P. 1
Bajki - Ignacy Krasicki

Bajki - Ignacy Krasicki

|Views: 157|Likes:
Wydawca: dupc

More info:

Published by: dupc on May 30, 2012
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/30/2012

pdf

text

original

Bajki

Wstęp do bajek – str 2 Drzewo – str 2 Kruk i lis – str 2 Jagnię i wilcy – str 3 Ptaszki w klatce – str 3 Przyjaciele – str 3 Szczur i kot – str 4 Filozof – str 4 Groch przy drodze – str 4 Kulawy i ślepy – str 5 Dewotka – str 5 Omówienie – str 6

1

Lis. ale ginie‖ Kruk i lis Bywa często zwiedzionym. Przyszedł do niego i rzekł: "miły bracie. A jeśli nie jestem w błędzie. który życie wstrzemięźliwie pędził. Rzekło drzewo: ―Cóż po tym! .Wstęp do bajek Był młody. Nie mogę się nacieszyć. Żołnierz co się nie chwalił. Był celnik. skoro pysk rozdziawił.A coż to za bajka? Wszystko to być może! . łotr co nie rozbijał.grzeje. jednakie. Był minister rzetelny. lis go porwał i kruka zostawił. Był bogacz. o sobie nie myślał. Więc kruk w kantaty. co nigdy nie zmyślał: . Kruk miał w pysku ser ogromny. Był na koniec poeta.Prawda. który zbiorów potrzebnym udzielał. 2 . kiedy patrzę na cię! Cóż to za oczy! Ich blask aż mroczy! Takową postać? A pióra jakie! Szklniące. Drzewo Wielbił drzewo grzejąc się człowiek przy kominie. Pewnie i głos śliczny będzie". jednakże ja to między bajki włożę. który nigdy nie łajał. który nie kradł. Był stary. który nie pijał. Ser wypadł. co się z cudzej sławy rozweselał. Był autor. nie zrzędził. Kto lubi być chwalonym. niby skromny. szewc.

przeto ci wybaczę. używając wszystkiego z weselem. rozkoszny i miły.staremu mówił czyżyk młody Masz teraz lepsze w klatce niż w polu wygody". Ptaszki w klatce "Czegoż płaczesz? . A że był bardzo grzeczny. od psów się oddalił.Zjedli niezabawem. trzask wielki po lesie. Raz gdy wyszedł w świtanie i bujał po łące. Już go mieli rozerwać. Jałowica mnie czeka.i dlatego płaczę". Spotkał konia.. Jam był wolny. Wszystkich był przyjacielem. prosi go iżby się użalił: "Weź mnie na grzbiet i unieś!" Koń na to: "Nie mogę. Stanął.. Słyszy przerażające Głosy trąb.rzekł stary . dziś w klatce . ziółkami w polu i ogrodzie.. Jakoż wół się nadarzył. Przyjaciele Zajączek jeden młody Korzystając z swobody Pasł się trawką. rzekło: "Jakim prawem?" "Smacznyś. Dziwuje się. 3 . Słucha. niedługo zabawię.. słaby i w lesie!" .. "Tyś w niej zrodzon . Bardzo go inne zwierzęta lubiły. psów szczekania.. Przecież wypadł na drogę. Ale od innych będziesz miał pewną załogę". I on też. przyjacielu!" Wól na to: "Takich jak ja zapewne niewielu Znajdziesz. Dwóch wilków jedno w lesie nadybali jagnię.Jagnię i wilcy Zawżdy znajdzie przyczynę. kto zdobyczy pragnie. "Ratuj. Z każdym w zgodzie. A gdy coraz zbliżał się poza siebie: aż tu psy i strzelce! Strwożon wielce. ale poczekaj i ukryj się w trawie.

porwał i udusił.rzekł hardzie do swego rodzeństwa Siedząc szczur na ołtarzu podczas nabożeństwa. Kiedy starsi nie wzięli?" . co ci dopomoże". Nie tylko w Pana Boga . gdy mniemał mieć korzyść obfitą. aż mędrzec. Chcąc wetować i pewnym cieszyć się profitem. 4 . nieboże! Ale ci grzbietu nie dam. i młodzi: I ostrożność zbyteczna częstokroć zaszkodzi. twardy. Kozieł: "Żal mi cię. Szczur i kot "Mnie to kadzą" .A tymczasem masz kozła. i stłuczone żyto. gdy się dymem kadzidł zbytecznych zakrztusił Wpadł kot z boku na niego. Przyszła słabość. Będzie ci miętko siedzieć". nie dogodzi: Oto wełniasta owca niedaleko chodzi. Drugiego roku wszystek groch posiał za żytem. Niech się miary trzymają i starzy. Gdy więc wszystkie sposoby ratunku upadły. śmiał się z wszystkich świętych. "Jak ja ciebie mam wziąć na się. Ale choć cię uniosę pomiędzy manowce.cielę na to rzekło I uciekło. które się tu pasie".i w upiory wierzył. Wtem. Znalazł i groch zjedzony. Przyszło zbierać. Wśród serdecznych przyjaciól psy zająca zjadły. Filozof Zaufany filozof w zdaniach przedsięwziętych Nie wierzył w Pana Boga. Owca rzecze: "Ja nie przeczę. co firmament mierzył. Groch przy drodze Oszukany gospodarz turbował się srodze: Zjedli mu przechodzący groch zeszły przy drodze. Psy dogonią i zjedzą zająca i owcę: Udaj się do cielęcia.

co kijem bezpieczeństwo mierzył. Dewotka Dewotce służebnica w czymsiś przewiniła Właśnie natenczas." Idą. Panie Boże. Obróciwszy się przeto z gniewem do dziewczyny. uderzył łbem w drzewo. sakwy zmaczał. nie wyszli bez szkody. Idą dalej. przestrzeżony.. co bezpieczeństwa głupiemu powierzył. co kulawy prawi. takiej pobożności! 5 .Kulawy i ślepy Niósł ślepy kulawego. I ten. dobrze im się działo.z szwanku nas wybawi. kulawy przestrzega od wody. biła bez litości. Na koniec. Ale że to ślepemu nieznośną się zdało.rzecze . Ślepy w bród.. gdy nie mijał dołu. I ten winien. Mówiąc właśnie te słowa: ". a wtem kulawy krzyknie: "Umknij w lewo!" Ślepy wprost i choć z kijem. Wziął kij w rękę: "Ten . Iż musiał zawżdy słuchać. I ślepy i kulawy zginęli pospołu. Jako my odpuszczamy".i odpuść nam winy. Uchowaj. kiedy pacierze kończyła.

Powtarzanie czasownika ―Był. Sens utworu najczęściej pojawia się w postaci wniosku wypowiadanego przez narratora lub bohatera. ―Bajki i przypowieści na cztery części podzielone‖ powstały w latach 1776-78. — ujęte w regularne 13-zgłoskowce parzyście rymowane. ―Szczur i kot‖ Zarozumiały szczur siedząc podczas nabożeństwa na ołtarzu szczyci się ze swej pozycji. lew: odwaga. większość z tomu ―Bajki i przypowieści‖). 6 .grzeje.. w wydaniu zbiorowym ―Dzieł poetyckich‖. (z tomu ―Bajki nowe‖. 2..Omówienie Problematyka Bajka . Obie serie ukazały się w roku 1804 r.‖ wiąże zdania w konstrukcję wyliczania. Bohaterowie i zdarzenia pełnią funkcję przypowieści stosującej się do świata ludzkiego. Wśród utworów Krasickiego można wskazać bajki: Ezopowe (od imienia twórcy. Wkrótce jednak okazuje się. ale ginie‖. lis: spryt. rzadziej ludzie. rośliny. Utwór przyjmuje postać wierszowanej nowelki o nieskomplikowanej fabule.to efekt pracy Ignacego Krasickiego z lat 1779-1800. opisy dwóch istot. np. odmierzone równymi odcinkami tekstu.n. Ezopa . w zakończeniu bajki. młody. — o zwięzłej konstrukcji opartej na paralelizmie (równoległe. Jej zadaniem jest wskazywanie uniwersalnych prawd moralnych. Utwór cechuje szczególnie kunsztowna składnia operująca szykiem przestawnym (inwersją). Bohaterami tekstu są zwierzęta. baran: głupota. stąd historyjka opowiedziana w utworze jest tylko ilustracją prawdy najczęściej zawartej w końcowym morale. ―Drzewo‖ Najkrótsza bajka epigramatyczna. natomiast ―Bajki nowe‖ . Arcydzieło lapidarności i jasności. że sytuacje takie nie są możliwe w realnym życiu..pisarza greckiego z VI w. związanych kontrastem lub współdziałaniem). — pozbawione elementów fabularnych. a wydane zostały w roku 1779 r.i sześciowiersz). Utwór kończy żartobliwa pointa utwierdzająca czytelnika w przekonaniu. wbrew swej naturze i pozycji.gatunek literatury dydaktycznej.schwytał go kot. (―Kruk i lis‖) Narracyjne (epickie). ―Przyjaciele‖) Epigramatyczne (liryczne. Wywodzi się z tradycji starożytnej i często przybiera charakter alegoryczny./ Rzekło drzewo: ―Cóż po tym! . siła. Jej bohaterami są zwierzęta prezentujące określone typy ludzkich osobowości: np. który ―o sobie nie myślał‖.e. p. wynikającej z głupoty lub zarozumiałości ―Wstęp do bajek‖ Utwór rozpoczyna wyliczenie ludzi. przedmioty. ―Wielbił drzewo grzejąc się człowiek przy kominie. ―który życie wstrzemięźliwie pędził czy ―minister rzetelny‖. wytwarza melodyjność i nastrój baśniowy. nie ulegali pokusom. że opary kadzideł nie uchroniły go przed niebezpieczeństwem .). Krasicki osiągnął mistrzostwo w pisaniu bajek ponieważ były: — najkrótsze (typową miarą jest cztero. np. którzy. — z niekiedy występującymi cechami dramatyczności (klęski najczęściej zawinionej. w t.

"Ptaszki w klatce" Najpopularniejsza bajka ―polityczna‖ o dwu czyżykach. prezentują również pewną koncepcję życia i pogląd na świat. w której wilki. 7 . Tematyka utworów Krasickiego jest bardzo różnorodna. szybko zwrócił się nie tylko ku Bogu. słaby i w lesie‖. Jest w niej ostrzeżenie i apel do ambicji młodego pokolenia.. Jest to świat bez złudzeń. rozwagą i pomysłowością. Szybko jednak okazało się.. niewdzięczność. ukazują świat taki jaki być nie powinien. Utwory te nie dają wzorów cnót ani ideałów ofiarności czy wyrzeczeń. która wbrew słowom modlitwy: ―. kto zechciałby mu pomóc. ekspresji). nieżyczliwość. "Dewotka" Opowieść o wątpliwej pobożności pani. w którym trudno liczyć na kogokolwiek i cokolwiek poza własną energią. wśród ―przyjaciół‖ nie znalazł się nikt.―zginęli pospołu‖. który sprytnie namawiając ptaka do śpiewu prowokuje go do otwarcia dzioba a tym samym upuszczenia sera. "Kruk i lis" (z Ezopa) Popularna opowieść o kruku trzymającym ser w pysku i przebiegłym lisie. refleksji. nie znający miłosierdzia. z których jeden rozpacza nad swą niewolą.głosił ateizm. na pytanie jagnięcia jakim prawem chcą je zjeść. za zbożem. który."Filozof" Pewny siebie filozof póki dopisywało mu zdrowie . "Kulawy i ślepy" Tytułowi bohaterowie podróżują. że prawdziwych przyjaciół poznajemy w biedzie. Oryginalność Krasickiego polega na sposobie wykorzystania motywów: — unikał rozwlekłości. Jednak. Bajki Krasickiego to arcydzieła obserwatorstwa moralnego i upoetycznionej psychologii i charakterologii. dziwi się smutkowi towarzysza. uwydatnia nieskuteczność wiedzy i filozofii wobec trudności praktycznych i przeciwności losu. Ogólny sens bajek ma charakter tradycyjnie chrześcijański. któremu ―wygody‖ nie powinny zastąpić wolności. ile o nowość pomysłów kompozycyjnych. ale i ku magii (upiorom). gdy myśliwi urządzili polowanie. "Przyjaciele" Historia zajączka. drugi zaś. że stracił podwójnie: groch i tak ukradziono a przy tym stratowano żyto. Całość kończy nauka: ―I ostrożność zbyteczna częstokroć zaszkodzi‖. który wolności nigdy nie zaznał. Gdyby nie humor i dowcip ton większości utworów przedstawiałby smętny dramat natury ludzkiej Poeta chętnie korzystał z tematów powtarzających się w fabulistyce światowej (w bajkopisarstwie chodzi nie tyle o nowość tematów. ale często jest (egoizm. niekiedy w jednej bajce łączył motywy z paru dawniejszych utworów. które w czasach Krasickiego było również interpretowane politycznie. snobizm. tonu. głupota. Wszystko było dobrze dopóki ślepy niósł kulawego. "Jagnię i wilcy" Czterowersowa scenka. kiedy jednak przyszła choroba. "Groch przy drodze" Przypowieść o gospodarzu. utrudzony nieskuteczną walką ze złodziejami. szczerze odpowiadają: ―Smacznyś.i odpuść nam winy‖ dotkliwie każe służącą za drobne przewinienie. pycha). postanowił posiać groch z dala od drogi. który dzięki zaletom charakteru zjednał sobie miłość zwierząt. kiedy jednak role odwrócili (ślepy postanowił zawierzyć kijowi) . Utwór ilustruje popularne przysłowie.

8 .— wyostrzał i wysubtelniał puentę. — mistrzowsko operował paralelizmem i kontrastem. Co to jest bajka. Zagadnienia do omówienia 1. — precyzował rytm. 3. do jakiego rodzaju literackiego ją zaliczymy? Dydaktyzm bajek Ignacego Krasickiego. 4. 2. 5. Obraz natury ludzkiej w bajkach. — wprowadzał indywidualną barwę uczuciową. Odwołania do sytuacji politycznej i społecznej w XVIII-wiecznej Polsce w bajkach. Walory artystyczne bajek. — dynamizował akcję.

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->