek kostych o ukladzie siateczkowatym – jest to okres klinicznego wzrostu. Aby moglo to nastapic musi istniec nadmiar rozpuszczalnego wapnia.

C – tylną. 38. 38. Flora bakteryjna w układzie chłonnym może spowodować zapalenie ostre lub zapalenie przewlekle. Brak odczynu ze strony węzłów chłonnych w przypadku zmian patologicznych jest niepomyślnym objawem. podwyższona ciepłota ciała. Wnikają one do węzłów drogą naczyń chłonnych. Łączą się węzłami głębokimi szyi i zbierają chłonkę ze ślinianki przyusznej. a dalej do pnia podobojczykowego. 37. koniuszka języka. Dzielą się na trzy grupy: A – przednią.1. a po lewej do przewodu piersiowego. Węzeł ten zbiera chłonkę z wargi dolnej.3. Ustalono związek między węzłami chłonnymi a poszczególnymi grupami zębów szczęki i żuchwy oraz okolicznymi tkankami miękkimi.3. przesuwalnością wobec niezmienionej skóry i podłoża. przedniego odcinka żuchwy i dna jamy ustne oraz czterech dolnych siekaczy. Badając węzły chłonne zwracamy uwagę na następujące cechy: bolesność. 13. utrudnionym wyrzynaniu zębów mądrości. Badanie przedmiotowe powłok twarzoczaszki uzupełnia się badaniem węzłów chłonnych podbródkowych. gładką powierzchnią. beztlenowce). Zapaleniom tym towarzyszą objawy ogólne takie jak: złe samopoczucie.2. wielkość. podżuchwowych i szyjnych. W stanie fizjologicznym węzły chłonne są niewyczuwalne i niebolesne. gdyż procesy zapalne toczące się w obrębie poszczególnych okolic twarzy i kości szczęk znajdują swoje odbicie w obrazie węzłów chłonnych. w chorobach zakaźnych oraz w nowotworach złośliwych. Węzeł C leży bezpośrednio za ślinianką podżuchwową po wewnętrznej stronie kąta żuchwy i zbiera chłonkę z górnych i dolnych zębów mądrości oraz okolicznej błony śluzowej Węzły chłonne szyjne powierzchowne (nodi lymphatici cervicales superficialis) leżą pod powięzią styi oraz wzdłuż żyły szyjnej zewnętrznej w kącie między mięśniem mostkowo – obojczykowo – sutkowym i brzegiem żuchwy. występują w zapaleniach ozębnej. granicę oraz ciepłotę. Węzły te zbierają chłonkę ze środkowej części wargi dolnej. a w razie potrzeby nadobojczykowych i pachowych. Po kilku dniach powstaje obrzęk tkanek otaczających.1. coli. Węzły chłonne podżuchwowe (nodi lymphatici submandibulares) znajdują się w trójkącie podżuchwowym. ropien pod miesniem zwaczem – patrz 24. gronkowce. W węźle tym zbiera się chłonka z okolicy podoczodołowej. a w późniejszym okresie są nieprzesuwalne względem podłoża. Rozległość zmian w węzłach chłonnych świadczy o stanie chorego. swoistych (promienica. Ostre zapalenie węzłów chłonnych (lymphadenitis acuta) powstaje w wyniku infekcji wielobakteryjnej (paciorkowce. Ostre zapalenie węzłów chłonnych cechuje się powiększeniem ich objętości. ropnym zapaleniu tkanek miękkich okołoszczękowych i kości szczęk. ropowica – patrz 33. znieczulenie okolonerwowe – patrz 24. Chłonka twarzy z jamy ustnej kości szczęk spływa do wyżej wymienionych węzłów chłonnych. Dla stomatologa znajomość przebiegu naczyń chłonnych oraz rozmieszczenia węzłów chłonnych ma duże znaczenie. bolesnością miękką konsystencją.2. gruzlica). procesy zapalne w wezlach chlonnych Węzły chłonne stanową naturalną barierę obronną przed szerzeniem się zakażenia z okolic. bacterium. . który po stronie prawej uchodzi do przewodu limfatycznego prawego. przesuwalność względem podłoża i skóry.2. W zapaleniu ropnym występuje wzmożona bolesność. Węzeł B leży między tętnicą twarzową a ślinianką podżuchwową. 38.2. które leżą w pobliżu bródki oraz dwa dolne znajdujące się powyżej kości gnykowej. powiększenie wężów. tylnej części języka i policzka oraz części gardła. Węzeł A znajduje się w pobliżu przedniego brzuśca mięśnia dwubrzuścowego i żyły podbródkowej. ropien podokostnowy – patrz 25.1. zębów siecznych. które mają konsystencję twardą..37. odlamanie guza szczeki – patrz 24. drobnoustroje i ich jady. Odczyny zapalne węzłów chłonnych w procesach nieswoistych zębopochodnych. stanach zapalnych błony śluzowej jamy ustnej.1.3. 38. górnych przedtrzonowców i trzonowców oraz pierwszych trzonowców dolnych i okolicznej błony śluzowej. świadczącym o spadku zdolności obronnych ustroju. Węzły chłonne podlegają zmianom odczynowym w zapaleniach nieswoistych.3. Występują cztery węzły – dwa górne. w chorobach krwi. zanikanie zmian jest oznaką ustępowania procesu chorobowego. W postępującym procesie ropnym torebka węzła zostaje uszkodzona a treść ropna przenika do tkanek otaczających formując ropień. B – środkową. spoistość. rzadziej drogą naczyń krwionośnych w następstwie procesu zapalnego. kłów i przedtrzonowców górnych. z których zbierają chłonkę. 37. Węzły chłonne podbródkowe (nodi lymphatici submentales) leżą za bródką pomiędzy obu brzuścami mięśni dwubrzuścowych a kością gnykową. zapaleniach przyzębia. Są one filtrem zatrzymującym i niszczącym szkodliwe produkty. kła i przedtrzonowców dolnych.

Według WHO cechy kliniczne okolicznych węzłów chłonnych określa symbol N (nodulus) N0 – węzły niewyczuwalne N1 – węzły po stronie zmiany nowotworowej wyczuwalne. Kiła – chorobie tej towarzyszy obustronny odczyn węzłów chłonnych. twarde.1. 39. hemisekcja – zabieg zachowawczo-chirurgiczny przeprowadzany w zębach wielokorzeniowych (trzonowe) zniszczonych. Angina –Plaut–Vincenta. że węzły nie są zmienione nowotworowo N2b – węzły są zmienione nowotworowo N3 – węzły obustronnie lub po stronie zmiany nowotworowej nieruchome. Odczyny zapalne węzłów chłonnych w procesach nowotworowych Znajomość przebiegu naczyń chłonnych i rozmieszczenie węzłów chłonnych jest niezbędne w badaniu klinicznym nowotworów. W zależności od stanu ogólnego stosuje się antybiotyki. Leczenie: przyczynowe. ruchome N2a – ocenia się. choroby ukladu bialokrwinkowego). który moze byc . Postać wczesna promienicy może mieć podobny obraz do ostrego nieswoistego procesu ropnego i w tym okresie występuje bolesność i powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. które są miernie powiększone. Obraz ten uzależniony jest od stopnia nasilenia stanu zapalnego. W początkowej fazie choroby węzły oddzielone są od siebie. W przypadku powiększenia węzła chłonnego utrzymującego się dłużej niż 6 tygodni należy podejrzewać proces gruźliczy. W procesie tym węzły chłonne są nieznacznie powiększone. przetoki slinowe – patrz 13. konsystencji twardej. 40. elastyczne.1.brak łaknienia.3. Odczyny zapalne węzłów chłonnych w zapaleniach niezębopochodnych uzależnione są od rodzaju i złośliwości flory bakteryjnej oraz umiejscowienia procesu zapalnego. ponieważ naczynia chłonne są najczęstszą drogą szerzenia się komórek nowotworowych. ruchome N1a – węzły nie są zmienione nowotworowo N1b – węzły chłonne są zmienione nowotworowo N2 – węzły po stronie przeciwnej lub obustronnie wyczuwalne. przesuwalne względem skóry i podłoża. Cechą charakterystyczną węzłów chłonnych zmienionych nowotworowo jest: powiększenie. Usunięcie ogniska zapalnego powoduje powolne cofanie się odczynu zapalnego. a później łączą się w pakiety i zrastają się ze skórą.2. Leczenie polega na usunięciu przyczyny odczynu zapalnego węzłów chłonnych. Przewlekłe zapalenie węzłów chłonnych (lymphadentis chronica) powstaje najczęściej w następstwie przewlekłego zapalenia ozębnej zębów z miazgą zgorzelinową oraz w przewlekłych procesach zapalnych jamy ustnej. gładkie niebolesne. dotyk. niebolesność. mononukleoza. niebolesne. Pozwala to na zachowanie fragmentu zeba. Wezly chlonne moga byc miejscem przerzutu lub miejscem pierwotnego nowotworu limfatycznego i chorob zakaznych objawiajacych sie powiekszeniem wezlow chlonnych (ziarnica. Odczyn w postaci powiększenia i bolesności węzłów chłonnych jest objawem towarzyszącym w niezębopochodnych zapaleniach tkanek miękkich twarzy i szyi takich jak: czyrak. Gruźlica – typowym objawem klinicznym jest powiększenie węzłów chłonnych. czasem dodatkowo antybiotykoterapia lub przy zropieniu – naklucie diagnostyczno-lecznicze lub naciecie i saczkowanie Odczyny zapalne węzłów chłonnych w swoistych procesach zapalnych: Promienica – nie nadaje odczynu zapalnego w obrębie węzłów chłonnych podżuchwowych i szyjnych. Badanie węzłów chłonnych okolicy podżuchwowej i szyjnej ma na celu wykrycie odczynowej reakcji układu chłonnego w zapaleniach swoistych i nieswoistych jamy ustnej. Natomiast w przypadku nacieczenia ropnego wykonuje się cięcie i zakłada się dren gumowy. guzów nowotworowych twarzoczaszki i ich przerzutów. wrzodziejące zapalenie jamy ustnej. ropien podzwaczowy – patrz 24.2. 40. 39.1. róża przyranna. gładkie oraz przesuwalne wobec skóry i podłoża. W przypadku powikłania choroby podstawowej zakażeniem nieswoistym obraz kliniczny przybiera cechy typowe i charakteryzuje się bolesnością węzłów na. 39. co powoduje szybkie ustąpienie objawów chorobowych.3. metoda dwuetapowa – patrz 23. które są bolesne i miękkie. złamanych polegający na usunięciu w znieczuleniu miejscowym jednego (lub więcej) korzenia zęba przy pozostawieniu w jamie ustnej pozostałych korzeni. twardość oraz nieprzesuwalność względem podłoża i skóry. 39.

Najczęściej przeprowadzany łącznie z osteotomią. zly stan ogolny postepowanie: podobnie jak w resekcji wierzcholka zab musi byc najpierw prawidlowo wyleczony endodontycznie z jak najwiekszym zachowaniem tkanek twardych zeba. kiedy to formuje się kość wyrostka zębodołowego. znieczulenie nerwu zebodolowego dolnego Anatomia . Z kolei uszkodzenia pojedynczych korzeni następują w wyniku m. które wzmacniają koronę i chronią przez złamaniem . który gromadzi się w przestrzeni skrzydłowo – żuchwowej.Nerw zębodołowy dolny wchodzi do żuchwy przez otwór żuchwowy. ktorych odbudowa wymagalaby znacznych ingerencji w otaczajace tkanki (wykonanie mostu. . W przestrzeni tej przebiega nerw językowy. przeprowadzanym np w chorobach przyzębia. kiedy leczenie zachowawcze nie jest już możliwe. w których uszkodzony jest jeden z korzeni zębów wielokorzeniowych – trzonowych. Po wykonanym zabiegu hemisekcji następuje mniej więcej sześciomiesięczny okres. niestosowanie się do zaleceń • niemożność opracowania zęba po odcięciu jego części – trudny dostęp • wskazania ogolne. którego występuje stan zapalny z nieodwracalnymi zmianami patologicznymi pozwala na dluzsze utrzymanie zebow naturalnych i zapobiega powstaniu brakow zebowych. W pierwszej kolejności trzeba skontrolować wypełnienia kanałów i głębokość kieszonki dziąsłowej. Nalezy przestrzegac zasady aby pozostawiona część zeba wielokorzeniowego mogla spelniac role filaru protetycznego. Do odbudowy zębów stosuje się wkłady koronowo-korzeniowe. duze braki zebowe • zła współpraca. Wskazania do hemisekcji • próchnica drążaca w kierunku rozwidlenia korzeni • zmiany zapalne w obrębie korzenia niemożliwe do leczenia • perforacja kanału. separacja koronowokorzeniowa (premolaryzacja . Mniej więcej po środku powierzchni wewnętrznej gałęzi żuchwy. a rana poekstrakcyjna ulega zagojeniu. Od wewnętrznej powierzchni wyrostka dziobiastego ciągnie się w dół grzebień kostny. gdzie przechodzi w linię skośną.calkowite przeciecie korony i pozostawienie uzyskanych fragmentow jako zeby 1lub 2-korzeniowe) – – – – 40. zlane.– – – – – – wykorzystany jako filar w trakcie dalszej rehabilitacji protetycznej. któremu za podstawę służy tylna powierzchnia ostatniego zęba trzonowego (trójkąt zatrzonowy). niemoznosc udroznienia kanalu ze wzgledu na zakrzywienie • obecność złąmanego narzędzia w kanale • furkacja I stopnia • resorpcja zewnętrzna lub wewnętrzna korzenia • duży zanik kości szczęk w obrębie jednego korzenia zęba • pionowe złamanie korzenia lub korony Przeciwwskazania • nieprawidłowa budowa korzenia (zbyt krotkie. Przedni brzeg gałęzi żuchwy biegnie w dół na zewnętrzną powierzchnię trzonu żuchwy. obliteracja. leży w dolnej części rowka tuż za grzebieniem. Pierwszym wskazaniem do przeprowadzenia zabiegu hemisekcji są zmiany okołowierzchołkowe przy korzeniach. Między linią skośną żuchwy a grzebieniem dziobiastym (czy skroniowym) znajduje się zagłębienie pozatrzonowcowe. który nie dochodząc do ostatniego zęba trzonowego dzieli się na dwie odnogi – przyśrodkową i boczną. oraz złamanie pionowe zęba i/lub korzenia. od środka mięśniem skrzydłowym przyśrodkowym. Po tym czasie stosuje się uzupełnienia protetyczne. Za nim znajduje się rowek kostny. jak ubytek kości czy też inny proces chorobowy. od góry mięśniem skrzydłowym bocznym. Przestrzeń ta ograniczona jest od boku gałęzią żuchwy. a od tyłu nerw zębodołowy dolny. Odmiany: radektomia lub amputacja (odciecie samego korzenia bez naruszenia korony).2. nieprawidłowe ustawienie zeba (zeby przechylone. W tym miejscu przerywamy przewodnictwo nerwu zębodołowego wstrzykując płyn znieczulający. kiedy leczenie endodontyczne nie jest już możliwe. nadanie gladkiego konturu zeba na calym obwodzie Leczenie protetyczne po przeprowadzonym zabiegu hemisekcji jest trudne i czasochłonne. kolejno ubytki kostne w obrębie furkacji. Hemisekcja jest zabiegiem wykonywanym wówczas. od dołu jego przyczepem. poza lukiem) • nieprawidłowo przeprowadzone leczenie endodontyczne • zaawansowana choroby przyzębia.in. polega na przecieciu korony zeba trzonowego w kierunku policzkowo-jezykowym i usunieciu polowy zeba (polowy korony wraz z przynaleznym jej korzeniem) separacja i usunięcie części korony i korzenia zęba w obrębie. wszczepienie implantu) Hemisekcja jest zabiegiem stosunkowo rzadkim. złamań. Kolejno są wskazania periodontologiczne. niekorzystny stosunek dlugosci korony do korzenia). Od wewnętrznej powierzchni głowy stawowej żuchwy ciągnie się w dół w kierunku otworu żuchwowego płaski grzebień kostny. Nerw zębodołowy dolny. W przypadku pozytywnego przebiegu hemisekcji zapobiega sie powiększaniu istniejących w obrębie korzenia zmian. przed wejściem do otworu żuchwowego. na wysokości powierzchni żującej zębów znajduje się otwór żuchwowy. głębokiej próchnicy czy też niewłaściwego leczenia. tym samym powstają zmiany okołowierzchołkowe. ograniczając trójkątne pole.

Technika znieczulenia – metodą bezpośredniego wkłucia Strzykawkę umieszczamy po przeciwnej stronie na zębach przedtrzonowych . Na wysokości 4– 5 cm koniec igły winien znaleźć się nad rowkiem szyjki żuchwy. i obejmuje swym zasięgiem wszystkie zęby trzonu żuchwy strony znieczulonej. Technika znieczulenia wg Cieszyńskiego w przypadku utrudnionego rozwierania szczęk spowodowanego szczękościskiem. skórę i błonę śluzową wargi dolnej. Otwór żuchwowy znajduje się w odległości około 1 cm od tylnego brzegu gałęzi żuchwy i około 4–5 cm powyżej dolnego brzegu żuchwy.strzykawkę układamy na przedtrzonowcach strony przeciwnej do znieczulanej a igłę wkłuwamy w miejscu przecięcia linii orientacyjnych aż do oporu kostnego. w której punkty orientacyjne można wyczuć palcem. Po wkłuciu przesuwamy igłę w głąb tkanek – do kości. Igłę wprowadzamy do oporu kostnego.5 cm powierzchni żującej zębów trzonowych górnych.5 cm poniżej wyrostka zębodołowego szczęki. wprowadzamy około 1. strzykawkę prowadzimy lewą ręką. oraz powierzchnia żująca górnych zębów trzonowych.5 ml płynu podajemy w załamku dolnego przedsionka jamy ustnej. w przypadku braku zębów trzonowych około 1. Aspirujemy i oddajemy około 1. Igłą wkłuwamy się w przedni brzeg fałdu skrzydłowo–żuchwowego poniżej około 0. Igłę wkłuwamy w boczny brzeg fałdu skrzydłowo – żuchwowego w miejscu dzielącym kąt utworzony przez płaszczyzny powierzchni żujących zębów górnych i dolnych. Pozostałe 0. tzn. znieczulenie nerwu żuchwowego wykonujemy drogą zewnątrzustną. W bezzębnych szczękach strzykawka znajduje się w kącie ust strony przeciwnej. Wtedy koniec igły znajduje się nad rowkiem szyjki III – faza . Kciuk przyciskamy do kąta żuchwy. Znieczulenie występuje zazwyczaj po 10 min. błonę śluzową przedsionka jamy ustnej – za wyjątkiem tego odcinka. celem przerwania przewodnictwa nerwu policzkowego. Omawiana metoda znieczulenia jest znacznie mniej dokładna niż ta. pozostałą ilość płynu oddajemy przy wycofywaniu igły. Technika znieczulenia wg Jarząba – w przypadku nacieczenia zapalnego okolicy kąta żuchwy z równoczesnym . Igła zostaje skierowana prostopadle do gałęzi żuchwy. I – faza . za który odpowiedzialny jest nerw policzkowy.5 ml płynu znieczulającego. czy koniec igły nie tkwi w świetle naczynia. Osiągamy to przez maksymalne przesunięcie strzykawki do kącika ust strony przeciwnej. którego zakres unerwienia błony śluzowej obejmuje przestrzeń od drugiego zęba przedtrzonowego do drugiego zęba trzonowego.strzykawkę ponownie przenosimy na stronę przeciwni do znieczulanej. Igłę wprowadzamy w głąb tkanek aż do oporu kostnego. II – faza .5 ml płynu znieczulającego. policzkowy). w miejsce łączenia się wyrostka skroniowego i kłykciowego (nasada wyrostka dziobiastego). Dla ułatwienia wyszukujemy przed tym przedni brzeg gałęzi żuchwy. Technika znieczulenia wg Weissbrema – linią orientacyjną w tej metodzie znieczulenia jest fałd skrzydłowo – żuchwowy uwidaczniający się przy szeroko otwartych ustach. Zaletą tej metody jest przerwanie przewodnictwa wszystkich trzech nerwów z jednego wkłucia (zębodołowy dolny. którym powinien być rowek szyjki żuchwy.Technika znieczulenia metodą zewnątrzustną – metoda trójfazowa Przy szeroko otwartych ustach palcem wskazującym lewej ręki (po stronie prawej chorego obejmując głowę chorego po stronie lewej) wyczuwamy grzebień skroniowy.strzykawkę przenosimy na stronę znieczulaną a igłę prowadzimy wzdłuż gałęzi żuchwy w stałym kontakcie z kością aż do momentu jej utraty. Strzykawkę wraz z igłą trzymamy równolegle do dna jamy ustnej. Aspirujemy i oddajemy około 1. Dla przerwania przewodnictwa nerwu językowego przesuwamy igłę wyżej i wprowadzamy pozostały płyn.5 ml podajemy w celu znieczulenia nerwu policzkowego. językowy. Po sprawdzeniu. Po odkażeniu skóry – igłę wkłuwamy przed kciukiem i prowadzimy ku górze będąc cały czas w kontakcie z kością. do rowka szyjki żuchwy.5 ml płynu znieczulającego. Pozostałe 0. Palec wskazujący lewej ręki kładziemy wzdłuż krawędzi gałęzi żuchwy.5 ml płynu znieczulającego. Wykonując znieczulenie strony lewej. Aspirujemy i podajemy od 1 – 1.

Niekiedy dochodzi do zakażenia torbieli. Gromadzący się płyn powoduje stałe powiększanie się torbieli. bezboleśnie. torbiel. w żuchwie natomiast wzdłuż trzonu żuchwy. szczególnie w przypadkach nawracających ropni. a po wprowadzeniu igły w głąb tkanek około 0. wygórowanie. powoduje przez ucisk rozsuwanie się korzeni zębów sąsiednich. bodzcem do powiekszania sie zmiany moga byc urazy i zwiazane z nimi stany zapalne torbiel zębopochodna. Zjawisko to może się przyczynić – – – – – – – – . a mala cholesterolu torbiel wrodzona – wpuklajaca sie do swiatla zatoki z jamy nosowej – objawy kliniczne ujawniaja sie w pierwszych latach zycia – zaburzaja tor oddychania – rosna powoli.szczękościskiem niemożliwe jest wykonanie znieczulenia opisaną wyżej metodą. badaniem klinicznym stwierdzamy uginanie się jej chrzęst pergaminowy. slabo wysycony cien (objaw zachodzacego slonca) najczesciej na dolnej scianie zatoki. a więc często w szczęce w kierunku zatok szczękowych. Jest ono twarde. niebolesne. Na głębokości około 2 cm natrafimy na przeszkodę w postaci występującego grzebienia szyjki. a jej zewnętrzną ścianę tworzą dwie warstwy tkanki łącznej: tkanka łączna ziarninowa i tkanka łączna włóknista. Dlatego ważna jest kontrola radiologiczna. Najczęściej ma to miejsce w trakcie zachowawczego leczenia zęba będącego przyczyną torbieli. ze wnętrze torbieli staje się kuliste. które rozpadając się uwalniają płyn i kryształki cholesterolu. Moze powodowac parestezje n podoczodolowego – rozpoznanie RTG . torbiel zebopochodną. Parestezje wargi górnej. a równomierny ucisk sprawia. w kierunku przedsionka jamy ustnej. polip zatoki – leczenie – otwarcie zatoki i usunięcie torbieli – jesli wystepuja dolegliwosci – zawartosc sluzowiaka w analizie chemicznej wykazuje duza ilosc bialka. objaw Dupuytren'a. 40. korzeniowa – rozwija się na podłożu ziarniniaka okołowierzchołkowego – wokół zęba z miazgą w stanie zgorzeli. igłę wprowadzamy pod tylny brzeg gałęzi w połowie jej długości pomiędzy kątem żuchwy a wyrostkiem kłykciowym. najczęściej w przedsionku jamy ustnej lub na podniebieniu. dochodzi do całkowitego zniszczenia blaszki kostnej. Wówczas docieramy do otworu żuchwy od tyłu. zapalna. polip zatoki – różnicowanie: guz. ząb przyczynowy – objaw drżenia wzrost torbieli odbywa się w kierunku najmniejszego oporu. Roznicowanie: torbiel zebopochodna. która niszcząc otaczającą tkankę kostną prowadzi do powstania ziarniniaka okołowierzchołkowego. tzw. wzrost następuje powoli. które powodują przenikanie do wnętrza torbieli płynu wysiękowego z zapalnie zmienionego otoczenia. nie dając tym samym objawów klinicznych. guzy nowotworowe. – warunkiem powstania torbieli jest obecność komórek nabłonkowych Malasseza. co wiąże się ze zmianą położenia koron tych zębów.5 ml dla znieczulenia nerwu językowego. nieraz dochodzi do przerwania ciągłości błony śluzowej i samoistnego opróżnienia się zropiałej torbieli. gdzie oddajemy po sprawdzeniu około 2 ml płynu znieczulającego. w następstwie czego powstaje przetoka.3. – komórki nabłonkowe układają się na obwodzie tworząc wyściółkę torbieli. Złuszczające się komórki nabłonka wzbogacają zawartość torbieli w substancje osmotyczne czynne. uczucie pelnosci. – ciągłe drażnienie przez drobnoustroje powoduje przewlekły stan zapalny ozębnej. rzadko bóle głowy i szczęki.mieszek. w wypadku uzyskania przez torbiel dużych rozmiarów.torbiel przedstawia sie jako polkolisty . Zjawisko to powstaje dzięki hyperosmii i hyperjonii wywołanej głównie przez uwolniony cholesterol. Jesli ulegnie zakazeniu – ropniak zatoki (pyocoele). wokół której dochodzi do rozplemu tkanki łącznej ziarninowej. dolnej z chwilą znacznego wzrostu torbieli i ścieńczenia blaszki kostnej. wyściółka torbieli zrasta się z błoną śluzową. Szczękowej lub czolowej) – przyczyna: przewlekły stan zapalny zamykający przewód wyprowadzający – bezobjawowa. Igłę prowadzimy w kontakcie z kością równolegle – wzdłuż linii łączącej punkt wkłucia z kącikiem ust. torbiele zatok – ŚLUZOWIAK ZATOKI SZCZĘKOWEJ [mucocoele] – torbiel zastoinowa sluzowa powstajaca w śluzówce jednej z zatok obocznych nosa (z. rozwijając się szczególnie w okolicy korzeni zębów siecznych. przez którą wydobywa się treść ropna. gdy osiągnie większe rozmiary mogą dołączyć się objawy: asymetrię twarzy. Nabłonek wyścielający torbiel jest najczęściej wielowarstwowy płaski – 3x częściej w szczęce Obraz kliniczny: rozwój na ogół bezobjawowy. – pod wpływem działania czynników bakteryjnych dochodzi do zwyrodnienia wodniczkowego i tłuszczowego komórek.

zapalenie przyusznicy.etiologia: urazy.do łatwiejszego rozpoznania procesu chorobowego. nadżerki. jej otoczka odchodzi od korzenia zęba przyczynowego pod katem prostym. 41. śluzakiem. zaburzenia ruchomości stawu . często rozpoznawany jako torbiel. martwaki. ograniczone ruchy Ostre ropne zapalenie ssż [ pochodzenie bakteryjne] . mocno wysycony. zakaźne. kości stawu . przez krew. Na zdjęciu radiologicznym nakłada się nisko schodzący zachyłek zębodołowy zatoki szczękowej.objawy: .etiologia: . zakażenia. wgłębienia. droga krwiopochodna. . antybiotyki . – inną cechą różnicującą torbiel od zachyłka zębodołowego zatoki szczękowej jest na ogół większe wysycenie jamy torbieli w porównaniu z zachyłkiem zatoki szczękowej. zapalenie wszystkich tkanek stawowych. przyusznicy. reumatyczne.w jamie stawowej wysięk surowiczy .leczenie . Zarys ubytku kostnego przechodzi w sposób ciągły pod kątem prostym w zarys blaszki zbitej zębodołu.objawy na RTG – zwężenie szpary stawowej.unieruchomienie żuchwy opaską elastyczną celem odbarczenia stawu .różnicujemy ze szkliwiakiem oraz nowotworami łagodnymi pochodzenia mezenchymalnego jak: – włókniakiem. odogniskowe zakażenie. ograniczenie ruchów. gruba torebka.objawy: . skóra zaczerwieniona.leki salicylany. – W różnicowaniu kierujemy się następującymi cechami radiologicznymi torbieli: – w przypadku obecności torbieli w okolicy korzenia zęba przyczynowego nie można prześledzić szczeliny ozębnowej – na skutek wzrostu rozprężającego torbiel. – problemy sprawiają torbiele rozwijające się w szczęce.u dzieci :ropnego zap. zapalenie okołostawowe . przez ciągłość [czyrak. gesty plyn. nerwowy. naczynioruchowy. oddzielony od prawidłowej struktury kostnej otoczką osteosklerotyczną.uraz. przyusznica] Ostre surowicze zapalenie ssż [pochodzenie gośćcowe] . obrzęk. szczękościsk.żuchwa w położeniu Benneta. ropień .średnica większa niż 10 mm W przypadku trudności diagnostycznych należy wykonać zdjęcia radiologiczne w różnych projekcjach. jamę stawową wypełnia wysięk ropny . ucha środkowego. przebicie ropnia . kolce. W przypadku torbieli niezakażonych węzły chłonne nie ulegają powiększeniu. zawiazkowa – najczesciej u osob mlodych – rozrost powolny i przez dlugi czas bezobjawowy – co powoduje ze moze osiagnac duze rozmiary – tresc torbieli moze ulec zakazeniu. zaczerwienienie skóry.1. ch. nierówne obrysy głowy żuchwy. niewielki szczękościsk.zejście ostrego stanu zapalnego.obrzęk od przodu od skrawka ucha. dreszcze. zapalenia stawu skroniowo-zuchwowego NIESWOISTE ZAPALENIA Ostre zapalenie ssż [ arthritis temporomandibularis acuta] . lub też zdjęcia radiologiczne po uprzednim wypełnieniu jamy torbieli środkiem kontrastowym.ćwiczenia zapobiegające zesztywnieniu stawu Przewlekłe zapalenie stawu . p-bólowe.następstwo zapalenia surowiczego.żuchwa nieco opuszczona. zebopochodne zawsze w zachylku zebodolowym zatoki. ucha środkowego. Obraz radiologiczny: – regularny ubytek osteolityczny obejmujący wierzchołek korzenia zęba przyczynowego. zaburzenia zgryzu.zapalenie torebki stawowej. ustawienie przymusowe w stronę zdrową do przodu na stok guzka [położenie Benneta]. napięta. przeniknięcie procesu zapalnego. . ból stawu. alergiczny. zapalenie kości. – rozwijająca sio torbiel może powodować rozsunięcie korzeni sąsiednich zębów.wzrost T. . a także zdjęcia warstwowe. bezzębie] . bolesność stawu . niezebo – w kazdym msc zatoki 41. złe samopoczucie. przetoka do przewodu słuchowego zewnętrznego . lub pierwotne u ludzi starszych [wpływ hormonów.różnicować z utrudnionym wyrzynaniem ósemek. chrząstniakiem. co prowadzi do mylnego rozpoznania ropnego zapalenia zatoki – moga tworzyc sie przetoki – moze samoistnie pekac – torbiele zebopochodne a niezebopochodne – zywotnosc zeba lub jego wrazliwosc na opukiwanie. przetokę tętniczo – żylną – torbiel zebopochodna. zapalenie kości.

leczenie -usunięcie ognisk zakażenia. może dojść do zmian w chrząstce a nawet zesztywnienia stawów szpara stawowa jest zwężona . fizykoterapia. gromadzenie produktow komorek sciany torbieli.zesztywnienie włókniste lub kostne stawu Gośćcowe zapalenie stawu . roznice cisnien we wnetrzu torbieli i tkankach ja otaczajacych.ograniczenie ruchomości w stawie. torbiele szczelinowe (nablonek miedzy liniami szwow kostnych). usunięcie ognisk zakaż. otorbiona jame. histologiczne tkanek . uzupełnienie braków zębowych. etiopatogeneza torbieli – – – – – – – – – – – – – etiopatogeneza nie jest do konca wyjasniona torbiel zebopochodna zapalna: istotna role odgrywaja 2 czynniki: przetrwanie w tkankach okw nablonkowych komorek Malasseza.przez zakażenie paciorkowcowe. Obecnie uwaza sie ze zwiekszenie cisnienia w torbieli jest rezultatem przewleklego zapalenia mieszka.na RTG zwężenie szpary stawowej. wysięk  artropatia Rzeżączkowe zapalenie stawów .przebieg przewlekły.słaby odczyn okostnowy Kiłowe zapalenie stawów . wytwarzajac wieksza. USG. nosowo-wargowa (nablonek szczeliny bocznej nosa) torbiele nienablonkowe – krwotoczna (pourazowa) torbiel naskorkowa i skorzasta – w wyniku odsznurowania sie pojedynczych komorek zewnętrznych listka zarodkowego naskorka lub skory w okresie zamykania sie jam ciala torbiele zastoinowe sluzowe. duza role przypisuje sie tez metaloproteinazom i . wtórnie do gruźlicy sąsiednich kości . Wskutek zwyrodnienia wodniczkowego (obumierania komorek nablonka wyscielajacego jamki) wytwarza sie w nich plyn. powodujac ich zanik przez atrofie uciskowa.ultradźwięki . leukocyty. przesaczanie i wysiekanie z otaczajacych torebke torbieli naczyn wlosowatych.zakażenie [jeden lub oba stawy] zapalenie przewlekłe  artropatie  zesztywnienie staw . przedostajacy sie zazwyczaj z zakazonej i rozpadającej sie miazgi zeba (torbiele zebopochodne) I faza – zapoczatkowanie rozwoju torbieli – pod wplywem czynnika bakteryjnego dochodzi do proliferacji.rozpoznanie . regulacja zgryzu. Rozrost torbieli prowadzi do ucisku otaczajacych ja tkanek. czynnik infekcyjny. reakcja autoimmunologiczna przeciw nablonkowi w stanie zapalnym.powikłanie . Powodem tego moze byc uraz lub infekcja. Powstaly naciek zapalny sklada sie glownie z limfoi plazmocytow.leczenie : penicyliny Promienicze zapalenie stawu . erytrocyty.zapalenie torebki maziowej  uszkodzenie chrząstki stawowej.powstaja z ekto. diatermia. które z biegiem czasu otacza torebka. szerzy się na inne stawy . Przyrost plynnej substancji wypelniajacej torbiel powoduje jej powiekszanie sie. ktorego przyrost objetosciowy rozrywa jamki. a nstepnie ziarniniak torbielowaty. nie dochodzi natomiast do rozrostu tkanek tworzacych torbiel (roznica z nowotworami). MR. Scyntygrafia . globuliny. SWOISTE ZAPALENIA Gruźlicze zapalenie stawu . slinowe – obliteracja przewodow wyprowadzających gruczolow lub ich przedwczesne zamkniecie Torbiele szyi . pochewki Hertwiga). albuminy. drogą krwi .ostre lub podostre.leczenie . srodkowej (zbud z blony podstawnej) i zewnętrznej (utworzonej z wloknistej tkanki lacznej). rozrostu nablonka zbudowanego z kom Malasseza (bedacych pozostaloscia narzadu szkliwotworczego. W ich wnetrzu powstaja jamki. Tworzenie sie torbieli jest procesem dlugim i powolnym.wtórne przez ciągłość z ogniska pierwotnego 41.farmakologiczne.rzadko.i mezodermalnych pozostalosci szczelin i lukow skrzelowych patogeneza: obecnie uwaza sie ze wzrost torbieli nastepuje przez: proliferacje komorek nablonka. II faza – powstawanie torbieli zapalnej – powstaje ziarniniak. KT. Torbiele niezebopochodne rozwojowe – pozostalosci nablonka rozwojowego – torbiel przewodu nosowopodniebiennego (przetrwaly nablonek tego przewodu).badanie bakteriologiczne treści ropnej..2. RTG [ubytki na powierzchni stawowej i w kości gąbczastej]. Sam mieszek zbudowany jest z 3 warstw: wewnętrznej (wyslanej nablonkiem).jest to zapalenie włókniste. Charakterystyczna jest zawartosc kryształkow cholesterolu – co sprawia ze plyn jest opalizujacy. prowadzi do zrostów śródstawowych . galeczkowo-szczekowa (nablonek miedzu koscia miedzyszczekowa a szczeka). Plyn torbieli jest barwy od slomkowo-zlocistej do brunatnej. kryształki cholesterolu. Zebopochodna torbiel rozwojowa powstaje wskutek zwyrodnienia (rozwojowego zaburzenia) komorek gwiazdzistych narzadu szkliwnego. ogniska osteolityczne. Gromadzacy sie plyn i jego osmotyczne cisnienie prowadza do kolejnej fazy III faza – plyn zawiera komorki nablonka.b. mechanoterapia.

Brutalne próby usuwania korzenia zęba dźwigniami mogą ponadto prowadzić do wtłoczenia go do zatoki szczękowej lub uszkodzenia nerwu zębodołowego dolnego w kanale żuchwowym. w tym samym dniu. Odstąpienie od usuwania korzenia w danym dniu jest błędem sztuki lekarskiej. gdy zastosuje on niewłaściwe narzędzia. Powstaje rana szarpana. W zębach trzonowych górnych wiertło prowadzimy równolegle do wyrostka zębodołowego. Prowadzi to bowiem do znacznego zniszczenia tkanek miękkich otaczających oraz kości wyrostka zębodołowego. prowadzimy go dalej na salt zabiegowej. W każdym przypadku złamania zęba podczas usuwania należy niezwłocznie. ropowica – patrz 33.produktom bakteryjnym – inicjacja resorpcji kosci. odwarstwieniu płata śluzówkowo – okostnowego i zniesieniu kości wyrostka zębodołowego w takim stopniu. zbliżamy brzegi zębodołu jałowym tamponem.2. Drugi korzeń można usunąć przy użyciu odpowiedniej dźwigni Wintera. Po usunięciu korzeni zębodół przemywamy roztworem soli fizjologicznej. by oddzielić korzeń bliższy od dalszego Ważne jest prowadzenie wiertła aż do dna komory zęba. tzn. W przypadku. Najczęściej złamaniu podczas usuwania ulega pierwszy ząb przedtrzonowy górny. Gdy doszło do odłamania korony.3. gdy usunięcie korzeni policzkowych w jednym bloku nie powiedzie się. chorego oraz instrumentarium. co znacznie ułatwia usunięcie pozostałego korzenia.1. Do podjęcia zabiegu niezbędne jest przygotowanie instrumentarium i pola operacyjnego. Bardzo ważną sprawą jest dobre oświetlenie pola operacyjnego. Usunięcie rozdzielonych korzeni nie sprawia już na ogół trudności. gdy usunięcie zęba nie powiedzie się w sposób typowy. Złamanie zęba podczas usuwania zdarza się najczęściej z powodu jego znacznego zniszczenia procesem próchnicowym. Gdy zabieg ten jest konieczny ze względu na trudności techniczne powstałe w trakcie usuwania zęba. zlamanie korzeni – powiklanie podczas ekstrakcji lub w wyniku urazu 1. oddzielając korzeń podniebienny od korzeni policzkowych. Rozdzielenie korzeni wykonuje się przy użyciu jałowej prostnicy oraz jałowych wierteł różyczkowych lub szczelinowych. która w następstwie powoduje utrudnione gojenie się rany poekstrakcyjnej i stwarza duże dolegliwości bólowe. Rozdzielenie korzeni (separatio radicum) W przypadku odłamania korony zęba wielokorzeniowego usunięcie korzeni w jednym bloku jest niemożliwe ze względu na ich rozbieżne ustawienie. jeżeli natomiast usuwamy złamany korzeń tkwiący dłuższy czas po ekstrakcji. przemycie go roztworem soli fizjologicznej i osuszenie. W zębach trzonowych dolnych wiertło prowadzimy prostopadle do wyrostka zębodołowego. 41. Gdy przegroda kostna międzykorzeniowa jest bardzo gruba. celowe jest zniesienie jej wiertłem różyczkowym. . przystąpić do operacyjnego jego usunięcia. przy użyciu kleszczy lub dźwigni. Niekiedy budowa anatomiczna zęba usposabia go do złamania. Następnie wprowadzamy dźwignię Beina w wytworzoną szczelinę i wykonując ruch półobrotowy powodujemy zwichnięcie korzeni. przystępujemy do operacyjnego jego usunięcia. prowadząc tym razem wiertło prostopadle do kości wyrostka zębodołowego. Polega ono na nacięciu. nadmierny rozbieżny kierunek korzeni zębów wielokorzeniowych. 42. Tylko takie postępowanie może zabezpieczyć chorego przed wystąpieniem trudnych do przewidzenia powikłań o charakterze zapalnym. należy je rozdzielić wiertłem. nałoży nieprawidłowo dzioby kleszczy lub zastosuje niewłaściwą technikę wyważania zęba.2. natomiast złamanie korzenia powyżej szyjki – do operacyjnego jego usunięcia poprzez dłutowanie. Dłutowanie korzenia zęba Wskazaniem do dłutowania jest złamanie wierzchołka korzenia. Odłamanie korony zęba wielokorzeniowego jest wskazaniem do rozdzielenia korzeni przy pomocy wiertła. W szczęce. a próby nałożenia kleszczy korzeniowych nie powiodą się. 42. a także hipercementoza wierzchołka korzenia. W żuchwie wprowadzamy dźwignię Beina między kość wyrostka zębodołowego a korzeń i usuwamy go. Powikłanie to może wystąpić również z winy lekarza. znosimy frezem ostre brzegi kości wyrostka zębodołowego. a także usunięcie korzenia przy pomocy dźwigni jest niemożliwe. Prawidłowo wykonana separacja korzeni nie powoduje zniszczenia tkanek miękkich otaczających i pozostawia zębodół jak po prawidłowo wykonanej ekstrakcji. złamanie zęba jednokorzeniowego powyżej szyjki lub pozostawienie wierzchołka korzenia po ekstrakcji nie doprowadzonej do końca. trzonowce górne i dolne oraz pozostałe zęby przedtrzonowe. odczynowe wezly chlonne – patrz 38. szczególnie zakrzywienie korzenia. nie należy tych prób ponawiać. Dłutowanie jest zabiegiem operacyjnym. 42. by uwidocznić korzeń i stworzyć możliwość jego usunięcia. Rozdzielenie korzeni ułatwia usuwanie pojedynczych korzeni zęba. celem dobrego uwidocznienia korzeni zębów. dlatego niezbędne jest odpowiednie przygotowanie lekarza.

Jest wskazana w przypadkach wymagajacych dodatkowych zabiegow pozwalajacych na uzyskanie lepszej retencji i stabilizacji protetycznej. Pozwala na uzyskanie wlasciwego ksztaltu wyrostka dla bazy protezy i uzyskanie linijnego ksztaltu blony sluzowej. Lepsze rokowanie maja zlamania porzeczne bez przemieszczenia zlokalizowane w polowie lub 1/3 przywierzcholkowej korzenia. Przed przystąpieniem do zabiegu należy wykonać zdjęcie radiologiczne. przemywamy ranę roztworem soli fizjologicznej. Zapobiega to reakcji tkanek typu ciała obcego. Najchętniej stosowaną metodą unieruchomienia jest połączenie go żywicami chemo–. Bardzo często jednak podczas urazu dochodzi do odłamania tego fragmentu kostnego. po odwarstwieniu stwarzając płat trójkątny. Pozostawienie blaszki kostnej nad częścią przykoronową korzenia ma istotne znaczenie w pomyślnym rokowaniu i pooperacyjnej rehabilitacji. Jeżeli zabieg wykonujemy w warunkach sali zabiegowej. który utrzymujemy hakiem.8–2. Po odwarstwieniu śluzówki wraz z okostną uzyskujemy płat trójkątny. w jałowych rękawiczkach. Zanik ten należy zawsze uwzględnić modelując kości . Zabieg rozpoczynamy od cięcia kątowo–brzeżnego i po odpreparowaniu piata śluzówkowo – okostnowego znosimy blaszkę kostną nad wierzchołkową częścią korzenia do granicy złamania.dłutowanie wykonujemy na sali operacyjnej. co zmusza do jego usunięcia. wprowadzamy ćwiek metalowy. Dodatkowe jego uszczelnienie i umocowanie wewnątrz odłamu przykoronowego uzyskujemy stosując cement fosforanowy. do pracy przystępujemy po chirurgicznym myciu rąk. gdy zębodół jest zagojony.2mm. uraz rokowanie jest uzaleznione od lokalizacji linii zlamania i jej przebiegu.3. szwy zdejmujemy po 6–7 dniach od zabiegu. Wykonując zabiegi korekcyjne wyrostka zębodołowego należy pamiętać. Zębodół po usuniętej wierzchołkowej części korzenia jak i implantat oczyszcza się z nadmiaru przepchniętego cementu a ranę zaszywa na głucho. zwłaszcza w okolicy rany. 42. Wykonujemy wtedy cięcie poziome na grzbiecie wyrostka zębodołowego oraz cięcie pionowe do załamka przedsionka. Nieco odmienne postępowanie jest konieczne. czy światłoutwardzalnymi z sąsiednimi zębami z pozostawieniem wolnych przestrzeni nad brodawkami dziąsłowymi. gdy zamierzamy usunąć korzeń po nie doprowadzonej do końca ekstrakcji zęba. od rodzaju zlamania (z lub bez przemieszczenia) i od wieku pacjenta. Jak wykazała praktyka ma to o wiele większe znaczenie w rehabilitacji pooperacyjnej. Niekiedy konieczne lest zniesienie blaszki kostnej wyrostka zębodołowego do samego wierzchotka korzenia. do odrzucenia wszczepu włącznie. Aby doszło do prawidłowego wygojenia rany pooperacyjnej wraz z pełną odbudową kostną wokół implantatu i przywrócenia fizjologicznej funkcji w ten sposób leczonego zęba – w świetle dzisiejszej wiedzy – muszą być spełnione następujące warunki: – implantat winien być wykonany z materiału biologicznie obojętnego (np. aby szycie przypadło na podłożu kostnym. Uwidoczniony korzeń nie przedstawia już trudności w usunięciu Po jego wyjęciu wygładzamy brzegi kostne wyrostka zębodołowego frezem. przy zębie bliższym sąsiadującym z zębem usuwanym i prowadzimy je do załamka przedsionka w taki sposób. z wszelkimi tego konsekwencjami. Zle rokowanie maja zlamania podluzne i skosne. skosne – ekstrakcja transdental fixation (unieruchomienie przezzębowe) transdental implant (wszczep przezzębowy) Postępowanie chirurgiczne polega na usunięciu wierzchołkowej części korzenia oraz na wprowadzeniu w to miejsce ćwieka metalowego (w metodzie oryginalnej był to stop chromo–kobaltowy) w kształcie walca o długości odpowiadającej usuniętemu fragmentowi korzenia i grubości 1. tytanu – patrz rozdział o nowoczesnej implantologii). – właściwa higiena jamy ustnej. co umożliwia prawidłowe oczyszczanie. postępowanie przedprotetyczne Chirurgiczne przygotowanie jamy ustnej do protezowania ma na celu nie tylko usunięcie nieprawidłowości. – zlamania w 1/3 przykoronowej – ekstrakcja lub transdentalna fiksacja – zlamania w 1/3 przywierzcholkowej – resekcja – zlamania pionowe. prowadząc wiertło od brzegu kostnego ku wierzchołkowi korzenia. – niezwykle istotne jest postępowanie pooperacyjne. Dalsze postępowanie – jak przy dłutowaniu 2. Zębodół zaopatrujemy jałowym tamponem. na ogół przez brodawkę dziąsłową. że każda ingerencja chirurgiczna w obrębie kości powoduje w następstwie dalszy jego zanik. a tym samym zapobiega procesom lizy kości w okolicy szyjki zęba i przykoronowej części korzenia. wykonujemy w przedsionku jamy ustnej cięcie pionowe rozbieżne. co prowadzi do jego uwidocznienia. Jeśli dłutowanie jest kontynuacją usuwania zęba. adaptujemy płat śluzówkowo – okostnowy i zeszywamy go szwami pojedynczymi nylonowymi. Następnie przez uprzednio poszerzony do właściwych rozmiarów (odpowiadających grubości implantatu) kanał korzeniowy. Gdy gojenie przebiega prawidłowo. Implantat wprowadza się poprzez otwartą w miejscu otworu ślepego komorę zęba i kanał korzeniowy odłamu przykoronowego. Ząb po zabiegu winien być unieruchomiony na okres około 3 miesięcy i wyłączony ze zgryzu. niż ewentualne procesy zapalne wokół wszczepu. które ułatwia nam prawidłowe postępowanie i ocenę struktur anatomicznych otaczających ząb. Po osuszeniu pola operacyjnego rozpoczynamy znoszenie kości wyrostka zębodołowego nad korzeniem. ale i właściwe ukształtowanie wyrostka zębodołowego łącznie z przylegającymi do niego tkankami miękkimi.

Przy dokładnym zaadoptowaniu zszywa się błonę śluzową nad zębodołami szwami pojedynczymi lub ciągłymi. . zęby z wyraźnie zaznaczonym objawem Godona. resekcja wierzchołka korzenia zęba: . w zależności od warunków i potrzeb.Po obcięciu nadmiaru błony śluzowej i okostnej zaszywamy ranę szwami węzełkowymi. Modelowanie wyrostka zębodołowego po usunięciu wszystkich lub większej liczby zębów. zęby stojące poza łukiem.Stanowiące tzw.Następnie wyrównuje się kleszczami kostnymi [Luerami]. wygładza się ostry brzeg kostny za pomocą wiertła.w żuchwie każdy ząb ważny !!! b. . .korzenie nie nadające się pod uzupełnienia protetyczne . należy tak ukształtować za pomocą wierteł. Czynności powyższe poprzedzamy. . jeżeli zanik jest większy niż 2/3 długości korzenia . które stanowią przeszkodę w protezowaniu lub są zbędne z punktu widzenia estetyki np.resekcja sposobem Serafinowskiej c. Przerost wału podniebiennego. a potem wygładza wiertłem wystające przegrody międzyzębowe lub międzykorzeniowe. cięciem kątowym lub trapezowatym.Następnie ranę zaszywa się po zaadaptowaniu tkanek miękkich. . półokrągłe lub w kształcie litery Y.wyrostka zębodołowego. . posługując się kleszczami kostnymi lub wiertłem. wyrośla kostne 1. .Po wykonaniu cięcia błony śluzowej wraz z okostną.W przypadku niskiego wyrostka zębodołowego szczęki. Wygładzenie ostrej krawędzi wyrostka zębodołowego.Cięcie błony śluzowej wraz z okostną przeprowadza się wzdłuż grzbietu wyrostka zębodołowego.Najlepiej je wyrównać zaraz po ekstrakcji zęba.Nadmiar kości usuwa się za pomocą wiertła tak. kolbowaty kostny przerost guza szczęki. których nie można skrócić przez zeszlifowanie. 4. Plastyka kolbowatego guza szczęki. Obejmuje: a. nadmiernie rozwinięty kolec nosowy przedni utrudnia . . MODELOWANIE WYROSTKA ZĘBODOŁOWEGO – ALVEOLOPLASTYKA Wskazania: ostre i nierówne brzegi wyrostka zębodołowego. usunięcie zębów i korzeni zębów: . pokryte niezmienną błoną śluzową. które należy usuwać po około 7 dobach 2.Nadmierne wygórowanie biegnące w płaszczyźnie strzałkowej podniebienia twardego [przerost kostny].Następnie po obcięciu nadmiaru błony śluzowej ranę zaszywa się 5.Odsłania się podłoże kostne skrobaczkami .Niekiedy skalpelem albo nożyczkami obcina się nadmiar brzegu dziąsłowego. odpreparowuje się płat śluzówkowo – okostnowy.Po usunięciu zębów niekiedy wystarczy rozchylić brzegi rany zębodołu lub przeprowadzić cięcie błony śluzowej z okostną tak.zęby z zanikiem wyrostka zębodołowego. Obniżenie wystających nadmiernie brzegów zębodołu. 7. . by nie sperforować cienkiej blaszki podniebienia. . 6. upośledza znacznie przyleganie protezy [jest to wskazanie]. .Często po usunięciu zęba tkwiącego w bezzębnym odcinku szczęki czy żuchwy. Wyrównanie zgrubienia na wyrostku zębodołowym. .zęby żywe. . a błonę śluzową po odpowiedniej mobilizacji zaszyć kilkoma szwami 3.usunięcie pozostawionych korzeni zębów wielokorzeniowych z miazgą w stanie rozpadu zgorzelinowego.Zabieg ten wykonuje się kosztem obniżenia wysokości wyrostka. . . egzostozy . miejsca podchodzące.zębów jednokorzeniowych nie kwalifikujących się do leczenia endodontycznego.resekcja sposobem klasycznym . wystają ponad poziom jej grzbietu blaszki zębodołu. po plastyce wyrostek powinien mieć kształt litery U z szeroką podstawą .Następnie kleszczami kostnymi lub wiertłem różyczkowym zbiera się nadmiar kości guza szczęki. Wystający kolec nosowy przedni.Błonę śluzową wraz z okostną nacina się wzdłuż grzbietu wyrostka zębodołowego i po odpreparowaniu jej od podłoża.Po adaptacji brzegów płata śluzówkowo – okostnowego zszywamy go szwami węzełkowymi. .pojedyncze zęby w szczęce gdy jest prawidłowo wysklepiony przedsionek i wyrostek [nie mają znaczenia] . dlatego należy wykonywać go z dużą rozwagą. . zabiegi korekcyjne dotyczace kosci i dotyczace tkanek miekkich Przedprotetyczne zabiegi korekcyjne dotyczące wyrostków zębodołowych. aby szycie przypadło poza tkankami poddanymi plastyce kostnej. po czym odpreparowuje się płat śluzówkowo – okostnowy od podłoża. aby po plastyce wyrostek zębodołowy uzyskał na przekroju kształt litery U z szeroką podstawą. aby nie pogorszyć warunków protezowania. . . które może być proste w linii środkowej podniebienia.

nieprawidłowo usytuowane przyczepy wędzideł warg. powoduje zmniejszenie zmian przerostowych oraz ograniczenie stanu zapalnego śluzówki wyrostka zębodołowego. Wskazania: . Chirurgiczne zabiegi korekcyjne na błonie śluzowej wyrostka zębodołowego Wskazania: . Zaleca się przed zabiegiem operacyjnym nie używanie protezy przez kilka dni. 8. Nieprawidłowy przyczep wędzidełka wargi górnej. Płaty te przemieszcza się przeciwstawnie i w nowym ułożeniu łączy wzajemnie za pomocą szwów. Ranę pokrywa się opatrunkiem z cementu chirurgicznego Metoda wg Diffenbacha: .bardzo płytkie załamki przedsionka jamy ustnej.Całość płata kształtuje się przez częściowe odcięcie zgrubiałego przyczepu wędzidła. 2. Metoda Glickamna w modyfikacji Kostlana: . Włóknisty przerost błony śluzowej wyrostka zębodołowego – ziarniniak szczelinowaty – granuloma fissuratum. . Uzyskuje się dwa płaty śluzówkowe w kształcie trójkątów.do utrzymania opatrunku można użyć starą protezę pacjenta po uprzednim wymodelowaniu obrzeża.łukowate przecięciu przyczepu mięśnia lub fałdu błony śluzowej . 1. . Ranę pokrywa się opatrunkiem chirurgicznym. mechaniczny uraz spowodowany złym przyleganiem protezy] Należy jednak zwrócić uwagę na to. Nieprawidłowe przyczepy m. . . . prawie do grzbietu wyrostka zębodołowego.ustnej. . utrudniających protezowanie.zmiany zapalne błony śluzowej.odwarstwieniu od podłoża bez uszkodzenia okostnej. Układ ten znosi napięcie wędzidła. W wyniku tego tworzą się niekorzystne warunki dla protezy.W dotkniętej zanikiem żuchwie uwydatnia się guzek bródkowy. . Wystający guzek bródkowy. Następnie po założeniu pojedynczych szwów ranę pooperacyjną należy zaopatrzyć opatrunkiem chirurgicznym.przyszyciu przemieszczonych tkanek do podłoża i pokryciu rany opatrunkiem chirurgicznym. Umiejscowiony jest na ogół na grzbiecie wyrostka zębodołowego. a później jej przerostów.Po odpreparowaniu tkanek miękkich od podłoża. języka oraz mięśni przysiecznych i policzkowych. które obejmują duże obszary błony śluzowej jamy ustnej. .noszenie protezy. . Przyjmują najczęściej postać płatową o żywoczerwonym zabarwieniu z tendencjami do krwawień. że wszelkie zabiegi chirurgiczne a głównie te.wykonuje się po obu stronach lekko napiętego wędzidła dwa cięcia pionowe. [u pacjentów noszących protezy. . Linie cięcia tworzą literę V. ranę zaszywa się.Odcięty fałd wędzidła wraz z płatem błony śluzowej odwarstwia się i uruchamia. Operacja wędzidełka przemieszczonym płatem trójkątnym – plastyka (frenuloplastica) Wskazania do plastyki: grube i sięgające brodawki przysiecznej wędzidełka Metoda wg Schuchardta: Na błonie śluzowej [tylko!!] wyrostka zębodołowego w obrębie fałdu wędzidełka przeprowadza się cięcie w kształcie litery Z [pionowe przez środek wędzidełka]. znosi się kolec nosowy przedni. dłutem lub wiertłem. stanowiąc przeszkodę dla prawidłowego osadzenia protezy.Po nacięciu i odpreparowaniu błony śluzowej i okostnej.napięte pasma błony śluzowej przyczepiające się do grzbietu wyrostka zębodołowego stwarzają niekorzystne warunki dla prawidłowego przylegania protezy Zabieg: . 3. po czym ranę zaszywa się. . guzek znosi się za pomocą wiertła lub dłuta. w przedsionku jamy ustnej lub na podniebieniu. które zbiegają się na dziąśle poza punktem jego przyczepu.przycięty przyczep lub fałd śluzówkowy przesuwa się w kierunku zachyłka przedsionka. dolnej i języka. Usuwanie zmian polega na wycięciu poszczególnych przerosłych fałdów błony śluzowej bez uszkodzenia okostnej. mogą doprowadzić do powstania rozległych blizn i tym samym do zesztywnienia podłoża. Małe odcinki okostnej pozbawione pokrywy śluzówkowej goją się przez wtórne nabłonkowanie.Cięcie błony śluzowej wraz z okostną przeprowadza się w linii środkowej od załamka przedsionka jamy ustnej pionowo w dół. . przysiecznych i policzkowych oraz napinające się fałdy błony śluzowej w przedsionku j.Po obcięciu nadmiaru tkanek miękkich. Brak czynnika drażniącego jakim jest nieprawidłowo przylegająca do podłoża proteza.Płat usytuowuje się na wyrostku zębodołowym w sklepieniu przedsionka na odpowiedniej wysokości i przyszywa do okostnej. . dotkniętych postępującym zanikiem wyrostka zębodołowego.

7. nadmiernie ruchomej tkanki wloknistej dziasel (gingiwoplastyka) znieczulenie. aby nie uszkodzić okostnej. W warunkach szpitalnych. U noworodków zabieg polega na poprzecznym przecięciu wędzidełka do nasady języka. która przebiega 1 mm poniżej wyznaczonych punktów. Ranę osłania się opatrunkiem z cementu chirurgicznego. Nieprawidłowy przyczep wędzidełka języka (frenuloplastica linguae) Słabo rozwinięty i bardzo krótki fałd wędzidełka języka jest przyczyną utrudnionego ssania u noworodków oraz prowadzi na skutek ograniczonej ruchomości języka do zaburzeń mowy u dzieci. Pogłębienie załamka przedsionka jamy ustnej. usuniecie brodawkowatej hiperplazji podniebienia. jak również niejednokrotnie uniemożliwia prawidłową stabilizację protezy na wyrostku zębodołowym. Poszerzenie strefy dziąsła właściwego następuje przez ziarninowanie i wynabłonkowanie Wycięcie wędzidełka (frenulectomia) Po odchyleniu wargi i napięciu fałdu wędzidła odcina się jego nasadę blisko powierzchni wargowej.znaczny zanik wyrostka zębodołowego i spłycenie przedsionka Zabieg: .Przyczep dolnego wędzidełka nacina się łukowato w kształcie litery V w śluzówce a następnie przedłuża się wzdłuż linii śluzówkowo. Obnażone szyjki i korzenie zębów oczyszcza się skrupulatnie z kamienia poddziąslowego i uszkodzonego cementu.przemieszczony płat wraz z mięśniem utrzymuje się na określonej głębokości przy użyciu opatrunku chirurgicznego z wykorzystaniem starej protezy chorego po uprzednim przygotowaniu jej obrzeża. . Wstępnie oznacza się na dziąśle rzuty dna kieszonek patologicznych oraz linię cięcia. Zabieg: . Twierdzą oni. co może doprowadzić do usztywnienia podłoża tkankowego. Dziąsło rozrośnięte odwarstwia się przy pomocy respatora.nacięcie płata śluzówkowego na grzbiecie wyrostka od 6-6 . zgiętych i prostokątnych. U dzieci starszych i u dorosłych zabieg operacyjny nieprawidłowego przyczepu wędzidła języka wymaga znacznie rozleglejszego i dłuższego przecięcia fałdu oraz podłużnego zeszycia rany u nasady języka i na dnie jamy ustnej. plastyka przerosnietej. które występuje po tym zabiegu można łatwo opanować przez ucisk jałowym gazikiem okolicy podjęzykowej. pogłębienie dolnego załamka przedsionka jamy ustnej Wskazania: . . Szereg autorów zaleca obszycie brzegów rany pojedynczymi szwami. Cięcie poziome pod kątem 45 stopni do powierzchni zębów prowadzi się równolegle nieco poniżej oznaczonej linii. Pogłębianie dna jamy ustnej.odwarstwia się płat śluzówkowy niekiedy wraz z przyczepem mięśnia bródkowo – językowego. Odwarstwia się płat w kierunku dna od okostnej. że stosunek protetyków do zabiegów pogłębiających załamki przedsionka i dno jamy ustnej jest negatywny. Ranę zaopatrujemy gazą jodoformową. Nieznaczne krwawienie. odwarstwienie płata z mięśniami bez okostnej . wloknistego przerostu guzow szczeki .znaczny zanik wyrostka zębodołowego szczęki Zabieg: . po uprzednim uniesieniu jego końca ku górze.cięcie błony śluzowej prowadzi się po wewnętrznej powierzchni trzonu żuchwy od zęba – 6 do 6 –. U dorosłych nieprawidłowy przyczep wędzidła języka powoduje uszkodzenie tkanek przyzębia. Gojenie przez ziarninowanie. . Zalegającą ziarninę usuwa się doszczętnie. balotujacego wyrostka. . Plastykę wędzidełka języka najkorzystniej jest przeprowadzać w pierwszych dniach życia dziecka. Opisane wyżej zabiegi można wykonywać na szczęce i żuchwie. Brzeg dziąsłowy odcinamy girlandowatą linią ciągłą albo wycinamy poszczególne kieszonki dziąsłowe.dziąsłowej do okolicy kłów. Wskazaniem do wykonania zabiegu jest rozległy zanik wyrostka zębodołowego żuchwy.Następnie przecina się przyczepy mięśni żuchwowo – gnykowych i przemieszcza wraz ze zmobilizowanym płatem śluzówkowym ku dołowi do dolnej krawędzi trzonu żuchwy. Na wyrostku zębodołowym powstaje przestrzeń obnażonej okostnej o kształcie rombu. powodują natomiast powstawanie blizn w miejscu przeprowadzonych cięć. skrobaczek prostych. Wskazania: .nacięcie płata śluzówkowego na grzbiecie wyrostka.Błonę śluzową należy odpreparować od podłoża tak. 4. pokrywa się opatrunkiem z cementu chirurgicznego lub opatrunku utrzymywanego ligaturą 8.W tym położeniu umocowuje się je szwami materacowymi wyprowadzonymi na skórę w okolicy Podżuchwowej Należy zwrócić uwagę. 6.przemieszczenie płat na rządaną wysokość . Używa się noży chirurgicznych prostych i noży prostokątnych zgiętych o zaokrąglonych końcach. płat śluzówkowo przysuwa się i wszywa w dno dolnego przedsionka.utrzymanie płata drenem i szwem materacowym wyprowadzonym na skórze wargi 5. że zabiegi te tylko w nieznacznym stopniu wpływają na powiększenie wysokości wyrostka zębodołowego. Ranę płucze się NaCl po odcięciu brzegu dziąsła.

Verrucosus) – rogowaciejacy (angiokaratoma) – zylny (h. wlosniczkowy (simplex. urazowa i nowotworowa. w postaci zaawansowanej powoduja znieksztalcenia. naczyniaki krwionosne zlosliwe (haemangioendothelioma malignum. W j u – narazone na staly uraz -> rozpad tkanek i owrzodzenia na powierzchni guza. zespoly skorno-nerwowe wrodzone ze wspolistniejacymi naczyniakami – z. mowy. rzadko naczyniak zlosliwy (angiosarcoma) kriownosny lub chlonny naczyniaki powoduja zaburzenia estetyczne i czynnosciowe wielonarzadowe. znamie czerwonego wina – naczyniak lub znamie truskawkowe – plama łososiowa – plama Morgana – ziarniniak naczyniowy – guz ciazowy (angiogranuloma) – 2. naczyniak limfatyczny (lymphangioma) – prosty.2. naczyniaki (angioma) – podzial.43. Kasabacha-Merrita 12.2. zagrozenie krwotokiem. metoda bezposredniego wklucia – patrz 40. rzadziej limfatyczny lub mieszany limfatycznokrwionosny. inne naczyniaki krwionosne: – brodawkowaty (h. angiofibrolipoma – 10. cavernosum) – 4. 43. naczyniak krwionosny z domieszka innych tkanek – np. a zaleznie od umiejscowienia prowadza do zaburzen widzenia. Zakazone srodowisko j u sprzyja stanom zapalnym w obrebie guzow naczyniowych etiopatogeneza: teoria wad wrodzonych. capillare) – jamisty – torbielowaty (cysticum) – 8. naczyniak krwionosny jamisty (h. racemosum. prowadzac do zaburzen wyrzynania zebow lub ich przemieszczenia. naczyniak krwionosny wlosniczkowy (prosty) – haemangioma capillare (simplex) – znamie plonące (naevus flammeus).1. naczyniak mieszany – limfatyczno-krwionosny (lymphohaemangioma) – krwionosno-limfatyczny (haemangiolymphoma) – 9. 2x czesciej u dziewczat najczesciej wystepuje naczyniak krwionosny. Bogate ukrwienie tej okolicy powoduje szybki wzrost naczyniakow. Sturge-Webera – zespol Klippela-Trenaunaya-Perkesa-Webera – choroba Louis-Bar – zespol Maffucciego – z. kędzierzasty (h. naczyniak krwionosny groniasty. Rozwijajace sie w sasiedztwie kosci lub srodkostnie znieksztalcaja szkielet kostny. haemangiosarcoma) – obloniak zlosliwy – miesak Kaposiego naczyniaki krwionosne – wlosniczkowy (prosty) . leczenie – – – – – – – – – guz pochodzenia naczyniowego. Klasyfikacja kliniczna: – 1. rzadziej na blonach sluzowych.„pajaczki naczyniowe” – rhinophyma – 7. 43. Podstawowym elementem rozrostowym w naczyniaku jest paczkujaca komorka srodblonka tworzaca w efekcie prymitywne swiatlo naczyniowe w 70-90% przypadkow lokalizuja sie na skorze. naczyniaki krwionosne narzadowe 13. naczyniak włosniczkowo-jamisty (haemangioma capillaro-cavernosum) – 3. rozpoznanie. Venosus) – 6. naczyniakowatosc ukladowa – 11. sporadycznie w narzadach wewnetrznych. polykania i oddychania. circoides) – 5. malformacje naczyniowe – teleangiektazje .

powodujac zaburzenia symetrii twarzy – w obrebie j u – najczęściej w jezyku (moga powodowac zaburzenia mowy. oddychania). moze osiagac znaczne rozmiary – rozrastajac sie w kierunku srodpiersia i dolu pachowego daje grozne dla zycia objawy zwiazane z uciskiem na okoliczne narzady. policzkach. Moze osiagac znaczne rozmiary – najczęściej na szyi. zmiane objetosci przy pochylaniu. Jamisty – zbud z jamistych przestrzeni elementow zylnych wyslanych jedna warstwa plaskich komorek srodblonka. spowodowany utrudnionym przeplywem krwi tetniczej – – – – – naczyniaki limfatyczne – wystepuja w postaci ograniczonej lub rozlanej. laryngologiczne. Moga wystepowac objawy niedroznosci drog oddechowych. polykania. z czasem ciemnieje i na jego pow pojawiaja sie brodawkowate guzki – znamie truskawkowe – zmiana naczyniowa koloru jasnoczerwonego. topografie wzgledem otaczajacych struktur – rezonans nukleomagnetyczny – scyntygrafia przeplywowa z zastosowaniem radioaktywnego izotopu (np. Często powiklany procesem zapalnym. wewnatrz jamy ustnej – moze osiagac duze rozmiary i powodowac masywne krwotoki – makroskopowo: barwa sinawa. najczęściej na jezyku. w okolicy policzkowej i skroniowej – niekiedy samoistnie zanika ok 7 r. w obszarze zaopatrywanym przez I i II galaz nerwu V nie wykazuje sklonnosci do samoistnego cofniecia sie zbudowany z poszerzonych naczyn wlosowatych wypelnionych krwia umiejscowienie powierzchowne. powodujac znaczny jej przerost – powierzchnia pokrywajacej go sluzowki sinawa. ocene ich polozenia. rozmiarow i stosunku do sasiadujacych tworow anatomicznych. ziarniniakiem. wargi – naczyniak limfatyczny zwykly – najczęściej w policzku lub wardze. potem ma charakter stacjonarny. zasiegu i rozmiarow. szmery przy osluchiwaniu.z. guzem olbrzymiokomorkowym – moze byc przyczyna groznych krwotokow po usunieciu zeba – często sa przyczyna powiklan zapalnych i zakrzepowych oraz masywnych krwotokow groniasty – wyst rzadko. Moze osiagac duze rozmiary – torbielowaty – rzadko. brodawkowata. w kontakcie z duzymi naczyniami krwionosnymi. Juz od urodzenia lub w ciagu 2 pierwszych tygodni zycia. nie posiada torebki – często na wargach. Momentem ulatwiajacym rozpoznanie jest wypelnienie sie guza chlonka podczas krzyku lub przy pochyleniu glowy. W niektorych przypadkach naklucie zwiadowcze guza – badania laboratoryjne – morfologia krwi obwodowej – badanie radiologiczne – umozliwiaja wykrycie naczyniakow w kosciach. szkliwiakiem. – Torbiel chlonna (hygroma cysticum) – u dzieci lub doroslych w obrebie szyi. Zbud z poszerzonych naczyn zylnych. . wyniosla. Rosnie do 6-8 miesiecy. – Szczegolnie przydatne sa badania kontrastowe: arteriografia. – Jako naczyniak wysokoprzeplywowy wykazuje objaw „kociego mruku” slyszalny przy osluchiwaniu. nierowna guzowata powierzchnia – w jego wnetrzu czasem tworza sie kamienie zylne imitujace kamice slinowa – umiejscowiony w kosci w obrazie rtg ma postac wielokomorowego ubytku – roznicowanie z torbiela. limfografia – tomografia komputerowa – umozliwia ocene polozenia. policzek.– – najczęściej wyst jako znamie plonace lub czerwonego wina zwykle na twarzy. technet) – ultrasonografia – badanie histologiczne – po chirurgicznym usunieciu guza. neurochirurgiczne. Spoistosc elastyczna – jamisty – zbud z przestrzeni jamistyc wypelnionych chlonka i wyslanych srodblonkiem. Znaczenie w guzach zlosliwych – wyznaczanie naczyn zaopatrujacych guz przeplyeomierzem Dopplera – badania specjalistyczne w zaleznosci od umiejscowienia guza: bad okulistyczne. – Roznicowanie z naczyniakami mieszanymi diagnostyka naczyniakow – badanie kliniczne – nalezy zwrocic uwage na zabarwienie i spoistosc guza. szybko powiekszajaca sie. postac czerwonej plamy lub plaskiego wygorowania.

rozmiarow i objawow. zaburzeń hormonalnych. górne trzecie trzonowce. wykonując zdjęcie radiologiczne tej okolicy z innej przyczyny. triamcinolon 2 mg/kg wagi ciala 2x w tygodniu). przykryta błoną śluzową. CO2 lub ND:YAG) – leczenie chirurgiczne: srodguzowe podklucie (najmniej obciazajacy. nieprawidlowy przebieg ciazy. w przewodach nosowych. Nalezy również ustalic czy zaklada sie przeprowadzenie leczenia radykalnego (doszczetne wyciecie lub zniszczenie naczyniaka). Niekiedy dopiero w wieku późniejszym. Od całkowitego. w okolicy otworu przysiecznego.2. embolizacja selektywna (zaczopowanie naczyn zaopatrujacych naczyniak kuleczkami szklanymi. chorób zakaźnych. Z przyczyn ogólnoustrojowych sugeruje się wpływ zaburzeń w odżywianiu. spongostanem. ciekly azot o T -196 stopni przez 30-60 sekund). stanów zapalnych. fragmentami miesni lub powiezi chorego) – metody destrukcyjne: obliteracja (wstrzykiwanie do naczyniaka Varicocidu. Umiejscowienie zębów zatrzymanych bywa bardzo różne. w gałęzi żuchwy. wyciecie (jedno. a ich oś długa jest przesunięta względem prawidłowej osi dla danego zęba. Do czynników miejscowych zalicza się uszkodzenie zawiązka zęba w wyniku urazu. 40 lub 66% roztworu glukozy lub wrzatku soli fizjologicznej -> sklerotyzacja przestrzeni naczyniowych. lasery argonowe. polozonych powierzchownie. Stąd zjawisku retencji najczęściej ulegają w kolejności następujące zęby: dolne trzecie trzonowce. zeby zatrzymane Zębem zatrzymanym (dens impactus) nazywamy każdy ząb stały o całkowicie uformowanej części korzeniowej.lub wieloetapowe). wiazania ligaturowe w zlamaniach zuchwy 46. rozszczepy. mechaniczne zamkniecie doplywu krwi do guza i przestrzeni naczyniowych). laseroterapia (odpowiednia dlugosc fali korespondujaca z pikiem absorpcji oksyhemoglobiny. elektrodysykacja (elektrokoagulacja pradem diatermicznym na powierzchni lub w glebi guza). hipotermii i przy zabezpieczeniu w odpowiednia ilosc krwi np. górne i dolne kły. Zabiegi chirurgiczne przeprowadza sie w warunkow zminimalizowania utraty krwi – w warunkach hipotensji. droga autotransfuzji 43. Fakt obecności w szczęce lub żuchwie zęba zatrzymanego nie stanowi jeszcze wskazania do jego usunięcia. zęby nadliczbowe. destrukcyjne. Zęby zatrzymane przeważnie są wykształcone w prawidłowy sposób. 46. przetrwałe zęby mleczne oraz stany zapalne toczące się w kości. krioterapia (w leczeniu niewielkich zmian. makrodoncja Najczęstszą jednak przyczyną zatrzymania zęba (retentio dentis) jest dysproporcja w budowie szczęk i zębów oraz brak miejsca dla zębów wyrzynających się najpóźniej. torbiele zawiązkowe. Decyzję o wykonaniu zabiegu usunięcia zęba zatrzymanego podejmujemy w następujących przypadkach: 1. Zwykle usuwamy ją wraz z zębem zatrzymanym będącym jej przyczyną. Dobor metody zal od postaci. Torbiel ze względu na jej stały wzrost prowadzić może do znacznych zniszczeń w obrębie kości szczęki lub żuchwy. Przyczyny zatrzymania zęba bądź opóźnionego wyrzynania można podzielić na ogólne i miejscowe. uwarunkowania genetyczne.Leczenie naczyniakow: – metody zachowawcze. na skutek ucisku protezy dochodzi do wyrzynania się zęba zatrzymanego. a nawet w sąsiedztwie wyrostków kłykciowych żuchwy. oderwanie guza szczeki 46. Często zęby zatrzymane nie dają żadnych dolegliwości. zmniejszenie jego masy przez zmiany martwicze). Ząb jest przyczyną torbieli zawiązkowej. Jedynie u dzieci stosujemy . na które wywierają ucisk. prowadzi do inwolucji guza).3. obumierania miazgi zębów. przedwczesne ekstrakcje zębów mlecznych. Zęby zatrzymane bywają jednak przyczyną bólów głowy. paliatywnego (lagodzace – zmniejszenie masy guza) czy objawowego (pdzialanie nawracajacym krwotokom przez podwiazanie naczyn lub ich embolizacje) – leczenie zachowawcze: ucisk na guz (szczegolnie u dzieci.1. krzywicy oraz zjawiska zmniejszania się łuków zębowych w procesie filogenezy. do częściowego. gdy korona jest poza kością. nie stanowi samodzielnej metody leczenia). rzadziej przedtrzonowce. Spotyka się doniesienia o retencji zębów w zatokach szczękowych i sitowych. nerwobólów typu neuralgii nerwu trójdzielnego. chirurgiczne lub skojarzone. nieprawidłowe ustawienie zawiązka zęba. leczenie farmakologiczne (srodguzowe podawanie sterydow. podwiazanie naczyn doprowadzajacych krew do guza (wykonywane na krotko przed wlasciwym zabiegiem doszczetnego wyciecia guza. np. Bardzo rzadko ulegają zatrzymaniu siekacze (wynika to na ogół z obecności zębów nadliczbowych w łuku zębowym). a stopień ich zatrzymania bywa różny. który pozostaje w kościach szczęk po okresie fizjologicznego wyrzynania. Ułożenie zębów zatrzymanych jest zwykle nieprawidłowe. umiejscowienia. Jedynie przypadkowo dowiadujemy się o ich istnieniu. gdy ząb otoczony jest ze wszystkich stron kością. tworzenia torbieli.

przez zęby przeciwstawne także podtrzymuje istniejący stan zapalny Objawy kliniczne utrudnionego wyrzynania się dolnych zębów mądrości charakteryzują się dużą rozpiętością nasilenia – od nieznacznych objawów miejscowych – aż do burzliwych objawów miejscowych i ogólnych. może wyrżnąć się w sposób prawidłowy. mała żywotność zanikającego nabłonka szkliwnego wyścielającego kieszonkę dziąsłową. Postępowanie chirurgiczne polega na odsłonięciu korony zęba oraz na założeniu na nią pętli drucianej. celem wykluczenia obecności zęba zatrzymanego. który jeśli istnieją ku temu warunki. Możemy obserwować także odczyn okolicznych węzłów chłonnych. – jest miejsce dla zęba w luku zębowym. Dłutowanie zatrzymanego kła w szczęce od strony podniebienia: – cięcie błony śluzowej i okostnej podniebienia najczęściej wzdłuż szwu podniebiennego oraz w przestrzeniach międzyzębowych wzdłuż przebiegu dziąsła – odpreparowanie płata i odsłonięcie korony zęba przez zdjęcie kości wokół niej przy użyciu wiertła – usunięcie zęba – zaszycie rany na głucho po uprzednim jej opracowaniu Podczas dłutowania zęba zatrzymanego należy zachować ostrożność. Z tego względu wydaje się słusznym. w różnych projekcjach. ropień podokostnowy. Ząb powoduje przemieszczenie się zębów sąsiednich. promieniujących do ucha. Jest to możliwe. powstającą w czasie wykłuwania się zęba oraz zaleganie resztek pokarmowych i wysięku zapalnego w tej kieszonce. Powikłania zapalne towarzyszą często procesowi wyrzynania się dolnego zęba mądrości. który wykonujemy z dojścia od przedsionka jamy ustnej lub od strony podniebienia. usunięcie jej przy pomocy wiertła. gdy: – oś długa zęba jest zbliżona do pionowej. Obserwuje się więc bolesność uciskową w okolicy wyrzynającego się zęba aż do silnych bólów samoistnych.metodę fenestracji. szczególnie usuwając zatrzymane kły w szczęce. – korzeń zęba jest nieuformowany. Do powikłań zapalnych dochodzi również na skutek kontaktowania się z jamą ustną zębów zatrzymanych w miejscach nietypowych. dna zatoki szczękowej. gardła i skroni. utrudnione wyrzynanie 3 zebow trzonowych Podczas wyrzynania się trzecich trzonowców w żuchwie. pokrywającej wyrzynający się ząb. 5. . celem odsłonięcia korony zęba zatrzymanego – zwichnięcie zęba przy użyciu dźwigni tub kleszczy – w przypadku niemożności usunięcia zęba w całości – odcięcie korony zęba wiertłem szczelinowym i usuwanie kolejno korony i korzenia. zwanych zębami mądrości. często dochodzi do powikłań zapalnych. Jednocześnie na zęby żuchwy zakładamy szynę nazębną i stosujemy wyciąg elastyczny. Nieostrożna praca przy użyciu dźwigni może spowodować zniszczenie kostnej ściany zatoki szczękowej oraz dna nosa.3. pozostawiając ząb. odsłonięcie kości. Obserwowana u niektórych chorych traumatyzacja błony śluzowej. przebijający się pod błonę śluzową lub w kierunku okolicznych przestrzeni (podżuchwowej. Dochodzi do tego na skutek przerwania mieszka zębowego i kontaktowania się zęba ze środowiskiem jamy ustnej poprzez szczelinę dziąsłową. Nacieczenie zapalne może być ograniczone do okolicy zęba. 46. 2. zapalenie okostnej. Na ich podstawie planujemy zabieg operacyjny. 4. – po opracowaniu rany kostnej i usunięciu resztek woreczka zębowego – zaszycie rany tkanek miękkich na głucho. Ząb jest przyczyną utrudnień w noszeniu protezy. 3. by u chorych ze stanami zapalnymi w obrębie twarzoczaszki. a także jamy nosa. Jest ona również ważna dla podjęcia decyzji o sposobie przeprowadzania zabiegu. Ząb zatrzymany powoduje powikłania o charakterze zapalnym. Pozwala nam ona dokładnie ocenić położenie zęba w stosunku do podniebienia i korzeni sąsiednich zębów. Szczególnie ważna jest dokładna analiza radiologiczna w przypadku zatrzymania kła w szczęce. Dłutowanie zatrzymanego kła w szczęce od strony przedsionka jamy ustnej: – cięcie błony śluzowej wraz z okostną w okolicy zatrzymanego zęba. – odpreparowanie płata śluzówkowo – okostnowego. Jest ona szczególnie konieczna przy obecności pozostałych zębów w łuku zębowym i ma na celu jak najbardziej oszczędne działanie i zachowanie ozębnej korzeni sąsiednich zębów. szczególnie u ludzi młodych. Dotyczy to szczególnie dolnego zęba mądrości. W niektórych przypadkach zatrzymania kła w szczęce podejmujemy próbę sprowadzenia zęba do łuku zębowego. Przyczyni tych powikłań jest najczęściej nieprawidłowe ułożenie zawiązka zęba i brak miejsca na jego prawidłowe wykłucie Powstawaniu i podtrzymywaniu stanu zapalnego sprzyja długotrwały proces wyrzynania się zęba. Ząb powoduje bóle o charakterze neuralgii. przy braku widocznych przyczyn miejscowych wykonać radiogramy sąsiednich okolic. zdjęcie wewnątrzustne i zdjęcie zgryzowe. pod wpływem której zaczął się wyrzynać. Operacyjne usuwanie zębów zatrzymanych Do operacyjnego usuwania zęba zatrzymanego przystępujemy po dokładnej analizie klinicznej i radiologicznej. W tych przypadkach zdjęcia radiologiczne wykonujemy w dwóch projekcjach. wysięk surowiczy a następnie ropny z kieszonki patologicznej.

Objawom tym towarzyszy szczękościsk o różnym nasileniu i różnorodne objawy ogólne – od złego samopoczucia chorego aż do podwyższenia ciepłoty ciała powyżej 40°C. alergiczne). Gojenie pooperacyjne przebiega często przez ziarninowanie.pochodzenia centralnego lub obwodowego . umożliwia skuteczne znieczulenie miejscowe i co najważniejsze – zapobiega ciężkim niekiedy powikłaniom zapalnym w przebiegu pooperacyjnym.wygładzenie fałdu nosowo-wargowego . Towarzyszy mu różnie nasilony niedowład połowiczy ciała. Leczenie ogólne. gdy leczenie miejscowe jest niewystarczające. zabiegi otologiczne. gdyż korzenie tych zębów często odchylone są ku tyłowi. schorzenia mozgu. w których uprzednio występowały stany zapalne. Przyczyna: każdy proces śródmózgowy uszkadzający drogi ruchowe lub ośrodki korowe ruchu – np. uszkodzenie nerwu w kanale w kości skalistej poniżej dojścia struny bębenkowej skutkuje jedynie niedowładem mięśniowym. H2O2. VII: .objawy porażenia n. zabiegi w okolicy ssż.pozażuchwowej) lub pod mięsień żwacz.porażenie Bella – samoistne. Należy wówczas przeciąć usuwany ząb wiertłem szczelinowym i usunąć go w częściach Brzegi rany kostnej wygładza się i przemywa roztworem fizjologicznym soli. Zęby mądrości w żuchwie usuwa się kleszczami lub dźwigniami. pokrywającego wyrzynający się ząb. przyczyna niewyjaśniona. preparaty kory nadnerczy. porazenie nerwu twarzowego . ku przodowi drugiego trzonowca. B. . krwotok podpajeczynowkowy . z tego względu zaleca się pozostawienie w ranie kostnej sączka glicerynowego z jodoformem i jedynie częściowe zamknięcie rany przy pomocy szwów 47.objaw Bella (objaw zachodzącego słońca) – w czasie próby zamknięcia oka gałka oczna zostaje skierowana ku górze i częściowo tylko zakryta przez niedomkniętą powiekę górną . infekcje wirusowe). guzy. Leczenie: preparaty salicylowe. Usunięcie zęba w całości jest niekiedy niemożliwe. idiopatyczna (przyjmuje sie tlo reumatyczne. Niedowlad wszystkich miesni mimicznych polowy twarzy. Dłutowanie zatrzymanego zęba mądrości – wykonuje się cięcie tkanek miękkich od podstawy gałęzi żuchwy. Wycięcie kieszonki patologicznej – wykonujemy wtedy. wprowadza się. riwanolu).umiejscowienie uszkodzenia w zależności od objawów klinicznych – np.W 80% przypadków ustępuje całkowicie w ciągu kilku tygodni. Ich celem jest opanowanie stanu zapalnego. W znieczuleniu nasiękowym wycinamy tkanki miękkie pokrywające koronę zęba przy użyciu skalpela lub noża elektrycznego. W pierwszym okresie leczenia utrudnionego wyrzynana się zęba mądrości zawsze stosuje się metody zachowawcze. kąta mostowo-móżdżkowego. W przypadkach występowania traumatyzacji płata śluzówkowego. gdy objawy utrudnionego wyrzynania zęba mądrości występują przy prawidłowym ustawieniu zęba. szczególnie w przypadkach. zespoly wit. Rokowanie dobre . zlamania podstawy czaszki. w postaci podania choremu antybiotyków. Dla zwichnięcia zęba wskazane jest zastosowanie dźwigni. W zależności od stopnia jego nasilenia stosuje się leczenie miejscowe lub miejscowe i ogólne.niedowład obwodowy – przy uszkodzeniu nerwu na jego przebiegu (uraz. co ułatwia dostęp do pola operacyjnego. nagle występujący niedowład narastający w ciągu kilku godzin do pełnego porażenia. przez zęby przeciwstawne szlifuje się ich guzki lub zakłada choremu nakładkę podwyższającą zgryz. zakładając do kieszonki sączek z kamfenolem i jodoformem. a nawisająca kieszonka dziąsłowa utrudnia skuteczne leczenie zachowawcze. stany zapalne i nowotwory oraz procesy ogólnoutrojowe (cukrzyca. a objawy miejscowe i ogólne zapalenia są znacznie nasilone. powyżej – zaburzona zostaje także funkcja wydzielnicza ślinianki podjęzykowej i podżuchwowej. Leczenie chirurgiczne – przystępujemy doń po ustąpieniu ostrych objawów zapalnych. Miejscowo – codziennie przemywa się patologiczną kieszonkę dziąsłową środkami antyseptycznymi (roztwory KMnO4. twarzowego zaopatrywanej przez obie półkule mózgu (marszczenie czoła po stronie porażonej przy zwiotczeniu pozostałych mięśni twarzy). .przy umiejscowieniu centralnym (mózgowym) zachowana zostaje czynność górnej gałęzi n. wirusowe. . 47. ślinianki przyusznej.1. nacinanie ropni i ropowic okolicy przyuszniczo-zwaczowej).opadnięcie kąta ust . Ranę zaopatrujemy setonem jodoformowym Wskazaniem do usunięcia zęba mądrości jest nieprawidłowe ułożenie zęba w łuku zębowym oraz brak miejsca w żuchwie pomiędzy drugim trzonowcem a gałęzią żuchwy i uporczywe nawroty stanów zapalnych. a następnie prowadzi się je pod kątem rozwartym w kierunku załamka przedsionka jamy ustnej Kość wyrostka zębodołowego odsłania się po odpreparowaniu płata śluzówkowo – okostnowego. prostygmina. Kolejnym etapem zabiegu jest zniesienie kości trójkąta zatrzonowcowego i odsłonięcie zatrzymanego zęba Po wykonaniu zaczepu dla dźwigni lub kleszczy przystępuje się do prób zwichnięcia zęba. opon m-rdz.

rośnie złośliwość *różnicować ze stanem zapalnym bakteryjnym . warunki i stanowisko pracy. unieruchomiona III. IV. * ze wzrostem dynamiki. choroba nowotworowa w rodzinie] .reinerwacja – zespolenie obwodowego odcinka nerwu twarzowego z dosrodkowym odcinkiem nerwu dodatkowego lub podjezykowego . ból.ropniem .5-1 cm] . * wzrost T. . później 30mg/dobę przez 5dni. zamknięcia powiek. małe guzki .szybko rosną. ruchomość. niebolesna. 47. OB.wczesne leczenie chirurgiczne jest wskazane gdy istnieje pewnosc przerwania lub przeciecia nerwu .zespolenie uszkodzonego pnia nerwu – w przypadku przecięcia nerwu na krótkim odcinku .. zaciśnięcia i wydęcia wargi dolnej . m. łonowo-pachwinowy.zespół krokodylich łez – silne jednostronne łzawienie podczas spożywania pokarmów .badanie podstawowe [pomocnicze] * histologiczne [postać. stopniowo zmniejszać aż do odstawienia po 2tyg. ropień . wszczepienie pasm powiezi szerokiej uda w celu podciagniecia kacika ust i tkanek policzka . krótki wywiad. Wszczepienie nerwu odpowiedniej średnicy (z łydki lub nerw uszny większy.gdy zmiana mała wycina się ja w całości z marginesem [0. Badanie chorego onkologicznie: . naczyniaki.zwiotczenie mięśnia policzkowego i wpluklanie się błony śluzowej policzka między powierzchnie zgryzowe zębów. szyi powierzchownych i głębokich m. VII I – norma – normalna funkcja – szacunkowa funkcja 100% II – uszkodzenie niewielkie – całkowite zamknięcie przy niewielkim wysiłku – 80% III – uszkodzenie mierne – całkowite zamknięcie z wysiłkiem – 60% IV – uszkodzenie średnio ciężkie – niecałkowite zamknięcie – 40% V – uszkodzenie ciężkie – niecałkowite zamknięcie – 20% VI – porażenie – brak ruchu – 0% . guz. początek.usunięcie przyczyny – guz. łopatkowo-gnykowy II. lokalizacja.niedowład nerwów czaszkowych . zawód. spoistość. MOS ~ zmiana przerzutowa – twarda.przeszczep kablowy – rozległe uszkodzenia. . przebieg i czas choroby.nie wolno pobierać z czerniaka [ciemne przebarwienia skóry]. zabarwienie.stan układu kostnego . co prowadzi do urazów . potyliczny mniejszy.zniesienie doznań smakowych z 2/3 przednich języka .uwaza sie ze jesli po uplywie 6 miesiecy leczenia farmakologicznego i fizycznego nie stwierdza sie poprawy. skorny przedni uda) .elektrostymulacja (pobudzenie mięśni i przeciwdziałanie ich zanikowi) .przydatne są kleszczyki okienkowe [ zapobiegają zgnieceniu mater] . palenie tytoniu.stan węzłów chłonnych [podbródkowych. na odpowiedniej głębokości.przesyła się w 10 % roztworze formaliny lub 70% etanolu ~ punkcje – oligobiopsja = punkcja aspiracyjna .skala House'a-Brackmanna oceny niedowładu n.leczenie – przyczynowe: . złośliwość. I.steroidy – Encortolon początkowo 60mg/dobę. zabiegi kosmetyczne korekcyjne. kształt. wielkość.z nie owrzodziałych guzów.badanie zewnątrz i zewnątrzustne: * oglądanie [nacieki.2. promieniowrażliwość] ~ wycinki – stosuje się klinowe wycięcie na granicy zmiany. bolesność. węzły chłonne . unikając zmiażdżenia . ciepłotę.nowotwory pochodzenia mezynchymalnego .badanie przedmiotowe: . zmienionych węzłów chłonnych.w przypadku niepowodzenia – podszycie powieki (w celu ochrony gałki ocznej przed wysychaniem i nastepowym owrzodzeniem rogowki). porazenie nalezy uznac za trwale i przystapic do leczenie naprawczego zabiegiem operacyjnym.. podżuchwowych.niemożność uniesienia brwi. naciekanie * palpacja [kształt.neurotyzacja miesniowa – polaczenie miesnia zwacza z miesniami mimicznymi. najczesciej okreznym ust po stronie porazonej . nacieków głębiej położonych . owrzodzenie].wywiad: [wiek chorego.

Stopień zaawansowania TNM a.biopsja wycinajaca – w calosci. soczewkowate ciecie. IV stopień ..gładkie. male dobrze odgraniczone zmiany – tumor mixtus. resorbcje korzeni o charakterze osteolitycznym procesu Nowotworowego * angiografia – obrazowanie naczyń.na szkiełko podstawowe.T3 każda kombinacja. nirówne występują w nowotworze złośliwym . czerniak . plwocina. poziom fosfatazy alkaicznej . 48. torbieli. technetu.biopsja wiertarkowa służy do pobrania materiału z kości . obserwacje] 47.zmiany okostnej w postaci łuskowatych nawarstwień. wezly chlonne gruzlicze gruzlicze zapalenie wezlow chlonnych szyi – czynnikiem etiologicznym sa pratki typowe – ludzkie i bydlece lub atypowe – najczesciej dotyczy ukladu chlonnego szyi. III stopień . słabo zaznaczone i uwapnione świadczą o osteolitycznym charakterze procesu niszczenia .brzegi nadżarte. Wynik badania mikroskopowego 2. iglastych lub nieregularnych uwapnień. II stopień .wysyłamy * badania immunohistochemiczne – stwierdzenie białek [antygenów] Nowotworowych * badanie radiologiczne + TK – zdjęcia warstwowe lub komputerowe + RM + spektrografia – za pomocą izotopów np. Umiejscowienie guza [topografia] 3. radiologia w dysfunkcji ssz – patrz ktores pyt o stawy 48. czerniak .rozsuwanie korzeni zębów świadczy o ekspansywnym wzroście guza [torbieli]. T2N1 c. neurologiczne. uogolniona limfadenopatie obserwuje sie rzadko . węzły] Ocena RTG: . leukocyty. luski cebuli) . w nowotworach rozlanych.brzegi dobrze odgraniczone od prawidłowej tkanki kostnej. ślina.później jest on ponownie badany chociaż sprawdzalność intry = 96% * badanie cytologiczne – bezpośrednie – owrzodzenie nowotworowe . OB. P-wsk: tumor mixtus. moczu. ślinianki. wycinek w ksztalcie klina.biopsja aspiracyjna cienkoiglowa *” intra” – doraźne badanie mikroskopowe – decyduje o rodzaju i rozległości operacji . węzłów chłonnych. M1 Dynamika rozwoju nowotworu [wywiad.3.pobranie wycinka z czesci zmiany – z granicy tkanki niezmienionej i zmienionej.T1N0. N3 każda kombinacja. utrwalamy 96 % alkoholem .materiał ulega zamrożeniu i skrojeniu .1.T1N1. przerzutach [kości.badania specjalistyczne * laryngologiczne.T4 każda kombinacja.pobrany materiał wysyła się na szkiełku nakrywkowy w alkoholu . cecha charakterystyczna mięsaków kostn. T2N0 b.fala ultradźwiękowa 1-15 MHz * badania laboratoryjne – krwi. (klaczki waty. N2 każda kombinacja d. dobrze uwapnione mogą świadczyć o ekspansywnym wzroście guza /torbieli . I stopień . nakłucie naczynia i podanie środka cieniującego ~angiografia ~ arteriografia – badanie przepływów ~ flebografia – obrazowanie układu żylego * USG – w diagnostyce guzów ślinianek.pośrednie – popłuczyny zatoki. naczyniaków . . endokrynologiczne Rozpoznanie nowotworu: 1..

W obrebie j u ognisko pierwotne moze byc umiejscowione na dziasle. W jego nastepstwie przetrwala w zmianach serowatych pratki zaczynaja sie aktywnie namnazac – nadkazenie wewnatrzpochodne. rzadziej spojowka oka i skora. Dominuje postac ograniczona (lymphonodulitis tuberculosa circumscripta). Pomimo sprawnego niszczenia pochodzacych z nadkazenia zewnatrzpochodnego pratkow przez zakazony i zalergizowany juz w przeszlosci organizm. w ktorym sie znajdowaly. toczacy sie w miejscu zagojonych i zawierajacych otorbione mikobakterie zmian pierwotnych. Droga zakazenia: najczesciej pokoarmowa.i krwiopochodnego pratkow z ognisk w plucach. Gruzlica wtorna jest w tym przypadku wynikiem progresji ogniska pierwotnego do innego i niezmienionego dotychczas chorobowo miejsca. szyjnych glebokich. Ze wzgledu na zasieg gruzlica moze wystepowac jako proces ograniczony (ruzlica odosobniona lub narzadowa) lub uogolniony (gruzlica wieloogniskowa). Zapalenie podostre – rozpoczyna sie nacieczeniem wezlow i ich powolnym oraz umiarkowanym lub duzym powiekszeniem. – W przypadku obfitego serowacenia moze dojsc do powstania ropnia opadowego. pocenie nocne. wargi lub w pierscieniu chlonnym Waldeyera. podniebienia. Za dalsze masywne niszczenie okolicznych tkanek w glownej mierze odpowiada alergiczny charakter odczynu zapalnego indukowanego przez reaktywowane i ponownie namnazajace sie bakterie. Role nosnika bakterii przypisuje sie glownie nieprzegotowanemu mleku. Powstaly w ten sposob proces zapalny. Pojawia sie nawet wiele lat od zakazenia pierwotnego w efekcie jego uaktywnienia. otorbienia i zwapnienia lub zwloknienia mas serowatych postac przewlekla – lagodna – dotyczy pojedynczych wezlow – poczatek nieuchwytny. podostrym lub przewleklym – najczesciej wystepuje podostra. a nawet do powstania gruzlicy rozplywnej skory. Pierwotnie nie sa one zrosniete z otoczeniem. Po przerwaniu torebek wezlowych proces obejmuje tkanke podskorna i skore. Klinicznie charakteryzuje sie to obecnoscia chelbocacego guza. Wg podzialu Lavala z zależności od obrazu klinicznego gruzlica moze cechowac sie przebiegiem ostrym. limfocytoza lub limfocytopenia. zle samopoczucie. Nastepstwem sa deformujace blizny. a najrzadziej ostra. Czasem zaweira ona zywe pratki. objaw chelbotania bez cech stanu zapalnego („zimne ropnie”) swiadcza o bezpostaciowej martwicy skrzepowej wezlow (serowacenie) -> zlewaja sie z otoczeniem („wtopienie wezlow”). – Czasami niewielka bolesnosc palpacyjna. w zaleznosci od umiejscowienia ogniska pierwotnego. Często jednemu najwiekszemu wezlowi towarzysza znajdujace sie wokół niego mniejsze zely „satelitarne”. badz kosci bedacych miejscem pierwotnego umiejscowienia pratkow. Uczynnienie choroby w postaci gruzlicy wtornej ukladu chlonnego uwarunkowane jest najczęciej lokalnym zaburzeniem odporności. ktora staje sie bolesna i jaskrawoczerwona do chwili jej perforacji – powstaje dlugo utrzymujaca sie i okresowo uczynniajaca przetoka wezlowo-skorna. Charakterystyczna jest przede wszystkim dla dzieci. Postac pierwotna rozwija sie bezposrednio po zakazeniu pratkami. pojawia sie ogniskowa reakcja na tuberkuloproteiny uwalniane w procesie fagocytozy. nadobojczykowych. który przemieszcza sie wzdluz miesni szyi zgodnie z kierunkiem dzialania sily ciazenia. Gruzlica wtorna dotyczy osob uprzednio zakazonych i wykazujacych zjawisko odporności w postaci alergii gruzliczej. jezyka. Jest wyrazem niewyksztalcenia sie odczynow odpornosci typu komorkowego. dochodzi do zajecia przez proces patologiczny regionalnych wezlow chlonnych: podzuchwowych. blonie sluzowej policzka. Z czasem proces zajmuje kolejne wezly i ponownie dochodzi do opisanej ewolucji cech klinicznych i tworzenia pakietow wezlowych -> polimorficzny charaktery zmian – przy prawidlowej odpornosci moze dojsc do samowyleczenia na drodze resorpcji zmian zapalnych w wezlach oraz zageszczenia. wrota zakazenia w pierwotnej gruzlicy wezlow chlonnych: blona sluzowa j u i nosogardzieli. pozniej surowiczej lub ropnej. Przyczyna moze byc tez zakazenie zewnatrzpochodne. – Dochodzi do bujania tkanki ziarninowej z przetoki.– – – – – – – – – w poszczepiennym zapaleniu gruzliczym zakażeniu ulegaja najczesciej wezly pachwinowe i pachowe ze wzgledu na czas pojawienia sie objawow chorobowych od chwili zakażenia wyroznia sie gruzlice pierwotna lub wtorna. moze spowodować przerwanie stanu anabiozy. brak laknienia i utrata masy ciala. Droga doprowadzajacych naczyn chlonnych. Wtorny proces rozwija sie wskutek rozsiewu limfo. postepujace oslabienie) – w badaniach ogolnych: podwyzszone OB. eozynofilia – przy braku leczenia wezly ulegaja dalszemu powiekszaniu oraz zlewaniu w pakiety o nierownej powierzchni. W zależności od naprzemiennie wystepujacych okresow remisji i zaostrzen wydobywa sie z niej zmienna ilosc patologicznej wydzieliny serowatej. przebieg lagodny i powolny – zajete wezly sa miernie powiekszone. wezlow wnek. karkowych lub przedusznych. Rozmiekanie. niebolesne i ruchome wzgledem otoczenia – serowacenie jest powolne i dlugotrwale . Miejsce wtargniecia pratkow oraz naczynia chlonne i zajete okoliczne wezly tworza tzw zespol pierwotny. przed pelnym rozwojem zjawisk immunologicznych. zatok obocznych nosa. Pozytywna cecha tej odpowiedzi jest szybkie gromadzenie sie i aktywacja makrofagow i limfocytow. a ich konsystencja jest twarda. Gruzlice pierwotna i wtorna definiuje sie również opierajac sie na sekwencji powstawania zmian patologicznych. niekiedy niecharakterystyczne objawy ogolne (podwyzszona T.

Szypula. wlokien kolagenowych i naczyn krwionosnych. zwykle na blonie sluzowej policzkow w miejscu przewleklego draznienia przez ujemne cisnienie podczas ssania wlokniak platowaty – u doroslych w przedsionku j u wskutek przewleklego draznienia np. twardy wlokniak niemowlat – lacznotkankowy odczyn tkanki na czynniki wywolujace rozplem komorek i wlokien. Rosnie powoli. rozlegle zmiany skorne imitujace zakazenie ropne – wezly bolesne. . Wlokniak powieziowy (desmoid) żółtak (xanthoma) – zbud z fibroblastoow o duzej zawartosci cholesterolu – na skorze szyi i powiek histiocytoma.3. suchy zebodol 48. włóniak (fibroma) – – – – – – – – – – – – – nowotwor lagodny pochodzenia lacznotkankowego najczesciej wystepujacy nowotwor wystepujacy w skorze. nieco rzadziej w blonie sluzowej j u miekki okragly guzek zbudowany z fibrocytow. 49. umiejscowiony na wyrostku zebodolowym obok zachowanego. zwykle zniszczonego prochnicowo zeba.2. zapewnia symetrie twarzy i harmonie jej rysow. przy czym srodkowa linia zlamania przypada w msc bezposredniego dzialania sily urazu. Zmiana jednoogniskowa leczenie: wyluszczenie w calosci. zwapnieniami. Zwykle w wieku mlodzienczym. Wlokniaki umiejscowione w kosci daje obraz radiologiczny podobny do torbieli naddziaslak wlokniakowaty (epulis fibromatosa) – wywodzacy sie z ozebnej (-> tylko w odcinkach uzebionych).1. Posiada toreble lacznotkankowa. W zależności od proporcji moze byc wlokniakiem miekkim (bogatokomorkowym) lub twardym (ubogokomorkowym). kontunuowane po zabiegu chir. spoisty. w okresie dojrzalosci powolna stabilizacja zmian i stopniowe uwapnienie guza. ropniami opadowymi. bliznami. Chroni ssz przed urazami bocznymi. brzegiem protezy wlokniakowatosc dziasel (fibromatosis gingivarum) – zmiana zajmuje cale utkanie dziasla. dlugotrwale saczace. bladorozowy. często z wydobywajacymi sie drobnymi zwapnialymi masami lub tkanka martwicza – na ogol nie dochodzi do zajecia skory – w przyp obfitego serowacenia moze dojsc do powstania ropnia opadowego postac ostra – czesciej u dzieci – masywny nagly ogolnoustrojowy (prosowkowy) rozsiew pratkow droga naczyn krwionosnych – poczatek nagly. wysoka T. Z uwagi na mala wytrzymalosc mechanicza często ulega urazom. rozmiekaniu i zropieniu („goracy ropien”) – brak nieprawidłowosci w obrazie morfologicznym krwi – tresc pobrana z wezla często zawiera zywa pratki – odczyn tuberkulinowy dodatni – moze utrzymywac sie do roku. szybko ulegaja serowaceniu. lub punkcja odbarczajaca z przeplukaniem jamy „zimnego ropnia” i miejscowym podaniem lekow p-pratkowych lub operacje radykalne usuniecia wezla wraz z przetoka. zabarwienie rozowe. Powierzchnia gladka. stanowiac ograniczenie dla ruchow wyrostka dziobiastego zuchwy.– – dluzsze okresy remisji przetoki skorne rzadko – male. W przyp gruzlicy atypowej wylaczna farmakoterapia nie jest zalecana – chirurgiczne: naluwanie lub nacinanie wezla oraz wylyczeczkowanie mas serowatych. klinowate wyciecie 49. Najczestsza przyczyna: upadki i uderzenia odosobnione lub lacznie ze zlamaniami innych kosci twarzy (glownie jarzmowej) luk jarzmowy ulega zlamaniu w 3 miejscach i przemiszcza sie w ksztalcie litery V. fibroxanthoma wlokniak kostniejacy – zaliczany tez do zwyrodnien wloknistych kosci.2. replantacja 49. usuniecie wezla pierwotnego – – 48. potem dochodzi do zwapnienia zajetych wezlow leczenie – farmakologiczne: klasyczna terapia p-pratkowa jako metoda jedyna lub jako leczenie wstepne przed chirurgicznym i oslaniajace. zlamanie łuku jarzmowego (fractura arcus zygomatici) – – – – luk jarzmowy jest cienkim przeslem kostnym rozciagajacym sie od trzony kosci jarzmowej do kosci skroniowej.

– – – –

– –

Klasyfikacja zlaman luku wg Ozyazgana – I – zlamania dotyczace samego luku – II – kompleksowe zlamanai wielu struktur kostnych, ktorym towarzysz zlamanie luku – najczesciej zlamania masywu jarzmowo-oczodolowo-szczekowego lub zlamanie szczeki Le Fort III zlamanie samego luku jest typowym zlamaniem bezposrednim po uderzeniu następuje zlamanie i przemieszczenie odlamu do wewnatrz w kierunku dolu skroniowego Przemieszczony odlam blokuje wyrostek dziobiasty, rzadziej klykciowy zuchwy i powoduje ograniczenie rozwierania szczek Klinicznie zlamanie przejawia sie zaglebieniem, widoczne i palpacyjnie wyczuwalne jest wgniecenie luku, progi kostne w miejscu zlamania. W pierwszych godzinach po urazie w miejscu zlamania powstaje krwiak i obrzek, które moga utrudniac rozpoznanie. rozpoznanie: badanie kliniczne, badanie rtg (zdjecia półosiowe czaszki oraz zgryzowe celowane na luk) leczenie: zimne oklady, srodki p-bolowe, wczesne nastawienie odlamow hakiem ostrym jednozebnym Gilliesa i zaklinowanie odlamow. W zlamaniach wielo- lub drobnoodlamowych – osteosynteza stabilna plytkowa. Nieleczone zlamanie – leczenie operacyjne zlamania bezposrednie z przemieszczeniem wymagaja tylko nastawienia odlamow kostnych, natomiast zlamania posrednie i wieloodlamowe ze znacznym przemieszczeniem sa wskazaniem do repozycji i często chirurgicznego unieruchomienia. Repozycja w wiekszosci przypadkow jest metoda wystarczająca – metoda Gilliesa-Kilnera-Stonea – ciecie w okolicy skroniowej ok 4 cm powyzej luku na granicy skory owlosionej, przeciecie wartstwy powierzchownej powiezi skroniowej glebokiej, pod ktora wprowadza sie tepa podwazke rozwarstwiajac tkanki. Przesuwajac sie ostroznie ku dolowi po warstwie glebokiej powiezi wzdluz m skroniowego, dochodzi sie do wewnętrznej powierzchni luku, który reponuje sie ruchami wywazajacymi, kontrolujac druga reka na powierzchni skory w rzucie luku. – Czasem zaleca sie wprowadzenie w wytworzony tunel resorbowalnych tamponow podtrzymujacych luk w prawidłowej pozycji lub cewnik Fowley'a na 7 dni. – Stabilizacja luku od zewnatrz – na powierzchni skory przy pomocy tytanowej lub akrylanowej plytki odpowiednio uformowanej, przymocowanej przy pomocy ligatury przeciagnietej pod lukiem lub szwow – stabilizacja luku przy pomocy drutu Kirschnera – przezskorna stabilizacja przy pomocy jednozebnego haka, wbitego przez skore pod lukiem – metoda wewnatrzustna Kazaniijana

49.3 przetoka zebodolowo-zatokowa 50. 50.1.wezly chlonne zapalne 50.2. odlamanie guza szczeki 50.3. zeby zatrzymane 51. 51.1. radiowizjografia Radiowizjografia czyli system cyfrowej obróbki obrazu polega na uzyskaniu zdjęcia bezpośrednio na ekranie monitora. Alternatywą wewnątrzustnych zdjęć zębowych stał się system cyfrowej diagnostyki radiologicznej, wprowadzony do stomatologii przez Mouyena w1987 roku. System ten został opracowany i wprowadzony do radiologii stomatologicznej przez firmę Kodak Radiologie i określony mianem radiowizjografii. W zestawie do radiowizjografii znajduje się: aparat rentgenowski, komputer przetwarzający dane oraz monitor, na którym są one wyświetlane. Film został zastąpiony przez mikrokamerę z folią wzmacniającą. Sygnały z mikrokamery są konwertowane przez komputer na drodze analogowocyfrowej, zapisywane w pamięci komputera i przedstawiane na ekranie. Dzięki temu istnieje możliwość wykonania zdjęć śródoperacyjnych, między innymi podczas preparacji łoża dla implantu. Uzyskany obraz można przetwarzać: powiększać, oglądać w pozytywie, negatywie, zmieniać kontrast. Zastosowanie techniki radiowizjografii eliminuje wiele czynników mających wpływ na jakość zdjęć konwencjonalnych między innymi: czułość filmów rentgenowskich i obróbkę chemiczną w ciemni. Błędy dotyczące tych czynników były w 40% przyczyną niepowodzeń . Dawka promieniowania stosowana w radiowizjografii cyfrowej została zmniejszona o około 70-80%, w stosunku do zdjęć analogowych. Zastosowanie diagnostyki cyfrowej pozwala na standaryzację zdjęć dotyczącą źródła promieniowania, czasu naświetlania i nośnika obrazu. Dzięki zapisaniu obrazu w pamięci komputera istnieje możliwość prowadzenia

długoczasowych obserwacji np. po zabiegu augmentacji a przed implantacją. Pozwala także na ocene jakościowa i ilościowa tkanki kostnej za pomoca subtrakcji (nalozenia) zdjęć radiologicznych i jeśli dysponujemy parą wystandaryzowanych zdjęć to jedynie metodą subtrakcji możemy ocenić dokładną zmianę gęstości tkanki kostnej. System ten pozwala na wyeliminowanie błony rentgenowskiej i związanej z nią obróbki. W miejsce klasyczne błony rentgenowskiej umieszcza się czujnik, który przekazuje obraz bezpośrednio do komputera. Daje możliwość szybkiego i łatwego obrazowania oraz lokalizacji znajdującego się w nim narzędzia, co jest szczególnie ważne podczas leczenia kanałowego. Brak koniecznosci uzycia kliszy, papieru, ciemni, odczynnikowo chemicznych. Czas ekspozycji: mniejszy od sekundy otrzymany obraz o duzej rozdzielczości jest dynamiczny, moze byc modyfikowany przez wysycenie elementu, fragmentu lub calego obrazu, powiekszenie lub pomniejszenie, zwiekszenie kontrastowosci negatyw-pozytyw. Urzadzenie moze byc wykorzystane do projekcji przestrzennych, pomiarow odleglosci po liniach prostych lub zakrzywionych, radiodensytometrii – pomiaru gestosci optycznej tkanek, tomosyntezy – uwypuklenia jednym kolorem wszystkich pikseli ktorym jest podporzadkowana taka sama wartosc skali szarosci, dzieki czemu można wczesnie wykrywac np. resorpcje korzeni w przebiegu zmian zapalnych w tkankach okw. Istnieje kilka systemów cyfrowego obrazowania.Są one oparte na 2 zasadach: w jednych zastosowano półprzewodniki krzemowe (system CCD), w drugich – fosfor magazynujący. Wyróżnia się 2 podstawowe mechanizmy radiografii cyfrowej: 1) bezpośrednie cyfrowe obrazowanie z użyciem czujnika połączonego z aparatem RTG, z którego jest ono bezpośrednio przenoszone do komputera; system ten stosuje się w RVG (Trophy), Den Optix (Gendex), CDR (Schich Technologies) i Dexis Digital X-Ray (Provision Dental System); 2) obrazowanie pośrednie lub systemy bezprzewodowe, takie jak Digora (Soredex) i Den Optix (Gendex), wykorzystują zdatne do wielokrotnego użycia i podobnie do kliszy opakowane płytki z fosforem magazynującym promienie X; płytki o bardzo dużej pojemności rejestrują obraz, który musi być zeskanowany i w postaci cyfrowej przekazany do komputera; nie wymagają podłączenia do aparatu RTG. 51.2. ziarniniak kwasochlonny (granuloma eosinophilicum)
– – – – – – – – – – – –

nienowotworowe uszkodzenie kosci o niejasnej etiologii (prawdopodobnie immunologicznej) najlagodniejsza postac histiocytozy (chproba ze spichrzania polegająca na pierwotnym zaburzeniu czynnosci ukladu siateczkowo-srodblonkowego z wtornymi nieprawidłowosciami w nagromadzeniu lipidow) choroba osob mlodych (ok 20-30 r.z.), 5x czesciej u mezczyzn najczesciej zmiany umiejscawiaja sie w ukladzie kostnym, rzadziej w plucach, wezlach chlonnych, gardle, jezyku i watrobie zmiany w kosciach wyst pod postacia owalnych lub okraglych wielokomorowych ubytkow o ostrych granicach, bez obwodki osteosklerotycznej i bez odczynu okostnowego postac jedno- lub wieloogniskowa, przebieg powolny i lagodny nacieczenie kosci sklada sie z proliferujacych elementow retikulohistiocytarnych, leukocytow, limfocytow, komorek plazmatycznych i olbrzymich. najczęstsze miejsce: kosci plaskie (sklepienie czszki, zuchwa, zebra, miednica, kregoslup) male ziarniniaki zwykle nie daja objawow ogolnych, stna ogolny chorego jest zwykle dobry we krwi: nieznaczna leukocytoza, trombopenia, niekiedy podwyższony poziom fosfatazy zasadowej i cholesterolu, podwyższone OB w obrebie twarzoczaszki najczęsciej wystepuje w obrebie zuchwy, rzadziej w zuchwie i szczece, tylko wyjatkowo w samej szczece zmiany wczesne – bezobjawowe, trudne do uchwycenia, zwykle oceniane poczatkowo jako objawy chorob przyzebia. Ogniska uszkodzen kostnych wykrywa sie przypadkowo, podczas wykonywania zdjec rtg, w zlamaniach patologicznych lub leczeniu innych schorzen objawy msc zalezne sa od umiejscowienia – jesli ognisko jest powierzchowne -> pojawia sie elastyczne, zwykle niebolesne wygorowanie, bez oznak stanu zapalnego, skora nad nim niezmieniona. Moze dojsc do przebicia ziarniny przez okostna i skore (przetoka skorna) lub do jamy ustnej (przetoka dziaslowa) z uwagi na pkt wyjscia zmian chorobowych wyroznia sie postacie: dziaslowa, kostna lub zatokowa (tylko w okresie poczatkowym), pozniej postacie mieszane: dziaslowo-kostna, dziaslowo-kostno-zatokowa, kostnozatokowa, kostno-dziaslowa, zatokowo-kostna, zatokowo-przedsionkowa. Postac dziaslowa, dziaslowo-szczekowa, dziaslowo-kostno-zatokowa – choroba toczy sie pierwotnie w brodawce dziaslowej, dziaslo ulega zmatowieniu, obrzemieniu, zaczerwienieniu imitujac nieswoisty stan zapalny. Dochodzi do czesciowego rozpadu tkanek, pojawia sie plytkie owrzodzenie, wypelnia je latwo krwawiaca ziarnina, wtornie szerzy sie w glab wyrostka i kosci, proces destrukcyjny prowadzi do obnazenia korzeni zebow, nadwrazliwosci, rozchwiania i utraty zebow. W szczece proces dalej moze szerzyc sie do zatoki szczekowej – dolna sciana zatoki ulega zniszczeniu, blona sluzowa jest przemieszczana wglab. W postaci kostnej, kostno-dziaslowej i kostno-zatokowej ognisko pierwotne zlokalizowane jest w przegrodzie miedzykorzeniowej lub miedzyzebowej. Patologiczna ziarnina wykazuje tendencje do pierwotnie bezobjawowego

– –

niszczenia tkanki kostnej, wtornie zajeta jest blona sluzowa zatoki lub przedsionka j u. Blona sluzowa j u ulega obrzmieniu, jest blada, matowa, z cechami pseudochelbotania – latwo pomylic z ropniem. Dokladnie okreslenie postaci jest latwiejsze w przypadku zmian swiezych, w bardziej zaawansowanych jedynie na podstawie wywiadu. We wszystkich postaciach dochodzi do uszkodzenia przyzebia – dziasla zaczerwienione, rozpulchnione, latwo krwawia, moze dojsc do ich rozrostowego zapalenia, zanik wyrostka (-> obnazenie korzeni, patologiczne ikeszonki, rozchwianie i utrata zebow). Schorzenie rozprzestrzeniajac sie moze objac cala zuchwe lub szczeke rozpoznanie: na podstawie badania histopato ziarniny pobranej z ogniska kostnego. Zmiany chorobowe starsze charakteryzuja sie obecnoscia wlokien lacznotkankowych i wydluzonych komorek przypominajacych fibroblasty. Swieze ogniska – bogatokomorkowe, mlode histiocyty o jasnej delikatnej plazmie barwiacej sie zasadowo, leukocyty z przewaga kwasochlonnych, komorki Langerhansa leczenie: pojedyncze ogniska – usuniecie, wylyzeczkowanie ziarniny lub przy lokalizacji srodkostnej – ekstrakcja zeba pod oslona antybiotykowa i wylyzeczkowanie ubytku kostnego. Bardziej zaawansowane stany – nawet czesciowa lub calkowita resekcja szczeki lub zuchwy. W przypadkach ognisk mnogich – hormony kory nadnerczy, cytostatyki, napromienianie. Usunac wszystkie zrodla zakazenia (sanacja), dbac o dobry stan ogolny chorego. Leczenie uzupełniajace napromienianiem stosuje sie również po niedoszczetnym leczeniu chirurgicznym (ze wzgledu na rozleglosc zmian) rokowanie: na ogol dobre, szczegolnie w postaci jednoogniskowej. Zawsze uzaleznione jest jednak od umiejscowienia i dynamiki procesu chorobowego.

51.3. Capistrum
– – – – – –

jest jedna z najprostszych metod doraznego unieruchomienia odlamow w zlamaniach kosci twarzoczaszki (zuchwy) polega na zalozeniu szerokiej opaski elastycznej obejmujacej brodke i wierzcholek glowy opaska obejmuje sie czolo, potylice, brodke, ciemie i szyje chorego dodatkowo można zastosowac szeroki przylepiec, zabezpieczajacy opaske przed poluzowaniem i przemieszczeniem ksztalt uzdy simplex (gdy rany twarzy), duplex (gdy zlamanie zuchwy)

53. 53.1. torbiel naskórkowa (cystis epidermalis)
– –

– – –

– –

nalezy do torbieli wrodzonych tkanek miekkich powstaje w wyniku przemieszczenia się zarodkowego naskórka w głąb szczelin rozwojowych, w wyniku odsznurowywania sie pojedynczych komorek zewnętrznych listka zarodkowego naskorka w okresie zamykania i formowania sie jam ciala w jamie ustnej wystepuje rzadko – w okolicy podzuchwowej, podbrodkowej występuje w okolicy podjęzykowej, podbródkowej i posiada łączność z kością gnykową lub wewnętrzna powierzchnią trzonu żuchwy cienka i delikatna ściana zbudowana z tkanki łącznej - naskórkowej, wyścielona nabłonkiem a jej zawartość tworzy gesta, gumowata ciecz, masy złuszczonego naskórka, wiele elementow nablonkowych (niedoksztalcone zeby, tkanka gruczolowa), cholesterol rosnie bardzo powoli, nie dajac dolegliwości leczenie: usuniecie w calosci

53.2. metody zaopatrywania ran
– –

– –

rany goja sie przez rychlozrost lub ziarninowanie w wyborze postępowania nalezy wziac pod uwage: przyczyne, czas i okolice zranienia, rozległość rany, ukrwienie jej brzegow, obecnosc martwiczych tkanek, cial obcych, uszkodzenie tkanek lezacych glebiej (duze naczynia, pnie nerwowe), obecnosc zakazenia chirurgiczne opracowanie rany to wazne postepowanie zmniejszajace powiklania miejscowe i ogolne, jezeli wykonane zostalo w 24h po urazie. pierwotne opracowanie rany – wyciecie nierownych brzegow i wszystkich strzepkow tkanek niezdolnych do zycia, nalezy wykonac wyciecie w granicach dobrego unaczynienia, oszczedzajac pnie newowe, naczynia i sciegna, kontrola wnetrza rany w kazdym zachylku – ciala obce usunac, zatamowac krwawienie

slinienie. wieksze ryzyko zakazenia rany) zaopatrzenie rany poekstrakcyjnej – wyrownanie brzegow. nie dluzej niz 6-8 h po zranieniu – w znieczuleniu ogolnym lub miejscowym – rany zanieszyszczone splukuje sie slabym roztworem odkazajacym. rana jest zakazona drobnoustrojami opornymi na dzialanie antybiotykow – rany ciete o rownych brzegach można zszywac bez pierwotnego opracowania lub tylko po odswiezeniu brzegow rany. choroba Hunta – – – – – – – – – – bol twarzowy = nerwobol zwoju kolanka = neuralgia nerwu posredniego najczęściej ok 30 r. mogacych prowadzic do gromadzenia sie wydzieliny przyrannej (-> utrudnienia gojenia. majac na uwadze wzgledy kosmetyczne i czynnosciowe najlepsze efekty osiaga sie gdy pierwotne opracowanie rany przeprowadzone jest wczesnie. zatamowanie krwawienia jalowym opatrunkiem uciskowym – – 53. przewodzie sluchowym zewnętrznym i na podniebieniu i promieniuje wglab twarzy.2% roztworem riwanolu lub woda utleniona – w kilku miejscach zaklada sie cienkie szwy. nazywamy staplerami. zaburzenia smaku zakazenie HSV – pecherzyki w przewodzie sluchowym leczenie: leki p-wirusowe. laczace brzegi rany za pomoca klamerek. nie przeprowadzono dokladnego wyciecia rany. kontrola blony sluzowej wokół zebodolu. jedzenie atakowi moga towarzyszyc: lzawienie.3. pozostawiajac miedzy nimi saczki ulatwiajace odplyw wydzieliny (najlepiej z gazy jodoformowej o dzialaniu p-gnilnym) szew mechaniczny – polaotomatyczne zespolenie tkanek wykonane aparatem uruchamianym recznie. a wezly zaciagac bez napiecia – szwy nalezy usuwac wczesnie – po ok 5 dniach – aby nie pozostawić blizn – szew pierwotny odroczony – zaklada sie w przypadkach ran zakazonych po ich oczyszczeniu i chirurgicznym opracowaniu.z. gdy opracowana rana nie wykazuje objawow martwicy i bakteryjnego zapalenia – po zwiazaniu daje prawidłowa adaptacje brzegow rany i malo szpecaca blizne – szew wtorny – na rany ziarninujace. wyrostka sutkowego. W ranach w j u – przeplukiwanie 0. opryszczka) moze byc spowodowany uciskiem nerwu przez naczynie w okolicy mostu (konflikt nerwowo-naczyniowy) bol wystepuje w uchu (otalgia). szczegolnie bakteriami beztlenowymi – po zawleczeniu nici nie wiaze sie ich. wanad. ale sprzyja rozwijaniu sie zakazenia w samej ranie – szew pierwotny – zakladamy bezpośrednio po opracowaniu rany – lepsza adaptacja brzegow rany – lepszy efekt kosmetyczny i wynik czynnosciowy – niewskazany gdy: z rany nie usunieto calkowicie cial obcych. gdy nie ma sie pewnosci czy rana nie jest nadmiernie zakazona. bywa powiklaniem po infekcji wirusowej (polpasiec. tylko przykleja do skory w otoczeniu rany – wiaze sie je dopiero po kilku dniach. po kliku dniach od zranienia – p-wskazaniem jest niezupelne oczyszczenie sie rany z czesci martwiczych – przyspieszamy oczyszczanie sie rany przez przemywanie jej hipertonicznym roztworem (kwas borny). Urzadzenie to. szycie jesli wskazane lub zblizenie brzegow rany. do szczeki. wylyczeczkowanie ziarniny. ale zawsze po dokladnej kontroli jej wnetrza – do szycia nalezy uzywac cienkich nici syntetycznych. aluminium) lub z materialow wchlanialnych rany z ubytkiem tkanek – szwy plytkowe ulatwiajace zblizenie brzegow rany do siebie bez nadmiernego napiecia. leczenie objawowe jak w neuralgii nerwu trojdzielnego .– – – – wyciecie brzegow jak najbardziej oszczedne. Klamerki moga byc metalowe (tytanu. Ostrze igly nalezy wkluwac w odległości kilku mm od brzegu rany. szycie rozpoczyna sie w glebi rany aby uniknac tworzenia tzw martwych przestrzeni. nasady jezyka i gardla silny bole strzelające przeszywajace napad bolu wywoluje: mowienie. brzegi wyjalawia alkoholem i nalewka jodowa – opracowanie samej rany rozpoczyna sie od kontroli jej wszystkich zachylkow – hakami unosi sie brzegi rany i z jej wnetrza usuwa skrzepy i ewentualne ciala obce – potem nozyczkami lub skalpelem obcina sie nierowne brzegi i zmiazdzone odcinki tkanek – postepowanie powinno byc calkowite i jednoczasowe szycie – utrudnia przedostawanie sie do rany drobnoustrojow z otoczenia. oczyszczenie zebodolu. przez wilgotne oklady z riwanolu lub przez zastosowanie roztworu distreptazy.

nieprzesuwalna.hominis. A.ż. promienica (actinomycosis) Podział: 1. migdałkach .twarzowo-szyjna 2. skóra sino-czerwona. samoistny ból wzrost T. zapalenia kosci .występują jako saprofity na błonie śluzowej j. kość jarzmowa.w patolog. zachodzą procesy: niszczący [ ogniska ropne i przetoki] i wytwórczy [tkanka ziarninowa ulegająca włóknieniu = deskowate nacieki] -szerzenie następuje przez ciągłość [niszczone zostają nerwy.podzial – – nieswoiste – ostre (ostitis acuta) – wysiekowe surowicze (exudativa serosa) – wysiekowe ropne (exudativa purulenta – podostre (subacuta) – wysiekowe surowicze – wysiekowe ropne – przewlekle (chronica) – pierwotnie przewlekle (primaria) – wtornie przewklekle (secundaria) – ograniczone – wchlaniajace – wytworcze – suche – rozlane – martwicze suche – wysiekowe – wytworcze swoiste – promienicze – kilowe – gruzlicze ze wzgledu na droge zakazenia: – krwiopochodne – bezposrednie (uraz) – przez ciaglosc – zebopochodne – chemiczne – popromienne – 54.54.wtargnięcie promieniowców przez uszkodzona błonę śluzowa bądź skórę.bródka.brzuszna -jest przewlekłym procesem zapalnym wywołanym przez G+. deskowaty naciek.po szkodzeniu tkanek po skalinku. kamieniu nazębnym. częściej u mężczyzn Proces: . policzek. powiększenie i bolesność w. lub bezpośrednim zranieniu tkanek twarz Lokalizacja: . naczynia.bovis. w ziarniniakach około wierzchołkowych a nawet jadrze kamieni ślinowych .płucno -piersiowa 3. . chłonn. język Obraz kliniczny: .najczęściej między 20-50 r.powikłanie po usunięciu zęba ze zmianami OKW lub „8”.israeli ale nie wykluczamy też A.patogenny dla człowieka jest A. ustnej.rzadziej .] Przyczyny: . zgorzeli miazgi. odontoliticu .I okres choroby – cechy zapalenia nieswoistego -obrzęk i zaczerwienieni tkanek miękkich. ozębnej. ubytkach próchnicowych. bezbolesny [naciek promieniczy] . chłonnych.1.II okres choroby – cechy zapalenia swoistego – włóknienie tkanek – twardy. kość . warunki beztlenowe sprzyjają. viscosus.bez naczyń i w. israeli . lub po złamaniu szczęk .. kieszonkach.kąt i trzon żuchwy [szczękościsk]. gardła. 54.2.

. szkliwiakiem.metoda ogólnego stosowania penicyliny wg Nemetha: * penicylina krystaliczna i. odgraniczonego od podłoża . rozwija się zapalenie swoiste:  deskowaty/monetarny kształt nacieku (ognisko zapalne otoczone włóknistą ubogokomórkową tkanką łączną)  przy ucisku jednego brzegu nacieku unosi się biegun przeciwległy  naciek jest twardy .. torbielami Rozpoznanie: . twardego. przez okres 5-10 dni * leczenie podtrzymujące penicylina typu „lente” co 7 dni i.5 grama streptomycyny w 1ml 0.III okres choroby – ropnie. nie leczona rozprzestrzenia się na okoliczne tkanki [postać ropna] – tworzą się ściągające blizny [zmarszczki promienicze] Promienica guzowata.m.badanie mikrobiologiczne [treść ropna pobrana przez punkcje przetransportowana w warunkach beztlenowych w termosie [temp  36.300 tyś j. martwaki kostne a nawet złamania patologiczne -rodzaje: *centralna – zakażenie przez kanał. przetoki.v. czas – 10-20 min.postać niebolesnego. mięsakiem. 7-10 mln j. hialuronidazy jądrowej [ułatwia penetrację leku w włóknisto zmienione tkanki -metoda jonoforezy . codziennie 20-40 dni Promienicę rozpoznaje się na podstawie:  obrazu klinicznego (często wystarczający)  badania bakteriologicznego treści ropnej  badania histologicznego zapalnej ziarniny  obrazu radiologicznego (radiologicznego przypadku promienicy kości)  badań serologicznych Obraz kliniczny: Początkowo (pierwsze dni) przebieg typowy dla zapalenia nieswoistego:  zaczerwienienie błony śluzowej i skóry  obrzęk  ocieplenie  mierne dolegliwości bólowe  powiększenie węzłów chłonnych Następnie ustępują cechy zapalenia nieswoistego. leczenie szpitalne -metoda doogniskowego podania .m.wpychanie przez pory. przez 12 dni.tworzy w kości owalny ubytek z ziarniną. kanałami Haversa do istoty gąbczastej * guzowata – tworzą się guzy ziarninowe niszczące tkankę kostną . przez 3 m-ce * tak wysokie dawki bo słabe ukrwienie ogniska promieniczego. Glukozy ~ warstwa gazy z antybiotykiem ~ >=1 cm podkład wprowadzający nasączony wodą ~ elektroda czynna z folii cynkowej [jeśli wprowadzamy penicylinę to podłączona do „-„ a jeśli streptomycynę to do „+”. badanie przedmiotowe . tworzą się przetoki. stopniowo powiększającego się guza. pochewki włosa.wykorzystuje się roztwór 10 ml z 100-200 tyś j. gruczoły skóry leków odpychanych od w elektrody oraz przekrwienie tej okolicy .na zmianę promieniczą nakładamy: ~ podkład buforujacy – 2 warstwy bibuły filtracyjnej nasączonej 5% roztw.późno przebarwienia i przetoki skóry [może przypominać nowotwór] Promienica kości [osteomyelitis actinomycotica] -zakażenie wtórne z otaczających tkanek. penicylinu krystalicznej + 0.różnicujemy z nieswoistym zapaleniem kości.075-0.>= 10x10 cm – po stronie przeciwnej od zmiany promienniczej .m.9% NaCl głęboko w naciek promieniczy. w ciągu dnia a w nocy penicylina prokainowa i.wywiad. wolny przebieg najczęściej w okolicy podżuchwowej i podbródkowej .m.1 g w siarczanu streptomycyny -elektroda bierna .promieniczak [actinomycoma] . rzadko pierwotna . przez okostną. treść ropna z żółtymi ziarnami [druzami] promienniczymi. krwią *obwodowa – zakażenie przez ciągłość z tkanek miękkich.1-03 mA/cm2 [max 6mA].m. 1200 -2400 j.6] do badania w ciągu 2 h]. I = 0.m soli sodowej penicyliny oraz 10 ml z 0.metoda Gabryela – badanie pobranego materiału w ciemnym polu widzenia mikroskopu fluoroscencyjnego Leczenie: .rzadka. szparę złamania. codziennie + 150 j.

w ciągu 2 godz. streptomycyna. umieszczamy ją w jałowym naczyniu z solą fizjologiczną. Metody leczenia:  ogólne stosowanie antybiotyków  doogniskowe iniekcje antybiotyków  jonoforeza antybiotykowa  leczenie chirurgiczne (małe ogniska lub następstwa) Leczenie farmakologiczne:  leki z wyboru – penicylina. promieniczak) /actinomycoma/  ropna (ropień promienicy) /abscessus actinomycoticus/  zapalenie promienicze kości /osteomyelitis actinomycotica/ Promienica guzowata:  rzadko u ludzi (głównie zwierzęta parzystokopytne)  wolny przebieg (nawet miesiące)  od początku zapalenie swoiste  lokalizacja podbródkowa i podżuchwowa  przebarwienia skóry i przetoki występują późno  różnicowana z nowotworami  węzły chłonne nie powiększone Zapalenie promienicze kości:  zakażenie wtórne (najpierw tkanki miękkie)  zakażenie pierwotne bardzo rzadko  owalny ubytek kości wypełniony swoistą ziarniną  powolne niszczenie kości. Obraz radiologiczny: Nie różni się od obrazu zapalenia nieswoistego kości.. nie jest to cecha charakterystyczna jedynie dla tych bakterii)  naciek obejmujący całą grubość skóry Badanie bakteriologiczne: Wykonujemy nacięcie. linkomycyna. szkliwiakiem. dostarczamy do laboratorium (posiew na odpowiednie podłoże – trudna hodowla. nieswoistym zapaleniem kości  szerzenie procesu ze szczęk przez ciągłość (powikłania wewnątrzczaszkowe) Leczenie promienicy:  stosowanie antybiotyków (głównie)  wspomagające leczenie chirurgiczne (zależne od postaci klinicznej) Okres stosowania antybiotyków zależy od postaci i zasięgu zmian chorobowych (nawet kilka tygodni). Może przypominać guzy nowotworowe złośliwe kości (rozdęcie kości). szczelne opakowanie naczynia. mięsakiem. ampicylina. zabieg lampą Sollux promieniowaniem podczerwonym i czerwonym – rozmiękanie tkanek zmienionych zapalnie). metronidazol  można łączyć je z aminoglikozydami (amikacyna. łyżeczką pobieramy ziarninę z nacieku (jeśli jest trudno pobrać materiał stosujemy 10 min. tobramycyna) ze względu na współtowarzyszące zakażenie mieszaną flora bakteryjną . Postacie kliniczne promienicy:  naciekowa /infiltratio actinomycotica/ . amoksycylina  przy nadwrażliwości na ww. powstanie przetok. martwaków  występowanie złamań patologicznych  różnicowane z torbielami. albo badanie pod mikroskopem fluorescencyjnym – zabarwienie seledynowe). ograniczony obszar stwardnienia tkanek skóry  barwa skóry zmieniona tylko jeśli proces zapalny znajduje się płytko pod skórą  węzły chłonne nie powiększone Ostatecznie w obrazie klinicznym obserwuje się:  sinoczerwone zabarwienie skóry  zazwyczaj pojedyncze przetoki  skąpa ilość lub brak treści ropnej (żółtawe grudki – kolonie promieniowców. – klindamycyna.najczęstsza  guzowata (guz promienicy.

należy pamiętać o tym że streptomycyna może powodować martwicę krążeniową skóry oraz upośledzeni słuchu Jonoforeza antybiotykowa:  metoda mniej bolesna (zaleta)  dysocjacja soli antybiotyków (wada)  sól sodowa penicyliny – po dysocjacji ładunek „-” siarczan streptomycyny – po dysocjacji ładunek „+”  nie wolno ich stosować razem. utrudnione wyrzynanie 8 55.1.. dopóki koniec jej nie oprze się o odcinek kości znajdujący się pod uprzednio umiejscowionym palcem wskazującym. Końcem igły ostrożnie wyszukujemy otwór podoczodołowy i po sprawdzeniu – aspirowaniu – oddajemy około 1 – 1. pro inj.sposób podawania leku – w środek zmiany deskowatej między skórą a błoną śluzową . przebiega w kanale podoczodołowym. końcowe gałązki nerwu po wyjściu przez otwór nadoczodołowy odchodzą do powieki dolnej.2. oceniamy skutki leczenia antybiotykowego oraz resorpcje płynu iniekcyjnego (przy niezadowalającym wyniku kolejna seria iniekcji) . . pro inj. palec wskazujący lewej ręki opieramy na dolnym brzegu oczodołu. 55. penicyliny krystalicznej + 2 ml aq.8cm poniżej dolnego brzegu oczodołu w miejscu połączenia kości jarzmowej ze szczęką.liczba zabiegów – seria 15 iniekcji co drugi dzień . = 2 ml 500000 jm. = 2 ml 0. Wkłuwamy igłę na głębokość 1. Technika znieczulenia metodą wewnątrzustną – ujście otworu podoczodołowego znajduje się 0. pro inj.5 ml płynu znieczulającego.przygotowanie leków do iniekcji: 1 g streptomycyny + 2 ml aq. między pierwszym a drugim siekaczem 0. pro inj. (1 ml tego roztworu mieszamy z 1 ml aq. dlatego stosujemy naprzemian: 1 dnia penicylinę (elektroda czynna ujemna) 1 dnia streptomycynę (elektroda czynna dodatnia)  do skóry przykładamy warstwowo ułożone: płytkę metalową gazę o większej powierzchni ligninę nasączoną 5% izotoniczną glukozą ligninę z roztworem antybiotyku seria 30 wizyt codziennych (często konieczna więcej niż 1 seria) Leczenie chirurgiczne:  nacięcie i drenaż ropnia (zmiana środowiska na tlenowe)  usuwanie martwaków kostnych  zabiegi plastyczne usunięcia blizn (po wyleczeniu) 55.5 g) 1000000 jm.próba uczuleniowa na penicyliny . (1 ml tego roztworu mieszamy z 1 ml aq. W kanale oddaje gałązki zębodołowe przednie.5-2cm w załamku przedsionka jamy ustnej.5cm od brzegu dziąsła. znieczulenie nerwu podoczodolowego Nerw podoczodołowy – końcowa gałązka II gałęzi nerwu trójdzielnego. Igłę przesuwamy skośnie ku górze w kierunku otworu podoczodołowego. bocznej powierzchni nosa okolicy nadoczodołowej i wargi górnej.ocena wyniku leczenia – 2 tygodnie po zakończeniu serii.Ogólne stosowanie antybiotyków:  leczenie szpitalne na oddziale chirurgii szczękowo-twarzowej  wlewy z dużą ilością penicyliny i streptomycyny (duża ilość ze względu na małe ukrwienie deskowatej zmiany zapalnej) Doogniskowe iniekcje antybiotyków: • jednorazowe podanie droga iniekcji doogniskowe penicyliny i streptomycyny z dodatkiem hialuronidazy (lepsza penetracja) • postępowanie: . a kciukiem odchylamy wargę górną.5-0.) 1 ml roztworu hialuronidazy 1 ml roztworu lignokainy razem 6 ml roztworu .

anatomia zebow mlecznych 58. co prowadzi do zwiększenia ich toksyczności. wklad k-k i korona 56. Palec wskazujący lewej ręki spoczywa przez cały czas zabiegu na dolnym brzegu oczodołu. 55. wypelnienie ubytku (kanapka) lub leczenie z wykorzystaniem wlasnych odlamow zeba zlamanie z obnazeniem miazgi – pokrycie bezposrednie (do 2h po urazie.2. Zwiększa się natomiast ich przenikanie i kumulacja. tym większa zdolność jej penetracji w tkankach. alkoholem i nalewką jodową – wkłuwamy igłę w fałd nosowo – wagowy bocznie od skrzydełka nosa aż do oporu kostnego. po której wykonano znieczulenie. zlamanie w okolicy szyjki (VIII) uszkodzenie w obrebie szkliwa – dieta plynna. remineralizacja zlamanie w obrebie zebiny niepowiklane – pokrycie preparatem odontotropowym. wychylenie) zawsze konieczne wykonanie zdjecia rtg i badanie zywotnosci miazgi pekniecie szkliwa. Znoszą przewodnictwo czucia temperatury i bolu przy zachowanym czuciu dotyku. Leki znieczulające miejscowo są całkowicie wchłaniane do układu krążenia. W kontakcie z kością przesuwamy igłę od dołu ku górze. tkanki zmienione zapalnie lub niedokrwione) powoduje przyspieszoną dysocjację i mniejszą ilość czynnej zasady. Rozkładane są głównie w wątrobie i wydalane z moczem (z wyjątkiem prokainy – rozkładana przez cholinoesterazę osoczową).3.3.3. Im wolniej cząsteczka środka znieczulającego ulega dysocjacji.Technika znieczulenia metodą zewnątrzustną – po przemyciu skóry benzyną. przedniej ściany zatoki szczękowej. metoda tunelowa – patrz chirurgia perio 56. krwiak 58. otaczającej błonę komórki nerwowej. niepowiklane zlamanie w obrebie szkliwa i zebiny (II). amputacja miazgi koronowej (czesciowa lub calkowita). Wprowadzone do tkanek działają porażająco na zakończenia i włókna nerwów czuciowych. Czynną formą są kationy. zlamanie z uszkodzeniem miazgi prowadzace do jej obumarcia (IV). wygladzenie ostrych brzegow szkliwa. Uzyskujemy znieczulenie w obrębie siekaczy. Oddajemy 1 – 1. Na zewnątrz otoczki nerwu wolna zasada dysocjuje dalej. Po wstrzyknięciu do tkanek cząsteczki środka znieczulającego przenikają przez błony biologiczne. czesciej u dzieci czesciej zeby gorne. chroniąc przed przesunięciem się igły pod skórą do oczodołu.5 ml płynu znieczulającego – po uprzednim sprawdzeniu czy koniec igły nie tkwi w naczyniu. predysponuja wady zgryzu (protruzja. tyłowi i na zewnątrz w kierunku kanału podoczodołowego. gdzie wobec wyższego pH komórki dochodzi do zobojętnienia kwaśnej soli i dysocjacji jej cząsteczek. ekstyrpacja przyzyciowa zlamanie z obnazeniem prowadzace do obumarcia miazgi – ekstyrpacja. zaopatrywanie tkanek miekkich – patrz: zaopatrywanie ran 58. więc środki znieczulające działają słabo lub wcale.1. Aktywność i siła działania środka zależy od odczynu tkanek w okolicy nerwu. W tej przestrzeni słaba niezjonizowana zasada ponownie przyłącza jon wodorowy i w formie zjonizowanej blokuje kanały wapniowe w błonie komórkowej nerwu i jednocześnie zmniejsza przepuszczalność błony dla jonu sodowego.1. skrzydełka nosa oraz błony śluzowej wargi górnej – tej strony ciała. odprysk szkliwa (klasa I eg Elisa). a szybkość tego procesu zależy od profilu farmakologicznego środka. przepływu tkankowego i ewentualnego dodatku środka zwężającego naczynia. Po wejściu igłą do otworu podoczodołowego chory odczuwa ból. 58. przerwania przewodnictwa nerwowego i braku reakcji na bodźce (blok chemiczny). mechanizm dzialania srodkow znieczulających miejscowo Środki znieczulenia miejscowego znoszą czucie bólu przez zahamowanie odbioru i dalszego przewodzenia bodźców w nerwach obwodowych przy całkowicie zachowanej świadomości. leczenie kanalowe zlamanie w obrebie szyjki –ekstyrpacja lub leczenie kanalowe. 56. zlamanie korony zeba – – – – – – – – – w wyniku bezposredniego lub posredniego urazu mechanicznego.2. zlamanie w obrebie szkliwa i zebiny powiklane obnazeniem miazgi (III). kła i pierwszego zęba przedtrzonowego. Prowadzi to do okresowego zahamowania depolaryzacji. <1 mm2). znieczulenie nerwu podoczodolowego . 56. Środowisko kwaśne o niskim pH (np. aby w formie cząsteczki niezjonizowanej przeniknąć przez otoczkę nerwu do przestrzeni półpłynnej.

suchy zębodół. Bóle promieniują często do ucha. rozwija się w następstwie zapalenia w okolicy szyjki zęba Rozwijają się przy zębach wyrżniętych z komórek nabłonkowych pobudzonych przez zakażenie drogą kieszonki dziąsłowej. materiałów opatrunkowych lub nieprzestrzegania zasad aseptyki i antyseptyki przez lekarzy jak również personel pomocniczy. jednokomorowe 59. ale najczęściej siła zęba jest wieksza niż ciśnienie w torbieli i dochodzi do przebicia zbiornika. b) pozostawienie w zębodole resztek korzeniowych. niekiedy i barku. instrument wprowadzamy do zębodołu bez oporu. apernyl. cząstek kamienia nazębnego. a węzły chłonne powiększone i tkliwe przy dotyku. najczęściej zęba mądrości. Jako opatrunek stosujemy środki przeciwbólowe i odkażające na sączkach gazowych jak na przykład: jodoform. Dobre wyniki uzyskuje się także naświetlaniem lampą Solux. gdy rana kostna pokryta jest ziarniną. że przyczyną suchego zębodołu jest działanie środków obkurczających naczynia krwionośne podawanych razem z płynem znieczulającym. U tych chorych zębodół nie wypełnia się prawidłowym skrzepem. W początkowym okresie choroby nie stwierdza się zmian w wyglądzie rany. Leczenie uważa się za zakończone. Upłynnienie skrzepu stwierdza się dopiero zgłębnikowaniem. mimo intensywnego leczenia procesu zapalnego. zazwyczaj chełboczące. np. kamfenol. W rtg początkowo nadmierne poszerzenie mieszka zawiązka zęba do 3-4 mm. a chory nie zgłasza dolegliwości bólowych. leczenie przez nacięcie sąsiadujące żeby są żywe RTG: ostro odgraniczone przejaśnienie. łagodny nowotwor wywodzacy sie z tkanek szkieletowych (pochodzenia lacznotkankowego) zbudowany z kości zbitej lub gąbczastej ktora rozni sie budowa od kosci prawidłowej. Nieco odmienną etiologię ma zapalenie zębodołu – tzw. 59. Rozrastająca się torbiel utrudnia wyrżnięcie zęba. aby nie wywołać rozprzestrzenienia się procesu zapalnego. Leczenie zapalenia wymaga dokładnego oczyszczenia zębodołu z resztek rozkładającego się skrzepu i pozostałości po usuwaniu zęba. W fazie ostrej zapalenia nie należy stosować naświetlań.2. Uważa się.erupcja. W zaawansowanym procesie zapalnym w zębodole stwierdza się obecność cuchnących szarobrunatnych mas. zapalenie zebodolu jest powikłaniem po ekstrakcji najczęściej występującym. Występują bóle w okolicy rany poekstrakcyjnej o różnym nasileniu – od ćmiących. Ściany kostne zębodołu są bardzo bolesne na dotyk. bolesne. odłamków korzenia zęba i odprysków kostnych.Powstaje z komórek nabłonkowych mieszka otaczającego koronę wyrzynającego się zęba. nasuwają podejrzenie procesu nowotworowego. nipass itp. Proces chorobowy rozwija się w 1 –3 dni po zabiegu. wydzielające się najczęściej w postaci ostrych igieł lub wąskich blaszek kostnych. Węzły chłonne niepowiększone i niebolesne. Skrzep wypełniający zębodół pokryty jest szarym nalotem włóknikowym. powstaje w wyniku działania czynników bakteryjnych lub drażniących nabłonek dziąsła lub kieszonkę dziąsłową torbiel erupcyjna -odmiana torbieli przyzebnej . może przypominać torbiel korzeniową. Dziąsło otaczające zębodół jest zaczerwienione. może być przyczyna utrudnionego wyrzynania. niebieskawe wygórowanie na dziąśle. d) pozostawienie ostrych brzegów wyrostka zębodołowego. rozwojowa. kostniak (osteoma) – – twardy guz kosci. zebopochodna powstaje wokół korony wyrzynającego się zęba. Ranę przemywamy strumieniem środka odkażającego (3% woda utleniona. skroni.3. Prawidłowy skrzep jest elastyczny. natomiast skrzep zakażony jest miękki. nie pokryta skrzepem. przerywanych. anestezyna. podobnie jak skrzep prawidłowy.1. Suchy zębodół powoduje duże dolegliwości bólowe. Nie osiągają dużych rozmiarów – drenują się same drogą kieszonki dziąsłowe powstaje z poszerzenia dystalnej części szpary ozębnej trzeciego zęba trzonowego. W rtg obraz ubytków osteolitycznych z otoczka osteosklerotyczną w okolicy przyszyjkowej lub przegrodzie międzyzębowej. Proces tworzenia sie kosci w . c) nadłamanie brzegu zębodołu lub przegrody międzykorzeniowej. 59. kamienia nazębnego. Zapalenie zębodołu może być wynikiem błędu w sterylizacji instrumentów. odprysków korony zęba. bardzo bolesna na dotyk. Przyczyną powstawania procesu chorobowego może być: a) uraz mechaniczny podczas usuwania zęba. przy pomocy tępego narzędzia. ciągłych do pulsujących. balsam peruwiański. Zabieg wykonujemy w znieczuleniu przewodowym. Brzeg dziąsłowy jest niezmieniony. roztwór riwanolu lub nadmanganianu potasu). torbiel przyzebna (C. potylicy. parodontalis) – – – – – – – torbiel nablonkowa. W przedłużającym się zapaleniu zębodołu tworzą się martwiaki kostne. Ściana kostna zębodołu jest gładka. Nie gojące się przez kilka tygodni zębodoły. Zabieg należy przeprowadzić ostrożnie. następnie oczyszczamy zębodół przy użyciu ostrej łyżeczki kostnej. w okolicy szyjki zęba.59. konsystencji niespoistej.

Przy duzych rozmiarach – odcinkowa resekcja kosci) 60.1. podniebieniu twardym. wyrostek zebodolowy. Na zdjęciu rentgenowskim możliwe widoczne pogrubienie warstwy korowej z osteolizą w środku. sklepieniu czaszki. Charakteryzuje się bólem nasilającym się po wysiłku fizycznym. Kostniwiak dojrzaly. rosnie wolno wykrycie najczesciej przypadkowo na rtg lub klinicznie – gdy powoduja deformacje kosci i bole z ucisku na nerwy leczenie: chirurgiczne – radykalne usuniecie guza . zlogow cementu w roznych proporcjach\ w obrazie rtg: początkowo wystepuje w postaci przejaśnienia (postac niedojrzala). moze byc przyczyna nerwobolu objawowego z powodu uciskania na pien nerwowy dobrze odgraniczone od otoczenia. wzrost powolny i bezobjawowy – przy duzych rozmiarach powoduje znieksztalcenie kosci i przemieszczenie zebow. częściej u chłopców. dobrze odgraniczone od otoczenia. odgraniczajaca go od niezmienionej kosci leczenie: chirurgiczne (radykalne wyluszczenie wraz z zebem. Dolegliwości bólowe ustępują po zażyciu leków z grupy NLPZ. kostniak zbity – widac liczne grube beleczki kostne i skapa ilosc szpiku kostnego. w rtg widoczny jest jako ognisko zageszczenia. Pozwala umiejscowić oraz określić rozległość. oraz bólami nocnymi i porannymi. Miejsce to jest bardziej unaczynione.kostniak kostninowy . Kosc otaczająca guz jest zageszczona. kostniwiak (cementoma) – – – – – – – – – – nowotwor zebopochodny etiopatogeneza: urazy. Najczęściej wykonywana jest sialografia metodą Selingera. gabczasty – nieliczne cienkie beleczki moga wystepowac pojedynczo lub mnogo (rzadko) w kości żuchwy lub szczeki (szew podniebienny. Czasem wraz z fragmentem kosci – silnie zrosniete z otaczająca koscia.kostniak przykostny . występujący najczęściej u osób młodych (5–40 rok życia). 60. umiejscowione w wyrostkach zebodolowych (czesciej w zuchwie). najczęściej poprzez resekcję guza. powoduja zaburzenia symetrii twarzy. Badanie służy uwidocznieniu całości układu przewodów zewnątrz. uciskając nerwy (V) powodują nerwobóle dzielimy na: kostniaka wewnątrzkostnego (powoduja rozdecie i znieksztlacenie kosci) i zewnątrzkostnego (wychodza z okostnej i wystepuja jako zewnętrzne uwypuklenia) ksztalt owalny lub kulisty o powierzchni gladkiej lub zrazikowej.2. otoczone cienka strefa przejaśnienia. kształt i typ zmian chorobowych w miąższu ślinianki oraz w przewodach gruczołowych.niezłośliwy nowotwór kości. wewnętrznej powierzchni żuchwy. igłę. Pomocne w diagnozowaniu tego nowotworu jest badanie scyntygraficzne przy podaniu radioizotopu. Oprocz funkcji diagnostycznej. rzadko osiagaja duze rozmiary. Leczenie przede wszystkim chirurgiczne. silnie zespolone z koscia. w okolicy zeba z martwa lub zywa miazga dojrzale guzy sa silnie zmineralizowane. kostniwiejace. który w nadmiernej ilości gromadzi się w miejscu występowania kostniaka. 60. strzykawkę i środek cieniujący (kontrast).– – – – – – – kostniakach przebiega podobnie do normalnego kostnienia. prowadnik (żyłka nylonowa dłuższa o kilka centymtrów od cewnika). w zatokach przynosowych (najczesciej w czolowej) są twarde. przydatna w wykrywaniu kamieni nieprzepuszczalnych dla promieni rtg i 15-20% przepuszczalnych oraz do oceny stopnia uszkodzenia przewodu wyprowadzajacego lub gruczolu. sklerotyczna. pozniej pojawia sie osteolityczne zaciemnienie otoczone rabkiem przejaśnienia („halo”). srodek kontrastowy (0. w krórej stosuje się: cewnik polietylenowy o długości 15-20 cm. trzon zuchwy). Występuje najczęściej w trzonach kości długich i czaszki. sialografia – – – – – badanie kontrastowe.i wewnątrzgruczołowych (wyraźnie ukazuje przewód główny z rozgałęzieniami wewnątrzgruczołowymi). Do gruczołu ślinowego i jego przewodów podaje się środek cieniujący (silnie pochłaniający promieniowanie rentgenowskie). wykazuje zwiększone procesy metaboliczne. olbrzymie i okolowierzcholkowa dysplazje kostniwa wykrywane przypadkowo w rtg zwykle niewielkie. podstawowe badanie radiologiczne slinianek Sialografia jest metodą kontrastowego badania przewodów gruczołowych i miąższu ślinianek przy pomocy promieni rentgenowskich.5-1 . zaburzenia genetyczne. moze sluzyc jako zabieg leczniczy – poszerzenie przewodow i usuniecie malych czopow sluzowych polega na zglebnikowaniu przewodu slinowego plastycznym lub sztywnym cewnikiem. posiadaja torebke lacznotkankowa w obrazie histologicznym: obecnosc tkanki wloknistej. otorbiony. a następnie wykonuje się serię zdjęć rentgenowskich. hormonalne i przemiany wapniowo-fosforanowej rozroznia sie kostniwiaki: lagodne.

– Promienicze zapalenie slinianki – jamy o nieregularnych zarysach. roztwory wodne latwiej mieszaja sie ze slina. Wynik badania jest przekazywany w formie opisu z dołączonymi niekiedy kliszami rentgenowskimi. Gdy cewnik tkwi w przewodzie. zależnie od potrzeby. Przyzębia . przewidywane badanie radioizotopowe tarczycy lub wykonywane badanie tarczycy w ciagu ostatnich 6 miesiecy. Wskazania: Kamica przewodu wyprowadzającego i miąższu ślinianki. – Sialopatie (stany zwyrodnieniowe) – sialoangiektazje z zaleganiem kontrastu (w zal od stopnia zaawansowania 4 stopnie: od punkcikowatych do jamistych) sialografia cyfrowa . W sposób kontrolowany (na ekranie monitora obserwuje się powstający obraz) wstrzykuje się powoli środek cieniujący w ilości 1-2 ml i wykonuje zdjęcie rentgenowskie. przerwanie przewodu ślinianek). usuwa się prowadnik (żyłkę). obrzęk. zap. Zapalenie przewlekłe ślinianki. Jako srodka kontrastowego uzywa sie srodkow cieniujacych na podlozu wodnym lub oleistym. rozgaleziajacy sie stopniowo na przewodziki wtorne i koncowe. Gruźlica. Nowotwory ślinianek P-wskazania: ostre lub przewlekle ropne zapalenie gruczolu slinowego.ankyloza – – – początkowo włóknisty a następnie kostny zrost powierzchni stawowych lub tkanek otaczających powodujące trwałe unieruchomienie żuchwy i zahamowanie wzrostu żuchwy o ankylozie mozemy mowic gdy odleglosc miedzy siekaczami podczas proby rozwarcia nie jest wieksza niz 20 mm jeśli w wieku rozwojowym  zaburzenia morfologiczno. wydzielana slina powoduje poszerzenie uklady przewodow w poblizu msc niedroznosci. – Centralnie zlokalizowane uszkodzenia lub guzy wewnatrz gruczolu powoduja przemieszczenie normalnego polozenia przewodow – na sialografii przewody przylegajace do zmiany chorobowej sa ulozone w ksztalcie krzywej linii i rozciagniete wokół masy guza (obraz „pilki w rece”). – Gdy kamien zatyka przewod.mikrogenia. Sporadycznie stwierdza się objawy uczulenia na środek kontrastowy (zawierający jod) w postaci wysypki.czynnościowe i estetyczne [niedorozwój gałęzi i trzonu żuchwy . dolna warga cofnięta. Obydwa zawieraja wysokie stezenie jodu (25—40%). Sialozy – nieregularne ubytki struktur przewodow i miazszu oraz rozszerzone nierowne przewody (sialoangiektazje). – Przewlekle zapalenie slinianki – usztywnienie przewodow i zamkniecie koncowych odcinkow (obraz uschnietego drzewa). Następnie wprowadza się koniec żyłki nylonowej z nasuniętym cewnikiem do ujścia przewodu ślinowego i przesuwając cewnik po żyłce. Rutynowo wykonuje się radiogramy w pozycji bocznej. osób nadmiernie pobudliwych lub przy szybkim podawaniu środka cieniującego w nadmiernej ilości. ktora dzieki wymazaniu struktur kostnych tla pozwala na dokladniejsze zobrazowanie przewodow wyprowadzajacych slinianek badanie kontrastowe przewodow gruczolow slinowych jest niezwykle przydatne w ocenie zwlaszcza zmian zapalnych i zespolow chorobowych o charakterze sialopatii. – Nowotwory lagodne – odgiecie przewodu przez rosnacy rozprezajaco guz. W zakresie guzow i kamicy zostalo wyparte przez USG. zęby górne wystają.3. skośnej i tylno-przedniej oraz zdjęcia styczne w pozycji przednio-tylnej. ich skrócenie. – Guzy zlosliwe – amputacja przewodow. latwiej sie je wstrzykuje do koncowych odcinkow systemu przewodow wyprowadzajych i sa z latwoscia eliminowane z gruczolu (droga przewodow wyprowadzajacych lub przez adsorpcje i wydalenie przez nerki) opis badania: Pacjent podczas badania siedzi. przemieszczenie w stronę chorą. ciaza W rzadkich przypadkach może dojść do pozaprzewodowego podania środka cieniującego. ciezki stan ogolny. Mogą wystąpić również (rzadko) omdlenia u osób starszych. wprowadza się go do przewodu ślinianki na głębokość 2-3 cm. Okolicę ujścia badanej ślinianki osusza się tamponem. wykonuje się (po 20-30 min.za pomoca techniki subtrakcji cyfrowej.– – – – – – – – – – ml) podawany jest do systemu przewodow i tkanki gruczolowej. po czym badający wykonuje palcami masaż gruczołu ślinowego. TK i MR. a podczas tego procesu wykonuje sie serie zdjec rtg. W uzupełnieniu. kiła i promienica ślinianki. co powoduje przedostanie się kontrastu do tkanek miękkich (może wystąpić np. cofnięcie bródki [retogenia].) zdjęcia zgryzowe dla uwidocznienia przewodu podżuchwowego oraz zdjęcia kontrolne. zesztywnienie stawu . 60. faza zrazikowa (rozpoczyna sie gdy system przewodow wypelni sie calkowicie i kontrast wypelni tez miazsz slinianki). uczulenie na jod. co umożliwia odpłynięcie śliny i usunięcie pęcherzyków powietrza z cewnika. W przypadkach znacznego rozszerzenia przewodów wewnątrzgruczołowych zdjęcia kontrolne wykonuje się po kilku godzinach lub następnego dnia. zaburzenie zgryzu „ptasi profil”. próchnica. kompletny sialogram sklada sie z 3 wyraznie oddzielonych faz: faza przewodu (pojawia sie niemal natychmiast po podaniu kontrastu i pozwala uwidocznic glowny przewod). faza oproznienia (obrazuje funkcje oczyszczania wydzielniczego na podstawie cech zalegania kontrastu w gruczole i przewodach) zastoj kontrastu powyzej 5 min uwazany jest za nieprawidlowy prawidłowy sialogram uwidacznia przewod glowny. aby spowodować otwarcie i uwidocznienie ujścia przewodu.

zachowawcze] – zesztywnienie kostne – zachowawcze – zesztywnienie wlokniste – mechanoterapia za pomoca aparatu blokowego lub szczekorozwieracza w celu utrwalenia szerokiego rozwierania szczek.z. zapalenia) Leczenie: – operacyjne [ciecie w okolicy kata zuchwy. Uwidacznia dol stawowy i ustwienie glowy przy ustach otwartych. Odleglosc ogniska od filmu 70 cm. Uwidacznia glowe zuchwy. Promien glowny przebiega prostopadle do kasety wzdluz linii laczacej oba stawy. najczesciej dotyczy jednego stawu – staw zdrowy jest niezmieniony mimo dlugotrwalego unieruchomienia drugiegi i natychmiast po operacji podejmuje prawidlowa czynność obraz anatomopatologiczny zalezy od czasu trwania schorzenia i przyczyny wywolujacej objawy kliniczne zaleza od tego czy zesztywnienie jest jedno. – Zdjecie przezoczodolowe wg Zimmera – dostarcza informacji o ksztalcie glowy zuchwy w kierunku przedniotylnym (przewaga nad innymi – rzut boczny). Zakres obrazowanego materialu wybierany recznie lub automatycznie. stanem zapalnym[ucha. ewentualnie przerwanie zrostow w znieczuleniu ogolnym za pomoca szczekorozwieracza. Usta max rozwarte. osteodystrakcja w przypadku niedorozwoju galezi i trzonu zuchwy]. brak zmian morfologicznych Rozpoznanie: badanie kliniczne. rozwija sie powoli postacie: * prawdziwe  zrost wewnątrztorebkowy powierzchni stawowych.urazy okołoporodowe [stłuczenia. problemy z przyjmowaniem pokarmów. Uwidacznia glowy i szyjki zuchwy – Zdjecie stawu wg Pordesa – film 18 x 24 cm. dolek stawowy i glowe zuchwy w plaszczyznie strzalkowej – tylno-przednie (potyliczno-nosowe) przegladowe zdjecie stawu wg Clementschitscha – film o rozmiarach 18 x 24 cm ulozony wzdluz dlugiej osi ciala skosnie do stolu.a stale powiekszenie obrazu umozliwia wykonywanie dokladnych pomiarow – MR – uwidacznia tkanki miekkie (krazek stawowy) 62. . leczenie wyłącznie operacyjne * fałszywe. Zapewnia otrzymanie zdjec bez artefaktow w kazdych warunkach anatomicznych. Uwidacznia panewke stawu. zdjecie pantomograficzne]. KT. nastepowe leczenie ortopedyczne . Odleglosc ogniska od filmu 60-80 cm. Pacjent siedzi lub lezy przyciskajac skron i ucho (trzon zuchwy nie przylega do kasety).1. dol stawowy i szpare stawowa oraz przy otwartych ustach ustawienie glowy na guzku stawowym – przegladowe boczne (przezgardlowe) zdjecie stawow wg Parmy – film o rozmiarach 13 x 18 cm ulozony jest poprzecznie w stosunku do dlugiej osi ciala. opierajac skron o kasete. prowadza do osteoporozy wewnatrzstawowej) rtg stawow: – zdjecie boczne (skroniowo-uszne) wg Schillera – kaseta z filmem 13 x 18 cm przylega do ucha pacjenta. Rzadko wykonywane – szkodliwy wplyw promieniowania na soczewke oka – zdjecie tomograficzne ssz – dostarczaja dokladnych inf na temat budowy stawu. Promien glowny kieruje sie wzdluz linii laczacej kark z nasada nosa.złamania wyrostka kłykciowego [podkłykciowe] lub dziobiastego zrost kostny moze dotyczyc tylko wyrostka klykciowego lub dziobiastego z koscia skroniowa lub zlania sie w postaci mostu kostnego galezi zuchwy i nasady luku jarzmowego w jedna calosc zesztywnienie powstaje zwykle do 10 r.w przebiegu chorób zakaźnych [odra. wsteczne wypelnienie kanalow . Pacjent lezy na brzuchu. wylewy krwawe] poród kleszczowy . stawu. można podjąć próbę leczenia zachowawczego * wrodzone * nabyte – spowodowane urazem. Zdjecia wartwowe – warstwa o grubosci od 1 do 10 mm. Dostawowe wstrzykiwanie sterydow (metylprednizolon – rozluzniaja tkanke laczna. Pacjent siedzi.. protetyczne. slinianki – zakazenie przez ciaglosc]. szkarlatyna] – zakazenie krwiopochodne . promien glowny przebiega od strony przeciwnej pod katem 15-20 stopni do kasety. usta max rozwarte. Promien glowny pada 5 stopni przed i 10 stopni ponizej linii laczacej oba stawy. wywiad (poczatek choroby. Wykonuje sie jedno zdjecie przy ustach max rozwartych i jedno przy zamknietych. wszczepienie sztucznego metalowego klykcia przykreconego srubami do galezi zuchwy.– – – – – – – – – – objawy: ograniczone rozwieranie. uwolnienie stawu z bloku kostnego z dokladnym wygladzeniem brzegow odlamow lub wyciąć wyrostek kłykciowy lub stworzyć staw rzekomy przez przecięcie wyrostka kłykciowego. usta otwarte lub zakmniete. urazy. 62. sztuczne  zrost pozatorebkowy. opierajac o kasete czolo i nos.czy obustronne oraz od wieku w jakim powstalo asymetria twarzy poglebia sie w miare wzrostu chorego na skutek prawidłowego wzrostu tkanek miekkich przy niedorozwoju zuchwy i rzekomego splaszczenia twarzy po stronie zdrowej jesli zesztywnienie wystepuje u osoby doroslej – ograniczenie rozwarcia szczek. RTG [badanie porownawcze obu stawow w projekcji Schillera.

torbiele. wtorne). choroby niezapalne (sialolitiazy – kamice. zapalenia swoiste. złamane korzenie.2. nasilenia objawow i stanu klinicznego . soli nieorganicznych} -> spowolnienie przeplywu sliny. zaburzenia w wydzielaniu śliny. sialolitiazy (kamice) – zwiazane z obecnoscia kamieni w przewodach wyprowadzajacych duzych lub malych gruczolow – etiologia: – wytrącanie się ze śliny soli mineralnych wokół substancji organicznych w miąższu gruczołu a częściej w przewodzie – powtarzające się stany zapalne poprzez zaleganie śliny – zaburzenia gospodarki Ca-P. ujscie male.2x wiecej niz w przyusznej. w chorobach przytarczycy. umiejscowienia. na tylnym brzegu m zuchwowo-gnykowego. wzmożona spoistość. choroby niezapalne slinianek – – – choroby gruczolow slinowych dzielimy na: wady wrodzone. 63. zasadowe pH. ptialiny. sialoadenozy – sialozy. Partsch 1 63. duza ilosc mucyny. urazy zespoly zwyrodnieniowe – patrz 27. nowotwory. 2. – najrzadziej w podjezykowej – sklonnosc osobnicza do tworzenia kamieni (nerkowych.62. zespół objawów Mikulicza – Leczenie – zal od wielkosci kamienia. zaczerwienienie dna j u. choroby zapalne (pierwotne. ogniska sklerotycznej tkanki kostnej. wyciek treści ropnej gdy wspolistnieje zapalenie] – kamienie miazszowe tylne slinianki podzuchwowej nie sa wyczywalne badaniem palpacyjnym – slinianke przyuszna bada sie zewnatrzustnie oburecznie. zespoly zwyrodnieniowe – Mikulicza. bolesność uciskowa. wąski przebieg przewodu Warthona. nad gazlezia zuchwy. co posrednio swiadczy o obecnosci kamienia – Powikłania: – przewlekłe zmiany zapalne – ropien slinianki. długi. Heerfordta. moze wystapic zapalenie wezlow chlonnych – stopniowe zmniejszanie sie obrzeku przy braku stymulacji wydzielania sliny – zaburzenia wydzielania śliny – moze doprowadzic do kompletnego zaczopowania przewodu i wystapienia zakazenia – niedroznosc powikłana lub niepowklana prowadzi do zaniku komorek wydzielniczych – Rozpoznanie: – palpacyjne badanie z jednoczesna obserwacja ujscia przewodu [oburęczne wewnątrz. material do wypelnien przepcheniety przez wiercholek]. przewod i jego ujscie wewnatrzustnie – badanie slinianki podjezykowej – w 1/3 przedniej dna j u oburecznie – USG – endoskopia – zgłębnikowanie przewodu wyprowadzającego – przeglądowe zdjęcie RTG [fałszywie dodatnie obrazy dają zwapniałe węzły chłonne szyi. obrzęk ślinianki i jej ujścia. zgryzowe. przetoka – torbiel zastoinowa – Różnicowanie: – guz. często szczekoscisk. kostniak. fizyko-chemiczne właściwości sliny – wieksza gestosc. ujście niedrożne.lub zewnątrzustnie. panorama – sialografia [p-wskazane w ostrym stanie zapalnym] – wskazana gdy kamien jest niewidoczny na rtg – na sialografii uwidacznia sie miejsce niedroznosci. wady enzymatyczne – najczęściej w przewodzie wyprowadzającym ślinianki podżuchwowej [80-90%]{uwarunkowanie anatomiczne: kręty – ostre zagiecia (1. watrobowych) – podzial: miąższowa i przewodow – Objawy: – zależą od wielkości kamienia  małe – moga byc bezobjawowe. Sjogrena.3. popromiennie uszkodzenie slinianek). zawiązki zębów. fosforanu i weglanu wapnia.1. powodują okresowe stany zapalne włóknienie ściany przewodu  i jego zwężenie – klinicznie objawy obecnosci kamienia staja sie widoczne gdy wsytepuja objawy niedroznosci przewodu – bóle po pobraniu pokarmów twardych i kwaśnych – nagly obrzęk i silny ból o chakarterze napadowym po zaczopowaniu przewodu wyprowadzającego [kolka ślinowa]. w poblizu ujscia). zwapnienia naczyń (flebolit – kamien zylny).

kamienie małe  leczenie zachowawcze – środki ślinopędne: – Tinctura Calami 20 kropli na ½ szklanki wody 3x dziennie p.o. – mieszanka Jankowskiego [gdy uczulenie na pilokarpinę] o Natri bikarb. 14,0 Kalii jodami 9,0 Aq dest ad 250 o Natrii salicyli ci 7,0 Aq dest ad 250 Rp. 2 x dziennie po 1 łyżce z każdego – roztwór pilokarpiny 1% 20ml[5 kropel na ½ szklanki 3x dziennie p.o.] – roztwór pilokarpiny 0,5% 20ml[8 kropel na ½ szklanki 3x dziennie p.o.] przez 14 dni – środki rozkurczowe i p-bólowe – zgłębnikowanie przewodów wyprowadzających (poszerzenie coraz wiekszymi rozmiarami narzedzia) – antybiotyki w stanie zaostrzonym kamień duży  leczenie chirurgiczne - w znieczuleniu miejscowym, chwytamy kamień przez tkanki podkuwamy go z przodu i z tyłu w celu unieruchomienia, nacinamy błonę śluzową nad nim i przewód, do przewodu wprowadzamy dren na 10 dni i zszywamy; gdy kamień poniżej zgięcia to dojście podżuchwowe – całkowite usunięcie ślinianki w przypadku kamienia miąższu (przedniego lub tylnego – w stosunku do linii poprzecznej przebiegajacej miedzy pierwszymi trzonowcami dolnymi), kamień zlokalizowany bardzo dotylnie, nieudany zabieg z dostępu wewnątrzustnego – sialodochoplastyka (rewizja przewodu slinowego) – ciecie wzdluz przewodu, usuniecie kamienia, podszycie brzegow przewodu do dna j u - > slina wyplywa przez otwarty przewod, przewdo jest krotszy, ujscie szersze – laserowo – endoskopowo

sialoadenozy (sialozy) – niezapalne, nienowotworowe choroby slinianek, powstajace wskutek zaburzon wydzielania i metabolizmu gruczolu – etiologia niejasna – dotycza glownie slinianek przyusznych – objawy: nawracajace, czasem bolesne obrzeki obu slinianek (obrzek moze obejmowac również slinianki podzuchwowe) – rozwijaja sie u chorych z zaburzona funkcja gruczolow wydzielania wewnetrznego, z zaburzeniami metabolicznymi, niedozywionych, z chorobami neurologicznymi – sa nastepstwem chorob ogolnoustrojowych – moga dotyczyc pojedynczych lub wszystkich gruczolow – sialoadenozy hormonalne – powiekszenie slinianek przyusznych wystepuje w prawie wszystkich chorobach endokrynologicznych, zwlaszcza u cukrzykow, w niedoczynnosci lub nadczynnosci tarczycy, w menopauzie i andropauzie, w czasie ciazy i laktacji, w chorobie Cushinga i Addisona – sialoadenozy metaboliczne – w przypadku niedobialczenia, wyniszczenie u alkoholikow, w anoreksji, bulimii, w chorobach zwiazanych z niedoborem witamin (beri-beri, pelagra, szkorbut), w otylosci i hiperlipidemii, spowodowane wplywem niektorych lekow dzialajacych na uklad wspolczulny, przywspolczulny oraz lekow psychotropowych – sialoadenozy neurogenne – zwiazane z zaburzeniem funkcji ukladu autonomicznego – niedoczynnosc ukladu lub neuropatia (np. u cukrzykow i alkoholikow) – leczenie: uzupelnienie niedoboru witamin, odzywienie, uregulowanie hormonow popromienne uszkodzenie slinianek – stopien uszkodzenia zalezy od dawki promieniowania – dawka 10 Gy (grejow) – nagle, bardzo bolesne obrzmienie slinianki znajdujacej sie w polu napromieniowania – zaburzenie czynnosci o 50% – dawka 60-70 Gy – czynność zniszczona o 80%, często nieodwracalnie – mechanizm zniszczenia polega na zniszczeniu miazszu slinianki, uszkodzeniu systemu przewodow wewnatrzsliniankowych, zaburzeniu skladu chemicznego sliny. – Objawy: zmniejszone wydzielanie sliny i suchosc jamy ustnej (xerostomia/asialia) – Leczenie objawowe: sztuczna slina, plukanie j u roztworami witamin A i E

63.2. zlamanie wyrostka zebodolowego

– –

– – – – – – – – – – – – – – – –

przewaznie zlamanie bezposrednie zlamania wyrostka można podzielic na 4 klasy: – I – obejmuje bezzebny wyrostek – II – uzebiony wyrostek bez lub z niewielkim przemieszczeniem – III – uzebiony wyrostek ze srednim lub duzym przemieszczeniem – IV – towarzyszy innym zlamaniom kosci w danej okolicy o postaci klinicznej zlamania decyduje sla i kierunek dzialania urazu – szczeka: – zlamanie obejmujace sciany kostne zebodolu jednego lub kliku zebow, ktoremu towarzyszy ich zwichniecie – przewaznie zlamania podokostnowe – zlamanie wyrostka zebodolowego szczeki bez otwarcia zatoki – dotyczy odcinka uzebionego od kla do kla. Odlam kostny wraz z zebami przemieszczony jest do wewnatrz – zlamanie wyrostka szczeki z otwarciem zatoki – uraz bezposredni, rzadko izolowane zlamanie, dotyczy guza szczeki – zmiazdzenie wyrostka – przewaznie w odcinku przednim, u dzieci. Zuchwa: zlamanie dotyczy najczesciej przedniego odcinka, jest zlamaniem otwartym. W bezzebiu caalkowitym nie jest spotykane linia zlamania przebiega najczesciej poza wierzcholkami korzeni zebow, rzadziej ponizej wierzcholkow w obrazie klinicznym: uszkodzenie warg i blony sluzowej pokrywajacej wyrostek, które ma wszystkie cechy rany tluczonej: poszarpane, nierowne brzegi, wylewy krwawe. Zeby wraz z wyrostkiem wykazuja przemieszczenie w kierunku uderzenia (najczęściej w kierunku j u) wskutek przemieszczenia dochodzi do zaburzenia w mniejszym lub wiekszym stopniu w zwarciu szczek zlamany wyrostek wykazuje patologiczna ruchomosc, rzadziej jest nieruchomy wskutek zaklinowania duze przemieszczenie z reguly prowadzi do rozerwania blony sluzowej w przedsionku j u, a korzenie zebow tkwiacych w odlamie sa odsloniete w przypadku mniejszych przemieszczen gdy nie doszlo do rozerwania peczka naczyniowo-nerwowego zywotnosc zebow moze byc zachowana rozpoznanie: obraz kliniczny, rtg (zdjecia wewnatrzustne lub zewnatrzustne) – standart: pantomograficzne nastawienie moze sprawiac duze trudnosci, zwlaszcza gdy linia zlamania przebiega w obrebie korzeni zebow, a ich wierzcholki opuscily zebodoly. Nastawienia dokonuje sie recznie lub za pomoca kleszczy ekstrakcyjnych w zlamaniach zaklinowanych, gdy nastawienie odreczne jest trudne, można posluzyc sie elastycznym wyciagiem miedzyszczekowym. Celem unieruchomienia stosuje sie zaopatrzenie jednoszczekowe – szyna akrylanowa lub druciana (jesli bez przemieszczenia), z przemieszczeniem – dwuszczekowe z wyciagiem czas unieruchomienia jest dluzszy niz w zlamaniach zuchwy – 8 tyg (dzieci 4) rokowanie dobre. mimo znacznych obrazen blony sluzowej odzywienie odlamu jest wystarczające. Nalezy wczesnie nastawic odlamy i chirurgicznie zaopatrzyc rany tkanek miekkich obowiązuje okresowa kontrola zywotnosci zebow – jesli martwe to leczenie kanalowe lub ekstrakcja usuwanie zlamanego wyrostka jest bledem, gdyz nawet czesciowo obnazony wyrostke latwo sie wgaja

63.3. wskazania i postepowanie w dlutowaniu 64. 64.1. srodki znieczulajace Środkami znieczulającymi – nazywamy te substancje chemiczne, które posiadają zdolność odwracalnego przerywania przewodzenia bodźców we włóknach bólowych, nie wpływając równocześnie na przekaźnictwo w innych włóknach nerwowych. W pełni przydatny klinicznie środek znieczulający miejscowo winien mieć następujące cechy: 1. rozpuszczalność w wodzie i płynach fizjologicznych 2. nie rozpadać się podczas wyjaławiania 3. niedrażnienie tkanek 4. szybkie działanie znieczulające, długo utrzymujące się i odwracalne 5. ograniczone do włókien nerwowych 6. mała toksyczność 7. środek i jego produkty nie powinny wywoływać miejscowych ani też ogólnych odczynów uczuleniowych. Podzial: – amidowe – dlugi czas poltrwania, rzadko wywoluja reakcje anafilakyczne (uczuleniowe), często toksyczne

estrowe – krotki czas poltrwania, rzadko reakcje toksyczne, czesciej anafilaktyczne – prokaina

1. Lignokaina – (Lidocaine, Lignocaine, Xylocaine) - pochodna amidowa ksylidyny - działa 3x silniej, szybciej i dłużej niż prokaina - bardziej toksyczna - max. dawka dla dorosłych, bez środków zwężających naczynia – 3mg na kg masy ciała, nie przekraczając 200mg z dodatkiem środków obkurczajacych – 7mg na kg m.c., nie przekraczając 500mg - bardzo rzadko powoduje uczulenia - w postaci wodnych roztworów, 4% maści, żelu lub aerozolu, w znieczuleniach przewodowych roztwór 1-2% - stosując powierzchniowo roztwór 4% nie przekraczać 5ml (20 rozpyleń) • czas działania 2h z adrenalina, bez 45-60mi • - skutecznie zwalcza niemiarowość serca (szczególnie pochodzenia komorowego), działa depresyjnie na przewodnictwo we włóknach Purkinjego 2. Bupiwakaina (Bupivacaine, Marcaine, Marcain) - z grupy amidów - siła i czas działania 4x większy niż lignokainy (duża siła wiązania z tkanką nerwową) - może być stosowana do wszystkich rodzajów znieczulenia miejscowego - max. bezpieczna dawka jednorazowa – bez dodatku adrenaliny 150mg z adrenaliną 300mg - nasiękowo – roztwór 0.25-0.35%, przewodowo – 0.35-0.5% - dawka max. - 2mg na kg m.c. - bardzo mała toksyczność - działanie kardiotoksyczne - ze względu na bardzo długi czas działania polecana do wykonywania długotrwałych blokad nerwów - lewobupiwakaina – bardzo podobna pod względem budowy i działania do bupiwakainy. Zaleta: mniejsza kardiotoksyczność 3. Prylokaina (Prilocaine, Pitanest, Propitocaine) - bez adrenaliny działa dłużej niż lignokaina, a z adrenaliną ma podobny czas działania - ujemnym skutkiem jest ryzyko gwałtownego zwiększenia jej stężenia we krwi, gdyż tylko w niewielkim stopniu wiąże się z białkami osocza - dawka max. - 400mg bez adrenaliny, 600mg z adrenaliną (dawka bezpieczna 4mg na kg m.c.) 4. EMLA - mieszanina eutektyczna prilokainy i lidokainy - środek znieczulający powierzchniowo bez potrzeby wykonywania wstrzyknięć - 5% krem - długotrwała analgezja pozwalająca na wykonywanie umiarkowanie bolesnych zabiegów - coraz szersze zastosowanie i bardzo dobra tolerancja - stos. od 3 r..ż. 5. Tetrakaina (Amethocaine, Pantocaine, Dicicaine) - dobrze rozpuszcza się w wodzie i alkoholu - duża siła i długi czas działania p-bólowego – do 3h - max. dawka – 0.02-0.1g 6. Scandonest (Scandocaine) - zawiera roztwór chlorowodorku mepiwakainy, z grupy amidow - 1 amp = 1.8 ml = 54 mg chlorowodorku mepiwakainy (max dawka 5,5 amp, dzieci do 20 kg 1,5 amp, do 40 kg 3 amp) - nieznaczne działanie zwężające naczynia krwionośne (wskazana u osób, i których istnieją p-wskazania do stosowania środków obkurczających naczynia) − postaci: roztwór 2 lub 3%, max 300mg (dorosli) − czas trwania krotki 20-30min − stopien wiazania z bialkami osocza 60-78% − od 4 r.z. - mniej toksyczna od lignokainy 7. Ubistesin (chlorowodorek artykainy) - zawiera chlorowodorek artykainy 40 mg/ml (pochodna amidowa), chlorowodorek adrenaliny

66. blokady okolostawowe 66. uzupełnienie braków zębowych. powoduje bradykardię. Etocaine. jaskra. fenytoina. pojawiające się przy dłuższym mówieniu lub żuciu. cukrzyca (-> hiperglikemia).wszystkie środki znieczulające (z wyj. steroidy w iniekcjach dostawowych.rzadko stosowana .dawniej używany do znieczulenia powierzchniowego . trzaski w stawach objawy osłabienia słuchu. fizykoterapia. zespol Costena – – – – – – – – – – – – spowodowany dynamicznymi zaburzeniami czynności ssż bóle w okolicy ssż. Przeciwwskazania: nadczynność tarczycy. wzgledem stawu w nastepstwie zmian zapalno-zwyrodnieniowych lub urazu) leczenie – skorygowanie patologii ssż (korekta wad zgryzu. Novocaine. natomiast pojawienie się bólu przy ruchu w ssż lub ucisku w jego okolicy) patomechanizm – zmiany stawowe powodują.adrenalina .często wywołuje uczulenia 10.1 kropla roztworu adrenaliny 1:1000 na 1 lub 2 ml roztworu lidokainy (1:20 000 lub 1:40 000).max. podwyższona temperatura. nadciśnienie tętnicze. .suprarenina.7 ml . zbaczanie zuchwy w strone zdrowa. ucha. nie wpływa na wyrzut minutowy serca. przetoka ustno-zatokowa 64. Procaine) . torbiele zastoinowe – – – torbiele tkanek miekkich moga dotyczyc gruczolow sluzowych.2. klonazepam). padaczka. fenylefryna 64.nie przenika przez błonę śluzową . co powoduje ucisk tętnicy bębenkowej) rtg – zmiany zwyrodnieniowe w stawach różnicowanie z neuralgią nerwu trójdzielnego – inny mechanizm wyzwalania bólu (brak reakcji chorego na ucisk gałęzi n. leczenie farmakologiczne (karbamazepina.obecnie nie stosowany ze względu na ryzyko porażenia ośrodka oddechowego po przedostaniu się jego oparów do dród oddechowych Środki zwężające naczynia krwionośne . niewydolność krążenia.podanie środków obkurczających powoduje osłabienie toksycznego działania leku poprzez wydłużenie czasu jego działania. Nowokaina (Polocaine.3. niemiarowość serca.. uszno-skroniowym a potylicznym większym (przez gałęzie skroniowe powierzchowne) i językowym (przez zwój uszny) powodują jego promieniowanie przyczyny – nieznane (patologie ssż w sprzyjających warunkach – przemieszczenie krazka. dzieci. Żuchwowego) połączenia między n. Chlorek etylu . ciąża. bol jednostronny. że wyrostek kłykciowy uciska i drażni tkanki unerwione przez nerw uszno-skroniowy (gałąź n. czynnościowe nerek. tepy palpacyjna tkliwosc miesni zwaczy otwieranie ust ograniczone. Kokainy) działają rozszerzająco na naczynia . zwykle przysrodkowo.1 amp = 1. slinowych lub łojowych przyczyna – zamknięcie przewodu wyprowadzającego gruczołu ślinowego  zatrzymanie wydzieliny  rozdęcie gruczołu [jama z płynem] . odpowiednie protezowanie). szum uszny – w wyniku niedokrwienia błony bębenkowej i części ucha wewnętrznego (do niedokrwienia dochodzi przez przemieszczoną ku tyłowi głowę żuchwy. korbasil (syntetyczne). miażdżyca. dawka 1g .z grupy estrów kwasu benzoesowego . 10 kropli.L-noradrenalina – podnosi zarówno skurczowe jak i rozkurczowe ciśnienie krwi. wyrostka sutkowatego lub potylicy bóle niestałe. zab. V.1. wywiera znacznie słabsze działanie na mięśnie gładkie niż adrenalina . dawka max. zmniejszenie wchłaniania (zmniejsza się też ilość środka potrzebna do znieczulenia) oraz zmiejszenie krwawienia w polu operacyjnym . promieniujące do języka.dawka max: dorosli 7 mg/kg masy ciala (max 500 mg) 9.

zlamanie wyrostka zebodolowego 66. usunięcie mieszka w całości staje się niemożliwe. czasem razem ze slinianka. jedno lub obustronnie. rozrastajac sie moze utrudniac ruchy jezyka. urazowy.nakłucie daje obecność gęstego. a ranę zaszywa na głucho. retencyjna gruczołów łojowych [kaszak rzekomy]lub t.mukocele – powstaje z zaczopowania przewodu wydzielniczego gruczołu ślinowego lub śluzowego. oleistego płynu i mas łojowych – leczenie: doszczętne ich usunięcie. retentione labii]. skórzasta skóry [kaszak właściwy) – półkoliste. Szczękowej – przyczyna: przewlekły stan zapalny zamykający przewód wyprowadzający – bezobjawowa. która łatwo pęka. kamień ślinowy w śliniance podżuchwowej i podjęzykowej nie dają dolegliwości tylko specyficzny wygląd z przeświecającym płynem [śliną lub śluzem]. jako kulisty twór. zagęszczenie śliny. – różnicowanie: guz. bocznie od wędzidełka podjęzykowego nad m. bezbolesne uwypuklenie. dobrze ograniczony. wycięcie przedniej ściany torbieli [marsupializacja] TORBIEL WARGI [c. – jeżeli natomiast mieszek torbieli zostanie przerwany. nakłucie pokazuje przeźroczysty. chełboczące. W takim przypadku wycinamy przednią ścianę torbieli wraz z błoną śluzową. badanie RTG [różnicowanie z kamieniami i guzami] .3.5 cm] niebolesne. Technicznie zabieg jest trudny ze względu na bardzo delikatną torebkę. nakłucie. a brzegi rany obszywamy nicią nylonowa. prześwieca niebieskawa zawartość – wypelniona slinopodobna wydzielina ktora moze ulec zakazeniu – jesli osiagnie znaczne rozmiary moze rozprzestrzeniac sie na szyje i uciskac drogi oddechowe – przyczyna: proces zapalny w obrębie ślinianki podjęzykowej. rzadko bóle głowy i szczęki – rozpoznanie RTG. – różnicowanie: z torbielą skórzastą. wszycie brzegow mieszka w brzegi blony sluzowej i polaczenia jamy torbieli z jama ustna ŚLUZOWIAK ZATOKI SZCZĘKOWEJ [mucocoele] – powstaje w śluzówce jednej z zatok obocznych nosa z. różnej wielkości [orzech włoski. Żuchwowo-gnykowym – występuje na dnie jamy ustnej. Przy bardzo powierzchownym polozeniu torbieli i zrosnieciu na duzej powierzchni jej mieszka z blona sluzowa dna j u można wykonac zabieg marsupializacji – wyciecie blony sluzowej warstw powierzchownych i mieszka. nad m zuchwowo-gnykowym) i gleboka (ponizej powierzchni m zuchwowo-gnykowego) – wzrost powolny.2. polip zatoki – leczenie – otwarcie zatoki i usunięcie torbieli KASZAK – t.– – – – przez czynnik zapalny. Wyłuszczenie torebki torbieli 2. – w znieczuleniu nasiękowym wykonuje się ukośne cięcie błony śluzowej wzdłuż bocznego bocznego brzegu guza i tępym narzędziem wyłuszcza się mieszek torbieli. cienką torebką. ciągnący płyn leczenie: 1. Czynnik anatomiczny: niewielki przekroj przewodow. wskutek nawykowego przygryzania wargi lub innego urazu.[ziarno grochu -1-1. uniemożliwiając w ten sposób zejście się brzegów rany. – kształtu kulistego różnej wielkości. który prowadzi do zaczopowania ujścia przewodu wydzielniczego. miękką spoistością rozpoznanie – badanie kliniczne. a zawartość wypłynie. mowe. – leży w tylnej części dna jamy ustnej. narzedzia do usuwania zebow . polykanie. – mogą ulegać pęknieciu i samowyleczeniu ale nie musi bo ujście dodatkowe nie jest pokryte nabłonkiem ulega zarośnięciu – leczenie: usunięcie w stanie wypełnionym TORBIEL ŚLINIANKI PODJĘZYKOWEJ Żabka (ranula) – również torbiel zastoinowa dużego gruczołu ślinowego ślinianki – podjęzykowej lub wspolnego przewodu wyprowadzającego sliniaki podjezykowej i podzuchwowej w wyniku obliteracji lub wynaczynienia wydzieliny w nastepstwie uszkodzenia przewodu – najczesciej u dzieci i mlodziezy – 2 typy: powierzchowna (w obrebie pola zajmowanego przez gruczol w przestrzeni podjezykowej. W świetle torbieli widoczny jest opalizujący płyn śluzowy lub ślinowym[kolor niebieskawy] torebka ulega łatwo przerwaniu. jajo kurze] – na skórze twarzy lub części owłosionej głowy 66. USG. torbiel zebopochodną.

kłów. z drugiej strony ułatwia uchwycenie korzenia. kleszcze Meissnera posiadając bardzo chwytne dzioby i długie ramię oddają nieocenioną usługę w precyzyjnym i skutecznym operowaniu. Z uwagi na znacznie większe wymiary zębów trzonowych. DŹWIGNIE – służą do usuwania korzeni zębowych. Kleszcze Meissnera zwłaszcza o dziobach szerokich i średnie stosowane są chętnie przez doświadczonych lekarzy do usuwania dolnych zębów mądrości jak i dolnych trzonowców. Do usuwania górnych zębów służą kleszcze Bertena. lecz szerszych dziobach. węższych i schodzących się dziobach Do usuwania dolnych zębów trzonowych służą kleszcze o nie schodzących się. Podniebienna część dzioba zakończona jest gładko. a listewka przylegając do szyjki i korzeni stanowi o stabilnym umieszczeniu dziobów kleszczy na zębie. głęboko złamany korzeń drugiego przedtrzonowca. zwłaszcza przy głębokich złamaniach korzeni. Zestaw kleszczy Meissnera składa się z trzech par kleszczy. rynienki czy klina. jedne o dziobach szerokich – do usuwania korzeni o większych rozmiarach (siekacze centralne. drugi przedtrzonowiec. jak również małe i wąskie siekacze. który odpowiada budowie anatomicznej koron i obwodowi szyjek zębowych – stąd ich nazwa. dzioby ich nie schodzą się. Zestaw kleszczy Bertena. Nazwa ich wywodzi się stąd. Niektóre zestawy zawierają specjalne kleszcze do usuwania dolnych siekaczy o krótszych. Używana jest też do zwichnięcia i usunięcia dolnych zębów mądrości (koniecznym warunkiem zastosowania tej dźwigni w tym przypadku jest obecność obu sąsiednich zębów trzonowych. korzenie podniebienne trzonowców i kleszcze o dziobach wąskich przeznaczone do usuwania korzeni o małej średnicy (boczny siekacz. kleszcze poprzeczne. co umożliwia odchylenie tkanek miękkich podczas wtłaczania kleszczy. kleszcze Bertena i Meissnera. Położenie anatomiczne zębów trzonowych warunkuje konieczność dwu typów kleszczy – prawych i lewych. lub gdy jedna ze ścian zęba jest zniszczona. trzonka i części pracującej w postaci dzioba. korzenie policzkowe trzonowców. półkoliście. Dźwignia prosta Beina służy do usuwania korzeni zębów w żuchwie. które podczas wtłaczania wnikają między korzeń bliższy i dalszy. odgiętych pod znacznym kątem i długiej rękojeści Osobną grupę kleszczy Bertena stanowią kleszcze korzeniowe do usuwania korzeni górnych zębów. których rękojeść jak i dzioby – dla ominięcia kąta ust – wygięte są esowato. przeznaczonych do usuwania zębów mlecznych. Stosowanie tej dźwigni w szczęce jest niecelowe. Instrument ten posiada . lub w braku pierwszego. Do usuwania zębów dolnych służy w zestawie Bertena specjalny rodzaj kleszczy. lecz ich dzioby skierowane są ku dołowi pod kątem prostym Do usuwania korzeni w żuchwie stosuje się kleszcze o schodzących się dziobach w dwóch rodzajach – o dziobach szerszych lecz krótszych i dłuższych lecz węższych Pełen zestaw kleszczy Bertena obejmuje jeszcze kleszcze o mniejszych rozmiarach zarówno rękojeści jak dziobów. których dzioby w stosunku do rękojeści odchylone są w miejscu zamka pod kątem prostym. a dzioby stanowią proste przedłużenie rękojeści. które nie są dostosowane do anatomicznej budowy szyjki poszczególnych zębów. przeznaczonych do usuwania poszczególnych grup zębów. zwanych także anatomicznymi składa się z kilkunastu różnych typów. Do usuwania górnych zębów mądrości służą w zestawie Bertena specjalne kleszcze o szerokich nie schodzących się dziobach. przedtrzonowców oraz szerokich korzeni Trzecia para posiada dzioby wąskie i schodzące się pod dużym kątem Tymi kleszczami usuwa się korzenie zębów. zabezpieczenie szpary korkiem stensowym lub w inny sposób. Kleszcze Bertena do usuwania górnych przedtrzonowych również wygięte są esowato.W skład zestawu narzędzi do usuwania zębów wchodzą: – kleszcze – dźwignie – instrumentarium ogólno – chirurgiczne i dentystyczne W Polsce stosuje się dwa typy kleszczy do usuwania zębów tj. Dzioby tych kleszczy nie schodzą się. a także dolnych zębów mądrości. różniących się tylko kształtem dziobów. że są to jedyne kleszcze w zestawie Bertena. Dzioby tych kleszczy zaopatrzone są w trzpienie. Po wtłoczeniu tych kleszczy kolec wnika między oba korzenie policzkowe. co uchroni od wyważenia drugiego trzonowca). kłów i przedtrzonowców służą kleszcze o nie schodzących się dziobach. Do usuwania górnych zębów siecznych i kłów służą kleszcze proste. korzenie pierwszego przedtrzonowca. tworząc linię łukowatą Do usuwania górnych zębów –przedtrzonowych służą kleszcze esowate. Do usuwania zębów mądrości przeznaczone są tzw. których rękojeść nie jest wygięta. Dzioby tych kleszczy schodzą się. zwłaszcza zębów trzonowych. gdzie występują trudności techniczne z nałożeniem kleszczy Bertena (szczękościsk). Tam. Każda dźwignia składa się z rękojeści. które posiadają układ ramion jak kleszcze używane do usuwania górnych zębów. lecz do kształtu i wypukłości koron zębowych. Do usuwania dolnych siekaczy. Dzioby tych kleszczy schodzą się pod dużym kątem. Czasem stosowana jest do głębokiego odreparowania dziąsła przed nałożeniem kleszczy. Takie ukształtowanie kleszczy ułatwia założenie ich na szyjkę zęba jak i manipulację. Wyróżniamy dwa rodzaje kleszczy. natomiast policzkowa posiada na stronie wewnętrznej wystającą listewkę zakończoną u dołu kolcem. Do usuwania zębów trzonowych górnych i dolnych służą kleszcze o szerokich i nie schodzących się dziobach Druga para kleszczy o dziobach nieco węższych i schodzących się linijnie służy do usuwania zębów siecznych. Cechą charakterystyczną tych kleszczy jest kształt dziobów. których dzioby stanowią przedłużenie rękojeści.

których usunięcie za pomocą kleszczy jest niemożliwe W niektórych przypadkach. o lekko wypukłej powierzchni z jednej strony i płaskiej części pracującej. a dziób skierowany jest w lewo (dźwignia lewa). Instrument ten stosowany jest szeroko do usuwania złamanych. Jest to instrument o prostej rękojeści i ramieniu zakończonym spłaszczoną końcówką. 67. korzeni zębowych zarówno szczęce jak i żuchwie Kleszczyki chirurgiczne o dziobach prostych lub wygiętych stosowane są do usuwania małych. Dotyczy to zwłaszcza głęboko złamanych korzeni podniebiennych górnych trzonowców. gdy resztka korzeniowa po usuwanym zębie posiada szeroki kanał korzeniowy i tkwi luźno w zębodole wprowadzenie poszerzacza kanałowego do kanału pozwala na szybkie i skuteczne jej usunięcie. nawet głęboko. jednak najczęściej w kościach czaszki istota – przemiana prawidlowej tkanki kostnej w tkankę włóknistą a następnie w tkankę osteoidalną (kostnawa) w roznych okresach choroby zmienia sie proporcja elementow wloknistych do kostnych. czasem rozprzestrzeniaja sie do podstawy czaszki lub jej pokrywy – zmiany znieksztalcajace powstają powoli powodując ścieńczenie blaszki zbitej i rozdęcie kości – spowodowane rozrostem w warstwie gabczastej bialoszarych. Rozległość zmian zależy od czasu w jakim zaszła mutacja W przypadku. odkształcanie i sprężystość części pracującej i ramienia pozwalają na wtłoczenie części pracującej instrumentu w szparę ozębnową.ż głównie u kobiet na podstawie badan rtg dzieli sie dysplazje na: zageszczajaca. Dźwignie te służą do usuwania korzeni dolnych zębów trzonowych. torbielowata. w tych przypadkach. nieswoiste zapalenia bakteryjne objawy: – zmiany w żuchwie (w kacie. zaburzenia zgryzu i zwarcia. Można wyrozncia okresy: narastania objawow. Dźwignia ta służy do wyważania dolnych zębów mądrości przy zachowaniu wyżej wzmiankowanych warunków Inne dźwignie stosowane w chirurgii stomatologicznej: – dźwignie boczne – stosowane w tych samych celach co dźwignie Wintera – – kozia stópka – stosowana bardzo rzadko do usuwania korzeni luźno tkwiących w zębodole żuchwy. co powoduje roznorodnosc obrazu klinicznego. Dźwignię zakładamy do zębodołu po usuniętym korzeniu i za pomocą ostrego dzioba wykonując półobrotowe ruchy wyważające. mikroskopowegi i radiologicznego. przyczyna: – zaburzenia aktywności kostnotwórczej mezenchymy zarodkowej – zmiany genetyczne. 67. wloknistych mas – spoistość mas ziarnista. zniekształcenie. złamani patologiczne . żwirowata. wzglednej stabilizacji. gdy został już usunięty jeden z korzeni. gdyż brutalne posługiwanie się tym instrumentem może doprowadzić do złamania żuchwy Dźwignia Lecluse'a posiada szeroką rękojeść osadzoną prostopadle do trzonka.zbyt grubą część pracującą. neurohormonalne. Jedna strona dzioba jest wypukła. użycie siły przy ruchach winno być bardzo wyważone. urazy. Skrobaczka kostna (raspator). uwapnione] niebolesne. szczęce. torbielowata (najczestsza) i mieszana. kości jarzmowej. luźno tkwiących w zębodole resztek korzeniowych. uniemożliwiającą wtłoczenie jej w wąską szparę ozębnową.1. Ze względu poprzeczne położenie rękojeści w stosunku do trzonka tej dźwigni. ktora wtornie moze ulegac mineralizacji i zwapnieniu. odchylony pod lekko rozwartym kątem. Poza tym operowanie dźwignią Beina w górnej szczęce. druga wklęsła. lub prawo (dźwignia prawa). z drugiej wypukły. niedrożność nosa. a odgięty bagnetowato dziób jest z jednej strony płaski (część pracująca). dysplazja wloknista (dysplasia fibrosa ossis) = zwyrodnienie wlokniste – – – – – – – – – choroba polegajaca na zaburzeniu wzrostu i modelowania oraz zmianach w strukturze kosci w okresie przemian tkanki lacznej w chrzestna lub kostna z tendencja do powstawania nowej. trzonie lub galezi). a znaczna odporność na odkształcenie i złamania pozwala na użycie stosunkowo dużej sity. usuwa się najpierw przegrodę międzykorzeniową a w następnej kolejności pozostały korzeń. przemieszczenia gałki ocznej. zaburzenia ssż. bezstrukturalnej kosci. asymetria – przemieszczenia zębów. starsze [twarde. gdy zachowana jest ściana policzkowa korzenia Instrumentarium ogólnochirurgiczne i dentystyczne używane do usuwania zębów. kiedy mutacja zachodzi we wczesnym okresie rozwoju choroba obejmuje rozległe partie ciała i nazywana jest zespołem McCune’a – Albright’a może być we wszystkich kościach (wieloogniskowa). Dysplazja włóknista jest chorobą nabytą spowodowaną mutacją w komórkach somatycznych. metaplastycznej. Odpowiednio dobrane fabrycznie parametry. ustepowania zmian u osobników młodych 10-20 r. zwłaszcza podczas usuwania zębów przedtrzonowych i trzonowych grozi wtłoczeniem zęba lub samej dźwigni do zatoki szczękowej Dźwignia Wintera o rękojeści w kształcie walca umieszczonej prostopadle do trzonka posiada ostry dziób w kształcie trójkąta. na zginanie.

trzonie kości klinowej.najczęściej występuje w pierwszej dekadzie życia Zespół Albright’a . poliosteotyczna z zaburzeniami dokrenymi (tzw prawdziwy zespol Albrighta) – leczenie zachowawcze.z. guz olbrzymiokomórkowy – leczenie: objawowe. Łączną – etiologia: zaburzenia rozwojowe. ubytek torbielowaty. symetryczne. masywie szczękowo-jarzmowym. RTG: obraz matowego szkła – przewaga procesów kostnienia – różnicowanie: osteoporoza. ciemieniowe. kości jarzmowych – wygląd pucułowatego aniołka. Ekspansja w kości jest powolna i bezbolesna. ch. u dzieci – procesy kostnogubne którym towarzyszy proces mineralizacji – torbielowate zmiany. klinowe – cechy kliniczne: zaciemnienie kości zatok/ przewodów nosowych. Częściej zlokalizowana jest w odcinku tylnym. chirurgiczne [gdy dolegliwości bolowe]+ hormonalne lwia twarz [NABYTE] – dotyczy najczęściej kości czołowej. Ciąża może powodować ponowną aktywność wzrostową zmian. 2 razy częściej występuje w szczęce niż w żuchwie. u dzieci i wieku młodzieńczym. zęby ulegają rozchwianiu i wypadaniu – leczenie: chirurgiczne modelowanie kości cherubizm [DZIEDZICZNE] – choroba dziedziczna. w obrębie katów i gałęzi żuchwy. monooesteotyczna.Dysplazja włóknista czaszkowo – twarzowa może występować w trzech postaciach: Dysplazja włóknista jednoogniskowa . prawie wylacznie u dziewczat. urazy. ścieńczenie blaszki kostnej. Zmiany zazwyczaj są jednostronne.dotyczy więcej niż jednej kości . najczęściej w kości czołowej.dotyczy blisko 70% przypadków Dysplazja włóknista wieloogniskowa . kostna przekształca się w włóknistą tk. przedwczesne dojrzewanie płciowe – 3 postacie: poliosteotyczna (najczestsza). twarz okrągła „kwadratowa” – wewnątrzustnie zaburzenia wyrzynania zębów. Pageta. . hormonalne. szczęk i jarzmowej  deformacje i pogrubienia kosci – postac zageszczajaca dysplazji – zmiany symetryczne obejmujace kosci czolowe. jednak w niewielkim procencie przypadków transformacja nowotworowa zmiany może prowadzić do zgonu Rasa: Nie występują specyficzne predyspozycje rasowe Płeć: Częstość występowania u kobiet i mężczyzn jest taka sama – – – – zespół Jaffe’a.pojedyncze zmiany . Wzrost zmian kończy się zazwyczaj z zakończeniem dojrzewania. wyrostki kłykciowe nie . nerwowe. szczęk. gałki oczne ku górze skierowane.Lichtensteina [WRODZONA] – dotyczy tylko jednej kości – tk. Pacjent może nie zgłaszać żadnych dolegliwości lub skarżyć się na nawracające obrzęki. badanie krwi [F i Ca w normie]. tworzenie torbieli i sklerotyzacja kości. kości mogą ulec złamaniu – rozpoznanie: oligobiopsja [tk. zwężenie i spłycenie przedniego dołu czaszki [głuchota i ślepota – uciski nerwów przez zwężające się ujścia]. chroniczne zapalenia kości – objawy: ścieńczenie kości i ich rozdęcie.prawie zawsze występuje u kobiet Zmiany jedno i wieloogniskowe najczęściej pojawiają się w pierwszej lub drugiej dekadzie życia. podniebienie twarde w kształcie litery V – RTG: obustronne zniekształcenie. rozdęcie żuchwy. Zazwyczaj dysplazja włóknista nie jest śmiertelną chorobą. wykrywany miedzy 4 a 15 r. zmiana pigmentacji skóry [mleczna kawa]. – cechy: zwłóknienie szpiku. lub usuniecie zmiany i plastyka kości choroba Albraighta [WRODZONA] – zaburzenia w kościach plus zaburzenia hormonalne [ przedwczesne dojrzewanie płciowe i plamy na skórze lub błonie śluzowej odpowiadające zmianom w kościach]. wady zgryzowe. łączna włóknista].

USG * badania chemiczne  poziom fosfatazy zasadowej rośnie Określenia używane do opisu radiologicznego cech architektonicznych zmian dysplastycznych . złamanie. torbielowata postac szpiczaka. zaburzenie czucia w obrebie . kostniak. – zniekształcenia główki stawowej na RTG i b. zanik wyrostków – czynnik zapalny – małowartościowość wrodzona i zmiany nabyte chrząstki śródstawowe – niedostateczne regeneracja fizjologiczna w wieku starczym. z. Spowodowane jest to położeniem centrum wzrostu zmiany poniżej kanału żuchwowego.2. utrata stref podparcia. na RTG przejaśnienie – leczenie: chirurgiczne – Diagnostyka dysplazji: * obraz kliniczny * mikroskopowo – tkanka włóknista z komórkami wrzecionowatymi * RTG – TK.2. zatrzymany kiel 68. zabiegi oszczedzajace (modelujace) – usuniecie nadmiaru kosci powodujacego zniekształcenie twarzy. zanik tkanki kostnej pod protezami. uczucie zatykania. policykliczne ubytki kości leczenie: objawowe. niezapalne choroby slinianek 67. podwichnięcia lub zwichniecia nawykowe – objawy silniejsze rano [bo rozciągany m. artropatie Przyczyny – niewspółmierność między zużyciem chrząstki stawowej a jej regeneracją – czynnik urazowy – uraz zewnętrzny – zwichnięcie. kosci jarzmowej. choroba Pageta. U dzieci – obserwacja (mozliwosc samoistnego cofniecia sie zmian) 67. dlutowanie 68. Dotykowym – ból spoczynkowy i czynnościowy promieniujący do ucha. MR. rozprzestrzenia się w kości w formie nowotworzeni.kłaczki waty .pomarańczowa skórka . bocznej sciany gardla – zaburzenia czynnosciowe. zapalenie kosci Leczenie dysplazji: * chirurgiczne – usuniecie ogniska w kosci wraz z wlasnopochodnym przeszczepem kosci w ubytek. Moga przyjac charakter bolow napadowych 1. ziarniniak olbrzymiokomorkowy. obniżenie słuchu. dystrofia kostna pochodzenia nerkowego. roznicowanie: miesak kosci lub chrzastki.1.mięśniowy i para funkcje. wysokości zwarcia [utrata zębów.– ulegają zmianie. co czyni je podobnymi do torbieli samotnej kości. utrata zębów. wlokniak niekostniejacy. ograniczenie rozwierania szczek.3. 68. choroba Recklinghausena. parodontopatie z przemieszczeniem zębów] – czynnik nerwowo. trzaski. starcie zębów. nadmierne starcie. bruksizm Objawy – subiektywne bóle. gluchy. sluzak. korygowanie zmian włókniak kostniejący – zaliczany przez niektórych do dysplazji – zazwyczaj u młodych z wiekiem wapnieje.linie papilarne Zmiany mogą zawierać centralne przejaśnienia. uszkodzenie tkanek miękkich – uraz wewnętrzny – przeciążenia stawu [ wady zgryzu. choroba Handa-Schullera-Christiana. karku. okresy zaostrzen i remisji. Patognomiczną cechą dysplazji włóknistej może być przemieszczenie kanału żuchwowego ku górze. skrzydłowy boczny przez dotylne położenie żuchwy] – bol ma charakter tepy. szkliwiak. stuki. scyntygrafia.matowe szkło . Costena  bóle samoistne i czynnościowe ucha. torbiel kostna.

miękka dieta. pbólowe]. Bezwzględne wskazania do usunięcia: stany zapalne (ropień. „zablokowanie”.i okolostawowe lignokainy. Artropatie samoistne – spowodowane wrodzoną niewydolnością tkanek stawów – towarzyszy zaburzeniom rozwojowym i zniekształceniom szczęk [progenia. strunę bebenkową 2. uszno-skroniowy. szyny podwyższające zgryz. znieksztalcenia porozszczepowe podniebienia wtornego].Złamanie igły – najczęściej ma ono miejsce podczas znieczulania do otworu żuchwowego.Zranienie mięśni – brak dolegliwości. a usunięcie go jest zabiegiem trudnym i często kończy się niepowodzeniem. nerwowością. Najczęściej igły łamią się w miejscu połączenia ich z nasadką. bruksizmem. ultradzwieki).n. przemieszczenie w okolicę duzych pni naczyniowych. zła technika wykonywanego znieczulenia. W przypadku złamania igły ważne jest ustalenie wielkości złamanego odcinka i jego położenia. leczenie farmakologiczne [salicylany. spowodowane przez przemieszczenie chrzastki stawowej – na RTG zwężenie szpary stawowej. diatermia. . zniekształcenie głowy żuchwy. wstrzyknięcia dostawowe 2% lignokainy – szyna akrylowa ze sruba zawiasowa w czesci przedniej – w przypadkach przemieszczenia sie chrzastki srodstawowej i blokowania ruchow zuchwy – szyny nakladowe. lock – przemieszczenia chrząstki śródstawowej z ostrym bólem – u 8% chorych cierpiacych na dolegliwości stawowe – nagle wystepuje niemoznosc rozwarcia szczek. gwałtowny ruch głową znieczulanego. niepokojem. depos-medrolu – iniekcje alkoholu do tylnych i srodkowych peczkow m skroniowego celem uzyskania zbliznowacenia – nastawienie chrząstki lub wymienienie jej na wszczep z silastiku przy jej zniszczeniu – czesciowe usuniecie wyrostka klykciowego – usuniecie wrodzonych i nabytych zniekształcen szczekowych. po zlamaniu klykcia zuchwy z przemieszczeniem – czesciej obustronne Leczenie – zachowawcze – odciążenie stawu – uzupełnienie braków zębowych .3. ropowica). podjezykowe – leki spazmolityczne – jesli pochodzenia miesniowego – chirurgiczne – wstrzyknięcia do. językowego. fizykoterapia (masaze. aparaty ortopedyczne. obgryzaniem paznokci – tlo psychogenne 5. osteotomia galezi zuchwy – mioplastyka m skroniowego i m-o-s (czesciowa resekcja) 68. wtorne bole miesniowe w okolicy przyczepow miesi odpowiedzialnych za ruchu ssz – u osobników młodych z pełnym uzębieniem – trzaski. selektywne szlifowanie guzków [ustalenie żuchwy w centralnej okluzji max cofniętej] – unieruchomienie. powiklania po znieczuleniu A. korekta zgryzu. Na ogół jednak złamany koniec igły jest niewidoczny i niewyczuwalny.[ palenie języka i zaburzenia smakowe]  efekt ucisku głowy stawowej na n. Gdy ułamany koniec igły wystaje z błony śluzowej należy próbować usunąć go przy pomocy kleszczyków hemostatycznych. zwapnienia śródstawowe 3. powikłania miejscowe wczesne: . Artropatie neuromięśniowe – zmiany czynnościowe napięcia i skurczu mięśni żujących na tle zaburzen reflektorycznych. Przyczyna: użycie igły nieodpowiedniej długości. bóle przy ucisku stawu i żuciu strona zdrową – przyczyna: nieznaczne zaburzenia zgryzowe w centralnym zwarciu z powodu przedwczesnych kontaktow zebow przeciwstawnych lub zaburzenia artykulacyjne 4. hydrokortyzonu. zaburzenia wewnątrzstawowe tzw. Zespół bólowy twarzy – spowodowany zewnątrztorebkowymi zaburzeniami funkcji ssż – bóle mięsni żujących i karkowych po jednej stronie – Przyczyny – nadmierne skurcze i napięcie mięśni spowodowane stresem. ucisk na nerwy czuciowe z objawami neuralgii. jeśli nie jest powikłane zakażeniem .

względne . zatrzymanie oddechu aż do zatrzymania akcji serca. aż wreszcie znikają. z którego środek znieczulający dostaje się gwałtownie do krwi. Stan zapalny. za pomocą uszypułowanego płata ś1uzówkowo – okostnowego. n. powikłania miejscowe późne . Leczenie: wit. Martwiczo zmienione tkanki pod postacią szaro – zielonej masy czy też strzępów martwiczych należy usunąć. Nieduże i niezakażone cofają się bez następstw. należy płyn znieczulający na podniebieniu wprowadzać wolno. parestezje wargi dolnej i brody. po godzinie. dalej do zielonkawych. bez odczynu zapalnego w otoczeniu. szczękościsk. . Przedmiotowe – b1adość powłok. .zaburzenia rytmu serca – po wchłonięciu dożylnym środka znieczulającego w wyniku jego oddziaływania na układ przewodzący serca . utrata świadomości.u. czy też wprowadzenie go do światła naczynia B. głównym czynnikiem są warunki anatomiczne – niepodatna włóknista tkanka łączna oraz brak połączeń pomiędzy gałązkami tętnicy podniebiennej i sąsiednimi tętnicami. drgawki. Prawidłowo gojący się zębodół. n. uczucie lęku. zlewne poty. Po zresorbowaniu się płynu znieczulającego – objaw podwójnego widzenia ustępuje samoistnie. zastosować opatrunek uciskowy. użycie zbyt małej ilości płynu znieczulającego..po podaniu dawki mniejszej od leczniczej w dużym stężeniu w miejsce. . Z biegiem czasu – pod wpływem rozkładu hemoglobiny – zabarwienia te ulegają zmianom na brunatne.zatrucie środkami znieczulającymi . obniżenie ciśnienia krwi. że stan zapalny tkanek okołoszczękowych jest wynikiem wprowadzenia zakażenia w czasie wykonywanego znieczulenia. aby przyspieszyć wchłanianie krwiaka) .Niedostateczne znieczulenie .Porażenie nerwu twarzowego – jest powikłaniem znieczulenia do otworu żuchwowego w wyniku nieprawidłowo wykonanego znieczulenia.bóle. zębodołowy dolny .Podwójne widzenie – jest efektem wprowadzenia płynu znieczulającego do tkanki łącznej oczodołu (przy nieprawidłowej technice znieczulania nerwu podoczodołowego) – powoduje przemieszczenie gałki ocznej ku górze. Zranienie większego naczynia w głębi tkanek –> krwiak. n.niewłaściwa technika.nadwrażliwość na środki znieczulające – miejscowy odczyn uczuleniowy.Objawy niedokrwienia – mogą zdarzyć się podczas znieczulenia na skutek niedokrwienia ograniczonego odcinka skóry twarzy lub błony śluzowej jamy ustnej na drodze mechanicznej lub chemicznej. żębodołowych górnych tylnych. okłady zimne w 1 dobie. . osiągając duże stężenie) Objawy przedawkowania – podmiotowe: nagły ból głowy. W niektórych przypadkach powierzchowne odcinki kostne mogą ulec obumarciu i oddzielaniu się. duszność. strzykawki lub płyn znieczulający. Zjawisko to może być wywołane także działaniem adrenaliny – powodującej zwężenie naczynia krwionośnego. przez uszkodzenie splotu skrzydłowego. oszołomienie. okłady rozgrzewające w następnych. B6. Krwiaki najczęściej powstają przy znieczuleniu nn. Językowy . C. rzadziej postać uogólniona przypominająca .W przypadku wynaczynienia krwi z drobnych naczyń krwionośnych błony śluzowej czy skóry stwierdza się wylewy podśluzowe i podskórne w postaci sino czerwonych plam. Czynniki predysponujące: miażdżyca. Powstałe w tym miejscu zaburzenia ukrwienia mogą doprowadzić do obumarcia błony śluzowej odcinka podniebienia lub wyrostka zębodołowego szczęki objętego obszarem niedokrwienia. Ponadto przyczyną rozleglej martwicy tkanek miękkich jak i twardych może być takie omyłkowe wprowadzenie zamiast środka znieczulającego jakiegoś innego związku chemicznego.Martwica tkanek – na skutek zbyt szybkiego wprowadzenia płynu znieczulającego pod dużym ciśnieniem lub przekroczenia dawki adrenaliny. pod małym ciśnieniem i w niedużej ilości. Manifestuje się to wygładzeniem czoła. Zakażenie -> ropień o gwałtownym przebiegu.parestezje i nerwobóle połowy języka. pozwala przypuszczać. . Aby uniknąć tego rodzaju powikłań. Objawy te mijają bez śladu w krótkim czasie nie dając powikłań i nie wymagają podejmowania żadnego leczenia. zębodołowego dolnego w przestrzeni skrzydłowo-żuchwowej oraz znieczuleniu nasiękowym w dnie j. sinica. Ubytek tkanek miękkich goi się przez ziarninowanie. nudności i ból w okolicy serca. .Zakażenie – niedostatecznie wyjałowiona igła.przedawkowanie (bezwzględne – po przekroczeniu maksymalnej dawki leczniczej. Powstałe niedokrwienie obejmuje obszar skóry zaopatrywany przez naczynie krwionośne i jego odgałęzienia w zależności od miejsca wykonywanego znieczulenia. pobranego z podniebienia. Natomiast ubytek tkanek miękkich i twardych wymaga zabiegu plastycznego zamknięcia. skazy krwotoczne. zmiana częstości tętna (zwolnienie lub przyspieszenie).Uszkodzenie nerwu – nie pociąga za sobą żadnych następstw jeżeli ostrze igły nie byto tępe ani zakrzywione. Powikłanie to obserwuje się głównie po znieczuleniu do otworu żuchwowego i dotyczy nerwu zębodołowego dolnego lub językowego.Zranienie naczynia krwionośnego lub splotu żylnego – zazwyczaj niewielkie krwawienie. fałdu nosowo– wargowego i porażeniem mięśni okrężnych oka. Wprowadzona zbyt głęboko (poza tylny brzeg gałęzi żuchwy) igła może uszkodzić gałązkę nerwu twarzowego. dezorientacja. tj. Objawy tę ustępują po wchłonięciu się płynu znieczulającego. wymioty. Objawy uszkodzenia nerwu mogą utrzymywać się 6-12 miesięcy w postaci nerwobólu i parestezji. powikłania ogólne . W powstawaniu martwicy podniebienia. wywołany wprowadzeniem zakażenia podczas znieczulenia należy odróżnić od zapaleń wychodzących z zębodołu usuniętego zęba. . Objawy: ból. Krwiak objawia się szybko powstającą wyniosłością tkanek wokół miejsca wkłucia (należy natychmiast przerwać znieczulenie. Obraz kliniczny porażenia obwodowego nerwu twarzowego charakteryzuje się porażeniem ruchowym mięśni mimicznych twarzy po stronie znieczulanej. pobudzenie.

skrobaczek prostych. Wówczas istnieje duze prawdopodobienstwo regeneracji struktur miazgi. Pacjenci w wywiadem alergicznym -> próba uczuleniowa podskórna. Używa się noży chirurgicznych prostych i noży prostokątnych zgiętych o zaokrąglonych końcach.w celu odsłonięcia brzegów korony protetycznej usytuowanych poddziąsłowo. Ranę płucze się NaCl po odcięciu brzegu dziąsła.gdy mierny poziomy zanik kości wyrostka zębodołowego . 70. dospojówkowa. konieczność odsłonięcia ubytków próchniczych lub wypełnień Technika: Wykonuje się znieczulenie. która przebiega 1 mm poniżej wyznaczonych punktów.2 dlutowanie 69. Wierzcholek zeba transplantowanego powinien byc uksztaltowany w ½ do 2/3 dlugosci. 69. zapalenia kosci 71.1. . Cięcie poziome pod kątem 45 stopni do powierzchni zębów prowadzi sie równolegle nieco poniżej oznaczonej linii. Wstępnie oznacza się na dziąśle rzuty dna kieszonek patologicznych oraz linię cięcia.3. 70. który mus byc unieruchomiony i nieznacznie oddalony od plaszczyzny zgryzu na okres 3 miesiecy germektomia – wczesne usuniecie zawiazkow zebow stalych. zabka – patrz torbiele zastoinowe 69. ranula = zabka 71. w przypadku kieszonek w furkacji III klasy. chirurgia w ortodoncji – – – – usuwanie zebow – wykonanie aparatu po 7-14 dniach od ekstrakcji po wstepnym zagojeiu sie rany – przetrwale zeby mleczne – zeby nadliczbowe – ekstrakcje seryjne przy duzych stloczeniach – ekstrakcje asymetryczne. śródskórna. 71. Obnażone szyjki i korzenie zębów oczyszcza się skrupulatnie z kamienia poddziąslowego i uszkodzonego cementu. kieszonki dziąsłowe.3. Dziąsło rozrośnięte odwarstwia się przy pomocy respatora. pokrywa się opatrunkiem z cementu chirurgicznego lub opatrunku utrzymywanego ligaturą 70. wydłużeniu koron anatomicznych.3. .2.1.2.obrzęk Quinckego lub wstrząs anafilaktyczny. 69. . zazwyczaj 3 zebow trzonowych dolnych lub gornych. gingiwektomia GINGIVECTOMIA [ ODCIĘCIE BRZEGU DZIĄSŁA] -w łagodnych postaciach zapalenia przyzębia Wskazania: patologiczne kieszonki dziąsłowe [rzekome] przekraczające 3 mm głębokości spowodowane przerośniętym i zapalnie zmienionym brzegiem dziąsłowym [przerosty polekowe].1. Pwinno sie stworzyc nadmiar dla zeba transplantowanego. nieprawidlowo ulozone – srodzabiegowe przyklejenie zamka z przykrecona ligatura i wlaczenie zeba do aparatu regulacyjnego reinkluzja – zjawisko cofania sie zeba ponizej plaszczyzny zgryzu w okresie wymiany uzebienia – ekstrakcja w sporadycznych przypadkach plan leczenia ortodontycznego moze wymagac autotransplantancji zebow – glowne wskazanie: wczesna utrata zebow stalych. Brzeg dziąsłowy odcinamy girlandowatą linią ciągłą albo wycinamy poszczegól. znieczulenie metoda Weissbrema 70. gdy nie stać na zabieg płatowy. Zalegającą ziarninę usuwa się doszczętnie. zgiętych i prostokątnych. donosowa. wyrownawcze – zeby zatrzymane. ziarninowe zapalenie tkanek okolowierzcholkowych – patrz 9.zabieg eliminujący całkowicie kieszonki przyzebne i poprawiający kształt dziąsła.

U malych dzieci czas krotszy – 24-48 h. odcinkowa lub calkowita. laterogenia. 6.z. 5. niedorozwoj szczeki. do zebow jako szyny akrylowe. Kilnera.– – – – Implantologia – elementy kotwiace przy niemoznosci zastosowania innego rodzaju zakotwienia. Indukcja tworzenia nowej kosci jest odpowiedzia na napiecie wywolane w obrebie tkanek przez mechaniczne rozciaganie za pomoca aparatow osteodystrakcyjnych – gojenie przebiega jak gojenie zlamania (krwiak -> skrzep -> tkanka ziarninowa -> wloknista kostnina pierwotna) – zachodzi dzieki rozciaganiu wlokien kolagenowych kostniny pierwotnej wypelniajacej szczeline po przecieciu kosci. do kosci i zebow – hybrydowe). przedystrakcyjne leczenie ortodontyczne. po tym czasie jest usuwany. bedacego przyczyna diastemy prawdziwej. Crouzona) – leczenie rozszczepow – zabiegi podstawowe: plastyka wargi (3-6 msc zycia) – metoda Millarda. ktora zaklada ze . Osteodystraktor pozostaje nieaktywny. dwu. nie przewiduje sie poprawy w wymiarze przednio-tylnym i pionowym). – Leczenie chirurgiczne – osteotomia i wyciecie nadmiaru kostnego (przy wadach z nadmiernym wzrostem) lub przeszczep kostny autogenny (niedorozwoje). wady wrodzone I i II luku skrzelowego z polowiczym niedorozwojem czaszkowotwarzowym.z. poziomej lub strzalkowej zaleznie od rodzaju wady (ok. Wlokna te nastepnie ulegaja mineralizacji – plan postepowania: 1. Zasieg ciecia zalezny od potrzeb leczniczych – osteotomia segmentowa. mikrogenia – wskazania w zakresie srodkowego pietra: retrognacja. plastyka podniebienia (1-2 rok) z zastosowaniem przemieszczonych platow sluzowkowo-okostnowych wg Langenbecka. przeszczepy autogenne kosci (7-11 r. laterogenia. ankyloza ssz – chirurgia ortognatyczna – Pierwotne leczenie ortodontyczne aparatem stalym ok 2-3 miesiace przed planowana operacja (po ukonczonym okresie wzrostu!).z. Veau. Jesli wiecej – zbyt duze rozsuniecie odlamow. opoznienie ossyfikacji i moze powstac staw rzekomy. 3. . kraniosynostozy z przedwczesnym zarastaniem szwow czaszkowych (zespol Aperta. osteo. W czasie lub po zblizeniu zebow siecznych. Skooga. majace na celu wyrownanie ksztaltu i szerokosci lukow (jedynie wymiar poprzeczny. retrogenia. Postepujace rozciaganie powoduje formowanie wlokien nowej kosci rownolegle do wektora dytrakcji. Randalla. Zespolowe leczenie wad zgryzowo-szczekowo-twarzowych: progenia.osteoplastyka pierwotna.lub wewnatrzustnego – osteotomia typu Le Fort I lub II – w retrognacji lub w progenii – osteotomia Wassmunda – w prognacji – osteotomia strzalkowa żuchwy Obwegessera-Dal Ponta + ewentualna plastyka bródki (mentoplastyka) – w progenii – ciecie w-ustne skosne (od powierzchni wewnętrznej galezi do zewnetrznej trzonu zuchwy) od wyrostka dziobiastego do zz trzonowych omijajac w ten sposob kanal zuchwy.i trzyogniskoww (rozciaganie kosci wzgledem 2 lub 3 plaszczyzn) – wskazania w zakresie dolnego pietra twarzy: szkieletowe wady dotylne. 1cm) – zabiegi jedno. Frenulektomia – wyciecie patologicznego przerostu wedzidelka wargi gornej. ciecie poprzeczne na wewnętrznej powierzchni galezi zuchwy az do tylnego brzegu galezi. remodelowanie kosci.) . Hynesa. wtorna(7-11 r. 4. faza konsolidacji (4-8 tyg) – mineralizacja nowo utworzonej kosci.(przeciecie calej kosci) lub korykotomia (tylko blaszki zbitej) i osadzenie aparatu rozciagajacego. zamkniecie szczelin rozszczepu.) lub osteotomia (17-18 r. 2. Powstaja w ten sposob dwa klinowate odlamy – w mikrogenii – ciecie od wciecia polksiezycowatego do tylnego brzegu zuchwy – nastepowe leczenie ortodontyczne osteogeneza dystrakcyjna – biologiczny proces formowania nowej tkanki kostnej miedzy segmentami kosci stopniowo od siebie oddalanymi po uprzedniej osteotomii lub kortykotomii. dalsze leczenie orto – dystraktory moga byc zewnatrzustne (groty mocujace aparat i mechanizm aktywacyjny sa wyprowadzone na zewnatrz powlok twarzy) lub wewnatrzustne (mocowane do kosci. Przecietny zakres osteodystrakcji wynosi 2030 mm. Furlowa. zgryz otwarty calkowity (szkieletowy). ciecie pionowe na zewnetrznej powierzchni trzonu w okolicy trzonowcow. hipoplazja wyrostka klykciowego. materialy alloplastyczne w chirurgicznym leczeniu chorob przyzebia – aby doszlo do reparacji lub regeneracji tkanke wykorzystuje sie mozliwosci inzynierii tkankowej. retrogenia. zamykanie otworow resztkowych na podniebieniu) – osteodystrakcja (13-14 r. faza latencji (3-7 dni) – aby szczelina wypelnila sie pierwotna kostnina. zuchwy.metoda standartowa) lub pozna – korygujace zabiegi wtorne – wydluzanie miekiej przegrody nosa.3. Kobusa. 7. przewaznie podczas leczenia aparatem stalym pacjentow doroslych z brakami zebow trzonowych.) – faryngoplastyka 71. aktywne rozciaganie (1 mm na dobe! Jesli mniej to – tkanka wloknista kostnieje przedwczesnie. Veau.z.lub obuszczekowe z dostepu zewnatrz. przesuniecie odlamow w stosunku do plaszczyzny czolowej. jednoogniskowe (umozliwiwajace rozciaganie wzdluz jednego wektora).

Po 24h wytracenie. Atrisorb – celulozowe – chitozonowe – resorbowalne kolagenowe (bioresorpcja enzymatyczna – glownie przez kolageneza) – zawierajaca naturalne bialka zwierzece podobne do ludzkich. Tworzy sie tkanka ziarninowa. Po 48h zostaja juz tylko amelogeniny – utrzymuje sie do 2tyg. nie ulegaja resorpcji ale nie wymagaja usuniecia – resorbowalne syntetyczne (biodegradacja hydrolityczna) – kopolimery glikolowo-mlekowe – Vicryl. immunizacji. inicjujace i wspomagajace proces regeneracji: – komorki rekrutowane miejscowo z otaczajacych tkanek. W wiekszych ubytkach moga sie zapadac. a przepuszczalnosc dla plynow i gazow – polprzepuszczalnosc. adhezyny – wszczepy alloplastyczne – materialy kosciozastepcze – materialy ceramiczne. a wewnetrzna – otwarta – umozliwia wnikanie do wnetrza naczyn – nitrocelulozowe (millipore) – teflonowe – koferdamowe – przyczepia sie do nich mniej bakterii ale i fibroblastow – tytanowe – biokompatybilne. odpornośc na infekcje bakteryjna w przypadku obnazenia . posiadających potencjal zapoczatkowania regeneracji. IGF.Tissue Guide – wymogi stawiane blonom zaporowym: zachowanie fizycznej integracji w pierwszych tygodniach gojenia i regeneracji z utrzymaniem msc dla regeneracji tkanek – nieprzepuszczalnosc dla komorek nablonka i tkanki lacznej. wylaczenie komorek nablonka – nieresorbowalne – Gore-Tex – dwuwarstwowa (zewnętrzna stanowi zapore dla kom nablonka. czynniki wzrostowe – czynniki wzrostu. Amelogeniny z otoczki Hertwiga zawiazkow prosiat mrozone i suszone. – nosnik (najczesciej kolagen): procesowany kolagen naturalny typ I – sciegna. latwosc poslugiwania sie w warunkach klinicznych. stabilizacja skrzepu. NanoBone – naturalne lub syntetyczne. W tym czasie dochodzi do kolonizacji komorek progenitorowych. resorbowalne lub nieresorbowalne – beta-trojfosforan wapnia – TCP. toksycznosci i dzialania zapaleniotworczego).lub kseno(hetero)genne – blony zaporowe – rusztowanie i przestrzen dla regeneracji. powoli przeksztalca sie w tkanke kostna. polimer kolagenowo-glikozaminoglikanowy. Stymuluja degranulacje plytek krwi. enameliny i inne bialka. naplywowe z krwi – komorki izolowane i procesowane przed przeszczepieniem – komorki niezroznicowane. skora wlasciwa. mitogeny polipeptydowe – np.aby doszlo do prawidłowego i wydajnego przebiegu tych procesow potrzebne sa skladowe wzajemnie od siebie zalezne: – komorki wypelniajace loze przeszczepu. PerioGlass – estry kwasu poliglikolowego – Goretex – PTTE – siarczan wapnia – Plaster of Paris – bialka matrycy szkliwnej – Emdogain – efekt blony biologicznej. allo. Sa dwuwarstwowe – wieprzowe – Bio-Gide – wolowe – Bio-Mend – atelokolagen . roznicujace – BMP – integryny. macierzyste zdolne do zastapienia komorek zuzytych – komorki zdeterminowane – komorki zrozniocowane – cytokiny. ceramika szklana zawierajaca pochodne sylikonow i glinu – BioGran. Komorki progenitorowe pobudzaja niezroznicowane komorki mezenchymalne do przeksztalcania sie w cemento. Przyspieszaja regeneracje. niezaleznie od swojej roli zaporowej. Resolut – polimery kwasu mlekowego z kwasem cytrynowym – Guidor. przyspieszajac przyczepianie sie fibryny. kolagen w postaci cienkiej blony lub gabki. uprzednio zmodyfikowana EDTA. tworzy biokompatybilna warstwe nierozpuszczalna. bioceramika hydroksyapatytowa – HA-Biocer. PDGF – czynniki morfogenetyczne. Cerasorb – polimery sztucznej kosci – HTR – bioszkla. laminina. pobudzanie migracji i proliferacji. Naklada sie go na powierzchnie korzenia. kopmletna i biologicznie pewna resorpcja rozpoczynajaca sie pod 4-6 tyg (do 3-6 msc calkowita degradacja). precypitacja bialek na powierzchni korzenia.i osteoblasty. zgodnosc biologiczna z tkankami gospodarza (brak alergizacji. opona twarda. atelokolagen w postaci zelu (Atrisorb) – oprocz materialow alloplastycznych moga byc stosowane również wszczepy kostne auto-.

przetoka jest to polaczenie pierwotnego ogniska znajdujacego sie wewnatrz narzadu lub tkanki na powierzchnie blony sluzowej. potem surowiczej i ropnej rak wodny – zgorzelinowe zapalenie jamy ustnej lub zgorzel policzka – przy duzym obnizeniu odpornosci (w przebiegu ciezkich chorob zakaznych. Stopien ich resorpcji powinien byc mozliwie zblizony do stonia powstawania nowej tkanki kostnej.1. zaburzenia immunologiczne) . Wiekszosc z nich ma właściwości osteokondukcji (stymulacja i inicjacja procesu osteogenezy przy obecnosci czynnikow osteogennych. proces biologicznej mineralizacji i wewnętrznej przebudowy tkanki kostnej na podobienstwo procesow embrionalnych w kazdym miejscu w które zostanie wszczepiony). implantologii srodkostnej i regeneracji tkanki kostnej.serowacenie. lecz nie osteoindukcji (pobudzenie komorek mezenchymalnych do roznicowania w osteoblasty. powikłań jatrogennych lub wykonane celowo za pomocą technik chirurgicznych. biomaterialy powoduja: – stabilizacje skrzepu w ubytku kostnym – ulatwienie wnikania naczyn krwionośnych – podpieranie blony zaporowej. podostre. Material wszczepiany zawiera bialka morfogenetyczne kosci. przewlekle zapalenie kosci w wyniku martwicy popromiennej po leczeniu nowotworow (niszczenie zarowno tkanek nowotworowych jak i zdrowych) – martwica kosci – osteoradionekroza: szczekoscisk. skory lub to innego narzadu w wyniku przedostania sie tresci Przetoki powstające (lub wykonane) pomiędzy narządami nazywamy przetokami wewnętrznymi. 72. przewlekle) – wezly ulegaja rozmiekaniu. objaw chelbotania (zimny ropien). objecie procesem chorobowym tkanki podskornej i skory. Wydzielina o konsystencji poaczatkowo serowatej. bol. bierne Objawy przetok są zależne od ich lokalizacji oraz rodzaju narządów. Najczęściej przetoki wewnętrzne są skutkiem przejścia procesu chorobowego poza obręb narządu i zajęcia narządu sąsiedniego doprowadzając do patologicznego połączenia w postaci przetoki.5 mm. slinowe zaleznie od wyplywu tresci: czynne. przetoki zaleznie od kierunku szerzenia sie procesu z ogniska pierwotnego przetoki dzielimy na: zebodolowezatokowe.25-0. przetoki dziaslowe i skorno-ustne – często wspolistnieja z odczynem zapalnym i wyciekiem tresci ropnej z przetok. które łączą przetoki ropne twarzy moga tworzyc sie w wyniku zejscia przewleklych ropnych stanow zapalnych. W ubytkach kostnych moga byc stosowane z blona regeneracyjna.biomaterialy wystepuja w postaci ziaren o srednicy 0. takich jak ropien podsluzowkowy (przez policzek na powloki zewnetrzne). „rusztowanie”). tworzenie przestrzeni dla nowo powstającej kosci – ossteointegracje z nowo tworzaca sie koscia – szczelniejsze wypelnienie ubytku kostnego w wyniku powolnej resorpcji biomaterialu – szybsze i lepsze ukonturowanie sie wytworzonej tkanki kosntej – wzmocnienie struktury kosci zalecenia dotyczace wszczepionych materialow alloplastycznych: – stosowac przede wszystkim preparaty porowate – wielkosc porow nie mniejsza niz 100-200 mikrometrow – umieszczac w ubytku zawsze w kontakcie z koscia – stosowac ziarna granulatu o opowiedniej wielkosci 0. przerwanie torebek wezlowych. zranienia tkanek miekkich przy usuwaniu zebow 72. martwica skrzepowa wezlow .2. Zapalenia swoiste: – promienica. z bialkami matrycy szkliwa lub bez nich – w zaleznosci od wielkosci i umiejscowienia ubytku. skorne zaleznie od rodzaju tresci: ropne. – gruzlica (szczegolnie rozplywna – twardy naciek -> twardy niebolesny guz -> rozmiekanie -> zimne ropnie które oprozniaja sie przez samoistnie wytworzone przetoki) – gruzlicze zapalenie wezlow chlonnych (ostre. przetoki ropne twarzy i szyi – – – – – – – – – – – połączenie dwóch lub (rzadziej) więcej narządów powstające na skutek procesów patologicznych (również urazów). zlamania patologiczne. indukujace osteogeneze. dlugoutrzymujaca sie i okresowa unieczynniajaca przetoka wezlowo-skorna. Martwica tkanek miekkich: przetoki skorne. natomiast połączenia narządów wewnętrznych ze skórą nazywany przetokami zewnętrznymi (narządowo-skórnymi).75 mm – grubosc warstwy wszczepu alloplastycznego nie powinna przekraczac 10-krotnego przekroju pojedynczej granulki 72.25-1. Zastosowanie maja w: regeneracji przyzebia.

Pacjent opiera o nia brode i nos. skora jest ziemisto blada. B. zwrocony uszkodzona strona do kasety. zajmujac miesnie i skore policzka. mnogie ropnie narzadow miazszowych roznicowanie: martwica spowodowana zaburzeniami w krazeniu. dozylne podawanie glukozy z wit. leki nasercowe 20% konczy sie zejsciem smiertlenym (70?) 72. stałych uzupełnień protetycznych – patrz: zdjecia ssz – radiologia w traumatologii – pomocne w urazach szczek i kosci twarzy – w rozpoznawaniu.zdjęcia stawów skroniowo-żuchwowych . zwłaszcza niedostatecznej podaży białek (kwashiorkor) wrzecionowce i kretki saprofitujace w j u obraz kliniczny miejscowy: czarny pecherzyk na policzku (rzadziej ma dziaslach.okołowierzchołkowe . Promien glowny kieruje sie na kasete przez srodek karku do zwartch zebow przednich. Pacjent siedzi lub lezy na brzuchu. C. przebiegu procesu gojenia. nieprawidłowo położonych • ocena zasięgu zmian o. Pacjent siedzi lub lezy na brzuchu. nieprawidłowo położonych • ocenia niektórych typów złamań trzonu żuchwy • ocena guzów trzonu żuchwy – Wskazania do wykonywania zdjęć skrzydłowo-zgryzowych Poszukiwanie i ocena zasięgu ognisk próchnicy pierwotnej . wargach czy podniebieniu) wypelniony metna trescia. zwrocony uszkodzona strona do kasety. Uwidacznia galaz zuchwy wraz z jej wyrostkami – skosno-boczne zdjecie trzonu zuchwy w II projekcji Cieszynskiego – film poprzecznie do linii strzalkowe. boczne. szybko ulegajacy rozpadowi. opierajac o nia skron i galaz zuchwy (trzon nie przylega). ostra bialaczka. agranulocytoza leczenie: duze dawki antybiotykow i sterydow. zachlystowe zap pluc. Promien glowny kieruje sie wzdluz linii laczacej pkt znajdujacy sie o 2 palce ponizej kata zuchwy strony zdrowej i pkt przylozony w polowie wysokosci badanej zuchwy. jako badanie kontrolne oceny nastawienia odlamow. szczegolnie okolica brodkowa – skosno-boczne zdjecie galezi w I projekcji Cieszynskiego – kaeta ustawiona poprzecznie. wit. dochodzi do jej perforacji. Uwidacznia okolice kata i część trzonu – – . skośne . cierpiących na objawy niedożywienia. Proces patologiczny moze sie szerzyc na kosc.zdjęcia czaszki: p-a. dajacy owrzodzenie.Boczne czaszki-teleradiogramy patrz: zdjecie pantomograficzne Wskazania do wykonywania zdjęć zgryzowych Szczęka • ocena zębów zatrzymanych. które szerzy sie wglab tkanek i na obwod.zgryzowe . wezly chlonne powiekszone lub nie (-> zalamanie odpornosci) powiklania: zatrucie produktami rozpadu bialka.jarzmowej • niektóre patologie zatoki szczękowej Żuchwa • kamnica ślinianek • ocena zębów zatrzymanych. Opiera o nia kosc jarzmowa i policzek.skrzydłowo-zgryzowe Zewnątrzustne . przetaczanie krwi.pantomograficzne . zdjecia rtg – wskazania i przydatnosc w diagnozie Podział zdjęć ze względu na położenie kliszy podczas wykonywania zdjęcia Wewnątrzustne . jako zabezpieczenie prawne – zdjecie tylno-przednie zuchwy (karkowo-zebowe) – kaseta ulozona poprzecznie. wtórnej ocena poziomu kości wyrostka zębodołowego ocena stanu wypełnień.– – – – – – – – – moze byc wywolany przez niewielki uraz (przygryzienie policzka) zwykle dotyczy dzieci w wieku od 2 do 5 lat.wierzchołkowych • rozszczep podniebienia • guzy podniebienia • złamania k. Uwidoczniona jest cala zuchwa. Promien glowny wzdluz linii laczacej pkt tuz nad katem zuchwy strony zdrowej i srodek trzonu zuchwy strony badanej. powodujac wypadanie zebow i powstanie martwakow kostnych stan ogolny ciezki – T 40 stopni lub ponizej normy.3.

Promien wzdluz linii laczacej oba ssz.w. Potylica oparta o kasete. Promien glowny prostopadle do filmu. osocza i plynu miedzykomorkowego lub wody i elektrolitpw – wsytepuje po utracie 15-20% objetosci krwi krazacej (srednio ciezki). ocena brzegow oczodolow. niedostateczna sila tloczaca serca postacie: hipowolemiczny. Uwidacznia zewnętrzna i wewnętrzna warstwe zbita zuchwy oraz zeby w przekroju poprzecznym. Promien od kosci czolowej lu nasadzie jezyka. Uwidacznia trzon w okolicy kla i siekaczy – zdjecie zebowo-brodkowe – kaseta z filmem na brzegu stolu. jamy nosowej.modyfikacja metody Friedla. Kaseta na brzegu stolu. serce. Pacjent lezy lub siedzi – czubek nosa. trzonu kosci jarzmowej oraz luku jarzmowego. Chory siedzac wyciaga brode ku przodowi i opiera dolna powierzchnie brody i czesciowo szyje na kasecie. wstrzas – – – zespol objawow klinicznych wystepujacych wowczas. Uwidacznia podstawe czaszki. podparta klinem. Promien przez kostna część nosa prostopadle do filmu. prostopadle do kasety. Promien od ciemienia do kata zuchwy. Promien od potylicy do przednich zebow. wysuniety bardziej na zewnatrz. Uwidacznia – j. Ograniczenie krazenia w naczyniach obwodowych – centralizacja krazenia przyczyny: zmniejszenie objetosci krwi krazacej. oparzeniowy. urazowy. czolowych i czesciowo sitowia. dolu podskroniowego i wyrostka dziobiastego – pantomograficzne – boczne – jako 2 projekcja – 73. – Przegladowe zdjecie czaszki w projekcji bocznej – film ulozony poprzecznie. Promien gloewny wzdluz linii laczacej pkt poza katem zuchwy i powyzej niego z pkt w polowie wysokosci trzony zuchwy okolicu brodki. luki jarzmowe. watroba. izolowanych zlaman oczodolu – zdjecie metoda „Louisette” . kaseta – j. zatoki szczekowe – boczne zdjecie nosa – film rownolegle do nosa. zatoki szczekowej. Kaseta ustawiona skosnie do powierzchni stolu. Uwidacznia srodkowe pietro twarzoczaszki. Uwidacznia kosci twarzoczaszki w plaszczyznie strzalkowej – zast tez w ortodoncji do analizy cefalometrycznej – przegladowe zdjecie tylno-przednie z ekscentrycznym skierowaniem promienia – film wzdluz dlugiej osi ciala. zwiekszenie pojemnosci lozyska naczyniowego. Uwidacznia grzbiet nosa i jego boczne sciany – zdjecie osiowe nosa (czolowo-zebowe) – film poziomo miedzy zwartymi zebami. >60% nieodwracalny wstrzas . warga gorna na srodku kasety.– skosno-boczne zdjecie okolicy brodkowej w III projekcji Cieszynskiego – film ulozony poprzecznie. Promien glowny kieruje sie na okolice brodkowa od gornych siekaczy do brodki pod katem 45 stopni – zdjecie zgryzowe – flm ulozony poziomo miedzy gornymi i dolnymi zebami. pacjent siedzi z wysunieta do przodu broda. obrazowanie zmian pourazowych srodkowego pietra twarzoczaszki. Zuchwa: Promien kieruje sie od dolu przez dolna krawedz zuchwy wzdluz dlugiej osi zebow. Szczeka: promien od gory i bocznie przez srodek dolnego brzegu oczodolu lub koniuszek nosa – przegladowe zdjecie czaszki tylno-przednie – pacjent lezy na brzuchu. Uwidacznia kosci twarzoczaszki w plaszczyznie czolowej – przegladowe zdjecie czaszki przednio-tylne – chory lezy na plecach. pluca. Promien od szwu potyliczno-ciemieniowego do gornej wargi. septyczny. zlaman wyrostka dziobiastego. Promien skierowany jest od potylicy wzdluz linii laczacej otwor sluchowy zewnętrzny ze srodkiem grzbietu nosa. Uwidacznia przegrode nos i boczne sciany nosa w rzucie osiowym – zdjecie czaszki potyliczno-zebowe (polosiowe) – pacjent opiera brode o kasete.w. usta i brode. gdy autoregulacyjne miechanizmy ustroju nie sa w stanie zapewnic prawidlowego przeplywu krwi przez wazne dla zycia narzady i tkanki (mozg. Zast: badanie zatok szczekowych. Uwidacznia oczodoly. Zeby zwarte.1. nerki). 30-60% ciezki. zuchwe – osiowe czaszki II – pacjent. stycznie do powierzchni czola i przednich gornych zebow. kosci jarzmowe. 73. przyciskajac do kasety nos. pochodzenia sercowego. Uwidacznia podstawe czaszki i luki jarzmowe zdjecia zatok – zdjecie polosiowe w projekcji Watersa – uwidacznia zatoki przynosowe oraz szkielet czesci twarzowej czaszki w taki sposob aby unikac rzutowania sie na zdjeciu kosci podstawy czaszki. czolem i nosem oparty o kasete. oparty nia o kasete. nos na srodku kasety. kaseta obok glowy. anafilaktyczny. pochodzenia nerwowego. Pacjent siedzi lub lezy na brzuchu. Pacjent siedzi lub lezy z broda uniesiona ku gorze. usta i brode opiera o kasete. z powodu niewydolnosci nadnerczy wstrzas hipowolemiczny – wywolany utrata pelnej krwi. Uwidacznia oczodoly. Promirn od srodka grzbietu nosa do potylicy. Pacjent lezy na plecach lub siedzi. kosci jarzmowe wraz z lukami – osiowe zdjecie twarzoczaszki I – film porzecznie.

3 ml dozylnie. utrwalony wstrzas. tlen). wymioty. monitorowanie czynnosci zyciowych. tlen. tetno przyspieszone (120-130/min). konczyny zimne. swiad w okolicy twarzy i tulowia. zalozenie cewnika do pecherza moczowego i ocena godzinowego wydalania moczu. Leczenie powinno prowadzic do odtworzenia tkanki kostnej /oraz ozebnej. zrenice szerokie. zabezpieczenie dostepu do zyly 73. adrenalina 0. krwi) majace zdolnosc regeneracji. pozycja pollezaca. az do calkowitej niedroznosci drog oddechowych i utraty przytomnosci – zaburzenia ze strony ukladu krazenia: tachykardia.2. ozebnej. skora zimna pokryta potem. sinica. Tak przygotowany materialy wszczepia sie w przygotowane uprzednio miejsce. Cisnienie skurczowe niskie (70-80 mm Hg).– – – prowadzacy do zgonu obraz kliniczny: chory jest apatyczny. bezwiedne oddanie moczu – objawy dysfunkcji ukladu oddechowego: dusznosc. zapewnienie prawidłowej wymiany gazowej (intubacja. reaguje jedynie na bodzce bolowe. Rozwoj dzieki technikom inzynierii tkankowej zgodnej z zasadami biomimetyki inzynieria tkankowa zaklada ze w celu inicjacji sterowanej regeneracji tkanek i /lub kosci wszczepione rusztowanie jest fizycznie lub chemicznie wzbogacone w czynniki wzrostowe. obrzek naczynio-ruchowy – nudnosci. tracheotomia.1% adrenalina 0. odpowiednia technika zabiegu i zachowanie wlasciwych wskazan termin ten odnosi sie glownie do stosowania blon zaporowych (i materialow kosciozastepczych w GBR) – patrz pytanie o materialy przeszczepy . warunki osiagniecia sterowanej regeneracji: uzyskanie akceptacji biologicznej powierzchni. cytokiny. podskornie lub domiesniowo – objawy ze strony ukladu oddechowego – wezwanie pogotowia. strach.3. trwale uszkodzenia komorek i tkanek leczenie: opanowanie zrodel krwawienia zewnetrznego przez opatrunek uciskowy. zapobieganie kwasicy metabolicznej. zapobiezenie migracji komorek nablonkowych i lacznotkankowych dziasla. wargi blade.w. Podstawa do rozwoju tej techniki bylo zalozenie. pokrzywka. w wyniku ktorego dochodzi do calkowitej odnowy tkanek czynnosciowo i strukturalnie identycznych z utraconymi. na podobienstwo procesow embionalnych. + niskoczasteczkowy dextran celem zmniejszenia lepkosci krwi i poprawy warunkow mikrokrazenia wstrzas septyczny – patrz: posocznica wstrzas anafilaktyczny – napowazniejszy rodzaj reakcji alergicznej – wystepuje zwykle w okresie od kilu sekun do kilu minut po zadzialaniu alergenu – zaczyna sie od oslabienia. wskazania do GTR – – – – – sterowana regeneracja tkanek – zabieg ktorego celem jest regeneracja utraconych tkanek.3 ml. oznaczenie grupy krwi. stymulacja komorek progenitorowych. stala kontrola cisnienia i tetna. zmniejszenie przeplywu tkankowego – III – faza nieodwracalna. stabilnosc skrzepu i aghezja. rozsiane srodnaczyniowe wykrzepianie – zasady leczenia: j. blady. bolesne skurcze jelit. czyli proces biologiczny. dozylnie leki p-histaminowe. widoczna sinica obwodowa. zapewnienie przestrzeni dla regeneracji. rozlegle uszkodzenia tkanek – utrata krwi i zmiany reologiczne właściwości krwi które zaburzaja przeplyw w mikrokrazeniu po urazie – nadmierna krzepliwosc krwi. zyly szyjne zapadniete. uczucia niepokoju – objawy skorne: zaczerwienienie. zapobieganie zakazeniu wstrzas urazowy – odrebna postac wstrzasu hipowolemicznego – w jego powstaniu bierze udzial szereg czynnikow: bol. ze istnieja komorki progenitorowe (w kosci. przetaczanie czynnikow krwiozastepczych i elektrolitow. spadek cisnienia. rysy twarzy zaostrzone. skapomocz lub bezmocz 3 okresy: – I – pomimo niedoboru objetosci krwi i obnizenia cisnienia przeplyw przez tkanki i narzady jest sprawny dzieki dzialaniu mechanizmow wyrowanawczych – II – poglebiajacy sie spadek cisnienia. transplantacja 73. kolatanie serca. oddech szybki. przetaczanie krwi do uzyskania wartosci zapewniajacych prawidlowa czynność dostarczania tlenu. az do utraty przytomnosci i zatrzymania krazenia – najczestsza przyczyna zgodu: obrzek strun glosowych i niedroznosc drog oddechowych – postepowanie zalezy od ciezkosci objawow – tylko objawy skorne – leki p-histaminowe i 0. przyczepu lacznotkankowego na drodze osteoindukcji lub kondukcji. swisty.

wskazania do implantacji – – – bezzebie calkowite – szczegolnie zuchwie (min. min. dehiscencje – chirurgia endodontyczna – po resekcji. retencyjne (zakotwienie maksymalne – opor przeciw przesunieciu – szczegolnie u osob z brakami zebow trzonowych). 75.lub wieloscienne glebsze niz 5-6 mm – ubytki kosci w bifurkacji korzeni dolnych trzonowcow klasy II (ew. III i IV). 2 implanty + belka + proteza nakladowa oparta na wszczepach i blonie sluzowej.– – metody rekonstrukcji tkanki kosntej: – metoda tunelowa – wprowadzenie materialu w wytworzony tunel podokostnowy na wysokosci grzebietu wyrostka – chirurgiczne odsloniecie powierzchni kosci – wytworzenie plata s-o. torbiel naskorkowa 75. 6 w szczece + belka lub zaczepy kulkowe + proteza nakladowa oparta w calosci na implantach. anodoncja). oligodoncja. min. Przyjmuje sie ze ubytek kosci o wielkosci ponad 5 mm wymaga augmentacji w celu uzyskania prawidlowej odbudowy struktury kosntej. odtworczo-retencyjne (najpierw . nawiertow). mechaniczne przedluzanie powstajacej tkanki kostnej w wytworzonej celowo szczelinie zlamania i przy wykorzystaniu osteodystraktorow wskazania: – chirurgia periodontologiczna: – ubytki pionowe miedzyzebowe dwu.2. – rekonstrukcja defektow kostnych o roznej etiologii – nowotwory lagodne i zlosliwe powodujace ubytki kosci. – Osteogeneza dystrakcyjna – stopniowe. calkowite przykrycie ubytku membrana i jej unieruchomienie za pomoca pinow lub szwow resorbowalnych – blona powinna zakrywac caly ubytek i 2-3 mm poza. 5 implantow z zuchwie lub min. uniemozliwiajacych kosmetyczne uzupelnienie z zastosowaniem mostu. przygotowanie powierzchni kosci do umieszczenia przeszczepu (wykonanie otworow odzywczych. hemisekcji – odtworcza chirurgia stomatologiczna – w celu zachowania ciaglosci kosci lub zwiekszenia jej ilosci.1. w przypadku duzych szpar miedzyzebowych. gdy nie można wykonac protezy ruchomej ortodoncja – jako elementy odtworcze (hipodoncja. osteodysplazje – odbudowa kosci w wyniku urazu – zamykanie szczeliny rozszczepu – stany po cystektomii – wyplenienie ubytku kosci po ekstrakcjach w celu utrzymania niezmienionej formy wyrostka – po ekstrakcjach zebow zatrzymanych – zabiegi podniesienia dna zatoki – implantologia – wspomaganie gojenia tkanki kostnej wokół wszczepu – natychmiastowa implantacja (ale trzeba uzyskac pierwotna stabilizacje – conajmniej na odcinku 4 mm od dna zebodolu) – ubytki tkanki kostnej na policzkowej powierzchni wyrostka lub czesci zebodolowej szczeki lub zuchwy – chirurgia przedprotetyczna – podwyzszenie wyrostka zebodolowego w bocznym i przednim odcinku szczeki i zuchwy – membrana i przeszczep kosci – poszerzenie -//- 75. aplikacja przeszczepu w postaci wiorow lub bloku kostnego. 6 w szczece + proteza stala – most lub proteza zlozona uzupelniajaca braki zebowe i braki w obrebie tkanki kostnej i blony sluzowej czesciowe braki uzebienia – braki wolnoskrzydlowe (1 implant + oszlifowanie zeba wlasnego jako filaru + most. 2 lub wiecej implantow + most) – wyeliminowanie protezy ruchomej jako metody konwencjonalnej uzupelniania brakow wolnoskrzydlowych – odbudowa pojedynczego braku zebowego (implant + korona) – wyeliminowanie potrzeby szlifowania dwoch zebow sasiednich jako filarow mostu. calkowite pokrycie blony platem szczelne zaszycie – przykrycie i stabilizacja blonami zaporowymi resorbowalnymi lub nie – wymagaja reoperacji po 3-6 msc. 4 implanty w zuchwie lub min. braki w odc bocznych. repozycja plata. III) – ubytki kosci w trifurkacji korzeni gornych trzonowcow klasy II (ew. III) (ewentualnie z radektomia) – ubytki kosci w przebiegu recesji dziasel I i II klasy (ew.

do granicy śluzówkowo dziąsłowej. 76. operacja platowa Operacja płatem śluzówkowo – okostnowym (gingivoosteoplastica) zabieg chirurgiczny pozwalajacy. spowodowany zakazeniem wirusowym lub bakteryjnym. by odciąć jak najwięcej z wewnętrznego. polekowe. Ciecie pionowe nie może przechodzić przez środek brodawki i największa wypukłość zęba.jakko elementy kotwiace.influenzae. Nabłonek wewnętrznej ściany kieszonki oraz przyczep nabłonkowy wypreparowuje się przy pomocy skrobaczek i noży precyzyjnych. czynniki jatrogenne. po odpreparowaniu plata. Płat dziąsłowy należy nieznacznie skrócić w ten sposób.pneumoniae. rzadziej: inne gatunki paciorkowcow. Opracowanie płata pelnej grubosci (śluzówkowo – okostnowego) lub rozszczepionego (sluzowkowego). astma. Płat dziąsłowy odwarstwia się na tępo odsłaniając szyjki zębowe i brzeżną część zębodołu kostnego. S. neisseria. na uwidocznienie tkanki kostnej oraz utworzenie dostpeu do kosci i powierzchni korzeni zebow pozbawionych pokrycia kostnego wskutek procesu zapalnego toczacego sie w obrebie tkanek przyzebia. a jak najmniej z zewnętrznego brzegu dziąsła. zanieczyszczenie srodowiska. niedobor odpornosci.1. Od strony podniebienia rezygnuje się z cięć pionowych odsuwając brzeg dziąsłowy skrobaczką. leczenie zlaman wyrostka klykciowego zuchwy 76. naczynioruchowe.3.stan zapalny blony sluzowej wyscielajacej zatoki. Płat śluzówkowo – okostnowy znacznie skrócony uruchamia się i poszerza przez nacięcie okostnej. czynniki anatomiczne. S. plastyka wyrostka zebodolowego – patrz: chirurgia przedprotetyczna 76. Zastosowanie w zapalno – zanikowych postaciach periodontopatii [ zanik kości wyrostka zębodołowego sięgający 1/3 wysokości korzeni zębowych. lekko skośne [by było lepsze ukrwienie] na wyrostku zębodołowym o długości 1 – 1.5 cm. że dziąsło brzeżne odcina się aż do dna patologicznych kieszonek. moraxella catarrhalis.pyogenes. Usytuowany płat na wyrostku zębodołowym przyszywa się w przestrzeniach międzyzębowych. przewlekle zapalenie zatoki szczekowej (sinusitis maxillaris chronica) – – – – – zapalenie zatok . Ubytki i zachyłki kraterowate w tkance kostnej wygładza się i wyrównuje oszczędzając każdy odcinek kości zdolny do regeneracji. 76. przegród miedzyzębowych i międzykorzeniowych usuwa się doszczętnie w granicach tkanek zdrowych. W wymienionych przypadkach kształtuje się płat śluzówkowo – okostnowy jak w operacji płatowej z tym.2. Zapalenie przewlekle jest to przetrwaly proces chorobowy nie poddajacy sie leczeniu zachowawczemu i powodujacy blokade ujscia zatokowego z zaznaczonym uszkodzeniem blony sluzowej rozpoznajemy je gdy: – dorosli: 8-tygodniowy wywiad chorobowy lub 4 epizody nawracajacych stanow zapalnych w roku. Stosowanie omawianej metody powoduje znaczne wydłużenie klinicznej korony zęba. mukowiscydoza. Pod kontrolą wzroku usuwa się kamień poddziąsłowy i uszkodzony cement korzeniowy oraz doszczętnie wyłyżeczkowuje ziarninę. Następnie po uruchomieniu płata usytuowuje się go na wyrostku zębodołowym i przyszywa starannie we wszystkich przestrzeniach międzyzębowych. Przy pomocy zgiętych nożyczek usuwa się przerośnięte brodawki. alergiczny niezyt nosa. a uszkodzoną kość wyrostka zębodołowego. H. urazy. Powierzchnię szyjek i korzeni zębowych opracowuje się jak przy kiretażu. przerost migdalka gardlowego. paleczki G+/czynniki sprzyjajajce: przebyte zakazenia gornych drog odd. Operacja doszczętna dziąsła i tkanek kostnych wyrostka zębodołowego (gingivoosteoplastica radicalis) Cieszynski-Widman-Neumann Wskaznia: bardzo rozległych zmianach zanikowo – zapalnych aparatu zawieszeniowego zębów (periodontitis complicata). ciala obce . obrzeki blony sluzowej zapalne. zab hormonalne. zakazenia zebowe lub stan po usunieciu zeba.] Technika: wykonujemy cięcie poziome brzeżne przechodzące przez brodawki międzyzębowe oraz dwa cięcia pionowe. kazdy po conajmniej 10 dni z utrwalonymi zmianami obserwowanymi w TK – dzieci: 12-tyg wywiad lub 6 epizodow etiologia: S. Wskazania do tego zabiegu są ograniczone.aureus. Można go wykonywać przy pierwotnie bardzo szerokiej strefie dziąsła i głębokim przedsionku jamy ustnej. Kieszonki dziąsłowe i kostne podzębodołowe (pionowe) przekraczają głębokość 4 mm (periodontitis gravis) – wynik pionowego zaniku kości i uszkodzenie w obrębie furkacji. W przypadku operowania w okolicy bocznych zębów rezygnujemy z cięcia pionowego dalszego tworząc płat trójkątny. kolonizacja gardla przez paciorkowce grupy A. alergiczne. po leczeniu orto jako filary protetyczne) 75.3.

kaszel. guzy zlosliwe/niezlosliwe. z ziarniaków związkowych . sluzowa.[ punkcja lub wycinek ] .penicyliny.głównie w żuchwie w okolicy kąta.mikroskopowo – z komórek nabłonkowych ułożonych w gniazda . prosty b.torbiel zawiązkowa wapniejąca [cystis odontogenes calcifikans] . bol zebow. wypełniony treścią galaretowatą. zlamanie bezzebnej zuchwy 77. bol ucha.. VI. nowotwory lagodne Nowotwory i guzy wywodzące się z tkanek zębotwórczych o ŁAGODNE: . .leczenie usuniecie radykalne w granicy zdrowych tkanek . półpłynną. żeby ulegają rozluźnieniu i zmianie ustawienia . zapalenie zatoki jamistej i zatokopochodne zapalenie opon).2. 77. postacie: lity. Wskazania do otwacia zatoki: przewlekkle ropne zapalenei ze zmianami polipowatymi. nabłonkowej i mezenchymalnej. IV. zespol szczeliny oczodolowej gornej – porazenie n. operacja Rouge'a-Denkera. czolowej – przez zyly Brescheta -> guz Potta) leczenie zachowawcze: antybiotykoterapia (najlepiej celowana . ropien plata czolowego. powikłania oczodolowe (ropien oczodolu. pod uciskiem palca. podoponowy. rzadziej lity. zmniejszona wydolnosc fizyczna blona sluzowa ulega stopniowemu pogrubieniu i moze tworzyc przerosty polipowate.1.– – – – – – – – – – objawy duze: bol lub uczucie ucisku i rozpierania w obrebie twarzy. badania alergologiczne i ocena cytologiczna wymazu z nosa (komorki naplywowe – eozyno-. .gruczolakoszkliwiak [ adenoameloblastoma] . które dodatkowo zaburzaja przeplyw powietrza przez nos oraz drenaz i wentylacje zatok proces chorobowy moze okresowo ulegac wyciszeniu rozpoznanie: TK w oknie kostnym.włókniakozębiak szkliwiakowy [ fibrocementoma amelobalsticum] .postacie: a. Operacja Caldwell-Luca (okno w dole nadklowym -> rewizja zatoki -> wyciecie zapalnie zmienionej blony sluzowej -> przeplukanie -> utworzenie ujscia w przewodzie nosowym dolnym) lub FESS (funkcjonalna chirurgia endoskopowa nosa i zatok przynosowych – udroznienie ujscia). wykrywany przypadkowo na RTG . ciala obce 77. śluzaki.włókniak szkliwiakowy [fibroma ameloblastikum] .RTG: korzenie w obrębie guza są zresorbowane. barwnikowy niemowląt – do 1 r. linkozamidy. ropna lub sluzowo-ropna wydzielna w jamie nosowej lub jej splywanie po tylnej scianie gardla. V1). wysłany cienka wyściółką bez torebki. sennosc.makroskopowo – gąbczasty. oslabienie lub utrata wechu objawy male: bol glowy. fetor ex ore objawy ogolne malo nasilone i malo charakterystyczne – zmeczenie.zębiakoszkliwiak [odontoameloblastoma] .ż. lub listewki zębowej. zmeczenie.rośnie powoli. w szczęce. makrolidy 2-3 tyg).różnicowanie: torbiele.zębiak [odontoma] z tk. eliminacja alergenu leczenie chirurgiczne – przywrocenie optymalnych warunkow drenazu i wentylacji.powoduje resorbcję kości [złamania patologiczne]. kortykosteroidy.może utrudniać wyrzynanie zębów stałych lub ich nie prawidłowe ułożenie. obrzek powiek. zapalenie ropne bez zmian na rtg nie ustepujace mimo systematycznych punkcji (8-10). leki obkurczajace blone sluzowa. wielokomorowy. . rośnie powoli 1.jest to nowotwór nabłonkowy . zamkniecie przetoki.zebiniak [dentinoma] .nabłonkowy guz zebopochodny wapniejący [tumor epithelialis odontogenes calcifikans] .etiologia związana z pozostałością narządu szkliwotwórcz.szkliwiak [ameloblastoma]  [PÓŁZŁOŚLIWY] – najczęstszy guz zębopochodny. rośnie szybko. nie dając objawów. cefalosporyny. jednokomorowy .zwykle torbielowaty. regularne plukanie jam nosa NaCl – oczyszczenie blony sluzowej z zalegajacego sluzu i poprawia warunki drenazu. maja skłonność do nawrotów . III. neutrofile). jest otorebkowany i nie wrasta do szpiku c. torbiel. najczęściej rozwija się podczas drugiego zabkowania. ziarniniaki. wielokomorowy porównywany jest do baniek mydlanych lub plastra miodu . rozdraznienie. szaroróżowy. zatkanie i uczucie zwiekszonego cisnienia w uchu. badanie endoskopowe jam nosa i nosowej czesci gardla powiklania wewnątrzczaszkowe (ropien zewnatrzoponowy. sz. gruczolakoszkliwiak . jamisty guz. sz. uwypukla się w przesionku j. ustnej . zapalenie tkanki kostnej (kosci szczekowej – odzebowe. niedroznosc nosa. ropien mozgu. chrzęst pergaminowa ty. z wysp Malasseza.

tworzy ubytki osteolityczne. drobne. dziąśle. nie niszczy korzeni zębów .rośnie rozprężająco niszcząc kość * dysplazja około wierzchołkowa kostninowa [ dyspasza periapikalis cementalis] * kostniwiak olbrzymi [ cementoma gigantoformis] ~ leczenie – usunięcie zmiany z pozostawieniem zębów. może naciekać. rozrasta się w postaci płatów. ma szypułę lub szeroka podstaw. molle] – zbudowany z tkanki łącznej i nabłonka szkliwneg. rośnie powoli. uciskając nerwy. wargi .powstaje najczęściej na drażnionej wardze dolnej .najczęściej w przednim odcinku wyrostka zębodołowego i przegrody nosa oraz w zatokach obocznych nosa . języku. . ŁAGODNE . później ulegają zaciemnieniu ze strefa przejaśnienia wokoło  Może przypominać ziarniniak okołowierzchołkowe * włóknika kostniwiejący [ fibrocementoma calcificans]. przejaśnienia.] . chyba.może dochodzić do znacznych rozmiarów. zbudowany z komórek gwiaździstych i fibroblastów .wzrost powolny.kostniak [osteoma]– zbudowany z kości zbitej lub gąbczastej . szarawy.z tk. nie daje przerzutów . przemieszcza zęby.brodawczak [papilloma] – zbudowany z nabł. wielowarstwowego płaskiego.częściej w żuchwie. guza szczęk.diagnostyka: RTG . lekach p-padaczkowych.są twarde.leczenie: wyłuszczenie z torebką * zębiak twardy [odontoma durum] – zbudowane z zębiny.włókniak [fibroma] – posiada łącznotkankową torebkę.na RTG: nieregularne zwapnienia. może powodować nerwobóle [ucisk] . z licznymi przegrodami .guz barwnikowy 2.śluzak [myxoma] [PÓŁZŁOŚLIWY] – rzadko.przejaśnienia w okolicy wierzchołka. wewnętrznej powierzchni żuchwy . Guzy tkanek miękkich jamy ustnej – z nabłonka pokrywowego A.różnicować: dysplazja włóknista.. że są w rozpadzie zgorzelinowym to je usuwamy . Guzy tkanek miękkich jamy ustnej – pochodzenia mezenchymalnego A. * kostniwiak łagodny[ cementoma benignum]. powodują nerwobóle * dzielimy na: kostniaka wewnątrzkostnego i zewnątrz kostnego * leczenie: chirurgiczne .leczenie: wyłuszczenie wraz z zębem w sąsiedztwie którego się znajduje. różowe zabarwienie.leczenie – usunięcie z marginesem . sklepieniu czaszki. otoczony torebką łącznotkankową . na podniebieniu. nieraz z zaznaczonym rogowaceniem wyrasta kalafiorowato ponad błonę śluzową. bezbolesny. może być miękki lub twardy.leczenie  chirurgiczne . ścieńczenie i zatarcie ścian kostnych .ż. utrudniając wyłuszczenie.gruczolak [adenoma] – z nabł.chrzęstniak [chondroma]  [PÓŁZŁOŚLIW] – posiada torebkę łącznotkankową. włóknista. wokół zęba z martwą lub żywą miazgą . dobrze odgraniczone od otoczenia.miękki.na RTG: przejaśnienie [niedojrzałe]. szkliwiak . . albo usunięcie z marginesem [1 cm] 3. ŁAGODNE . później zaciemnienie z obwódką. Nowotwory i guzy wywodzące się z tkanek szkieletowych A. podniebieniu twardym.w kości żuchwy. pojedynczy lub mnogo . gruczołowego.rozwija się z okostnej wyrostka zebodołowego . galaretowaty . gdy z tym nabł rozrasta tkanka łączna. dziedziczne .w zab.włókniakowatość dziąseł [fibromatosis diffusa gingivae] – zmiana zajmuje całe dziąsł . i złogi cementu które wytwarza . gładka powierzchnia. może osiągać w kości duże rozmiary utrudniając żucie [między 20-30 r. zniekształca kość. szczeki. hormonalnych. wypełniony płynem z licznymi drobnymi ząbkami . cementu i szkliwa * zebiak miękki [o. zaciemnienie tkanek miękkich. otoczony torebka łącznotkankową.włókniak zębopochodny [fibroma odontogenes] .kostniwiaki [cementomata] – częściej w żuchwie. wrasta do szpiku kostnego. podniebieniu.w obrazie histologicznym tk. mezenchymalnej. ziarniniak naprawczy.włókniak kostniejący . ŁAGODNE .najczęściej na policzku. powstaje włókniako gruczolak 4.śluzak [myxoma]  [PÓŁZŁOŚLIWY] . uszypułowany.leczenie: częściowa resekcja kości. policzku. jest twardy. * zębiak mieszany [ odontoma mixtum] * zębiak złożony [ odontoma compositum] – twór torbielowaty. bezobjawowy.

zbudowany z komórek o silnie ziarnistej cytoplazmie.na RTG: pojedynczy ubytek o wyglądzie torbieli. rzadziej na wargach.leczenie: wycięcie z marginesem zdrowych tkanek a w przypadku n. twardy nie powodują zaniku kości. zbudowany z komórek Schwanna. ścieńczenie istoty korowej. w śliniankach. drażnienie przez wadliwe uzupełnienia protetyczne o wrodzony – jest guzem wczesnego niemowlęctwa. wystepuje w tk. niebolesny. miękki . okrągłe.powodują zanik kości wyrostka[różnicować z rakiem dziąsła] . leczenie przez wyłuszczenie .naczyniak krwionośny [haemangioma] .postępowanie: cięcie soczewkowate z niewielkim marginesem. w ju – na jezyku . podskórnej w przebiegu nerwów . nie ma torebki .guz Abrikossofa – rzadko.nerwiakowłókniak [nero fibroma] – pojedynczy.często przyczyną – urazy podczas żucia. przyzębica * leczenie : radykalne usuniecie chirurgiczne .gruczolak [adenoma] – kulisty. brak odczyny odokostnowego . . elastyczno-twardy.ziarniniak kwasochłonny –pojedyńcze lub mnogie zniszczenia w obrębie kości w czaszce. rzadko w żuchwie i szczęce [ najczęściej na wyrostku lub trzonie kości] * brodawki ulegają obrzękowi i owrzodzeniu na dnie jest łatwo krwawiąca ziarnina. zawiera płyn dlatego objaw chełbotania.ziarniniak szczelinowaty – przy noszeniu jednej protezy dłużej niż 5 lat . rozsiany. usuniecie przez wyłuszczenie ~ kwasochłonny [onkocytoma] – otorbiony. niebolesny . wargi. ubytki. . otorbiony guz. wywodzi się z m.najczęściej u dzieci w okresie wymiany uzębienia .leczenie operacyjne .chrzęstniak [chondroma] .mięśniak prążkowanokomórkowy [ rhabdomyoma] – rzadko w obrębie twarzy. zbudowany z komórek przewodów. kalafiorowa te. mnogi. poprzecznie prążkowanych.nadziąślak – epulis – guz wywodzący się z ozębnej. rośnie powoli.guz ciążowy – podobny do nadziąślaka. nie jest przyczyna ozębna . pojedynczy tylko zanik brzegu wyrostka zebodołowego o olbrzymiokomórkowy [epulis giganotocellularis] – uszypułowane lub na szerokiej podstawie.uszypułowane lub na szerokiej podstawie . szkliwiak. otorbiony guz o budowie torbielowatej. olbrzymiokomórkowego wraz z kością. podcinamy błonę śluzową [mobilizujemy tkanki]  szycie 5. powoli rośnie. głęboki kiretaż. kamień.wywodzi się z osłonek nerwowych. o gładkiej powierzchni.guz z komórek surowiczych .zlokalizowany na dziąsłach [okolica C i I] .naczyniak chłonny . miękkie uszypułowane. podniebienia . choroba Recklinghausena . eksfoliacja kości.kostniakochrzęstniak [ osteochondroma] . którego przyczyna jest zła higiena jamy ustnej tylko w odcinkach uzębionych . zniszczenie wyrostka zębodołowego.może powodować rozchwianie zębów i ich przemieszczenie .leczenie – chirurgiczne w granicach zdrowych tkanek . działanie lityczne obejmuje kość i tkanki zęba * na RTG: nieregularne osteolityczne ubytki kości. rzadko ulega zezłośliwieniu . elastyczne. odtworzenie ubytku kostnego o ziarninowy – krwawiący. miednicy.. zwykle na języku. ciemnej barwy.uszypułowany. sino czerwone. niebolesne o włóknisty – bladoróżowy. Guzy ślinianek -nowotwory niezłośliwe pochodzenia nabłonkowego: . ulegające owrzodz. języku . ruchomy.na języku jest gładki i elastyczny. .tłuszczak [ lipoma] – może być w miejscu nie zawierającym tkanki tłuszczowej. zbudowany z dojrzałej tkanki w błonie śluzowej dziąseł. zebrach. zapalenie kości.mięśniak gładko komórkowy [ leimyoma] – brodawki jezyka . łatwo krwawiące.występuje w błonie śluzowej policzka. czasami włóknisty. korzenie zębów zawieszone jakby w powietrzu * różnicowanie: guz Ewinga. nieregularny kształt.leczenie: wyłuszczenie guza bez uszkodzenia torebki * jednopostaciowy ~ limfatyczny [guz Warthina] – zwykle w przyusznicy.

węglowodory aromatyczne . arsen.LECZENIE: . bruksizm. rozprężająco. brak witaminy A i B.prądy galwaniczne .l.oparzenia . roznicowanie.przyspieszenie procesu + owrzodzenie.. uczucie napięcia .l.nie daje dobrego rokowania . stany przednowotworowe blony sluzowej jamy ustnej – rozpoznanie. prądy galwaniczne.wyróżniamy: *leukoplakię [rogowacenie białe] – ograniczone.zachowawcze I i II stopień. palenie tytoniu. o powierzchni nierównej z bruzdami przypomina mozaikę III – wykwity [tarczki]. powoduje asymetrie twarzy . nieregularny kształt.to zmiana patologiczna. . zlamanie korony zeba w czasie urazu 79. różnej wielkości zmętnienie. najczęściej w przyusznicy.2.niedobór witamin B  nadżerki i owrzodzenia  egzogenna: . z czerwonymi plamkami wielkości łebka od szpilki .etiologia: drażnienie mechaniczne.l. mrowienie. wrzodziejace zapalenie jamy ustnej 79.leczenie – usunięcie w granicach zdrowych tkanek 77. uczulenie na materiały stomatologiczne. owrzodzenia. kostną.biopsja . tk.klasyfikacja wg Thoma: I – rozlane zmętnienie gładkiej błony śluzowej II – ograniczone. na błonie śluzowej warg. porażenie n. leczenie . 78. i proces zapalny .chirurgiczne III i IV stopień – usunięcie i mobilizacja otaczających tk. najczęstszy guz. usunięcie czynników drażniących [palenia].etiologia: endogenna: .drażnienie mechaniczne [ostre brzegi zebów. [ewentualnie wargi górnej] wywodzi się z nabłonk. kwas foliowy] . włóknista.l. dna jamy ustnej . podniebienia twardego – u palaczy tytoniu.3. ropien podzuchwowy 78. biało szarawe zmiany błony śluzowej. nieco uniesione nad poziom. zaburzenia wewnatrzwydzielnicze . otorbiony.lokalizacja: błona śluzowa policzków na wysokości zgryzu.niedobór witaminy A hipoplazja i atrofia nabłonka . języka i podniebienia twardego . czerwieni wargowej – wyniosłe.2. C. chrzęstną. rożnej wielkości białe plamy na błonie śluzowej .w utkaniu spotykamy nabłonek przewodów.rośnie powoli. niedokrwistość. twarzowego  zezłośliwienie .kriochirurgia. z nadżerkami . pobliżu kątów ust. B2.palenie tytoniu . skóra nad nim przesuwalna. przewodów . odgraniczony. zmiany brodawkowate. D3. witamina A.barwniki. na początku zgrubiała błona śluzowa. pierwsza pomoc w zlamaniach 78. kamień. Fe.1. języka – najczęściej na grzbiecie języka.3. białe. ograniczone. wskazania zapalne i niezapalne do usuwania zebow 78.nowotwór półzłośliwy * gruczolak wielopostaciowy [tumor mixtus] – guz mieszany. ostro odgraniczona od otoczenia IV – twarde wyrośla. nieprawidłowe uzupełnienia protetyczne] . PP.objawy: ból. na podłożu której może się rozwinąć nowotwór złośliwy . ścieńczała jak i śluzówka .1. śluzową . z pęknięciami i naciekami zapalnymi. 79. otoczony podnabłonkowym naciekiem zapalnym . .kulisty.

badanie cytologiczne – pobranie wymazu ze zmian powierzchownych błony śluzowej. po oderwaniu nawracają. 80. języka lub warg * brodawczak rogowaciejący [papilloma keratoticum] – najczęściej na wardze dolnej.1.leczenie: witaminy B.najczęściej prowadzi do raka kolczystokomórkowego Stany przedrakowe diagnozujemy: . gruźlica] * róg skórny . jeśli > 7 dni należy pobrać materiał do badania histopatologicznego i leczyć wg rozpoznania. miejscowe wskazania do ekstrakcji 80.w miejscach narażenia atmosferycznego [ręce.3. wyniosłe.wyniosły. ograniczone/rozlane . usuwany chirurgicznie z marginesem tkanek . podlegają drażnieniu  należy usunąc i zbadać histopatolog.leczenie: chirurgiczne usunięcie w okolicy zdrowych tkanek * brodawczakowatość kwitnąca [ papilomatosis Florida] * przewlekłe złuszczające zapalenie gruczołów wargi dolnej * liszaj płaski Wilsona – rumieniowe grudki w formie koronki na śluzówce policzków. przetok. owrzodzeń. w okolicy otworów naturalnych. ograniczone rogowacenie skóry w obrębie twarzy i głowy [za uszami] .przewlekłe zanikowe zapalenia skóry z nadmiernym rogowaceniem . . tarczki na języku. różowe.najczęściej jako pojedyncza zmiana.najczęściej w dolnej okolicy skóry twarzy. brązowe ogniska. PP.leczenie przez wycięcie i pokrycie przeszczepem skóry i maści ochronne z witaminą A *skóra pergaminowa barwnikowa – wyniosłe. większa odczynowość na UV .miejscowe zwyrodnienie skóry z nieprawidłowym rogowaceniem.2. rzadziej twarzy . wynik: „-” – zabarwienie błony śluzowej na brązowo „+” – zabarwienie błony śluzowej na żółto [ mało komórek glikogenu w komórkach rakowych] . poparzeniowe przewlekle drażnione.usuwamy go z marginesem tkanek * dermatozy . łatwo ulegający oderwaniu . śródnaskórkowe. pokryte masami rogowymi. nieregularna koloru brązowo-czerwonego .znamiona nieowłosione. * choroba Bowena – śródnaskórkowa postać raka kolczysto komórkowego . PP. plamiste. dłoni. spowodowane nieodpowiednim odżywianiem . twardy guzek. podniebieniu i okolicy języczka. leczenie poprzez usunięcie * zmiany popromienne * zmiany barwnikowe – znamię brzeżne. obrączki. brązowe. z niedokrwistością. sterydy * zespół Plummera Vilsona – powstaje na skutek niedoboru żelaza. twarz] .rodzaje: zawodowe [arsenowe].* erytroplakia [rogowacenie czerwone – Queyrata] – rogowacenie + plamiste i lśniące zaczerwienienia błony śluzowej policzków.5-1 cm * przewlekle stany zapalne [kiła. częściej u kobiet w okresie przekwitania . łuszczące się .leczenie: chirurgiczne wycięcie = krioterapia * rogowacenie starcze – prowadzi do raka kolczysto komórkowego .biopsją z badaniem histopatologicznym * oligobiopsja – pobranie materiału drogą punkcji z wnętrza guza * biopsja wiertarkową – wiertłem trepan * wycinek . zanikiem błony śluzowej.lokalizuje się na skórze w okolicy tułowia. wyciąć w granicy 0.próba jodową Schillera – pędzlowanie roztworem nalewki jodowej. płyt z torbieli 79. leczenie chirurgiczne . popromienne. podeszwy stóp.leczenie: witamin B.znaczne. Fe * owrzodzenia [odleżynowe] – leczenie przyczynowe. mieszane  czerniak . brakiem łaknienia. przewlekle zapalenie kosci – pierwotnie/wtornie przewlekle. ropien podzuchwowy 80.leczenie przez wycięcie * blizny – popromienne.

Wykrywane przypadkowo – suche – przebiega bezobjawowo. wytworczej lub suchej – przebiegaja one bez lub ze slabymi objawami klinicznymi. pogrubieniem kosci. ktora dorga metaplazji przeksztalca sie w tkanke kostnawa i kostna – charakterystyczne jest pogrubienie kosci powstale w wyniku nadmiernej odbudowy kostnej pierwotnie przewlekle – wsytepuje w przypadkach zakazenia malo zlosliwa flora przy dobrym stanie ogolnym chorego – przebieg kliniczny charakteryzuje sie nieznacznym nasileniem objawow klinicznych. niewielki obrzek tkanek miekkich i odczyn wezlow chlonnych. rozlane – wywolane malo zlosliwa flora przy duzej odpornosci ogolnej i miejscowej chorego – objawy kliniczne malo zaznaczone – wytworcze – przebiega bezobjawowo przez wiele lat. ktora z czasem otacza sie torebka lacznotkankowa. a w otoczeiu martwaka tworzy sie nowa tkanka kostna – z czasem martwak ulega przebudowie. ropowica – zakazenie tkanek szerzace sie przez przestrzen przygardlowa do srodpiersia. utrudnione wyrzynanie zebow. Powoduje sie nieznaczne poszerzenie obrysu kosci w zasiegu zmian zapalnych. rezonans – badanie radiologiczne – 4 okresy . Ubytek kostny wypełniony jest ciemnoczerwona rozdrobniona tkanka kostna. uplynnieniu lub wydzieleniu – po wydzieleniu lub usunieciu martwaka jama kostna wypelnia sie tkanka ziarniniowa. Przypadkowo wykonane zdjecie rtg ujawnia zageszczenie struktury kostnej – wysiekowe – w okolicy ogniska zapalnego pojawiaja sie nieznaczne bole. ktora potarta miedzy palcami wydaje odglos podobny do chrzestu. brak zawiazkow zebow. bolami i tworzeniem sie czynnych przetok ograniczone – wystepuje w postaci wchlaniajacej (ziarniniak). mozliwosc metaplazji w miesaka rozpoznanie: – badanie przedmiotowe – badanie podmiotowe – dodatkowe badania – badanie krwi – wzrost liczby leukocytow z przesunieciem ich obrazu w lewo. Zapalnie zmieniona kosc resorbuja osteoklasty. Ognisko zapalne nie jest zwiazane z zebami i otoczone jest niezmieniona tkanka kostna. W nielicznych przypadkach – zniekształcenia kosci – martwicze suche – okreslane jako „pseudo-Paget”. a ognisko zapalne zwykle jest niewielkie i ograniczone – wchlaniajace – z powodu zakazenia kosci flora bakteryjna zgorzelinowej miazgi zeba = ziarniniak korzeniowy. a tresc ropna zawiera często martwaki – rownolegle ze zniszczeniem kosci rozpoczynaja sie procesy odtworcze – wokół martwaka pojawia sie tkanka ziarninowa. rozfragmentowaniu. a w jej miejscu pojawia sie tkanka ziarninowa. nawroty.– – – – – – wtornie przewlekle – zejscie niedostatecznie leczonego ostrego zapalenia kosci – przebieg choroby ujawnia sie tworzeniem licznych przetok na wyrostku zebodolowym. Wykazuje zageszczenie struktury beleczkowej kosci – scyntygrafia. Dochodzi do ograniczonego zageszczenia struktury kostnej. Wykrywane przypadkowo – wytworcze – powstaje gdy w zapalnie zmienionej kosci nastepuja nadmiatr czynnosci osteoblastow. zniekształcenia szczeki. nieprawidłowosci zebowe. ziarnina. Okresowo u chorych wystepuja stany podgoraczkowe. ktora oddziela go od niezmienionej zapalnie kosci. Wystepuje w wieku dzieciecym. bole i obrzek tkanek miekkich oraz ujawnia sie pogrubienie kosci powiklania ogolne i miejscowe zapalenia kosci – toksyczne uszkodzenie miesnia sercowego i nerek w wyniku dzialania baterii i toksyn – zakrzepowe zapalenie zyl twarzy – posocznica. Etiologia nieznana – przebyte choroby zakazne. okresowym zaostrzeniem sie objawow ujawniajacych sie stanami podgoraczkowymi. przyspieszone OB – badanie moczu – obecnosc bialka – badanie bakteriologiczne – badanie morfologiczne – nacieczenie drobnokomorkowe szpiku i zaczopowanie naczyn. zesztywnienie ssz – patologiczne zlamania zuchwy. wykrywane przypadkowo. tomografia. niedorozwoj szkliwa. Umozliwia ocene stanu okostnej – wazne dla procesu reparacji. przez przestrzen skrzydlowopodniebienna do zatoki jamistej i opon mozgowych – zaburzenia wzrostu zuchwy.

czas trwania choroby 5-12 dni. Modyfikacja Obwegessera – wprowadzenie do ubytku kosci otaczających tkanek miekkich – okostna. „kosc marmurkowata” okres naprawczy – rownolegle z procesem niszczenia i tworzenia martwakow rozpoczynaja sie procesy wytworcze – zageszczenie struktury.2. unieruchomienie rozchwianych zebow. – szerokie naciecie naciekow zapalnych tkanek miekkich – wylyzeczkowanie zmian kostnych – usuniecie martwakow – sekwestromia – w zależności od wielkosci i usytuowania przetoki przeprowadzamy zabieg od strony j u lub z ciecia zewnatrzustnego. Usuwa sie zewnętrzna blaszke zbita. niejednolity „pstry” obraz kosci. W j u ciecie przez ujscie przetoki. a jej zakaźność jest bardzo wysoka. okres zarażalności zaczyna się 2–4 dni przed wystąpieniem objawów i trwa 7–9 dni po ustąpieniu. Po wypreparowaniu przetoki i dojsciu do kosci ubytek kostny poszerza sie wiertlem. szybkosc procesu – osteodystrofie. paramyxoowirusy) jest najczęściej wystepujacym wirusowym ostrym zapaleniem slinianek.– – – – okres wczesny – brak zmian w obrazie rtg okres destrukcji – ogniska rozrzedzenia struktury kosci. Ubytek wypelniamy materialem kosciozastepczym. Partsch 2 82. Choroba szerzy się drogą kropelkową. świnka – – – – – – – nalezy do ostrych pierwotnych zapalen slinianek nagminne zapalenie slinianki powstaje jako powiklanie zakazen wirusami o szczegolnym powinowactwie do slinianek – wirus swinki (RNA. zapobieganie martwicy tkanek – ograniczone wchlaniajace – leczenie tylko chirurgiczne – ograniczone wytworcze – nie wymaga leczenia – ograniczone suche – leczenie chirurgiczne – wysiekowe przewlekle – podobnie jak suche – martwicze – z powodu dlugotrwalego procesu prowadzi do zniekształcenia kosci i wymaga modelujacego zabiegu chirurgicznego – leczenie ogolne: antybiotyki o szerokim spektrum podawane ogolnie (podane do rany kostnej powoduja gromadzenie sie wysieku i opozniaja gojenie) – w zaostrzeniach – leczenie wspomagajace: dieta bogatobialkowa. okalajac ja cieciem wrzecionowatym. zmiejszenie cisnienia w kanalikach kostnych. ktoremu ulegaja wszystkie duze gruczoly slinowe jest choroba wieku dzieciecego (najczesciej dotyczy dzieci miedzy 6 a 8 r. dlutem lub kleszczami Luera. Tworzeniu nowej. zanik okres zageszczenia – martwaki (bezpostaciowe silnie wysycone twory. witaminy 80. choroba Pageta – rozni sie tylko etiologia z suchym martwiczym zapaleniem – dokladny wywiad.mogą zachorować również osoby starsze. niejednolite osteosklerotyczne zageszczenie jej struktury – – roznicowanie – ropien. Do zakażeń wirusem dochodzi najczęściej zimą i wczesną wiosną. odczyny okostnowe.) . . badanie bakteriologiczne (paget ma nieznana etiologie) leczenie: – usuniecie przyczyny – leczenie miejscowe chirurgiczne – usuniecie zeba przyczynowego. blona sluzowa lub skora. odslania kosc gabczasta. Po odslonieciu martwaka znajdujacego sie w trumience kostnej. kontrola zywotnosci co 3 msc. 82. GTR – patrz: wskazania i p-wskazania do GTR i materialy alloplastyczne 82. objaw Vincenta przemawiaja za zapaleniem kosci – zapalenie swoiste kosci i tkanek miekkich okoloszczekowych – badanie bakteriologiczne – guzy zlosliwe – badanie morfologiczne. ropowica – rozchwianie wiekszej ilosci zebow. zewnatrzustnie – wycinamy przetoke.z. osteosklerotycznej kosci i nawarstwianiu sie nowej kosci od strony okostnej odpowiadaja w rtg zgrubienie i nieregularnosc zarysow zuchwy.3. otoczone strefa przejaśnienia). ostra choroba zakazna okres inkubacji 2-3 tyg. usuwamy go razem z ziarnina i otaczajaca tkanka wloknista. o ile wcześniej nie chorowały ani nie były szczepione.1. . Zapewnienie swobodnego odplywu wysieku zapalnego. zaszywamy na glucho – w rozległych zapaleniach – odbarczenie kosci (dekortykacja) metoda Broscha.

skóra staje się napięta. zaczerwienienie przedsionka.często nie ma wycieku ale zmniejsza to wyciek. PM1.1. powieki dolnej. C. odczyn ze strony okolicznych węzłów . wargi gornej. elementem roznicujacym z innymi typami torbieli jest rogowacenie nablonka warstwy wewnętrznej mieszka torbieli – 2 x częściej w żuchwie (najczesciej w okolicy zeba madrosci). przed okresem formowania i mineralizacjinstruktur tkankowych – rzadka.obrzęk policzka. powinowactwem do tkanki nerwowej oraz powinowactwem do innych tkanek gruczołowych): dolegliwosci ze strony narzadow jamy brzusznej (zap trzustki). w znieczuleniu ogólnym (ze wzgledu na silny bol. okrężny ust . dziwacz wargi górnej .podwyższenie (max stezenie w 3-4 dobie choroby).przednia powierzchnia szczęki . powieki dolnej + górna. bocznej powierzchni nosa. spłycenie przedsionka w okolicy zęba przyczynowego. farmakologiczne 83. powyzej sklepienia przedsionka. nawadnianie. keratocysta TORBIEL PIERWOTNA [Cystis primordialis. zapalenie opn m-rdz i mozgu rozpoznanie: obraz kliniczny. ropien dolu nadklowego (abscessus fossae caninae) ROPIEŃ DOŁU NADKŁOWEGO [wypełniony tk. nastepnie dosc szybko rozprzestrzenia sie ku gorze do okolicy podoczodolowej . bolesny naciek tkanek miekkich pokrywajacych dol nadklowy . otoczkę . nie wystepuje rumien skory podwyzszona T. jarzmowy à nasila się obrzęk policzka. zwyrodnienie gronek miazszu. gamma-globulina 82. powiklania (Wirus świnki odznacza się dużym neurotropizmem tzn. 83. cięcie poziome w sklepieniu górnego załamka przedsionka nad I2. Objawy: . podwyższenie liczby limfocytów z towarzyszącym spadkiem ogólnej liczby leukocytów.ostry proces zapalny I2. wywiad (kontakt z osoba chora). wewnętrznego kąta oka. bólem głowy oraz uczuciem ogólnego rozbicia. p-zapalne. ograniczona mozliwosc wykonania) . niekiedy również podzuchwowych i podjezykowych. jarzmowy Przyczyny: . rozpoznawana jedynie histologicznie. leczenie: leki p-bolowe. nacieczenie połowy wargi górnej i tkanek otaczających dół nadkłowy . w przypadku zagrożenia powikłań dodajemy l.– – – – – – – zapalenie powoduje rozszerzenie drobnych przewodow wyprowadzajacych. nacięcie ropnia. charakterystyczne jest poczatkowo jednostronne. chełbotanie nie zawsze.m. rozwarstwiamy tkanki na tepo.powikłania : zapalenie zatoki jamistej.poczatkowo wykazuje cechy ropnia podokostnowego usytuowanego na przedniej powierzchni szczeki. ropień oczodołu . zapalenie jader (w 20% prowadzace do bezplodnosci).C.m. zasieg zmiany. bolesny obrzek.po przejściu zapalenia nad m. ma cienką ścianę.3. pozostawiajac w ranie saczek gumowy i drenujemy ropień [ w osłonie antybiotykowej]. w ciezkich przypadkach – steroidy. keratocysta] – torbiel nablonkowa. nieodwracalne uszkodzenie nerwu VIII. bol glowy. ze stanami podgorączkowymi. zebopochodna – rozwija się z resztek narządu szkliwo twórczego listewki zębowej – sklada sie z pojedynczych pecherzykow torbieli powstalych w wyniku zaburzen zachodzacych w nablonku szkliwnym listewki zebowej. jajnikow.roznicowanie: zebopochodne zapalenie zatoki szczekowej (punkcja dolu nadklowego) Leczenie: .m. wygładzenie fałdu nosowo-wargowego.PM1. a w konsekwencji nawracajace zapalenia\ objawy prodromalne: parudniowy okres złego samopoczucia.zły stan chorego. potem obustronne obrzmienie slinianek przyusznych. Po tym czasie pojawiają się typowe dla świnki objawy. ewakuacja tresci.leczenie przyczynowe (otwarcie komory zeba lub ekstrakcja).promieniujące. a niekiedy powieki po przeciwnej stronie . dreszcze. czerwona i lśniąca . łączna i tłuszczową] Ograniczenia: . wzrost T. oznaczenie poziomu p-cial. obejmuje tkanke laczna i tluszczowa. stezenia amylazy we krwi i moczu . silne bóle samoistne.

leki p-bolowe. Usunięcie zęba sąsiedniego może też być wynikiem występowania tzw. policzkowa. Max 2 -> zacma). o który opieramy dźwignię (drugi trzonowiec). pogarszajac warunki drenazu i uruchamiajac patomechanizm zapalenia zatok – na rtg – poziom plynu (tez w zlamaniach kosci jarzmowej jako objaw posredni zlamania) – objawy – patrz przewlekle zapalenie + podwyższenie T. erytromycyna. klindamycyna – dawka b-bojcza 600mg). nasada nosa. lecznicza). Punkcja (diagnostyczna. a nawet usunąć ząb. Dotyczy to głównie dolnych siekaczy. polipowate (tylko przewlekle) ostre: – pojedynczy epizod zapalny. Latwo szerzy sie na blone sluzowa zatok.2. uwapnione prawidłowo różnicowanie z guzem miejscowo złośliwym [szkliwiakiem]. rzadziej dwukomorowa zwiekszajac sie nie daje dolegliwości. Najczesciej przebiega jako rhinosinusitis – zapalenie blony sluzowej zatok przynosowych i jam nosa uogólnione zap wszystkich zatok – pansinusitis przyczyny: odnosowa (najczęściej). spedek odporności niezytowe (tylko ostre). Bliźniacza. nie pozostawiajac istotnych uszkodzen blony sluzowej – zazwyczaj w wyniku zakazenia gornych drog odd lub niezytu nosa o etiologii wirusowej lub bakteryjnej. krwiopochodna. zapalenie zatoki szczekowej – – – – – – – – – patrz: zapalenie przewlekle. zebopochodna podstawa rozwoju zapalenia jest konflikt ujsciowo-zatokowy (niedroznosc) – w wyniku zakazenia wirusowego. wykrywana przypadkowo może opuszczać jamę kostną i ma zdolność pączkowania – powstaje t. flora mieszana w zebopochodnym. punkcja. ortopedyczne nastawienie zlaman zuchwy 84.3. . zawiera gęsty płyn. dol nadklowy – zatoka klinowa – bol w okolicy potylicy – rozpoznianie: rtg (pantomograficzne. pobranie materiału do badania bakteriologicznego. sulfonamidy (Biseptol). zdjecie boczne – jako 2 projekcja). diafanoskopia (podswietlenie) wewnętrzna. zapalenie zebopochodne zapaleniem zatok nazywamy grupe schorzen o zroznicowanej patofizjologii. bakteryjnego. endoskopia.– – – – – – – osteosklerotyczną. wewnatrzzatokowa. wrodzona lub nabyte zaburzenia czynnosci blony sluzowej. leki obkurczajace blone sluzowa. używając nieodpowiednich zbyt szerokich kleszczy. zapalenie zebopochodne a niezebopochodne – zywotnosc zeba lub jego wrazliwosc na opukiwanie. Usuniecie przyczyny. gdy pansinusitis (dzieci do 10 r. srodkowa część czola – zatoka szczekowa: bolesne ujscie n podoczodolowego. satelitarna ma skłonność do nawrotów (20-60%) RTG – jedno lub wielokomorowość. który ustepuje po leczeniu zachowawczym. urazowa (także jatrogenna – niezaopatrzone polaczenie ustnozatokowe). Można też usunąć ząb sąsiedni. alergiczna. z torbiela zawiazkowa leczenie: doszczetne wyluszczenie z wylyczeczkowaniem podloza (zniesienie 1-2 mm kosci otaczającej jame ze wzgledu na istnienie malych torbieli satelitarnych) 83.2. grzybiczego (Mucor. tlenowa w niezebopochodnym 83. brzegi równe . Aspergillus). gdy powiklania. z przegrodami. Usuwając dolny ząb mądrości za pomocą dźwigni wtłoczonej między drugi a trzeci ząb trzonowy przy braku pierwszego trzonowca można zwichnąć. ropne. ropniak. kat oka. ogolne rozbicie. reakcja alergiczna. MR – gdy nowotwory. 84.[torebkę łącznotkankową].1. p-zapalne. ktorych cecha wspolna jest proces zapalny blony sluzowej zatok. zab w szczelinie zlamania 84. wysłana nabłonkiem wielowarstwowym płaskim zwykle jedno-. – Leczenie: antybiotyki (penicylina. zroślaków. oslabienie – sitowie – bolesne: ujscie n nadoczodolowego. TK – gdy guz. salicylany. w projekcji Watersa – p-a celowane na zatoki. powiklania wczesne i pozne po zabiegu chirurgicznym POWIKŁANIA W CZASIE I PO USUNIĘCIU ZĘBA I ICH LECZENIE Niezamierzone zwichnięcie lub usunięcie zęba sąsiedniego – powikłanie to może wystąpić z winy lekarza przez nieprawidłowe użycie niektórych dźwigni.z.

Usunięcie zęba sąsiedniego wraz z przegrodą międzykorzeniową i międzyzębową lub złamanie go na wysokości korzenia prowadzi do jego utraty. toteż w przypadku złamania guza szczęki pozostawiamy odłamane fragmenty kostne. W przypadku usunięcia zęba sąsiedniego bez złamania korzeni i bez zniszczenia przegrody międzykorzeniowej można wykonać replantację. Przy nieznacznym odłamaniu szkliwa należy wykonać rekonstrukcję korony zębowej za pomocą materiałów żywicowych. Usunięcie zęba z odłamanego guza szczęki nastręcza poważne trudności. W rękach niedoświadczonego lekarza szczególnie niebezpiecznym instrumentem jest dźwignia Wintera. Odłamanie blaszki kostnej wyrostka zębodołowego może nastąpić na skutek zbyt brutalnego usuwania zębów. Powikłanie to zdarza się najczęściej bez winy lekarza. zwłaszcza Beina oraz niezabezpieczenie tkanek miękkich przed ewentualnym obsunięciem się instrumentu. Uszkodzenie zęba przeciwstawnego – powikłanie to zdarza się najczęściej podczas usuwania dolnych zębów trzonowych. zwłaszcza w pierwszych 7 dniach po zabiegu. Odłamanie guza szczeki – powikłanie to zdarza się podczas usuwania górnych zębów trzonowych. Leczenie ran szarpanych tkanek miękkich jamy ustnej należy przeprowadzić zgodnie z ogólnie przyjętymi w chirurgii zasadami. o ile zachowane jest ich unaczynienie. podniebienia. Odsłonięcie miazgi jest wskazaniem do przyżyciowej amputacji czy ekstyrpacji oraz uzupełnienia protetycznego. zwłaszcza wielokorzeniowych. Powikłaniu temu należy przeciwdziałać przez odpreparowanle brzegu dziąsłowego za pomocą ostrej łyżeczki kostnej lub dźwigni Beina. kontrola radiologiczna. nasady języka lub dna jamy ustnej. wygładzeniu brzegu kostnego frezem lub łyżeczką kostną. poddziąsłowe ich wtłoczenie. Mimowolne usunięcie zawiązka zęba może nastąpić wskutek obejmowania zawiązków zębów stałych przez niezresorbowane korzenie mlecznych zębów trzonowych. Nieprawidłowe nałożenie kleszczy na ząb poprzez dziąsło prowadzi do powstania rany szarpanej. zwłaszcza przy użyciu dźwigni lub skrobaczek kostnych. a ząb unieruchomić szyną nazębną. Zachowanie prawidłowych stosunków anatomicznych w tej okolicy ma istotne znaczenie dla późniejszego protezowania. a w szczególności górnych zębów mądrości. Odłamany guz szczęki należy jak najszybciej unieruchomić płytką podniebienną na okres około 6 tygodni. ponieważ jednym z podstawowych warunków powodzenia tego zabiegu jest obecność obu sąsiednich zębów. Gdy jednocześnie występuje zapalenie tkanek okołozębowych lub zatoki szczękowej. Po większych obrażeniach tj. Szczególnie ważna jest okresowa kontrola gojenia rany. w zależności od wskazań wykonuje się: resekcję. unieruchomienie zęba. należy wyciąć zmiażdżone tkanki. podczas usuwania zębów trzonowych z pełnego luku. Leczenie polega na wszczepieniu zawiązka zęba stałego na powrót do zębodołu. Zachyłek zatoki szczękowej wpuklając się do guza szczęki powoduje znaczną pneumatyzację kości. Zwykle spowodowane jest błędną techniką. a w razie konieczności wykonać plastykę tkanek miękkich. Mimowolne usunięcie zawiązka zęba stałego – niezamierzone uszkodzenie lub usunięcie zawiązka zęba stałego może nastąpić podczas próby usuwania odłamanych resztek korzeniowych zęba mlecznego. gdy lekarz nie wykonuje ruchów wyważających. Nieprawidłowe użycie dźwigni. używana do usuwania korzeni zębów trzonowych w . zwłaszcza w szczęce.W przypadku zwichnięcia zęba należy wprowadzić go do zębodołu i unieruchomić za pomocą szyny nazębnej. Rokowanie w utrzymaniu tak replantowanego zęba jest problematyczne. lecz stara się ząb „wyrwać" z zębodołu. W tych przypadkach przyczyną odłamania blaszki kostnej jest duży uraz działający na stosunkowo cienką blaszkę kostną zewnętrzną. wskazane jest podawanie sulfonamidów lub antybiotyków. Może ono wystąpić z winy lekarza przy nieprawidłowym nałożeniu kleszczy na ząb poprzez wyrostek zębodołowy. Pozostawione odłamki i ostre brzegi kości należy usunąć. zaopatrzyć ranę szwami. kontrola radiologiczna i okresowe badanie żywotności zęba. a ząb stały wykłuwa się prawidłowo. tzn. Po usunięciu korzeni zęba ranę tkanek miękkich należy zabezpieczyć szwem w celu stworzenia odpowiednich warunków do powstania skrzepu i jego organizacji. gdyż zawiązek zazwyczaj nie obumiera. co zmniejsza jej odporność mechaniczną. policzka. replantację lub uzupełnienie protetyczne. W razie złamania zęba przeciwstawnego na wysokości szyjki lub korzenia. Mimo obiektywnych trudności zabieg ten należy wykonać. Przyczyną odłamania guza szczęki może być również zanik szpary ozębnowej górnego zęba mądrości wskutek przewlekłych procesów zapalnych. jednocześnie zabezpieczając lewą ręką odłamany guz. Po rozdzieleniu korzeni usuwa się je ruchem obrotowym. Uszkodzenie tkanek miękkich. Wskazane jest okresowe badanie żywotności zęba. wargi. Postępowanie polega na usunięciu ruchomego odłamka kostnego. a w razie potrzeby leczenie kanałowe. zwłaszcza gdy złamanie nastąpiło przed zwichnięciem zęba. złamaniu korony zęba z odsłonięciem zębiny obowiązuje leczenie zachowawcze. Złamanie żuchwy może być spowodowane nieumiejętną pracą instrumentami. Opisywane powikłania występują bardzo rzadko i dlatego wykonywanie rentgenogramu przed każdym zabiegiem jest niecelowe. Rokowanie jest na ogół dobre. Ścisłe złączenie korzenia zęba z otaczającą kością w wyniku przewlekłych procesów zapalnych powoduje często odłamanie blaszki kostnej wyrostka zębodołowego. Przestrzeganie zasady atraumatycznego usuwania zębów ma w tym wypadku szczególnie doniosłe znaczenie. prowadzi często do uszkodzenia błony śluzowej wyrostka zębodołowego. odpowiedni dobór kleszczy oraz właściwe.

silny ból w obu stawach skroniowo – żuchwowych. która zapewnia zwiotczenie mięśni żwaczy. długie i zakrzywione korzenie usuwanego zęba mogą przyczynić się do złamania żuchwy. gdy korzeń tkwi w świetle otworu. co pozwala na swobodne wprowadzenie główki stawowej do dołu stawowego. Jednostronne zwichnięcie żuchwy. Szerokie połączenie jamy ustnej z zatoką szczękową. Uszkodzenie pęczka naczyniowo – nerwowego w kanale żuchwy następuje na skutek zbyt brutalnego operowania instrumentami podczas usuwania korzeni w okolicy kanału żuchwowego (szczególnie niebezpieczna jest dźwignia Wintera). Postępowanie polega na nastawieniu żuchwy. mobilizacji – przez podcięcie okostnej – płata śluzówkowo – okostnowego pobranego z przedsionka jamy ustnej lub podniebienia (znacznie rzadziej). Próba dmuchania może być ujemna. swobodne wejście zgłębnikiem do zatoki) poprzez zębodół. należy zaszyć ranę na głucho Wtłoczenie korzenia do zatoki szczękowej – zarówno przyczyny jak i objawy podobne są jak przy otwarciu zatoki szczękowej. należy zwichnięcie nastawić w warunkach szpitalnych w głębokiej narkozie. Zniszczenie zębodołu procesami patologicznymi może również prowadzić do uszkodzenia pęczka naczyniowo – nerwowego. Po wygładzeniu brzegów zębodołu. Do otwarcia zatoki szczękowej dochodzi często bez winy lekarza w wyniku okołowierzchołkowych procesów patologicznych niszczących utkanie kostne w tej okolicy (ziarniniak. Po nastawieniu zwichnięcia zaleca się przez okres tygodnia ograniczenie ruchów żuchwy. Postępowanie lecznicze polega na usunięciu resztek korzeniowych i odłamków kostnych oraz zaopatrzeniu rany zgodnie z zasadami chirurgicznymi. następuje czasem gwałtowne zwarcie szczęk. pomimo istniejącego połączenia zębodołowo – zatokowego. mięśnie są napięte. Występują trudności w połykaniu i mówieniu. Zaaspirowanie usuwanego zęba do dróg oddechowych – jest powikłaniem szczególnie niebezpiecznym. Leczenie złamania żuchwy należy przeprowadzić zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami. dźwigni Beina w trakcie usuwania korzeni górnych zębów trzonowych. Obserwowano krwiaki dna i przedsionka jamy ustnej oraz przestrzeni podbródkowej po brutalnym usunięciu zęba. który umocowywany jest ligaturą do sąsiednich zębów. który działa na zasadzie zaworu. Próba dmuchania może być ujemna. Wykonuje się trachoostonię. zęby zatrzymane. Należy wówczas przed zabiegiem znieczulić nerw żwaczowy. przecięcie więzadła pierścienno – tarczowego. W czasie dmuchania przez nos przy zamkniętych nozdrzach powietrze wydobywa się z zębodołu z charakterystycznym świstem. Usunięcie korzenia zęba przez zębodół z reguły nie daje dobrych wyników. Otwarciu zatoki szczękowej towarzyszy krwawienie z nosa (z przerwaniem błony śluzowej zatoki). po czym przesuwamy ją ku tyłowi i górze. Zwichnięcie żuchwy – przyczyną tego powikłania jest najczęściej błędna technika usuwania zęba. a w przypadku niemożności jej wykonania – konikotomię. Jedynym miarodajnym badaniem. Krwiak – przyczyną powstania krwiaka może być uszkodzenie naczynia podczas znieczulenia (zwłaszcza do guza szczęki) lub usuwania zęba. Badaniem klinicznym stwierdza się wtedy dodatnią próbę dmuchania. wskazane jest nałożenie tamponu na zębodół. Poza tym próba dmuchania jest ujemna w przypadkach torbieli oraz polipowatych zmian przerostowych błony śluzowej zatoki szczękowej w okolicy rozworu półksiężycowatego. Otwarcie zatoki szczękowej – może nastąpić na skutek nieumiejętnej pracy narzędziami lub podczas używania niewłaściwych narzędzi np. a pozostałymi palcami obejmując dolną krawędź żuchwy. tj. Zwichnięcie żuchwy następuje głównie z powodu nadmiernego rozwarcia szczęk wskutek silnego wtłaczania kleszczy podczas usuwania dolnych zębów bez podtrzymywania żuchwy lewą ręką. kładząc kciuki na zęby trzonowe. Leczenie polega na stworzeniu wentyla powietrznego poniżej przeszkody uniemożliwiającej oddychanie. które jest również objawem niestałym. Zniszczenie kości żuchwy procesem chorobowym (zapalenie kości. W przypadku stwierdzenia niewielkiego otworu łączącego zatokę szczękową z jamą ustną. jest wskazaniem do natychmiastowego wykonania plastyki wyrostka zębodołowego. Wpadnięcia zęba do drzewa oskrzelowego jest wskazaniem do . Postępowanie lecznicze polega na usunięciu korzenia z zatoki szczękowej wraz ze zmienioną zapalnie błoną śluzową zatoki i następową plastyką zębodołu. W obustronnym zwichnięciu stwierdza się szerokie rozwarcie szczęk i niemożność ich zwarcia. Zdarza się jednak. spowodowane odruchowym skurczem mięśni unoszących żuchwę. Leczenie polega na natychmiastowym zastosowaniu ucisku oraz zimnych okładach na twarz przez pierwszą dobę. duży zanik wyrostka zębodołowego. Może występować wypływanie płynu przez nos podczas picia i płukania jamy ustnej. przesądzającym o ustaleniu rozpoznania otwarcia zatoki szczękowej jest próba zgłębnikowania (tj. zwłaszcza w przypadkach pierwszorazowych zwichnięć. przy braku objawów zapalnych błony śluzowej zatoki. Powikłanie to może nastąpić również podczas usuwania zębów na skutek rozluźnienia więzadeł torebki stawu skroniowo – żuchwowego w wyniku nawykowego zwichnięcia żuchwy. Przy opartej o podgłówek głowie chorego chwytamy oburącz żuchwę (od przodu do tyłu). sklerotyzacja kości. Bródka wysunięta jest do przodu. U chorych tych wskazane jest ograniczenie rozwarcia szczęk podczas trwania zabiegu.okolicy kąta żuchwy. torbiel). W tym momencie. Jeżeli nie da to spodziewanych rezultatów. Uwięźnięcie zęba lub lego fragmentu w krtani powoduje niedrożność dróg oddechowych i nagły bezdech. stwarzając przy tym niekorzystne warunki do plastycznego zamknięcia połączenia zębodołowo – zatokowego. a policzki wygładzone. zdarza się to w przypadku zamknięcia otworu polipem. Następnie żuchwę pociągamy mocno ku dołowi i nieznacznie do przodu. oprócz wyżej wymienionych objawów charakteryzuje się przemieszczeniem bródki w stronę przeciwną do zwichniętego stawu. że próby nastawienia zwichnięcia kończą się niepowodzeniem. Z tym powikłaniem spotykamy się częściej u dzieci. torbiele).

Upłynnienie skrzepu stwierdza się dopiero zgłębnikowaniem. cząstek kamienia nazębnego. bolesne. Węzły chłonne niepowiększone i niebolesne. Proces chorobowy rozwija się w 1 –3 dni po zabiegu. suchy zębodół.natychmiastowej bronchoskopii i jego usunięcia. Prawidłowy skrzep jest elastyczny. Przejściowe i krótkotrwałe porażenie nerwu twarzowego może występować po zdeponowaniu płynu znieczulającego w przestrzeni zażuchwowej wskutek błędnej techniki znieczulenia do otworu żuchwowego. . odprysków korony zęba. Skrzep wypełniający zębodół pokryty jest szarym nalotem włóknikowym. W początkowym okresie choroby nie stwierdza się zmian w wyglądzie rany. Odma podskórna – w stomatologii występuje niezwykle rzadko – niekiedy po usunięciu zęba lub podczas złamania kości jarzmowej. konsystencji niespoistej. roztwór riwanolu lub nadmanganianu potasu). W fazie ostrej zapalenia nie należy stosować naświetlań. Nieco odmienną etiologię ma zapalenie zębodołu – tzw. bardzo bolesna na dotyk. natomiast skrzep zakażony jest miękki. Zaburzenia czucia – zniesienie czucia (anestezja) i przeczulica (parestezja) występują z powodu uszkodzenia nerwu podczas znieczulenia lub zabiegu. Objawy te ustępują samoistnie po 24 godzinach. skroni. Wlew drobnoustrojów do krwioobiegu – stwierdzono. Dolegliwości te ustępują samoistnie po zresorbowaniu się blaszki kostnej. Ściana kostna zębodołu jest gładka. antybiotyków oraz witamin zwłaszcza z grupy B. Nie gojące się przez kilka tygodni zębodoły. przerywanych. a węzły chłonne powiększone i tkliwe przy dotyku. Zapobiega to groźnym dla życia powikłaniom. Ten typ porażenia mija po zresorbowaniu znieczulenia. nipass itp. kamfenol. że przyczyną suchego zębodołu jest działanie środków obkurczających naczynia krwionośne podawanych razem z płynem znieczulającym. Na ogół wskazana jest ingerencja chirurgiczna. że wyniki leczenia porażenia nerwu twarzowego zależą w dużej mierze od czasokresu jaki mija od momentu wystąpienia objawów do podjęcia leczenia. masaż i galwanizacja. nasuwają podejrzenie procesu nowotworowego. wydzielające się najczęściej w postaci ostrych igieł lub wąskich blaszek kostnych. Ranę przemywamy strumieniem środka odkażającego (3% woda utleniona. c) nadłamanie brzegu zębodołu lub przegrody międzykorzeniowej. Po odwarstwieniu błony śluzowej wraz z okostną znosimy frezem ostrą blaszkę kostną wyrostka zębodołowego. wymaga stosowania sterydów ogólnie i miejscowo (do otworu rylcowo – sutkowego). następnie oczyszczamy zębodół przy użyciu ostrej łyżeczki kostnej. kamienia nazębnego. gdyż resorpcja kości trwa zbyt długo. apernyl. materiałów opatrunkowych lub nieprzestrzegania zasad aseptyki i antyseptyki przez lekarzy jak również personel pomocniczy. Dobre wyniki uzyskuje się także naświetlaniem lampą Solux. złym samopoczuciem i podwyższoną ciepłotą ciała. Brzeg dziąsłowy jest niezmieniony. Uważa się. Aby rokowanie byto dobre czasokres ten nie powinien przekraczać 24 godzin. Ściany kostne zębodołu są bardzo bolesne na dotyk. Wyleczenie przyspieszają: naświetlanie promieniami podczerwieni. U tych chorych zębodół nie wypełnia się prawidłowym skrzepem. co czasem objawia się dreszczami. d) pozostawienie ostrych brzegów wyrostka zębodołowego. Objawy te mijają najczęściej samoistnie. Leczenie zapalenia wymaga dokładnego oczyszczenia zębodołu z resztek rozkładającego się skrzepu i pozostałości po usuwaniu zęba. anestezyna. Bóle promieniują często do ucha. Przyczyną powstawania procesu chorobowego może być: a) uraz mechaniczny podczas usuwania zęba. Stosuje się również galwanizację. Powikłanie to może powstać z powodu istniejących anomalii anatomicznych lub złej techniki znieczulenia. Leczenie uważa się za zakończone. balsam peruwiański. przy pomocy tępego narzędzia. nie pokryta skrzepem. Objawem tego powikłania jest obrzęk tkanek miękkich bez cech zapalnych. Zabieg wykonujemy w znieczuleniu przewodowym. Bóle spowodowane ostrymi brzegami zębodołu – pozostawienie po usunięciu zęba ostrych brzegów wyrostka zębodołowego może w czasie lub po wygojeniu rany powodować bóle o charakterze neuralgicznym. odłamków korzenia zęba i odprysków kostnych. mimo intensywnego leczenia procesu zapalnego. a chory nie zgłasza dolegliwości bólowych. b) pozostawienie w zębodole resztek korzeniowych. Suchy zębodół powoduje duże dolegliwości bólowe. ciągłych do pulsujących. aby nie wywołać rozprzestrzenienia się procesu zapalnego. Obserwowano również odmę podskórną w trakcie leczenia endodontycznego podczas przemywania kanału korzeniowego wodą utlenioną. potylicy. Należy podkreślić. że każde usunięcie zęba powoduje wysiew drobnoustrojów do krwiobiegu. niekiedy i barku. instrument wprowadzamy do zębodołu bez oporu. Dziąsło otaczające zębodół jest zaczerwienione. Porażenie nerwu twarzowego – występuje zwykle kilka dni po zabiegu usunięcia zęba lub innym zabiegu chirurgicznym w jamie ustnej. Zapalenie zębodołu może być wynikiem błędu w sterylizacji instrumentów. podobnie jak skrzep prawidłowy. gdy rana kostna pokryta jest ziarniną. Natomiast porażenie nerwu twarzowego występujące w kilka dni po zabiegu. Występują bóle w okolicy rany poekstrakcyjnej o różnym nasileniu – od ćmiących. W zaawansowanym procesie zapalnym w zębodole stwierdza się obecność cuchnących szarobrunatnych mas. Jako opatrunek stosujemy środki przeciwbólowe i odkażające na sączkach gazowych jak na przykład: jodoform. Zapalenie zębodołu – jest powikłaniem najczęściej występującym. np. W przedłużającym się zapaleniu zębodołu tworzą się martwiaki kostne. Zabieg należy przeprowadzić ostrożnie.

Odma podskórna nie wymaga leczenia, a objawy ustępują samoistnie wskutek resorpcji powietrza. Krwawienie po usunięciu zęba powiklania ogolne: – omdlenie – zapasc – ostra niewydolnosc krazenia pochodzenia obwodowego polegajaca glownie na zmniejszeniu stosunku objetosci krwi krazacej do pojemnosci ukladu naczyniowego. Slabo napiete, nitkowate, przyspieszone tetno, obnizenie cisnienia, zbledniecie powlok, ochlodzenie skory, splycenie oddechu – ulozenie chorego ja w omdleniu, tlen, dostep do zyly i podanie plynow – NaCl, dextran – atak dusznicy bolesnej – silny bol zamostkowy. Nitrogliceryna pod jezyk – zawal miesnia sercowego – silny piekacy bol za mostkiem promieniujący do szyi, zuchwy, lewej reki lub nadbrzusza – bole nie przechodza po podaniu nitrogliceryny – atak czestoskurczu napadowego – nagle zastapienie rytmu zatokowego szybkim rytmem pozazatokowym 180220/min. Kolatanie serca, niepokoj, zaslabniecie. Często u osob zdrowych, mlodych. - zabiegi zwiekszajace napiecie nerwu blednego – proba Valsalvy, masaz zatoki szyjnej, propranolol. Przedluzajacy sie napad – kardiowersja elektryczna – zatrzymanie krazenia i oddychania – atak dychawicy oskrzelowej – tlen, sterydy wziewne i ogolne, srodki uspokajajace – atak padaczki – drgawki, nagla utrata przytomnosci, skurcze toniczne miesni – zabezpieczenie chorego przed mozliwoscia mechanicznych obrazen, ulatwienie oddychania, zapobieganie przygryzienia jezyka. Relanium, luminal 84.3. zlamanie kosci jarzmowej 85. 85.1. porazenia nerwow czuciowych
– – –

z 12 par nerwow czaszkowych czuciowe sa: I wechowy, II wzrokowy, VIII przedsionkowo-slimakowy; nerwy mieszane czuciowo-ruchowe: V trojdzielny, VII twarzowy, IX jezykowo-gardlowy, X bledny porazenie nerwu twarzowego – patrz pyt.: ?????????????????????????????????

85.2. ankyloza 85.3. ropien podsluzowkowy 87. 87.1. torbiel przyzebna 87.2. zapalenei zebodolu 87.3. kostniak 88. 88.1. ropien podokostnowy 88.2. ropowica 88.3. wezly chlonne zapalne 89. 89.1. zeby zatrzymane i opoznione w wyrzynaniu

89.2. porazenie nerwu twarzowego 89.3. guzy lagodne tkanek miekkich 90. 90.1. staw rzekomy (pseudoarthrosis)
– – –

– – –

– – –

– –

powiklanie gojenia zlamania kosci polega na utrwalonym braku zrostu odlamow, charakteryzujacym sie patologiczna ruchomoscia miedzy odlamami przyczyny: oddalenie od siebie odlamow i niedostateczne unieruchomienia, dlugotrwaly stan zapalny szpary zlamania, interpozycja tkanki mięśniowej między odłamami, uniemożliwiająca styk między odłamami. Brak zrostu i wytworzenie się S.R. częściej towarzyszy też chorobom metabolicznym, jak cukrzyca, zaburzeń hormonalnym np. nadczynność przytarczyc, nieprawidłowe odżywianie i związane z tym awitaminozy, choroby powodujące wyniszczenie organizmu oraz urazy wielonarządowe, w tym wielomiejscowe złamania. Przede wszystkim nieprawidlowe warunki miejscowe. ruch odlamow w niedostatecznie unieruchomionym zlamaniu jest powodem nadmiernego przekrwienia w rozwijajacej sie kostninie -> powstaje odwapnienie odlamow, szczelina miedzy odlamami rozszerza sie, zlamanie goi sie wolniej. Jezeli odlamy stale narazone sa na przemieszczanie, odlamow nie spaja kostnina, a na ich powierzchni rozwija sie tkanka laczna, przemieniajaca sie w zbita tkanke kostna, ktora zamyka jame szpikowa brzegi odlamow ulgaja zaokragleniu, uwapnieniu i powstaje staw rzekomy zaokraglone odlamy polaczone sa ze soba tkanka laczna bliznowata, zrost staje sie niemozliwy, konieczny jest zabieg operacyjny majacy na celu usuniecie tkanki bliznowatej, odswiezenie koncow odlamow, zastosowanie autogennego przeszczepu i zespolenie odlamow nie sprawia dolegliwości bólowych, co różnicuje staw rzekomy od zrostu opóźnionego dlugie utrzymywanie sie ruchomosci odlamow nie jest jeszcze dowodem na wytworzenie sie stawu rzekomego Potwierdzeniem wyczerpywania się zdolności regeneracyjnych kości jest, zmieniający się z biegiem czasu, obraz rentgenowski złamania: wystepuje wygladzenie i zaokraglenie brzegow odlamow oraz pokrycie ich warstwa kosci zbitej we wszystkich innych przypadkach dostatecznie dlugie i dobre unieruchomienie doprowadza do wygojenia sie zlamania. Przyjmuje sie ze jako brak zrostu okresla sie stan gdy zlamanie nie wygoilo sie w ciagu 6 msc stawy rzekome, ze względu na różne ich postaci, nie mają jednoznacznego obrazu radiologicznego. Dzielą się one na dwie grupy: – stawy rzekome witalne (biologicznie reaktywne) – plytka panewka w odlamie blizszym i zaokraglony koniec odlamu dalszego. w odlamach wielomiejscowych jednej kosci powstaje zazwyczaj w odlamie polozonym blizej. Przestrzen miedzy koncami wypelnia tkanka wloknista lub wloknisto-chrzestna z ogniskami martwicy, wapnienia i metaplazji kostnej – wyróżniamy stawy rzekome hiperplastyczne i oligotroficzne; – hipertroficzny – znaczny przerost koncow kostnych – oligotroficzny – brak przerostu i zarosniecie jamy szpikowej – stawy rzekome awitalne – w kosciach o slabym unaczynieniu – stawy rzekome dysplastyczne i aplastyczne. – Aplastyczny – ze sklerotyzacja koncow odlamow, spowodowany martwica jednego lub obu koncow – dysplastyczny – z zanikiem koncow odlamow, spowodowany zaburzeniami ukrwienia ziarniny. Scienczenie wartswy korowej, osteoporoza koncow odlamow, zamkniecie jamy szpikowej.

7.3. wiazanie okolne, szew kostny
– –

naleza do zabiegow operacyjnych zaopatrywania zlaman zuchwy zabieg zamkniety (bez odslaniania szczeliny zlamania) to wiazanie okolne, tzw owiazanie. Wskazania: bezzebna zuchwa, zlamania u dzieci z uzebieniem mlecznym lub mieszanym, chorzy u ktorych nie nalezy zakladac unieruchomienia miedzyszczekowego (nieprzytomni w ciezkim stanie ogolnym, uposledzeni umyslowo, ze schorzeniami oun, padaczka, alkoholicy). Wykonuje sie w znieczuleniu miejscowym. Polega na otoczeniu kosci drutem 0,4 mm i zblizeniu odlamow kostnych ze soba przez dowiazanie koncow do protezy pacjenta lub laboratoryjnie wykonanej szyny nazebno-nadziaslowej (np. akrylowej lub szyny Webera). Zaklada sie je najczesciej igla punkcyjna lub szydlem z oczkiem przekluwajac tkanki miekkie na dolnej krawedzi zuchwy. Igle w

ktorej swietle tkwi dlugi drut ligaturowy wkluwa sie przez skore pod dolnym brzegiem zuchwy (conajmniej 1 cm od szczeliny zlamania). Wraz z drutem przesuwa sie ja ku gorze, wzdluz wewnetrznej powierzchni kosci i wykluwa przez blone sluzowa dna j u jak najblizej czesci zebodolowej zuchwy. Wysuniety ze swiatla igly koniec drutu zabezpiecza sie kleszczami Peana. Po wycofaniu igly jej koniec przeprowadza sie pod dolnym brzegiem zuchwy, tak aby nie utracic kontaktu z koscia, nie wykluwajac sie ze skory. Igle wraz z drutem przesuwa sie ku gorze po zewnętrznej powierzchni kosci i wykluwa w dnie przedsionka j u, chwyta drugi koniec drutu kleszczami Peana i wyciaga jego koniec ze swiatla igly. Skreca sie oba konce nad plyta laboratoryjna. W opisany sposob wykonuje sie 3-4 wiazania. zabieg otwarty – szew kostny – wskazania: zlamania wieloodlamowe ze znacznym przemieszczeniem lub zaklinowaniem odlamow niedajacym sie odprowadzic metodami zachowawczymi, zlamania z zakleszczeniem tkanek miekkich w szparze zlamania lub wtloczonymi korzeniami zebow, nieprawidlowo zrosniete odlamy lub wytworzenie sie stawu rzekomego. Wykonuje sie w znieczuleniu miejscowym. Ciecie skorne, odsloniecie szpary zlamania, usuniecie z niej ziarniny lub tkanki bliznowatej, wygladzenie frezem brzegow, wykoanie otworow w obu odlamach wiertlem rozyczkowym. do jego zalozenia uzywamy drutu ze stali nierdzewnej 0,5-0,6 mm, który przeplatamy przez kanaly kostne wywiercone w obu odlamach skrecajac jednoczesnie jego konce, co powoduje kompresje odlamow. Odciecie nadmiaru drutu, dogiecie plasko do kosci, warstwowe zaszycie rany. Szew pojedynczy, podwojny (4 otwory, 2 wiazania rownolegle do siebie). Najlepiej szew osemkowy (skrzyzowany) – 4 otwory, 2 skrzyzowane wiazania – zapobiega przesuwaniu sie odlamow wzgledem siebie. Nalezy zalozyc dodatkowe unieruchomienie – np. miedzyszczekowe. Alternatywa stala sie obecnie osteosynteza plytkowa.

14.3. guzy nowotworowe pochodzace z tkanek zebotworczych  ŁAGODNE: - szkliwiak [ameloblastoma]  [PÓŁZŁOŚLIWY] – najczęstszy guz zębopochodny, - etiologia związana z pozostałością narządu szkliwotwórcz. lub listewki zębowej, z wysp Malasseza, z ziarniaków związkowych - jest to nowotwór nabłonkowy - głównie w żuchwie w okolicy kąta, - powoduje resorbcję kości [złamania patologiczne], pod uciskiem palca, chrzęst pergaminowa ty, żeby ulegają rozluźnieniu i zmianie ustawienia - zwykle torbielowaty, rzadziej lity, postacie: lity, wielokomorowy, jednokomorowy - postacie: a. sz. prosty b. gruczolakoszkliwiak - rośnie powoli, jest otorebkowany i nie wrasta do szpiku c. sz. barwnikowy niemowląt – do 1 r.ż., w szczęce, rośnie szybko, uwypukla się w przesionku j. ustnej - RTG: korzenie w obrębie guza są zresorbowane, wielokomorowy porównywany jest do baniek mydlanych lub plastra miodu - różnicowanie: torbiele, ziarniniaki, śluzaki;[ punkcja lub wycinek ] - makroskopowo – gąbczasty, jamisty guz, wysłany cienka wyściółką bez torebki, wypełniony treścią galaretowatą, półpłynną, szaroróżowy, maja skłonność do nawrotów - mikroskopowo – z komórek nabłonkowych ułożonych w gniazda - leczenie usuniecie radykalne w granicy zdrowych tkanek - nabłonkowy guz zebopochodny wapniejący [tumor epithelialis odontogenes calcifikans] - włókniak szkliwiakowy [fibroma ameloblastikum] - gruczolakoszkliwiak [ adenoameloblastoma] - torbiel zawiązkowa wapniejąca [cystis odontogenes calcifikans] - zebiniak [dentinoma] - włókniakozębiak szkliwiakowy [ fibrocementoma amelobalsticum] - zębiakoszkliwiak [odontoameloblastoma] - zębiak [odontoma] z tk. nabłonkowej i mezenchymalnej, najczęściej rozwija się podczas drugiego zabkowania, nie dając objawów, wykrywany przypadkowo na RTG - może utrudniać wyrzynanie zębów stałych lub ich nie prawidłowe ułożenie, rośnie powoli - diagnostyka: RTG - leczenie: wyłuszczenie z torebką * zębiak twardy [odontoma durum] – zbudowane z zębiny, cementu i szkliwa * zebiak miękki [o. molle] – zbudowany z tkanki łącznej i nabłonka szkliwneg. * zębiak mieszany [ odontoma mixtum] * zębiak złożony [ odontoma compositum] – twór torbielowaty, otoczony torebka łącznotkankową, wypełniony płynem z licznymi drobnymi ząbkami - włókniak zębopochodny [fibroma odontogenes] - śluzak [myxoma]  [PÓŁZŁOŚLIWY] - kostniwiaki [cementomata] – częściej w żuchwie, wokół zęba z martwą lub żywą miazgą - wzrost powolny, bezobjawowy, zniekształca kość, przemieszcza zęby, może powodować nerwobóle [ucisk]

szczelinowa[wewnątrzkostna] – najczęściej występuje między siekaczem bocznym a klem w miejscu zrostu wyrostka gałeczkowatego z kością międzyczaszkową. szczelinowa . i złogi cementu które wytwarza . zapalna przyczyną torbieli jest ząb.rośnie bezobjawowo. obrzęki na podniebieniu .zachowana szpara ozębnej. itraosseum primarium] * rak wywodzący się z nabłonka zebopochodnego [torbieli zebopochodnej] . wykrywana jest przypadkowo badaniem radiologicznym. rozwojowe. .rak zębopochodny [carcinoma ta odontogenes] * szkliwiak złośliwy [ ameloblastomamalignum] * pierwotny rak płaskonabłonkowy śródkostny [ c. w miarę wzrostu powoduje rozsuwanie się korzeni zębów sąsiednich. Mieszek tej torbieli może być wyslany nabłonkiem wielowarstwowym płaskim lub jednorzedowym rzeskowym (zal z jakiego odcinka kanalu powstala torbiel) .przejaśnienia w okolicy wierzchołka.(miedzyszczekowa) .w linii pośrodkowej żuchwy TORBIEL GAŁECZKOWO – SZCZĘKOWA [ c.miesak zebopochodny [sarkoma odontogenes] * włókniakomięsak szkliwiakowy [ fibrosarcoma ameloblasticum] * zębiakomięsak szkliwiakowy [ odontosarcoma ameloblasticum] ~ występują rzadko.na RTG: przejaśnienie [niedojrzałe]. szczelinowa . mediana palati et processus .rozwija się między zębami siecznymi w szczęce. chyba.w obrazie histologicznym tk.leczenie: wyłuszczenie wraz z zębem w sąsiedztwie którego się znajduje. globulomaxilaris]. torbiele szczelinowe (cystes fissurates) torbiele nablonkowe.RTG wyraźne ograniczenie ubytku kostnego o kształcie odwróconej gruszki . później zaciemnienie z obwódką. na zdjęciu zgryzowym przejaśnienie TORBIEL ŚRODKOWA ŻUCHWY [ C. Problemem diagnostycznym są torbiele powstające z resztek korzeni mlecznych. które wpukliły się między wyrostki szczęki.t.2. wczesnymi przerzutami i cechami RTG dla raka 34. płyn wypełniający jamę torbieli nie zawiera kryształków cholesterolu.3.guz barwnikowy  ZŁOŚLIWE: . nierzadko powodując rozsunięcie ich korzeni. otoczony torebką łącznotkankową . . proces sus alveolaris maxillae] . który został usunięty a torbiel dalej się rozwija Rozwijają się w miejscu po usunięciu zakażonego zęba (mlecznego lub stałego) lub po niecałkowitym wyłuszczeniu torbieli korzeniowej. Korzeń ulega resorpcji a torbiel rozwija się dalej. niezebopochodne powstaje gdy miedzy linie szwow kostnych wszczepiony zostanie przetrwaly nablonek rozwojowy TORBIEL ŚRODKOWA PODNIEBIENIA [c. że są w rozpadzie zgorzelinowym to je usuwamy . Przebiega bezobjawowo. Rzadko .t. . torbiel szczatkowa – – – – – – – = torbiel korzeniowa resztkowa (cystis residualis) torbiel szczek.rośnie rozprężająco niszcząc kość * dysplazja około wierzchołkowa kostninowa [ dyspasza periapikalis cementalis] * kostniwiak olbrzymi [ cementoma gigantoformis] ~ leczenie – usunięcie zmiany z pozostawieniem zębów. Pojawiają się więc ubytki osteolityczne nie mające związku z korzeniami nowych zębów stałych – podejrzenie nowotworu. nablonkowa. szczelinowa – rozwija się również z resztek przetrwałych komórek nabłonkowych.rozwija się bezobjawowo. później ulegają zaciemnieniu ze strefa przejaśnienia wokoło  Może przypominać ziarniniak okołowierzchołkowe * włókniak kostniwiejący [ fibrocementoma calcificans].t.moga powodowac dolegliwosci o charakterze neuropatii obwodowej – szarpiacy silny bol 52.wyraźnie ograniczony. zwykle w okolicy zebow siecznych.t. * kostniwiak łagodny[ cementoma benignum]. zęby sąsiadujące są żywe – – . cechują się szybkim wzrostem. Lub w wyniku pozostawienia nierozpoznanej torbieli po usunieciu zeba przyczynowego W rtg ubytki osteolityczne połączone są z niewygojonym zębodołem lub szczątkiem korzenia.wyścielona jest nabłonkiem wielowarstwowym płaskim lub migawkowym.mediana mandibulare] .. Różnicowanie z torbielą kanału nosowo – podniebiennego i torbielą korzeniową TORBIEL WYROSTKA ZĘBODOŁOWEGO SZCZĘKI [ C.w linii pośrodkowej. -przetoka na wyrostku zębodołowym. okrągły ubytek kostny w okolicy szwu podniebiennego. włóknista.RTG .

który wnika wglab tkanek przez uszkodzony naskorek.52. co w ostatecznosci moze doprowadzic do zgrubienia wywolanego rozrostem tkanki lacznej (pachydermia) i zastojem chlonki w wyniku zarosniecia naczyn chlonnych (-> sloniowacizna) rozpoznanie: wywiad (zranienie skory). jakie maja nasilenie. nieco wyniosle nad poziom skory lub blony sluzowej. lezenie w lozku. bullosum (pecherzowa). leczenie miejscowe – pedzlowanie brzegow rany barwnikami akrydynowymi. czy ustepuja samoistnie – jesli z wywiadu wynika ze objawy wystepuja tylko przy intensywnym wysilku i szybko ustepuja w spoczynku lub po podanu nitrogliceryny – wiekszosc zabiegow ambulatoryjnych można uznac za bezpieczne – jesli objawy wyst juz po malym wysilku i opornie ustepuja po podaniu nitrogliceryny – zabieg nalezy odroczyc do czasu konsultacji kardiologicznej – wyjatek: sytuacje ratujace zycie choremu – stworzenie warunkow w ktorych zapotrzebowanie serca na tlen bedzie jak najmniejsze – zredukowanie u pacjenta napiecia nerwowego i leku leki uspokajajace rano przed zabiegiem. wsierdzia.3. wyjasnienie postepowania. utrzymywanie stalego kontaktu z pacjentem podczas zabiegu – zlozone zabiegi nalezy starac sie wykonac jednoczasowo – jesli pacjent wymaga zabiegu a czas który uplynal od zawalu jest krotszy niz 6 msc – konsultacja kardiologiczna – nagle przypadki – nalezy dazyc do wykonania zabiegu w warunkach szpitalnych .2. wymioty. dieta wysokoenergetyczna. Najczestszy objaw – bol zamostkowy – dokladny wywiad – w jakich okolicznosciach pojawiaja sie bole. izolacja chorego. przez nos – stosowanie znieczulenia z mala dawka epinefryny – systematyczna ocena stanu pacjenta podczas zabiegu – nitrogliceryna „pod reka” zawal miesnia sercowego – uwaza sie ze okres 6 msc od zawalu jest minimalnym okresem kiedy można bezpiecznie wykonac zabieg – upewnienie sie czy pacjent nie przyjmuje lekow p-krzepliwych – zastosowanie protokolu redukcji stresu – zapewnienie dostepnosci nitrogliceryny w trakcie zabiegu. phlegmonosum (ropne). roza przyranna (erysipelas) – – – – – – – – – – – choroba zakazna proces chorobowy wywolany zakazeniem paciorkowcowym (najczesciej hemolizujacym). zakrzepowe zapalenie zyl. lapisem. lsniace. postepowanie u pacjentow obciazonych choroba niedokwienna serca – schorzenie polegajace na uposledzeniiu przeplywu krwi przez naczynia wiencowe. haemorragicum (krwotoczna) przebyta choroba nie daje odporności – odwrotnie. bolesne. Zapaleniu towarzyszy pieczenie i swedzenie skory oraz bolesne powiekszenie wezlow chlonnych zaleznie od zjadliwosci drobnoustrojow i odporności chorego moze przybierac rozne postacie: erysipelas erythematosum (rumieniowa). postepowanie niefarmakologiczne – uspokojenie pacjenta. miesnia sercowego. widoczne wypustki. wystepuje glownie na skorze twarzy. pustulosum. sulfonamidy – az do kilku dni po ustapieniu objawow w celu zapobiegania nawrotom. Szczegolnie u osob z obnizona odpornościa. ssz lub ropowica oczodolu. przez ciaglosc: zapalenie slinianek przyusznych. profilaktyczne podanie nitratow przed zabiegiem – podaz tlenu – odpowiednie znieczulenie miejscowe – ograniczenie uzycia epinefryny – monitorowanie czynnosci zyciowych. obraz kliniczny powikłania: martwica skory. Po przejscia zakazenia na owlosiona skore twarzy – zapalenie opon leczenie: antybiotyki (duze dawki penicyliny i tetracykliny). dysproporcji miedzy zapotrzebowaniem miesnia sercowego na tlen a zdolnoscia naczyn wiencowych do dostarczania utlenowanej krwi. zamroczenie objawy miejscowe: zywoczerwone. W ciezkich przypadkach – na powierzchni skory pojawiaja sie pecherzyki wypelnione surowicza trescia. zapalenie nerek. wyraznie odgraniczone. usposabia do nawrotow (roza nawracajaca). sloniowacizna (policzek. naswietlania lampa kwarcowa 61. zapewnienie ciszy i spokoju. warga). Podwyzszona T (40st). ropowica. instrumenty poza zasiegiem wzroku – wzrost zaopatrzenia w tlen – np. podawanie srodkow krazeniowych. bole glowy. rene skory lub rane blony sluzowej. rzadko w j u – jako ostre surowicze zapalenie wszystkich warstw skory lub blony sluzowej okres inkubacji 1-2 dni objawy ogolne: zapalenie szerzy sie rzutami poprzedzonymi dreszczami.

podaz tlenu – monitorowanie czynnosci zyciowych wady serca predysponujace do zapalenia wsierdzia – zabiegi w oslonie antybiotykowej – 2 g amoksycyliny 1h przed zabiegiem. unikanie przedluzajacych sie zabiegow – protokol redukcji stresu . 30 min przed. Astma – wywiad – jak często napady.v. szczegolnie u pacjentow przyjmujacych leki immunosupresyjne nadcisnienie tetnicze – lagodne nadcisnienie >140/90 – konsultacja z lekarzem prowadzacym w celu ustabilizowania cisnienia. jak sa silne. u pacjentow uczulonych na penicyliny – klindamycyna 600 mg.chory po bypassach – tak samo jak po zawale chory po udarze oun – conajmniej 6 msc od przebytego udaru – niezbedne jest znormalizowanie cisnienia tetniczego – minimalizacja stresu. i czy nie jest uczulony na aspiryne – odstapienie od wykonania zabiegu w przypadkach nieleczonej astmy lub infekcji drog oddechowych – zastosowanie protokolu redukcji stresu.v. unikanie lekow dzialajacych depresyjnie na uklad oddechowy – dzieci – rozwazenie podania przed zabiegiem kromoglikanu disodowego – po konsultacji z lekarzem prowadzacym – konieczne posiadanie w gabinecie podstawowych lekow rozszerzajacych oskrzela (betamimetyki. 2h po posilku 200 = 11. co je powoduje.0 mmol/l.1 mmol/l ). Brak mozliwosci stosowania doustnego – amoksycylina 2 g i. leki antyleukotrienowe_ – p-wskazane stosowanie nlpz chorzy dializowani – rozwazyc mozliwosc zastosowania oslonowo antybiotykow aby uniknac zakazenia – zabieg najlepiej dzien po dializie (heparyna stosowana podczas dializ nie jest juz wtedy aktywna) co pozwoli na operowanie chorego w optymalnym stanie psychofizycznym. adrenalina) i hamujacych reakcje zapalna i alergiczna (kortykosteroidy. 30 min przed zabiegiem lub klindamycyna 600 mg i. przy minimalnym ryzyku powiklan – p-wskazane podawanie lekow metabolizowanych przez nerki lub odpowiednio mala dawka – unikanie stosowania lekow nefrotoksycznych – nlpz pacjenci po transplantacji nerki – odroczenie zabiegu do momentu uzyskania zgody od lekarza prowadzacego lub chirurga transplantologa – unikanie stosowania lekow nefrotoksycznych – rozwazenie podania dodatkowych dawek steroidow – monitorowanie cisnienia krwi – podczas badania j u – zwrocenie uwagi na ewentualne przerosty dziasel (cyklosporyna) – profilaktyczne stosowanie antybiotykow. wprowadzenie odpowiednich lekow – unikanie podawania epinefryny w srodkach znieczulajacych – protokol redukcji stresu – unikanie gwaltownych zmian pozycji ciala – unikanie dozylnego podawania lekow zawierajacych sód – ciezkie nadcisnienie >200/110 – odroczenie do momentu wyrowanania cisnienia – nagly zabieg – w warunkach szpitalnych – max cisnienie w ktorym wykonujemy zabieg – 160/90 zaburzenia funkcji watroby – oznaczenie czasu protrombinowego i czasu czesciowej tromboplastyny – unikanie lekow wplywajacych na metabolizm i czynność watroby lub zastosowanie malych dawek cukrzyca – insulinozalezna – odroczenie do momentu wyrowanania poziomu glukozy we krwi (na czczo 126 mg/dl = 7. – zabieg w godzinach rannych.

W stomatologii zagadnienie to ma duże znaczenie ze względu na: a) wstrząsorodny charakter zabiegów stomatologicznych. które nie rokują w leczeniu zachowawczym. wynikające z współistnienia dwóch organizmów genetycznie różnych. U prawie 50% ciężarnych obserwuje się . Uzasadnienie powyższego wskazania jest następujące: 1) W pierwszym trymestrze ciąży. W tych warunkach zachodzi obawa. 2) W pierwszych dwunastu tygodniach ciąży zaznaczają się bardzo wyraźnie zmiany adaptacyjne w organizmie matki. że stan ciąży wywołuje u kobiet odchylenia morfologiczne i czynnościowe we wszystkich tkankach i narządach oraz przez wzgląd na napięcie nerwowe. Ogniska bakteryjne pochodzenia zębowego mogą być przyczyną: a) toksycznego uszkodzenia płodu (drogą zstępującą z krwiobiegu matki). unikanie dlugich zabiegow – protokol redukcji stresu – monitorowanie czynnosci zyciowych – utrzymywanie stalego kontaktu z pacjentem – koniecznosc przyjecia ustalonej dawki lekow – intensywne leczenie stanow zapalnych – unikanie stosowania epinefryny – – – – – niewydolnosc nadnerczy – jesli pacjent stale przyjmuje steroidy – protokol redukcji stresu – monitorowanie czynnosci zyciowych – zlecenie pacjentowi przyjecia podwojnej dawki steroidow dzien przed. Kobieta przez cały okres trwania ciąży powinna pozostawać pod opieką stomatologa. jakie towarzyszy zabiegom stomatologicznym. jeżeli przesunięcie ich w czasie nie grozi poważnymi powikłaniami. że działanie niewielkiego nawet bodźca obarczającego może doprowadzić do poronienia. który w ciąży przebiegał bezobjawowo. przed prawidłowym zagnieżdżeniem jaja płodowego i ostatecznym wykształceniem łożyska.– monitorowanie czynnosci zyciowych utrzymywanie stalego kontaktu z pacjentem przyjecie przez pacjenta rano pelnej dawki insuliny krotkodzialajacej i polowy dawki dlugodzialajacej intensywne leczenie stanow zapalnych – antybiotyki unikanie stosowania epinefryny insulinoniezalezna – odroczenie do momentu wyrowanania poziomu cukru – zabieg w godzinach rannych. Należy również przeprowadzać szczegółową sanację jamy ustnej przez usuwanie zębów z miazgą w stanie zgorzeli. w dniu i dnai nastepnego – jesli nie przyjmuje stale – protokol redukcji stresu – monitorowanie – zlecenie pacjentowi przyjecia dzien przed zabiegiem i rano w dniu zabiegu 60 mg hydrokortyzonu – podanie 60 mg hydrokortyzonu dozylnie bezpośrednio przed zabiegiem – przez 2 dni po zabiegu 40 mg hydrokortyzonu na dobe. c) szkodliwego działania na dziecko w czasie karmienia. W pierwszych dwunastu tygodniach ciąży należy ograniczyć zabiegi chirurgiczne w jamie ustnej. zachodzą przemiany w błonie śluzowej macicy oraz znaczne wahania w poziomie estrogenów. przez nastepne 3 dni – 20 mg nadczynność tarczycy – odroczenie do momentu uzyskania eutyreozy – monitorowanie – ograniczenie uzycia adrenaliny skazy – patrz pyt o skazy ciaza W okresie ciąży ochrona matki i płodu przed działaniem czynników szkodliwych obowiązuje lekarzy wszystkich specjalności. Wymagane jest systematyczne leczenie próchnicy zębów oraz stanów zapalnych tkanek dziąsłowych. Choroby narządu żucia są szkodliwym obarczaniem dla organizmu ciężarnej. d) zaostrzenia u matki w połogu zębopochodnego procesu zapalnego. b) zakażenia połogowego matki. Ze względu na to. c) zachodzącą w pewnych przypadkach konieczności stosowania antybiotyków i innych środków farmakologicznych. dotyczy to głównie kobiet z obciążonym wywiadem położniczym. b) uszkadzające działanie chorej tkanki zębowej i okołozębowej jako potencjalne źródła zakażenia bakteryjnego organizmu matki i płodu. prowadzą bowiem do zaburzeń jego czynności. należy je przeprowadzić z zachowaniem pewnych obowiązujących zasad. progesteronu i gonadotropin.

W okresie okołoporodowym nie powinno się stosować tych antybiotyków. Jajo płodowe wykazuje w tym okresie dużą wrażliwość na działanie czynników uszkadzających biologicznych i chemicznych. prostaphlin). Wskazane jest w niektórych przypadkach stosowanie antybiotyków z powodu większej podatności na zakażenie i opóźnione gojenie się ran. leczonych internistycznie. Uszkadzają znacznie nerwy słuchowe i nerki. wymioty). Wszystkie zabiegi stomatologiczno – chirurgiczne u kobiet ciężarnych wykonuje się w znieczuleniu miejscowym. zabieg odbarczający należy wykonać natychmiast. kryje w sobie niebezpieczeństwo powstawania wad rozwojowych u płodu. Stosuje się 2% lignokainę (xylokainę) bez dodatku środków zwężających. a także działania leków (np. Mimo tych korzystnych cech podawanie erytromycyny jest nie wskazane. Wskazania do usunięcia ciążowych guzów dziąseł (charakterystycznych dla stanu brzemienności) występują: a) przy powtarzających się krwawieniach z guza b) przy znacznych rozmiarach ogniska rozrostu. Erytromycyna w badaniach in vitro wykazuje dużą aktywność w stosunku do mieszanej flory bakteryjnej zębopochodnej. Dużą aktywność przeciw zakażeniom gronkowcowym wykazuje natomiast syntarpen. Są one przyczyną zaburzeń w rozwoju kośćca i kształtowaniu uzębienia. U kobiet ciężarnych chorych na cukrzycę. 3) Do dwunastego tygodnia ciąży trwa dynamiczny i zróżnicowany proces organogenezy zarodkowej. Ampicylina oznacza się szerokim zakresem działania przeciwbakteryjnego. które nie wykazują cech nagłości. noworodka i matki są antybiotyki z grupy tetracykliny. syntarpen. prostafilina. niezależnie od czasu trwania ciąży. Ponadto adrenalina i noradrenalina. Stosowanie antybiotyków i innych środków farmakologicznych. curretage) bez zmian w diecie i ilości podawanej insuliny. niedostatecznej aktywności enzymów detoksykujących i mniejszej wydolności nerek. Nie wywiera działania szkodliwego na płód. jak również zabiegi chirurgiczne na wyrostku zębodołowym. działanie uboczne. w pierwszych 3 miesiącach ciąży). Zabiegi z zakresu chirurgii szczękowej o charakterze korekcyjno – plastycznym. W przypadku wystąpienia u kobiet w przebiegu ciąży ostrych procesów zębopochodnych. Detreomycyna gromadzi się w dużych ilościach w tkankach płodu na skutek nieprawidłowej czynności enzymatycznej niedojrzałej wątroby płodu (brak transferazy glukuronowej). które grożą powikłaniami miejscowymi i ogólnymi oraz sprawiają dotkliwe cierpienia. obok skuteczności działania antybakteryjnego. Ogólnie można powiedzieć. Wynika to z niedojrzałości enzymatycznej wątroby płodu. oxacillin. ogólnoustrojowe zmiany w ciąży i stadium rozwoju jaja płodowego. zmuszają niejednokrotnie do stosowania chemioterapeutyków.5–2. że najmniej toksyczne działanie na płód wykazują penicyliny. Płody ludzkie wykazują bardzo małą zdolność przemiany metabolicznej antybiotyków i to tym mniejszą. im wcześniejszy jest okres życia płodowego. Uszkadzają znacznie narządy miąższowe. w której podejrzewa się tło zakażenia ogniskowego. c) ostrożność przy wykonywaniu czynności chirurgicznych. natomiast adrenalina prowadzi do jej przecukrzenia. W okresie połogu należy pamiętać. U ciężarnych stosuje się głównie penicyliny półsyntytetyczne (ampicilin. Erytromycyna nie działa szkodliwie na płód. można usunąć ząb lub wykonać drobny zabieg chirurgiczny (nacięcie ropnia. Niebezpieczeństwo wysiewu bakteryjnego w ostrych zapaleniach okołozębowych jak również współistnienie w ciąży choroby. Detreomycyny nie wolno absolutnie podawać krótko przed porodem. środków znieczulających) może dojść do nasilenia tych objawów. W stosunku do mieszanej flory bakteryjnej uzyskanej z zapalnych ognisk okołozębowych wykazuje 90% wrażliwości. które zaburzają czynność żucia. a nawet do niepowściągliwych wymiotów ciążowych. że wiele leków stosowanych u matki karmiącej przenika do organizmu noworodka. Stosowanie amin katecholowych jest przeciwwskazane z uwagi na to. Jest nieskuteczna w zakażeniach gronkowcami wytwarzającymi penicylinazę. W przypadku ciąży patologicznej właściwe jest wykonywanie zabiegów chirurgiczno – stomatologicznych w warunkach szpitalnych pod opieką położnika. należy przeprowadzić po rozwiązaniu. których płód nie potrafi przebudować i wydalić na drodze między płodem a matką. głównie między 3 a 8 tygodniem. Kryteria wyboru chemioterapeutyków w ciąży. że noradrenalina powoduje podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi. Teratogenne działanie czynników szkodliwych na płód zaznacza się głównie w okresie embrionalnym (tzn. jaki może towarzyszyć tym zabiegom. oksacylina. Płyn znieczulający należy wprowadzić do tkanki bardzo wolno. b) psychiczne przygotowanie i uspokojenie ciężarnej. wzmagają czynność skurczową macicy. Amplcylinę i syntarpen podajemy w dawkach od 0. ponieważ wykazuje bardzo duże powinowactwo do mleka kobiecego (osiąga 40 – krotnie wyższe wartości stężenia w mleku niż w surowicy krwi . działając na beta i alfa receptory. W wymienionym przypadku obowiązuje: a) prawidłowe ustalenie wskazań. muszą uwzględniać: farmakokinetykę leku. nudności. Noworodki matek leczonych w okresie ciąży detreomycyną umierały z objawami wstrząsu i porażenia naczyń obwodowych. W tych warunkach przejściowy rzut drobnoustrojów do krwiobiegu po zabiegach chirurgicznych oraz uraz psychiczny. Najbardziej toksyczne dla płodu.0 pro die.pobudzenie układu wegetatywnego (ślinotok. U kobiet z chwiejnym układem nerwowym pod wpływem lęku i bólu. Streptomycyna i neomycyna odznaczają się szybkim przenikaniem do krwiobiegu płodowego.

Nasilenie tego procesu uzależnione jest od fizykochemicznych właściwości tych związków. z stalowego drutu okreglego lub polokraglego – powinny obejmowac caly luk zebowy – szyny odrecznie doginane – szyna Sauera – dogieta do krzywizny luku. akrylanowa – stosowana w zlamaniach uzebionego trzonu zuchwy bez lub z poziomym przemieszczeniem – na grzbiecie szyny otwory na zujacych i siecznych powierzchni zebow – opiera sie czesciowo na zebach. Zasady badań radiologicznych u ciężarnych są ujęte w wytycznych w sprawie stosowania promieni jonizujących (Dziennik Urzędowy Min.5-2 mm – 4 odmiany: prosta (podobna do Sauera).1972 r. dopasowuje do dlugosci luku i skreca za pomoca sruby – szyna Hauptmayera – szyna z drutu stalowego z fabrycznie wykonanymi petlami. rozporowa (odpowiednie wygiecia w miejscach gdzie szczeka pozbawiona jest uzebienia). W późnej ciąży obserwuje się przenikanie wszystkich sulfonamidów przez łożysko.). szyna z petlami (recznie wykonanymi – modyfikacja szyny Haupymayera). należy zachować dużą ostrożność.Zdr.Społ. która wykazuje działanie teratogenne. czesciowo na dziaslach w granichach nieruchomej blony sluzowej – nie wymaga dodatkowego umocowania do zebow – szyna jezykowa – szyno-proteza z masy akrylanowej – spoczywa na wyrostku w granicach nieruchomej blony sluzowej od strony jezykowej i na jezykowych powierzchniach zebow . Spostrzegano dość często przypadki ciężkiej żółtaczki u noworodków (żółtaczka jąder podstawy mózgu). rozmieszczonymi w rownych odstepach – szyna Tigerstaedta – z miekkiego drutu aluminiowego o grubosci 1. szyna z rownia pochyla (ma boczne ograniczenie dla przesuniec zuchwy w plaszczyznie strzalkowej) – szyny laboratoryjne – szyna Webera – nazebno-nadziaslowa. W stosunku do wszystkich innych leków oraz witaminy A.5. Wykonanie w okresie ciąży diagnostycznych badań rentgenowskich dla celów stomatologicznych jest przeciwwskazane. które leczono sulfonamidami z powodu odmiedniczkowego zapalenia nerek. może nastąpić wzmożona dyfuzja bilirubiny do tkanek płodu. podwieszona za pomoca gumowych wyciagow do czepca gipsowego lub plociennej czapki – standardowe lub indywidualne szyny – odreczne lub laboratoryjne.3. które są nośnikami bilirubiny. tak aby przylegala do przedsionkowej powierzchni szyjek i nie odstawala od nich – przywiazana do wszystkich zebow drutem ligaturowym – jako ostateczne zaopatrzenie jednoszczekowe w przypadkach zlaman zuchwy bez przemieszczenia – lub jako zaopatrzenie dwuszczekowe z wyciagiem miedzyszczekowym – szyna Wassmunda – z drutu stalowego – rozni sie od Sauera wygieciem dostosowanym do wypuklosci klow przez co lepiej jest bardziej stabilna – zastosowania: jak szyna Sauera – szyna Hammonda – szyna druciana obejmujaca luk zebowy również od strony jezykowej – zapobiega przemieszczeniu odlamu do wnetrza j u – umocowana drutem ligaturowym – szyna pierscieniowa – pierscienie ze sruba i tulejka na drut zaklada sie na pierwsze trzonowce – zaklada sie szyne do tulejek. aparaty ortopedyczne – – – aparaty ortopedyczne sluza do ustalania odlamow po ich nastawieniu biernie lub czynnie czepiec z proca brodkowa – proca podtrzymujaca brodke. urodzonych przez matki. Wskutek znacznego powinowactwa i łączenia się sulfonamidów z albuminami. Podawanie sulfonamidów kobietom ciężarnym w późnej ciąży i w okresie okołoporodowym jest bezwzględnie przeciwwskazane. 61.matki). Nie wolno podawać erytromycyny przed porodem i w połogu. i Op. nr 10 z dnia 30.

miesniem zwieraczem gardla i powiezia gardla spowodowany najczesciej przez paciorkowce hemolizujace i beztlenowe zaleznie od umiejscowienia wyroznia sie ropien okolomigdalkowy i przymigdalkowy poczatkowe objawy jak w anginie: goraczka. w które podczas zwierania szczek wchodza filary z plyty gornej – stosuje sie w zlamaniach bezzebnej zuchwy i szczeki – wymaga dodatkowego podparcia proca z czepcem – (aparat Gunninga . obrzek jezyczka z przesunięciem w strone zdrowa poza linie srodkowa. bolesne powiekszenie wezlow chlonnych w okolicy kata zuchwy po tej samej stronie charakterystyczne jest pochylenie glowy ku dolowi i na strone chora przyczyny: ropne zapalenie migdalka podniebiennego ostre lub przewlekle zaostrzone. nacieki bialaczkowe. mowieniu.monoblok) plyta Kingsley'a – w zlamaniach bezzebnej lub czesciowo uzebionej szczeki z opadaniem odlamu – plyta podniebienna z masy akrylanowej z wbudowanymi 2 drutami wychodzacymi na zewnatrz w postaci „wasow” siegajacych do skrawka ucha – na wasach umocowuje sie z obu stron gumowe wyciagi i przymocowuje je do czepca plyta podniebiena ze sruba Fishera – sklada sie z 2 czesci – prawej i lewej – polaczonych na srodku sruba Fishera – zastosowanie w zlamaniach strzalkowych podniebienia w przypadkach gdy odlamy zachodza na siebie lub sa rozsuniete – obrzeza plyty obejmuja szczeke od strony przedsionkowej – gdy odlamy sa rozsuniete – sruba poczatkowo max rozkrecona. jednostronne ograniczenie ruchomosci podniebienia miekkiego. powoduje trudnosci w polykaniu. samoistny bol gardla. Uzyskanie prawidłowego zwarcia jest rownoznaczne z wlasciwym nastawieniem odlamow – gdy odlamy sie nakladaja – sruba poczatkowo max skrecona i stopniowo rozkreca sie. plukanki antyseptyczne ropien okolomigdalkowy w wywiadzie stanowi wskazanie do tonsillektomii 45. zle samopoczucie natepnie jednostronny. w pozniejszym okresie powoduje szczekoscisk wskutek unieruchomienia podniebienia i powstalej szpary między czescia nosowa i ustna gardla przyjmowane plyny wracaja nosem w obrazie klinicznym: zaczerwienienie i uwypuklenie przedniego luku podniebiennego po jednej stronie (ropien przedni. gwaltownie narastajacy bol gardla. ropien migdalka (abscessus peritonsillaris) – – – – – – – – – – – – – – tworzy sie w luznej tkance lacznej miedzy torebka migdalka. niewyrazna „kluskowata”. penicylina doustnie lub pozajelitowo. leki p-bolowe. nowotwory (miesaki) leczenie: przy obecnosci uformowanego ropnia – punkcja. zlamania patologiczne . rzadziej przyczyna zebopochodna.1.– – – – na wysokosci brodawek wykonane wiertlem otwory dla drutu ligaturowego zlamania zuchwy z przemieszczeniem poziomym szyna lana – metalowa (srebro) – rzadko stosowana – obejmuje luk od strony wargowej i jezykowej w polowie wysokosci zebow – przywiazana ligatura lub osadzona na cement – zastosowanie: zgryz poglebiony aparat Gunninga-Porta – wykonany z masy akrylanowej – sklad sie z plyty podniebiennej z ktorej wystaja 3 kolumienki i z plyty zuchwowej z ktorej wystaja 3 filary z zaglebieniami. jesli dotyczy luku podniebienno-migdalkowego -> ropien tylny). oddychaniu. skreca sie ja o 2-3 obroty w ciagu dnia i stopniowo zbliza odlamy do siebie. klujacy. oklady wysychajace na szyje przyspieszajace resorpcje resztek ropy.1. bol w czasie polykania. rozsuwajac odlamy od siebie – w zlamaniach bezzebnej szczeki stosuje sie plyte ze sruba Fishera i kolcami wbudowanymi w przedsionkowe obrzeze – – 81. naciecie ropnia na szczycie wygorowania miedzy lukiem podniebiennym a migdalkiem w znieczuleniu powierzchniowym i premedykacji. promieniujacy do ucha wskutek uposledzonego samooczyszczania j u i zalegania wydzieliny -> fetor ex ore mowa nosowa. pod blizna po czesciowym wycieciu migdalkow roznicowanie: ropowica.

lub po zabiegu usuniecia torbieli zapalenie kosci . Około 1/4 chorych z potwierdzonymi przerzutami do kości doznaje złamań patologicznych. wykazują wyraźnie zmniejszoną odporność mechaniczną i mogą być kruche. torbiel wewnatrzkostna – gdy pozostaje cienka blaszka kostna. włókniakomięsak (fibrosarcoma). w reumatoidalnym zapaleniu stawów. rak pierwotny zuchwy (naciekajac niszczy kosc) guzy przerzutowe (U ok.odczyn ze strony okolicznych tkanek i węzłów Leczenie: . Badanie radiologiczne jest najczęściej stosowaną metodą wykrywania przerzutów w kości. szpiczak mnogi) postępowanie: uzaleznione od stanu ogolnego chorego i warunkow miejscowych (umiejscowienie. rozchwianie zęba przyczynowego . docieramy do ogniska ropnego i pobieramy materiał w celu określenia flory bakteryjnej i oznaczenia antybiogramu .– – – – – – – – – – – – – – – – złamanie kości samoistne lub zachodzące w wyniku drobnego urazu. Nowotwory z tkanki łącznej: łagodne: tłuszczak (lipoma). . mają zmienioną strukturę. a częstokroć także bez uchwytnego urazu. moze osiagac duze rozmiary. Nierzadko jest to pierwszy symptom uogólnionej choroby nowotworowej. szpiczak. w pierwotnych i przerzutowych guzach złośliwych. w zmianach zwyrodnieniowych (ryc. Osteoskleroza miejscowa występuje w krwiopochodnym zapaleniu kości. Nierzadko są to ogniska mieszane. złośliwe: chrzęstniako-mięsak (chondrosarcoma). rak nerki – 23%. Osteoporoza miejscowa występuje np. szkliwiak (adamantinoma) . zespole Cushinga.szczegolnie zapalenia przewlekle ze znacznym ubytkiem tkanki kostnej.zapobieżeniu przejścia stanu ostrego w przewlekły oraz ograniczeniu procesu chorobowego do jak najmniejszego odcinka. GTR.usunięcie czynnika przyczynowego.2%. w zapaleniu kości. Leczenie choroby podstawowej 61. po urazach z następowym unieruchomieniem (zespół Sudecka). Osteoradiokineza – konieczna jest najczesciej czesciowa resekcja kosci. Nowotwory dające najczęściej przerzuty do kości to: rak sutka – w 61%.1.w przedsionku jamy ustnej nacinamy błonę śluzową wraz z okostną. Kości w chorobach układowych przebiegających z osteosklerozą są pogrubiałe. osłoniak (schwannoma). Uwidaczniają się one jako ogniska osteolityczne niszczące kość (rak sutka. cukrzycy martwica popromienna kosci (osteoradionekroza)– doprowadza do zmian zwyrodnieniowych zanikowych i martwiczych choroba Pageta gruzlica kosci osteodystrofia procesy rozrostowe (bialaczka. samoistny ból. nadczynności gruczołów przytarczycznych. Przewlekle zapalenie kosci. ropien srodkostny Ropień śródkostny – postać ostrego zapalenia kosci .rozrastajac sie w kosci powoduje scienczenie blaszki korowej. atrofia wyrostka – zamkniete nastawienie. Guzy nowotworowe – odcinkowa resekcja lub hemimandibulektomia. przeszczep i terapia tlenem hiperbarycznym. Torbiel – osteosynteza plytkowa.5%. zapalenie martwakowe guzy . w szpiczaku. przy czym struktura tkanki kostnej jest zniszczona lub osłabiona w wyniku uogólnionego lub lokalnego procesu chorobowego ostry ból kości z towarzyszącym upośledzeniem czynnościowym powinien nasuwać podejrzenie złamania patologicznego. Występujące zespoły przebiegające z uogólnioną osteosklerozą są znacznie rzadsze.ostry. rak gruczołu krokowego – 49. sklerotyzacja kosci .ząb jednokorzeniowy [otwarcie komory lub zabieg Traunera = punkcja Schredera– przewiercenie przez błonę śluzową w rzucie wierzchołka z wytworzeniem sztucznej przetoki dla ropnia + antybiotyk Leczenie: . tarczycy i płuca) lub ogniska osteoblastyczne z zagęszczeniem struktury kości (głównie rak gruczołu krokowego).w istocie gąbczastej [ zębopochodny ropień okołowierzcholkowy .usunięcie zęba wielokorzeniowego . rozdecie kosci. . ostre zapalenie ozębnej. rozleglosc i charakter zmiany). rak nerki. kostniak kostnawy (osteoma osteoides). Inne nowotwory to np. rak płuca – 33.Nowotwory ktore wytwarzają tkankę kostną: łagodne: kostniak (osteoma). osteoporoza (zanik kosci. [ zęba ze zgorzelinową miazgą] wyjątkowo jeżeli przyczyną są zęby jednokorzeniowe w przednim odcinku szczęk prowadzimy leczenie Endo. włókniak (fibroma) i złośliwe: tłuszczakomięsak (liposarcoma). 1/3 chorych onkologicznie występują przerzuty nowotworu do kośćca. 6.postępowanie chirurgiczne : . nowotwory zlosliwe zlokalizowane w kosci – np. zanik wyrostka.zagęszczenie struktury kostnej. osteolityczno-osteoblastyczne. 7 i 8). unieruchomienie szczekowo-zuchwowe. Osteoporoza uogólniona ma miejsce w wielu chorobach jak łamliwość kości.

Powiklania: rozlegle resekcje i rekonstrukcje platami powoduja zmiany w wygladzie. martwica kosci obserwacja: badania kontrolne co 6tyg w pierwszym roku. jezeli zmiana nieoperacyjna to napromienianie leczenie przerzutow do wezlow chlonnych szyi – N1 – podżuchwowe usuniecie wezlow po stronie guza – N2ab – Crile (limfangiektomia szyjna).s. podajemy i.+ wykonujemy drenaż rany. . niekiedy są rozchwianie oraz nie wykazują reakcji na bodźce. wybicie zeba – zwichniecia – nadwichniecie (uraz tkanek otaczajacych z patologiczna ruchomościa.skojarzone leczenie przeciwbakteryjne i przeciwzakrzepowe [– beta laktamy[ penicyliny. w maksymalnych dawkach .dz. bez przemieszczenia). chemioterapeutyki [ linkozamidy {linkomycyna.v. wodno-elektrolitowych . . które przechodzi pozniej w owrzodzenie pokryte strupem. przeciwgorączkowe. antyagregacyjne]. T4 – 40% szans przezycia przez 5 lat. Później odwarstwic sluzówkę i okostną przez co otrzymujemy dostęp do kości gąbczastej. haemangioma leczenie – T i.chirurgiczne odbarczenie ognisk ropnych -usunięcie zębów przyczynowych i sanację jamy ustnej wykonuje się dopiero po zakończeniu leczenia przeciwzakrzepo. gdy stanie sie to technicznie mozliwe lub tylko paliatywna radioterapia rokowanie: T1-2 N0-1 wyleczenie w 70-80%.leczeni e-zakrzepowe – kwas acetylosalicylowy [aspiryna.resekcja i rekonstrukcja sposobem Bernarda lub Webstera – T4 – resekcja i rekonstrukcja.zamrozenie zmiany o wielkosci do 2 cm. antagonista wit.często dodaje się metronidazol.podajemy witaminy. heparyna. panodinę oraz dietę bogatą w białko. środki przeciwbólowe. Najwyzsza zapadalnosc u mezczyzn po 40 r.wyrównanie zaburzeń metabolicznych i niedoborów białkowych. klindamycyna}. szczepionki Delbeta. wyciecie czerwieni wargowej jezeli zmiana obejmuje >polowe wargi – T1 – wyciecie „V” z rekonstrukcja lub brachyterapia. Odbarczenie ognisk ropnych. zamrozenie jesli zmiana nie nacieka wglab i jest mniejsza niz 0.1. leczenie to ma na celu poprawę krążenia w kości i lepszą penetracje antybiotyku . ogólnie wzmacniające. brodawkowata przebieg na ogol wolny przerzuty pozno i dotycza przede wszystkim wezlow chlonnych podbródkowych i podżuchwowych kazde ognisko leukoplakii wymaga weryfikacji histologicznej zwykle sa to raki płaskonablonkowe o wysokim lub srednim stopniu zroznicowania roznicowanie: leukoplakia. Po brachyterapii – ubytki tkankowe. .z. . pozostawiamy je unieruchamiając je przy pomocy szyny. Stanowi 3% wszystkich nowotworow u mezczyzn i jest 9 nowotworem w kolejnosci wystepowania.3. acenokumarol [sintrom. cefalosporyny].5 cm – T2 – wyciecie i rekonstrukcja lub brachyterapia (jedna z metod radioterapii – p-wskazanie: naciekanie zuchwy) – T3. antykoalguacyjne. piciem alkoholu i narazeniem na promienie sloneczne nadmierne i biale rogowacenia moga byc stanami przedrakowymi. Pogorszenie się stanu chorego jest często spowodowane leczeniem tylko antybiotykami bez ingerencji chirurgicznej. Objawia sie jako stwardnienie pokryte rogowaciejacymi tarczkami. granuloma. . glikopeptydy { wankomycyna}]. cheilitis. -postępowanie ogólne: 81.najpierw należy usunąc przyczynę (np. Kośc zdejmuje się w całości lub nawierca się w jednym miejscu. wrzodziejąca. Często zwiazany z paleniem. rak wargi – – – – – – – – – – – – – – – czesciej dolnej. Zęby znajdujące się w zapalnie zmienionej kości. Należy pamiętać o tym. krążeniowe. co 3 msc przez nastepne 2 lata i co 6 msc do konca zycia 74.podajemy choremu maksymalne dawki antybiotyku o szerokim zakresie działania . niejednokrotnie występują wieloogniskowo umiejscawia sie zwykle na czerwieni wargowej miedzy linia srodkowa a katem ust. limfangiektomia nadgnykowa lub zmodyfikowane wyciecie wezlow chlonnych szyi po stronie guza + wezlow podżuchwowych po stronie przeciwnej + pooperacyjna radioterapia – N2c – jezeli nieruchome przedoperacyjne napromienianie i ewentualnie wyciecie. że antybiotyki są tylko środkiem pomocniczym w zwalczaniu zakażeń chirurgicznych. usuniecie zęba przyczynowego). K].dz. Po ustąpieniu procesu chorobowego okresowo badamy żywotność a w wypadku braku oddziaływania ich na bodźce leczymy endodontycznie lub usuwamy w zależności od wskazań. występuje w 3 postaciach: egzofityczna (najczęstsza).

wiezadel ozebnej. slina. Wysoki metaliczny odglos opukowy – po 1 msc. zapaleniem tkanek okw i resorpcja korzenia) martwica miazgi – najczesciej w dojrzalych zebach z ukonczonym rozwojem.w przypadku zeba przebywajacego poza zebodolem dluzej niz 1h) kontrola radiologiczna co 3 msc przez pierwszy rok.. jądrach. * początek nagły .ż.wirus wydalany jest ze śliną Objawy: . P-wskazanie: rozlegla prochnica. A po 2 msc – widoczny na rtg brak szpary ozebnej. często ze zlamaniem blaszki zbitej przez wierzchołek korzenia. żuciu. Na skutek zamiany cementu przez osteoklasty w tkanke kostna dochodzi do zaniku szpary ozebnej i calkowitego zrostu zeba z otaczajacymi tkankami. najlepiej od razu w msc zdarzenia lub do 30 min.inaczej nagminne zapalenie gruczołu zwane świnką . Janikach . zwichniecie calkowite = „wybicie” (calkowite wysuniecie zeba z zebodolu. Jest nieodwracalna postepowaniem z wyboru jest replantacja. Szczegolnie narazone sa zeby z nieukonczonym rozwojem korzenia ze wzgledu na duze kanaliki zebinowe – powierzchniowa – najczesciej w zebach czesciowo lub calkowicie zwichnietych lub w wyniku zlaman korzenia. Przewaznie pojawia sie 4 tyg od urazu – zastepcza – ankyloza – zwiazana z rozleglym uszkodzeniem komorek i cementu korzeniowego. napięta i nie zmieniona skóra * trudności w rozwieraniu szczęk.– – – – – wysuniecie zeba z zebodolu (czesciowe osiowe wysuniecie. co skutkuje matwica miazgi. U mlodych osb z niezakonczonym wzrostem korzenia. twarzowego . W zwichnieciach zebow czestym nastepstwem martwicy jest obliteracja kanalow resorpcja korzenia – zapalna – wystepuje w zebach czesciowo lub calkowicie zwichnietych.2. unikajac dodatkowego uszkadzania komorek ozebnej przez dotykanie korzenia. znaczne uszkodzenie korzenia. a nastepnie co rok 74.jest to przeciwwskazanie do sialografii [jeśli jest wykonana to: zwężony przewód. wąskie . suchość w j.ogólne: * złe samopoczucie * dreszcze. gr. sposob jego przechowywania. wzrost OB.wspolistnienie zlamania korony (-> mozliwosc infekcji przez kanaliki zebinowe) znacznie zmniejsza szanse. zapalenia slinianek NIESWOISTE ZAPALENIA ŚLINIANEK OSTRE PIERWOTNE ZAPALENIE ŚLINIANKI [ sialoadenitis epidemica] . ustnej * może być jedno lub dwustronny obrzęk ślinianki podżuchwowej. Jesli zab mial kontakt z ziemia zaleca sie jego delikatne oczyszczenie sola fizjologiczna nie dluzej niz 10 sek. jajników. gdzie doszlo do uszkodzenia cementu korzeniowego i infekcji bakteryjnej oraz aktywacji osteooklastow na powierzchni korzenia. W przypadku zeba replantowanego natychmiastowo z otwartym wierzchołkiem (duza szansa rewaskularyzacji) – leczenie kanalowe odracza sie do momentu ewentualnego wsytapienia objawow martwicy po replantacji unieruchomienie gietka szyna na 2 tyg (4 tyg.5 mm. tarczowego.miejscowe: * obustronny obrzęk przyusznic [odstawanie płatka usznego] * bolesność na dotyk gruczołu. szpara ozebnej poszerzona). Pozostawanie zeba ponad 1h poza zebodolem warunkuje smierc komorek ozebnej i wyzwolenie procesow resorpcyjnych wkrotce po replantacji – oczyszczenie powierzchni 20% roztworem fluorku sodu i doksycykliny. Zab staly powinien byc wprowadzony do zebodolu natychmiast po urazie. przemijające porażenie n.wylęganie 2-3 tyg . Czas jaki zab pozostaje poza zebodolem. Niepowodzenie usuniecia bakterii z kanalu niesie ze soba powazne ryzyko resorpcji nawet calego korzenia w krotkim czasie. Unikac wody (niekorzystny gradient osmotyczny). sol fizjologiczna. Dochodzi do przerwania peczka naczyniowo-nerwowego. połykaniu. Nie nalezy także replantowac wybitych zebow mlecznych (ryzyko uszkodzenia zawiazkow zz stalych). przedluzajacy sie ponad 1h czas pozostawania zeba z niezamknietym wierzcholkiem poza zebodolem. rodzaj plynu uzytego do transportu stanowia krytyczne czynniki dla powodzenia leczenia. najczęściej u dzieci 6-14 r. trzustce. brak ruchomości – bo wierzchołek zostaje zablokowany).5 mm istnieje duza szansa na rewaskularyzacje i zachowanie zywotnosci .choroba ma charakter ogólnoustrojowy bo wirus jest w krwi. zwichniecie boczne (przemieszczenie w kierunku innym niz osiowy. a otwor wierzchołkowy jest niezamkniety i ma wiecej niz 0. opon m-rdz.wywołane przez wirus [nosiciel człowiek]. Srodek transportu: swieze mleko. Wiaze sie z rozleglym urazem miazgi. podjęzykowej. zakaźna choroba . Czas stanowi najwazniejszy czynnik warunkujacy powodzenia. Jezeli wskazane jest leczenie endodontyczne – kanal wypelnia sie na miesiac preparatem tymczasowym na bazie wodorotlnku wapnia. wzrost T do 38 C. nadmierna ruchomośc. Dotyczy malej powierzchni korzenia i jest odwracalna tak dlugo jak nie dojdzie do infekcji bakteryjnej. gruczołów łzowych * zapalenie jąder. gdzie wymiar otworu wierzchołkowego jest mniejszy niz 0.

trzustki.gdy ropień w okolicy kąta żuchwy.ucisk blizny.w ciężkim stanie antybiotyki.zakażenie tkanki gruczołowej florą bakteryjna jamy ustnej przez przewód wyprowadzający. duża ilość płynów.najczęściej w śliniance podżuchwowej [pierwotnie lub wtórnie (zejście stanu ostrego)przewlekła] Etiologia: .nieznaczne bóle .bliznowate . niejednorodne i nieprawidłowe przekrwienie zacienienia gruczołów w wyniku niedokrwienia i zmniejszonego wydzielania śliny. później tworzą się sialoangiektazje j. opon m-rdz. gr.USG .w śliniance przyusznej zapalenie w miąższu [sialoadenitis] a w podżuchwowej w przewodach [sialodochitis] w przypadku kamicy .zapalenie jąder.bóle kłujące w okolicy ślinianki.wodny roztwór 1% pilokarpiny [ 5 kropel na ½ szklanki]. twarzowego. ropień slinianki OSTRE WTÓRNE ZAPALENIE ŚLINIANKI [ sialoadenitis acuta secundaria] . suchość błony śluzowej j. przetoki Leczenie: .wodny roztwór 1% pilokarpiny.u osób starszych oraz wyniszczonych powstaje na tle niedoczynności i zaniku tk.izolacja chorego.najczęściej w śliniance przyusznej Objawy: .gdy współistnieje kamica. środek cieniujący zalega w miąższu Leczenie: . naciek limfocytarny. tarczowego. nieregularne ubytki wewnątrzgruczołowe  destrukcyjne – mnogie.gdy leczenie zachowawcze nie daje efektów to usunięcie ślinianki PRZEWLEKŁE ZAPALENIE ŚLINIANKI [ sialoadenitis chronica] . to usuniecie kamienia.ropień [nacięcie poniżej kąta żuchwy. leki p-gorączkowe . nagrzewanie ślinianek .z przewodu wyprowadzającego wydobywa się mlecznobiała. gdy szerzy się drogą krwionośną . trudności w połykaniu. płonicy. mętna .nieznaczne powiększenie ślinianki wrażliwej na dotyk . próchnica. sączkowanie ropni . zwyrodnienie tłuszczowe tkanki gruczołu  zwyrodnienie i zanik tkanki gruczołowej] Objawy: . regularnie rozszerzony lub „paciorkowaty” * przewody drugorzędowe wąskie i niewypełnione * miąż gruczołu cechują sialoangiektazje:  punkcikowe – wewnątrzgruczołowe rozszerzenia przewodów końcowych  kuliste – liczne torbielowate 1-2 mm rozszerzenia wewnątrzgruczołowe  jamiste. duru plamistego. cukrzyca . gruczolowej Etiologia: .RTG w śliniance przyusznej * przewód jest prawidłowy. obrzęk błony śluzowej . guz. proces zapalny.okłady z 20 % roztworu ichtiolu. bolesne wygórowanie. leukocytoza. mętna i ropna wydzielina [ w slinianc podjęzykowej i podżuchwowej jest najpierw śluzowata a później galaretowata] . sterydy . pozostanie w łóżku w czasie zwyżki temperatury . .zaczopowanie przewodu wyprowadzającego przez kamień .zaczopowanie przewodu wyprowadzającego. nad płatkiem usznym wzdłuż przebiegu n twarzowego nacinamy Powikłania: . nagrzewanie śliniaki lampą Sollux .znacznie cięższy przebieg niż pierwotne zapalenie.sialografia – wykazuje usztywnienie przewodów i zamkniecie końcowych odcinków „obraz uschniętego drzewa”.wzrost T. Leczenie: . sole mineralne .po kilku dniach objawy ustają Powikłania: . brzusznego.liczne. nieregularne jamy + procesy włóknisto. zła higiena jamy ustnej. po urazie lub krwiobiegiem. zapalenia płuc . ustnej.powstaje na podłożu grypy. porażenie n.zrośnięcie gruczołu ze skórą . zakażenie z jamy ustnej [powoduje rozrost międzyzrazikowej tkanki łącznej. słona wydzielina.w.dieta bogato białkowa. witaminy.antybiotykoterapia ogólnoustrojowa lub wstrzykiwanie do przewodu wyprowadzającego . różnicować z ropniem podżuchwowym taki sam tylko w nim wcześniej szczękościsk] lub ropowica.przewody drugorzędowe.

środki ślinopędne. Zabiegi chirurgiczne: – wstrzykiwanie srodkow sklerotyzujacych (Sylnasol) celem wywolania odczynow zapalnych i zbliznowacenia oraz wtornego obkurczenia torebki i wiezadel – metoda Neunera – wstrzykiwanie 96% alkoholu do miesnia skroniowego -> aseptyczne zapalenie -> zbliznowacenie i skrocenie miesnia.chirurgiczne leczenie blizn i zniekształceń RÓŻNICOWANIE ZAPALEŃ SWOISTYCH .rozlana lub ograniczona Objawy: .w sialografii ubytek rzekomo guzkowy Leczenie: .rak .nieswoiste procesy zapalne. leczenie protetyczne. w nieprawidłowosciach budowy anatomicznej kostnych elementow stawu i jako nastepstwo zwichniecia zuchwy charakteryzuje sie nadmiernym wysuwaniem sie glowy zuchwy przed guzek stawowy.chirurgiczne [opróżnianie zimnych ropni.w śliniankach II [nacieczenia tkanek] lub III [ kilak. ale z mozliwoscia powrotu do dolu zuchwowego samoistnie lub z pomoca chorego (podwichniecie) objawy kliniczne: podczas rozwierania szczek glowa zuchwy nagle przeskakuje do przodu. pourazowe lub pooperacyjn Postać: .przyczynowe: usunięcie kamieni. Badajac staw przez powloki zewnętrzne i zewnętrzny przewod sluchowy.badanie bakteriologiczne i histopatologiczne. Jezeli jednostronne – zuchwa zbacza w strone zdrowa. który może rozmiękać] rzędowa .. żwacz  szczękości Rozpoznanie: . dotyczy zwykle śliniaki podżuchwowe  przewlekła ograniczona – przez wiele lat bezobjawowa  ostra rozlana – z chełboczącym guzem i powiększonymi węzłami chłonnymi  przetoka  wyciek treści ropnej okoliczne węzły są powiększone i maja skłonność do rozmiękania Rozpoznanie: .3.guz promieniczy [promieniczak] . 1-3 wstrzykniec w odstepach tygodniowych – zabiegi srodstawowe i pozastawowe – wyciecie czesci torebki. w zaostrzeniach antybiotykoterapia SWOISTE ZAPALENIA ŚLINIANEK GRUŹLICA ŚLINIANKI Etiologia: * drogą naczyń chłonnych z migdałków podniebiennych lub węzłów chłonnych szyi Postacie: zwykle jako postać wtórna z ogniska w płucach. nawykowe zwichniecie ssz – – – – – – zwykle zdarza sie przy wrodzonej niedowartosciowosci aparatu wiezadlowego i torebki. masowanie ślinianki. przemieszczenie lub wyciecie chrzastki stawowej.zmiany obejmują miąż ślinianki Rozpoznanie: .chirurgiczne [nakłucie lub nacięcie ropnia. W przypadkach utrwalonego podwichniecia – dluzsze unieruchomienie. lub usunięcie ślinianki] KIŁA ŚLINIANEK . wyciag miedzyszczekowy). nastepnie przez 2 tyg leczenie ogranicza sie do rozwierania szczek do polowy pelnego rozwarcia (za pomoca aparatow ortopedycznych lub wiazania Ivy) z zaleceniem diety polplynnej.antybiotykoterapia . podwyzszenie przeszczepem kostnym lub wytworzenie nowego guzka stawowego – zabiegi osteoplastyczne na luku jarzmowym majace na celu wytworzenie przeszkody dla nadmiernego . udrożnienie przewodów wyprowadzających. Towarzysza temu trzaski i bol w stawie. Zabieg poprzedzony jest wstrzyknieciem srodka znieczulajacego miejscowo.badanie bakteriologiczne i histopatologiczne .płaskie. Alkohol podaje sie w ilosci 0. wyczuwa sie nadmierne przesuniecie glowy zuchwy przed guzek stawowy zdjecia rtg przy otwartych szczekach wykazuja przesuniecie glowy zuchwy do przodu leczenie zachowawcze: unieruchomienie na 10 dni (proca brodkowa.w sialografii – jamy o nieregularnych zarysach Leczenie: . usunięcie bliz] PROMIENICA ŚLINIANKI Etiologia: * przez ciągłość z otaczających tkanek. odczyny serologiczne .badanie bakteriologiczne. skąpa treść ropna z grudkami promieniowców.5-1 ml.farmakologiczne swoiste . próba tuberkulinowa Leczenie: . inne procesy swoiste . gdy objęty jest m. zakażenie wtórne.guz mieszany 74. twarde nacieczenie.farmakologiczne – p-prątkowe . rozmiękające  przetoki  wydobywa się wodnista.

istotę gąbczastą. śrubowy. szklanej. Bioceram.1. . rozległe . opierały się na kości a do jamy ustnej wystawał filar dla protezy ruchomej lub stałej d.ze stali. niobu.zastosowanie w przypadkach rozchwiania zęba po resekcjach lub po złamaniu poprzecznym korzenia – w tym ostatnim przypadku złamaną część korzenia usuwa się.przygotowane poprzez wycisk – model gipsowy. 6 9 m-cy Systemy : -jednoetapowe przewidują wczesne obciążenie wszczepu (do 6 tygodni od zabiegu). tytanowe dobrze dopasowane do obnażonej błony śluzowej i okostnej. Stosuje się materiały: stali. otworki w które wprowadzano główki ceramiczne lub tytanowe zamontowane na dośluzówkowej powierzchni protezy . stożkowy ze stopniami. Każdy system wymaga specjalistycznego oprzyrządowania (frezy. wszystkie części składowe kości: szpik. Śluzówkowe już nie stosowane .część pozakostna składa się z szyjki i części filarowej (główki) w kształcie ściętego stożka.celem jest wzmocnienie i ustabilizowanie niedostatecznie osadzonych zebów b.pop opracowaniu II operacja wprowadzane podokostnowo. a wśród ceramicznych – Biolox. Podokostnowe .ceramiczne lub metalowe [tytanowe] sztyfty wprowadzone do kości poprzez ubytek w twardych tkankach zęba przez odpowiednio spreparowaną komorę i kanał poza otwór wierzchołkow . Cechą wspólną dla wszystkich systemów jest rozwinięcie powierzchni umieszczonej w kości części oporowej wszczepu oraz gładkie wykończenie szyjki wszczepu stykającej się ze śluzówką.odlew . 86. . Friallt.). klucze itp. implanty stozkowe.– – – przesuwania sie glowy zuchwy w stawie dojscie operacyjne do ssz: przeduszne pionow. odciecie przyczepu m skrzydłowego bocznego od szyjkizuchwy i przyszycie w tym msc wszczepu z silastiku (metoda Laskina) – po zabiegach unieruchomienie na 4 tyg 86. Zabiegi groza powiklaniami zapalnym. . prowadnice. zauszne. IMZ. blaszkę istoty zbitej i okostną Przyczyny: . Endodontyczne .kształt części śródkostnej może być cylindryczny. wewnatrzustne. implanty istnieje wiele systemów wszczepów. tantalu.model w wosku.wszczep uzupełnia się w trakcie oddzielnego zabiegu łącząc część nadśluzówkową z częścią śródkostną. gwintowniki.w błonie śluzowej podniebienia wycinano ubytki. powinny być pokryte płatem • Późne – po uzyskaniu całkowitej odbudowy kostnej . a także płytkowy. związków węgla. . Ledermanna. zapalenia kosci Zapalenie kości – jest procesem chorobowym obejmującym stopniowo. Linkow. które mogą stanowić filary dla stałych uzupełnień protetycznych lub umożliwiać wykonanie przęsła. czy też koron teleskopowych w celu polepszenia utrzymania protezy ruchomej.Transdentalna fiksacja . Śródkostne – wygajają się po przykryciu okostna i błoną śluzową lub bez nich [zostają otwarte] • Natychmiastowe – bezpośrednio lub do 8 dnia po ekstrakcji [odpowiednia preparacja zębodołu i dobranie implantu] • Odroczone – 2. ITI. uszlachetnionych metali. w izolacji od środowiska jamy ustnej (rana śluzówkowa zeszyta "na głucho") przez dłuższy okres (do 6 miesięcy). Implanty dzielimy na: a. zropieniem lub zesztywnieniem – wykonywane sa tylko ze wskazan bezzwglednych zabiegi na tkankach okolostawowych – mioplastyczne: wszycie m-o-s do torebki w jej przedniej czesci (metoda Kowalika). stopów metali. ceramiki hydroksyapatytowej.2. tytanu.służyły polepszeniu retencji i stabilizacji c. -dwuetapowe – wgajanie się wszczepu bez obciążenia. skrocenie tylnych peczkow m skroniowego (mioplastyka skroniowa Kraszewskiego). Wśród tytanowych najbardziej rozpowszechnione są systemy: Branemarka.12 tygodni po ekstrakcji. podżuchwowe i zazuchwowe.

upośledzenie krążenia w kości i wytworzenia stanu zapalno. przyspieszenie opadania krwinek czerwonych i wzrost liczby krwinek białych. zakażenia szerzącego się przez ciągłość. ostre zapalenie ozębnej. zapalnie zmienione. pocenie się. paciorkowce. .w istocie gąbczastej [ zębopochodny ropień okołowierzcholkowy . złośliwość flory bakteryjnej oraz zdolność organizmu do odczynów imm. stan ogólny i miejscowy. utrudnionego wyrzynania się zęba mądrości. rozchwianie zęba przyczynowego .często patologiczna ruchomość i wrażliwość na ostukiwanie oraz obniżenie reakcji na bodźce termiczne zębów znajdujących się w okolicy zapalnie zmienionej kości. .marwiczego z niedokrwieniem kości Zapalenia kości szczęk ze względu na ich przebieg i objawy kliniczne dzielimy na: a) ostre.zapobieżeniu przejścia stanu ostrego w przewlekły oraz ograniczeniu procesu chorobowego do jak najmniejszego odcinka. ropy błękitnej. c) przewlekle. . podśluzówkowe. Na rozwój i przebieg zapalenia mają wpływ: . . . . wrzecionkowce i wirusy.usunięcie zęba wielokorzeniowego . a w wypadku zajęcia przez proces zapalny mięśni żwaczy pojawia się szczękościsk.zropienia torbieli lub zapalenia ozębnej. rozlane. pałeczki okrężnicy. miedzy powięziowe. nie leczone przechodzi w zapalenie ropne.okoliczne węzły chłonne są powiększone.ze szczeliny ozębnej zęba przyczynowego wydobywa się zazwyczaj treść ropna. rozpierające.powikłane złamania kości szczęk.postępowanie chirurgiczne : . .odczyn ze strony okolicznych tkanek i węzłów Leczenie: . ropowica] . przesuwalne względem podłoża.dziąsła od strony przedsionka i języka są obrzęknięte i bolesne na dotyk.podajemy choremu maksymalne dawki antybiotyku o szerokim zakresie działania . .powikłaniem chorób miazgi zęba.wiek chorego.ostry. a także krętki.w przedsionku jamy ustnej nacinamy błonę śluzową wraz z okostną. skóra nad nim jest przesuwalna.ogólne: .usunięcie czynnika przyczynowego. samoistny ból. w scyntygrafii kości zmiany po 2-3 dniach. MR jak w scyntygrafii Ropień śródkostny – postać ostrego zapalenia kosci . .wyjątkowych tylko przypadkach udaje się wykazać. . niedoczulicę wargi dolnej. można odczuwać mrowienie. niekiedy bóle głowy. szerzącego. b) podostre. docieramy do ogniska ropnego i pobieramy materiał w celu określenia flory bakteryjnej i oznaczenia antybiogramu + wykonujemy drenaż rany. tkliwe.w pierwszym okresie występuje w postaci zapalenia surowiczego. Objaw ten określa się jako objaw Vincenta.ząb jednokorzeniowy [otwarcie komory lub zabieg Traunera – przewiercenie przez błonę śluzową w rzucie wierzchołka z wytworzeniem sztucznej przetoki dla ropnia + antybiotyk Leczenie: .bakterie powodują wytworzenie mikrozakrzepów.działanie czynników termicznych lub chemicznych. [ zęba ze zgorzelinową miazgą] wyjątkowo jeżeli przyczyną są zęby jednokorzeniowe w przednim odcinku szczęk prowadzimy leczenie Endo. -postępowanie ogólne: . dreszcze. się przez ciągłość. . zbyt energicznego łyżeczkowania zębodołu. ograniczenie ruchomości szczęk. skóra nad nim zaczerwieniona i lśniąca. brak łaknienia. Zakażająca flora bakteryjna: bakterie Gram–dodatnie i Gram–ujemne jak: gronkowce. naciek okolicznych tkanek miękkich jest twardy. dwoinki zapalenia płuc. . -na RTG dopiero po 2 tygodniach widać zmiany. .podwyższoną ciepłotę ciała. Ostre zapalenie kości szczęk (ostitis acuta) Przebieg: .gdy proces zapalny w żuchwie i jest rozlany. [ ropnie podokostnowe. złe samopoczucie.burzliwy. że u dorosłych powstało ono na drodze krwionośnej. . .miejscowe: silne bóle o stałym natężeniu.w moczu pojawia się białko oraz wałeczki.. drobnoustroje beztlenowe. Objawy: .

że podostre zapalenie koki jest stanem przejściowym pomiędzy ostrym a przewlekłym. leukocytoza. Cechy: . ogólnie wzmacniające. jednakże martwaki większych rozmiarów wymagają ingerencji chirurgicznej. wtedy to występują objawy kliniczne podobne do ostrego zapalenia. niekiedy są rozchwianie oraz nie wykazują reakcji na bodźce. chemioterapeutyki [ linkozamidy {linkomycyna.W tej postaci odbywają się jednocześnie procesy niszczenia i odbudowy tkanki kostnej przy stosunkowo dobrym stanie ogólnym chorego.często dodaje się metronidazol. wzrost CRP . . glikopeptydy { wankomycyna}]. środki przeciwbólowe.leczeni p-zakrzepowe – kwas acetylosalicylowy [aspiryna. Na skutek działania osteoklastów i osteoblastów dochodzi do oddzielenia się martwaków od zdrowej kości. . samoistny ból dotykowy kości i powiększenie w .badania: scyntygrafia układu kostnego.Przyjmuje się. przeciwgorączkowe. że antybiotyki są tylko środkiem pomocniczym w zwalczaniu zakażeń chirurgicznych.tworzenie się na wyrostku zębodołowym licznych przetok ropnych i martwaków.remisje i zaostrzenia. cefalosporyny]. wodno-elektrolitowych .od samego początku ma cechy zapalenia przewlekłego. panodinę oraz dietę bogatą w białko. ostrego. klindamycyna}. chłonnych. jest zejściem niedostatecznie lub niewłaściwie leczonego zap. że są znacznie mniej nasilone. antyagregacyjne]. heparyna.podajemy witaminy. wyciąć kanał przetoki i plastycznie zamknąć przetokę.skojarzone leczenie przeciwbakteryjne i przeciwzakrzepowe [– beta laktamy[ penicyliny. kiedy stwierdza się obecność licznych przetok ropnych.leczenie przeciwzakrzepowe (aby nie doszło do ponownego zakrzepu krwi w naczyniach) leczenie przeciwbakteryjne przez cały okres zapalenia-[ antybiotykoterapia miejscowa – kule gentamycynowe kiedyś. antagonista wit. z tym. jednak są słabo zaznaczone.silny. . pozostawiamy je unieruchamiając je przy pomocy szyny. W przewlekłym zapaleniu kości szczęk zdarzają się czasami okresy zaostrzenia zapalenia. Należy pamiętać o tym. OB. Martwaki niewielkich rozmiarów usuwamy ambulatoryjnie w znieczuleniu miejscowym. Pogorszenie się stanu chorego jest często spowodowane leczeniem tylko antybiotykami bez ingerencji chirurgicznej.wyrównanie zaburzeń metabolicznych i niedoborów białkowych. Wokół martwaka kostnego pojawia się tkanka ziarninowa. podajemy i. Po ustąpieniu procesu chorobowego okresowo badamy żywotność a w wypadku braku oddziaływania ich na bodźce leczymy endodontycznie lub usuwamy w zależności od wskazań.objawy ostre: wzrost T. Objawy : . . Podostre zapalenie kości szczęk – (ostitis subacuta) Objawy: .v. antykoalguacyjne.pierwotnie przewlekłej Cechy: . U chorych z przewlekłym zapaleniem kości szczęk spotyka się niekiedy asymetrię twarzy. Zapalenie przewlekle nawracające: .wtórnie przewlekłej. krążeniowe. .najpierw należy usunąc przyczynę (np. .chirurgiczne odbarczenie ognisk ropnych -usunięcie zębów przyczynowych i sanację jamy ustnej wykonuje się dopiero po zakończeniu leczenia przeciwzakrzepo. Kośc zdejmuje się w całości lub nawierca się w jednym miejscu. K].. a badaniem radiologicznym stwierdza się martwaki kostne. Odbarczenie ognisk ropnych.często o charakterze wieloogniskowym . teraz gąbki garamycynowe z kolagenu] ..leczenie fibrynolityczne przez pierwsze 3 doby w 8-10 dni po sekwestrotomii(ma na celu lizę skrzepu .najczęściej spotykany. Później odwarstwic sluzówkę i okostną przez co otrzymujemy dostęp do kości gąbczastej. leczenie to ma na celu poprawę krążenia w kości i lepszą penetracje antybiotyku . usuniecie zęba przyczynowego).u osób z nie zaburzoną odpornością immunologiczna. natomiast rozległe usuwa się w warunkach szpitalnych w znieczuleniu ogólnym. należy przeprowadzić leczenie operacyjne. Zęby znajdujące się w zapalnie zmienionej kości. Przewlekłe zapalenie kości szczęk (ostitis chronica) Postacie . .dz. . obrzęk zaczerwienienie . acenokumarol [sintrom. lub przy małej zjadliwości drobnoustr. głównie w żuchwie.leczenie jak w przewlekłym Leczenie W przewlekłym zapaleniu kości szczęk. z czasem może on ulec rozfragmentowaniu i upłynnieniu. .dz.operacyjne usunięcie martwej tkanki kostnej (sekwestrotomia) .jak przy postaci wtórnie przewlekłej. jest ona spowodowana pogrubieniem kości spowodowanym nadmierną odbudową tkanki podokostnowej. szczepionki Delbeta.podobne do ostrego zapalenia. Poza chirurgicznym usunięciem martwaków należy wyłyżeczkować ziarninę. w maksymalnych dawkach .

Rozpoznanie . moczu oraz badanie bakteriologiczne. plastyczne jej zamknięcie Powikłania  w postaci ostrej . która powoduje zrost powierzchni stawowych poprzez krążek stawowy (anhyloza) proces zapalny u dzieci wydzielina ropna z gardła dostaje się do trąbki Eustachiusza stąd do ucha środkowego a następnie do dołu stawowego – następuje uszkodzenie ośrodka wzrostu i dziecko ma profil ptasiej twarzy. .wykonuje się gdy martwak kostny jest całkowicie oddzielony od tkanki zdrowej ( jest to widoczne na TK) można to też sprawdzi poprzez wprowadzenie tępej sondy przez przetokę do martwaka i poruszanie nią w różne strony. w wyniku działania bakterii i ich toksyn może dojść do uszkodzenia mięśnia sercowego i nerek. Obraz radiologiczny zapalenia kości szczęk zależy od okresu rozwoju schorzenia: • I okres –wczesny . badanie kliniczne oraz badania pomocnicze. • II okres – zaawansowany . Oprócz usunięcia chirurgicznego: .zakrzepowe zapalenie żył twarzy i zatoki jamistej . .zaburzenia wzrostu i zniekształcenia kości twarzy u dzieci i osób młodych (zaburzenia zgryzu) .zakażenie ogólne (posocznica. Zamiast chrząstki wyścielającej dół stawowy. znosi kośc i przez otwór wyjmuje martwak.leczenie wspomagające (salicylany) leczenie bodźcowe ( szczepionki Delbeta.skrobiawica narządów miąższowych . niekiedy wykonuje się morfologie.zesztywnienie stawów skroniowo-żuchwowych . między 10 –14 dniem.nieprawidłowości zgryzowe.ropnie przerzutowe do mózgu. Zapalenie przechodzi do stawu i powoduje powstanie zrostu między głową a dołem stawowym. czy mamy do czynienia z ostrym czy przewlekłym proces.zniekształcenia kości szczęk. W zapaleniu zębopochodnym widoczne jest poszerzenie szpary ozębnowej lub ubytek osteolityczny - .złamania patologiczne kości . jeżeli stwierdza się jego ruchomośc to można wykonac sekwestrotomię. płuc. • III okres – sekwestracja. wstrząs septyczny) . której odpowiada tkanka ziarninowa [trumienki]. . zapalenie ostre.wywiad.na podstawie czasu trwania zakażenia można ustalić.ropnie i ropowice tkanek miękkich • w postaci przewlekłej .dopiero w drugim tygodniu trwania choroby tj.z czasem stwierdza się ograniczone ogniska osteolityczne.martwak może samoistnie ulec wydzieleniu przez przetokę . . występuje tkanka bliznowata.należy wykonać badanie krwi. brak zawiązków zębowych. Przecina się tkanki miękkie. beztlenowych + lepsze utlenowanie tkanek] sekwestrotomię.brak zmian w obrazie radiologicznym.martwak może ulec samoistnej resorpcji przez organizm . W obszarze zniszczonej struktury kostnej widoczne są martwaki otoczone strefą przejaśnienia. które zlewając się tworzą ubytki kostne. wycięcie wynabłonkowanego kanału przetoki.duże znaczenie w rozpoznaniu zapalenia kości szczęk ma badanie radiologiczne. Panodina) lub autoszczepionki stymulujące układ opornościowy terapia hiperbarycznym tlenem – uwalnianie wolnych rodników tlenowych [toksyczna dla b. Obraz radiologiczy zapalenia kości 1. posocznico-ropnica.uchwytne radiologicznie zmiany w kości pojawiają się dopiero po około 10-14 dniach od momentu zakażenia początkowo pod postacią zatarcia struktury kostnej i odczynu okostnowego. trudności w wyrzynaniu się zębów.zakażenia odogniskowe .zapalenie opon mózgowych . Równolegle z procesem niszczenia i tworzenia się martwaków rozpoczyna się odczyn wytwórczy pod postacią zagęszczeń utkania kostnego i odczynów okostnowych. .przemiana nowotworowa zapalnie zmienionej kości (mięsak kostny) zesztywnienie stawów skroniowo-żuchwowych – powstaje gdy zapalenie toczy się w okolicy wyrostka dziobiastego. innych kości i narządów miąższowych .nawroty procesu zapalnego . usuwa ziarninę zapalną i zaszywa ranę.martwak może ulec przebudowie – wbudowanie w tkankę bliznowatą zabieg dekortykacji – zdjęcie blaszki zbitej + gabka garamycynowa. można zauważyć na radiogramie zatarcie struktury beleczkowej kości w postaci pojedynczych lub mnogich ognisk przejaśnienia – dających obraz kości marmurkowatej.

przetoki na skórze twarzy lub na wyr. różnicowanie i dojrzewanie w wyniku czego następuje rozrost wbrew potrzebom i homeostazie. nowotwory lagodne i zlosliwe Nowotwór – to niekontrolowany rozrost patologiczny komórek. zwyrodnieniem kości.M1 – stwierdza się przerzuty Podział histologiczny: Gx – stopień zróżnicowania nie jest możliwy do oceny Gi – rak dobrze zróżnicowany lepsze leczenie G1 – zróżnicowanie średniego stopnia radio i chemio chirurgiczne G2 – słabo [nisko] zróżnicowany terapią G3 . Martwa tkanka jest resorbowana. 86.N – okoliczne węzły chłonne .T1 – guz nie przekracza 2 cm . Martwak kostny. ruchome . ruchome .3. zapalenie przewlekłe.N3 – węzły nieruchome .N2 – węzły chłonne po stronie raka .czynniki drażniące mechaniczne i chemiczne uszkadzające błonę śluzową jamy ustnej .N0 – węzły nie wyczuwalne . czerniak złośliwy]  zezłosliwienie .M – przerzuty .T3 – guz przekraczający 4 cm .T2 – guz nie przekracza 4 cm lub przeciwnej wyczuwale. osteodystrofiami i guzami złośliwymi szczęk.tkanka kostna bez kom. technet99 Rezonans magnetyczny. bez naciekania tkanek  zbudowany z tkanek naśladujących tkanki macierzyste i dobrze zróżnicowanych  wzrost rozprężający [zanik tkanek otaczających]  nie nawracają [wyjątki: ziarniniak naczyniotwórczy. nadziąślak olbrzymiokomórkowy]  nie dają przerzutów • półzłośliwe [neoplasma semimalignum] = miejscowo złośliwe o cechy:  miejscowo złośliwe.pozwala na wcześniejsza niż badanie rtg wykrycie ogniska zapalenia kości.zlokalizowany przy wierzchołku zęba przyczynowego. Scyntygrafia kości.T – guz .N1 – węzły po stronie raka pierwotnego wyczuwalne.T0 – nie stwierdza się objawów guza .mierna bolesnośc Zębodołowym bóle samoistne okresowe . które staja się nie podatne na działanie czynników ustrojowych regulujących rozmnażanie. brak witamin Klasyfikacja kliniczna TNM: . niedostatecznie otorbiony i posiadają guzki satelitarne np. Przyczyny rozwoju nowotworów jamy ustnej: .rozrzedzenie struktury kostnej -ogniska zagęszczeń -występowanie pojedynczych lub licznych martwaków -pogrubienie okostnej Rozrzedzenie struktury kostnej spowodowane jest zatorem naczyń krwionośnych i obumarciem osteocytów w pobliżu tego naczynia. 2. alkohol. . Kostnych otoczona tkanką ziarninową która odgradza zapalenie. W badaniu radioizotopowym kości stosuje się: cytrynian gallium 67.niezróżnicowany Podział kliniczny: • niezłośliwe [neoplasma benignum] = łagodne o cechy:  otoczony torebka łącznotkankową.zaczerwienienie Różnicowanie – zapaleniami swoistymi. nie przechodzą poza dany narząd  powolny wzrost przez naciekanie otoczenia. dobrze ograniczony  rozrost powolny. Następnie organizm stara się odgraniczy stan zapalny i stara się na nowo odtworzy kośc.powstają puste jamki w kości.M0 – nie stwierdza się przerzutów .T i S – rak przedinwazyjny in situ .asymetria twarzy . Objawy kliniczne zapalenia kości: .stosowany we wczesnej diagnostyce i ocenie procesu gojenia zapaleń kości.T4 – guz naciekający kości .palenie tytoniu.  częste wznowy [ cienka torebka.

chrzęstniak. guz Pinborga • złośliwe [neoplasma malignom] o cechy:  niszczenie tkanki  rosną szybko. zębiak miękki. śluzak.miesak zebopochodny [sarkoma odontogenes] * włókniakomięsak szkliwiakowy [ fibrosarcoma ameloblasticum] * zębiakomięsak szkliwiakowy [ odontosarcoma ameloblasticum]   .często są przerzuty skrzyżowane – tzn.guzki. nadżerki > 2 tyg.guz barwnikowy  ZŁOŚLIWE: .mają charakter: * endofityczny – postać guzów [na wyrostku lub policzku].wieloogniskowe występowanie.włókniakozębiak szkliwiakowy [ fibrocementoma amelobalsticum] . zaburzenia różnicowania tkanek Nowotwory dają przerzuty do węzłów chłonnych[wtórne ogniska nowotworowe]:  podżuchwowych  szyjnych powierzchniowych  szyjnych głębokich . guz mieszany. krwawiące] * egzofityczne – kalafiorowate. Nowotwory i guzy wywodzące się z tkanek zębotwórczych  ŁAGODNE: . nie gojące owrzodzenia . języczka . przemieszczenie gałki ocznej.spadek masy ciała [utrudnione odżywianie] Niepokojące objawy: . nie przyleganie protezy. niekontrolowanie.bolesna.deformacje szczęki .zmętnienia i wykwity na błonie śluzowej Klasyfikacja histologiczna guzów: -ŁAGODNE OPISANE SA W KTORYMS PYTANIU O NOWOTWORY LAGODNE 1. agresywnie  naciekają. szerzy się przez ciągłość szkliwiak.powiększenie węzłów chłonnych . kruche owrzodziałe wyrośla. łatwo krwawiące.zębiakoszkliwiak [odontoameloblastoma] . bolesne. . niedrożność lub wyciek płynu z nosa. rozdęcie trzonu szczęki  nowotwór zatoki szczękowej . na stronę przeciwną niż ognisko pierwotne . krwawiące] Objawy nowotworu: . bolesne. bóle szczęki. stwardnienia tkanek .włókniak szkliwiakowy [fibroma ameloblastikum] .kostniwiaki [cementomata] .nabłonkowy guz zebopochodny wapniejący [tumor epithelialis odontogenes calcifikans] .wzrost temperatury [różnicować z zapaleniem bakteryjnym] . postać owrzodzeń [wałowate ograniczenie z kraterem. kościogubczak.szkliwiak [ameloblastoma]  [PÓŁZŁOŚLIWY] . wznowy i nawroty.rozrost i asymetria .gruczolakoszkliwiak [ adenoameloblastoma] .włókniak zębopochodny [fibroma odontogenes] . postać owrzodzeń [wałowate ograniczenie z kraterem. podniebienia miękkiego. owrzodzenia  przerzuty droga krwionośną [czerniaki] i/lub chłonną  niszczą ustrój prowadząc do śmierci  atypia komórkowa. włókniako-nerwiak.torbiel zawiązkowa wapniejąca [cystis odontogenes calcifikans] .zebiniak [dentinoma] . grzybiaste.rak zębopochodny [carcinoma ta odontogenes] * szkliwiak złośliwy [ ameloblastomamalignum] * pierwotny rak płaskonabłonkowy śródkostny [ c.śluzak [myxoma]  [PÓŁZŁOŚLIWY] . itraosseum primarium] * rak wywodzący się z nabłonka zebopochodnego [torbieli zebopochodnej] .patologiczna ruchomość języka.rozchwianie zdrowych zębów.nie gojące owrzodzenia. zgrubienia.zębiak [odontoma] .

tarczki  owrzodzenie ze strupem . miedzy linia środkową a kątem ust * stan przedrakowy: rogowacenie białe i przewlekłe zapalenie warg *postać: stwardnienie. .RTG: trójkąt Codmana przy przerwaniu i odgięciu nowo utworzonej warstwy kostnej . umiejscawia się w kości [jest rozdęta] i okolicznej tkance miękkiej . płaskonabłonkowy kolczysto komórkowy * głównie u mężczyzn.~ występują rzadko.leczenie: chirurgiczne z marginesem zdrowych tkanek .ból kości. szybkie zniekształcenia kości. węzłów chłonnych i innych kości .włókniakomięsak kościopochodny [ fibrosarcoma ossis] – RTG: ogniska osteolizy kości.włókniak kostniejący .objaw: ból. może być wspomagane chemioterapią. Nowotwory i guzy wywodzące się z tkanek szkieletowych A. skóra nieco uziemniona. ZŁOŚLIWE .pierwotny mięsak siateczki [ to samo co wyżej] (reticulosarcoma] . cechują się szybkim wzrostem.RTG: obraz plastra miodu. u ludzi młodych lub w średnim wieku . ŁAGODNE . rokowanie niepomyślne  zgon .powstaje na podłożu chrzęstnika i chrzęstniakowatości . zęby rozsunięte przez masy guza .gruczolak [adenoma] B. obrzęk tkanek miękkich . na podłożu choroby Pageta.objawy: ból kości.brodawczak [papilloma] . przerzuty do płuc drogą krwi . wzrasta T.leczenie: promieniami X + chemioterapia 3. wzrost OB.leczenie: chirurgiczne z marginesem zdrowych tkanek. odczyn okostnowy „łusek cebuli” . zniekształcenia.przerzuty do płuc. obrzęki i zaburzenia ruchomości stawów.wał podniebienny . wysięki.u młodych.u dzieci i młodych.leczenie: chirurgiczne z marginesem zdrowych tkanek .wywodzi się a tkanki mezenchymalnej szpiku.chrzęsniakomięsak [chondrosarcoma] – wywodzi się z tkanki chrzęstnej.kostniak kostninowy . Guzy tkanek miękkich jamy ustnej – z nabłonka pokrywowego A. ŁAGODNE . rzadko w kościach szczęk . spadek erytrocytów.guz Ewinga.guz wrasta często do zatok  niedrożność nosa .spoistość guza różna.mięsak kościopochodny [osteosarcoma] – nowotwór produkujący kość . po napromienieniu kości . parestezje .rak wargi dolnej * najczęściej w jamie ustnej. ZŁOŚLIWE . leukocytoza.kostniak przykostny . mięsak Ewinga – pochodzi z śródbłonka naczyń kostnych . poszerzenie naczyń skórnych. wzrost T. wzrost T. guz poza obręb kości.guz olbrzymiokomórkowy złośliwy kości . wczesnymi przerzutami i cechami RTG dla raka 2. palaczy tytoniu.RTG: liza kości.leczenie: chirurgiczne z marginesem zdrowych tkanek .kostniak [osteoma] . wzrasta ilość fosfatazy zasadowej.śluzak [myxoma] [PÓŁZŁOŚLIWY] B. niedokrwistość.włókniakomięsak histiocytowy .chrzęstniak [chondroma]  [PÓŁZŁOŚLIW] . przerzuty do płuc .objawy: ból. o niewyraźnych granicach .rośnie szybko. na RTG ogniska lizy .

owrzodzenie. wraz z okolicznymi węzłami . ból. kości * różnicowanie: rak podstawno komórkowy zawierający melaninę. rzadko na błonie śluzowej [w miejscu zmian barwnikowych  melanoplaki] *obraz: wyniosły. może być odczyn zapalny * jako jedyny szerzy się droga naczyń krwionośnych i chłonnych do węzłów. radio[radem i irydem]. w zaawansowanej formie radykalne leczenie chirurgiczne. rzadko błony śluzowej * częściej na twarzy.rośnie wolno. nacieka kość  wypadają zęby. ulega szybko rozpadowi  owrzodzenie * postać brodawczakowa ta lub wrzodziejąca [szybciej przerzuty] * leczenie. * twarde nacieczenie . daje przerzuty do węzłów chłonnych szyi głębokich *objawy: twardy naciek. śliniaki.nienabłonkowego pochodzenia. * najczęściej w okolicy trzonowców. protetycznie lub poduszeczka tłuszczową Bichata . radioterapia . szerzący się ku tyłowi * ulega owrzodzeniu. nacieczenie języka. rokowanie dobre *leczenie – zależne od stopnia zaawansowania chirurgiczne. objawia się bólami promieniującymi do ucha * RTG: ubytek cienia.rak języka  rak płaskonabłonkowy * stanem przedrakowym jest rogowacenie białe *2/3 w przedniej ruchomej części * rozwija się szybko. chemioterapia mało skuteczna . usuwa się z marginesem 3-6 cm. czerniak młodzieńczy. płuc. głębokich i górnych szyi z raka podstawy języka] *gdy w nasadzie [1/3] objawem jest ból gardła * leczenie: chirurgiczne . szczelinowate pękniecie. brodawka łojotokowa na skórze * rozpoznanie: nie pobiera się wycinka.wysoko zróżnicowany.rak komórek przejściowych z nabłonka limfatycznego .rak pierwotny żuchwy * rzadko.rak dna jamy ustnej  rak płaskonabłonkowy * twardy naciek.czerniak złośliwy [ meloma malignom] .rak podniebienia miękkiego . naciekający. przerzuty do węzłów chłonnych [podżuchwowych i głębokich szyi z przedniej części języka oraz do przygardłowych. ziarniniak naczyniowy. zajmuje wędzidełko języka i nacieka jego trzon * przerzuty do węzłów chłonnych. nacieka inne tkanki. szczękę i żuchwę. naciekający podścielisko. histiocytoma. niszczenie kości. krwawiący. plaski guz. usunięcie z wytworzeniem płata odtwórczego [np.rak dziąsła dolnego rak płaskonabłonkowy * ma postać twardego nacieczenia  ulega owrzodzeniu. * leczenie: chirurgiczne z resekcja kości żuchwy .* przerzuty dość często.rak błony śluzowej policzka rak płaskonabłonkowy *najczęściej na podłożu rogowacenia białego wzdłuż linii zgryzowej * szerzy się dość wolno. drętwienie wagi dolnej – obj.rak wieloogniskowy błony śluzowej . owrzodzenia. mózgu. wzmożone wydzielanie śliny. wrzodziejący. na RTG: nieregularny ubytek kości. ciemnego zabarwienia. guzek. naciekając skórę. trzonu żuchwy * objawy: ograniczenie ruchomości języka i bełkocząca mowa * leczenie: chirurgiczne lub radioterapia śródtkankowa . złamania patologiczne * leczenie chirurgiczne z resekcją . krwotoki. bóle [promieniujące do ucha. ból w miarę powiększania się lub zapalenia owrzodzenia * zaburzenia połykania i ruchomości języka.rak brodawkowaty . wątroby. w okolicy podjęzykowej . wywodzi się z komórek barwnikowych skóry. Vincenta].rak błony śluzowej podniebienia twardego * rozwój powolny i związane z kością * proteza przestaje przylegać * leczenie: chirurgiczne z odtworzeniem ubytku np. niszczący kość.raki szczęki rak płaskonabłonkowy nisko zróżnicowany bez rogowacenia . płatem arterializowanym. czołowego] .

zatoki. RTG. nacieka sąsiednie okolice [podstawę czaszki.włókniak [fibroma] . wytrzeszcz.naczyniak chłonny . dół skrzydłowo -podniebienny] IV˚.tylno – górny zewnętrzny gorzej rokują IV˚.naczyniak krwionośny . dlatego objawy późno + wzrost guza ku jamie nosowej  niedrożność jednego z przewodów Nosowych + uwypuklenie ściny przedsionka jamy ustnej + zniszczenie przedniej ściany zatoki  wygórowanie policzka + nacieczenie dołu skrzydłowo – podniebiennego  szczękościsk + bóle neuralgiczne I i II gałęzi n. endoskopia zatoki. Guzy tkanek miękkich jamy ustnej – pochodzenia mezenchymalnego A. komórki sitowe. guzy niezłośliwe ~ podział kliniczny: I˚. bez przekroczenia linii środk.tłuszczak [ lipoma] . odległe przerzuty ~ podział topograficzny Őhngrena na kwadranty: I˚. owrzodzenie + gdy w kierunku przyśrodkowej ściany zatoki  łzawienie na skutek kanału nosowo – łzowego + gdy ku górze  przemieszczenie gałko ocznej. ŁAGODNE .rozległe naciekanie sąsiednich okolic. oczodół.przednio. nieregularne głębokie owrzodzenia.dolny zewnętrzny III˚. niedrożność przewodu nosowego + gdy naciek w kości wyrostka  rozchwianie zębów. III˚.* rak dziąsła górnego – niebolesne. cytologia popłuczyn ~ różnicowanie: zapalenie kości.mięśniak prążkowanokomórkowy [ rhabdomyoma] .kostniakochrzęstniak [ osteochondroma] .nowotwór nie przekracza ścian zatok II˚. zaburzenie widzenia ~ przerzuty do węzłów podbródkowych. w przypadku naciekania zęby ulegają rozchwianiu * wywodzący się ze śluzówki zatoki szczekowej: + początkowo w puszce kostnej. ropna wydzielina z nosa.przejście poza ściany zatoki.przekracza linie środkową. badanie histopatologiczne guza.tylno – górny wenętrzny ~ leczenie: doszczętny zabieg chirurgiczny – resekcja częściowa lub całkowita [ usuniecie oczodołu i sitowia] zależna od stopnia zaawansowania 4. TK.chrzęstniak [chondroma] . trójdzielnego + gdy rozwija się w kierunku nosa  krwawa. uwypuklenie guza do jamy ustnej.przednio – dolny wewnętrzny II˚. uniesienie. szyjnych i zagardłowych ~ rozpoznanie : rynoskopia przednia i tylna.nerwiakowłókniak . złe przyleganie protezy.mięśniak gładko komórkowy [ lei myoma] . podżuchwowych.

najczęstszy guz. otorbiony guz o budowie torbielowatej. usuniecie przez wyłuszczenie ~ kwasochłonny [onkocytoma] – otorbiony.haemagiopericytoma złośliwy .leczenie: chirurgiczne.przerzuty późno do płuc.w utkaniu spotykamy nabłonek przewodów. rokowanie pomyślne * śluzakomięsak [myxosarcoma] – z przetrwałej. włóknista. rośnie powoli. okostnej . Guzy ślinianek -nowotwory niezłośliwe pochodzenia nabłonkowego . miękki . leczenie przez wyłuszczenie . .występuje w błonie śluzowej policzka.ziarniniak naczyniotwórczye .przerzuty droga krwionośną . przewodów .nowotwór półzłośliwy * gruczolak wielopostaciowy [tumor mixtus] – guz mieszany. języku.duża złośliwość. przerzuty do płuc i kości . rozwija się w tkance podskórnej. szybko nacieka i daje przerzuty przez naczynia krwionośne i limfatyczne . często krwotoki .. wznowy.leczenie: chirurgiczne * naczyniakomięsak [haemangiosarcoma] – klinicznie sino czerwony pokryty guzkowato zmienioną skórą.leczenie: wyłuszczenie guza bez uszkodzenia torebki * jednopostaciowy ~ limfatyczny [guz Warthina] – zwykle w przyusznicy. powoli rośnie. powięzi.leczenie: chemio i radioterapia. nacieka.guz Abrikossofa . dnie jamy ustnej podniebieniu miękkim .ziarniniak szczelinowaty . [ewentualnie wargi górnej] wywodzi się z nabłonk. wątroby. tk.nadziąślak • ZŁOŚLIWE: . i rzadko daje przerzuty . zbudowany z komórek przewodów. rokowanie złe * mięsak z naczyń limfatycznych [lymphangiosarcoma] – charakterystyczne zabarwienie i nie daje krwotoków jak ten wyżej * mięśniakomięsak gładko komórkowy [leyomyosarcoma] – rzadko. niebolesna .ziarniniak kwasochłonny . otorbiony guz. często część składowa [chrzęstniako. wolno rośnie . rokowanie poważne * włókniakomięsak [fibrosarcoma] – najczęściej występujący. początkowo otorbiony.rośnie szybko. .leczenie: chirurgiczne z marginesem zdrowych tkan.rzadko sam.mięsak [sarkoma] – wywodzi się z tkanki łącznej lub mezenchymalnej .guz ciążowy . policzku.gruczolak [adenoma] – kulisty.zazwyczaj u dzieci i osób młodych . pericytoma] . bo rzadko do niech przerzuty .rzadko usuwane węzły. najczęściej w przyusznicy. zawiera płyn dlatego objaw chełbotania. chirurgiczne . ruchomy. postać twarda.nowotwory tkanek naczyniotworczych [haemangioendothelioma. potem nacieka okoliczne tkanki .leczenie: chirurgiczne + chemioterapia * miesniakomięsak poprzecznie prążkowany [ rhabdomosarcoma] – u dzieci w okolicy szyi i oczodołu. podniebienia . napromienianie w mięsaku limfatycznym.guz z komórek surowiczych .leczenie: chirurgiczne. wargi.leczenie: chirurgiczne. niebolesny.mięsak Kaposiego 5.rośnie powoli. * tłuszczakomięsak [liposarcoma] – wolno rosnący guz. kości . tłuszczakomięsaka]. niezróżnicowanej mezenchy .

łagodne są otorbione rosną powoli  objaw to zniekształcenie twarzy .rozwijają się z tkanki gruczołowej. przez rozrost tych komórek dochodzi do niszczenia kości szkieletu [czaszki. odgraniczony. miednicy] ~ objawy: osłabienie. ból kości. limfocyty naciekają otaczające tkanki] .guz nieotorbiony. płaskiego wydzielającego śluz. szybki wzrost. MR. ~ rozpoznanie: niedokrwistość. limfatycznej. porażenie n.nerka szpiczakowi – uszkodzenie nerek przez białko Bence. niebolesne.Strenberga i Hodgkina .raki: . scyntygrafia. wzrost OB.porażenie n. tk. naczyniowej oraz nerwowej w otoczeniu ślinianek . jamy ustnej.rozpoznanie – badanie histopatologiczne węzła . rozprężająco. myeloma multiplex] – zbudowany z komórek plazmatycznych. szczękościsk. parestezje warg. pomocnicze. białko Bence-Jonesa w moczu.Ziarnica złośliwa [ch.leczenie operacyjne * guz śluzowo – naskórkowy [guz Stewarta] – zbudowany z nabł. postać mieszana.leczenie – doszczętna operacja * w gruczolaku wielopostaciowym * nienabłonkowe: . ścieńczała jak i śluzówka . rozplem limfocytów. patologiczne złamania. USG. otorbiony.RTG: rozrzedzenie kości. złe przyleganie protez.rośnie powoli. wzrasta powoli.leczenie chemio i radioterapia . żeber. rzadko pierwotnie w jamie ustnej .proces choroby postępuje szybko. w rozmazie k.mięsaki Charakterystyka nowotworów ślinianek: .leczenie: napromieniowanie * mnogi – m.leczenie: polichemioterapia . owrzodzenia .objawy: powiększenie węzłów. wzrost Ca. . daje przerzuty do kości.RTG: obraz lizy kości [kości płaskich].rozpoczyna się szybkim powiększeniem migdałka lub innej cz. stwardnienie guzkowe.Szpiczak [plasmocytoma.złośliwe * niezróżnicowany – najczęściej w przyusznicy. twarzowego i przyspieszenie wzrostu świadczy o zezłośliwieniu . wzrost T. śluzową . Reed. płuc najczęściej ze wszystkich raków . przerzuty do węzłów chłonnych .rozpoczyna się w węzłach. . kostną. powoduje asymetrie twarzy . zmiany w szpiku. wrasta w otoczenie. KT. okolicy przydusznej. porażenie * gruczołowo. osłabienie. Hodgkina] – w III i VI dekadzie życia .Chłoniak złośliwy [ non Hodgkin] – postać bez i białaczkowa z limfocytów T lub B [80%] .postacie: z przewagą limfocytów.chrzęstną. radiologiczne. skóra nad nim przesuwalna. histologiczne.leczenie – doszczętne usuniecie chirurgiczne Złośliwe nowotwory limforetykularne: . w pakietach.Jonesa .kulisty. zmiany elektro i immunochemiczne we krwi * jednoogniskowy – w jednym narządzie lub kości naciek z tych komórek .torbielowaty nieotorbiony.leczenie – usunięcie w granicach zdrowych tkanek .bóle promieniujące do skroni.przyspieszenie procesu + owrzodzenie..badania: RTG. nabłonka przewodów. świąd skóry. ból i rozchwianie zębów . multiplex – rozrost plazmocytów produkujących jeden rodzaj Ig . nacieka podłoże * płaskonabłonkowy n. . specjalistyczne [cytologiczne. nocne poty.leczenie chirurgiczne * oblak [rak gruczolakotorbielowaty]– komórki nowotworowe ułożone cylindrycznie i naciekają otoczenie . twarzowego. zanik limfocytów . węzły zlewają się w pakiety . osłabienie. spoistości twardej. twarzowego  zezłośliwienie . leukopenia. zajmuje odległe węzły chłonne .diagnostyka przez badanie kliniczne.objawy: guzy na szyi. wytrzeszcz gałek ocznych. USG. późno powstaje na nim owrzodzenie.nowotw. tłuszczowej. choroba układowa. badanie histopatologiczne [zatarcie struktury grudek chłonnych. zniszczenie blaszki zbitej zębodołu . sialografia] . źle odgraniczony.

złamania gałęzi żuchwy * złamanie podłużne od wcięcia półksiężycowatego do kąta żuchwy. Dyslokacja: najczęściej znikoma * złamanie wyrostka kłykciowego (stawowego).leczenie: napromienianie paliatywne. skroniowy) Lokalizacja złamań: Procentowy udział w ogólnej liczbie złamań żuchwy Symptomatyka: 1.w szpiku > 15% plazmocytów . Patologiczna ruchomość odłamów 6. Najczęściej stosowane projekcje: . Dyslokacja: ze względu na przyczepy mięśni (żwacz i skrzydłowy boczny_ często brak przemieszczeń o istotnym znaczeniu.złamanie w bezzębnej lub częściowo bezzębnej żuchwie .Pa żuchwy .złamanie w okolicy uzębionej w żuchwie .pantomogram . dyslokacja: ku górze (m. Bolesność okolicy złamania przy ucisku na bródkę 7. częściowo bezzębnej żuchwy oraz uzębienia mieszanego i mlecznego. chemioterapia zlamania zuchwy – raz jeszcze – jakby wczesniej czegos nie bylo Klasyfikacja złamań żuchwy: 1. .okolica zębów bocznych (przedtrzonowych i trzonowych) dyslokacja: przy tzw. Przy korzystnej szparze złamania brak przemieszczenia ku bórze możliwe jedynie przemieszczenie przyśrodkowe (dośrodkowe).złamanie pośrodkowe w uzębieniu mlecznym i przyśrodkowe u dorosłych (charakteryzują się znikomym przemieszczeniem).zębowe w przypadku złamania przez zębowego. Według uzębienia: .. .złamania w okolicy kąta żuchwy – kolejne miejsce predylekcyjne dla złamań żuchwy często w okolicy szpary złamania leży częściowo lub całkowicie zatrzymany ząb mądrości.złamanie okolicy kła – miejsce predylekcyjne dla złamań żuchwy w łuku zębowym dyslokacja: krótszy odłam pociągany ku górze i dośrodkowo dłuższy odłam pociągany ku dołowi – otwarcie zgryzu . Znieczulica okolicy wargi dolnej i okolicy bródowej (nerw V3) Badanie RTG Każde złamanie musi być zobrazowane w minimum dwóch projekcjach. Krwiak okolicy szpary złamania 2. Według lokalizacji: . .zgryzowe .złamanie w uzębieniu mlecznym lub mieszanym 2. niekorzystnej szparze złamania krótszy odłam przemieszcza się ku górze i przyśrodkowo (działanie mięśnia skrzydłowego bocznego). .CT .złamania w okolicy łuku zębowego (podział dotyczy również bezzębnej.złamanie wyrostka dziobiastego (mięśniowego).złamania pozazębowe . dyslokacja ku górze i przyśrodkowo Podkłykciowe niskie Podkłykciowe wysokie (szyjki) Głowy stawowej . Palpacyjnie bolesne obrzęki 3. Zaburzenia okluzji 5. Brak ciągłości dolnego brzegu trzonu żuchwy przy palpacji 4. .MR .

Jarzmowo – szczękowe mocowanie żuchwy: .wskazania: skośne złamania trzonu i kąta żuchwy Podstawy leczenia złamań w okolicy twarzoczaszki 1.leczenie: RTG co 2 tygodnie. 4. Po repozycji i uzyskaniu odpowiedniego zwarcia i dostatecznej stabilizacji szyna pozostaje przez 6 tygodni. szyn w bezzębnych lub niedostatecznie uzębionych żuchwach . dieta płynna przez pierwsze 14 dni regularne kontrole i ocena zgryzu 2. Osteosynteza stabilna: .wskazania: uzębienie mleczne i mieszane (dzieci).repozycja zamknięta przy pomocy metod ortopedycznych jak np. Szyna na 6 tygodni Leczenie operacyjne 1. następnie pod żuchwą i przez dno jamy ustnej około 4 ligatur drucianych mocujących protezę własną pacjenta lub szynę (najczęściej stosowane u osób w podeszłym wieku i u dzieci). W przypadku braku efektu dodatkowo repozycja otwarta i osteosynteza. u dzieci 3 – 4 tygodnie.otwarta repozycja pod kontrolą wzroku podczas planowej osteosyntezie * Repozycja progresywna: . Śróby bikortykalne: .Leczenie zachowawcze 1.leczenie: szyny różnych typów druciane i z tworzywa sztucznego.leczenie: przeprowadzenie przez przedsionek jamy ustnej.wskazania: fiksacja protez.wskazania: złamania w odcinku bocznym i gałęzi żuchwy oraz w odcinku przednim nie dające się zaopatrzyć jednoszczękowo .zamknięta repozycja bez odsłaniania szpary złamania .leczenie: po założeniu wiązań okolnych dodatkowe ligatury zakłada się przez łuki jarzmowe i na brzegu apertura piliforme na 6 tygodni.w. Dwuszczękowe unieruchomienie . 3. przy braku zadowalającej stabilizacji . wyciągi elastyczne międzyszczękowe czy .leczenie: po operacyjnym otwartym nastawieniu odłamów i ustaleniu zwarcia stosuje się różnego rodzaju mini i mikropłytki do osteosyntezy ze stali lub tytanu mocowane przy pomocy śrób 5.leczenie: szyna druciana z dodatkiem tworzywa sztucznego wykonana na uprzednio zdeponowanych ciętych modelach. . Terapia rzadko stosowana 3.wskazania: znikome przemieszczenie i wystarczająca ilość zębów w obu odłamach . Jednoszczękowe unieruchomienie . Wiązania międzyszczękowe lub wyciągi elastyczne. U dorosłych metoda prawie całkowicie wyparta przez stabilną osteosyntezę.wskazania: metoda możliwa do zastosowania w praktycznie wszystkich typach złamań . Wiązania okolne. Szwy kostne – starsza i prostsza metoda leczenia operacyjnego . Kontrolowane gojenie spontaniczne (samoistne): .wskazania: leczenie przypadków j. 2. Redepozycja odłamów: * Repozycja manualna .wskazania: złamanie zamknięte bez przemieszczenia i bez zaburzeń zwarcia .

antybiotykoterapia .tamponada nosa wg.zmiany okołowierzchołkowe . niezwichniętego. Bellona .dieta papkowa przy elastycznych unieruchomieniach między szczękowych.: kompozyty światło utwardzalne lub chemoutwardzalne.profilaktyka przeciwtężcowa: anatoksyna.ucisk na a. steristripów lub opatrunków adaptacyjnych .w przypadku konieczności intubacja lub tracheotomia * tamowanie krwawienia .ząb martwy . leżącego w okolicy złamania i niewielkim stopniu przemieszczenia zęb można zachować obejmując go unieruchomieniem (np.szyny nazębne doginane ex tempore . np. usunięcie ewentualnych protez ruchomych .czyste płyny przy świeżo zaopatrzonych ranach błony śluzowej .złamanie korzenia .opatrunek uciskowy . ósemkowe itd.prowizoryczna adaptacja brzegów rany przy pomocy szwów sytuacyjnych.w przypadku konieczności wykonanie rękoczynu esmarcha .antybiotykoterapia okołooperacyjna przy złamaniach otwartych .).intubacja nosowo tchawiczna lub tracheotomia * Wstępne unieruchomienie złamań: . 3.szyny nazębne metalowo – plastikowe lub w pełni z tworzyw sztucznych .cotygodniowa profilaktyka próchnicy – fluoryzacje Pierwsza pomoc w urazach twarzoczaszki: 1.częściowo zatrzymany ząb mądrości w żuchwie .ułożenie chorego w pozycji bocznej ustalonej .usunięcie krwi i odłamków zębów i uzupełnień.szyny z tworzyw sztucznych najczęściej stosowane w razach zębów i wyrostka zębodołowego. . Pierwsza pomoc w warunkach szpitalnych: * właściwe tamowanie krwawienia . ryzyko uszkodzenia OUN) 2.jeśli to konieczne podwiązanie odpowiednich tętnic (szczękowej.toaleta rany z usunięciem ciał obcych i skrzepów . .parodontitis . Ząb w szparze złamania W przypadku zęba żywego.czepiec i funda bródowa * Wstępne zaopatrzenie urazów tkanek miękkich .wiązanie ligaturowe międzyszczękowe (Ernst Ivy.właściwa higiena jamy ustnej . antytoksyna Właściwe wstępne zaopatrzenie zapewnia stabilny stan pacjenta na co najmniej 48 lub więcej godzin w przypadku . językowej. Pierwsza pomoc w miejscu wypadku * udrożnienie dróg oddechowych .hypomochlion 2.tamponada nosa . Żywienie i leczenie pooperacyjne i około operacyjne . carotis przez wyrostek poprzeczny 6 kręgu szyjnego (tylko w szczególnych przypadkach.ligatury składające się z pojedynczych drutów zakładane na zęby własne pacjenta jako tymczasowe unieruchomienie zębów lub unieruchomienie międzyszczękowe . szyjnej zewnętrznej) * drożność dróg oddechowych .odessanie wydzielin z jamy ustnej nosa i gardzieli . szyny) Wskazania do usunięcia zęba: .dieta płynna po wygojeniu błon śluzowych jamy ustnej .jeżeli to konieczne to sonda żołądkowa .całkowicie zatrzymany ząb mądrości w żuchwie mający kontakt z jamą ustną przez szparę złamania 4. Szyny nazębne wykonane ex tempoere w ustach pacjenta lub wykonywane laboratoryjnie na modelach gipsowych * metody bezpośrednie . które mogę być zdejmowane do posiłków .

– unikanie przemieszczania wszczepu w okresie gojenia – przedwczesne lub nadmierne obciazenie wszczepu. wzrost srednicy sprzyja tez zmniejszeniu i korzystniejszemu rozlozeniu funkcjonalnych naprezen przypadajacych na kosc wyrostka w okolicy szyjki wszczepu. Ciagle obnizanie temperatury narzedzi przez zastosowanie chlodzenia zewnętrznego lub wewnętrznego. Zmiany biochemiczne zachodzące na powierzchni implantu umożliwiają przyłączanie się białek niekolagenowych. Proces ten przebiega w dwóch kierunkach tworzenia się kości od powierzchni implantu . co zapobiega resorpcji kosci w tej okolicy – struktura powierzchni wszczepu – szorstka powierzchnia przez istnienie mikrozaczepow wplywa na lepsze zakotwiczenie wszczepu i korzystny rozklad sil i naprezen – dokladne dopasowanie podloza kostnego do ksztaltu wszczepu – wielkosc szpary miedzy powierzchnia implantu a koscia. Integracja wloknisto-kostna(osteofibrointegracja) to proces gojenia w wyniku ktorego tworzy sie zbita warstwa wlokien kolagenowych. Zapewnia to utrzymanie wszczepu jedynie w poczatkowym okresie. które zapoczątkowują proces osteogenezy czyli tworzenia nowej kości. Czynnikami niezbednymi w zapoczatkowaniu tego procesu sa: – zastosowanie biozgodnego materialu – zapobiega reakcji odrzucenia wszczepu. dobrej jakosci wiertel. zapobiegajac osteointegracji. Zastosowanie ostrych. które pracuja na niskich obrotach (400-800/min). które pelnia funkcje podobna do wlokien ozebnej. uniemozliwiajaca jego przesuniecie – nie wiecej niz 100 mikrometrow – uzyskanie stabilizacji pierwotnej – atraumatyczne postepowanie z tkankami podczas zabiegu – unikanie mechanicznego i termicznego uszkodzenia. komórki produkujące substancje kostną) Jeśli preosteoblasty znajdą na powierzchni warunki do zaczepienia się co zależy od mikrostruktury implantu następuje ich przemiana w osteoblasty i tworzenie tkanki kostnej. Definitywne zaopatrzenie urazu o ile pozwala na to stan pacjenta powinno się odbyć w pierwszym tygodniu od urazu. Osteoblasty zgromadzone na powierzchni implantu zaczynają produkować macierz zewnątrzkomórkową. ksztaltowania i przebudowy tkanki kostnej wokol implantu. W ten sposob zostaje zapoczatkowany skomplikowany proces reakcji komorkowych i tkankowego wgajania sie. Różnorodna aktywność komórkowa na powierzchni styku implantu z kością prowadzi do tworzenia się struktur beleczkowych wzdłuż włókien kolagenowych. w wyniku ktorej dochodzi do otoczenia ciala obcego ziarnina. zwiekszenie srednicy o 1 mm skutkuje wzrostem powierzchni kontaktu o 20-30%. powodzenie leczenia implanologicznego w znacznym stopniu jest uzaleznione od uzyskania praawidlowego polaczenia powierzchni implantu z tkanka kostna. z których powstaną osteoblasty. Podczas odkładania się białek na powierzchni implantu zachodzą skomplikowane zmiany biochemiczne. Biologiczna obojetnosc tej warstwy sprawia ze implanty przez kosc odbierane sa jako biokompatybilne. a nastepnie tkanka laczna. Aby polaczenie bylo trwale konieczne jest wytowrzenie polaczenia kostnego. Procesy gojenia na granicy implant-kosc moga zachodzic na drodze integracji wloknisto-kostnej lub kostnej. Pozwala to na utrzymanie temperatury kosci ponizej 56 stopni (temp graniczna. a w konsekwencji do pełnego dojrzewania nowo powstałej tkanki kostnej. a najpóźniej do 10 dnia po wypadku. Osteointegracja – – – – – jest pojeciem biologicznym wprowadzonym przez Branemarka w 1977 ankylotyczne. Stopien . Zaopatrzenie ostateczne odbywa się w różnym czasie i jest zależne od stanu ogólnego i miejscowego pacjenta. powstala po wprowadzeniu wszczepu. ceramika wapniowofosfatowa – geometria wszczepu – zwiekszajac dlugosc uzyskujemy wzrost stabilnosci (wydluzenie wszczepu o tej samej srednicy o 3 mm powoduje wzrost calkowitej powierzchni kontaktu kontaktu wszczep-kosc o 10%).i od powierzchni kości -osteogeneza odległa. dochodzi do adsorpcji na tej powierzchni jonów wapniowych i fosforanowych. powyzej ktorej powstaja nieodwracalne zmiany w tkance kostnej). W tym okresie dzialanie sil zucia moze spowodowac uszkodzenie struktur podtrzymujacych wszczep i uniemozliwia tworzenie przez osteoblasty blaszek kostnych. klinicznie bezobjawowe laczenie sie powstajacej zywej tkanki kostnej z powierzchnia zainstalowanego i funkcjonalnie obciazanego w kosci implantu uwaza sie ze tlen zawarty w tkance kosntej tworzy na tytanowej powierzchni implantu pasywacyjna warstwe dwutlenku tytanu. Materialy biozgodne: tytan. mineralizujaca sie tkanka kostna tworzaca loze kostne i wlasciwe umocowanie implantu. Po zakończeniu procesu osteogenezy dochodzi do przebudowy kości. z której powstaje młoda tkanka kostna. które umożliwiają stabilizację skrzepu i tworzenia sie skupisk komórek preosteoblastów (są to pierwotne komórki. na ktorej moze sie dopiero odkladac nowa. bezposrednie. strukturalne i czynnosciowe. Również dluzsze utrzymywanie temperatury powyzej 47 przyczynia sie do zniszczenia struktury kostnej. W początkowej fazie zaraz po umieszczeniu implantu następuje hydroksylacja i hydratacja powierzchownej warstwy implantu pokrytej tlenkami tytanu. Najistotniejsze zmiany w procesie gojenia zachodza w pierwszym miesiacu po wprowadzeniu wszczepu.osteogeneza kontaktowa.odroczenia leczenia ostatecznego.

okreslenie momentu wykrecajacego implant – powyzej 20 Ncm . nie przekraczaja progu powyzje ktorego powstaje tkanka wloknista (50-150 mikrometrow) – metody pomiaru stabilizacji pierwotnej – metoda analizy rezonansu czestotliwosci – najbardziej obiektywna (powyzej 60). szczeka 6-9 msc) – Prawidlowe polaczenie tkanek miekkich z powierzchnia wszczepu – mechaniczna bariera. okreslenie momentu sily potrzebnego do wkrecenia implantu – powyzej 35 Ncm. brak cech stanu zapalnego. mozliwosc szybszego obciazenia wszczepu. na które narazony jest wszczep podczas fazy gojenia w j u. Szczegolnie przydatne przy slabej jakosci kosci. chroniaca tkanke kostna przed wnikaniem bakterii i szkodliwym dzialaniem substancji chemicznych (-> zapobiega periimplantitis) – indywidualna zdolnosc organizmu do procesow gojenia kliniczne potwierdzenie osteointegracji – brak ruchomości.2 mm/rok po pierwszym roku od umieszczenia wszczepu (w 1 roku max 1-2 mm) zastosowanie sterowanej regeneracji kosci z uzyciem materialow osteoindukcujnych (bialka morfogenetyczne kosci) lub osteokondukcyjnych przyspiesza i modyfikuje proces osteointegracji – szybsze tworzenie tkanki kostnej. wielkosc i powierzchnia czesci srodkostnej wszczepu. brak polaczenia kosci z powierzchnia tytanu – najwazniejszy czynnik zaistnienia procesu osteointegracji – wplyw na uzyskanie stabilizacji pierwotnej maja: – jakosc i ilosc kosci – ksztalt (stozkowy o niewielkim kacie nachylenia).7-0.– – unieruchomienia wszczepu zalezy również od jakosci i ilosci podtrzymujacej go kosci.mikroarchitektura – stabilizacje pierwotna uwaza sie za wystarczająca. rodzaj gwintu – zwiększanie średnicy gwintów przy wierzchołku implantu .9 mm – szorstkosc i porowatosc powierzchni implantu . Zalozenie implantu w okolicy gdzie wystepuje przewaga kosci korowej jest korzystniejsze dla procesu gojenia niz umieszczenie implantu w obrebie podloza kostnego o przewadze kosci gabczastej. gdy mikroruchy. stabilizacja pierwotna – mechaniczna retencja wszczepu w kosci. utrata pionowa kosci nieprzekraczajaca 0.dzięki czemu możliwe jest uzyskanie dobrego utrzymania nawet przy stosunkowo niewielkim kontakcie implantu z opracowanym łożem – wielkosc szpary miedzy wszczepem a tkanka kostna – wielkosc loza kostnego w stosunku do wielkosci wszczepu – ostatnie wiertlo powinno byc mniejsze od srednicy implantu o ok. 0. brak przejasnienia w okolicy okolowszczepowej na rtg. (minimalny okres gojenia: zuchwa 3-4 msc.

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->