Bajki

Wstęp do bajek – str 2 Drzewo – str 2 Kruk i lis – str 2 Jagnię i wilcy – str 3 Ptaszki w klatce – str 3 Przyjaciele – str 3 Szczur i kot – str 4 Filozof – str 4 Groch przy drodze – str 4 Kulawy i ślepy – str 5 Dewotka – str 5 Omówienie – str 6

1

skoro pysk rozdziawił. Żołnierz co się nie chwalił. A jeśli nie jestem w błędzie. który nigdy nie łajał. Był celnik. Drzewo Wielbił drzewo grzejąc się człowiek przy kominie. Był bogacz. szewc. co nigdy nie zmyślał: . o sobie nie myślał.A coż to za bajka? Wszystko to być może! . który życie wstrzemięźliwie pędził. niby skromny. który nie pijał. Był stary. Lis. lis go porwał i kruka zostawił. Nie mogę się nacieszyć. nie zrzędził. Więc kruk w kantaty. Rzekło drzewo: ―Cóż po tym! . łotr co nie rozbijał. Był autor. 2 . Kto lubi być chwalonym. Był minister rzetelny. Kruk miał w pysku ser ogromny.grzeje. który nie kradł. Ser wypadł. Przyszedł do niego i rzekł: "miły bracie. kiedy patrzę na cię! Cóż to za oczy! Ich blask aż mroczy! Takową postać? A pióra jakie! Szklniące. który zbiorów potrzebnym udzielał. ale ginie‖ Kruk i lis Bywa często zwiedzionym. co się z cudzej sławy rozweselał. jednakie.Prawda. jednakże ja to między bajki włożę. Pewnie i głos śliczny będzie". Był na koniec poeta.Wstęp do bajek Był młody.

"Tyś w niej zrodzon . Jakoż wół się nadarzył.. A że był bardzo grzeczny. Dziwuje się. Jałowica mnie czeka. Stanął. ale poczekaj i ukryj się w trawie. Spotkał konia. Dwóch wilków jedno w lesie nadybali jagnię.Zjedli niezabawem. 3 .. Już go mieli rozerwać. rzekło: "Jakim prawem?" "Smacznyś.. przyjacielu!" Wól na to: "Takich jak ja zapewne niewielu Znajdziesz. "Ratuj. psów szczekania. Jam był wolny. I on też. kto zdobyczy pragnie.staremu mówił czyżyk młody Masz teraz lepsze w klatce niż w polu wygody".. ziółkami w polu i ogrodzie.przeto ci wybaczę. Ale od innych będziesz miał pewną załogę". A gdy coraz zbliżał się poza siebie: aż tu psy i strzelce! Strwożon wielce.Jagnię i wilcy Zawżdy znajdzie przyczynę. Słucha.. Wszystkich był przyjacielem. słaby i w lesie!" . Bardzo go inne zwierzęta lubiły.rzekł stary . trzask wielki po lesie. Przyjaciele Zajączek jeden młody Korzystając z swobody Pasł się trawką. Przecież wypadł na drogę. dziś w klatce . Ptaszki w klatce "Czegoż płaczesz? . od psów się oddalił. Słyszy przerażające Głosy trąb. Raz gdy wyszedł w świtanie i bujał po łące.. Z każdym w zgodzie.i dlatego płaczę". prosi go iżby się użalił: "Weź mnie na grzbiet i unieś!" Koń na to: "Nie mogę. rozkoszny i miły. niedługo zabawię. używając wszystkiego z weselem.

Kozieł: "Żal mi cię. co firmament mierzył.A tymczasem masz kozła. co ci dopomoże". Znalazł i groch zjedzony. Chcąc wetować i pewnym cieszyć się profitem. Filozof Zaufany filozof w zdaniach przedsięwziętych Nie wierzył w Pana Boga. nieboże! Ale ci grzbietu nie dam. i młodzi: I ostrożność zbyteczna częstokroć zaszkodzi. śmiał się z wszystkich świętych. Owca rzecze: "Ja nie przeczę. porwał i udusił. Przyszło zbierać. Gdy więc wszystkie sposoby ratunku upadły. Wtem. 4 .rzekł hardzie do swego rodzeństwa Siedząc szczur na ołtarzu podczas nabożeństwa. Niech się miary trzymają i starzy. Wśród serdecznych przyjaciól psy zająca zjadły. aż mędrzec. "Jak ja ciebie mam wziąć na się. gdy się dymem kadzidł zbytecznych zakrztusił Wpadł kot z boku na niego. Będzie ci miętko siedzieć". Szczur i kot "Mnie to kadzą" .i w upiory wierzył. Nie tylko w Pana Boga . nie dogodzi: Oto wełniasta owca niedaleko chodzi. które się tu pasie". Przyszła słabość. Kiedy starsi nie wzięli?" .cielę na to rzekło I uciekło. gdy mniemał mieć korzyść obfitą. Ale choć cię uniosę pomiędzy manowce. Drugiego roku wszystek groch posiał za żytem. twardy. Psy dogonią i zjedzą zająca i owcę: Udaj się do cielęcia. i stłuczone żyto. Groch przy drodze Oszukany gospodarz turbował się srodze: Zjedli mu przechodzący groch zeszły przy drodze.

Na koniec. Panie Boże. Mówiąc właśnie te słowa: ". Wziął kij w rękę: "Ten . Ale że to ślepemu nieznośną się zdało. uderzył łbem w drzewo. Dewotka Dewotce służebnica w czymsiś przewiniła Właśnie natenczas." Idą. kulawy przestrzega od wody. gdy nie mijał dołu. Jako my odpuszczamy". sakwy zmaczał. Iż musiał zawżdy słuchać. co kijem bezpieczeństwo mierzył. I ten.Kulawy i ślepy Niósł ślepy kulawego. przestrzeżony. biła bez litości. Idą dalej. Obróciwszy się przeto z gniewem do dziewczyny.i odpuść nam winy. co kulawy prawi.rzecze . co bezpieczeństwa głupiemu powierzył. takiej pobożności! 5 .z szwanku nas wybawi. I ślepy i kulawy zginęli pospołu. Ślepy w bród. kiedy pacierze kończyła.. a wtem kulawy krzyknie: "Umknij w lewo!" Ślepy wprost i choć z kijem.. I ten winien. nie wyszli bez szkody. dobrze im się działo. Uchowaj.

lew: odwaga./ Rzekło drzewo: ―Cóż po tym! . że opary kadzideł nie uchroniły go przed niebezpieczeństwem . (z tomu ―Bajki nowe‖.e. — pozbawione elementów fabularnych.i sześciowiersz). ale ginie‖. Utwór cechuje szczególnie kunsztowna składnia operująca szykiem przestawnym (inwersją).gatunek literatury dydaktycznej. Jej zadaniem jest wskazywanie uniwersalnych prawd moralnych. że sytuacje takie nie są możliwe w realnym życiu. Utwór kończy żartobliwa pointa utwierdzająca czytelnika w przekonaniu. (―Kruk i lis‖) Narracyjne (epickie). opisy dwóch istot.pisarza greckiego z VI w. młody. wbrew swej naturze i pozycji.grzeje. w zakończeniu bajki. wynikającej z głupoty lub zarozumiałości ―Wstęp do bajek‖ Utwór rozpoczyna wyliczenie ludzi. baran: głupota. ―Szczur i kot‖ Zarozumiały szczur siedząc podczas nabożeństwa na ołtarzu szczyci się ze swej pozycji. Krasicki osiągnął mistrzostwo w pisaniu bajek ponieważ były: — najkrótsze (typową miarą jest cztero. Obie serie ukazały się w roku 1804 r. — z niekiedy występującymi cechami dramatyczności (klęski najczęściej zawinionej. Utwór przyjmuje postać wierszowanej nowelki o nieskomplikowanej fabule. np. w wydaniu zbiorowym ―Dzieł poetyckich‖. w t. ―Przyjaciele‖) Epigramatyczne (liryczne. którzy. większość z tomu ―Bajki i przypowieści‖). — ujęte w regularne 13-zgłoskowce parzyście rymowane. rzadziej ludzie. Bohaterowie i zdarzenia pełnią funkcję przypowieści stosującej się do świata ludzkiego. odmierzone równymi odcinkami tekstu. a wydane zostały w roku 1779 r. związanych kontrastem lub współdziałaniem). lis: spryt. przedmioty. Wkrótce jednak okazuje się. wytwarza melodyjność i nastrój baśniowy. ―Drzewo‖ Najkrótsza bajka epigramatyczna. który ―o sobie nie myślał‖.to efekt pracy Ignacego Krasickiego z lat 1779-1800. Arcydzieło lapidarności i jasności. rośliny.). p. Wśród utworów Krasickiego można wskazać bajki: Ezopowe (od imienia twórcy. nie ulegali pokusom. np.n. 2.‖ wiąże zdania w konstrukcję wyliczania. stąd historyjka opowiedziana w utworze jest tylko ilustracją prawdy najczęściej zawartej w końcowym morale. Powtarzanie czasownika ―Był. 6 .. Jej bohaterami są zwierzęta prezentujące określone typy ludzkich osobowości: np. ―Wielbił drzewo grzejąc się człowiek przy kominie.. Ezopa . ―który życie wstrzemięźliwie pędził czy ―minister rzetelny‖. natomiast ―Bajki nowe‖ . — o zwięzłej konstrukcji opartej na paralelizmie (równoległe. Sens utworu najczęściej pojawia się w postaci wniosku wypowiadanego przez narratora lub bohatera.schwytał go kot. Bohaterami tekstu są zwierzęta.Omówienie Problematyka Bajka . Wywodzi się z tradycji starożytnej i często przybiera charakter alegoryczny.. siła. ―Bajki i przypowieści na cztery części podzielone‖ powstały w latach 1776-78.

utrudzony nieskuteczną walką ze złodziejami. które w czasach Krasickiego było również interpretowane politycznie. prezentują również pewną koncepcję życia i pogląd na świat. Bajki Krasickiego to arcydzieła obserwatorstwa moralnego i upoetycznionej psychologii i charakterologii. "Przyjaciele" Historia zajączka. "Groch przy drodze" Przypowieść o gospodarzu. nie znający miłosierdzia. Utwory te nie dają wzorów cnót ani ideałów ofiarności czy wyrzeczeń. kiedy jednak role odwrócili (ślepy postanowił zawierzyć kijowi) . Jednak."Filozof" Pewny siebie filozof póki dopisywało mu zdrowie . która wbrew słowom modlitwy: ―. w której wilki.. drugi zaś. za zbożem. dziwi się smutkowi towarzysza. ale często jest (egoizm. szybko zwrócił się nie tylko ku Bogu. rozwagą i pomysłowością. szczerze odpowiadają: ―Smacznyś. że prawdziwych przyjaciół poznajemy w biedzie. który sprytnie namawiając ptaka do śpiewu prowokuje go do otwarcia dzioba a tym samym upuszczenia sera. że stracił podwójnie: groch i tak ukradziono a przy tym stratowano żyto. Jest w niej ostrzeżenie i apel do ambicji młodego pokolenia. niekiedy w jednej bajce łączył motywy z paru dawniejszych utworów. nieżyczliwość.głosił ateizm. Szybko jednak okazało się.―zginęli pospołu‖. "Kruk i lis" (z Ezopa) Popularna opowieść o kruku trzymającym ser w pysku i przebiegłym lisie. któremu ―wygody‖ nie powinny zastąpić wolności. "Jagnię i wilcy" Czterowersowa scenka. ile o nowość pomysłów kompozycyjnych. uwydatnia nieskuteczność wiedzy i filozofii wobec trudności praktycznych i przeciwności losu. tonu. w którym trudno liczyć na kogokolwiek i cokolwiek poza własną energią. niewdzięczność. Utwór ilustruje popularne przysłowie. który wolności nigdy nie zaznał. "Ptaszki w klatce" Najpopularniejsza bajka ―polityczna‖ o dwu czyżykach. kiedy jednak przyszła choroba. który dzięki zaletom charakteru zjednał sobie miłość zwierząt. Gdyby nie humor i dowcip ton większości utworów przedstawiałby smętny dramat natury ludzkiej Poeta chętnie korzystał z tematów powtarzających się w fabulistyce światowej (w bajkopisarstwie chodzi nie tyle o nowość tematów. "Dewotka" Opowieść o wątpliwej pobożności pani. pycha). Oryginalność Krasickiego polega na sposobie wykorzystania motywów: — unikał rozwlekłości. głupota. Jest to świat bez złudzeń. wśród ―przyjaciół‖ nie znalazł się nikt. Wszystko było dobrze dopóki ślepy niósł kulawego. refleksji. gdy myśliwi urządzili polowanie. kto zechciałby mu pomóc. ale i ku magii (upiorom). ekspresji). Tematyka utworów Krasickiego jest bardzo różnorodna. Ogólny sens bajek ma charakter tradycyjnie chrześcijański. snobizm.i odpuść nam winy‖ dotkliwie każe służącą za drobne przewinienie. z których jeden rozpacza nad swą niewolą. który. na pytanie jagnięcia jakim prawem chcą je zjeść. Całość kończy nauka: ―I ostrożność zbyteczna częstokroć zaszkodzi‖. 7 .. słaby i w lesie‖. "Kulawy i ślepy" Tytułowi bohaterowie podróżują. ukazują świat taki jaki być nie powinien. postanowił posiać groch z dala od drogi.

2. 5. 4. Odwołania do sytuacji politycznej i społecznej w XVIII-wiecznej Polsce w bajkach. 8 . — wprowadzał indywidualną barwę uczuciową. — dynamizował akcję. Walory artystyczne bajek. Obraz natury ludzkiej w bajkach. Zagadnienia do omówienia 1. Co to jest bajka. do jakiego rodzaju literackiego ją zaliczymy? Dydaktyzm bajek Ignacego Krasickiego. 3. — precyzował rytm. — mistrzowsko operował paralelizmem i kontrastem.— wyostrzał i wysubtelniał puentę.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful