Bajki

Wstęp do bajek – str 2 Drzewo – str 2 Kruk i lis – str 2 Jagnię i wilcy – str 3 Ptaszki w klatce – str 3 Przyjaciele – str 3 Szczur i kot – str 4 Filozof – str 4 Groch przy drodze – str 4 Kulawy i ślepy – str 5 Dewotka – str 5 Omówienie – str 6

1

który nigdy nie łajał. Był bogacz. Był autor. Kruk miał w pysku ser ogromny. jednakie. Ser wypadł. Lis. Nie mogę się nacieszyć. niby skromny. 2 .grzeje. łotr co nie rozbijał. nie zrzędził. szewc. Rzekło drzewo: ―Cóż po tym! . Więc kruk w kantaty. ale ginie‖ Kruk i lis Bywa często zwiedzionym. Pewnie i głos śliczny będzie". Przyszedł do niego i rzekł: "miły bracie. który nie pijał. Kto lubi być chwalonym.A coż to za bajka? Wszystko to być może! . skoro pysk rozdziawił. co nigdy nie zmyślał: . Był na koniec poeta. który nie kradł. który zbiorów potrzebnym udzielał.Prawda. Żołnierz co się nie chwalił. co się z cudzej sławy rozweselał. Drzewo Wielbił drzewo grzejąc się człowiek przy kominie. Był celnik. kiedy patrzę na cię! Cóż to za oczy! Ich blask aż mroczy! Takową postać? A pióra jakie! Szklniące. Był stary. o sobie nie myślał. który życie wstrzemięźliwie pędził. A jeśli nie jestem w błędzie. Był minister rzetelny.Wstęp do bajek Był młody. jednakże ja to między bajki włożę. lis go porwał i kruka zostawił.

przeto ci wybaczę. Z każdym w zgodzie.. używając wszystkiego z weselem. Dziwuje się.Zjedli niezabawem. rozkoszny i miły.. Jałowica mnie czeka. od psów się oddalił. słaby i w lesie!" . Jam był wolny. Jakoż wół się nadarzył. A gdy coraz zbliżał się poza siebie: aż tu psy i strzelce! Strwożon wielce. Słucha.Jagnię i wilcy Zawżdy znajdzie przyczynę. I on też.. "Tyś w niej zrodzon . kto zdobyczy pragnie.. Przecież wypadł na drogę. trzask wielki po lesie. Stanął. dziś w klatce . Już go mieli rozerwać. "Ratuj. ziółkami w polu i ogrodzie.. Raz gdy wyszedł w świtanie i bujał po łące. A że był bardzo grzeczny. przyjacielu!" Wól na to: "Takich jak ja zapewne niewielu Znajdziesz. 3 . rzekło: "Jakim prawem?" "Smacznyś. prosi go iżby się użalił: "Weź mnie na grzbiet i unieś!" Koń na to: "Nie mogę. ale poczekaj i ukryj się w trawie.i dlatego płaczę". Ale od innych będziesz miał pewną załogę". Spotkał konia. psów szczekania.staremu mówił czyżyk młody Masz teraz lepsze w klatce niż w polu wygody". Dwóch wilków jedno w lesie nadybali jagnię. Przyjaciele Zajączek jeden młody Korzystając z swobody Pasł się trawką.. Wszystkich był przyjacielem. niedługo zabawię. Słyszy przerażające Głosy trąb. Bardzo go inne zwierzęta lubiły.rzekł stary . Ptaszki w klatce "Czegoż płaczesz? .

porwał i udusił. Filozof Zaufany filozof w zdaniach przedsięwziętych Nie wierzył w Pana Boga. Wśród serdecznych przyjaciól psy zająca zjadły. nie dogodzi: Oto wełniasta owca niedaleko chodzi. Przyszło zbierać. Gdy więc wszystkie sposoby ratunku upadły. co firmament mierzył. Psy dogonią i zjedzą zająca i owcę: Udaj się do cielęcia. twardy. Kiedy starsi nie wzięli?" . Szczur i kot "Mnie to kadzą" .rzekł hardzie do swego rodzeństwa Siedząc szczur na ołtarzu podczas nabożeństwa. Niech się miary trzymają i starzy. Drugiego roku wszystek groch posiał za żytem. które się tu pasie". co ci dopomoże". Przyszła słabość. Groch przy drodze Oszukany gospodarz turbował się srodze: Zjedli mu przechodzący groch zeszły przy drodze. Wtem. i młodzi: I ostrożność zbyteczna częstokroć zaszkodzi. Owca rzecze: "Ja nie przeczę.i w upiory wierzył. Ale choć cię uniosę pomiędzy manowce. aż mędrzec. Kozieł: "Żal mi cię. i stłuczone żyto. 4 . Będzie ci miętko siedzieć". Chcąc wetować i pewnym cieszyć się profitem. gdy mniemał mieć korzyść obfitą. śmiał się z wszystkich świętych. Nie tylko w Pana Boga .A tymczasem masz kozła. nieboże! Ale ci grzbietu nie dam. Znalazł i groch zjedzony.cielę na to rzekło I uciekło. gdy się dymem kadzidł zbytecznych zakrztusił Wpadł kot z boku na niego. "Jak ja ciebie mam wziąć na się.

Ślepy w bród. co kijem bezpieczeństwo mierzył. Obróciwszy się przeto z gniewem do dziewczyny. Na koniec.Kulawy i ślepy Niósł ślepy kulawego. Idą dalej. sakwy zmaczał. Mówiąc właśnie te słowa: ". takiej pobożności! 5 .i odpuść nam winy.rzecze . a wtem kulawy krzyknie: "Umknij w lewo!" Ślepy wprost i choć z kijem. kulawy przestrzega od wody. dobrze im się działo. gdy nie mijał dołu." Idą. kiedy pacierze kończyła.z szwanku nas wybawi. I ten. Wziął kij w rękę: "Ten . co bezpieczeństwa głupiemu powierzył. Panie Boże.. I ślepy i kulawy zginęli pospołu. Uchowaj. Iż musiał zawżdy słuchać. przestrzeżony. co kulawy prawi. uderzył łbem w drzewo.. biła bez litości. Ale że to ślepemu nieznośną się zdało. I ten winien. nie wyszli bez szkody. Jako my odpuszczamy". Dewotka Dewotce służebnica w czymsiś przewiniła Właśnie natenczas.

Omówienie Problematyka Bajka . ―Szczur i kot‖ Zarozumiały szczur siedząc podczas nabożeństwa na ołtarzu szczyci się ze swej pozycji.e. ―Wielbił drzewo grzejąc się człowiek przy kominie. Utwór kończy żartobliwa pointa utwierdzająca czytelnika w przekonaniu. — o zwięzłej konstrukcji opartej na paralelizmie (równoległe. rzadziej ludzie.. — ujęte w regularne 13-zgłoskowce parzyście rymowane. Krasicki osiągnął mistrzostwo w pisaniu bajek ponieważ były: — najkrótsze (typową miarą jest cztero. którzy. lis: spryt. młody. (―Kruk i lis‖) Narracyjne (epickie). Wywodzi się z tradycji starożytnej i często przybiera charakter alegoryczny.gatunek literatury dydaktycznej.schwytał go kot. stąd historyjka opowiedziana w utworze jest tylko ilustracją prawdy najczęściej zawartej w końcowym morale. (z tomu ―Bajki nowe‖. lew: odwaga. 2..grzeje. Bohaterami tekstu są zwierzęta. ―Drzewo‖ Najkrótsza bajka epigramatyczna. Ezopa . odmierzone równymi odcinkami tekstu. Wśród utworów Krasickiego można wskazać bajki: Ezopowe (od imienia twórcy. wbrew swej naturze i pozycji. nie ulegali pokusom. ―Przyjaciele‖) Epigramatyczne (liryczne. Jej bohaterami są zwierzęta prezentujące określone typy ludzkich osobowości: np. — z niekiedy występującymi cechami dramatyczności (klęski najczęściej zawinionej. Arcydzieło lapidarności i jasności. ―Bajki i przypowieści na cztery części podzielone‖ powstały w latach 1776-78. Sens utworu najczęściej pojawia się w postaci wniosku wypowiadanego przez narratora lub bohatera. Jej zadaniem jest wskazywanie uniwersalnych prawd moralnych.pisarza greckiego z VI w.). Bohaterowie i zdarzenia pełnią funkcję przypowieści stosującej się do świata ludzkiego. w zakończeniu bajki. np. Obie serie ukazały się w roku 1804 r. przedmioty. w t. większość z tomu ―Bajki i przypowieści‖).to efekt pracy Ignacego Krasickiego z lat 1779-1800. siła. p.‖ wiąże zdania w konstrukcję wyliczania. wytwarza melodyjność i nastrój baśniowy. baran: głupota. ―który życie wstrzemięźliwie pędził czy ―minister rzetelny‖.n. który ―o sobie nie myślał‖. natomiast ―Bajki nowe‖ . np. rośliny. Utwór przyjmuje postać wierszowanej nowelki o nieskomplikowanej fabule.i sześciowiersz). Wkrótce jednak okazuje się. że opary kadzideł nie uchroniły go przed niebezpieczeństwem . a wydane zostały w roku 1779 r. — pozbawione elementów fabularnych. 6 . wynikającej z głupoty lub zarozumiałości ―Wstęp do bajek‖ Utwór rozpoczyna wyliczenie ludzi.. w wydaniu zbiorowym ―Dzieł poetyckich‖. że sytuacje takie nie są możliwe w realnym życiu. ale ginie‖. Powtarzanie czasownika ―Był. opisy dwóch istot. Utwór cechuje szczególnie kunsztowna składnia operująca szykiem przestawnym (inwersją)./ Rzekło drzewo: ―Cóż po tym! . związanych kontrastem lub współdziałaniem).

na pytanie jagnięcia jakim prawem chcą je zjeść. kiedy jednak role odwrócili (ślepy postanowił zawierzyć kijowi) . Bajki Krasickiego to arcydzieła obserwatorstwa moralnego i upoetycznionej psychologii i charakterologii. tonu. głupota. któremu ―wygody‖ nie powinny zastąpić wolności. ile o nowość pomysłów kompozycyjnych. wśród ―przyjaciół‖ nie znalazł się nikt. które w czasach Krasickiego było również interpretowane politycznie. który sprytnie namawiając ptaka do śpiewu prowokuje go do otwarcia dzioba a tym samym upuszczenia sera. refleksji. ale i ku magii (upiorom). szczerze odpowiadają: ―Smacznyś. która wbrew słowom modlitwy: ―. Ogólny sens bajek ma charakter tradycyjnie chrześcijański.i odpuść nam winy‖ dotkliwie każe służącą za drobne przewinienie. gdy myśliwi urządzili polowanie. który wolności nigdy nie zaznał. ukazują świat taki jaki być nie powinien. "Dewotka" Opowieść o wątpliwej pobożności pani. że stracił podwójnie: groch i tak ukradziono a przy tym stratowano żyto. prezentują również pewną koncepcję życia i pogląd na świat."Filozof" Pewny siebie filozof póki dopisywało mu zdrowie . "Kulawy i ślepy" Tytułowi bohaterowie podróżują. "Jagnię i wilcy" Czterowersowa scenka. który dzięki zaletom charakteru zjednał sobie miłość zwierząt. Całość kończy nauka: ―I ostrożność zbyteczna częstokroć zaszkodzi‖.―zginęli pospołu‖.. Jest w niej ostrzeżenie i apel do ambicji młodego pokolenia. drugi zaś. utrudzony nieskuteczną walką ze złodziejami. niekiedy w jednej bajce łączył motywy z paru dawniejszych utworów. 7 . Szybko jednak okazało się. "Kruk i lis" (z Ezopa) Popularna opowieść o kruku trzymającym ser w pysku i przebiegłym lisie. Utwory te nie dają wzorów cnót ani ideałów ofiarności czy wyrzeczeń. "Przyjaciele" Historia zajączka. Oryginalność Krasickiego polega na sposobie wykorzystania motywów: — unikał rozwlekłości. kiedy jednak przyszła choroba. Tematyka utworów Krasickiego jest bardzo różnorodna. "Ptaszki w klatce" Najpopularniejsza bajka ―polityczna‖ o dwu czyżykach. nieżyczliwość. Wszystko było dobrze dopóki ślepy niósł kulawego. szybko zwrócił się nie tylko ku Bogu. Utwór ilustruje popularne przysłowie. Jest to świat bez złudzeń. pycha). niewdzięczność. kto zechciałby mu pomóc. "Groch przy drodze" Przypowieść o gospodarzu. postanowił posiać groch z dala od drogi. rozwagą i pomysłowością. z których jeden rozpacza nad swą niewolą.. Gdyby nie humor i dowcip ton większości utworów przedstawiałby smętny dramat natury ludzkiej Poeta chętnie korzystał z tematów powtarzających się w fabulistyce światowej (w bajkopisarstwie chodzi nie tyle o nowość tematów. dziwi się smutkowi towarzysza. który. za zbożem. słaby i w lesie‖. że prawdziwych przyjaciół poznajemy w biedzie. snobizm.głosił ateizm. ekspresji). uwydatnia nieskuteczność wiedzy i filozofii wobec trudności praktycznych i przeciwności losu. nie znający miłosierdzia. Jednak. w której wilki. ale często jest (egoizm. w którym trudno liczyć na kogokolwiek i cokolwiek poza własną energią.

Obraz natury ludzkiej w bajkach. 3. — mistrzowsko operował paralelizmem i kontrastem. Co to jest bajka. — dynamizował akcję. — wprowadzał indywidualną barwę uczuciową. 2. do jakiego rodzaju literackiego ją zaliczymy? Dydaktyzm bajek Ignacego Krasickiego. 5. Zagadnienia do omówienia 1. 8 . Walory artystyczne bajek. Odwołania do sytuacji politycznej i społecznej w XVIII-wiecznej Polsce w bajkach.— wyostrzał i wysubtelniał puentę. 4. — precyzował rytm.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful