Bajki

Wstęp do bajek – str 2 Drzewo – str 2 Kruk i lis – str 2 Jagnię i wilcy – str 3 Ptaszki w klatce – str 3 Przyjaciele – str 3 Szczur i kot – str 4 Filozof – str 4 Groch przy drodze – str 4 Kulawy i ślepy – str 5 Dewotka – str 5 Omówienie – str 6

1

Był bogacz. Był na koniec poeta. który nie kradł. Kto lubi być chwalonym. Był celnik. który zbiorów potrzebnym udzielał. co się z cudzej sławy rozweselał. łotr co nie rozbijał. kiedy patrzę na cię! Cóż to za oczy! Ich blask aż mroczy! Takową postać? A pióra jakie! Szklniące. skoro pysk rozdziawił. który nie pijał. Był autor. jednakie.Wstęp do bajek Był młody. co nigdy nie zmyślał: . jednakże ja to między bajki włożę. który życie wstrzemięźliwie pędził. A jeśli nie jestem w błędzie. Kruk miał w pysku ser ogromny. ale ginie‖ Kruk i lis Bywa często zwiedzionym. Żołnierz co się nie chwalił. Był minister rzetelny. Drzewo Wielbił drzewo grzejąc się człowiek przy kominie.A coż to za bajka? Wszystko to być może! . Pewnie i głos śliczny będzie". 2 . który nigdy nie łajał. niby skromny. Ser wypadł. Był stary. lis go porwał i kruka zostawił.Prawda. Lis. Przyszedł do niego i rzekł: "miły bracie. nie zrzędził. Nie mogę się nacieszyć. szewc.grzeje. o sobie nie myślał. Więc kruk w kantaty. Rzekło drzewo: ―Cóż po tym! .

kto zdobyczy pragnie. rozkoszny i miły. Już go mieli rozerwać. Ptaszki w klatce "Czegoż płaczesz? . A gdy coraz zbliżał się poza siebie: aż tu psy i strzelce! Strwożon wielce. Raz gdy wyszedł w świtanie i bujał po łące. "Ratuj. Dziwuje się.. Jam był wolny. 3 . "Tyś w niej zrodzon . Bardzo go inne zwierzęta lubiły. ziółkami w polu i ogrodzie. Przyjaciele Zajączek jeden młody Korzystając z swobody Pasł się trawką.Zjedli niezabawem. Spotkał konia.. Wszystkich był przyjacielem. trzask wielki po lesie.Jagnię i wilcy Zawżdy znajdzie przyczynę. prosi go iżby się użalił: "Weź mnie na grzbiet i unieś!" Koń na to: "Nie mogę. słaby i w lesie!" ...przeto ci wybaczę. Przecież wypadł na drogę. rzekło: "Jakim prawem?" "Smacznyś. Stanął. Dwóch wilków jedno w lesie nadybali jagnię.. niedługo zabawię. dziś w klatce . Jałowica mnie czeka. A że był bardzo grzeczny. I on też. przyjacielu!" Wól na to: "Takich jak ja zapewne niewielu Znajdziesz. psów szczekania. od psów się oddalił.i dlatego płaczę". Jakoż wół się nadarzył. ale poczekaj i ukryj się w trawie. Z każdym w zgodzie. Słyszy przerażające Głosy trąb. Słucha.staremu mówił czyżyk młody Masz teraz lepsze w klatce niż w polu wygody". używając wszystkiego z weselem..rzekł stary . Ale od innych będziesz miał pewną załogę".

Nie tylko w Pana Boga . i stłuczone żyto. Przyszła słabość. co firmament mierzył. Groch przy drodze Oszukany gospodarz turbował się srodze: Zjedli mu przechodzący groch zeszły przy drodze. które się tu pasie".i w upiory wierzył. Chcąc wetować i pewnym cieszyć się profitem. Szczur i kot "Mnie to kadzą" . porwał i udusił. gdy się dymem kadzidł zbytecznych zakrztusił Wpadł kot z boku na niego. Drugiego roku wszystek groch posiał za żytem. nieboże! Ale ci grzbietu nie dam. Owca rzecze: "Ja nie przeczę. Będzie ci miętko siedzieć".rzekł hardzie do swego rodzeństwa Siedząc szczur na ołtarzu podczas nabożeństwa. "Jak ja ciebie mam wziąć na się. Kozieł: "Żal mi cię. co ci dopomoże". Niech się miary trzymają i starzy. Ale choć cię uniosę pomiędzy manowce. Przyszło zbierać. nie dogodzi: Oto wełniasta owca niedaleko chodzi. Znalazł i groch zjedzony. śmiał się z wszystkich świętych. Wtem. Filozof Zaufany filozof w zdaniach przedsięwziętych Nie wierzył w Pana Boga. Wśród serdecznych przyjaciól psy zająca zjadły. 4 .cielę na to rzekło I uciekło. i młodzi: I ostrożność zbyteczna częstokroć zaszkodzi. gdy mniemał mieć korzyść obfitą. Psy dogonią i zjedzą zająca i owcę: Udaj się do cielęcia.A tymczasem masz kozła. aż mędrzec. twardy. Gdy więc wszystkie sposoby ratunku upadły. Kiedy starsi nie wzięli?" .

dobrze im się działo. Panie Boże. Uchowaj.i odpuść nam winy.Kulawy i ślepy Niósł ślepy kulawego. Ale że to ślepemu nieznośną się zdało. nie wyszli bez szkody. Wziął kij w rękę: "Ten . Na koniec.. Dewotka Dewotce służebnica w czymsiś przewiniła Właśnie natenczas. I ten winien. co kijem bezpieczeństwo mierzył.rzecze . przestrzeżony. Ślepy w bród. Mówiąc właśnie te słowa: ". Iż musiał zawżdy słuchać. kiedy pacierze kończyła. co kulawy prawi. sakwy zmaczał. co bezpieczeństwa głupiemu powierzył. biła bez litości. I ten. kulawy przestrzega od wody. Jako my odpuszczamy". takiej pobożności! 5 .. gdy nie mijał dołu.z szwanku nas wybawi. uderzył łbem w drzewo. I ślepy i kulawy zginęli pospołu. Obróciwszy się przeto z gniewem do dziewczyny. Idą dalej. a wtem kulawy krzyknie: "Umknij w lewo!" Ślepy wprost i choć z kijem." Idą.

Powtarzanie czasownika ―Był. (z tomu ―Bajki nowe‖. Bohaterami tekstu są zwierzęta. Wywodzi się z tradycji starożytnej i często przybiera charakter alegoryczny. opisy dwóch istot. a wydane zostały w roku 1779 r.. np.to efekt pracy Ignacego Krasickiego z lat 1779-1800. natomiast ―Bajki nowe‖ .Omówienie Problematyka Bajka . nie ulegali pokusom.schwytał go kot. lis: spryt. że opary kadzideł nie uchroniły go przed niebezpieczeństwem . ―Szczur i kot‖ Zarozumiały szczur siedząc podczas nabożeństwa na ołtarzu szczyci się ze swej pozycji. (―Kruk i lis‖) Narracyjne (epickie). związanych kontrastem lub współdziałaniem). — ujęte w regularne 13-zgłoskowce parzyście rymowane. siła. w wydaniu zbiorowym ―Dzieł poetyckich‖. Utwór cechuje szczególnie kunsztowna składnia operująca szykiem przestawnym (inwersją). Wkrótce jednak okazuje się. że sytuacje takie nie są możliwe w realnym życiu. Obie serie ukazały się w roku 1804 r. ―Drzewo‖ Najkrótsza bajka epigramatyczna.grzeje. Sens utworu najczęściej pojawia się w postaci wniosku wypowiadanego przez narratora lub bohatera. — z niekiedy występującymi cechami dramatyczności (klęski najczęściej zawinionej. — o zwięzłej konstrukcji opartej na paralelizmie (równoległe. wynikającej z głupoty lub zarozumiałości ―Wstęp do bajek‖ Utwór rozpoczyna wyliczenie ludzi. wbrew swej naturze i pozycji. młody. 2. baran: głupota. którzy. Arcydzieło lapidarności i jasności.pisarza greckiego z VI w. 6 . ―Wielbił drzewo grzejąc się człowiek przy kominie.‖ wiąże zdania w konstrukcję wyliczania.).i sześciowiersz)./ Rzekło drzewo: ―Cóż po tym! .n. Jej bohaterami są zwierzęta prezentujące określone typy ludzkich osobowości: np. Jej zadaniem jest wskazywanie uniwersalnych prawd moralnych. w zakończeniu bajki. ―który życie wstrzemięźliwie pędził czy ―minister rzetelny‖. odmierzone równymi odcinkami tekstu. Krasicki osiągnął mistrzostwo w pisaniu bajek ponieważ były: — najkrótsze (typową miarą jest cztero. ―Przyjaciele‖) Epigramatyczne (liryczne. lew: odwaga. wytwarza melodyjność i nastrój baśniowy. Wśród utworów Krasickiego można wskazać bajki: Ezopowe (od imienia twórcy... stąd historyjka opowiedziana w utworze jest tylko ilustracją prawdy najczęściej zawartej w końcowym morale.gatunek literatury dydaktycznej. przedmioty.e. rzadziej ludzie. ale ginie‖. w t. p. rośliny. Bohaterowie i zdarzenia pełnią funkcję przypowieści stosującej się do świata ludzkiego. Ezopa . np. — pozbawione elementów fabularnych. który ―o sobie nie myślał‖. Utwór kończy żartobliwa pointa utwierdzająca czytelnika w przekonaniu. większość z tomu ―Bajki i przypowieści‖). Utwór przyjmuje postać wierszowanej nowelki o nieskomplikowanej fabule. ―Bajki i przypowieści na cztery części podzielone‖ powstały w latach 1776-78.

na pytanie jagnięcia jakim prawem chcą je zjeść.―zginęli pospołu‖. snobizm. Utwór ilustruje popularne przysłowie."Filozof" Pewny siebie filozof póki dopisywało mu zdrowie . "Dewotka" Opowieść o wątpliwej pobożności pani. dziwi się smutkowi towarzysza. nieżyczliwość. słaby i w lesie‖.głosił ateizm. Jest w niej ostrzeżenie i apel do ambicji młodego pokolenia. Gdyby nie humor i dowcip ton większości utworów przedstawiałby smętny dramat natury ludzkiej Poeta chętnie korzystał z tematów powtarzających się w fabulistyce światowej (w bajkopisarstwie chodzi nie tyle o nowość tematów. Jest to świat bez złudzeń. ale często jest (egoizm. które w czasach Krasickiego było również interpretowane politycznie. Tematyka utworów Krasickiego jest bardzo różnorodna. który sprytnie namawiając ptaka do śpiewu prowokuje go do otwarcia dzioba a tym samym upuszczenia sera. Bajki Krasickiego to arcydzieła obserwatorstwa moralnego i upoetycznionej psychologii i charakterologii. "Kruk i lis" (z Ezopa) Popularna opowieść o kruku trzymającym ser w pysku i przebiegłym lisie. kiedy jednak przyszła choroba. postanowił posiać groch z dala od drogi. która wbrew słowom modlitwy: ―. Jednak. Całość kończy nauka: ―I ostrożność zbyteczna częstokroć zaszkodzi‖. "Przyjaciele" Historia zajączka. za zbożem. Oryginalność Krasickiego polega na sposobie wykorzystania motywów: — unikał rozwlekłości. ile o nowość pomysłów kompozycyjnych. w której wilki. kto zechciałby mu pomóc. ukazują świat taki jaki być nie powinien.. pycha). Utwory te nie dają wzorów cnót ani ideałów ofiarności czy wyrzeczeń. Szybko jednak okazało się. niekiedy w jednej bajce łączył motywy z paru dawniejszych utworów. tonu. "Jagnię i wilcy" Czterowersowa scenka. drugi zaś. że stracił podwójnie: groch i tak ukradziono a przy tym stratowano żyto. gdy myśliwi urządzili polowanie. ale i ku magii (upiorom). głupota. rozwagą i pomysłowością. Ogólny sens bajek ma charakter tradycyjnie chrześcijański. ekspresji). 7 . "Groch przy drodze" Przypowieść o gospodarzu. niewdzięczność. utrudzony nieskuteczną walką ze złodziejami.i odpuść nam winy‖ dotkliwie każe służącą za drobne przewinienie. uwydatnia nieskuteczność wiedzy i filozofii wobec trudności praktycznych i przeciwności losu. szczerze odpowiadają: ―Smacznyś. z których jeden rozpacza nad swą niewolą. prezentują również pewną koncepcję życia i pogląd na świat. który dzięki zaletom charakteru zjednał sobie miłość zwierząt. "Ptaszki w klatce" Najpopularniejsza bajka ―polityczna‖ o dwu czyżykach. wśród ―przyjaciół‖ nie znalazł się nikt. w którym trudno liczyć na kogokolwiek i cokolwiek poza własną energią. szybko zwrócił się nie tylko ku Bogu. "Kulawy i ślepy" Tytułowi bohaterowie podróżują. nie znający miłosierdzia. kiedy jednak role odwrócili (ślepy postanowił zawierzyć kijowi) .. któremu ―wygody‖ nie powinny zastąpić wolności. który. że prawdziwych przyjaciół poznajemy w biedzie. który wolności nigdy nie zaznał. refleksji. Wszystko było dobrze dopóki ślepy niósł kulawego.

— mistrzowsko operował paralelizmem i kontrastem. 2. 8 . do jakiego rodzaju literackiego ją zaliczymy? Dydaktyzm bajek Ignacego Krasickiego.— wyostrzał i wysubtelniał puentę. 4. Walory artystyczne bajek. 3. Zagadnienia do omówienia 1. Odwołania do sytuacji politycznej i społecznej w XVIII-wiecznej Polsce w bajkach. 5. Co to jest bajka. Obraz natury ludzkiej w bajkach. — dynamizował akcję. — precyzował rytm. — wprowadzał indywidualną barwę uczuciową.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful