Bajki

Wstęp do bajek – str 2 Drzewo – str 2 Kruk i lis – str 2 Jagnię i wilcy – str 3 Ptaszki w klatce – str 3 Przyjaciele – str 3 Szczur i kot – str 4 Filozof – str 4 Groch przy drodze – str 4 Kulawy i ślepy – str 5 Dewotka – str 5 Omówienie – str 6

1

który nigdy nie łajał. Drzewo Wielbił drzewo grzejąc się człowiek przy kominie. nie zrzędził. jednakże ja to między bajki włożę. Lis. Przyszedł do niego i rzekł: "miły bracie. lis go porwał i kruka zostawił. który zbiorów potrzebnym udzielał. który życie wstrzemięźliwie pędził. Był autor. A jeśli nie jestem w błędzie. skoro pysk rozdziawił. ale ginie‖ Kruk i lis Bywa często zwiedzionym. co nigdy nie zmyślał: . jednakie. Ser wypadł. który nie pijał. Rzekło drzewo: ―Cóż po tym! . Żołnierz co się nie chwalił. o sobie nie myślał.Prawda. Nie mogę się nacieszyć. co się z cudzej sławy rozweselał. Był minister rzetelny. Był stary. kiedy patrzę na cię! Cóż to za oczy! Ich blask aż mroczy! Takową postać? A pióra jakie! Szklniące.A coż to za bajka? Wszystko to być może! . łotr co nie rozbijał. Pewnie i głos śliczny będzie". 2 . Był na koniec poeta. Był bogacz.Wstęp do bajek Był młody. Kto lubi być chwalonym. szewc. Więc kruk w kantaty. Był celnik.grzeje. Kruk miał w pysku ser ogromny. który nie kradł. niby skromny.

rzekło: "Jakim prawem?" "Smacznyś. Ptaszki w klatce "Czegoż płaczesz? .. Z każdym w zgodzie. Przyjaciele Zajączek jeden młody Korzystając z swobody Pasł się trawką. Stanął.. Słyszy przerażające Głosy trąb. "Tyś w niej zrodzon . Dwóch wilków jedno w lesie nadybali jagnię. Wszystkich był przyjacielem. Już go mieli rozerwać... używając wszystkiego z weselem.rzekł stary .Jagnię i wilcy Zawżdy znajdzie przyczynę. Spotkał konia. rozkoszny i miły. Słucha. Jam był wolny. A że był bardzo grzeczny. "Ratuj. trzask wielki po lesie. ale poczekaj i ukryj się w trawie. prosi go iżby się użalił: "Weź mnie na grzbiet i unieś!" Koń na to: "Nie mogę.przeto ci wybaczę. ziółkami w polu i ogrodzie. dziś w klatce . Dziwuje się.staremu mówił czyżyk młody Masz teraz lepsze w klatce niż w polu wygody". psów szczekania. 3 . słaby i w lesie!" .Zjedli niezabawem. Bardzo go inne zwierzęta lubiły.i dlatego płaczę". niedługo zabawię. Jałowica mnie czeka. od psów się oddalił. Raz gdy wyszedł w świtanie i bujał po łące. przyjacielu!" Wól na to: "Takich jak ja zapewne niewielu Znajdziesz. kto zdobyczy pragnie.. Przecież wypadł na drogę. Ale od innych będziesz miał pewną załogę".. I on też. A gdy coraz zbliżał się poza siebie: aż tu psy i strzelce! Strwożon wielce. Jakoż wół się nadarzył.

porwał i udusił. co ci dopomoże". co firmament mierzył. twardy. 4 . aż mędrzec.A tymczasem masz kozła. Chcąc wetować i pewnym cieszyć się profitem. Ale choć cię uniosę pomiędzy manowce. gdy się dymem kadzidł zbytecznych zakrztusił Wpadł kot z boku na niego. Kozieł: "Żal mi cię. Wtem. Znalazł i groch zjedzony. Owca rzecze: "Ja nie przeczę. Psy dogonią i zjedzą zająca i owcę: Udaj się do cielęcia. "Jak ja ciebie mam wziąć na się. nieboże! Ale ci grzbietu nie dam. Gdy więc wszystkie sposoby ratunku upadły.cielę na to rzekło I uciekło. Przyszła słabość. śmiał się z wszystkich świętych. Niech się miary trzymają i starzy.i w upiory wierzył. Drugiego roku wszystek groch posiał za żytem. gdy mniemał mieć korzyść obfitą. Szczur i kot "Mnie to kadzą" . Wśród serdecznych przyjaciól psy zająca zjadły. które się tu pasie". Będzie ci miętko siedzieć". nie dogodzi: Oto wełniasta owca niedaleko chodzi. Filozof Zaufany filozof w zdaniach przedsięwziętych Nie wierzył w Pana Boga. Nie tylko w Pana Boga . i młodzi: I ostrożność zbyteczna częstokroć zaszkodzi.rzekł hardzie do swego rodzeństwa Siedząc szczur na ołtarzu podczas nabożeństwa. Kiedy starsi nie wzięli?" . i stłuczone żyto. Przyszło zbierać. Groch przy drodze Oszukany gospodarz turbował się srodze: Zjedli mu przechodzący groch zeszły przy drodze.

.rzecze . I ślepy i kulawy zginęli pospołu. kiedy pacierze kończyła. I ten.Kulawy i ślepy Niósł ślepy kulawego. gdy nie mijał dołu. Dewotka Dewotce służebnica w czymsiś przewiniła Właśnie natenczas.z szwanku nas wybawi. Panie Boże. kulawy przestrzega od wody. Obróciwszy się przeto z gniewem do dziewczyny.i odpuść nam winy. Ale że to ślepemu nieznośną się zdało.. sakwy zmaczał. Mówiąc właśnie te słowa: ". uderzył łbem w drzewo. nie wyszli bez szkody. Iż musiał zawżdy słuchać. co bezpieczeństwa głupiemu powierzył. Wziął kij w rękę: "Ten . przestrzeżony. Uchowaj. dobrze im się działo. biła bez litości. takiej pobożności! 5 . Ślepy w bród. Idą dalej. co kijem bezpieczeństwo mierzył. co kulawy prawi. Na koniec. a wtem kulawy krzyknie: "Umknij w lewo!" Ślepy wprost i choć z kijem. I ten winien. Jako my odpuszczamy"." Idą.

to efekt pracy Ignacego Krasickiego z lat 1779-1800. p. Utwór przyjmuje postać wierszowanej nowelki o nieskomplikowanej fabule. ale ginie‖. baran: głupota.i sześciowiersz). wynikającej z głupoty lub zarozumiałości ―Wstęp do bajek‖ Utwór rozpoczyna wyliczenie ludzi. ―Wielbił drzewo grzejąc się człowiek przy kominie. lew: odwaga. większość z tomu ―Bajki i przypowieści‖).). związanych kontrastem lub współdziałaniem). 6 . ―Szczur i kot‖ Zarozumiały szczur siedząc podczas nabożeństwa na ołtarzu szczyci się ze swej pozycji.gatunek literatury dydaktycznej. — z niekiedy występującymi cechami dramatyczności (klęski najczęściej zawinionej. Jej bohaterami są zwierzęta prezentujące określone typy ludzkich osobowości: np. którzy. Bohaterowie i zdarzenia pełnią funkcję przypowieści stosującej się do świata ludzkiego. Bohaterami tekstu są zwierzęta. Sens utworu najczęściej pojawia się w postaci wniosku wypowiadanego przez narratora lub bohatera.e. Obie serie ukazały się w roku 1804 r. lis: spryt. wbrew swej naturze i pozycji... ―Przyjaciele‖) Epigramatyczne (liryczne.‖ wiąże zdania w konstrukcję wyliczania. Wywodzi się z tradycji starożytnej i często przybiera charakter alegoryczny.. w zakończeniu bajki. np. Krasicki osiągnął mistrzostwo w pisaniu bajek ponieważ były: — najkrótsze (typową miarą jest cztero. Ezopa . 2. — o zwięzłej konstrukcji opartej na paralelizmie (równoległe. Jej zadaniem jest wskazywanie uniwersalnych prawd moralnych. przedmioty. ―Bajki i przypowieści na cztery części podzielone‖ powstały w latach 1776-78. stąd historyjka opowiedziana w utworze jest tylko ilustracją prawdy najczęściej zawartej w końcowym morale. że opary kadzideł nie uchroniły go przed niebezpieczeństwem . młody. a wydane zostały w roku 1779 r. — ujęte w regularne 13-zgłoskowce parzyście rymowane. (z tomu ―Bajki nowe‖. ―Drzewo‖ Najkrótsza bajka epigramatyczna. w t. w wydaniu zbiorowym ―Dzieł poetyckich‖.n. (―Kruk i lis‖) Narracyjne (epickie).Omówienie Problematyka Bajka . Powtarzanie czasownika ―Był. Utwór kończy żartobliwa pointa utwierdzająca czytelnika w przekonaniu. siła.pisarza greckiego z VI w. Arcydzieło lapidarności i jasności. nie ulegali pokusom./ Rzekło drzewo: ―Cóż po tym! . Wkrótce jednak okazuje się. że sytuacje takie nie są możliwe w realnym życiu. natomiast ―Bajki nowe‖ . który ―o sobie nie myślał‖. wytwarza melodyjność i nastrój baśniowy. Utwór cechuje szczególnie kunsztowna składnia operująca szykiem przestawnym (inwersją). — pozbawione elementów fabularnych.schwytał go kot.grzeje. opisy dwóch istot. Wśród utworów Krasickiego można wskazać bajki: Ezopowe (od imienia twórcy. odmierzone równymi odcinkami tekstu. np. ―który życie wstrzemięźliwie pędził czy ―minister rzetelny‖. rzadziej ludzie. rośliny.

który dzięki zaletom charakteru zjednał sobie miłość zwierząt. Utwór ilustruje popularne przysłowie.―zginęli pospołu‖. ekspresji). uwydatnia nieskuteczność wiedzy i filozofii wobec trudności praktycznych i przeciwności losu. który wolności nigdy nie zaznał. ile o nowość pomysłów kompozycyjnych. szybko zwrócił się nie tylko ku Bogu. drugi zaś. wśród ―przyjaciół‖ nie znalazł się nikt. która wbrew słowom modlitwy: ―. Bajki Krasickiego to arcydzieła obserwatorstwa moralnego i upoetycznionej psychologii i charakterologii. pycha). "Ptaszki w klatce" Najpopularniejsza bajka ―polityczna‖ o dwu czyżykach. prezentują również pewną koncepcję życia i pogląd na świat. niewdzięczność. tonu. za zbożem. na pytanie jagnięcia jakim prawem chcą je zjeść. "Kulawy i ślepy" Tytułowi bohaterowie podróżują. Jest w niej ostrzeżenie i apel do ambicji młodego pokolenia. utrudzony nieskuteczną walką ze złodziejami. szczerze odpowiadają: ―Smacznyś. Utwory te nie dają wzorów cnót ani ideałów ofiarności czy wyrzeczeń. ale i ku magii (upiorom). postanowił posiać groch z dala od drogi.głosił ateizm. Jest to świat bez złudzeń. że stracił podwójnie: groch i tak ukradziono a przy tym stratowano żyto. ukazują świat taki jaki być nie powinien. Szybko jednak okazało się. "Kruk i lis" (z Ezopa) Popularna opowieść o kruku trzymającym ser w pysku i przebiegłym lisie. "Dewotka" Opowieść o wątpliwej pobożności pani. snobizm. Jednak. w której wilki.. kiedy jednak role odwrócili (ślepy postanowił zawierzyć kijowi) . który. głupota. Ogólny sens bajek ma charakter tradycyjnie chrześcijański. nieżyczliwość. kto zechciałby mu pomóc. gdy myśliwi urządzili polowanie. Oryginalność Krasickiego polega na sposobie wykorzystania motywów: — unikał rozwlekłości. dziwi się smutkowi towarzysza. rozwagą i pomysłowością. Tematyka utworów Krasickiego jest bardzo różnorodna. który sprytnie namawiając ptaka do śpiewu prowokuje go do otwarcia dzioba a tym samym upuszczenia sera. "Przyjaciele" Historia zajączka. 7 .. które w czasach Krasickiego było również interpretowane politycznie. w którym trudno liczyć na kogokolwiek i cokolwiek poza własną energią. Całość kończy nauka: ―I ostrożność zbyteczna częstokroć zaszkodzi‖."Filozof" Pewny siebie filozof póki dopisywało mu zdrowie . nie znający miłosierdzia. Wszystko było dobrze dopóki ślepy niósł kulawego. refleksji. Gdyby nie humor i dowcip ton większości utworów przedstawiałby smętny dramat natury ludzkiej Poeta chętnie korzystał z tematów powtarzających się w fabulistyce światowej (w bajkopisarstwie chodzi nie tyle o nowość tematów. kiedy jednak przyszła choroba. któremu ―wygody‖ nie powinny zastąpić wolności. z których jeden rozpacza nad swą niewolą.i odpuść nam winy‖ dotkliwie każe służącą za drobne przewinienie. słaby i w lesie‖. ale często jest (egoizm. że prawdziwych przyjaciół poznajemy w biedzie. "Jagnię i wilcy" Czterowersowa scenka. niekiedy w jednej bajce łączył motywy z paru dawniejszych utworów. "Groch przy drodze" Przypowieść o gospodarzu.

— mistrzowsko operował paralelizmem i kontrastem. do jakiego rodzaju literackiego ją zaliczymy? Dydaktyzm bajek Ignacego Krasickiego. 5. 2. 4. Co to jest bajka. Odwołania do sytuacji politycznej i społecznej w XVIII-wiecznej Polsce w bajkach. — wprowadzał indywidualną barwę uczuciową.— wyostrzał i wysubtelniał puentę. 3. — precyzował rytm. 8 . Walory artystyczne bajek. Zagadnienia do omówienia 1. — dynamizował akcję. Obraz natury ludzkiej w bajkach.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful