kwaśne, surowe, zimne

FILOZOFIA ZDROWIA

A n n a

C i e s i e l s k a

WSTĘP
W ostatnich czasach na naszym rynku ukazuje się duża ilość książek i broszur poświęconych zdrowiu i prawidłowemu odżywianiu. Jednak żadne ze znanych mi opracowań nie podchodzi do zdrowia i sposobu odżywiania w sposób przedstawiony przez autorkę recenzowanej książki. Od tysięcy lat wiadomym jest (głównie w Chinach i na Dalekim Wschodzie), że zdrowym jest ten osobnik, u którego energia życiowa Tchi krąży prawidłowo w swoich kanałach zwanych kanałami akupunkturowymi. Zaburzenia krążenia, czyli niedobór lub nadmiar energii, zawsze doprowadza po jakimś czasie do powstania choroby. Cała uwaga lekarzy chińskich była i jest skupiona na takim leczeniu, które usunie zaburzenia w krążeniu energii. W ten sposób została rozwinięta profilaktyka, czyli zapobieganie powstawaniu chorób. Można tego dokonać albo poprzez nakłuwanie odpowiednich punktów na ciele (czyli zabiegi akupunktury) albo dużo prościej - spożywać odpowiednie pokarmy lub zioła, które również przywrócą równowagę. Autorka książki w sposób jasny i kompetentny przedstawia, jak to należy praktycznie wykonać. Na wstępie znajdziemy opis Zasady Pięciu Elementów, które stanowią podstawę całej medycyny chińskiej. Podano również opis kanałów, w których krąży energia w powiązaniu z Zasadą Pięciu Elementów. Nie jest to lektura prosta dla zwykłego czytelnika, lecz osoba uważna, zwracająca baczną uwagę na otaczające ją zdarzenia, łatwo dostrzeże, ile jest w tych opisach prawdy. Czytając o objawach niektórych chorób, znajdziemy zadziwiająco dużo związków, które dotychczas nam umykały, czy na które nie zwracaliśmy uwagi. Opis czynników wpływających na równowagę jin-jang jest przedstawiony bardzo przejrzyście. Opis wpływu różnych smaków, wpływu klimatu na naszą energię dostarcza praktycznych uwag, jak należy postępować w określonych zaburzeniach równowagi energii.

8

_ _

Opis niektórych chorób cywilizacji (otyłość, osteoporoza, alergia, cukrzyca itd.) daje wiele praktycznych wskazówek dla osób na nie cierpiących. Szkoda, że autorka nie opisała w tym rozdziale większej ilości chorób. Analiza produktów odżywiania pod kątem Pięciu Elementów jest bardzo interesująca i w takiej formie rzadko przedstawiana. Można z tego rozdziału wyciągnąć wiele indywidualnych wskazówek co do produktów, które należałoby wziąć pod uwagę przy układaniu własnej diety. Książkę kończą przepisy kulinarne potraktowane pod kątem doboru odpowiednich proporcji smaków. Jest to niespotykany dotychczas układ, niezwykle ciekawy i pożyteczny. Myślę, że książka pani Anny Ciesielskiej uzupełnia dużą lukę w sposobie doboru odpowiednich produktów żywnościowych pod kątem sprawdzanej przez tysiące lat Zasady Pięciu Elementów. Jest to cenna pozycja na naszym rynku, tym bardziej, że osoby, które zaczną się stosować do rad zawartych w tej książce, na pewno nie pożałują, a wręcz będą zaskoczone poprawą swojego zdrowia.

PRZEDMOWA
Człowiek, aby żyć, potrzebuje energii zawartej w pożywieniu. Ale energii właściwej, przynoszącej siły zdrowie i radość, a nie wyczerpanie, smutek i chorobę. I właśnie o tym, jaka to energia jest dla nas dobra, pisze Anna Ciesielska. Intrygujący tytuł książki: "Filozofia zdrowia" jest w pełni uzasadniony, bo jeśli poznamy przedstawione przez autorkę niekonwencjonalne zasady odżywiania i zastosujemy się do nich - będziemy mogli żyć w pełni sił fizycznych i umysłowych do lat sędziwych bez cierpienia i chorób - co, dając radość i szczęście, potwierdzi umiłowanie mądrości, a tym właśnie jest filozofia. W tym wypadku dotyczy ona zdrowia. Zasady działania "dobrej" energii zbudowane zostały na prastarych mądrościach, które filozofia Wschodu ujmuje jako Pięć Elementów (żywiołów) utrzymujących harmonię między człowiekiem a naturą, zgodnie z odwiecznymi prawami Kosmosu Ale co to za sposób odżywiania? - zapyta czytelnik. Makrobiotyka? Tak modne dziś głodówki? A może wegetarianizm? Ależ nic z tych rzeczy! Autorka mówi, że w zależności od wieku i stanu zdrowia możemy jeść wszystko - tylko - w odpowiedni sposób. W wyniku swoich dziesięcioletnich badań Anna Ciesielska dochodzi do szokujących wniosków, że na stan naszego zdrowia mają wpływ nie witaminy, sole mineralne, białko, tłuszcze, węglowodany, ale natura pożywienia odnosząca się do wychładzania lub rozgrzewania narządów organizmu. Prawa Kosmosu, zasady działania energii, filozofia Wschodu, Pięć Elementów utrzymujących harmonię - to wszystko dobre dla ezoteryków - mógłby ktoś pomyśleć. Ale tak nie jest. Książka Anny Ciesielskiej - jakkolwiek podparta autorytetem rzetelnej wiedzy dalekiego Wschodu, jest przeznaczona dla zwykłego, przeciętnego czytelnika, choć trudno ukryć, że ezoterycy przyjmą ją z aplauzem.

Dr n. med. Andrzej Frydrychowski Gdańsk, 20 października 1997 r.

nadkwasota 105 Cukrzyca 107 Celiakia 107 .aktywność fizyczna 81 Niedobory i nadmiary energii w organizmie 84 Język 90 Nasze choroby 92 Otyłość 96 Problem cholesterolu 100 Osteoporoza 101 Alergia 103 Choroba wrzodowa. Instrukcja ta powraca dziś w książce Anny Ciesielskiej. A przy tym jesteśmy świadkami paradoksu: na południu i wschodzie kuli ziemskiej ludzie umierają z głodu. I to była prawidłowa postawa. chorujemy.. Aż przyszedł moment opamiętania. 58 Smaki 58 Klimaty 66 Kalendarz aktywności naszych narządów 70 Emocje 72 Kolory 77 Ruch . W pradawnych czasach człowiek nieskażony jadem racjonalizmu i cywilizacja. zdajemy sobie sprawę z tego. Zaczęto bić na alarm. ludzie Zachodu. również z powodu niewłaściwego żywienia. Odrywając się od podstawowych prawd rządzących naturą. Jej pamięć przez wieki całe przetrwała w ludowych mądrościach i zwyczajach. którą tak niegodnie potem zaprzepaścił.. na której siedzi. zatruwamy środowisko i pożywienie. Czy my. człowiek zaczął systematycznie podcinać gałąź. wyszydzonych potem i wykpionych przez bezduszny w swej istocie materializm. żyjąc w zgodzie z prawami natury i kierując się intuicją. że giniemy... 33 Narządy wewnętrzne według reguł medycyny chińskiej 37 Krążenie/seks 38 Potrójny ogrzewacz 38 Wątroba i pęcherzyk żółciowy 41 Serce i jelito cienkie 45 Śledziona (trzustka) i żołądek 47 Płuca i jelito grube 50 Nerki i pęcherz moczowy 53 Maksimum i minimum energii narządów w meridianach . mgr Teresa Sękowska .. co jest dobre dla jego zdrowia. że łyżką kopiemy sobie grób? A przecież nie zawsze tak było.10 Stwórca dał nam cudowny w swej anatomiczno-fizjologicznej mądrości organizm.. Człowiek instynktownie wiedział. Otrzymując od Stwórcy dar fizycznego ciała.. nie znał cierpienia i chorób. 56 Czynniki wpływające na równowagę jin-jang w organizmie. dostał jednocześnie instrukcję jego obsługi.ffoulkes 11 Spis Treści Przedmowa 9 Wprowadzenie 17 Tao jako uniwersalna zasada 22 Istota medycyny chińskiej 30 Zasada jin-jang i pięciu przemian w organizmie człowieka . na zachodzie z przejedzenia.

.letnia Dania jarskie Ziemniaki z wody Naleśniki Nadzienie mięsno-warzywne Nadzienie ze słodkiej kapusty Słodkie nadzienie z twarogu Smażone banany Kluski serowe Omlet z pieczarkami Placki ziemniaczane Krokiety z kaszy jęczmiennej Risotto Dania mięsne i mięsno-jarzynowe Zaprawa do mięs Kotlety schabowe panierowane Żeberka z kapustą Żeberka na ostro Żeberka duszone na słodko Schab pieczony Pieczeń wieprzowa Klopsiki Kotlety mielone 13 185 186 187 188 188 189 189 190 191 192 192 194 195 195 195 196 196 196 197 197 197 198 199 199 200 200 200 200 201 202 203 204 204 205 ".12 Mukowiscydoza Nasze problemy z dziećmi i młodzieżą Nasza starość i choroby Przykłady skuteczności terapii Żywienie i zdrowie Witaminy i sole mineralne Produkty spożywcze Mleko i jego przetwory Mięso Warzywa Produkty strączkowe Orzechy Owoce Produkty zbożowe Ciasta Cukier i słodycze Napoje Przyprawy i zioła przyprawowe Żywienie zrównoważone Przepisy kulinarne Zupy Zupa śniadaniowa Rosół wołowo . 108 109 111 112 116 118 127 127 132 142 144 145 146 148 152 153 154 170 171 177 177 177 178 178 179 179 180 181 182 182 183 183 184 185 Zupa pieczarkowa Zupa z zielonego groszku lub kukurydzy Zupa z porów miksowana Zupa jarzynowa złocista miksowana Zupa selerowa miksowana Zupa wiosenna z zieleniny Zupa jarzynowa Zupa szczawiowa Żurek Zupa jesienna Barszcz czysty Grochówka z kluskami .drobiowy Zupa pomidorowa Lane kluski Barszcz ukraiński Zupa fasolowa Krupnik Zupa cebulowa Grochówka Zupa neapolitańska Kapuśniak ze słodkiej kapusty Zacierka Zupa z botwiny (młode buraczki z liśćmi) .

ćwikła Buraczki na ciepło Kapusta kiszona duszona z pieczarkami Surówka z kapusty słodkiej i marchewki Sałatka z kalafiora Kapusta duszona z pomidorami Patisony duszone Papryka słodka duszona (leczo) Sałatka z czerwonej kapusty Kapusta czerwona duszona 205 206 207 208 208 209 210 210 211 211 212 212 213 213 214 214 214 214 216 216 216 217 217 217 217 218 218 219 219 220 220 220 Jarzyny duszone Jarzyny smażone Sałatka z fasolki szparagowej konserwowej Groszek konserwowy na ciepło Sałatki kolacyjne Sałatka jarzynowa z papryką marynowana i kukurydzą Sałatka jarzynowa z pomidorami Sałatka z cykorii. papryki i rzodkwi Sałatka z rzodkiewką Sałatka z rzeżuchą i zieloną sałatą Sałatka z pomidorami i sałatą Sałatka z groszkiem Sałatka z groszku konserwowego Sałatka (pasta) z jajek Sałatka jarzynowa (tradycyjna) Sałatka z tuńczyka lub sardynki (z konserwy) Sałatka (pasta) z wędzonej makreli Potrawy kolacyjne Kiełbasa po węgiersku Sos z kukurydzą (do makaronu) Pizza Sos tatarski Golonka w galarecie Pasztet domowy Smalec z przyprawami Ciasta Babka czekoladowa Babka żółta Placek z kokosem Tort imieninowo-urodzinowy Piernik babci Zosi Ciasto z jabłkami 15 221 221 222 222 223 223 223 223 224 224 224 225 225 225 226 226 227 228 228 228 229 229 230 231 232 233 233 233 234 235 236 236 .14 Mięso wieprzowe duszone z jarzynami Schab z bekonem i pieczarkami Pieczeń wołowa Wołowina z kapustą Zrazy wołowe zawijane Mięso wołowe duszone z jarzynami Sos potrawkowy (beszamelowy) do kurczaka z rosołu Sos beszamelowy zielony Piersi z kurczaka (z szałwią i wódką) Piersi z kurczaka z ananasem Kurczak panierowany Kurczak pieczony (tradycyjny) Kurczak pieczony w cebuli Kaczka nadziewana pieczona Kurczak nadziewany pieczony Indyk nadziewany pieczony Ryba smażona (filety) Ryba duszona w jarzynach Jarzyny do obiadu Marchewka duszona Jarzyny duszone (marchewka z groszkiem i kalarepą) Sałatka z buraczków Buraczki .

chociaż zdaję sobie sprawę. ale może również zabić". która stanowi kanon etyki lekarskiej. Ojciec medycyny. że zawsze dostarcza ona nowych elementów wiedzy inspirujących nas do przemyśleń i działań. kardamonem) „Napój życia" Indian Grog Mleko kozie Propozycje śniadaniowe. Przysięga Hipokratesa. dla których jest ona pasją i celem życia. którzy jednocześnie odczuwają niepokój wynikający z bezsilności wobec ogromu cierpienia i chorób. którym zależy na tym. Pozostawiam to tym. Kosmosu. zdrowe. Swoje dociekania i analizę oparłam na prastarej filozofii Wschodu. któ- . porządkujące nasze życie oraz otaczającą nas przyrodę. Jej treść to wiedza wynikająca z moich dziesięcioletnich doświadczeń. wiele tomów poświęcił właściwemu odżywianiu i naturze pokarmów. Hipokrates. aby życie ich było spokojne. Przez stulecia prawa te były w ogromnym poszanowaniu wśród wielu ludów i cywilizacji. iż obowiązkiem lekarza jest zdobywanie wszelkiej dostępnej wiedzy mogącej pomóc choremu. Wszechświata. ze szczególnym uwzględnieniem medycyny chińskiej.16 Placek z truskawkami Kulki miodowe rozgrzewające Herbaty. Hipokrates. stwarzanie nowych określeń i sformułowań. lekarstwo pożywieniem" oraz "pożywienie może dać zdrowie. której podstawą są prawa Natury. To jego autorstwa jest znane powiedzenie: "pożywienie powinno być lekarstwem. obiadowe i kolacyjne Podsumowanie Literatura 237 237 239 239 239 239 240 240 241 241 242 242 242 242 244 244 244 245 245 246 246 246 246 247 247 247 248 248 248 248 249 255 268 17 WPROWADZENIE Książkę tę poświęcam wszystkim. Jednakże moją intencją nie jest zajmowanie się filozofią Wschodu. wyznawał zasadę nieszkodzenia choremu i pomagania uzdrawiającym siłom natury. tworząc swe medyczne dzieła. rozprawianie o niej. kawa i kakao Herbata neutralna (dla wszystkich) 1 Herbata neutralna (dla wszystkich) II Herbata daktylowa Kawa gotowana Kakao gotowane Własne przetwory Dżem śliwkowy Dżem śliwkowo-bananowy Dżem morelowy Kompot z gruszek Pomidory w całości Przepisy pomagające rozgrzać i wzmocnić organizm Rosół wołowy Rosół barani Bulion energetyczny z wołowiny Bulion energetyczny z baraniny Baranina duszona Wołowina duszona w czerwonym winie Marchewka duszona Marchwianka Czosnek smażony Herbata rozgrzewająca „kilerka" Herbata imbirowa Kawa gotowana z imbirem (cynamonem. zawiera również bardzo ważne stwierdzenie. Treścią książki nie są przepisane i nie sprawdzone zalecenia zachodnich nowinek dietetycznych. harmonijne.

Klasyczne określenia dotyczące narządów i fizjologii organizmu według zasady jin-jang i Pięciu Przemian oraz cała filozofia Tao były dla mnie objawieniem i drogowskazem w zrozumieniu życia. nie rozumieją. empatia. tak poszukiwane i cenione. zaufaniu i prostocie. zamienić je na rozsądek. złośliwy. a głównie uświadamiam. że człowiek cierpiący jest agresywny. To niesamowite. Wyjaśniam główne funkcje narządów według filozofii taoistycznej. jak współczucie. Powinniśmy uwolnić się od niepotrzebnego cierpienia. miłość. intuicję i odpowiedzialność. lecz nasza ignorancja i brak zaufania do tego. Obudźmy się i doceńmy to. jego dobrodziejstw. Książka ta wskazuje drogę do wolności w pełnym tego słowa znaczeniu. staniemy się spokojni i stabilni. którzy tego nie czynią? Dlaczego obowiązujące zalecenia dietetyczne i żywieniowe nie są skuteczne? Przez lata zmagań z chorobami motorem moich myśli była pewność. a korzystanie z niej pozwala na normalne. energię. ludzkie życie. lęków i cierpienia. Traci wówczas swą kształcącą rolę. co jest wokół nas. na samostanowienie. Szukamy rozwiązań naszych problemów w zawiłych i skomplikowanych naukowych badaniach i procesach. W książce nie zajmuję się również zgłębianiem tajników diagnozowania i leczenia według medycyny chińskiej. Zaufajmy Stwórcy. Zacznijmy korzystać z tego. Dzięki korzystaniu z niej na co dzień życie nabierze innych wartości. spokój. Tragiczne jest to. Te rozwiązania są w nas samych. Skorzystałam z ich gotowych stwierdzeń. w którym panuje ład i harmonia i zacząć korzystać z. szczerości. w jaki sposób medycyna ta traktuje organizm ludzki oraz czym posługuje się w pomocy człowiekowi. po prostu do nas i do naszych domów. skoro staram się żyć zgodnie z dostępną mi wiedzą. Przez całe moje dojrzałe i schorowane życie dręczyły mnie pytania. którzy dbają o zdrowie jak i ci. Są to cechy. co pozostawił nam na Ziemi dla naszego wzbogacania. Nie znajdziemy w laboratoriach rozwiązań na nasze cierpienia i choroby. że popełniamy kardynalny błąd w naszych witaminowych zabiegach i staraniach o zdrowie.18 rzy w sposób intrygujący. czego potrzeba nam dla zachowania zdrowia. ale tak jest naprawdę. definicji i określeń. otwartość. Zawarta w niej wiedza uwalnia każdego od niepewności. nasze chęci skierować w zupełnie przeciwną stronę. które zdominowały dzisiejsze społeczeństwa. że jej podstawowym celem jest zapobieganie chorobom. abyśmy mogli żyć w zdrowiu. Jest to książka o właściwym żywieniu z wykorzystaniem wiedzy i mądrości zawartej w otaczającym nas świecie. a jest ich ogromna obfitość. ich związki i zależności oraz wpływ natury pożywienia na ich funkcjonowanie. co zostało nam ofiarowane. a szczególnie dzieci i młodzież. tolerancja. udręczeni i zmęczeni. bo to absolutnie wszystko. A rozwiązania są bardzo proste. nie zdają sobie sprawy ze swego cierpienia. sił nim kierujących i jego sensu. To nie wirusy i bakterie nas niszczą. chociaż jest pewne. na decydowanie o jakości naszego bytowania. że cierpienie jest dla człowieka niezbędnym doznaniem. Jednakże cierpienie nie może być dominującym stanem w życiu. Należy tylko całą naszą wiedzę. że ludzie. Wówczas rozpoczęłam okres mozolnego i . Możemy zacząć budować świat. Uświadomienie istoty ładu na Ziemi i w Kosmosie daje nam autentyczną wolność. Dlaczego tak samo chorują ci. Pragnę. aby w ogromnym skrócie przedstawić jego istotę i uniwersalizm. są cechami ludzi zdrowych i szczęśliwych. Należy pamiętać. Cierpienia są konieczne dla naszych przeobrażeń i rozwoju. dlaczego choruję. niecierpliwy. aby ludzie uwierzyli. Byłam pewna. W kulminacyjnym momencie mojej życiowej udręki poznałam zasady medycyny chińskiej. pełen obaw i niepewności. że życie może być inne. Cechy ludzkiej osobowości. radowania się i zdrowia. w naszej otwartości. Sygnalizuję jedynie i przedstawiam. że muszą istnieć uniwersalne reguły prawidłowego żywienia. głęboki i z humorem potrafią rozprawiać o Tao. że można samemu decydować o zdrowiu i dobrym samopoczuciu. 19 Ludzie nie muszą być schorowani.

Dopiero całkowita pewność. jak w swej niewiedzy przygotowują i kompletują sobie i swoim najbliższym choroby i cierpienia. że mimo to zainspiruje wielu czytelników do refleksji nad swym życiem i do ewentualnych zmian jego stylu. by korzystać z niego na co dzień. że moja książka nie jest doskonała. ich wpływ na zdrowie i związek ż najczęściej występującymi dolegliwościami i chorobami.20 drobiazgowego sprawdzania. bowiem uświadomiłam sobie. że jest ona dosyć skomplikowana. Najlepiej zapoznać się z treścią poprzez wielokrotne czytanie. aby przestały chorować dzieci. pomogła znaleźć mi taką formę. że muszę podzielić się nią z ludźmi dla ulżenia w ich cierpieniu. jakie daje stosowanie tej wiedzy w życiu codziennym. by wiedza ta stała się podstawową w życiu każdego człowieka. że mogę maksymalnie uprościć cały przekaz i że będzie on wystarczający. specjalistom i pasjonatom. w jaki sposób oddziałują na nasze życie. Głębsze rozważania na temat wpływu pożywienia na nasze dolegliwości będą zaprezentowane w następnej publikacji. bowiem z jednej strony widziałam fantastyczne efekty. Ale mam nadzieję. Ujawniają się dopiero po wielu latach jako dolegliwości i choroby. Odżywianie wymaga właściwej wiedzy i szacunku dla doświadczenia. a z drugiej zdawałam sobie sprawę. cierpienia i strachu. jest to elementarz praw natury. Przez wiele lat analizowałam naturę naszych surowców spożywczych. Ich brak widzimy w zgubnych skutkach współczesnych diet ośmieszających i lekceważących tysiące lat doświadczeń ludzkości. dzięki doświadczeniu i wiedzy czytelników. Pragnę. z którym każdy powinien się zapoznać. Jest to moim największym marzeniem. aby starość była samodzielna. widziałam. aby rodziły się zdrowe maluchy. wspólnie stworzymy bank wiedzy i doświadczeń na temat żywienia i jego wpływu na nasze zdrowie. gdyż może to prowadzić do fałszywych wniosków i przynieść nam szkodę. aby młodzież była spokojna i zrównoważona. jest już gotowym sposobem na życie. Wiele lat borykałam się z dylematem związanym ze sposobem przekazania tej wiedzy. Trudno skutki błędów żywieniowych ocenić szybko. badaczom. Moje zalecenia i sugestie są sprawdzone i pewne. Może wówczas nastaną czasy. . pogodna i spokojna. kiedy dzieci nasze będą miały normalne dzieciństwo bez chorób. Dzięki nowej świadomości dostrzegłam ilość błędów popełnianych przez ludzi. Być może w przyszłości. Proponuję skorzystać ze starej mądrości i doświadczeń wielu setek pokoleń. co podaję w tej książce. tak jak dziecko uczy się czytania i pisania. aby dorosłe życie nie było pasmem zmartwień i biegania od lekarza do apteki. jak wiele zależy od nas w utrzymaniu właściwej jakości naszego życia i jak niewiele potrzeba. która byłaby przystępna dla każdego słuchacza i czytelnika. W miarę zagłębiania się w wiedzę i nabyte doświadczenia byłam coraz bardziej przerażona. Zagłębianie się w drobiazgi i szczegóły pozostawiłam lekarzom. To. w jaki sposób reguły te odnoszą się do naszych realiów klimatycznych i tradycji żywieniowej. Z wiedzy zawartej w tej publikacji nie należy korzystać fragmentarycznie. 21 Zdaję sobie sprawę. Utwierdziłam się w przekonaniu.

Rozumem. Gdy ludzie naruszają jej prawa. Źródło wszelkiego bytu i zmian we Wszechświecie. Woda trawi żelazo aż ono rozkruszy się w proch.Porządek jest! (architekt Louis I. Próbowałem odnaleźć to. Gdybym nawet zapisał dwa tysiące stron słowami o tym tyłko. . Woda spłukuje miękką ziemię. to Droga Natury. A potem przestałem nie mo- . Opatrznością. wiele słów o tym. nasyca atmosferę tak. naturalnego procesu zgodnego z istotą Wszechświata. Woda jest istotą życia i ziemskim odpowiednikiem Tao. Absolutem. uchodzi w postaci pary i ponownie się przekształca. by je wykorzystać. a nie walczyć z nimi. podłoże istniejącego i nieistniejącego. Tao można poznać obserwując procesy i wzorce Natury. Woda ustępuje. nie ma bowiem takiej siły. gdy coś napisałem. prądów. z którego wynika harmonia i równowaga. Zatrzymaj się w tym miejscu mówiąc: . a życie ludzkie jest nieodłączną cząstką powszechnego. czułem. przypływów. ani w ciszyTam. Byłem tym podniecony i napisałem wiele. którą zapytałem powiedziała: Musisz zatrzymać się w tym miejscu.(tekst taoistyczny) We Wszechświecie istnieje określony Porządek Rzeczy. Woda gasi Ogień lub. To jest piękne. ani ciszy można zrozumieć Tao . Nie miałem jednak pewności. że wiatr zamiera. Wielka Droga rodzi wszystkie istoty Jej Opatrzność czuwa nad wszystkimi Kiedy przyoblekają materialne kształty A okoliczności je doskonalą Z tego powodu wszystkie stworzenia Oddają cześć Drodze I szanują jej potęgę.li stanowi jego główną zasadę porządkującą. Głównym elementem harmonii na Ziemi jest współistnienie przyrody i społeczności ludzkiej. czym jest Porządek. lecz zwycięża wszystko.(Lao Tsy) Jednakże Tao najczęściej porównywane jest do wody. (następca Starego Mistrza) Tao stanowi najtrwalszą rzeczywistość i energię Wszechświata. pór roku. Droga Strumienia to droga życia wzorowana na Tao w skuteczności działania i walki. że jest niepojęte. czym on jest. dopóki nie zapytałem o to kogoś i osoba. lub napotkawszy skały szuka okrężnej drogi.(Lao Tsy) Nie ma innej drogi jak Droga. czym jest Porządek. ale Bóg nie jako władca. Tao to wieczny Porządek. gdzie nie ma ani słów. Sztuka życia powinna bardziej przypominać nawigację niż działanie wojenne. Woda pokonuje przez ustępowanie.22 wiąc. Natura jest nauczycielką nas wszystkich. Woda bowiem zwycięża wszystkie żywioły. lecz zawsze wygrywa ostatnią bitwę. Bogiem. gdy ma ulec porażce. Tao jest ponad słowami i ponad rzeczami. czym jest Porządek. Człowiek i Natura to jedno. to Tao. że to nie było zupełnie to. że Tao nie można wyrazić słowami. a ważne jest w niej zrozumienie wiatrów. nigdy nie atakuje. Woda ustępuje z drogi przeszkodom ze zwodniczą pokorą. tracą swą siłę przetrwania i możność istnienia. nie byłbym zadowolony z tego stwierdzenia. która mogłaby jej przeszkodzić w podążaniu odwieczną drogą do morza. . czy było to kompletne.Porządek jest. monarcha i najwyższy dostojnik. Tao jest płynącym nurtem Wszechświata . (Alan Watts) Zasadę tę można odnaleźć w nieuformowanym porządku TAO JAKO UNIWERSALNA ZASADA Wielcy Mistrzowie twierdzą. Kahn) Tao zwane jest Drogą. ale mówiąc tylko: . Nie jest ono wyrażone ani w słowach. zasad wzrostu i obumierania. Za każdym razem.

Powinien jednocześnie zaakceptować dobro i zło. ogień i woda. . (Honorariusz z Autun . Tworzą namiętną i nierozłączną parę jak kobieta i mężczyzna. aby swoją działalnością nie doprowadzić do destrukcji. Konwencjonalnie oznacza się jin znakiem minus. Dwa bieguny jin i jang to bieguny kosmicznej energii. Zależność między jin i jang symbolizuje uniwersalne procesy zachodzące w Tao. a jin bez jang. między snem a przebudzeniem. a wówczas nasz odbiór i ocena rzeczywistości są prawidłowe i jesteśmy otwarci na doznania. to okno.) Wszystko we Wszechświecie ma dwubiegunową naturę. współzależne i nawzajem się współtworzące. jest to ciągłe ścieranie i walka tych dwóch pierwiastków. że niektóre wady są konieczne w szczerym ludzkim charakterze. kobiecy i męski. w strukturze kryształków mrozu oraz w układzie rozsypanych kamieni na plaży. wrażliwość. kobiecość. Mózg człowieka składa się z dwóch części. stanowczość. słodkie i gorzkie. Zniknięcie jednego z nich równe byłoby unicestwieniu całego systemu. jang .1125r. gdzie "idąc" to jang a "przystając" to jin. Człowiek nie stanowi modelu prawości i rozumie. ponieważ nie mogą one istnieć bez siebie. pomiędzy niedziałaniem a działaniem. 25 Tao to "rytmiczny ruch". 1. utraty równowagi zarówno w społecznym. Prawa (jin) odpowiadająca za lewą część ciała to irracjonalizm. pomiędzy ciałem stałym a przestrzenią. skupianie i rozprzestrzenianie. gdy przez nic widzimy coś. Zasada jin-jang to jednocześnie zimno i ciepło. Wieger) Zasada jin-jang jest źródłem procesów i zjawisk we Wszechświecie i na Ziemi. które jest jednocześnie pustką. ale na utrzymaniu w równowadze tych dwóch pierwiastków. jak niebo i ziemia. Całą odpowiedzialność i obowiązki złożyliśmy na barki uczonych i le- Rys. Powinniśmy zatem obserwować mądrość naszego ciała. by nie pozwolić na wymknięcie się spod kontroli zmagań tych dwóch pierwiastków. Jednakże jest ważne.irracjonalny i racjonalny. Świat należy odbierać na dwa sposoby .plus. Jin i jang są nierozdzielne. Harmonijny akord wydają duch i ciało. to "iść naprzód". a w każdym jang jest cząstka jin. powietrze i ziemia. które są nierozłączne. Rzecz w tym. z półkuli lewej i prawej. rozwój nauk dał początek eksponowaniu lewej półkuli sprowadzając intuicję i podświadomość do roli gorszego gatunku. jednak nie jest to walka o dominację. na której umieścił struny wydające różnorodne dźwięki. słabość i siła. miękkie i twarde i podobnie zharmonizowane są wszystkie inne rzeczy. niebo i piekło. intuicja. Niestety. nerwów i zmysłów. to energia Ziemi (jin) i energia Nieba (jang). W każdym jin jest cząstka jang. smutek i radość. którymi usiłowano tłumaczyć istotę rzeczywistości. wrażliwy i stanowczy. jak i osobistym życiu. Lewa (jang) odpowiadająca za prawą część ciała to racjonalizm. Zasada jin-jang to również konieczność istniejąca pomiędzy coś (jin) a nic (jang). śmierć i narodziny. anioł i diabeł. Jin-jang są jak nierozdzielne strony tej samej monety. powrotem do istnienia a nieistnieniem. Jang nie może istnieć bez jin. co ekosystemy Natury. kształtach drzew i chmur.24 pięknie płynącej wody. że nic daje jednocześnie coś jest naczynie. spokój i aktywność. Nasze myślenie stało się zbiorem racjonalnych symboli i praw. Sztuka życia nie może polegać na dążeniu do jang i unikaniu jin. Ludzki organizm posiada ten sam rodzaj wewnętrznej inteligencji (rozum ciała). bo one przekazują nam wszystkie informacje o swoich potrzebach. Obrazem i przykładem tego. Powinna być zachowana równowaga w postrzeganiu. Klasyczny ideogram Tao Najwyższy Rzemieślnik stworzył Wszechświat jako wielką cytrę. abyśmy umieli je odczytać. męskość. Ciało nasze to typowy układ jin-jang. to zło i dobro. to dwa odmienne aspekty tej samej jedności.

Zasady jinjang i Pięciu Przemian opisują wzajemne oddziaływanie człowieka i Tao. Metal i Woda. czyli Tao . które pobudza jin. Współzależność powstawania jest widoczna. Racjonalne widzenie świata i rzeczywistości jest zbyt głęboko zakorzenione w świadomości. Fizyczny wszechświat jest całością składającą się z lewej i prawej części.26 karzy. Ciało (jin) jest manifestacją energii (jang). Masa i energia to dwa bieguny tego samego aspektu. Sposób. Ziemia. prawa symetrii i biegunowość. wraz z zapoczątkowaniem doświadczeń i odkryć z zakresu fizyki kwantowej. ani też letni owad nie pojmie lodu. Kosmos odzwierciedla się w każdym elemencie. Ogień. Ogień tworzy popiół dając początek Ziemi. staje się przeszkodą do jej całkowitego poznania i przeanalizowania. a energia porusza ciało i daje życie. Ciała i Ducha. że klasyczna filozofia Wschodu. rozwoju i śmierci. W teorii Pięciu Przemian podstawowe elementy (żywioły) symbolizują Drzewo. które sprowadzono do zasady Pięciu Przemian (żywiołów) (patrz rys. że przeforsowanie filozofii duchowego oświecenia napotka na ogromny opór i sprzeciw w świecie nauki. Porządek istnienia Duchowość w ludzkim istnieniu to również przejaw równowagi jin-jang. Owi fizycy przekonują. która dąży do równowagi sama z sobą. jak i poznawania tajemnic stworzenia. faz. Pięć Przemian (Pięć Żywiołów) to system współzależności procesów. Ziemia zawiera Metal. 27 Rys. Prawda naukowa nie ma nic wspólnego z rzeczywistością. jak również konieczność postrzegania rzeczywistości jako jednej całości. że to my jesteśmy kluczem do zrozumienia Wszechświata i to my mamy wpływ na otaczającą nas rzeczywistość. czynników.dostarcza tej samej wiedzy na temat procesów życiowych. aby ludzie byli otwarci na duchowość stworzenia. który jest organiczny i powiązany. zarówno w sprawach dotyczących naszego zdrowia. co ich odkrycia. musimy dbać o rozwój i jakość obydwu aspektów jednocześnie. Jak więc naukowiec może zrozumieć Tao? Jest on ograniczony przez swoją własną uczoność. Uczeni twierdzą. że filozofia Wschodu i filozofia fizyki współczesnej to jedno to filozofia duchowego oświecenia. czyli teoria kwantowa. stadiów. W filozofii taoistycznej dla głębszego zobrazowania natury otaczającej nas rzeczywistości posłużono się cyklami i procesami zachodzącymi w przyrodzie. Uważają. Według nich podstawowymi prawami rządzącymi światem fizycznym są zależności. Na początku naszego stulecia. ruchu. przekształceń lub sił. Już w dziewiątym wieku przed naszą erą Chuang-tsy ujął ten problem bardzo dosadnie. to właśnie równowaga materii i energii. Studzienna żaba nie może sobie wyobrazić oceanu.zasada jin-jang . Jednakże ci mistrzowie fizyki zdają sobie sprawę. w jaki natura jest urządzona. . Uczeni ci doszli do wniosku. kiedy Drzewo spalając się daje Ogień. Czyli jin wspiera swą trwałością jang.3). Dzięki ciału energia może w nas zaistnieć. Niemożliwym jest rozwijanie i podnoszenie jakości jang (Duch) bez rozwoju i jakości jin (Ciało). Jest to fundament poglądu na wszechświat. Chcąc podnieść duchowość naszego istnienia. podobnie czas i przestrzeń. że duchowe oświecenie jest ogromnie ważne ze względu na potrzebę odrzucenia tradycyjnego sposobu rozumowania. w którym żaden ze składników czy żywiołów nie może istnieć bez wszystkich pozostałych. Nie można pominąć nawet jednego elementu bez zburzenia całego systemu. wielu fizyków uświadomiło sobie problemy niezwykłej wagi dla całej ludzkości. 2. Poprzez wielopokoleniowe nieużywanie prawej półkuli doszło do uśpienia naszej intuicji i podświadomości. a każdy jego punkt można uważać za centrum Wszechświata.

3. klimaty. Na nich opiera . w tzw. Ten układ tworzy obieg odżywczy żywiołów {patrz rys. 6). zmysłu. 29 się dietetyka (żywienie). by nadmiernie się rozprzestrzenił. smaki i kolory. Zasady jin-jang i Pięciu Przemian są właściwościami porządku Tao. Zasady Pięciu Przemian i jin-jang są podstawą profilaktyki. Stosowanie tylko zasady jin-jang daje niekompletną charakterystykę ludzkiego organizmu. diagnozowania i leczenia w medycynie chińskiej. Woda gasi Ogień i nie pozwala.28 Metal daje początek Wodzie. Ziemia hamuje Wodę i powstrzymuje jej gwałtowność. która karmi Drzewo. pełne. Zasada Pięciu Żywiołów Żywioły mogą być uszeregowane w porządku wzajemnego podboju. a nie jego prawami. w człowieku charakteryzuje narządy puste. obiegu kontrolnym {patrz rys. emocje i cykle rozwojowe. elementy strukturalne. Drzewo chroni siły żywotne Ziemi i sprzyja jej optymalnej jakości. Metal ścina Drzewo chroniąc nas przed jego nadmierną ekspansywnością. ziołolecznictwo i akupunktura (akupresura). Rys. Zasada Pięciu Przemian {patrz tabela 3) charakteryzuje otoczenie i człowieka żyjącego w danym środowisku. W otoczeniu określa pory roku. 5). Ogień topi Metal czyniąc go elastycznym.

Ideogram człowieka wg filozofii Tao Dolny element otwarty do Ziemi symbolizuje całość fizjologii ludzkiej od głowy do stóp. Wszystko zależy od harmonii i swobodnego przepływu energii. Bierze on udział we wszystkich podstawowych wydarzeniach Wszechświata. Rys. radość i smutek. Jego dobre zdrowie jest stanem równowagi pomiędzy wszystkimi przejawami wszechobecnej energii. Choroba jest niczym innym. materialnej. Nic nie może blokować energii (życia). bez zablokowań i łączyć nie tylko wszystkie narządy. która ożywia Wszechświat. miłość i nienawiść. którym w całości zajmuje się medycyna chińska. a więc zarówno wzburzenie. Jest zależny od wpły- . jest tą samą. zioła i akupunkturę. Zachwiania porządku rzeczy powodują utratę równowagi w nas samych. co nas otacza. który kieruje naszym bytem. że możemy istnieć i żyć tylko w harmonii z tym. poza metodami terapeutycznymi. ISTOTA MEDYCYNY CHIŃSKIEJ Medycyna chińska łączy Człowieka z Wszechświatem w jedną całość. Człowiek jest mikrokosmosem i pochodzi z Kosmosu (kosmos to greckie słowo oznaczające porządek).medycyna chińska charakteryzuje się prostotą i zamiast odrywać człowieka od środowiska (Kosmosu) i dzielić na niezliczoną ilość organów . Jest to podstawowa reguła pustki taoistycznej. Do walki z nadmiarem lub brakiem energii medycyna chińska posiada trzy narzędzia: żywienie. dysharmonia daje cierpienia poprzez jej nadmiar lub brak. Jeśli w pewnym miejscu energia nie może swobodnie krążyć albo jest jej niewystarczająca ilość.jako Drzewo zakorzenione w Ziemi. Ciało jest niczym innym jak tylko odbiciem związków łączących nas z wszechświatem. emocjonalną i spirytualną. jak tylko zaburzeniem przepływu energii. skierowana ku Niebu. tj. Traktuje człowieka jako całość fizyczną.30 31 Medycyna chińska. Również kolory. Ruch i przepływ energii w organizmie daje równowagę. uczy nas świata. Jest to podstawowa zasada tej medycyny jedności. Jest to obszar. spirytualnej i psychicznej. ponadludzki i pokazuje. Podczas gdy medycyna zachodnia odżegnuje się od całościowego traktowania człowieka i dąży do coraz większej specjalizacji . Energia. smaki i zapachy muszą łączyć się według symboliki wywodzącej się z równowagi natury. Energia powinna krążyć w organizmie swobodnie. to jest ciało. która go ożywia.łączy go w całość i wtapia we Wszechświat. Jeśli brakuje jednego elementu. natychmiast zagnieżdża się choroba. Droga przepływu musi być wolna. przedstawia obszar duchowy człowieka. są częścią cyklu. 4. a przecież jest ona przede wszystkim medycyną jedności. Górna część ideogramu. Wszystkie emocje pojawiające się w naszym życiu. od najmniej skomplikowanej komórki do wysoko wyspecjalizowanej struktury. że jesteśmy związani z naturą w sposób ponadspołeczny. Bardzo często medycyna chińska jest znana tylko dzięki akupunkturze. jak i spokój. Medycyna ta pozwala nam odczuć. którego gałęzie skierowane są ku Niebu. W filozofii taoistycznej człowiek jest przedstawiony ideograficznie (patrz rysA) w sposób ogromnie uproszczony . równowaga jest zachwiana i znika harmonia. ale także nasze poziomy bytowe. umysł i duszę.

Zachowanie porządku. W tej sferze w sytuacjach ekstremalnych. Tabela 1. przetwarzają i magazynują energię i esencję potrzebną do życia. 33 ZASADA JIN-JANG I PIĘCIU PRZEMIAN W ORGANIZMIE CZŁOWIEKA Zasada jin-jang dzieli organy wewnętrzne na narządy jin i jang. Medycyna chińska uznaje zapobieganie najlepszym lekarstwem na chorobę. JIN ciemny zimny wilgotny zamknięty wklęsły łagodny skupiony opadający bierny spokojny powolny żeński nocny ciężki wewnętrzny JANG jasny gorący suchy otwarty wypukły stromy ekspansywny wznoszący aktywny gwałtowny szybki męski dzienny lekki zewnętrzny . jelito cienkie. Narządy jang (puste) to woreczek żółciowy. Narządy pełne przyswajają. żołądek. W połowie między Niebem i Ziemią znajduje się krzyż. Ta część naszego istnienia nie da się wytłumaczyć pospolitą terminologią. kiedy czujemy pragnienie i jak wykuwanie broni. jest pomostem pomiędzy człowiekiem a wszechświatem. który oddziela poziom fizyczny od duchowego oraz zabezpiecza wymianę pomiędzy Duchem i Ciałem. Człowiek czerpie siłę z góry i z dołu. serce. Odpowiadają za trawienie i wydalanie oraz przekazują energię narządom jin. śledziona. które są dla ludzi i ich zabiegów poznawczych zbyt subtelne. Trzustka w medycynie chińskiej jest rozpatrywana łącznie ze śledzioną. Leczenie drążącej nas choroby jest jak kopanie studni. który go otacza. symbolami lub przy pomocy logiki naukowej . (tekst chiński). gdy wojna już się rozpoczęła. Wzorce uniwersalne jin-jang. jelito grube i pęcherz moczowy. często nawet specjaliści bardzo otwarci duchowo mogą mieć trudności. Narządy jin (pełne) to wątroba.32 wów i energii. płuca i nerki. jest podtrzymywany mocą Ziemi i przemieniany mocą Nieba. jest głównym źródłem mądrości. wymagających diagnozy i leczenia. a nie jego przywracanie.

Największą siłę oddziaływania wśród narządów mają te. flegmy. Są to żołądek. a Pięć Przemian opisuje pracę narządów i ich zależności. oddychania. Między narządami występują takie same zależności jak między poszczególnymi żywiołami. wydalania Każdy narząd pełny uosabia wilgoć (jin). pęcherz moczowy . Rys. Drzewo to wątroba i pęcherzyk żółciowy. metabolizmu. limfy. łez. kolagenu. śledziona i trzustka.soków trawiennych i śluzu. Pięć Przemian to pięć grup narządów. JANG Procesy krążenia. tzn. Metal to płuca i jelito grube. Tak więc woreczek żółciowy potrzebuje żółci. Oddziaływania i powiązania można prześledzić na obiegu odżywczym i kontrolnym (patrz rys. JIN Wytwarzanie krwi. krew i płyny odżywcze. która produkuje wszystkie płyny wewnętrzne. Obieg kontrolny Jin-jang definiuje przeciwieństwa. Rys. jelito grube . który stoi u wrót naszej fizycznej egzystencji. Wzorce fizjologiczne jin-jang. esencję. Każdemu żywiołowi odpowiada jeden narząd pełny (jin) i jeden pusty (jang). To właśnie żołądek przekazuje śledzionie uzyskaną z pożywienia energię i wstępnie przetworzoną esencję. Ogień to serce i jelito cienkie. jelito cienkie . potu. moczu. która gromadzi i przechowuje ciepło pourodzeniowe oraz ciepło z pożywienia przekazując je wszystkim pozostałym narządom. śluzu. którą utrzymuje poprzez odpowiednią ilość krwi.śluzu i płynów odżywczych. hormonów. Natomiast narządy jang są suchością i dla właściwego spełniania swej funkcji potrzebują wilgoci. Jednakże obydwa te korzenie . jednak do swej pracy potrzebuje również energii ijang). Obieg odżywczy Korzeniem jin organizmu jest śledziona. Narządy oddziaływają na siebie na zasadzie pobudzania. perystaltyki.soków trawiennych i śluzu. płynów wewnętrznych i odżywczych. które należą do elementu Ziemi.34 Tabela 2. Ziemia to śledziona (trzustka) i żołądek. 5 i 6). śluzu. 6. bicia serca. substancji odżywczych. wzmacniania lub hamowania i kontroli czynności. Korzeniem jang organizmu jest prawa nerka. ropy. 5. tłuszczu 35 są uzależnione od siły i sprawności żołądka. Woda to nerki i pęcherz moczowy. żołądek .moczu.

osierdzie jelito cienkie potrójny ogrzewacz język. kiszenie krótkie zaparzanie bez przykrycia zielony turkus nauka wzrost inspirujące. krew Ziemia śledziona żołądek wargi. proso (jagły) kandyzowanie duszenie pod przykryciem w małej ilości wody bez mieszania żółty. zamrażanie pot narodziny narodziny uspokajające gniew. zęby. zmartwienie. ryż w ostrych przyprawach. cielęcina. narządy płciowe mocz umieranie smierc odwaga. jeleń. ścięgna. koncentrujące troska. mózg. gęś. zjełczały kura. infantylny śmiech śmiechu gorąco południe lato południe gor/. smażenie z obracaniem czerwony koral gotowanie . królik kukurydza. poznawcze.ki spalenizna baranina. gołąb fasola. złoty bursztyn Metal płuca jelito grube nos. słuch szpik. przestrzeń smutek. słodki wołowina. współczucie śpiewu wilgoć środek późne lato popołudnie słodki przyjemny. węch skóra. włosy na ciele śluz odpoczynek starość otwartość. złość. nienawiść wyzwisk. indyk owies. mowa tętnice. kaczka. dzik. srebrny kryształ górski . włosy na głowie. pszenica fermentacja. krzyku wiatr wschód wiosna rano kwaśny kwaśny.mieszając w dużej ilości wody czarny czarny onyks biały. soja solenie. mądrość radość. Woda nerki. depresja stękania zimno północ zima noc słony zgniły wieprzowina ryby. TKANKA WYDALINY ŻYCIE ROZWÓJ DZIAŁANIE EMOCJE SKŁONNOŚĆ DO WPŁYW BIOKLIMATU STRONA ŚWIATA PORA ROKU PORA DNIA SMAK ZAPACH MIĘSO ZIARNO KONSERWACJA ŻYWNOŚCI Drzewo wątroba woreczek żółciowy oczy. mięśnie krótkie Izy Oeień serce. żal płaczu suchość zachód lesien wieczór ostry gryzący. wzrok paznokcie. w próżni pod ciśnieniem. koźlę żyto. Odpowiedniki Pięciu Żywiołów Odpowiedniki NARZĄD PEŁNY (jin) NARZĄD PUSTY ZMYSŁ ORGANY INNE. przenikliwy konina.Tabela 3. pęcherz moczowy ucho. wewnętrzna siła woli lęk. smak tkanka podskórna mięśnie długie ślina praca dojrzałość harmonizujące. ostry. gryka wędzenie SPOSÓB GOTOWANIA KOLOR KAMIEŃ pieczenie (ruszt).

pozostaje jeszcze ciepło. potrzebna jest energia. Nie jest to wiedza skomplikowana. Rys. w jaki sposób należy usunąć przyczynę wywołującą zachwianie i utratę równowagi. co wiąże się zawsze z konkretnymi objawami i dolegliwościami. Przedstawię ją na bardzo prostym przykładzie.37 NARZĄDY WEWNĘTRZNE WEDŁUG REGUŁ MEDYCYNY CHIŃSKIEJ W zapoznawaniu się z funkcjami i właściwościami narządów na podstawie zasady Pięciu Przemian i jin-jang. Zasady te pozwalają zrozumieć mechanizm powstawania nadmiarów i niedoborów w narządach. Cztery korzenie każdego narządu Ciało nasze (jiń) jest grzejnikiem. gdy bę- . grzejnik nie działa nawet wówczas. bardzo pomocny jest poniższy rysunek i reguły. by grzejnik spełniał swe funkcje. Jeżeli zabraknie czi. Pozwalają na zrozumienie. które go ogrzewa. Jednakże jeśli zabraknie oleju. czyli utratę równowagi organizmu.ang (czi) poruszająca olej i ciepło. 7 . w którym krąży olej (krew i płyny wewnętrzne). Do tego.

dostarczamy ciału odpowiednią ilość i jakość energii. Krążenie/seks Krążenie/seks reguluje przepływ krwi tętniczej i żylnej oraz wewnętrzne i zewnętrzne wydzielanie gruczołów płciowych. a następnie przekaże płucom. Podobnie jest z naszym ciałem. Gdy nie ma oleju.38 dzie czi i ciepło. Dla prawidłowego rozwoju potrzebne jest właściwe działanie wszystkich trzech części. Gdy chcemy wzmocnić organizm musimy jednocześnie zrobić to samo zjin i jang. trzustka i wątroba. Odpowiada za ciśnienie krwi i jasność umysłu. natomiast odbudowa substancji i płynowym wymaga dłuższego okresu. głęboki. czyli czi i ciepło. a jest czi i ciepło . Gdy żołądek i śledziona źle funkcjonują i nie pobierają energii z pożywienia. takie jak nieodpowiednie pożywienie (smaki). Potrójny ogrzewacz Ciało ludzkie dzieli się na trzy części i każda pełni określoną i ważną funkcję. która przetworzy ją w esencję i płyny wewnętrzne. Przy osłabionym organizmie nie możemy rozgrzewać ciała (jang) bez odbudowywania substancji i płynów (jin). We właściwej pracy środkowego ogrzewacza ogromnie ważne jest to. Źle funkcjonujący środkowy ogrzewacz daje niedobory energii w górnym . które należą do poszczególnych żywiołów. kolory i klimaty niszczą w pierwszej kolejności jang. śledziona. gdy jest ciepły. Jest ściśle związane z funkcją i energią wątroby. W chwili urodzin potrójny ogrzewacz zaczyna funkcjonować. Oprócz pięciu grup narządów wewnętrznych. Śledziona przekazuje esencję i czi (energię) do płuc. Sprawność górnego ogrzewacza to dobrze funkcjonujące serce i układ krążenia. płynów i właściwa jakość umysłu. natomiast emocje jang wypalają od razu płyny wewnętrzne. Jest to krążenie/seks oraz potrójny ogrzewacz. gdyż jego aktywność i sprawność decyduje. Tu energia pobierana jest z pożywienia. Gdy nasz oddech jest właściwy. Tylko wtedy przekazuje energię śledzionie i podtrzymuje życie. istnieją dwie funkcje organizmu należące do elementu Ognia. Tutaj najważTriejSźym narządem jest żołądek. Określane jest mianem ministra radości. czyli niesprawny środkowy ogrzewacz. Są to żołądek. Wątroba i trzustka aktywizują i wspierają pracę tych dwóch narządów. Tutaj energia z pożywienia łączy się z energią z powietrza. gdy oddychamy czystym powietrzem. Niedobóry/n występuje zawsze z powodu niedoboru jang. Właściwa postawa i odpowiednia ilość ruchu również przyczyniają się do napełniania nas energią. O tym tak bardzo istotnym czynniku decydującym o naszym zdrowiu. Uosabia energię Nieba (jang). Czynniki destrukcyjne. Górny ogrzewacz to płuca i serce. Potrzebujemy niewiele czasu by wzmocnić jang narządów (ciepło i czi). czy właściwa ilość i jakość energii zostanie przekazana śledzionie. Krążenie/seks jest bardzo często osłabiane przez niewydolną i zimną śledzionę. Górny ogrzewacz to część od splotu słonecznego do szyi i ramion.grzejnik się przepali. Żołądek tylko wtedy właściwie pracuję. które łączą się z energią środkowego i górnego ogrzewacza. Przyczyną 90% wszystkich naszych schorzeń są zimne żołądek i śledziona. Znajdują się tutaj dwie pierwotne energie. Silna wątroba to właściwe krążenie energii. Z niczego nie da się czerpać energii. nie pamiętamy lub nie wiemy. Dolny ogrzewacz to część ciała od pępka w dół. aby pożywienie miało odpowiednią swą naturę w zależności od potrzeb każdego organizmu oraz aby zawierało energię. Tu energia pobierana jest z powietrza. Do środkowego ogrzewacza należą narządy odpowiedzialne za trawienie pożywienia i przekazywanie esencji i energii. środkowy ogrzewacz nie spełnia swej funkcji. 39 Środkowy ogrzewacz to część od pępka do splotu słonecznego.

Wątroba według obiegu odżywczego stwarza element Ognia. mięśnie. Wątroba i pęcherzyk żółciowy Maksimum energetyczne dla wątroby (element Drzewa) przypada między pierwszą a trzecią w nocy. Narządy jin część energii zachowują dla siebie na wypadek choroby. Pełni funkcję~podtrzymywania naszej energii życiowej. co ujawnia się chorobami płuc i serca. jest poskramiana i kontrolowana przez element biegunowo przeciwny. umieszczonego wzdłuż kręgosłupa. Wątroba {Drzewo) jest bezcennym ogniwem w obiegu energii według zasady Pięciu Przemian. Przepływy energii z kanału centralnego Dolny ogrzewacz to nerki i narządy płciowe.40 ogrzewaczu. dającej ruch i życie. a naszym zadaniem jest chronienie tej energii. W dolnym ogrzewaczu decydującą rolę odgrywają nerki. Po zasileniu narządów jin energia rozchodzi się po całym ciele. Tworzą one naszą osobistą energię życia. co oznacza. — Energia z kanału centralnego w pierwszej kolejności zasila narządy jang (puste).Metal. 8. dzięki czemu nasz metabolizm jest prawidłowy. tzw. 8). a więc każdy stan wątroby bezpośrednio wpływa na ich stan. oczy. Odpowiada za produkcję żółci i kontrolę łez. lecz podobnie jak pozostałe trzy elementy . Wątroba Rys. Możemy to uczynić jedynie poprzez właściwe oddychanie. Praca serca zależy od jakości i siły wątroby. 10). Dbając o prawidłowe działanie wszystkich trzech ogrzewaczy możemy zapewnić prawidłową ochronę energii życiowej oraz zapewnić sobie zdrowie. skąd jako jedność wędrują do kanału centralnego {patrz rys. wiązadła. Przejawia ona ciepło naszej energii życiowej jang. Powyższy opis funkcji potrójnego ogrzewacza przedstawia w bardzo prosty sposób istotę i wagę ciepła i energii w naszym organizmie. . głównie nerka prawa zwana nerką Ognia. Meridian wątroby oplata wewnętrzne narządy płciowe. Wątroba kontroluje ścięgna. Metal (płuca). tzn. nerwy obwodowe i zewnętrzne narządy płciowe. że przekazuje sercu odpowiednią ilość i jakość krwi. Gdy tego nie robimy. a one transformują ją na energię odpowiednią dla każdego rodzaju narządu jin (pełnego). czyli energii silnie rozprzestrzeniającej się. Ogień i Woda . Jednakże sama nie decyduje o swej jakości. Istotą systemu taoistycznego jest odpowiednie zachowanie i przechowywanie energii oraz ciągłe wzmacnianie jej poprzez wytwarzanie własnej. 41 Wszystkie trzy energie spotykają się w punkcie umieszczonym nieco poniżej nerek. odżywianie i odpowiedni tryb życia. Aktywność wątroby jest porównywana do aktywności wiosny. Płuca przekazują esencję i energię do dolnego ogrzewacza. a dla woreczka żółciowego między dwudziestą trzecią a pierwszą {patrz rys. Rodzący się człowiek zostaje obdarzony dwoma energiami: energią rodziców i makrokosmosu. a część przekazują do nerek jako superesencję. Siłę i jakość wątroby wzmacnia i stwarza właściwie pielęgnowana Ziemia (śledziona) oraz odpowiednia ilość Wody (nerki). banki energii. paznokcie. czyli Matki Ziemi. jest paleniskiem podgrzewającym kocioł. w którym przetwarza się energia w materię i materia w energię.zależy od Centrum. nasza energia życiowa szybko wyczerpuje się.

agresję. Funkcje wątroby są zależne zawsze od ilości i jakości krwi. Typowe objawy to nietrzymanie wiązadeł i ścięgien. Brak równowagi wątroby z niedoborem jin. Przy zimnej wątrobie należy wyeliminować pokarm o naturze jin i przejść na pożywienie w całości przygotowywane w domu. gdyż nie jest to infekcja. jest najbardziej dotknięty chorobą. problemy ze stale rozsuwającym się kręgosłupem. Istnieje wiele dolegliwości wątrobowych. Każda dolegliwość wątrobowa to brak równowagi jin-jang lub zastój energii połączony z zastojem krwi. bez analizy i oceniania i bez świadomości tego procesu. Zapalenie wątroby (żółtaczka) powstaje zawsze przy zimnej wątrobie. czyli brak krwi i płynów. Zmia- . stabilność i twardość. w porę zlikwidowany. a śledziona to świadomość^Podświadomość rejestruje wszystko. Jednakże ten niedobór. Wszystkie trzy posiłki powinny być gotowane i ciepłe z dodatkiem odpowiednich ziół i przypraw. osłabienie wzro-_J ku i brak ostrości widzenia. Rzadko zdajemy sobie sprawę. W przypadku braku jin wątroby problem ten dotyka również serca i płuc oraz nie omija nerek. Jest to zawsze spowodowane osłabieniem funkcji śledziony. drżenie rąk i nóg. jednakże w połączeniu z silnie wychłodzoną śledzioną. łuszczyca.stan bardzo ciężki i niebezpieczny. Korzeniem cho- 43 roby jest zimna śledziona i nerki. Każda sytuacja destrukcyjna dotyka w pierwszej kolejności żołądka. a w głównej mierze śledziona. pocenie się nocą. nerwowość. paznokcie białe i łatwo łamiące się. że zmiany w sposobie naszego odżywiania mogą przynieść konkretne korzyści. Dobrze pracująca wątroba to właściwa jakość umysłu i świadomości. który narząd . to nieodpowiedniej)ożywienie. Jakiekolwiek nieprawidłowości w pracy wątroby zawsze wywołują niezrównoważenie umysłowe. ale pierwszymi objawami są zawsze wzdęcia i niestrawność. zaczerwienienie twarzy i oczu. krwiomocz. zapominając o przyczynie albo o sytuatjir^tora~go wywołała. zapalenie gruczołu krokowego. Swą ekspansywnością i energią wzbogaca jakość Ziemi. nie wywoła ognia. Zimna wątroba charakteryzuje się niedoborem elementu jang. produkowana jest krew. produkującą duże ilości śluzu. Nie sądzimy również. Brak krwi w wątrobie to pierwszy krok do stanu ognia wątroby. czyli ogień wątroby.42 również kontroluje Ziemię i nadaje właściwy kierunek energii w ineridianach śledziony i żołądka. np. Za produkcję krwi odpowiada śledziona wytwarzając płyny. Stan zimnej wątroby to ogólny brak jang (ciepła) i czi w całym organizmie .V krwawienie z nosa. j Często dolegliwości związane z brakiem równowagi wątroby nie są kojarzone z tym narządem. czego doświadcza. zawroty głowy. emocje i przemarznięcie. że przyczyną zapalenia wielostawowego jest chora wątroba. złość. podniecenie. śledziony i nerek. w przypadku malarii ma dodatkowo wpływ wilgoć klimatu. żółte upławy u kobiet. W tym przypadku należy bezwzględnie odstawić pokarm o naturze jin. to stan. wówczas sytuacja ta dotyczy wszystkich narządów. Sytuacje. trudności w zasypianiu i bezsenność. bóle i zawroty głowy. wypadanie włosów. Właściwie pracująca wątroba to dobra jakość snu. słabe krwawienia miesięczne \ lub ich brak. które charakteryzują się dobrze znanym wszystkim objawami. Gdy w organizmie istnieje niedobór jin. zapalenie wielostawowe. L zwłaszcza nocą. Objawy niedostatku krwi w wątrobie to bolesne i wrażliwe na J światło oczy. Lecząc się usuwamy ból. paznokcie łamiące się ij kruszące. Wątroba to podświadomość. sny są męczące. który bardzo trudno doprowadzić do harmonii. pobudliwość emocjonalna. nie pozwala jej na zbytnią ociężałość. które mogą spowodować wyżej wymienione rozregulowanie. paznokciami. Konsekwencją permanentnie zimnej wątroby jest jej marskość. a równowaga wróci do normy. wspólnie z nerkami i szpikiem. Ten wpływ wątroby na śledzionę przejawia się nie tylko na płaszczyźnie fizyczności czyli fizjologii. narządami płciowymi. Objawy ognia wątroby to suche oczy. Kuracja antybiotykowa nie pomoże. Niedostatek krwi w wątrobie to niedobór elementu jin. na bazie których. to przepuklina i obrzęki jąder. Gdy nie jest w równowadze. nadczynność tarczycy. ale również w sferze emocjonalnej. skurcze mięśni. jednakże istnieją zawsze wiodące objawy wskazujące na to. problemy z oczami. przykurczę wiązadeł i mięśni. serce to umysł.

ramiona. stóp. Zdolność człowieka do wyrażania się słowami należy do elementu Ognia. to znaczy. jakość oddychania i krążenie energii w tzw. Nie musi być to już ogień. wymioty. A więc.nasza inteligencja. a dla jelita cienkiego między trzynastą a piętnastą (patrz rys. nóg. odpowiedzialność. wówczas występują zaburzenia w pracy serca. na ból głowy. Głównym miejscem decydującym o elastyczności mięśni i właściwym krążeniu energii jest punkt na stopie. osłabienie. wzdęcia. czyli krwi. mdłości. Gromadzi wytworzoną w wątrobie żółć 45 potrzebną do emulgowania tłuszczu znajdującego się w pożywieniu.kamica woreczka żółciowego . Serce i jelito cienkie Maksimum energetyczne dla serca przypada między jedenastą a trzynastą. natomiast każdy nadmiar smaku kwaśnego powoduje. że w organizmie nie ma równowagi i należy zadbać o śledzionę. Serce wprawia krew w ruch. Niedobór krwi w wątrobie objawia się sztywnością ciała i umysłu i prowadzi zawsze do zablokowania woreczka żółciowego. gdy woreczek jest rozluźniony i funkcjonuje prawidłowo. 10). to . frustracji. Każdy nadmiar jang daje objawy w godzinach maksimum energetycznego. mimo że mamy w ciele gorąco. gdyż tylko pogłębi to istniejący stan. przez kark. zastój żółci w woreczku. czyli z niedoborem jin i ogniem wątroby. czyli na wzmacnianiu śledziony i lewej nerki. \ Oprócz niedoboru jin i niedoboru jang wątrobę dotyka również zastój energii czi i krwi. nie odbywa się prawidłowo. Służy temu pożywienie ciepłe o naturze neutralno-rozgrzewającej. Przy niedoborze krwi i ogniu wątroby należy z jednej strony skupić się na wyciszaniu ognia. Gdy płuca nie dostarczą odpowiedniej ilości czi do krwi. W sercu łą„czy się z krwią Duch . głównie karku. Z tego względu ma on ogromny wpływ na wszelkie przykurczę mięśni. nasz umysł musi być czysty (stan czystego serca). Stan taki pojawia się w organizmie pod wpływem wstrząsu psychicznego. Kanał energetyczny woreczka żółciowego biegnie od zewnętrznycrTkącików oczu okalając głowę. bioder. Wprowadzając właściwe odżywianie można chorobę zatrzymać.to najpierw zimna wątroba. a jego funkcja opiera się na energii czi i krwi. Wywołuje to konkretne dolegliwości. stresu jak również może powstać w wyniku przejedzenia lub przemarznięcia. kanale cudownym opasującym ciało. że wątroba i woreczek są skurczone i trawienie. Stan niedoboru jin i ogień w narządach można łatwo zauważyć we własnym organizmie analizując swoje odczucia w godzinach tuż przed i w czasie maksimum energetycznego danego narządu. Kanał ten kontroluje energię krążącą pomiędzy górną i dolną częścią ciała. który poruszy energię i krew. Zastój czi wątroby przejawia się brakiem kontroli przez wątrobę przepływu energii w meridianie żołądka i śledziony. czy powrócą. Serce to miłość. wygląd zewnętrzny. ale by tak się działo. Przedłużający się stan zastoju w wątrobie może wywołać w efekcie stan zimnej wątroby. głównie tłuszczów. Pogłębi to bowiem problemy ze śledzioną. czyli cerę. Dobrze jest. ale ten stan sygnalizuje. Tak na przykład. Wszystkie stany wątroby są jednocześnie stanami woreczka żółciowego. Bardzo popularna choroba . a z drugiej na energicznej odbudowie jin. Serce kontroluje tętnice. kąciki wewnętrznejDczu^ krew i pot. a dolegliwości zostaną wyciszone i od nas tylko będzie zależało. Potrzebny jest wtedy smak ostry i rozgrzewający. bóle i skurcze żołądka. ani stosować pożywienie ochładzające. nie możemy go gasić wodą w dosłownym znaczeniu tego słowa. gdy późnym wieczorem lub w nocy często mamy ~achoTę~rfa coś kwaśnego lub słodkiego. Przy zastoju czi i krwi wątroby nie należy absolutnie spożywać potraw o smaku kwaśnym. ból głowy. że w wątrobie jest niedobór jin. uczucie rozpierania w klatce piersiowej. co może przyczynić się do jego niedrożności. Woreczek żółciowy jest partnerem wątroby i dostarcza jej energii z kanału centralnego. zastój krwi i czi w wątrobie. klatkę piersiową. współczucie.44 ny w organizmie zwykle zaszły za daleko i zniszczenie narządów jest zbyt duże. a niedobór w godzinach minimum energetycznego. zewnętrzną stronę bioder do stóp. język i jamę ustną. dreszcze i brak apetytu. a efektem są kamienie i ogień wątroby.

słaby oddech. aby ten przez swoje skłonności do żalu i rozpamiętywania nie zagłębił się w niepotrzebnej drobiazgowości. Ogień swym ciepłem. Również niesprawna wątroba niszczy serce. depresja i lęk. a szczególnie krążenie. żołądek) . Wszelkie choroby umysłowe wynikają z problemów z sercem. przy ogniu serca i wątroby. zastój energii i krwi. biegunki o cuchnącym zapachu lub z krwią. co w efekcie przyniesie równowagę w elemencie Ziemi i naszej świadomości. zaburzenia mowy. Również brak równowagi nerek. Zaś Woda pilnuje. wokół której skupia się całe życie. Główną przyczyną chorób serca jest słaba i zimna śledziona.właściwe pożywienie (śledziona. Nie należy w przypadku biegunek podawać pożywienia jin. nadmiar śluzu lub niedobór jin upośledzają pracę serca. Objawy zastoju czi i zatrzymania krwi to sine usta i silny ból w klatce piersiowej. odrodzenie i wzmacnianie. jak i niedobór jin. brak czi i jang. a najważniejsza z nich to dbałość o właściwe pożywienie.właściwe emocje (wątroba. Serce czyni Metal elastycznym i bardziej przystosowanym. energią i właściwym krążeniem krwi wspiera i wzbogaca Ziemię. gdy serce jest w ogniu. podniecenie. oddziały wuja na pracę serca w podobny sposób. mogą się pojawić pieniste biegunki niestrawionymi częściami pokarmu. według zasady Pięciu Przemian. niedobór krwi i Ogień wątroby. aby żywioł Ognia nie zniszczył swą ekspresją delikatności esencji i jin. czerwona twarz. aby ciało nie stało się suche.między siódmą a dziewiątą (patrz rys. kołatanie serca. Część tej . duszności. W obiegu odżywczym. Zrównoważona świadomość to zawsze cichy i spokojny umysł. słaby sen. Mogą to być pierwsze symptomy przedzawałowe. ciemny mocz. Odżywia i równoważy wszystkie pozostałe narządy. Podgrzewa również nerki udzielając im ciepła. Śledziona (trzustka) i żołądek Maksimum energetyczne dla śledziony jest między dziewiątą a jedenastą. Wszystkie niedyspozycje wątrobowe.^ 10). krwiomocz. Jest niczym Matka Ziemia.odpoczynek i sen (wątroba i śledziona) Również każdą chorobę umysłową można skutecznie leczyć stosując powyższe wskazówki.46 nasz umysł. Aby serce właściwie funkcjonowało. Śledziona to centralny narząd w cyklu Pięciu Przemian. możemy wpływać na właściwą kondycję serca jedynie poprzez świadome dbanie o : . zaparcie. Stąd. Energię i substancję przekazywane przez żołądek transformuje w esencję i czi. Praca jelita cienkiego jest ściśle zależna od stanu równowagi organizmu. Serce kontroluje Metal.ochronę przed zimnem (nerki) . Gdy w ciele dominuje jin.właściwe oddychanie (płuca) . wątroba powinna zawierać odpowiednią ilość czi i krwi. często występują hemoroidy i krwawienia z odbytu oraz krwiomocz. które następnie trafiają do płuc. Objawy osłabienia serca (niedobór jang) to częstoskurcz. owrzodzenia jamy ustnej. Objawy niedoboru krwi (ogień serca) to silne nocne poty. a dla żołądka . ogólna słabość. śledziona) . Nie jest to stan zapalny i nie leczy się go antybiotykami. pocenie się w dzień. Ochrania serce przejmując na siebie nadmiar gorąca. jest ściśle powiązane z pracą serca. natomiast gdy w organizmie jest stan ognia. ból w okolicy serca. Przy braku jang śledziona czerpie energię z elementu Ognia osłabiając tym serce i krążenie. Jelito przekazuje gorąco do pęcherza moczowego i jelita grubego. 47 Ponieważ serce jest narządem całkowicie uzależnionym od] pozostałych narządów. czyli zarówno ich wychłodzenie. uprzednio ją transformując. Osoby po przebytym zawale mają powiększoną śledzionę. jak zimno. Choroby płuc. wrażliwość na zimno. blada lub sina twarz. ucisk w piersi. Ogień jest stwarzany przez Drzewo. Jelito cienkie jest partnerem serca i z racji swej funkcji przekazuje mu energię z kanału centralnego.

który rzutuje na podatność organizmu na dwa pierwsze . który jest bazą do tworzenia krwi. wytwarza w zamian tak zwaną patologiczną wilgoć. za pracę kończyn i za zmysł smaku. przewodach. by znajdowała się w żyłach. esencję i płyny. duszności. zatokach. mózgowe.w jamie brzusznej. Śledziona odpowiada za większość naszych schorzeń. rozpoczynają się nasze zdrowotne problemy. Najczęściej problem ten dotyka młodzieży uczącej się i studiującej. powieki. wpływa na napięcie tkanek mięśniowych i łącznych oraz na jakość tkanki podskórnej. od złej pracy żołądka. a cały metabolizm komórkowy przebiega niewłaściwie. białe upławy u kobiet. brakjang (zimno). serce. Ciało odbudowuje substancję i regeneruje się jedynie podczas relaksu. Wśród starszego pokolenia ten typ osobowości nazywano śledziennikiem. która z czasem zamienia się w śluz. nadaje kształt i jakość ciału. intuicja i otwarcie na rozwój i zmiany. Spośród wszystkich emocji najbardziej destrukcyjne dla śledziony jest tzw. . Lekceważenie tej fizjologicznej konieczności doprowadza do samozniszczenia. jak również umiejscawia się w całym ciele . Nadmiar zbyt aktywnej pracy.48 esencji przesyła do nerek. zimno ciała. nudności. Organizm jest wówczas źle odżywiany. Śledziona kontroluje krew i dba o to. Również nadmiar każdego rodzaju emocji czyni spustoszenie w pracy żołądka i śledziony. jest przyczyną miażdżycy i chorób krążenia. Potrzebują jednak jeszcze jednego.łzy. ociężałość. jelitowe oraz płyn. ale wszystkich pozostałych narządów. zamartwianie się. To od zmian w śledzionie. a sama w razie konieczności czerpie energię z serca (Ogień). wzdęcia. odżywiając krew i regulując jej lepkość. zimna śledziona nie produkuje esencji i płynów wewnętrznych. odpowiada za usta. a w kolejności niszczy wątrobę. zwyrodnieniowych. dostarczając czi. żołądkowe. jakość błon śluzowych oraz giętkość stawów. duży wysiłek fizyczny przy jednoczesnym braku odpoczynku i snu wywołuje upośledzenie pracy żołądka i śledziony. Równowaga w elemencie Ziemi to umiejętność koncentracji. układ krążenia i cały organizm. analizowanie. czujność i odpowiedzi alność. naczyniach. zniekształCaTńlęsnle i ciało. Równowaga jin-jang jest wówczas zachwiana. Śledziona jako narząd elementu centralnego z jednej strony wspiera wątrobę i serce. ślina. Potrawy jin o naturze zimnej i wilgotnej spożywane przez wiele lat i pokoleń doprowadzają do zmian genetycznych. otwartość. W obiegu odżywczym śledziona bezpośrednio wzmacnia płuca (Metal). od jej nieprawidłowego funkcjonowania. to biegunki. Ye to płyny ciężkie . a głównie przez odżywianie się niewłaściwym ochładzającym pokarmem. Narządy te tracą ciepło wówczas. Żołądek i śledziona potrzebują do pracy ciepła i odpowiedniej jakości pokarmu. stwarzając jej odpowiednią ilość i jakość. decyduję o lepkości i gęstości krwi. Rezultatem pracy śledziony w organizmie są płyny zwane jin-ye. obrzęki. a z drugiej strony wspiera płuca i nerki nawilżając je. odpoczynku i snu. Śluz w pierwszej kolejności osadza się w płucach. rdzeniowo-kręgowe. Niszcząco na śledzionę wpływa nieodpowiedni styl i tryb życia.stawowe. Przy silnej śledzionie emocje przepływają przez nasz umysł nie pozostawiając spustoszenia. gdy jesteśmy przemarznięci.. Osłabiona. zatory. Zrównoważona świadomość to spontaniczność. gdy ta sytuacja trwa zbyt długo. mocz. wywołuje otyłość. Płyny ye podtrzymują życie i odświeżają ciało. mięśnie długie. tętnicach i naczyniach krwionośnych.. smarują tkanki i narządy. narządach i w przestrzeni okołokomórkowej^lworzy 49 zastoje. Śledziona i żołądek do właściwej pracy potrzebują więc odprężenia umysłowego i emocjonalnego oraz rozsądku w dysponowaniu siłami fizycznymi. \ -—Jednym"z czynników osłabiających pracę śledziony jest długotrwały wysiłek umysłowy. pot. opuchliznę. klasyfikowanie. spontaniczne poty w dzień. Jin to płyny lekkie .jest to ciepło. to nasza właściwa świadomość. ale również wrażliwość. zmniejsza sprawność fizyczną i ruchową. a więc od trawienia i przyswajania. wypadanie narządów. Śledziona jako centralny narząd wprowadza zrównoważenie naszych emocji i umysłu. Objawy złej pracy śledziony. są charakterystycznym uzupełnieniem naszej osobowości i życia. utrzymuje mięśnie i narządy na swoim miejscu. najważniejszego czynnika. do upośledzenia pracy nie tylko śledziony i żołądka.

choroba wrzodowa. Poprzez nie-. owoce. Pożywienie. ale hamuje przyswajanie i wchłanianie z pokarmu soli mineralnych i witamin. utrudnione oddychanie i pocenie się. Gdy płuca są słabe. według Pięciu Przemian. alergie. Stan ten może zaistnieć rąwnież pod wpływem silnych emocji. Płuca w układzie obiegu odżywczego. zawsze cierpi serce i układ krążenia.• nymi wpływami. gdzie podąża czi. nadmiernie ochładzające pożywienie. Również wszelkie alergie. anginy__i_ zawały. zgaga. dreszcze. a ciało reaguje wysypkami. płuca mogą stwarzać właściwą jakość naszej warstwy ochronnej wei-czi. Uruchamiają krew. sery). Śledziona nawilża żołądek sokami. Brak równowagi pomiędzy żołądkiem a śledzioną .j właściwe. Wszystkie te czynniki wpływają niszcząco na śledzionę. Jeżeli oba te narządy funkcjonują prawidłowo. dusznością. stresu i zdenerwowania. a dopiero w następnej kolejności występuje osłabienie płuc i pojawiające się dolegliwości . a dla jelita grubego . jej płynom. zakwaszenie organizmu. Takie środowisko nie tylko osłabia organizm. Płuca przekazują czi i esencję do nerek oraz poprzez krew 51 rozprowadzają ją po całym ciele. czyli ciepła i czi płuc. który w pierwszej kolejności gromadzi się w płucach utrudniając oddychanie i powodując kaszel. powinno być zrównoważone wszystkimi smakami z koniecznym uwzględnieniemj>rzypraw. niszczymy żołądek. katar. Objawy zimnego żołądka to nudności. zamykają i otwierają pory. a także przed niepożądanymi sytuacjami. Są odpowiedzialne za stan naszej warstwy ochronnej. uczucie zimna. tzw. że osłabiona śledziona produkuje zamiast płynu śluz. Upośledzenie pracy śledziony. istnieje pomiędzy nimi równowaga jin-jang. ciągłe przeziębianie się. W ten sposób płuca reagują na brak jang. podobnie jak przy innych narządach. Dzięki śledzionie. wei-czi. Przy tym pożywienie nie może być nigdy zimne. słodycze.osłabiona śledziona i stan ognia żołądka. Płuca i jelito grube Maksimum energetyczne dla płuc występuje od trzeciej do piątej rano. gdyż krew płynie tam. grypy. które są plagą naszego życia . katarem. ~" Partnerem śledziony jest żołądek. surówki. Przy osłabieniu śledziony i braku soków i płynów (jin) dochodzi do utraty równowagi. Od siły płuc zależy właściwa jej jakość. napinają ją i rozluźniają. ogólna niestrawność. jest jednocześnie zakwaszający (mleko. przemarzanie i emocje. esencji i czi. jego bazę powinny stanowić produkty z elementu Ziemi uzupełnione produktami pozostałych elementów. chrypka i ból głowy. Każdy pokarm. Może wówczas wystąpić kołatanie serca. kaszel. a żołądek obdarza śledzionę suchością (energią). W układzie kontrolnym oddziałują na Drzewo poskramiając jego ekspansywność i nadmierną energię./ nie u dzieci¥j^ojbrak jang. silne skurcze i bóle żołądka. Płuca kontrolują skórę. sercowo-naczyniowych. ból głowy. cukrzycy i wielu innych. Nie powinien dominować żaden ze smaków. a na pewno nie smak kwaśny ani słony. który osłabia pracę śledziony.grypa.Q_sjnaku gorzkim iostrym. ból mięśni. które będzie ochraniało i wzmacniało śledzionę i żołądek. piwo. nie mają jang i czi. pożywienie. astmą i kaszlem.50 obrzęki i otyłość. która decyduje o właściwej jakości pracy płuc.od piątej do siódmej (patrz rys. czyli tzw. są odżywiane i wzmacniane przez element Ziemi (śledziona). W płucach czi z powietrza łączy się z czi i esencją z pożywienia. 10). to główna przyczyna chorób nowotworowych. które daje brak równowagi jinjang. wzdęcia. a żołądek ma fałszywy nadmiar jang (ogień) . Warstwa ta chroni nas przed wszelkimi negatyw. Natomiast dzięki elementowi Ognia Metal łagodnieje i nie jest tak sztywny. śledzionę i płuca. . a wprowadzając stabilizację i zrównoważenie. Ogień w żołądku to uczucie pieczenia. to równocześnie utrata równowagi kwasowo-zasadowej. Należy pamiętać. a same wzmacniają i odżywiają Wodę (nerki).głów. soki. ociężałość. Wszystkie problemy związane z górnymi drogami oddechowymTtoliajpierw ogólne osłabienie ciała (brak jang) i zimna śledziona. a więc i naszą odporność na przeziębienia i infekcje. niesmak i złe samopoczucie. Przyczyną wszelkich dolegliwości płuc są.

52 Objawy niedoboru jang w płucach to kaszel z jasną wydzieliną, katar, duszności, astma, ból głowy, grypa, pragnienie, wysypka, uczucie zimna, słaby oddech, bladość, pocenie się w dzień, zapalenia płuc i zawały. Płuca mogą również być dotknięte chorobą gorąca. Występuje wówczas, gdy zniszczenie i osłabienie śledziony oraz całego organizmu jest procesem długotrwałym, a płuca nie są nawilżane płynami i esencją śledziony (brak jin). Brak jin w płucach z objawem ognia (gorąco z wilgocią) jest ! często pierwszym objawem gruźlicy lub nowotworu płuc. Y Chcąc usunąć dolegliwości płucne, takie jak katar, duszI ności, kaszel, musimy w pierwszej kolejności zadbać o właściwe pożywienie, które będzie odpowiednią bazą dla pracy ; śledziony i żołądka. Przy istniejących dolegliwościach płuc\ nych z nadmiarem wilgoci bardzo pomocne są inhalacje z ty. mianku lub rozmarynu,. Przy zimnych i zawilgoconych płucach należy pamiętać o herbatach zawierających zioła o sma; ku gorzkim (osuszające), słodkim (odbudowujące) oraz ostrym (rozgrzewające). Jelito grube jest partnerem płuc, dostarcza przetworzonej energii z kanału centralnego, oddziela to, co potrzebne od tego co zbyteczne. Jest zawsze zależne od pracy płuc, śledziony i żołądka, od ich jang i płynów. Osoby mające problemy z jelitem grubym to najczęściej osoby nie umiejące zapomnieć starych urazów i pretensji, są długo rozżalone i smutne. Jelito grube ceni sobie właściwe przeżuwanie pokarmu i ruch. Może przejmować gorąco z elementu Ognia. Wówczas prawdopodobnie pojawią się hemoroidy i krew. Zaparcia występują zawsze, gdy śledziona pracuje niewłaściwie (zimno) i nie nawilża jelita. Są to objawy, które występują zarówno w organizmie wychłodzonym, jak i przy istniejącym ogniu. Chcąc, by jelito grube pracowało właściwie, należy zadbać o śledzionę i żołądek. Zjadanie jabłka na noc jako tabletki przeczyszczającej może w konsekwencji przynieść komplikacje, gdyż jabłko nie usuwa przyczyny zaparć, lecz ją pogłębia. Nerki i pęcherz moczowy

53

Maksimum energetyczne dla nerek przypada między siedemnastą a dziewiętnastą, natomiast dla pęcherza moczowego między piętnastą a siedemnastą (patrz rys. 10). Nerki są magazynem naszej energii życiowej. Przechowują tzw. iskrę Wszechświata oraz energię otrzymaną od rodziców. Tej energii nie można odtworzyć, natomiast należy ją chronić i uzupełniać, czerpiąc energię z powietrza i pożywienia. Gdy jakość naszego życia jest niewłaściwa (nieodpowiednie pożywienie i tryb życia), wyczerpujemy zasoby tej energii oraz jej ciepło. Każda z nerek reprezentuje odmienną funkcję. Prawa to jang (Ogień) jest siedliskiem naszego organicznego ciepła. Jest to ciepło naszej pierwotnej energii wraz z ciepłem uzyskanym z pożywienia i oddychania. Nerka ta swym ciepłem ogrzewa i pobudza pracę wszystkich narządów oraz cały metabolizm komórkowy, dostarcza ciepło głównie do śledziony i żołądka, bowiem te właśnie narządy odpowiadają za najważniejszy proces alchemicznej transformacji w organizmie, przetwarzają energię i materię dając właściwą czi i esencję życia. Nerka prawa jest korzeniem jang wszystkich narządów. Nerka lewa to jin (Woda). Jej działanie jest ochładzające i odświeżające. Gromadzi esencję z właściwego odżywiania i oddychania oraz esencję pourodzeniowe. Nerka ta odbudowuje wraz ze śledzioną i szpikiem krew oraz płyny wewnętrzne. Bezpośrednio wpływa na wydzieliny pochwowe i męskie nasienie. Natura jin lewej nerki zależy bezpośrednio od działania śledziony, ponieważ śledziona jest korzeniem jin wszystkich narządów. Nerki odbudowują i odżywiają wszystko to, co jest najgłębiej, a więc kości, szpik i mózg. Nerki kontrolują włosy na głowie, męskie nasienie i zęby, jednakże siła ich osadzenia w dziąsłach zależy od śledziony, żołądka i serca.

54 Brak jang prawej nerki to ciało wychłodzone i osłabione. Metabolizm komórkowy jest spowolniony, krążenie niewłaściwe, mogą wystąpić duszności i ataki astmy. Brak jin lewej nerki to organizm przegrzany, występują objawy gorąca (ognia), np. palące stopy i dłonie. Słabe nerki to siwienie, wypadanie włosów, słabe kości i stawy, bezpłodność, przedwczesne starzenie się, zwiędła i wysuszona skóra, przedwczesna menopauza, słaby wzrok i problemy ze słuchem. Nerki pobudzają wydalanie kału i moczu, odpowiadają za właściwą pracę narządów płciowych i gruczołów wydzielania wewnętrznego. Nerki wyczerpujemy długimi chorobami, antybiotykami, lekami hormonalnymi, nadmiarem seksu u mężczyzn, przemęczeniem i ciężką fizyczną pracą, stresem i przemarznięciem. Nieodpowiednie pożywienie, jako czynnik najistotniejszy, zawsze wpływa na zwiększoną wrażliwość organizmu na wyżej wymienione wpływy. Niewłaściwe pożywienie to nadmiar pożywienia ochładzającego (kwaśnego, surowego i zimnego), które nie jest w stanie uzupełnić naszych potrzeb jang. Nerki są siedliskiem naszej energii życiowej, a więc są naszym napędem witalności, sił twórczych i chęci poznawczych. Dzięki nim przejawia się w nas nasza wola i chęć życia. Sprawne nerki pobudzają nas do działania, radowania się życiem, ciągłego tworzenia i poznawania. Nerki z niedoborem jang wpędzają umysł w depresję, odizolowują nas od otoczenia, stajemy się zastygli, zgnuśniali, cyniczni, bez woli i chęci do życia. Czyny samobójcze pojawiają się zawsze, gdy w nerkach jest brak jang. Często przyzwyczajenia żywieniowe nieświadomie wpędzają nas w problemy emocjonalno-zdrowotne. Przykładem może być nadmierne spożywanie wieprzowiny, wędlin, śledzi, soli, które mają naturę silnie jin i należą do elementu Wody. Takie pożywienie daje w konsekwencji niedobór jang w nerkach, zniszczenie nerek, a z tym wiążą się stany depresyjne i blokada energetyczna, którą najprościej można rozładować

55 alkoholem. Ta sytuacja jest jedną z głównych przyczyn naszego narodowego alkoholizmu. Chcąc wzmocnić nerki skorzystajmy ze świeżych, odpowiednio przyrządzonych ryb słodkowodnych, które pozytywnie wpłyną na ich pracę. W celu wyeliminowania problemów zdrowotnych i emocjonalnych musimy uwzględniać naturę spożywanych produktów i tym samym unikać nadmiaru pożywienia jin. Pęcherz moczowy jest partnerem nerek. Dostarcza im energii z kanału centralnego. Dolegliwości nerek idą w parze z dolegliwościami pęcherza moczowego. Pęcherz moczowy jest w ścisłym energetycznym związku z jelitem cienkim i zawsze każdy nadmiar jin lub jang pęcherza moczowego jest nadmiarem jelita i odwrotnie. Często pęcherz moczowy przejmuje nadmiar gorąca z jelita cienkiego, gdy ono, ochraniając serce, przejmuje jego ogień. Wówczas pojawia się krwiomocz, ale nie jest to objaw stanu zapalnego.

Rys. 9. Wzajemne oddziaływanie narządów w organizmie

56 Maksimum i minimum energii narządów w meridianach W organizmie, oprócz wewnętrznego związku i zależności między narządami (obieg kontrolny i odżywczy), istnieje również połączenie energetyczne pomiędzy meridianami poszczególnych organów. Meridiany są to kanały, którymi płynie energia tzw. ożywiająca i są one umieszczone na powierzchni oraz wewnątrz ciała. Istnieje 12 meridianów odpowiadających dwunastu narządom. Stosując akupunkturę lub akupresurę wykorzystujemy kanały do przemieszczania energii pomiędzy poszczególnymi narządami oraz do likwidowania zastojów i blokad energetycznych. Nie stosujemy akupunktury, gdy w organizmie występuje niedobór energii.

57 nej, osłabionej śledzionie i żołądku. Brak snu w nocy może świadczyć o gorącu w wątrobie lub sercu. Atak kaszlu i duszności nad ranem lub ból serca świadczy o słabości płuc i serca. Zjadanie w nocy słodyczy świadczy o niedoborze jin w wątrobie. Poranne zmęczenie i senność sygnalizuje słabość śledziony. Senność południowa to słabość wątroby. Są to przykłady braku równowagi jinjang w narządach.

Rys. 10 . Zegar biologiczny człowieka Energia w meridianach krąży nieustannie, uzyskując w ciągu doby swoje maksimum i minimum. Narządy przejawiają wówczas swoje nadmiary i niedobory, dając konkretne objawy i dolegliwości. Całkowity brak łaknienia i apetytu rano świadczy o zim-

co korzystne lub szkodliwe. słodki i ostry są jąng.element Drzewa Ma naturę jin . Kolejność smaków Smak kwaśny . głównie w elemencie Ziemi (żołądek. Jednakże ilość smaku kwaśnego w potrawach musi być bardzo wyważona i nie powinien on dominować. Prawidłowe wykorzystanie zmysłu smaku jest możliwe. Mogą one reagować na bodźce zewnętrzne prawidłowo lub w sposób niewłaściwy. występują zaburzenia w krążeniu energii. Wyróżnić można pięć podstawowych smaków: kwaśny. a na pewno świadczy o nieprawidłowym funkcjonowaniu organizmu. miłe lub nieprzyjemne. zmysłu smaku . Smaki gorzki. co złe. Gdy w pożywieniu brakuje smaku kwaśnego. ostry i słony. choro- . nadciśnienie. Mamy wtedy do czynienia z dominującym ruchem energii w górę. dostarczając nam fałszywych informacji. śledziona). które są wyłącznie rozgrzewające i poruszające.od śledziony i trzustki. węchu i wzroku.jednakże produkty w tych smakach zimne i surowe są zawsze jin. gorzki. Każdy ma do spełnienia określone zadanie. Do prawidłowego funkcjonowania organizmu wszystkie wymienione smaki są nam potrzebne. Czynniki WPŁYWAJĄCE NA RÓWNOWAGĘ JIN-JANG W ORGANIZMIE Smaki Natura wyposażyła nas w zmysły.58 59 Smaki kwaśny i słony są zawsze jin. Jakość zmysłów zależy od stanu naszego zdrowia. Produkty należące do elementu Drzewa muszą być szczególnie starannie równoważone pozostałymi smakami. Natomiast zmysł smaku mamy po to. śledziony i żołądka. Reguluje jej funkcję unoszenia energii. 11. abyśmy mogli oceniać i wybierać to. zmysłu węchu . nudnościami. Smak ten wywołuje zamieranie ruchu energii i osłabia krążenie. gdy odżywiamy się pokarmem zrównoważonym pięcioma smakami. Wyjątkiem są przyprawy smaku ostrego oraz cebula. Właściwa jakość zmysłu wzroku zależy od dobrej pracy wątroby. co dla nas dobre. ale skutki są pozytywne. Rys. Objawia się to zastojami pokarmowymi. Węch informuje nas o tym. czosnek i por. zastoje. a przekazywane nam informacje nie są przekłamane. wymiotami. Powoduje stagnację. a odrzucać to. słodki. Oczy pozwalają nam rozpoznać i ocenić otoczenie. Może to być dla nas niebezpieczne. wzdęciami. Najmocniej związane z procesem tworzenia pożywienia i samego odżywiania się są zmysły smaku. Spada intensywność odżywiania komórkowego oraz usuwania toksyn. gdy każdy smak występuje w obecności pozostałych czterech. bólami głowy. bo tylko wówczas ten zmysł funkcjonuje właściwie. czyli działa w równowadze. charakter ściągający i wywołujący skurcze. aby prawidłowo dobierać korzystne dla nas pożywienie.od płuc.ochładzającą i odświeżającą. Nadmiar smaku kwaśnego niszczy jang wątroby. nadmiarem w żołądku. Jest potrzebny do właściwej pracy wątroby i jej metabolizmu.

Łaknienie na smak kwaśny oznacza zawsze osłabienie wątroby (brak/Vmg i jin). dnie. Dotyczy to również pory letniej. ponieważ utrudnia ono naturalną regenerację i odnowę wątroby. witaminy C może pogorszyć sytuację. kiszone ogórki . zastojach pokarmowych. wiatr wątroby). W takich sytuacjach pomaga smak słodki i ostry rozgrzewający. Potrzebna jest w niewielkich ilościach do regulowania pracy wątroby. obrzękach. ale tylko przez krótki czas. szczególnie. zniszczy to bowiem nie tylko wątrobę. kurkumą i czosnkiem. truskawek. owoce surowe. zielona pietruszka do rosołu. np. chorobach krążenia. Dieta pszeniczna trwająca dwanaście dni wspomagana piwem pszenicznym lub herbatą z zielonej pietruszki skutecznie leczy wszystkie nadmiary (ogień wątroby i ogień serca). nadciśnieniu. Krew nie dociera we właściwej ilości do wątroby. śledziony i niedobór jin (pożywienie mrożone. kamicy żółciowej i nerkowej. cebulą. która dokonuje się w momencie jej szczytu energetycznego. wyłącznie w czasie snu. wypadaniu narządów.. kwaśnych zup. soki. surowych owoców. że u dzieci już po zjedzeniu porcji kwaśnych owoców. ale również śledzionę i nerki. Pomocna jest wówczas większa ilość smaku kwaśnego. Smak kwaśny nie powinien być stosowany w żywieniu nie' mowląti dzieci. Pożywienia o smaku kwaśnym nie powinno się jadać wieczorem. jogurty. Osłabiłoby to również śledzionę i żołądek. kiszona kapusta i ogórki. mięsa) może spowodować w organizmie ogień wątroby i serca z dolegliwościami jamy ustnej. Właściwości ściągające i ""spowalniające tego smaku powodują jednocześnie wychłodzenie całego organizmu. krwawieniem dziąseł i paradentozą. Po ustąpieniu dolegliwości należy przejść na dietę zrównoważoną. Jogurty owocowe. ale stosowanie go jako dominującego (cytryny. Smak 61 kwaśny jest niewskazany przy alergiach. z wszystkimi tego konsekwencjami. niekiedy bardzo silne i bolesne (tzw. ale również kurczaki.Stres w połączeniu z długotrwałą dietą powodującą osłabienie żołądka. Znane są przypadki. Dopuszczalny jest jedynie jako smak równoważący potrawy. kurczaki. śledzionę i nerki jak każdy inny smak kwaśny. p . Z tych powodów nie zaleca się na kolację pieczywa pszennego. migrenach oraz chorobach nowotworowych. łuszczycy. jogurt z kaszą gryczaną. makaronów z kwaśnymi sosami. kiszona kapusta z marchewką. Jest ona traktowana przez nasz organizm jako smak kwaśny. gdy korzystamy z kąpieli w morzu lub jeziorze. reumatyzmie. artretyzmie. Dłuższe stosowanie np. otyłości. W tym przypadku należy przejść na potrawy ciepłe. twarogi. słodkie (element Ziemi) i rozgrzewające. które w godzinach od 19 do 23 mają swoje minimum energetyczne. cftofobie zakrzepowej. W przypadku wymienionych chorób smaku kwaśnego powinno się używać tylko do równoważenia potraw. jogurtów. paraliżach. twarogi.są dobre dla osób z wykształconą i dojrzałą wątrobą. guzach. serów. Zaspokajanie apetytu na kwaśne powoduje jeszcze większe osłabienie wątroby i śledziony. mięśniakach. Smak kwaśny jest również potrzebny przy stanach zapalnych wątroby (żółtaczka). Przy nadmiarze smaku kwaśnego. w godzinach od 1 do 3 w nocy. zagrożeniu zawałowym. Kobiety w ciąży objadające się cytrynami lub innymi kwaśnymi owocami rodzą dzieci alergiczne i chorowite. jałowcem i tymiankiem. Nie przeceniajmy roli witaminy C w leczeniu i profilaktyce. wystąpiły silne skurcze mięśniowe. nadmiar słodyczy. przy osłabieniu wątroby. białe pieczywo)przez dłuższy czas jest niewskazane. a szczególnie cytrusowe. cukrzycy. . jogurty. Wszystkie wymienione produkty należy zawsze łączyć ze smakiem ostrym i gorzkim. Ściągające i skurczowe właściwości smaku kwaśnego nie pozwalają na prawidłowy rozwój młodego organizmu. kurczak z imbirem. konserwowe. białe pieczywo i zielona pietruszka.60 by przemianyjnaterii i choroby kobiece. Jej nadmiar niszczy wątrobę. surówek. Na kolację powinno się jadać wyłącznie potrawy słodkie (ale nie z cukrem) i rozgrzewające. Smak kwaśny to nie tylko cytryna i kwaśne owoce. występują problemy z oczami oraz problemy emocjonalne. co powoduje skurcze mięśniowe. np.

Gdyby nasze pożywienie przez jakiś czas składało się w większości z produktów o smaku słodkim. roz*" maryn. Należy tu również kawa naturalna gotowana. Smak ten odżywia. mlecznych. czosnku. Wzmacnia. mocno dojrzałe i słodkie. selera. Jedzmy więc owoce . pietruszki. harmonizuje i odżywia. niezastąpione przy odbu3owywaniu jang i substancji jin. a głównie przy przygotowywaniu posiłków mięsnych i mięsno-warzywnych.majeranek. np. jelito grube.62 Smak gorzki . rozgrzewającą. Nie można go podawać w dużych ilościach w chorobach gorąca. Mogą to być również potrawy duszone. która wzmacnia krążenie. W tym smaku znajdują się dwa produkty o naturze silnie roz/ grzewajgcej -kasza gryczana i baranina. wywołując u wielu osób nieprzyjemne sensacje. Pobudza krążenie i uaktywnia pracę serca. zawsze zrównoważone . pomaga usuwać gorącą wilgoć z pęcherzyka żółciowego i z tego powodu jest bardzo popularna w Chinach. Smak słodki to ruch na zewnątrz. są zupy przygotowane na kościach szpikowych wołowych. Wzmacnia jin. Powinien on być również podstawą żywienia w dorosłym życiu. Stosowany jest prżylećżeniu ognia wątroby (goryczka i bylica). Herbaty czarnej powinni unikać 63 zawałowcy. wychłodzeniem i niedoborem płynów wewnętrznych. masła. a smak słodki zimny jest odświeżający. cielęcych lub indyczych z dodatkiem marchewki. osłabia jej pracę oraz niszczy nerki. Smak ten działa ochładzająco poprzez rozpraszanie. płuc (duże ilości kawy). Smak słodki . mięsnych i owocowych. Jest to również słodycz Ziemi powstająca przy bardzo dokładnym przeżuwaniu zbóż. wzmacniającym cały organizm. bylica) jest konieczny przy całorocznym równoważeniu potraw. Osusza również gorącą wilgoć w płucach. śledzionę. Herbata zielona. stagnację płynów wewnętrznych oraz zniszczenie elementujja^}\ Smak słodki zimny jest ochładzający i odświeżający. ognia jelita grubego (rzewień). Podobnie działa herbata czarna -jest ochładzająca.element Ognia Smak ciepły gorzki ma naturę jang . osoby z chorobą układu krążenia oraz z zagrożeniem zatoru mózgu (paraliż). wzmacnia śledzionę. Tylko ten smaE pozwala na prawidłowe wykształcenie organizmu człowieka. Smak gorzki zimny jest silnie wychładzający. Jest niezbędny w naszym klimacie do poruszania energii i osuszania wilgoci nagromadzonej przez spożywanie potraw ochładzających. nerki i pęcherz moczowy. miodu . Wzmacnia koncentrację i jasność myślenia.osuszająco-ochładzającą. mięsno-jarzynowe. f 9 . Smak gorzki ciepły stosowany w nadmiarze może spowodować uszkodzenie serca. żołądka. cebuli. marchwi.to podstawowy smak-baza. a więc powinien dominować w odżywianiu niemowląt.spowodowałoby to zakłócenie równowagi w elemencie Ziemi. wokół którego kręci się cała machina kulinarnych zabiegów i starań. osusza płuca i rozgrzewa nerki. ale można go stosować tylko latem. osób z osłabieniem. jaj. żołądek. Smak ciepły gorzki to energia. poruszająco i osuszające Smak zimny gorzki ma naturę jin . Słodki . Smak słodki jest niezbędny przy leczeniu niedoboru krwi i jin w organizmie (wszystkie objawy ognia i gorąca). osuszająca. aby stworzyć pożywienie będące Ziemią dla wszystkich narządów. tymianku i przypraw ostrych. buduje i wzmacnia ciało człowieka w okresie wzrostu. która nigdy nie powinna być utożsamiana z cukrem. Usuwa zimną wilgoć i biały śluz. pobudza system nerwowy bez jednoczesnego rozgrzania organizmu. pora. aby możliwa była stała regeneracja i odnowa naszej substancji.element Ziemi Ma naturę ocieplającą. Kawa zaparzana jest napojem niezrównoważonym. Podstawowym pożywieniem o smaku słodkim. która ma naturę silnie ochładza~ jącą. Nadmiar tego smaku szkodzi śledzionie. kurkumy. ruch i ciepło. stosuje się ją przy gorących biegunkach oraz jako okłady na oparzenia. kurkuma. Smak ten działa rozpraszająco. Smak gorzki zimny powinien być stosowany ostrożnie szczególnie w przypadku dzieci.rozgrzewającą. ziemniaków. płuca. tymianek. ognia serca (piwo). Zapobiega stagnacji i zastojom. estragon. diuretyczna. dzieci i młodzieży. Smak gorzki (przyprawy . Pod pojęciem smaku słodkiego rozumiemy słodycz naturalną. zieleniny lub pomidora.

sztywność. Smak słony . gromadzenia wilgoci. ściśnięte. z niedoborem jin. Pomaga w odbudowie substancji. to problemy z przemianą materii i otyłością oraz depresje. Smak ostry gorący jest niezbędny przy naszym sposobie odżywiania. otyłość.element Wody. nudności. ponieważ cukier to chemicznie czysta substancja. odżywia i likwiduje niedobory. Przykładowo . charakteryzujący sól. Bez tego smaku występuje zjawisko stagnacji. sztywne.spożywane w nadmiarze i bez pozostałych smaków. Smak ostry umożliwia właściwe wykorzystanie i rozprowadzenie w organizmie powstałej energii i substancji. Nie powinien być stosowany w dużych ilościach przy chorobach gorąca. sportowcy. ale stosowany w nadmiarze niszczy ją. — W naszym pozy wieniu jest powszechnie stosowany smak słodki cukru . jest silnie śluzotwórczy. por). wzmacnia wątrobę i śledzionę. z dodatkiem ryżu. usuwa skurcze mięśniowe (imbir). uzupełnia. słodkie wypieki i czekolady. kawałkiem wołowiny. ociężałość. Ma naturę ochładzającą. wzdęcia (pieprzówka. herbata imbirowa).pozwala zachować odpowiedni poziom energii czi i substancji (krew. Działa podstępnie. Nie jest to smak naturalny. np. Jeśli już decydujemy się na spożywanie cukru i słodyczy. w nadmiarze jest smakiem ochładzającym. cebula. nie traćmy kontroli nad ich ilością lub też z pokorą znośmy tego konsekwencje. herbata z rumem. głównie gorzkiego i ostrego. krwi i płynów wewnętrznych (jin). uszkadzają nerki. Ma charakter tonizujący i wzmacniający istniejącą równowagę lub jej brak. Jest niezbędny przy silnym przemarznięciu (grog.element Metalu Smak ostry gorący ma charakter otwierający.fasola z odrobiną kwaśnego (pomidor lub zielona pietruszka) z kurkumą i tymiankiem. Również z pozostałymi smakami przyspiesza przyswajanie i metabolizm. serce i jelita. Smak ostry gorący bez towarzystwa pozostałych smaków szkodzi płucom. Klimat. Z tego względu ludzie aktywni. w którym żyjemy. nie potrzebują go w takich ilościach jak osoby żyjące w bezruchu. by wzmocnić żołądek i śledzionę. ale przede wszystkim szkodzi oczom. co napięte. ochładza i wyniszcza cały organizm.64 pięcioma smakami. Sól. rozpraszający i poruszający. ryby. wątrobie i nerkom. fasola. 65 Smak ostry to ruch i rozprzestrzenianie. Pomaga w usuwaniu zimna i wilgoci (czosnek. Daje ruch do wewnątrz i opadający. zatrzymanie wilgoci i płynów. Smak ostry gorący jest potrzebny do aktywizacji przepływu __energii czi i krwi. dającym zastój. zatrzymanie ruchu krwi. Smak ostry rozluźnia i ożywia to. Potrawy przygotowane wyłącznie z warzyw z elementu Ziemi i z elementu Metalu mogą wywołać wzdęcia i bóle głowy. tj. mogą wywołać bóle artretyczne i reumatyczne. Smak ostry . które od godziny 19 do 23 mają swoje minimum energetyczne. Wzmacnia trawienie.słodycze. płyny wewnętrzne). Dodatek pozostałych trzech smaków uczyni je strawnymi. Pomaga rozproszyć zimno w elemencie Ziemi (żołądek. kawa z imbirem). Rozprasza zastoje "pokarmowe. Smak ostry zimny (mięta) pomaga w wyciszaniu gorącej wątroby. czosnku. tzn. zmusza do stosowania pożywienia treściwego. Pobudza krążenie krwi. ponieważ będą niezrównoważone. soja. zakwasza organizm.a ruch to ciepło. cebuli i imbiru . krążenie. gdyż bezwzględnie jest im potrzebny smak ostry i gorzki. śledziona) i poruszyć energię w elemencie Drzewa (wątroba). Smak słony. zła przemiana materii. Podobnie przyrządzamy ryby i wieprzowinę. Można się z tego wyzwolić stosując odpowiednie przyprą- . Odżywia nerki. Wraz z pozostałymi smakami wzmacnia. Nadmiar smaku słonego (wieprzowina i wędliny) to ciało sztywne i bez przepływu energii i krwi. perystaltykę jelit. Daje ruch . poprawia ogólną kondycję i odporność organizmu. słodkimi jarzynami. skurczone. wieprzowina . a takie w przyrodzie nie występują. przemianę materii. a więc osłabia system odpornościowy. Smak słodki i ocieplający powinien dominować szczególnie w potrawach kolacyjnych po to. Smak ostry zimny otwiera i porusza. bogatego w mięso i tłuszcze.

. dobrze przyswajane i wzmacniają organizm. W głównej mierze dotyczy to owoców. zabieganie i dbanie o to. aby przetrwać zimę. Jest to szczególnie ważne u niemowląt i małych dzieci. ciało jest podatne na wpływy zewnętrzne i wówczas wiatr.66 wy i odpowiednie zestawianie produktów. lodów i zimnych napojów. Nasze postępowanie powinno być nacechowane rozsądkiem wynikającym z obserwacji przyrody. W okresie zimy głodówki są niedopuszczalne. ponieważ najczęściej przenoszone są z zupełnie innych realiów klimatycznych. surówek. owoców i zimnych kąpieli wilgoci i chłodu. co dzieje się w przyrodzie. aby skuteczniej chronić zdrowie. Potrafi świadomie reagować na potrzeby i znaki dawane przez organizm. to smak słony (fasola. Klimaty Przyczyną wielu chorób są czynniki zewnętrzne utożsamiane z pięcioma porami roku. Jest to pojęcie związane z systematyką ujętą w Pięciu Przemianach. gdy liście pojawiają się na drzewach. osłabieniom. ponieważ wiemy. wieprzowina ) jest do tego odpowiedni. ale stosuje się tam duże ilości przypraw i dodatków równoważących. wilgoć. lodów. upodobań i preferencji. a zapewnić sobie pokarm ciepły i wzmacniający. Zima. świeże i zielone warzywa i ograniczamy spożywanie mięsa. Należy sceptycznie podchodzić do reklam nowych metod i stylów żywienia i życia. wieprzowina i ryby. Nie oznacza to objadania się owocami. by nie przegrzać organizmu. w jaki sposób warunki zewnętrzne mogą oddziaływać na nasz organizm. Gdy jesienią drzewa gubią liście i głęboko gromadzą esencję. Zimną porą dobieramy ubiór stosownie do temperatury otoczenia. lecz gromadzenie. niedyspozycjom. by jesienią i zimą organizm był odpowiednio silny i sprawny. Istnienie pór roku uświadamia nam. Stopniowo wprowadzamy pożywienie o naturze odświeżającej. W żadnym wypadku nie należy wówczas podawać smaku kwaśnego i gorzkiego zimnego. by nie wychłodzić ciała. ryby. Umiemy zapobiegać chorobom. zwanymi klimatami. czynimy nasze ciało odpowiednio silnym. W upalne dni ubieramy się lekko i przewiewnie. dzięki którym potrawy są łatwo strawne. w okresie późnej jesieni i zimy pojawią się kłopoty ze zdrowiem. Okres wiosny. która jest okresem niezrównoważonym energetycznie (nadmiar jin). Zapobiega nadmiernemu poceniu się. Jeśli nasze ciało wymaga ochłodzenia i nawilżenia wewnętrznego. Dla zwolenników corocznych oczyszczających głodówek wiosna jest jedynym dopuszczalnym okresem. Zdrowy człowiek dobrze znosi wszelkie niedogodności klimatu. Jesień nie jest odpowiednią porą do głodówek. możemy wprowadzić również w nasze życie cykliczność zachowań. Gdy postępujemy z zasadą Pięciu Przemian. Smak słony bez zachowania właściwych proporcji z innymi smakami niszczy nasz organizm. Jesienią należy koniecznie pozbyć się nagromadzonych podczas lata nadmiarem zimnych napojów. wymaga od nas bardzo wyciszonego i spokojnego zachowania oraz zabezpieczenia przed utratą ciepła. również i my powinniśmy zrezygnować z pożywienia ochładzającego i surowego. W krajach o gorącym klimacie podstawą wyżywienia jest fasola. przyrodniczych i żywieniowych. soja. Na dłuższą metę nowości te wykazują zgubny wpływ na nasz organizm. surówkami i sokami. Lato jest ważną porą roku dla naszego wzmacniania i nie oznacza ochładzania. suchość i zimno mogą przyczynić się do utraty równowagi w organizmie i wywołać choroby. że powinniśmy dostosowywać się do zmian w przyrodzie wprowadzając sezonowość w naszym odżywianiu. Obserwując zmieniające się pory roku i mając świadomość. 67 Gdy nie żyjemy w zgodzie z przyrodą. gdyż jest dzieckiem natury. Czynimy to odżywiając się pokarmem dającym nam ciepło i energię oraz chroniąc ciało odpowiednim okryciem. jak energia podporządkowuje sobie całe środowisko. jest najbardziej właściwy dla wszelkich zmian i oczyszczania. Gdy tego nie zrobimy. gorąco.

aby śledziona wytworzyła płyny wewnętrzne. zbyt ciepły ubiór i przegrzanie. Polecane są potrawy rozgrzewające. zmęczenia. Tym pożywieniem osłabiamy śledzionę. to ruch powietrza przy włączonym wentylatorze. ponieważ tylko ona ma możliwość nawilżenia organizmu od wewnątrz. szyi i głowy. Wiatr dotyka głównie górnej części ciała. Pragnienie powinno się gasić napojami ciepłymi. a w połączeniu z zimnem i wiatrem może wywołać reumatyzm. Dla ciężko pracujących zalecane są chłodne napoje gorzkie (kawa naturalna i zbożowa). suchością. surowe. czujemy się bardziej spragnieni.68 Wiatr Wiatr jako czynnik zewnętrzny dotyka wątroby i związany jest z wiosną (element Drzewa). Wilgoć to nie tylko charakter klimatu. wspaniale poprawia samopoczucie i odpręża. stosować z umiarem produkty zimne. Polecana jest osobom zdrowym. gdy łączy się z pożywieniem o naturze zimnej i wilgotnej (cukier. zapalenie spojówek. wilgotne. nie jeść lodów i zbyt dużo owoców. przeciąg w mieszkaniu. gdyż nadmiernie wysusza organizm. Objawy te związane są zawsze ze słabością wątroby i zaistnieją jedynie wówczas. tzn. kwaśne i słone. głównie o smaku gorzkim. z dodatkiem smaku gorzkiego i ostrego. powinny korzystać z sauny z wielką ostrożnością. Smak gorzki ochrania serce i wzmacnia śledzionę pozwalając na właściwą produkcję płynów wewnętrznych. Jako czynnik zewnętrzny dotyka głównie śledziony i płuc. gdyż nie pozwalamy. które dotyka naszego ciała. W naszym klimacie gorąco lata jest umiarkowane. mleko. Skoro wzrosło jang. gorącem. by w upalne dni nie pić zimnych napojów. Osoby wychłodzone. ale także wilgoć mieszkania. pobudza krążenie i zwiększa metabolizm. Pijąc zimne napoje osłabiamy śledzionę i jednocześnie wysuszamy organizm. Gorąco zewnętrzne to również sauna. Te same uwagi dotyczą gorących kąpieli. Spożywanie takich produktów wywołuje zmęczenie. Herbata czarna i zielona nie jest zalecana. jak je przeżyć bez osłabień. ale mimo to należy posiadać wiedzę. W obu przypadkach może zaistnieć sytuacja. gdy w organizmie nie ma równowagi i brak jest czi. Wiatr jako wpływ zewnętrzny działa na organizm ekspansywnie. Należy przestrzegać zasady. Gdy pijemy zimne napoje. nadmierne pragnienie. ale również saunę. nie oznacza jednak jedynie upalnego lata. wywołując jej bóle. Nadmierne ochładzanie organizmu w upalne dni jest przyczyną większości chorób krajów wysoko rozwiniętych. Picie zimnych napojów nigdy nie uchroni nas przed utratą wilgoci i pragnieniem. W organizmie powinna być zachowana równowaga jin-jang. Dlaczego nie można ugasić pragnienia zimnymi napojami? Gorąco zewnętrzne. ale także podmuch powietrza przy jeździe samochodem z otwartym oknem. klatki piersiowej. przykurczę mięśni i przeziębienia. Wpływ jest szczególnie ostry. bo tylko ona produkuje 69 całą potrzebną wewnętrzną wilgoć. Wyżej wymienione produkty powinniśmy spożywać z ogromnym umiarem.wilgocią. opuchlizny i bóle głowy. gorącą kąpiel. Długotrwałe działania wilgoci może być przyczyną gruźlicy i innych chorób płuc. Dawniej dla ochrony przed udarem słonecznym żniwiarzom podawano napary i nalewki z bylicy (piołunu) oraz kwaśne mleko. agresywne. zimnem. nerki i serce. malarii. z tak zwanym gorącem wewnętrznym. które są wewnętrznie bardzo niezrównoważone (niedobór jang). Wilgoć Wilgoć jako klimat należy do późnego lata. Często połączony jest z innymi czynnikami zewnętrznym . jemy lody lub owoce. wysuszeni oraz silniej się pocimy. Wiatr to nie tylko zjawisko klimatyczne. Gorąco Gorąco dotyka w pierwszej kolejności serca i związane jest z latem (element Ognia). podrażnienie skóry. odżywiające się wyłącznie potrawami jin. silne pocenie się. pocenia się i nadmiernego pragnienia. owoce). podobnie osoby nadmiernie pobudliwe. przeszywająco i drażniąco. również powinno wzrosnąć nasze wewnętrzne jin. . która będzie niekorzystna dla serca i układu krążenia. Jednakże wzrost jin jest w całości zależny od sprawności śledziony. gorącymi. Może być to gotowana kawa zbożowa lub naturalna. W ochronie przed wilgocią należy właściwie się odżywiać.

Człowiek popada w depresję. a 22 grudzień to środek zimy (nerki). W naszym klimacie suchość dotyka ludzi bardzo rzadko. ciało zastyga. Wówczas łatwo ulegamy chorobom i stresom. Zimno Zimno to klimat należący do zimy i dotyka zawsze nerek. a nerek zimą. Wiosną wzmacniamy wątrobę elementem Drzewa oraz elementem Wody i Ziemi. Wiemy. Należy jednak pamiętać. Kalendarz aktywności naszych narządów Aktywność poszczególnych narządów w organizmie w czasie całego roku zmienia się cyklicznie. tłustymi o smaku słodkim (ale nie cukrem). podobnie jak zmieniają się pory roku (patrz rys. gdyż nie zrównoważymy nadmiernej zewnętrznej suchości. Żołądek i śledziona uaktywniają się późnym latem. W kalendarzu aktywności naszych narządów późne lato to tak zwane Centrum i pojawia 71 się jako 18-dniowe okresy oddzielające każdą z pór roku. surówek i zimnych napojów. Okresy te powinny przypadać w czasie ich największej aktywności. Zimno spowalnia metabolizm. a nie Wody. 22 czerwiec to środek lata (serce). 12. krążenie krwi. Kalendarz aktywności narządów Każda pora roku trwa 72 dni. mięśnie twardnieją i kurczą się. Jednakże suchości często doświadczamy w mieszkaniach w okresie zimowym. Należy'wówczas bezwzględnie zrezygnować z owoców.70 Suchość Suchość jako klimat należy do jesieni. a zatem jin bierze górę i rozprzestrzenia się po całym ciele. że powietrze o temperaturze poniżej 00 C praktycznie nie zawiera wilgoci. serca latem. 12). Ognia i Ziemi. Przed zimnem chronimy się odpowiednim ubiorem i pożywieniem. Pomiędzy nimi jest zawsze 18 dni późnego lata (śledziona). Aktywność wątroby ujawnia się wiosną. Ważne jest. Staramy się. głównie prawej. płuc jesienią. Latem wzmacniamy serce stosując właśnie element Wody z dodatkiem elementu Drzewa. Jesienią wzmacniamy płuca stosując element Metalu. Przy częstym wietrzeniu mieszkania powinniśmy kontrolować i równoważyć wilgotność powietrza. Rys. a środek jej przypada na przesilenia słoneczne: 22 marzec to środek wiosny (wątroba). . Jest to objaw typowy dla rejonów pustynnych. 22 wrzesień to środek jesieni (płuca). Zbyt długie działanie zimna wyczerpuje nasze jang. by było ono ciepłe i rozgrzewające. że zimą nerki wzmacniamy pożywieniem z elementu Ognia i Ziemi. szczególnie w czasie mroźnych zim. Kalendarz pomaga nam określić optymalny czas dla wzmacniania narządów. otępienie i marazm. Jako czynnik atakuje płuca wywołując suchy kaszel. które równoważy i wzmacnia pozostałe pory roku. by w tym okresie odżywiać się potrawami ciepłymi. Okresy te charakteryzują się wzmożoną aktywnością śledziony i żołądka.

Jest to emocja silnie jang. wrogość. Pozytywne cechy elementu Drzewa to pracowitość. Nie jest realne. aktywny. istniejącymi w danym elemencie. powodująca ruch energii w górę i wypalająca płyny wewnętrzne. czyli o niedoborze jin. by wszystkie nasze zachowania były zgodne na przykład z wzorcem Drzewa lub' Wody. Element Ognia (serce) uzyskuje wzrost siły i władzy w okresie letnim. agresja i tolerancja. tzw. na której wykorzystuje się wszystkie elementy życia. gdy 73 jesteśmy żywiołem Drzewa i dominują w nas cechy charakterystyczne dla tego elementu. jego właściwa jakość daje przebudzenie. Negatywne cechy tego elementu to agresja. Źle jest jednak. 12). Dzięki temu może w ciągu całego swego życia dokonywać przeobrażeń potrzebnych dla swej duchowej ewolucji. mądrość. Człowiek działający pod wpływem gniewu jest bardzo niezrównoważony. to droga Tao. podnieca. Możemy również łagodzić negatywne emocje pozytywnymi. Gniew i agresję zamieniamy na cierpliwość i tolerancję. procesy. gdy któraś z emocji zdominuje nasz umysł i wpływać będzie destrukcyjnie na konkretny narząd. Na przykład. przedstawia nam przyczynę ich powstawania i sposób na neutralizację ich 1 wyciszenie.niezdecydowanie. nieobliczalność. niezależność.72 Ujawnienie się dolegliwości któregoś z narządów w okresie jego aktywności świadczy o braku równowagi jin-jang w tym organie. a w następstwie na cały organizm. kierowanie. nieumiejętność dzielenia się z drugą osobą. Przy braku jang (zimno) . 6). Przy braku jin w wątrobie {ogień) cechą charakterystyczną naszego zachowania jest wybuchowość. nietolerancja. bystrość. agresja. nerwowość. żal i otwartość. . działanie. należy świadomie poprzez samodyscyplinę wprowadzić do swojego zachowania cechy przynależne do żywiołu Metalu. emocje zarówno w przyrodzie. która równoważy wszystkie cyklicznie zmieniające się energie. poleganie tylko na sobie. organizowanie. Element Drzewa (wątroba) to aktywność. aby nabierać mocy i wzbogacać się. pewność siebie. ruch. fanatyzm. jak i w organizmie człowieka. Jest to Woda (zima) i Ogień (lato) oraz Drzewo (wiosna) i Metal (jesień). strach i odwaga. nadmierna pobłażliwość. zawziętość. Ziemia (późne lato) jest osią. Emocje Każdy człowiek rodzi się z pewnym kodem zachowań. daje uczucie mocy i siły. drażliwość. Taka świadoma praca nad sobą to autentyczna kreacja swego istnienia. pragnienie przeobrażeń i zmian. Brak tolerancji i gniew równoważymy wówczas altruizmem i współczuciem. Ogień jest ciepły. Jego siły budzą się wiosną. „ Emocje typowe dla elementu Drzewa równoważymy emocjami Metalu i Ziemi. konfliktowość. W układzie wszystkich elementów istnieją dwie pary biegunowo równoważących się żywiołów {patrz rys. słońce i deszcz. Emocje charakterystyczne dla danych żywiołów przepływają przez nasze życie jak dzień i noc. intuicję i współczucie. które wzajemnie na siebie oddziały wuja. aby móc decydować 0 swoim zdrowiu i jakości swego życia. niemożliwość właściwego osądu. tolerancja. Życie i współistnienie nie byłoby wtedy możliwe. Charakterystyczne cechy tej osobowości to spryt. umiejętność rozwiązywania problemów. żywiołowość. tyrania. wypełnia nas. płacz i śmiech. matrycą skłonności emocjonalnych. gniew. należy zawsze analizować i pomagać sobie zależnościami układu kontrolnego {patrz rys. przynależnych danemu żywiołowi. Typową emocją związaną z wątrobą jest gniew. zdecydowanie. a są to radość i smutek. Należy być świadomym swych skłonności oraz charakteru swej osobowości. W każdym z nas dominuje jeden żywioł podtrzymywany przez wszystkie pozostałe. Zasada Pięciu Przemian dostarcza nam konkretnej wiedzy o istniejących i przemijających w nas rodzajach emocji. W przypadku rozpatrywania cech charakterystycznych dla ludzkich zachowań. Zależy to jednak od jego woli i determinacji.

staramy się równoważyć cechami elementu Wody i Drzewa. co niepotrzebne. nienasycenie. Należy pamiętać. akceptacja. jak i psychicznej. Przy stanie niedoboru jin w sercu (ogień) cechą charakterystyczną jest beztroska. obsesyjne myślenie i zamartwianie się. jest naszą matką. Jest to zwłaszcza charakterystyczne w sylwetce człowieka smutnego.milczenie. gadatliwość.apatią. określa nasz miejsce tu i teraz w życiu. Aby Metal stał się bardziej giętki i elastyczny powinien być podgrzewany cechami Ognia i neutralizowany cechami Drzewa. co słuszne. Nadaktywność Ziemi to nachalność. Właściwa jakość Ziemi zapewnia umiejętność koncentracji i skupienia. łagodzi konflikty. odpowiedzialność. wówczas nasz organizm jest bardzo zrównoważony i wyciszony. współczucie. Charakterystyczną emocją Ziemi jest nadmierne. posępność i kapryśność. a co nie. umysł to serce. precyzyjność. Dla zaistnienia pozytywnych cech Ognia konieczny jest spokój ducha (podświadomość) i jasność umysłu. Wtedy nasz umysł nie ma możliwości koncentracji i odprężania się.74 Typową emocją jang związaną z sercem jest radość. opanowanie i życzliwość. chroni. karmi. działają i myślą ściśle według uznanych norm i zasad. współczucie. stwarza przyjazne środowisko. zamartwianie. niewzruszenie i dogmatyzm. Natomiast radość doświadczająca nas zbyt często i zbyt długo. jak i pozytywne. towarzyskość. przewrażliwienie. z naturalnego stanu umysłu i jest niezależna od warunków zewnętrznych. Ziemia daje nam poczucie stabilizacji i równowagi zarówno fizycznej. zarówno negatywne. u których nie ma równowagi w elemencie Ziemi przejawiają cechy konformistyczne. nierozpamiętywania przeszłości i przyszłości. Pozytywne cechy Metalu to skrupulatność.. a brak jang (zimno) . daje poczucie bezpieczeństwa. obojętnością. kiedy jest wszystko dojrzałe i spełnione. dyscyplina. Negatywne cechy tego elementu to nadmierny perfekcjonizm. obojętność. wywołując zmęczenie i przygarbienie. optymizm. Uzyskamy to jedynie dzięki właściwie zrównoważonej świadomości. uprzedzenia. poświęcenie. Przy stanie niedoboru jang (zimno) . zarówno negatywne jak i pozytywne. infantylny śmiech. że podświadomość to wątroba. umiejętność odrzucania. entuzjazm. Negatywne cechy tego elementu to sentymentalizm. niszczy serce i ciało. podniecenie. rozwaga. chandry. histeria. opanowanie. czujność. oschłością. Atakuje płuca powodując ruch energii w dół. czyli czystość serca. niepokój. co jest dobre. gadatliwość. Taki stan umysłu blokuje ruch energii i niszczy śledzionę. schludność. Dominujące cechy Ziemi. ma skłonności do osądzania innych i krytycyzmu. Osoby. Brak jang w tym elemencie (zimno) to niepewność. kapryśność i zamartwianie się. Jeżeli wypływa z wnętrza. apatia. są zamknięte na nowe i nie akceptują zmian. rodzi. kiedy jest czas skupienia i odrębności. zagubienie. śmiech. Element Metalu (płuca) swoją kulminację ma w okresie jesieni. 75 Pozytywne cechy Ziemi to opiekuńczość. a co złe. Pozytywne cechy Ognia to charyzma. zatroskanie. wtrącanie się. zależna ściśle od sytuacji zewnętrznych.a świadomość to śledziona. Niedobór jin w Metalu {ogień) charakteryzuje się surowością. . Negatywne cechy tego elementu to nadopiekuńczość. ale głównie poprzez wprowadzenie równowagi naszej świadomości. roztargnienie. to gromadzenie zapasów. Osoba o przewadze cech Metalu ma skłonności do ciągłego analizowania. należy równoważyć cechami elementu Wody i Metalu. lękliwość. Dominujące cechy Ognia. nadopiekuńczość i wtrącanie się. Emocją typową dla Metalu jest smutek. komunikatywność. Element Ziemi (śledziona) uzyskuje moc w okresie późnego lata. niechlujstwem i drobiazgowością. beztroska. Jesień to oddzielenie potrzebnego od tego. wzmacnia pozytywne cechy.

zielonego. sarkazm i podejrzliwość. to nasza siła i wola. podatność na lęki i fobie.Metal (płuca) to zdyscyplinowanie. Właściwe wypełnienie kolorami czakramów dolnych (czerwony. Pozytywne cechy Wody to rozsądek.Ogień (serce) to namiętność. Główną niszczącą emocją tego elementu jest strach (jin). Generalnie nie zdajemy sobie sprawy. wybuchowość. pomarańczowego. brak taktu. nadmierna podatność na stresy. a długo trwający jest przyczyną depresji. żółty) powoduje automatycznie właściwe wypełnienie odpowiednimi kolorami czakramów górnych (zielony.Woda (nerki) to wola. chciwością i nadmierną brawurą. skromność i nieustraszoność. Nerki to nasze zakorzenienie i źródło sił życiowych. podejrzliwość. że ludzkie zachowania nie są stanami z wyboru. indygo i fiolet). tak. mówi również wiedza o czakramach ludzkiego ciała. krytycyzm. Nadmierna pobudliwość i agresja. żółty (Ziemia). zagubieni. Każdy z nich emanuje określony rodzaj promieniowania (energii). cynizm. niebieskiego. niebieski (Woda). Jesteśmy neurotyczni. stwarzamy optymalne warunki dla emocjonalnej strony naszej egzystencji. Na równowagę jin-jang w organizmie człowieka wpływają nie tylko smaki. gniew i cierpliwość . Ciało astralne stwarza odpowiednie dla siebie ciało mentalne (podświadomość). Niedobór jin w nerkach (ogień) charakteryzuje się nadmiernym ekscentryzmem. chaotyczni. że jest to normalne. obsesje i koncentracja .Ziemia (śledziona) to szczodrobliwość. nadmiernymi wymaganiami. Dobrze jest. To jest nasza świadomość. klimaty i emocje. nerwowość. Negatywne cechy tego elementu to chciwość. ale jesteśmy wobec samych siebie bezsilni. Wtedy dopiero zrozumiemy. Należy pamiętać: . co to znaczy dobre samopoczucie i satysfakcja z kreowania siebie. czerwonego. niespokojny sen. Element Wody to nasza samodzielna. to narządy dyktują pewne określone cechy osobowości. czyli Nadświadomością. 77 Odżywiając się właściwie. Dopiero ono ma możliwość kontaktu z naszym Wyższym Ja. Brak jang (zimno) to silna depresja.Drzewo (wątroba) to determinacja. smutek i altruizm . strach i nieustraszoność. że nasza fizyczność ma odpowiednik w ciele astralnym (emocje). odizolowanie. ponieważ takie mamy charaktery lub że sytuacja zewnętrzna jest tego przyczyną. . Kolory W regule Pięciu Przemian występują związane z żywiołami odpowiednie kolory: czerwony (Ogień). zwłaszcza u dzieci. aby każdy narząd mógł prawidłowo funkcjonować. fobie. pomarańczowy. znerwicowani. sądząc jednocześnie. niebieski. O tym. pobudzając lub działając równoważące Lekceważenie znaczenia kolorów w naszym życiu przyczynia się do pogorszenia naszego stanu równowagi. jak istotna jest gra kolorów w naszym życiu. Często wcale nie chcemy tak się zachowywać. gdy twórcze siły i zdolności Wody połączymy z otwartością i ekspresją Ognia oraz ze współczuciem i łagodnością Ziemi. które bezpośrednio wpływa na krążącą w nas energię życiową osłabiając ją. biały (Metal). zielony (Drzewo). skąpstwo i pesymizm. jaką reprezentujemy osobowość i czy nasze zachowania są prawidłowe.76 Element Wody (nerki) dominuje w okresie zimy. żółtego. można zniwelować po niedługim czasie prawidłowym żywieniem. Czakramy to wiry energetyczne podstawowych siedmiu kolorów. ściąga energię w dół. indygo i fioletowego. nasilania się dolegliwości oraz problemów emocjonalnych. Pamiętajmy. depresje. infantylny śmiech i radość . twórcza praca. Pragnę przypomnieć. to chęć poznawania siebie i świata. myśli samobójcze. zły. ciekawość. rozumność. ale również kolory.

. a jego energia przyczynia się do uzyskania właściwej świadomości. Obecna kakofonia kolorów pościeli nie likwiduje tego problemu. to jedyna właściwa forma dla ducha. który swą energią wpłynie na pracę śledziony i żołądka. niebieski. Niezrównoważenie emocjonalne u dzieci. poprzez naszą fizyczność. Przy ogniu wątroby czy serca kolory zimne (biały. Kolor ten po chwilowej uldze spowoduje jeszcze większe rozregulowanie organizmu i pobudliwość. a nadmiar zielem niszczy element Ognia. Nie może być inaczej. a w naszym klimacie bardzo szkodliwa.78 Jaka jest więc droga do duchowości? Tylko jedna. lecz wychłodzeniem i niedoborem jang (złe funkcjonowanie śledziony). Doświadczanie przeżyć z pogranicza. Są to kolory. a tym samym z braku równowagi w elemencie Ziemi i Ognia. aby się nauczyć właśnie fizyczności z całym dla niej szacunkiem i radością a reszta przyjdzie sama. serca i płuc. po którym następuje pogorszenie stanu zdrowia. skoro od niemowlęctwa nosimy białą bieliznę i śpimy w białej pościeli. Kontakt z duchowością to lekki podmuch wiatru. A zatem wszystkie kolory zimne (biały. młodzieży i dorosłych jest zawsze efektem stanu ognia w organizmie i nadmiaru czerwieni. jest jeszcze jednym dowodem na to. że nadmierna pobudliwość i agresja dzieci. a więc chroni i zapewnia element jin narządów i organizmu. Dzięki czerwieni możemy zlikwidować wychłodzenie. co jest bardzo modne i ogólnie praktykowane. a więc nie ochładzają ciała. Energia tego koloru to energia naszego fizycznego życia. Czerwień jest kolorem elementu Ognia. ale tylko na krótki czas. Błędem jest również sądzenie. Jedynie właściwa fizyczność i zakorzenienie w Ziemi da nam odpowiednią świadomość i przyzwolenie na kontakt z duchowością. Według zasady Pięciu Przemian podstawowymi i najważniejszymi kolorami w życiu człowieka są czerwień (Ogień) i żółty (Ziemia). Zieleń roślin jest nam potrzebna jedynie latem dla zrównoważenia jang słońca. Stan ognia w organizmie dotyka głównie osób dorosłych i dla nich najodpowiedniejszym kolorem jest żółty. Zimą zieleń w domach jest niepotrzebna. że człowiekowi brak pokory i że nie potrafi wyciągać wniosków z historii. młodzieży i dorosłych wynika bowiem właśnie z niedoboru czerwieni i żółtego. zielony) będą pogłębiały niezrównoważenie organizmu. zielony i różowy. a jedynymi spotykanymi tam kolorami są niebieski. a nie wichura. Jej energia zapewnia właściwe krążenie krwi oraz element jang każdemu narządowi. zwiększyć odporność organizmu na czynniki zewnętrzne oraz osiągnąć równowagę umysłową. Metalu i Wody. Życie jest nam dane. Problem ten dotyka głównie wątroby. Energia tego koloru ma wpływ na prawidłowe trawienie i przyswajanie oraz poziom płynów wewnętrznych. Przypomnę. Nasze przyzwyczajenia i styl życia przyczyniają się niestety do tego. ich nadmiar w najbliższym otoczeniu człowieka przyczynia się do utraty równowagi i obniżenia poziomu energii życiowej. że kolor zielony jest zbawienny przy tego typu problemach. które tak skwapliwie są określane mianem doświadczeń duchowych. że w naszym klimacie stan ognia w organizmie nie jest spowodowany przegrzaniem lub nadmiarem czerwieni. Ziemi. zieleń i niebieski są kolorami zimnymi. Biel. Niesłuszne jest zatem sądzenie. granatowy. jest albo kroczeniem po niewłaściwej ścieżce. że ogromna większość ludzi ma stały niedobór energii koloru czerwonego i żółtego. Pomieszczenia w przedszkolach. a więc wszystkich procesów fizjologicznych i regeneracyjnych oraz na stan naszej równowagi emocjonalnej. osłabienie. Oba wyżej wymienione kolory są kolorami ciepłymi. Żółty to kolor elementu Ziemi. Jest to bardzo typowe wychłodzenie. szkołach. niebieski. Pójście na skróty. Nadmiar niebie- 79 skiego wywołuje poważne dolegliwości w elemencie Wody i Ognia. czarny. szpitalach są również białe. biurach. Kolor czerwony jest nieodpowiedni dla osób z tak zwanym fałszywym nadmiarem jang (ogień). Nadmiar bieli powoduje rozregulowanie elementu Ognia i Metalu. których energia wpływa na odpowiednią jakość naszej fizyczności. albo czystą iluzją. przyczyniając się tym samym do uzyskania równowagi jin-jang (płyny wewnętrzne) oraz wyciszenia emocjonalnego. zielony) dają ukojenie. Kolor żółty to najbardziej neutralny ze wszystkich kolorów. czyli zrównoważenia emocjonalnego. a jednocześnie szalenie niebezpieczne.

wymaga rozsądku i umiaru. Zarówno czerwony. Dzięki czerwieni zapewniamy sobie również spokojny i głęboki sen.Kolory nadmiar nadmiar wiatru zielonego Serce (Ogień) nadmierna nadmiar wesołość gorzkiego i radość uzależniona warunkami zewnętrzn. aby zastosowali najpierw kolor żółty.zewo) Czynności nadużywanie oczu (telewizja. Jak każdy nadmiar. a po pewnym czasie. zawałach i otyłości. których energia będzie wspierać organizm przy takich chorobach i dolegliwościach jak astma. alergia. wprowadzali dodatkowo kolor czerwony. nie oznacza to wcale. podatności na stres i złe wpływy zewnętrzne. grypa. {Ziemia) Płuca {Metal) Nerki (Woda) leżenie stanie zmartwienie nadmiar nadmiar nadmiar i natrętne słodkiego wilgoci żółtego myśli smutek. są niezbędnymi kolorami. nerek. Uważam. to jest czerwieni i żółtego. a więc agresji i niezrównoważenia. żołądka. Uzyskamy aspekt jin naszej egzystencji. że osiągniemy bardzo ważny moment tak zwanego zakorzenienia się i połączenia z ziemią. Kolor żółty daje również odczucie ciepła i zrównoważenia emocjonalnego. w czerwonej pościeli i w czerwonym pokoju. czyli purpurowo-siny. Nie popadajmy w skrajności i fanatyzm. Ruch . Dotyczy to zarówno ochrony przed ludźmi.80 Skąd wziął się u nas wstyd. abyśmy ubierali się na czerwo- 81 no. czyli Duchowością. nadmiar nadmiar gorąca czerwonego Śledziona siedzenie. strach. nadmiar nadmiar nadmiar obawy słonego zimna niebieskiego Szkodliwe nadmiary czynników zewnętrznych dotykają głównie osób z niedoborem jang (energii i ciepła). książki) nadmierna ekspresja. Poprawia samopoczucie i pomaga w twórczej pracy. mimo że organizm ich nie funkcjonuje prawidłowo. Czerwień chroni nas przed wpływem złych czynników (złej energii z zewnątrz). Czerwony kolor bielizny ochroni nas przed jesiennymi i zimowymi chłodami. jest kolor bakłażanów. gadatliwość i aktywność Emocje gniew. Stosowanie kolorów. Radzę osobom otyłym. choroby płuc. Może powinniśmy pokłonić się tym kolorom i w pełni uznać ich wagę i rolę w naszym życiu. a aspek- . W naszym organizmie powinna istnieć równowaga pomiędzy aspektem jin naszego życia . spali w czerwonej piżamie. będzie dla nas szkodliwy. spowoduje. czyli Ziemskość. Mimo że czerwień i żółty są kolorami naszego życia i energii. Dzięki czerwieni dokona się w nas przebudzenie i zmiana świadomości oraz otwarcie na wszelkie doznania duchowe. na czerwonym obrusie i pracowali w czerwonym biurze. podobnie jak pozostałych czynników mających wpływ na naszą równowagę. żal nadmiar nadmiar nadmiar ostrego suchobiałego ści stres. Wypełnienie się energią podstawowych dla nas kolorów. że niedobór energii kojoru czerwonego jest podłożem głębokich i poważnych problemów związanych z zachowaniem dzieci i młodzieży. wyciszy emocje i poprawi samopoczucie. którego nadmiar podobno nie szkodzi. frustracja Smaki nadmiar kwaśnego Klima. wątroby. zwiększy naszą odporność. niechęć do koloru czerwonego i żółtego? Czyżby czerwień kojarzyła się nam tylko z piekłem? Przecież czerwień to kolor życia. stałe uczucie zimna. przeziębienie. a żółty to kolor słońca. jedli śniadanie w czerwonej kuchni. Ubierając dziecko w czerwoną piżamę i kładąc do czerwonej pościeli chronimy je przed koszmarnymi snami. Jedynym kolorem uniwersalnym. które doświadczają uczucia stałego gorąca. jak i żółty.aktywność fizyczna Ruch jest niezbędnym elementem naszego życia.czyli odpoczynkiem. w miarę równoważenia. medytacją i snem. co pozwoli na równowagę z aspektem jang. jelit. kolor naszej krwi. lęk. Tabela 4. jak i przed miejscami o złej wibracji. również nadmiar jakiegoś koloru. Niszczące nadmiary Narząd Wątroba (Dr.

co z kolei może wywrzeć ujemny wpływ na inne narządy wewnętrzne. Dla naszego zdrowia muszą istnieć warunki do przepływu energii nie tylko w kanale centralnym. Ujawniają się wówczas zaburzenia trawienne. Każdy żywy organizm ma zakodowaną potrzebę ruchu. powinna nas cechować większa spontaniczność i radość ze sprawności fizycznej niezależnie od wieku. Potrzebny jest nam odpoczynek i sen do odbudowy substancji i regeneracji naszego ciała. tłuste ciasta z kremem oraz ochładzających. Wszystkie problemy związane z ciałem wywołują zaburzenia emocjonalne. Ruch jest tak dalece pozytywnym elementem naszego życia.82 tem jang . choroby krążenia). Istnieje ścisła zależność między jakością narządów i sprawnością mięśni. Tworzy się w ten sposób tzw. Aktywność fizyczna wpływa zawsze korzystnie na ruch energii w naszym ciele i poprawia przemianę materii. Może nawet dojść do zmian postawy. Z kolei od właściwego krążenia energii w kanale centralnym zależy jakość ochronnej energii zewnętrznej weiczi. otyłość. odprężać zarówno umysł. Osoby mało aktywne fizycznie powinny unikać pokarmów skondensowanych. Swobodny ruch energii możliwy jest tylko w stanie równowagi umysłu i ciała. Aby tę równowagę osiągnąć. Bardzo pomocne są w tym ćwiczenia izometryczne połączone z relaksem. Nie możemy niszczyć organizmu nadmierną pracą i wysiłkiem'fizycznym. jak i ciało. a nawet zmiany w psychice. aktywnością i pracą. są o wiele zdrowsze od tych. Aktywność ruchowa i gimnastyka pozwalają na zachowanie właściwej postawy a przede wszystkim prostego kręgosłupa. poprawiamy jakość naszych mięśni. Prawidłowa postawa i głęboki oddech umożliwiają właściwe krążenie naszej energii życiowej w kanale centralnym. głębokiego oddychania całymi płucami. hormonalne. Nie powinniśmy tego tłumić. 83 Ruch zalecany jest jako jeden z elementów kuracji przy wielu chorobach (cukrzyca. że nawet osoby odżywiające się niewłaściwie. ale nie wykazują żadnej aktywności ruchowej. takich jak orzechy. pustkę taoistyczną umożliwiającą swobodne krążenie energii życia w organizmie. którzy odżywiają się podobnie. szczególnie przy katarze siennym oraz mukowiscydozie. . Poprzez ruch i prawidłowe oddychanie dostarczamy ciału energię życia (czi) oraz tlen. reumatyzm.radością. Gimnastyka jest bardzo pomocna przy alergiach. musimy nauczyć się rozluźniać. Wyprostowany kręgosłup daje możliwość prawidłowego. Źle pracujący mięsień lub grupa mięśni powoduje zaburzenia w całym organizmie i odwrotnie .słaby narząd wywołuje napięcia i przykurczę w odpowiadających mu mięśniach. odżywcze. ale aktywne fizycznie. nasiona. ale w całym ciele.

13. Emocje mają ogromny wpływ na pracę żołądka i śledziony. Gdy działanie zimna jest długie. powoduje skurcze mięśni. Poziom jang naszego ciała nie wystarcza wtedy do zrównoważenia nadmiaru jin. uszkodzone mogą zostać serce. Stan taki może być przyczyną poważnych zakłóceń funkcjonowania organizmu. zmartwienia) . kaszel. Nadmiar jin w organizmie (wpływ zimna z zewnątrz) Typowym rezultatem wychłodzenia jest przeziębienie. śledziona i nerki. wywołują zastój energii i obniżenie ciepłoty. spowalnia metabolizm i krążenie. Gdy oddziaływanie to jest krótkotrwałe. stres. Pomocne w tym będzie również pożywienie o naturze jang. 13). 14.brak ruchu . smutek. czyli ciepłe rozgrzewające. zimny deszcz i wiatr) . Układ równowagi energii w organizmie Stan równowagi można zniszczyć poprzez: . Chcąc zlikwidować nadmiar jin w organizmie. 15. Niedobór jang w organizmie (emocje jin) Emocje jin niszczą jang naszego organizmu (patrz rys. ból głowy i grypa. Pod wpływem długotrwałego oddziaływania tych negatywnych emocji czujemy silne osłabienie i chłód. żołądek. dreszcze i silnie odczucie chłodu.klimat (niska temperatura otoczenia. obawy i lęki. gdy dominuje jin nad jang. równowaga jin-jang wraca szybko do normy. Gdy stan ten pogłębia się. które odpowiadają za produkcję esencji i płynów odżywczych. żal. należy ciało rozgrzewać odpowiednim pożywieniem. Równowaga jin-jang w organizmie to równowaga zimna (jin) i ciepła (jang) (patrz rys. jin jang Rys. stres.emocje jin (strach. NIEDOBORY I NADMIARY ENERGII W ORGANIZMIE Kiedy jest nam zimno? Uczucie zimna występuje wtedy. 14). jin jang Rys. 15). W sytuacji nadmiaru emocji należy odciąć się od źródła negatywnych bodźców. Są to zmartwienia. ale i jin (płyny odżywcze i esencję). napojami i chronić ciepłym okryciem.nieodpowiednie pożywienie. Proces ten niszczy nie tylko jang. jin jang . wnika w głąb ciała Rys. Nadmiar zimna otoczenia (patrz rys. które dotyka nasze ciało. obawy.84 85 niszcząc narządy.

biegunka. 87 Nadmiar pożywienia o naturze zimnej i wilgotnej przyczynia się do wychłodzenia organizmu. nadmierna radość) . bóle głowy. 16. rozgrzewające. nerwowość lub apatia.klimat (wysoka temperatura otoczenia) . starając się. tworzą się zastoje.86 Jak wiadomo. jin jang Rys. Gdy dotyka nas gorąco otoczenia (patrz rys. 17. poparzenia. Wtedy zmniejsza się wydolność fizyczna. gdy przy silnej penetracji zimna włącza się mechanizm obronny w postaci gorączki. zabezpieczamy się odpowiednim ubiorem. bóle mięśni. gotowane. nienawiść. a wprowadzić w to miejsce rozgrzewające . Objawy występujące po spożyciu nadmiaru pokarmu o naturze jin to uczucie zimna. frustracja. Główną przyczynę powstawania chorób należy upatrywać właśnie w sytuacji. należy wyeliminować pożywienie wychładzające. Jang organizmu nie jest w stanie zrównoważyć rozprzestrzeniających się chłodu i wilgoci. Gorączka w ciągu dnia jest objawem zastoju pożywienia (niestrawność) lub ognia jakiegoś narządu. Przy długotrwałym bezruchu (patrz rys. zatory i obrzęki. zwracając uwagę.z dodatkiem przypraw i ziół. ogólne osłabienie. pożywieniem i napojami. ruch dostarcza ciepło organizmowi i związaną z tym energię. Czynniki. by zawierało wystarczającą ilość energii czi. W efekcie takiego odżywiania jego poziom się obniża. gdy dominuje jang nad jin. lin jang Rys. osłabienie ścięgien i wiązadeł.nieodpowiednie pożywienie. bóle brzucha. która jest objawem wychłodzenia organizmu. pojawia się wyłącznie wieczorem i w nocy. 16) spowalnia się metabolizm i słabnie krążenie. Kiedy jest nam gorąco? Uczucie gorąca występuje wtedy. Stan ten prowadzi poza innym skutkami do nadwagi. a wprowadzić potrawy ciepłe. czyli niedoczynności narządów i nagromadzenia wilgoci i śluzu. Niedobór jin i jang w organizmie (brak ruchu) W tej sytuacji należy wprowadzić zmianę trybu i stylu życia. ograniczyć pożywienie o naturze jin. Przy wpływie czynników dających odczucie zimna może dojść do sytuacji ekstremalnej. Warto jednak mieć na uwadze.emocje jang (agresja. które wywołują utratę równowagi jin-jang: . gdy pożywienie niszczy jang ciała i ochładza wszystkie narządy. a gdy jest to niemożliwe. Należy pamiętać. udaru termicznego. 18). Chcąc doprowadzić organizm do równowagi. 17). że gorączka. aby nasz kontakt z gorącem nie spowodował uszkodzeń ciała. np. występuje zanik mięśni. by ruch i gimnastyka stały się trwałym elementem naszego życia. . Nadmiar jin i niedobór jang (pożywienie ochładzające) Nieodpowiednie pożywienie wpływa w decydujący sposób na równowagę jin-jang w organizmie (patrz rys.nadmiar ruchu .

a to przyczynia się do niedoborów/m. który powstaje zawsze na skutek nadmiaru pożywienia o naturze zimnej i wilgotnej. Takie właśnie pożywienie niszczy żołądek. 20). Chcąc zlikwidować stan fałszywego gorąca należy zawsze wzmacniać żołądek. Jeśli taka sytuacja powtarza się zbyt często. odpoczynek. 19). Niedobór jin wywołany niedoborem jang. napar z mięty lub gorzka kawa zbożowa. czy jest w nim równowaga pomiędzy aspektem jin życia (sen. gdy znaleźliśmy się pod działaniem nadmiernej temperatury. należy ochłodzić ciało zimnymi okładami podając jednocześnie letnie. przyczyniając się do powstawania wielu schorzeń. 18. a także nieuzewnętrznione silne wzburzenie świadczą o złym funkcjonowaniu żołądka. jin jang Rys. relaks) a aspektem jang (praca. Nadmiar jang (nadmiar gorąca z zewnątrz) W przypadku. . która przechodzi w ogień wypalający nasze płyny wewnętrzne. np. Każdy powinien przeanalizować swój tryb życia i zastanowić się. stwarzając jednocześnie fałszywy nadmiar jang (ogień). należy zająć się wzmocnieniem narządów wewnętrznych. relaksu i snu. ruch. furia. lin jang Rys. Nadmiar jang i niedobór jin (nadmiar emocji jang) Emocje jang wywołują wybuch energii w organizmie (patrz rys. czyli jin. 20. Gdy rzadko doświadczamy takich emocji. śledziony i wątroby. Regeneracja i Rys. Brak odpoczynku i snu zawsze niszczy jin ciała (patrz rys. 21. śledzionę i nerki. chłodzące napoje. Agresja. Jest to nadmiar wywołany niedoborem jin (krwi i płynów wewnętrznych).88 89 odbudowa substancji krwi i ciała odbywa się wyłącznie w czasie wypoczynku. czyli fałszywy nadmiar jang (długotrwałe ochładzające pożywienie) Układ nadmiaru jang w organizmie (patrz rys. 19. aktywność). dobrze zjeść coś słodkiego lub pójść na spacer. 21) spowodowany nieodpowiednim pożywieniem nie wynika ze spożywania pokarmu silnie rozgrzewającego. śledzionę i nerki. a pierwszym i najważniejszym krokiem powinna być eliminacja pożywienia ochładzającego. Nadmiar jang i niedobór jin (nadmierna aktywność) jin jang Rys.

niedobór jin i jang . ogień i niedobór jin. 22.niedobór jang i krwi. Język blady to zawsze niedobór jang. . Wiedza w tym zakresie jest dużo szersza. Są to tylko przykłady diagnozowania. Język blady . czyli gorącu. Miejsca czerwone świadczą o niedoborze jin.90 91 Język wiotki to brak czi i jin. Kolor siny to zimno i zastój krwi.słaba śledziona. Język suchy . Język blady z białym nalotem to zimno. Strefy języka odpowiadające organom wewnętrznym Kolor czerwony języka to gorąco. wilgoć i zastój.wilgoć z gorącem (ogień). Język czerwony z żółtym nalotem . gdyż jego wygląd jest odzwierciedleniem stanu naszego organizmu.brak płynów i niedobór jin. Język spuchnięty i gruby to zimno i wilgoć. 22). poszarpany . JĘZYK W ocenie równowagi jin-jang w organizmie bardzo pomocna jest obserwacja naszego języka (patrz rys. Język pocięty. Głęboka bruzda wzdłuż przez środek . Rys.słaba śledziona.

by dziecko cierpiało. jest medycyną chorób i cierpienia. bliskość ziemi i rzeczy pochodzących z niej. Cała działalność lecznictwa i wszystkie akcje. co popularne. opieką i odpowiednią atmosferą. Może wówczas. że całej medycynie współczesnej brakuje energii koloru czerwonego i żółtego. że są tak nieznośne i agresywne? Mam wrażenie. a potem wspaniałomyślnie ratujemy mu życie? Dlaczego lekceważymy nasze podstawowe obowiązki wobec dzieci i młodzieży. kondycji. Siłą rzeczy i całkiem nieświadomie napędzana jest ową ener- . wyglądu. potrzebujemy pokory. jak mają karmić i wychowywać swoje dzieci. której synonimem jest prostota życia. z którego będziemy czerpać garściami namiętność i wszelkie inne doznania. Nie tylko bowiem jest sztuką usuwanie dolegliwości dzięki wspaniale rozwijającej się myśli technicznej. Tylko dorosły jest w stanie przekazać dziecku energię niezbędną do wykształcenia się jego ciała i duszy. Przyczyna jest prosta i oczywista. Jednocześnie nie organizujemy żadnych akcji napędzanych równie ogromną energią dla ochrony zdrowych. nie zawsze jest słuszne. tolerancyjna i nonkonformistyczna. Stałe przebywanie dziecka tylko w środowisku rówieśniczym ogranicza jego fizyczny i duchowy rozwój. Nie bójmy się wolności. że małe dziecko do właściwego wzrastania i kształtowania swej osobowości potrzebuje stale osoby dorosłej. Nie przeznaczamy tylu pieniędzy i czasu na uświadamianie przyszłym rodzicom. (cytat z nieznanego źródła) Chcąc kształtować swe własne piękno. które pozbawiają nas żywotności. lecz pełne prostoty. czyny charytatywne są nastawione wyłącznie na niesienie pomocy cierpiącym i ratowanie już chorych: niemowląt. nie tylko sztuką jest odkrywanie dzięki precyzyjnym urządzeniom coraz to nowych wirusów i fele- NASZE CHOROBY To. które w swój statut mają wpisane ochronę i ratowanie życia. samodecydowania i kreowania. Dlaczego więc najpierw pozwalamy.92 93 gią machina produkująca chorych i cierpiących. ale nie wzbogaca naszego życia ani nie chroni nas przed chorobami. zamienić szarość swej egzystencji na wspaniałą sztukę życia. młodzieży i młodych ludzi. Może dzięki niej stałaby się bardziej elastyczna. a nie medycyną zdrowia.fizycznym. Niepotrzebna jest nam natomiast czystość i asceza. abyśmy stali się samodzielni w sprawach dotyczących naszego samopoczucia. psychicznym i duchowym. Fizycy zajmujący się logiką kwantową mogliby coś na ten temat powiedzieć . Wszelkie instytucje i organizacje. Współczesna medycyna wspaniale chroni nas przed śmiercią. Nie skierowujemy swej energii na stwarzanie właściwych żłobków. dzieci. aby przemówił do nas głos naszego Wielkiego Ja. połączyłaby swoją dotychczasową wiedzę z wiedzą pozwalającą chronić ludzkie zdrowie we wszystkich jego aspektach . a zwłaszcza matkom. Dziecko potrzebuje dotykania i przytulania osoby dorosłej. Do tego jest potrzebne wyzwolenie z narzuconych nam dogmatów i stereotypów. Czas najwyższy. w końcowym efekcie przyczyniają się do zwiększania cierpienia i chorób. nie zawsze jest popularne. a to. przedszkoli. emocji. szkół. nie mówimy im. Są to ogromne energie wyzwalające się nawzajem. Może obudziłaby się w niej nuta samokrytycyzmu. co jest słuszne. ale bez wypierania się swych własnych darów i własnej wyjątkowości. chcąc podążyć za duchowością ludzi. zdrowia oraz problemach w relacji z bliskimi i przyjaciółmi. otoczonym szczególną troską. jak ogromną rolę musi spełnić kobieta w swym życiu zakładając rodzinę i decydując się na potomstwo. Dlaczego nie skierowujemy swej pasji i energii na uświadamianie ludziom najważniejszej prawdy. Pozwólmy. Potrzebna jest nam pokora. jednocześnie złorzecząc. aktywne życie. gdzie dzieci byłyby podmiotem chronionym.

Sztuką jest przede wszystkim znalezienie i usunięcie przyczyny. zgagi. Bardzo niebezpieczne jest usuwanie dolegliwości bez roz| poznania jej przyczyny. Choroby kręgosłupa to osłabienie i wychłodzenie wątroby. Nieuznawanie tej zasady powoduje.wychłodzenie (temperatura pojawia się wieczorem lub w nocy) lub zastoju pokarmowego (temperatura pojawia się po południu). Poznając naturę smaków. klimaty są czynnikami drugorzędnymi. Dla ochrony przed nowotworami należy zadbać o ciepły żołądek i śledzionę oraz unikać pożywienia kwaśnego. surówek i zimnych napojów. kataru. Sztuką jest usunięcie przyczyny powodującą utratę równowagi.94 rów w naszym DNA. Każda niedyspozycja jest sygnałem. że my. 7 Pamiętajmy. która powoduje. na przykład pożywienie czy emocje. śledziony i nerek. Zlikwidujemy je wypiciem gotowanej kawy z cynamonem i rozgrzanie się w łóżku. dorośli. słodyczy. Jak można zmienić widzenie świata. Jest to jeden z groźniejszych stereotypów współczesnych czasów. zawał i. który mówi. jednakże doświadczane przez dłuższy czas w nadmiarze są również niszczące. Emocje. owoców. Wystąpić może następująca kolejność dolegliwości: ciągłe przeziębienia. wypadanie narządów. że jakiś czynnik. Nie można twierdzić przez dziesiątki lat. jak znajdować przyczyny swoich dolegliwości i jak je usuwać? Z całym szacunkiem dla nauki i techniki należy w tym wypadku zwrócić się ku przyrodzie.żółtaczka. nie doszłoby do rozwoju tak groźnych chorób. Należy poznać i uznać naturę wszystkich czynników wpływających na stan równowagi emocjonalnej i fizycznej człowieka. surowych i kwaśnych. Uporczywe bóle głowy to najczęściej wychłodzenie organizmu i słabe krążenie. żołądek i wątroba. bólu głowy lub pleców) spowoduje. bólu brzucha. Usuwanie przyczyn chorób jest szczególnie ważne u dzieci. Osłabienie wiosenne to niewłaściwe odżywianie się poprzedniego lata i jesieni oraz rezultat obżarstwa świątecznego (nadmiar słodyczy i owoców cytrusowych w połączeniu z mięsem). gorączki. surowego i zimnego. zapewniamy dzieciom podłoże do rozwoju w przyszłości poważnych chorób. osłabienia śledziony i słabego krążenia. kolory. Musimy wtedy zrezygnować z serów. Zgaga to zimna śledziona i nadmiar gorąca w żołądku. kolorów i emocji. a w drugim podać środek przeczyszczający. Choroby kobiece (przedwczesna menopauza. kaszlu. W pierwszym wypadku należy dziecko rozgrzewać. Należy pilnie wzmocnić organizm podając pożywienie neutralno-rozgrzewające. kaszle. W obu wypadkach nie należy podawać pokarmu ochładzającego. nietypowe cechy osobowości i cierpienia. anginy. a więc dolegliwości. wymioty i skurcze brzucha to najczęściej nadmiar słodyczy. czyli kwaśnego. to zimna śledziona. surowego i zimnego oraz słodyczy. klimatów. można świadomie kierować swoim samopoczuciem i zdrowiem poprzez dobieranie i otaczanie się korzystnymi czynnikami oraz przez usuwanie czynników niszczących. jej mądrościom i regułom. niemożność zajścia w ciążę) to efekt silnego wychłodzenia. Mdłości. że nierównowaga się pogłębi. powoduje utratę równowagi jin-jang w organizmie. potraw zimnych. nadmiar tłustego pożywienia czy zbyt mała ilość zjadanych owoców i surówek. że gorączka u dzieci może wystąpić z dwóch pd " wodów . niedobór witamin i soli mineralnych. Usunięcie jedynie dolegliwości (np. że wirusy się uaktywniają. swędzenia. że głównym czynnikiem w naszym klimacie wywołującym utraty równowagi w organizmie jest nadmiernie ochładzające pożywienie. Nasilanie się dolegliwości jest ewidentne. a kod genetyczny ulega deformacji. N I . następnie zapalenie płuc. 95 Z mojej wieloletniej obserwacji wynika. wysypki. a w niedługim czasie choroba ujawni się w zupełnie innym miejscu i bardziej nasilona. Gdyby w początkowym okresie zostały usunięte przyczyny wychłodzenia organizmu. potem przepuklina. że jedynym winowajcą chorób są złośliwe wirusy i bakterie. choroby.

upatrując przyczyny w skłonnościach genetycznych. a składa się na to zawarta w nim energia. soli mineralnych (czyli właśnie materię). niezaspokojonym łaknieniem. Aby żołądek i śledziona funkcjonowały prawidłowo. zjedzony bez przechowywania. że jest spowodowana nadmiernie kalorycznym pożywieniem. a przede wszystkim zaburzenia trawienia. decydującym o jakości przemiany materii.węglowodanów. A przecież przemiana materii to niezliczone ilości bardzo skomplikowanych procesów. loda. jego natura (jin lub jang) i odpowiednia temperatura. białko itd. Martwe pożywienie. o naturze lekko rozgrzewającej i odpowiedniej energii. Osłabiony żołądek nie przygotowuje należycie pokarmu do dalszego trawienia i nie przekazuje energii śledzionie. ciastko. U otyłych potrzeba jedzenia trwa stale. powiązanych ze sobą. to znaczy odpowiedź na pytanie. Możemy się odżywiać bardzo zdrowo. a przede wszystkim niezbadanych i niepoznawalnych. Zdrowy człowiek odczuwa potrzebę jedzenia wtedy. Pojęcie przemiana materii jest bardzo ogólne i mało precyzyjne. czego konsekwencją jest złe wzmacnianie pozostałych narządów (płuca. białka. . a ogół procesów z tym związanych nazywa przemianą materii. W naszym klimacie pożywienie powinno być zawsze ciepłe i lekko rozgrzewające. Pożywienie ma energię. muszą mieć pożywienie właściwej jakości. W klimacie ciepłym takiego pożywienia jest pod dostatkiem. Pożywienie ochładzające powoduje utratę równowagi kwasowo-zasadowej.). musimy dostarczyć również energię. Dla otyłych jest to mało pocieszające. niedoczynność narządów. w wyniku których ma powstać substancja do jego odnowy oraz energia potrzebna do podtrzymania życia. bez energii. ponieważ są oni stale głodni energii. złe krążenie. Otyłość daje stałe poczucie winy i dyskomfortu psychicznego.Centrum). gdy jest świeże. przyswajania i wydalania.96 Otyłość Otyłość według nauki to choroba przemiany materii. O jakości przemiany materii nie decyduje ilość poszczególnych składników odżywczych (wymienionych powyżej) w pożywieniu. które reagują natychmiast upośledzonym funkcjonowaniem. musimy więcej starania włożyć w przygotowanie pożywienia o odpowiedniej jakości i energii. nie da życia. Zamiast odżywczych płynów produkuje wtedy wilgoć i śluz. Od ich energii i sprawności zależy siła i zdrowie organizmu oraz wszelka przyswajalność poszczególnych składników. Niewiele osób kojarzy je ze złą pracą narządów wewnętrznych. ale nie likwidujemy zaistniałej w nas pustki. przebiegających tylko w ściśle określonych warunkach. np. Jest to uczucie trwałe i bardzo nieprzyjemne. jest natura pożywienia. czy rozgrzewające (jang). jabłko czy cukierek. Organami najbardziej uzależnionymi od natury pożywienia są żołądek i śledziona. uzyskujemy energię i odpowiedni budulec dla procesów życiowych i odnowy komórek. Energia ognia pobudza energię pożywienia dając mu wyższą wibrację. Najważniejszy w tym procesie jest właściwy stan naszych narządów. wątroba). owoc dojrzały w słońcu. Ponieważ przez większą część roku jest u nas zimno i pochmurno. nerki. Wystarczy kilka posiłków zrównoważonych pięcioma smakami. nawet latem. Pożywienie bez energii daje poczucie permanentnej wewnętrz- 97 nej pustki i niedosytu objawiających się stałym. Podczas gotowania materia przechodzi w energię. zniszczymy ciało. Dlaczego tak ważna jest energia pokarmu? Aby w organizmie zaistniały potrzebne reakcje. ale najczęściej mówi się. gdyż jest w nas pustka energetyczna. Medycyna tradycyjna uważa. Drugim ważnym czynnikiem. Po nieodpowiednim posiłku nie czujemy sytości. witamin. że dostarczając organizmowi pożywienie złożone z odpowiednich składników . serce. czy jego działanie na organizm jest ochładzające (jin). dlaczego mają złą przemianę materii i dlaczego kaloryczność pożywienia w ich przypadku jest taka ważna. Sięgamy więc po deser. gdy w jego organizmie spada poziom energii. witaminowo i kalorycznie. Zimna śledziona nie produkuje płynów wewnętrznych o odpowiedniej jakości i ilości. u nas natomiast występuje tylko sezonowo. zwłaszcza żołądka i śledziony (element Ziemi . aby zniknęło uczucie pustki i ciągła potrzeba jedzenia. tłuszczów. ponieważ nie wiedzą. a nie tylko materię (witaminy. ale gdy nie będziemy dostarczać energii.

zimne napoje. cukier. lody. Słodycze są doraźnym środkiem na wyciszenie zdenerwowania i frustracji. tłuszcze i białka zostają w organizmie rozłożone na potrzebne elementy w tym glukozę. dzięki któremu organizm otrzymuje zwiększone ilości tlenu. Przypominam przy okazji. nie powinny być całkowicie wykluczone z naszej diety. soki. najtrudniej . środowisko i klimat. popity napojem z lodówki paraliżuje pracę żołądka na kilka godzin! Problemem będzie dla niego strawienie normalnego obiadu. a przyczyni się jedynie do powiększenia kłopotów. ważne reakcje potrzebne do funkcjonowania organizmu. owoców. że smak słodki to nie cukier. Przypominam. mleko nie tylko osłabiają żołądek. choroby naszych przodków. Znając swój problem można skłonności do tycia wyciszyć lub całkowicie usunąć poprzez zmianę dotychczasowego sposobu żywienia i stylu życia. imbiru. zimny. Charakterystyczne dla otyłości huśtawki nastrojów. bez uwzględnienia ich natury i zawartości energii. Ludzie otyli często próbują tłumaczyć swój stan uwarunkowaniami genetycznymi. żywe jogurty pijemy do kaszy gryczanej lub smażonych ziemniaków. Makaronów nie łączymy z kwaśnymi sosami. soki. Organizm domaga się wtedy smaku słodkiego.no się jadać tylko w sezonie. surowy. gdy pojawia się stan ognia w jakimś narządzie. ale zakwaszają cały organizm. Czyste. Należy jeszcze dodatkowo w tym wypadku uwzględnić porę roku i stan naszego organizmu. kurczaków i pije do tego zimną wodę. ogórkowa. Należy radykalnie zmienić sposób odżywiania. pieprzu. dlatego tak bardzo emocje nas wyczerpują i osłabiają. że zimne napoje typu coca-cola. gotujemy zawsze na wołowej lub cielęcej kości szpikowej z dużą ilością cebuli. wojna). wtedy będzie prawidłowo funkcjonował! Posiłek kwaśny. jak nieprawidłowości w organizmie powstałe na skutek długotrwałego działania czynników destrukcyjnych. a ta z kolei równoważy ciało i emocje. nadmierna pobudliwość. brak odporności psychicznej i koncentracji. potrzebny jest ruch. Łaknienie na słodycze lub kwaśny owoc występuje również w organizmie. dzięki której mogą następować inne. są efektem słabości śledziony i żołądka. sery. Zmiany genetyczne to nic innego. Żołądek powinien otrzymywać pokarmy ciepłe. jogurty owocowe. Kurczaki i wieprzowinę przyprawiamy na ostro i jadamy wyłącznie z gotowanymi lub duszonymi jarzynami. lecz nie łączmy go z surowymi owocami i nie popijajmy sokiem czy innym zimnym płynem. 99 Współczesna medycyna nie dostrzega wpływu zimnego odżywiania na procesy przemiany materii w naszym organizmie. ale również warzywa kiszone. Pożywienie ochładzające (jiń) to nie tylko surowe owoce i warzywa. takie jak kapuśniak. Odpowiednia do tego będzie filiżanka gotowanej kawy. lecz tylko pogłębia problemy związane z otyłością i emocjami. lecz z ostrymi mięsno-jarzynowymi. Otyłym. Na przykład owoce pawju. Najszybciej rozkładają się węglowodany. Każda emocja żywi się naszą energią. Żadna dieta surówkowo-owocowo-mleczna nie wyprowadzi organizmu z otyłości. Kwaśne zupy. makarony. mleko. bardziej niż komukolwiek. ryżu. czosnku. ciasta. Odpowiednio przyprawione i zestawione z innym pożywieniem nie będą nam szkodziły. Podstawowe składniki pokarmowe . piwo. pomidorowa. Utleniając się (spalając) daje energię. jogurtów owocowych. nerwowość. które wymieniłam wyżej. wieprzowina i kurczaki. o łagodnym smaku i naturze lekko rozgrzewającej. Pokarmy ochładzające. Glukoza jest naszym podstawowym paliwem.węglowodany. Zjadamy ciastko i czujemy się rozluźnieni i uspokojeni. Jest to zjawisko często występujące przy otyłości.białka. biały ryż. który wzmacnia śledzionę {Centrum). ewentualnie miejsca zamieszkania. takich jak niewłaściwe odżywianie i styl życia. Na ciastko można sobie pozwolić najlepiej do południa. długotrwałe stresy i ciężkie przeżycia (np.98 Z powyższych rozważań wynika. Jeśli osoba otyła zjada duże ilości surówek. a jest to sprawa podstawowa i od zmiany w tym zakresie należy rozpocząć leczenie otyłości. . to z pewnością ma bardzo osłabione (zimne) żołądek i śledzionę. wszelkie słodycze. Ciastko nie leczy. Każdy moment osłabienia śledziony i żołądka powoduje łaknienie słodyczy. jak niebezpieczne jest nierozważne spożywanie pokarmów tylko witaminowych.

Poziom cholesterolu bardzo skutecznie obniża odżywianie się gotowanymi lub duszonymi. oliwę z oliwek. soki. a nawet do jej marskości.śledziona. osłabione. a jej nadwyżki są magazynowane z udziałem insuliny w wątrobie. której wzmożone objawy obserwujemy w ostatnich latach. na. Przyczyną jest znowu niewłaściwe odżywianie oraz nadmiar emocji i stresów. Zaleca się tłuste ryby. stłuszczenia wątroby. czosnek. że częściej zapadają na tę chorobę kobiety miejskie niż wiejskie. a więc ludzie otyli. Przyczyna na pewno nie tkwi w tym. cukrzycy. Występuje głównie w krajach wysoko rozwiniętych. Można tego dokonać wyłącznie pokarmem rozgrzewającym. f| Spożywanie produktów zawierających cholesterol (masło. a za to odpowiadają właściwie pracujące . Mleka i produktów mlecznych nie stosuje w swej diecie około 2/3 ludności Ziemi i właśnie w tej grupie osteoporoza praktycznie nie występuje. Proces ten może być również blokowany przez nadmiar wapnia w pożywieniu. Przy osłabionym organizmie mogą wystąpić problemy z właściwym wykorzystywaniem dostarczanych mu produktów odżywczych. surówki i serki. niezbędnej do właściwej pracy wątroby (choroba Alzheimera). Zbyt niski poziom cholesterolu jest dla nas również niebezpieczny. Przyczyną zaburzeń w poziomie cholesterolu może być niedosta^ tek w pożywieniu witamin z grupy B oraz zbyt niski poziom magnezu. Za właściwy poziom cholesterolu odpowiada. jaja) nie jest bezpośrednią przyczyną podnoszenia się jego poziomu w organizmie. a nie surowymi warzywami. Przy niedostatku tlenu i osłabionym organizmie glukoza nie jest w całości spalana. cebulę i płatki owsiane. Odżywianie się pokarmem zrównoważonym pięcioma smakami i według reguły jin-jang daje absolutną gwarancję schudnięcia! Problem cholesterolu Zbyt wysoki poziom cholesterolu w naszym organizmie jest objawem wychłodzenia i złej przemiany materii. Właściwie odżywiany organizm automatycznie osiągnie optymalną wagę. z nadmiarem wilgoci (śluzu). Tego typu nieprawidłowości. Zasięg jej występowania łączy się również z mniejszym nasłonecznieniem. ale że częściej przebywają na słońcu i mają więcej ruchu. W Polsce stwierdzono. Przyswajanie magnezu jest uzależnione od właściwej pracy gruczołów wydzielania wewnętrznego i sprawności układu tra- 101 wiennego. Problemy z nadmiarem cholesterolu mają najczęściej osoby wychłodzone. gdzie spożycie mleka i jego przetworów jest ogromne. ponieważ samoistnie potrafi regulować ilość zjadanego pożywienia. Gotowanego błonnika zjadamy więcej i jest on wtedy bardziej skuteczny. witamin z grupy B. która syntetyzuje się w obecności enzymiTzawierającego witaminę B6.100 Do zainicjowania jakichkolwiek procesów przemiany materii w naszym organizmie potrzebny jest stały zapas energii życiowej. a wszystkiemu sprzyja ruch i właściwe oddychanie. A i D oraz magnezu. Tych składników nie zawierają w wystarczających ilościach owoce. z kolei enzym ten działa tylko w obecności magnezu. Osteoporoza Osteoporoza to choroba cywilizacyjna. tkance mięśniowej i tłuszczowej. doprowadzają do zmęczenia trzustki (problemy cukrzycowe). . Są to typowe problemy ludzi otyłych! Jedyną szansą wyjścia z otyłości i oczyszczenia się z nadmiaru śluzu (toksyn) jest rozgrzanie organizmu i uaktywnienie narządów wewnętrznych.yliL. Długotrwale utrzymujący się podwyższony jego poziom może być przyczyną miażdżycy.lec. gdyż wywołuje zaburzenia emocjonalne i depresje. że kobiety na wsi jedzą więcej serów i mleka. dostarczać odpowiednią ilość włókna. Dla prawidłowego spalania w organizmie glukozy potrzebna jest odpowiednia ilość i jakość dobrze utlenionej krwi. Nasza dieta musi być rozgrzewająca. Na skutek drastycznego ograniczenia spożycia masła i jaj przez osoby obawiające się podwyższenia poziomu cholesterolu występuje niedostatek witaminy A i D (osteoporoza) oraz brak choliny. trwające przez dłuższy czas. płuca i serce. z nadciśnieniem i innymi chorobami krążenia.

nadciśnieniem. wrzo- . trwającym całymi miesiącami katarem. Osteoporoza powstaje na skutek wypłukiwania wapnia z kości. Alergia Choroba ta jest mi dobrze znana. pobudliwości nerwowej. słodyczy. żelazo. Osteoporoza to choroba ogólnego osłabienia organizmu. usuwające jedynie dolegliwości. a głównie nerek i śledziony. ale pożywienie o nieodpowiedniej naturze w stosunku do potrzeb mojego organizmu. wysypek. z dodatkiem przypraw. lodów. Spada poziom estrogenów i testosteronu. że w organizmie dzieje się coś złego. Od siedmiu lat mogę się opalać. ponieważ borykałam się z nią przez sześć lat. które ją wywołują. cynku. katar. gdy spada poziom wapnia we krwi i uaktywnia się gruczoł przytarczyc (nadczynność). gdy wychłodzenie organizmu jest wartością stałą. Zbyt częste spożywanie pokarmów wysokowapniowych (chude sery. Odżywiamy się bowiem na pozór zdrowo. witaminy A i D. ale najpierw należy poznać przyczyny. nie noszę ciemnych okularów i nie mam katarów. stosując głównie chude twarogi. że przyczyną alergii nie były pyłki. Objawiała się szczególnie uporczywym. A. przedwczesna menopauza i choroby kobiece. Należy unikać zimnych napojów. Potrawy powinny być ciepłe. Nadmiar wapnia w pożywieniu osłabia narządy i jest przyczyną bardzo wielu schorzeń. swędzeniem oczu i wrażliwością ich na słońce. do alergii. ser żółty) bez jednoczesnego. powodują. chorobami nerek. mięsa. Na przykładzie osteoporozy wyraźnie widać. Wszystkie te objawy są typowe dla wychłodzenia organizmu. paznokci i włosów. Skażenie środowiska to problem oddzielny. Wypłukiwanie wapnia z kości nie musi być skutkiem jego braku w pożywieniu . owoce. a nie przyczyny. pogarsza się jakość skóry.wręcz odwrotnie. Dzięki poznaniu natury produktów spożywczych i przejściu na odpowiednie dla mnie pożywienie. że to pożywienie jest natury ochładzającej i wilgotnej. czyli wywołuje w organizmie produkcję wilgoci oraz śluzu i niszczy równowagę kwasowo-zasadową. Silny organizm jest zawsze odporny na skażone i zanieczyszczone środowisko. że osteoporoza zaczyna się w momencie. cynk. Leki przeciwalergiczne. promienie słoneczne i produkty zawierające alergeny. Objawy alergiczne (wysypka. że choroba postępuje i na pewno objawi się astmą. nie zdając sobie jednocześnie sprawy z tego. Zjawiska te występują z całym szeregiem innych współzależnych procesów. grochu i fasoli. nie pozwalając na właściwe przyswajanie witamin (A. Jak zatem można zapobiegać osteoporozie? Zapobiegać można poprzez unikanie pokarmów ochładzających i zakwaszających organizm oraz z dużą ilością wapnia. występują dolegliwości wątrobowo-żołądkowe. wysyła natychmiast sygnały chorobowe. E oraz magnezu wywołuje blokadę jego wchłaniania i zaburzenia metabolizmu komórkowego w kościach. Wapń spożywany w nadmiarze przyczynia się do zniszczenia narządów. w którym została zakłócona równowaga jin-jang. ale jego natura. selen). E oraz magnezu. to niedobór jin wywołany długotrwałym niedoborem jang (czi i ciepła). jogurty owocowe. kasz. E) i soli mineralnych (magnez. jogurty. Należy dbać o właściwy poziom witaminy D. Słaby. że dany pokarm lub środowisko pogłębiają stan braku równowagi. żółte sery. Wieloletnie doświadczenia i obserwacje utwierdziły mnie w przekonaniu. odpowiedniego poziomu witaminy D. Informują one. Przy osteoporozie zawsze mamy do czynienia z niedoborem magnezu. surówki. chude mleko. surówek i owoców. Wiele osób cierpiących na osteoporozę spożywało i spożywa ogromne ilości mleka i przetworów mlecznych bez pozytywnych dla zdrowia skutków. żółtaczką. Skąd bierze się to wychłodzenie? Głównie z braku wiedzy na temat natury pożywienia i jego wpływu na organizm.102 Czy można zapobiegać osteoporozie? Oczywiście. Powinniśmy się nauczyć odczytywać te znaki i odpowiednio na nie reagować. A. oparte na warzywach. swędzenia) to typowe sygnały wysyłane przez organizm. Dzieje się to. źle odżywiony. pozbyłam się w ciągu trzech miesięcy przykrych objawów. D. kaszlu. cukrzycą. że nie liczy się skład pożywienia. 103 katarów. Można zatem powiedzieć. swędzeniem skóry w kontakcie ze słońcem. soki.

co da równowagę jego organizmowi. uczucie silnego palenia w żołądku i przełyku. sery.104 dami. niepokój. była intensywnie leczona objawowo. Usuwanie dokuczliwych objawów to nie leczenie. Niekończące się katary. Oba te czynniki są ze sobą ściśle powiązane. Zdrowie dzieci zależy od nas . a jest nią nieodpowiednie odżywianie połączone z niewłaściwym stylem życia. jelit i w zasadzie wszystkich pozostałych narządów wewnętrznych. zmory naszych czasów i w prosty sposób można im zapobiegać oraz wyleczyć.dorosłych. radosne życie z powodu wychłodzenia i osłabienia organizmu. w wyniku czego zawsze pojawiają się zaburzenia w pracy żołądka. a obecnie cierpi na wszystkie wymienione choroby łącznie z alergią. wątroby. Niewłaściwie leczone (tylko objawowo) alergie dają w krótkim czasie bardzo poważne. Przyczyna nie tkwi jednak wyłącznie w otoczeniu. Należy unikać wyżej wymienionych pokarmów ochładzających. powoduje w niedługim czasie uczucie palenia w żołądku. My przyrządzamy i zestawiamy im posiłki. Organizm nie otrzymuje odpowiedniej ilości płynów wewnętrznych i esencji. słodycze) powoduje silne wychłodzenie i osłabienie organizmu. które może się objawić alergią lub innymi chorobami. niezrównoważenie umysłowe i dużą podatność na stres. co objawia się mdłościami. ale niewłaściwy posiłek. W czasie występowania objawów choroby (ataków). która w młodości chorowała na alergię. surówki. uszkodzenia nerek. że za parę lat co drugi Polak będzie alergikiem. organizm jest silnie osłabiony. a dzieci na pewno będą zdrowsze. anginy i kaszel uniemożliwiają im normalne. przy nadmiarze pokarmów kwasotwórczych i ochładzających oraz (lub) przy występowaniu bloku emocjonalnego następuje głównie osłabienie funkcji śledziony i trzustki. astmy. śledziona. lecz tuszują objawy. słodycze. Choroba wrzodowa. a objawia się to tzw. to również dostarczane pożywienie musi charakteryzować się równowagą między naturą ochładzającą i rozgrzewającą. Na skutek nieodpowiedniego odżywiania. towarzyszą temu dreszcze. śledzionę i trzustkę. Przy takim stanie niezrównoważenia organizmu każda emocja lub nawet mały. Nie wszystkie objawy muszą wystąpić w jednym organizmie. które powodują takie spustoszenie w narządach. uczucie zimna i silny katar. Bywa również odwrotnie . surowe owoce. Bardzo prozaiczne są przyczyny alergii. zimnych płynów. soki. woda. fałszywym nadmiarem. Alergik powinien odżywiać się tym. Aby się z tego wyleczyć należy bezwzględnie wykluczyć pokarmy. śledziony i trzustki. silny stres przyczynia się do powstania bloku emocjonalnego w splocie słonecznym. np.długotrwały. Rozregulowanie to następuje pod wpływem niewłaściwego odżywiania lub silnych emocji. silnymi skurczami i bólami żołądka. lecz przede wszystkim w bardzo niemądrym odżywianiu. przeziębienia. serów. wymiotami. w wyniku czego żołądek jest niezrównoważony (brak jin). jogurtów owocowych. Polecane na te dolegliwości preparaty zobojętniające nadmiar kwasów oraz osłaniające śluzówkę żołądka. Jestem tego samego zdania. nie leczą. Osłabiona wątroba powoduje zaburzenia w krążeniu energii w meridianach żołądka. lody. wzdęciami i rozpieraniem w klatce piersiowej oraz bólami głowy. soków. Zmieńmy sposób ich odżywiania. makarony. mleko. lodów i słodyczy. Karmimy je nadmiarem owoców. śledziony i trzustki oraz wątroby. nadkwasota 105 Dolegliwości te pojawiają się przy całkowitym rozregulowaniu elementu Ziemi (żołądek. wzdęcia. trzustka) i przy osłabionej (zimnej) wątrobie. kwaśne zupy. wyniszczające organizm choroby . Musimy usunąć przyczynę. Musimy wzmocnić i rozgrzać żołądek. otyłością i dolegliwościami sercowymi. Niewłaściwe odżywianie wywołuje zawsze zwiększoną pobudliwość emocjonalną. Lekarze straszą nas. wieprzowina. Jednakże znam osobę. owoce. ryż. Odżywianie się w głównej mierze pokarmem ochładzającym (mleko. ciągła potrzeba jedzenia lub też mdłości i wymioty). .anemie. Należy tylko odrzucić mit o zdrowym odżywianiu. jogurt owocowy. Skoro nasze zdrowie zależne jest od równowagi jin-jang. ogniem (zgaga. Z powodu alergii najbardziej cierpią dzieci.

jogurtów owocowych. słodyczy. wątroby i krążenia. osłabienie śledziony. Zupełnie nie sprawdzają się laboratoryjne stwierdzenia o kwasotwórczych lub zasadotwórczych właściwościach poszczególnych produktów spożywczych. czosnku. opartych np. Wykluczone są zimne napoje i woda. z dużą ilością warzyw. imbir. a jest to możliwe wówczas. soków. gdy w naszym pożywieniu będzie równowaga jin-jang. zimnych napojów i lodów. Mięsa powinny być różnorodne. Zrozumiałam. przypraw. nadkwasotę i zgagę. że w najbliższym czasie choroba ta obejmie 50% społeczeństw. które przecież wcale nie muszą się ujawnić. choroba się nasilała. Niestety. tłustej wieprzowiny. Pomocna może być w tym również spirytusowa nalewka propolisowa. ograniczcie słodycze i ciasta. trzustki i żołądka. twarogi. czarnuszka. nerek. surówek. Celiakia Celiakia najczęściej kojarzona jest jako ciężka choroba niemowląt i dzieci. surowych owoców i warzyw. Unikałam tłuszczów. jak fatalne jest nasze aktualne odżywianie się. Choroba ta zostawia po sobie ślady na całe życie. które wychładzają i osłabiają śledzionę oraz zakłócają równowagę w elemencie Ziemi. kurkuma. Będąc świadomym ich istnienia należy bezwzględnie zmienić tradycje żywieniowe w rodzinie. Powszechność tej choroby powinna nam uświadomić. sery. Często w przypadku tej choroby mówi się o tak zwanych skłonnościach genetycznych. Poleca się niewielkie ilości tłustych ryb. a cukier zastąpcie miodem. wywarów kostnych i rosołów. trzustki i żołądka.spróbujcie odstawić wszystkie pokarmy ochładzające! Zrezygnujcie z mleka i serów. zimnych napojów. przypraw takich jak cynamon. pieprzu cayenne i innych przyprawach. Moim pożywieniem były przede wszystkim mleko. a zwłaszcza elementu Ziemi (śledziona. serów. Podstawową przyczyną zmęczenia śledziony i trzustki jest niewłaściwe odżywianie. trzustki i żołądka).dlaczego odżywiając się zgodnie ze współczesnymi zaleceniami lekarzy i dietetyków jesteśmy coraz bardziej chorzy? Podstawą wyżywienia cukrzyków powinny być potrawy gotowane.nadmiar cukru. białe mięso i sałata. O równowadze kwasowo-zasadowej w organizmie decyduje wyłącznie prawidłowa praca elementu Ziemi (śledziony. Nadkwasota i zgaga to tylko z pozoru choroby nadmiarowe. ponieważ cukrzycę wywołuje pożywienie zimne i pozbawione energii . mleka. piwa i zimnej wody. Cukrzyca 107 Cukrzyca to brak równowagi w elemencie Ziemi. czosnku. soków. surowe owoce i warzywa. owoców. Przyczyną niedoboru jin jest wychłodzenie organizmu i niedobór jang. mięsa. ryż i makarony. tortów. gdy poznałam regułę jin-jang w odżywianiu i naturę zjadanych przeze mnie pokarmów. sok z kapusty i ziemniaków. Nasuwa się pytanie . Terminem cukrzyca określa się obecnie cały zespół chorób zimnej śledziony. Przy cukrzycy występuje zawsze niedobór jin i fałszywy nadmiar w żołądku {gorąco). na imbirze. W niedługim czasie Wasze dolegliwości na pewno ustąpią. Na celiakię chorują również osoby dorosłe. Zakwaszają organizm wszystkie te produkty. Prawdziwą ich przyczyną jest wychłodzenie i osłabienie organizmu. żołądek). soki. a bóle nękały mnie codziennie.106 Przez dwadzieścia lat chorowałam na wrzody. Pociąga to za sobą osłabienie płuc. z dodatkiem cebuli. Przyczyną zachorowań u . Zdecydowanie niewskazane są wędliny. słodkich deserów. której głównym objawem jest zła praca układu trawiennego. chude i przyrządzane w domu. oliwę i masło. Kurację sprawdziłam na sobie i od siedmiu lat nie mam żadnych problemów z żołądkiem. Rada dla cierpiących . Piłam siemię lniane. Nie powinno się w ogóle jadać białego pieczywa. Jedynie rozgrzewając organizm i poszczególne jego narządy możemy doprowadzić do ich wzajemnej równowagi. Coraz bardziej popularne stają się nowe metody leczenia tego zespołu chorób. co jest przyczyną mojej choroby. Podstawą leczenia jest przyjmowanie preparatów silnie rozgrzewających. Ściśle przestrzegałam diety zalecanej przez lekarzy. ciast drożdżowych. Prognozy mówią. cebuli.

lodów. z dużą ilością gotowanych warzyw z dodatkiem cebuli i czosnku. że tak nam wygodnie. To dzieci i młodzież są cały dzień poza domem. że dla zdrowia konieczne jest regularne i prawidłowe odżywianie. na bazie warzyw i kasz. albo coś. Najbardziej szkodliwe dla niemowląt jest krowie mleko. gotowane i bardzo urozmaicone. Dzieci tych kobiet przychodzą na świat chore lub bardzo podatne na wszelkie choroby. soków i zimnej wody ochładzają ich organizm i pozbawiają energii (jang). Pożywienie dzieci z tą chorobą powinno być ciepłe i rozgrzewające. . o smaku łagodnym. Co właściwie jedzą nasze pociechy i te małe. Niestety. cebulę. mąką z kaszy jaglanej. dorosłych. że dzieci i młodzież. mleczarski (jogurty. pszennej mąki i cukru oraz odżywek owocowowarzywnych. jogurtami i owocami. Podstawą wyżywienia tych dzieci powinny być potrawy wyłącznie gotowane. zimnej wieprzowiny (wędlin) i kurczaków. ponieważ produkcja śluzu występuje zawsze w organizmie osłabionym i wychłodzonym. Cały organizm jest wychłodzony. cukru i słodyczy. To one najczęściej same decydują o tym. mięsem kurcząt. czy też drożdżówkę i pepsi-colę. że to jest szczególnie groźna hipokryzja. serami. zdrowie i radość. kukurydzianej lub owsianej i miodem. sokami.mleka.108 niemowląt jest niewłaściwe odżywianie się matki w czasie ciąży oraz zbyt wczesne sztuczne karmienie. pszenna mąka i cukier. Dla zapobieżenia tej chorobie. zatokach oraz w innych narządach i przewodach. zamiast płynów wewnętrznych produkuje śluz. są nastawione na robienie pieniędzy właśnie dzięki małemu konsumentowi.surowymi owocami. które niszczy. Występuje silna niedoczynność żołądka. śledziony. firmy. czy zapiekankę i jogurt. a dla dzieci starszych . kasz i przypraw. młoda wołowina. Mukowiscydoza Istotą tej choroby jest nadmierna produkcja śluzu w organizmie odkładającego się głównie w płucach. która. serów. przyprawy i zioła przyprawowe. Jeśli konieczne jest sztuczne karmienie. zakwasza niedojrzałe jeszcze narządy wewnętrzne dziecka. Jak najwcześniej do ich diety należy wprowadzać czosnek. serki owocowe. mlekiem krowim. co rujnuje im zdrowie.chuda gęś i wszelkie wątroby. albo też dlatego. albo dlatego. surówek. trzeba zacząć od matek. podobnie jak przy celiakii. gdy jest zimna. jak McDonald czy Pepsi-Cola.baton i soczek. lodami. Wychłodzony i osłabiony organizm kobiecy nie może przekazać płodowi potrzebnych mu do wzrostu substancji i energii. na których najlepiej gotować zupy to. Dzieci karmione wymienionymi produktami rosną i rozwijają się wspaniale. Celiakia to nie tylko chore jelita i gwałtowna reakcja na gluten. Aby zapobiegać tej chorobie. lody). Dajemy im cichą akceptację albo dlatego. słodyczami. i te duże? Albo nic. Pożywienie kobiety ciężarnej powinno być ciepłe. Powinniśmy je zastępować mlekiem kozim. od których zależy zdrowie naszych dzieci. nie wierzę ani służbie zdrowia. co będą jadły . cielęcina i indyk. czekolada). Aby leczyć dzieci z celiakią. to unikajmy mleka krowiego. Niewłaściwą pracę śledziony pogłębia spożywanie produktów sprzyjających produkcji śluzu . należy zwrócić uwagę na' właściwe odżywianie przyszłych matek i niemowląt. trzustki i wątroby. Wiemy. Najodpowiedniejsze mięsa. że nic nie wiemy o właściwym odżywianiu. że nie mamy siły i ochoty walczyć ze złymi nawykami. ale również przed wszystkimi produktami wychładzającymi . Wymienione produkty powinny być bezwzględnie wykluczone z diety. Ale nie osiągniemy tego soczkami. surówkami. surowych owoców. wieprzowym oraz wszystkimi wędlinami. ani ludziom. Nasze problemy z dziećmi i młodzieżą Ogólnie twierdzi się. Cały przemysł cukierniczy (cukierki. które są zakwaszające i silnie śluzotwórcze. Śluz blokuje prawidłowe oddychanie oraz 109 pracę narządów. należy je chronić nie tylko przed glutenem. soków. są dla nas. batony. Zalecane kobietom w ciąży diety z dużą ilością owoców. produktów mlecznych. najważniejsze. Przyczyną tego jest zła praca śledziony. To nasze dzieci są potencjalnymi klientami tych ogromnych firm. Uważam. ich problemy.

Pamiętajmy również. serów. jaką powinno się wprowadzić. surówek. że się starzejemy. Jeżeli chcemy mieć zdrowe dzieci. że nasz zasób energii życiowej. Wystarczy zrobić sondę w szkole pytając dzieci. cukrzyca. że nie mieli na studiach zajęć z geriatrii i nie potrafią analizować nasilania się i postępowania chorób nabytych w okresie młodości i pełnej aktywności. co najcenniejsze. włóczmy je po lekarzach i szpitalach. żelaza i wapnia. czy kolacja jest przemyślana i zorganizowana przez dorosłych. astmatyczne to nadmiar soków. zawał. Czy dorośli mają coś na swoje usprawiedliwienie? Nie sądzę. to my chcieliśmy mieć rodzinę i dzieci. Nasza starość i choroby 111 Chorujemy nie dlatego. czy w domu czeka obiad. otrzymany w momencie urodzenia. Wiemy. zwyrodnienie stawowe i reumatyzm. Dziecko anemiczne to nadmiar mleka. Powinniśmy ją ochraniać i w miarę możliwości uzupełniać energią z pożywienia i otoczenia. Współczesne zalecenia dietetyczne dla osób w podeszłym wieku świadczą o braku wiedzy na temat procesów zachodzących w organizmie oraz braku chęci zrozumienia. witaminy A. że jest to wbrew zdrowemu rozsądkowi i naturze. serów. lodów. Z całym zdecydowaniem i odpowiedzialnością twierdzę. skoro wiadomo. paraliż. gdyż krowa jest zwierzęciem roślinożernym? Jak można przy tym twierdzić. owoców. czym grozi stałe objadanie się fast foodami. Oznacza to. magnezu. Przypominam. cynku. Pastylki i preparaty nie zapewnią właściwego przyswajania i metabolizmu. soków. Jaka jest nasza troska o dzieci. co jest przyczyną tak ciężkich schorzeń jak choroba Alzheimera. jeżeli pozwalamy karmić krowy paszą z dodatkiem mięsno-kostnych komponentów. słodyczy. bowiem cherlaków tam nie potrzebują. smażone lub pieczone w piekarniku mają inną naturę i nie tracą nic z tego. Dziecko alergiczne. a dopiero potem. To są nasze podstawowe obowiązki. . że godząc się na żałosne odżywianie i takiż styl życia. jeśli to będzie konieczne.110 Reklama i ogólnie przyjęte w środowiskach młodzieżowych obyczaje mają zbyt silne oddziaływanie. Dziecko stale przeziębiające się to nadmiar mleka. wprowadźmy zmiany w zwyczajach domowych. że owoce i soki zawierają tylko niewielkie ilości wyżej wymienionych składników. D i E. że chorujące dziecko to zasługa. Jedyną zmianę. lecz starzejemy się. że mleko i sery od takich krów są zdrowe? Nieuczciwością jest najpierw zarabiać na dziecięcej naiwności i bezbronności. a te same produkty gotowane. owoców. ponieważ chorujemy. że dla zachowania zdrowia powinno odżywiać się absolutnie wszystkimi produktami spożywczymi odpowiednio przyprawionymi i zestawionymi dla uzyskania lepszej strawności i przyswajalności. zamykamy jednocześnie dzieciom drogę do wymagań XXI wieku. O czyj interes tutaj chodzi? Pamiętajmy. Dla ochrony prawidłowej pracy narządów w wieku podeszłym nie powinno się jadać nic surowego. wygody i zmowy milczenia. serków owocowych i zimnych napojów. to zmniejszenie porcji oraz zwiększenie częstotliwości posiłków. a potem część tych pieniędzy wydawać na wspaniały sprzęt medyczny dla szpitali dziecięcych. kto ma przygotowane śniadanie w domu i do szkoły. Dla podtrzymania prawidłowego metabolizmu komórkowego i krążenia konieczne jest dostarczanie w produktach pokarmowych wszystkich witamin z grupy B. Sami lekarze przyznają. jogurtów. słodyczy i lodów. owoców i soków. słodyczy. maleje z latami. że trawienie owoców i surówek wymaga zdrowego przewodu pokarmowego i dużej ilości energii jang. Zatem pożywienie ludzi w podeszłym wieku powinno dostarczać właściwą ilość energii oraz wszystkie potrzebne składniki. a więc od nas zależy zorganizowanie czasu dla nich. że problem schorowanej starości pogłębia się z powodu niewłaściwych wskazówek żywieniowych dawanych ludziom w średnim i podeszłym wieku. to najpierw zróbmy rodzicielski rachunek sumienia. czy rodzice wiedzą i tłumaczą. jogurtów. Powinniśmy zdawać sobie sprawę z tego. naszej niewiedzy i abnegacji. aby dziecko samo mogło się im przeciwstawić.

mięso wołowe. chudym mięsie. wymiotów. jednocześnie zabraniając przebywania na słońcu. skoro jednocześnie musi jeść owoce i surówki. Całkowite wyleczenie z uciążliwych bólów wrzodowych. bardzo intensywny katar sienny. • 22-letnia matka karmiąca Po wyeliminowaniu z pożywienia matki jogurtów owocowych. ogólnego osłabienia. • kobieta 30-Ietnia Ustąpienie dotkliwych bólów reumatycznych i stanów zapalnych dręczących od dzieciństwa. witaminy C? Tego nie wytrzyma żadna wątroba i nerki. Wzrost sprawności. katarów i kaszlu. jogurtów. pozbycie się około 10 kg. jednocześnie zabraniając jeść zupy. bólów. stabilizacja wagi. mleka oraz nadmiaru owoców i słodyczy dziecko stało się spokojniejsze i ustąpiły skurcze oraz bóle brzuszka. kaszlu. . częstych angin. paznokci i włosów. soków. spożywania jajek. Lepsza aniżeli w wieku 30 lat kondycja i sprawność fizyczna. surówek. wzdęć i bólów krzyża. swędzenie skóry w kontakcie ze słońcem). rosoły. 5 kg). jogurtów. 113 • kobieta 53-letnia Stabilizacja wagi ciała po pozbyciu się około 10 kilogramów. kataru i poprawa wzroku. wzdęć. ustąpienie częstych angin. bólów głowy. kondycji i poprawa samopoczucia. • mężczyzna 82-letni Po wyeliminowaniu nadmiaru pożywienia kwaśnego. reumatyzmem i gośćcem. skurczów. • kobieta 27-letnia Ustąpienie kłopotliwej egzemy.112 Jest groźną dieta ludzi starych. Ogólny wzrost sprawności i kondycji. pełnego mleka. owoców? Jakże można polecić choremu na serce. częstych angin. białym pieczywie i surowych owocach. Ustąpienie swędzenia skóry w kontakcie ze słońcem. kurczaków. zimnego i surowego ustąpiły problemy z żołądkiem. mdłości. jednocześnie nakazując zjadać duże ilości owoców. cebulę i czosnek? Jak można leczyć nadciśnienie i miażdżycę. baraninę. • kobieta 50-letnia Ustąpienie problemów wątrobowo-żołądkowych. oparta na chudym twarogu. Przykłady skuteczności terapii (proponowanych w tej książce) • kobieta 50-letnia Całkowite wyleczenie z alergii (swędzenie i łzawienie oczu. • dziewczyna 19-letnia Wychowuje dziecko od urodzenia bez chorób i innych problemów według zasad zawartych w tej książce. częstych migren oraz większa sprawność ruchowa. krzyża. półpaścem i alergią. tłustych ryb i mięsa? Jakże można chronić przed chorobą Alzheimera. z całkowitym zakazem stosowania przypraw. pić wodę? Przecież tego nie da się osiągnąć. warzywach gotowanych na parze lub surowych. poprawa kondycji i samopoczucia. takie jak duże ilości wody. Poprawa wzroku. niestrawności. by zrzucił nadwagę. poprawa wyglądu skóry. problemów z włosami. ustabilizowanie się wagi ciała (utrata ok. • mężczyzna 50-letni Stabilizacja wagi ciała po pozbyciu się 20 kg. przyprawy. Jak można chronić ludzi przed osteoporozą. mdłości. kaszlu oraz wyciszenie emocji. • mężczyzna 26-letni Ustąpienie problemów żołądkowych. chudym jogurcie. chrypek. chudym mleku. masła. Ustąpienie bólów jelitowych. Jestem przekonana. jednocześnie polecając kwaśne i zimne produkty. wzdęć i niestrawności. że trzeźwe i rozumne spojrzenie na problemy starości pozwoli wielu ludziom uniknąć niepotrzebnych cierpień. • chłopiec 13-letni Ustąpienie chronicznej wysypki uczuleniowej oraz kataru i kaszlu. Jakże można chronić przed zwyrodnieniem stawowym. soków. ryżu.

• mężczyzna 85-letni Przez całe życie nie jadł surówek i owoców. surówek i zimnych napojów. . bóle nóg. kwaśnych. • kobieta 73-letnia Przez całe życie miała dolegliwości wątrobowe. surówek i zimnych napojów wyciszyły się męczące dolegliwości nerkowe. surówek. surówek. Szczegółowe badania wykazały. surówek. było niespokojne. owoców. uczulenia na promienie słoneczne objawiające się swędzeniem skóry. Poprawiła się jego kondycja i samopoczucie. mający uraz do jedzenia związany z obawą nawrotu otyłości. z podobnymi dolegliwościami. surowe i zimne. jednocześnie wzrosła kondycja i sprawność fizyczna. • kobieta 60-letnia Po rezygnacji ze słodyczy. nie przybierało na wadze. Unika słodyczy. Po odstawieniu przez matkę owoców. zimnych i słodyczy. owoców i zimnych napojów. duże posiłki i nie tyje. 115 • mężczyzna 27-letni Po problemach z tuszą w dzieciństwie.114 • 25-letnia matka karmiąca Po wyeliminowaniu z pożywienia potraw zimnych i surowych oraz zimnych napojów ustąpiły u dziecka silne bóle brzuszka i biegunka. nadmiaru sera i słodyczy dziecko jest zdrowe i pięknie się rozwija. owoców. Całe życie nie piła kawy naturalnej zaparzanej tradycyjnie ponieważ jej szkodziła. że posiada wątrobę młodego człowieka. owoców i zimnych napojów. obecnie zjada normalne. jogurtów. • chłopiec 14-letni Ustąpienie częstych przeziębień. • mężczyzna 56-letni Po przebytej żółtaczce i z kamieniami w woreczku żółciowym pozbył się dolegliwości po wyeliminowaniu z pożywienia potraw surowych. Jedynym jego tłuszczem było masło. które ustąpiły po rezygnacji z potraw surowych i kwaśnych. głowy. Wszystkie dolegliwości ustąpiły po rezygnacji ze słodyczy. • matka 26-letnia Dziecko karmione piersią wymiotowało. wzdęcia. angin i kaszlu po wyeliminowaniu nadmiaru słodyczy. które ustąpiły po odstawieniu surówek i wieczornej porcji jabłek. ustąpiły częste przeziębienia. • kobieta 54-letnia Miała stałe problemy wątrobowe. • kobieta 56-letnia Po przebytej chorobie nowotworowej pozbyła się dolegliwości jelitowych eliminując pożywienie kwaśne. • kobieta 52-letnia Córka wyżej wymienionej kobiety. Obecnie pije gotowaną i wspaniale po niej się czuje.

Podstawą jest rozmaitość produktów. dając oczekiwany efekt. Podkreślanie przez żywieniowców i dietetyków zalet produktów z uwagi na zawartość białka. wapnia. a wtedy na pewno mądrze je wykorzystamy. zostaje on wypaczony. Proces ten można porównać do bardzo skomplikowanej reakcji chemicznej. gdy dostarczamy potrawy zrównoważone. Podlegają one również zabiegom kulinarnym (gotowanie. dzięki którym potrawa wzbogacona zostaje o potrzebną dla organizmu energię. a co złe? Musimy się tego na nowo nauczyć.116 117 w odpowiedniej kondycji psychofizycznej. Proces trawienia i przyswajania w naszym organizmie przebiega wtedy prawidłowo. Zatraciliśmy intuicyjną wiedzę na temat jak się odżywiać. z dodatkami przypraw jako katalizatorów. która analizuje wyłącznie skład ilościowy pokarmów.). Namawiam do chwili zastanowienia przed włożeniem czegokolwiek do ust . Składniki odżywcze w pożywieniu są wzajemnie powiązane zależnościami rodzajowymi. takie jak białko. Studiując i analizując zalecenia żywieniowców z ostatnich lat można zauważyć mnóstwo sprzeczności. błędów i pomyłek. sole mineralne. które przyspieszają trawienie i wchłanianie. które służą nam jako środki spożywcze lub artykuły żywnościowe. jogurty czy sery. Aby przebiegła ona prawidłowo. np. że w potrawie musi się znaleźć pięć smaków. Błędy żywieniowe w pojęciu odżywiania zrównoważonego na ogół nie są brane pod uwagę w diagnozowaniu chorób przez współczesną medycynę. Nie kierujmy się modami na witaminy. a nawet rujnują nasze zdrowie. a spożywanie innych w nadmiarze owocuje skutkami po wielu latach. Przyrządzanie potraw to duża umiejętność i nie można tego wykonywać na zasadzie przypadku! Fantazja jest jak najbardziej wskazana. zdrowa żywność lub produkt niezdrowy. dzięki czemu ich natura i właściwości odżywcze wzajemnie się uzupełniają i wzmacniają. działa niszcząco. czasu trwania procesu i wielu innych czynników. a organizm musi być . witaminy. nieuczciwe i szkodliwe. ale należy zachować zasady sprowadzające się do tego. dających jej równowagę. Z niewłaściwie przyrządzonych potraw pozyskiwanie cennych składników odżywczych jest znikome. przyrządzane według kolejności pięciu smaków. Potrawy przyrządzane ze środków spożywczych są wzbogacane o przyprawy i dodatki. Nie powinniśmy ciepłego lub gorącego pożywienia popijać zimnymi płynami. tłuszcze. węglowodany. obecności katalizatora. Wchodzą one w skład tkanek roślinnych i zwierzęcych. energetycznymi. duszenie. musi być ściśle zachowany rodzaj i ilość produktów oraz tzw. co dla nas dobre. Ta książka to pierwszy krok ku zdrowiu. parametry techniczne. Poznajmy naturę produktów spożywczych. żołądka i wątroby. kiszenie itp. ciśnienie itp. w tym wypadku spowoduje osłabienie śledziony. Szkodliwe są wszelkie nadmiary i jednostronność w diecie. ŻYWIENIE I ZDROWIE W odżywianiu zrównoważonym nie istnieje pojęcie produkt zdrowy. tj. ponieważ osłabione narządy nie są w stanie dokonać tego należycie. soki. nie występują oddzielnie i nie mogą być spożywane oddzielnie.czy jest to potrzebne dla równowagi organizmu i dobrego samopoczucia. Wykluczanie pewnych produktów z naszej diety. Składniki odżywcze. spożywanie nadmiernych ilości produktów kwaśnych i zimnych. Monotonia w odżywianiu. Gdy jakikolwiek z elementów procesu chemicznego (a takim jest trawienie i przyswajanie) jest niewłaściwy. Dotyczyć to może zarówno składników. które niszczą. witamin czy cholesterolu jest niewłaściwe. czyli czerpania z pożywienia energii i esencji. aby być zdolnym do trawienia i przyswajania. jak i kolejności ich dodawania. czas. o temperaturze odpowiedniej dla pracy żołądka (ciepło). temperatura.

Od właściwego poziomu witaminy A i magnezu zależy praca grasicy. Witamina A Witamina A znajduje się tylko w maśle. nieczuła i krnąbrna (szkodliwe słońce i pyłki. Należy również pamiętać o tym. które znajdują się w żółtych i pomarańczowych warzywach i owocach oraz zielonych częściach roślin. umiejących dawać ukojenie i miłość. chociaż jej znaczenie doceniam. Poniższe dane 119 pozwolą zrozumieć niezbędność różnorodności pokarmu oraz niebezpieczeństwo jednostronności i monotonii w odżywianiu. tranie i wątrobie. są wrażliwe na światło i należy je przed nim chronić. będące zawsze efektem złego odżywiania? Analizowanie naszych chorób jako dysfunkcji poszczególnych narządów oraz rozważanie składu ilościowego i jakościowego produktów spożywczych ugruntowuje nas wciąż w tzw. by organizm był sprawny i przyswajał wszystkie potrzebne nam składniki. Niedobór witaminy A sprzyja rozwojowi osteoporozy. podobnie jak cała przyroda i Kosmos. lecz w rękach czułych na dotyk. ich skomplikowany świat zależności. Kłopoty z uzyskaniem właściwego poziomu witaminy A w organizmie pojawiają się wtedy. Naukowe widzenie człowieka stwarza wciąż nawarstwiającą się ilość problemów nie do zbadania i nie do rozwiązania. Witaminę A możemy otrzymać z karotenów. Pragnę przypomnieć.118 Nasze choroby i związane z tym braki witaminowe i mineralne są zawsze skutkiem złego trawienia i przyswajania. Zarówno witamina A. Gotowanie warzyw nie niszczy karotenu. współjednoczących elementów i systemów nie mogących istnieć bez siebie i wzajemnie się współtworzących. Potrzebna jest do budowy komórek i do właściwego funkcjonowania narządów płciowych. jest układem współzależnych. niepotrzebne zimy. zjadliwe wirusy i bakterie). Musimy zatem rozważyć. chorej wątrobie. lecz podnosi jego przyswajalność. Przy braku cynku podawanie witaminy A nie wyrównuje jej niedoborów. Natura. błon śluzowych i oczu. pragnę Państwa uwrażliwić na bezwarunkową konieczność traktowania swego organizmu jako całości. współgrających. Karoteny przechodzą w witaminę A w nabłonku jelita i w wątrobie pod wpływem działania karotenazy. lecz jako złośliwa. Ratunek dla ludzi leży w naszych rękach. co jest tego przyczyną? Czy nie odżywiamy się zbyt jednostronnie pożywieniem zimnym. ochładzającym. a nie odwrotnie. ale jednocześnie duża ilość witaminy A w organizmie osłabia pracę tego gruczołu. gdy gruczoł ten jest niesprawny oraz przy słabych jelitach. jak i karoten. wrażliwych na temperaturę. ale nie uzbrojonych w aparaturę medyczną i naukową. która steruje mechanizmami od-purrrościowymi. Witaminy i sole mineralne Przedstawiając wybrane witaminy i sole mineralne. złym trawieniu. śledziony i pozostałych narządów oraz o właściwe przygotowywanie i komponowanie pożywienia. należy przede wszystkim zadbać o właściwą aktywność żołądka. liniowym postrzeganiu człowieka. Tak odbierają nas ludzie nauki i medycyny nie uwzględniający i często nie znający praw natury. ze swoimi prawami i regułami. Odpowiada za stan naszej skóry. Istnieje wówczas prawidłowa ich koncentracja w krwi oraz wła- . nadmiarze surowych warzyw i owoców. skąd może być uwalniana tylko w obecności cynku. Witamina A magazynowana jest w wątrobie. że cynk jest trudno przyswajalny w obecności dużych ilości wapnia. jawi się niejako przyjazna człowiekowi. a pożywienia jako źródła energii i równowagi. Organizm ludzki. jajach. braku cynku. Powstawaniu witaminy A sprzyjają hormony tarczycy. nie zawierającym energii? Czy nie przyczyniają się do tego również nadmierne emocje. że chcąc. Witamina D Witamina D pozwala na wchłanianie wapnia i fosforu zapewniając najkorzystniejszy stosunek ilościowy tych pierwiastków.

w kalafiorach. Przy diecie urozmaiconej jej poziom w organizmie jest prawidłowy. orzechach. Uważam. PABA. niszczy wątrobę i nerki dając początek bardzo poważnym chorobom. B6 . brokuły. jaja. Niekorzystne dla przyswajania tej witaminy jest odżywianie się produktami z dużą zawartością wapnia. kapusta. soki.niacyna. jajach. Występuje w jęczmieniu. B12. szczególnie w formie tabletek oraz nadmiar soków i owoców. chociaż wiadomo. podobnie jak przy niedostatku magnezu. płatkach owsianych. Hl . kwas pantotenowy. fasoli. Potrzebne są głównie naszym nerwom. Gotowane warzywa. Witamina D powstaje w skórze pod wpływem promieni ultrafioletowych. jajach. szpinaku. cebula. kiedy pewne zaburzenia chorobowe w organizmie nie pozwalają na uaktywnienie się kalcyferolu (witaminy D). Witamina D znajduje się w produktach spożywczych takich jak masło.120 ściwe odkładanie w kościach. . podrobach. ziemniakach. że jego poziom w organizmie zależy przede wszystkim od prawidłowego metabolizmu. a z warzyw . kaszy gryczanej i jęczmiennej. tran i wątroba.tiamina.ryboflawina. Witamina C jest antyutleniaczem. brokułach. kalafior. Są jednak sytuacje. takimi jak żółte sery. ponieważ produkty żywnościowe dostarczają ich wiele (imbir. że są rozpuszczalne w wodzie. że rozsądne korzystanie ze słońca daje wiele zdrowia. Zwiększone zapotrzebowanie na nie występuje przy diecie węglowodanowej. ciast. czosnku. zielonej pietruszce i innych zielonych częściach roślin. owocach i jogurtach występują w organizmie duże braki tych bardzo ważnych witamin. Przy diecie opartej na chudej wołowinie. stany zapalne trzustki i jelit. nasionach. PP . Jej brak powoduje bolesne skurcze mięśni. czosnek). fasoli. brokuły. że w naszym "zdrowym " żywieniu rola witaminy C jest przeceniana. brokułach. Są to: choroba wrzodowa żołądka i nadkwasota. chude jogurty. takie jak ziemniaki. 121 Witaminy te wchodzą w skład enzymów lub je aktywizują. a potrawy dusić we własnym sosie. choroby wątroby. Znajdują się głównie w mięsie. brukselka. płatkach owsianych. olejach. marchewka. chude mleko i twaróg oraz silnie ochładzającymi (owoce. chudym twarogu. surówki. Nadmiar witaminy C. są bazą wszystkich procesów odbywających się w organizmie. brukselce. Charakterystyczną cechą tej grupy witamin jest to. Witamina E Witamina E jest silnym przeciwutleniaczem.pirydoksyna. B2 . nerek. Witamina C Uważam. lecz jej nadmiar jest szkodliwy dla serca. należy jedynie pamiętać o tym. ciemnym chlebie. aby nie odlewać wody. inozytol. Przy chorobach serca bardzo wskazana jest dieta z dużą zawartością tej witaminy. maśle. Witaminy z grupy B .biotyna. Witamin z tej grupy nie niszczy gotowanie. przy nadmiarze słodyczy. Przy tej witaminie szczególnie wskazany jest umiar. papryki. ale nie jedynym i najważniejszym. grochu i grzybach. kapusty. makaronów i białego chleba. Także co do promieniowania słonecznego mamy wiele sprzecznych opinii. ryby. Mają wpływ na cały metabolizm komórkowy. Zawierające witaminę C kwaśne owoce i warzywa potrzebne są naszemu organizmowi jako smak kwaśny dla zrównoważenia potraw i zapewnienia właściwego funkcjonowania wątroby. orzechach. lody i słodycze). cebuli. kwas foliowy). sałacie. Wymieniłam produkty zdecydowanie niezalecane przez dietetyków ze względu na cholesterol. Może to w konsekwencji doprowadzić do poważnych zakłóceń w organizmie. zaburzenia pracy przytarczyc oraz brak magnezu. sokach owocowych. tj. grochu. cholina. migdałach. Brak tej witaminy jest główną przyczyną powstawania osteoporozy. kapuście. dostarczają witaminy C w dostatecznej ilości.(Bl . Owoce zawierają niewiele witamin z tej grupy.

wywary z kości oraz produkty mleczne. ciemnym chlebie i zielonych częściach roślin. lecz pod wpływem fizycznych czynników zewnętrznych. Jeśli magnezu jest za mało.mleka. mięso. nadmiernej pobudliwości. Produkty zwierzęce to ryby. Zmniejsza toksyczność ołowiu i ułatwia jego wydalanie z organizmu. Bolesne skurcze mięśnia sercowego. która jest efektem wychłodzenia organizmu. selen i kobalt nie dopuszczają do uszkodzeń genetycznych DNA. które nie powinny być odtłuszczane. Magnez występuje głównie w kaszach. natomiast w serach żółtych jest go zbyt mało w stosunku do ogromnej ilości wapnia. a wypłukiwanie jest procesem stałym i prowadzi do osteoporozy. który występuje przy nadczynności przytarczyc. hormon uruchamia proces wypłukiwania go z kości. Działa tonizująco i uspokajająco na system nerwowy i mięśnie. serów i jogurtów występują problemy z właściwym poziomem magnezu. czyli jednego z rodzajów kamieni nerkowych. Magnez jest również niezbędny do prawidłowego funkcjonowania grasicy. ponieważ między tymi pierwiastkami występują wzajemne powiązania. gdyż brak witaminy D uniemożliwi właściwe przyswojenie wapnia. ale także drastycznie obniżają poziom magnezu. Przy nadmiernym spożywaniu nabiału . cynku i żelaza. stosunek wapnia i magnezu powinien być jak 2:1. fasoli. cynku i magnezu ważnym składnikiem mięśni. ponieważ lecytyna jest syntetyzowana bezpośrednio w obecności 123 enzymu zawierającego witaminę B6. kalarepa. w obecności którego nie jest przyswajany. Pamiętajmy. ponieważ wapń blokuje jego przyswajanie. Niski poziom magnezu pociąga za sobą niedobór witaminy D niezbędnej do prawidłowego składu kości. groch. pozbawiają nas nie tylko energii życiowej (czi). że w pożywieniu jest dostarczany w należytych ilościach. że dolegliwości w rodzaju tężyczki. Impulsy nerwowe są uwarunkowane przemieszczaniem się jonów wapnia i magnezu. orzechach. Wapń musi być dostarczany do naszego organizmu jednocześnie z magnezem i cynkiem. Ciekawostką jest to. który działa tylko w obecności magnezu. czosnek. jaja. skurcze mięśni nóg. krwi i płynów ustrojowych. Magnez. Przy osteoporozie zawsze występuje niedobór magnezu! Należy również pamiętać. przytarczyce i przysadka mózgowa. że od sprawności tych narządów zależy poziom magnezu w organizmie pod warunkiem. kapusty. co pośrednio przyczynia się do zawałów i miażdżycy. grochu. ciecierzyca.122 Magnez Magnez to pierwiastek o podstawowym znaczeniu w przemianie materii i funkcjonowaniu systemu odpornościowego w naszym organizmie. Sole magnezowe chronią przed tworzeniem się szczawianów. Spożywanie piwa wydatnie obniża poziom magnezu w naszym organizmie. kakao. Gospodarką wapniem kieruje hormon przy tarczyc. soczewi- . ustępują po dożylnym podaniu magnezu. centralnego elementu naszego układu odpornościowego oraz wątroby. tym większa podatność na stresy. Gdy obniża się poziom wapnia we krwi. że stres i ciągły pośpiech. Oprócz tego do przyswajania wapnia potrzebna jest witamina A i D. Przy nadczynności przytarczyc. Uczestniczy w syntezie białek i podziale komórek. maku. Nadmiar wapnia blokuje przyswajanie magnezu. proces ten ulega zakłóceniu i występuje pobudliwość nerwowa. Wysoki poziom wapnia we krwi. a nie wapnia. choroby ostatnio bardzo powszechnej. Produkty roślinne to mąka z całego przemiału. Źródłem wapnia są produkty zwierzęce i roślinne. że kod genetyczny ulega uszkodzeniu nie pod wpływem sił nadprzyrodzonych. poziom wapnia we krwi jest podwyższony. zielone części roślin. Oczywiste jest więc. brokuły. powoduje odkładanie go w ścianach naczyń i narządach. Im większy niedobór magnezu. Magnez odpowiada pośrednio za poziom cholesterolu we krwi. a także prowadzi do kamicy nerkowej oraz skazy dnawej. fasola. drżenia mięśni. brukselka. to właśnie wynik niedoboru magnezu. W owocach występuje w ilościach śladowych. Wapń Wapń jest głównym materiałem budulcowym kości i zębów oraz obok fosforu. Aby procesy nerwowe przebiegały harmonijnie. W procesie przyswajania tego pierwiastka biorą udział tarczyca. migdałach.

która jest chorobą coraz bardziej powszechną oraz osłabia system odpornościowy organizmu. gdy w pożywieniu jest nadmiar wapnia. rybach. Właściwie działający system odpornościowy. ale w powiązaniu ze sobą. indykach i wątrobie. jajka. Bierze również udział w przyswajaniu żelaza. Niedobory żelaza w organizmie występują z powodu niewłaściwego odżywiania. a zwłaszcza w kurczakach. produkty zbożowe. Również spożywanie jajek powinno być zawsze połączone ze smakiem kwaśnym! Przyswajanie żelaza. zaledwie 3-5 g w masie ciała. ogół ludzi cierpi na jego niedobór. orzechach. a zatem do normalnego wzrostu i rozwoju. całym ziarnie. jest także uzależnione od obecności w organizmie cynku i magnezu. O czym należy pamiętać! Nasz system odpornościowy jest zależny od magnezu.124 ca i wiele innych produktów. Omówiłam pokrótce tylko niektóre witaminy i sole mineralne. gdyż jest on wówczas nieprzyswajalny. . Cynk znajduje się głównie w mięsie. sokach. Przyczynia się do odporności na uszkodzenia genetyczne. aby potrawy zbożowe. cebuli. cynku i witamin z grupy B rośnie poziom cholesterolu w naszym organizmie. jajach. Przeciwciała nie powstają. Cynk Cynk w naszym organizmie potrzebny jest przede wszystkim do uwalniania witaminy A z wątroby oraz w przemianach węglowodanowej i białkowej. a zależności te są znane! Aby dostarczyć organizmowi wszystkich potrzebnych składników. grochu. strączkowe. jak i na choroby nowotworowe. ponieważ minerał ten występuje w nich w wielkiej obfitości. jak wiemy. Mleko i jego przetwory nie zawierają prawie w ogóle żelaza. Selen Potrzebujemy śladowe ilości selenu. Niedobór żelaza przyczynia się do złego rozwoju umysłowego niemowląt i dzieci. mamy stały niedobór selenu. zarówno na pospolite infekcje. do powstawania anemii. młodzieży i ludzi starych. należy świadomie i rozważnie dobierać produkty. Oprócz magnezu. Owoce i soki zawierają niewiele żelaza. gdyż zawarte w niej w dużej ilości szczawiany utrudniają jego przyswajanie. mięso i podroby. Zaleca się na przy- 125 kład. Cynku jest niewiele w owocach. młodzież i kobiety. żelaza i selenu. cukrowo-węglowodanowej. jak i kwas solny. cynku i witaminy A. Wyjątkiem są śliwki (powidła). zależy również od magnezu. szczególnie małe dzieci. a głównie w czosnku i grzybach. cynku. Jest go również sporo w grzybach. warzywne i mięsne zawsze były równoważone smakiem kwaśnym. jak i sole mineralne. Mimo że nie wydalamy go ani nie tracimy z potem. pełnym zbożu. magnezu i cynku. komponując pokarmy zrównoważone pięcioma smakami i odpowiednie do danej pory roku. że zarówno witaminy. jednakże jest to pierwiastek niezbędny. cukru i słodyczy. Istotą problemu jest to. mleku i jego przetworach. Żelazo Niewiele jest w naszym organizmie żelaza. czosnku. cynku i żelaza zapewnia właściwą jakość naszego systemu odpornościowego. że wszystkie są ważne. według mnie te najistotniejsze. ryby. Służy temu zarówno witamina C. Przy niedoborach magnezu. nie działają w oderwaniu i pojedynczo. chociaż wiadomo. suszone daktyle i rodzynki. Selen znajduje się w dużych ilościach w soli morskiej. Głównym źródłem żelaza są warzywa. Przy diecie słodkiej. Przyswajanie żelaza jest uzależnione od smaku kwaśnego. prócz tego w jajku. Prócz tego wapń zawarty w tych produktach blokuje przyswajanie żelaza z innych. kukurydzy. Osoby pijące dużo herbaty czarnej mogą mieć problemy z cynkiem. fasoli. a jest to pożywienie najbardziej popularne wśród dzieci.

podrobach. ponieważ zawarta w nim ilość soli mineralnych (Ca i P) oraz białka jest przewidziana na budowę kości krowy. Witamina D i A zapobiega osteoporozie i zapewnia właściwy metabolizm komórkowy. Cynk jest potrzebny do uwalniania witaminy A z wątroby. Tabela 5. czosnku. Białko mleka krowiego to dla żołądka dziecka bardzo ciężko strawna kazeina tworząca w nim gąbczastą masę.126 Przyswajanie magnezu. Zakład Wydawnictw Lekarskich. Gotowanie pod przykryciem nie niszczy witamin. fasolach. całościowym produktem spożywczym.5 4.3 3-3. cebuli oraz kapustnych. owoców. warzywach.8 125 Rodzaj mleka Fosfor pH [mg%] 15 95 7. Witamina A jest niezbędna do prawidłowego wchłaniania pokarmów. lecz w mięsie. lekkostrawne białko. żelaza i cynku blokowane jest przez nadmiar wapnia. . soku i słodyczy. kaszach. Mleko krowie nie nadaje się dla człowieka. niedojrzałego i niewykształconego jeszcze przewodu pokarmowego dziecka.2 4. Skład ilościowy mleka kobiecego i krowiego Białko Tłuszcz Węglowodany Wapń [mg%] lg%] [g%] [g%] Mleko kobiece 1. Dla człowieka takim cudownym pokarmem jest tylko mleko matki.6 (dane z Palitzsch Dieter Kompendium pediatrii Państw. lecz ułatwia ich przyswajanie. Znajdują się w nim ciała odpornościowe. Warszawa 1976.2 6. I) Mleko kobiety zawiera składniki przystosowane dla delikatnego. zwłaszcza w porach. lecz jest takim z pewnością dla cielęcia. odpowiednia ilość węglowodanów i tłuszczów.0 33 dojrzałe Mleko krowie 3. Przeanalizujmy tabele zawierające zestaw danych dotyczących mleka. 127 PRODUKTY SPOŻYWCZE Mleko i jego przetwory Mleko krowie nie jest dla człowieka doskonałym. odnawiania komórek i do prawidłowego przyswajania wapnia. Uświadamiają one różnice w składzie mleka krowiego i mleka kobiety. Wyd.0 7. Najważniejsze witaminy i minerały znajdują się nie w owocach.

powinien pić tylko pełnotłuste i zawsze z dodatkiem czosnku.kaszą gryczana. Nasze urozmaicone całodzienne pożywienie zawiera dostateczną ilość wapnia. W naszym klimacie powinno być spożywane świeże. Po tym czasie dostarczamy dziecku potrzebnych ilości wapnia i innych składników w pożywieniu urozmaiconym. jelit i gruczołów wydzielania wewnętrznego. tran) oraz stosowanie pożywienia ciepłego. oleinowy przewaga rozpuszczalnych w tłuszczach lipaza. pobudliwe. płuca czy żołądek. z bólami brzucha i głowy. przy zaparciach. lekko rozgrzewającego. Przez zabieg odtłuszczania mleko traci witaminy A. Ludzie starsi powinni ograniczyć spożycie twarogu. Przy nadmiarze serów i mleka efekt będzie odwrotny. artretyzmie. który bez tych dodatków nie może być przyswojony. grypy. E oraz mnóstwo biopierwiastków. o smaku kwaśnym. Należy jedynie zadbać o odpowiednią ilość witaminy D (słońce. jak i kwaśnego. Amerykanie twierdzą. reumatyzmie. diastaza Mleko krowie przewaga kazeiny (mleko kazeinowe) przewaga nasyconych kwasów tłuszczowych przewaga rozpuszczalnych w wodzie 129 alergii. W tym okresie życia organizm dziecka produkuje enzym laktazę. Mleko krowie z racji swego składu (duże ilości wapnia i kazeiny) blokuje pracę żołądka. Witaminy Składniki dodatkowe Mleko potrzebne jest dziecku do 3 roku życia i najlepiej. bólach głowy. śledziony i jelit. Całkowicie to potwierdzam! Z racji swych właściwości mleko nie powinno być podawane przy chorobie wrzodowej. nieodzowny przy trawieniu laktozy (cukru) oraz podpuszczkę potrzebną do trawienia białka. Przed mlekiem krowim i jego przetworami powinny być chronione szczególnie dzieci alergiczne. ziemniakami smażonymi z kminkiem i cebulą lub w czasie silnych upałów. Tabela 6. Twaróg jest natury ochładzającej. łuszczycy i . ciepły przewód pokarmowy. D. niedociśnieniu. aby było to mleko matki. nerki. Nie zwiększymy przyswajalności wapnia poprzez zwiększenie jego ilości w pokarmie. gdyż wówczas ma się szansę na przyswojenie zawartego w nim wapnia. Należy go spożywać zawsze ze śmietaną lub masłem i przyprawami ze względu na zawartą w nim dużą ilość wapnia. przy zimnej wątrobie. Może powodować wzmożone wydzielanie śluzu. osłabione. masło. nadciśnieniu. Jest silnie śluzotwórcze i zakwasza organizm. z mukowiscydozą. Gdy już ktoś decyduje się na mleko. kasze i mięso zawierają wszystkie składniki odżywcze w korzystniejszym zestawieniu ilościowym niż mleko krowie. cierpiące często na anginy. serce. gdyż może on osłabiać czynności takich narządów jak wątroba. chorobach jelit. Podobnie jest z chudym twarogiem. chorobach nerek. zarówno słodkiego. należy jedynie zadbać o wystarczającą ilość witaminy D oraz o stan naszego żołądka. Skład jakościowy mleka kobiecego i krowiego Składnik Białko Tłuszcze Mleko kobiece przewaga albumin (mleko albuminowe) przewaga nienasyconych kwasów tłuszczowych (linolowy.128 Zawiera dwa razy więcej selenu i sześć razy więcej witaminy E aniżeli mleko krowie. masło. Dwie trzecie ludzi na Ziemi nie pije mleka i to właśnie oni nie chorują na osteoporozę! Mleko kwaśne ma naturę ochładzającą. Takie produkty jak warzywa. że właśnie mleko oprócz piwa jest produktem najsilniej zakwaszającym. celiakią. kaszel. nadkwasocie. jednodniowe. zawsze w połączeniu z pożywieniem rozgrzewającym . Mleko nie jest lekarstwem na osteoporozę! Choroba ta jest efektem zaburzeń hormonalnych i złego przyswajania wapnia. jaja. co jest zawsze związane z wychłodzeniem organizmu. Przyswajalność wapnia można poprawić poprzez zwiększenie podaży witaminy D i A (słońce. Generalnie mleka. jaja) oraz dobrze pracujący.

stosowaniu przypraw i sprawnym układzie pokarmowym nie grozi nam niedostatek wapnia. Zatem nie powinniśmy już pozwolić sobie na jogurt. lody. bez łączenia z owocami. Przytoczony zestaw produktów daje w naszym organizmie efekt wychłodzenia. może przy długim stosowaniu przynieść efekt odwrotny! 131 Gdy istnieje konieczność stosowania w pożywieniu produktów mlecznych. spowalniają metabolizm komórkowy. według Tabel wartości odżywczych żywności prof. Stosując go do pizzy czy makaronów należy również uwzględnić ostre. zdrowego dla wszystkich! Spożywanie wychładzającego jogurtu. ogórki przy bardzo umiarkowanym użyciu przypraw. kwaśnych owoców i surówek. są koncentratem wapniowo-białkowym. a sery kozie i owcze spożywane w umiarkowanych ilościach są bardzo odżywcze i wzmacniające. Kuchnia bułgarska jest silnie rozgrzewająca. a głównie wapnia. rozgrzewające przyprawy. dwóch plasterków dziennie zapewnia całkowitą dzienną dawkę wapnia. Przeniesienie jogurtu do naszego klimatu i naszej kuchni. Dużo serów żółtych to zbyt wiele białka. a ostatnio soków. śledzionę i jelita. z nieżytami żołądka lub jelit. W ich klimacie jest on nieodłącznym elementem w całościowym sposobie żywienia. kobieta francuska z konieczności podawała na stół sery. katarami. Aleksandra Szczygła. Mięso we Francji było towarem luksusowym i jest nadal bardzo drogie. kiszona kapusta. Wszelkie koktajle mleczno-owocowe są bardzo niewskazane w naszym klimacie. Sery żółte. a głównie mężczyzn. osobom cierpiącym na stany zapalne jelita grubego. czy tylko czystym snobizmem? . przy ogniu serca lub wątroby. mleko. wychłodzone. którego nadmiar w organizmie wywołuje zaburzenia pracy narządów. że jeszcze spożywany w ciągu dnia pozostały pokarm również zawiera mnóstwo wapnia. Przy urozmaiconej diecie. a jogurty owocowe nie mają nic wspólnego ze zdrowiem! Ochładzają i zakwaszają organizm. gorące i słoneczne lato. dżemów. Klimat Bułgarii to długie. a pogłębia go jeszcze stosowanie jogurtu. a jogurt jest potrzebny dla zrównoważenia jang {ognia) ich pokarmu. Połączenie takie potęguje ochładzającą naturę mleka i wzmaga wydzielanie śluzu. Jest lżej strawne od mleka krowiego i nie wywołuje produkcji śluzu w takich ilościach. surówek i owoców. Ciekawostką jest jednak przyczyna. Należy pamiętać. Sery były i są tanim wygodnym. kaszlem. Podobnie jest w innych krajach basenu Morza Śródziemnego. Jogurty są zdrowe. Mleko kozie i owcze posiada naturę ocieplającą i przewagę białek albuminowych. alergiami. aby jej mężczyzna mógł uzupełnić niedobór treściwego pożywienia. Jogurt jest potrzebny i daje zdrowie w ciepłym klimacie i przy tamtych obyczajach kulinarnych. popularnym i dostępnym przez cały rok produktem. Ser twardy nie powinien być spożywany w towarzystwie zimnych napojów. Spożywa się ich tam ogromne ilości. Czy podawanie u nas serów na desce do posiłku jako szczytu elegancji i dobrego tonu jest odbiciem naszych potrzeb żywieniowych. bólami głowy powinny spożywać jogurt wyłącznie sporadycznie! Należy pamiętać o zasadzie. ale nie dla wszystkich! Osoby osłabione. Karmiąc domowników. Pija się go zawsze jako produkt świeży. Francuskie gospodynie były i są bardzo oszczędne. a więc chłodzący jogurt jest elementem równowagi w ich pożywieniu. Spożycie jednego. słodyczy. serki twarogowe. W naszych warunkach można polecić jogurt np. Francja jest ojczyzną serów. gdy nie unikamy słońca. osłabiają żołądek. a zwłaszcza spożywanie go w dużych ilościach i w połączeniu z owocami i cukrem nie jest dobrym pomysłem! Polska kuchnia to głównie wieprzowina. ciasta. Potrawy bułgarskie składają się przeważnie z baraniny z dużą ilością przypraw. bo "przecież jest taki zdrowy". szczególnie. dla której pogryzanie serem każdego posiłku stało się ogólnie znanym zwyczajem i tradycją francuskiej kuchni. to korzystajmy z mleka koziego oraz serów kozich i owczych. czosnku i cebuli. Jogurt to specyfik bułgarski. że nie ma produktu uniwersalnego. ponieważ owoce i cukier mają również naturę zimną i wilgotną.130 nie należy łączyć z kwaśnymi owocami i cukrem. cebulę i czosnek. ale za to z dużą ilością kompotów.

132 Mięso Mięsa mają dużą wartość odżywczą. Zawierają bardzo dobrze przyswajalne białko, ważne makro- i mikroelementy oraz wiele witamin, głównie z grupy B. Mięso dzięki swej specyficznej naturze, przyrządzone w odpowiedni sposób, zawiera ogromną energię i jest nie tylko wspaniałym pożywieniem, ale i lekarstwem. W naszym klimacie spożywanie mięsa jest niezbędne. Ludy zamieszkujące strefę umiarkowaną i zimną nigdy nie były roślinożerne. Mięso dawało siły i szansę przeżycia w trudnych warunkach. Współczesny mięsny problem polega na: - nieznajomości natury poszczególnych mięs (które rozgrzewają, a które ochładzają - na nieodpowiednim ich przyprawianiu - na ich nadmiernej ilości w pożywieniu w stosunku do pozostałych produktów spożywczych. Należy więc przyswoić sobie wiedzę, która pozwoli na wykorzystanie tego produktu dla naszego dobra. Jeśli chodzi o sposoby przyrządzania mięs, tkwimy głęboko w tradycji naszych babek, ale dawna kuchnia była prostsza, oparta na produktach występujących w naszym klimacie, a podstawą jej były potrawy ciepłe i gotowane. Słodycze były luksusem. Owoce jadano sezonowo. Soków, kompotów, zimnych napojów praktycznie nie spożywano, a przede wszystkim nie jadano u nas serów żółtych tylko twarogowe i to w niewielkich ilościach. Współcześni Polacy są jednocześnie tradycjonalistami - schabowy z kapustą, golonka z piwem i ludźmi nowoczesnymi, bezkrytycznie stosującymi w żywieniu wszelkie nowinki i mody z Zachodu. A Zachód to przecież inny klimat, inne tradycje żywieniowe, inne surowce spożywcze, a także nie zawsze uczciwa reklama. Ostatnie lata stworzyły nam warunki do podróży po świecie. Poznajemy inne kraje, tradycje kulinarne, zachwycamy się zdrowiem ich mieszkańców. Szczególnie interesujemy się narodami basenu Morza Śródziemnego i Azji, starając się naśladować, niestety wybiórczo, ich sposób odżywiania, np. zjadając duże ilości ro-

133 snących tam owoców. Nie zauważamy jednak, że pomimo bardzo ciepłego klimatu, jada się tam co najmniej dwa gotowane, ciepłe posiłki. Podstawą jest tam doskonale przyprawiona baranina i wołowina, duże ilości gotowanych i duszonych warzyw, a w tym czosnku i cebuli. Owoców jada się tam niewiele, głównie dla orzeźwienia i ochrony przed upałem. Nie można fragmentarycznie korzystać z mądrości żywieniowej innych narodów. Ich kultura kulinarna, tradycje żywieniowe powstawały przez długie wieki i tworzą spójną całość. Nie można pojedynczych elementów innych tradycji kulinarnych wprowadzać do naszego sposobu żywienia. Klimat naszego kraju wymaga od nas podporządkowania się pewnym regułom - są to wyraźne cztery pory roku z przewagą dni pochmurnych i zimnych, co musi być uwzględnione w sposobie naszego odżywiania. W kręgu naszej kultury, w której jedzenie mięsa było oczywistością, pojawił się i dość szeroko rozpowszechnił w ostatnich latach problem - jeść czy nie jeść mięso? Wielu z nas nurtują pytania - czy jedzenie mięsa jest konieczne i czy mamy prawo zabijać zwierzęta? Wegetarianizm nie jest związany z naszą kulturą, zwyczajami i klimatem. Ludzie z naszej strefy klimatycznej nigdy nie żywili się wyłącznie pokarmem roślinnym, ponieważ niezbędne do przeżycia było mięso. Na naszych terenach, jeśli ograniczano spożycie mięsa, było to związane wyłącznie z ascezą na tle religijnym. Wegetarianizm przywędrował do nas dopiero w dziewiętnastym wieku z Indii, gdzie był i jest nieodłącznym elementem hinduizmu. W żadnych innych religiach wegetarianizm nie jest nakazem. Można być wspaniałym wegetarianinem w Kalkucie, bo są tam odpowiednie warunki klimatyczne, może i w Kalifornii, ale nie w Polsce! Mistycy Tao uważają, że mięso odpowiednio przygotowane wraz z jarzynami, a zwłaszcza z grzybami, nie jest pokarmem mięsnym, lecz roślinnym. Według nich każdy rodzaj ascetyzmu szkodzi duchowości, ponieważ działa destrukcyjnie i osłabia energię życiową człowieka. Ascetyzm wcale nie służy pogłębianiu związków z Naturą, lecz skierowuje wszystkie siły i uwagę na

134 własne ja (ego). Nie osiągniemy wyższych poziomów życia duchowego poprzez zabiegi zewnętrzne. Stwórca dał nam ciało. Wszystkie poczynania, które je wzmacniają, energetyzują i zespalają z Naturą, są dla nas nakazem. Niszcząc ciało osłabiamy naszą sferę duchową. Ciało słabe, o niskiej wibracji jest bardzo podatne na wszystkie złe wpływy zewnętrzne. Cały świat biologiczny stanowi wzajemnie zjadającą się społeczność, w której każdy gatunek jest zdobyczą innego gatunku. Reguły i zasady współistnienia są oczywiste i powinniśmy je akceptować, ale jednocześnie musimy z pokorą dziękować za wszystko, co zostało nam dane. Stwórca dał nam taką obfitość świata nie po to, abyśmy uprawiali ascezę, ale po to, abyśmy się mogli rozwijać i wzrastać. Na obecnym etapie naszego rozwoju mięso jest nam potrzebne i zostało nam pobłogosławione. Z pewnością nadejdą czasy, gdy nie będziemy jeść mięsa, ale nie przyspieszajmy tego! Wzmacniajmy swoje ciała, dbajmy o nie mądrze, żyjmy dla innych, a wszystko samo się dokona. Najmądrzej problemy bytu ziemskiego rozwiązuje Natura, a gdy człowiek się wtrąca - wszystko psuje. Nie powinniśmy stwarzać problemu, czy jeść mięso, ale ile go jeść i jak przyrządzać, aby nam służyło, dawało siły, zdrowie, a nawet leczyło. Generalnie jadamy mięsa zbyt dużo, do tego najczęściej jest źle przyprawione i niewłaściwie zestawione z innymi produktami. Zjadanie dużej ilości mięsa może być groźne, ponieważ mięso zawsze pobudza śledzionę do intensywnej pracy i produkcji płynów wewnętrznych. Gdy mięso jest doprawione odpowiednimi przyprawami i zestawione z właściwymi dodatkami, z uwzględnieniem ich natury i wszystkich smaków, wówczas wpływ mięsa na organizm jest prawidłowy, wzmacnia go i odżywia. Jednakże, gdy zjadamy duże ilości mięsa i wędlin nie stosując przypraw i łącząc je z kwaśnymi dodatkami, takimi jak surówki, kiszona kapusta, kiszone ogórki oraz popijając zimnymi napojami, a często łącząc ze słodyczami, deserami i lodami, to takie zachowanie przyczynia się do produkcji przez śledzionę tak zwanej patologicznej wilgoci i śluzu blokując jednocześnie produkcję pły-

135 nów odżywczych. Dochodzi wówczas do groźnych zaburzeń w organizmie. Nadmiar śluzu powoduje choroby sercowo-naczyniowe, otyłość, cukrzycę, choroby nerek, a w konsekwencji choroby gorąca (ognia), nadciśnienie, paraliż i ataki serca. Organizm nie jest wówczas właściwie odżywiany (słaba śledziona - niedobór płynów wewnętrznych), występują zmiany metabolizmu komórkowego, utrata odporności, jesteśmy podatni na wszelkie choroby i niekorzystne wpływy zewnętrzne. Rodzaje mięsa Kurczak należy do elementu Drzewa. Mięso kurczaków z dużych hodowli, tzw. brojlerów, ma naturę ochładzającą i uspokaja czynności narządów, głównie wątroby. Zatem spożywane zbyt często może doprowadzić do wychłodzenia organizmu. Zalecane jest jadanie mięsa z kurczaków przy chorobach gorąca wątroby, serca i płuc. Biorąc pod uwagę właściwości i naturę kurczaków, nie poleca się rosołów z samych kurczaków, lecz wołowo-drobiowe, cielęco-drobiowe lub baranio-drobiowe. Kurczaka należy przyrządzać i zjadać zawsze ze skórą, która jest silnie jang, a więc całość jest lepiej zrównoważona i harmonijna. Tłuszcz z drobiu jadany w umiarkowanych ilościach nie wpływa na poziom cholesterolu we krwi, a więc związane z tym obawy są niepotrzebne. Panuje opinia, że mięso kurczaków jest zdrowsze od wołowiny i wieprzowiny. Taki pogląd jest błędny, ponieważ każde mięso ma inną naturę i spożywane w nadmiarze wywołuje w organizmie określone skutki. Chcąc dobrze przyrządzić kurczaka, musimy zacząć od natarcia go dużą ilością przypraw (imbir, chili, pieprze, czosnek, majeranek, kurkuma). Potem można go dusić na przykład w cebuli. Do kurczaka podaje się ziemniaki, frytki, kaszę gryczaną, jęczmienną lub ryż - ale przyprawiony na ostro. Należy unikać makaronów. Nie należy łączyć kurczaka z surówkami i kwaśnymi sałatkami, np. z surowych pomidorów, kiszonej kapusty i kiszonych ogórków. Wymienione dodatki potęgują naturę ochładzającą posiłku,

136 co może się przyczynić do pogorszenia samopoczucia lub nawet do wystąpienia konkretnych dolegliwości. Do kurczaka najlepiej podawać warzywa gotowane lub duszone. Kaczka należy do elementu Drzewa. Ma naturę ochładzającą. Usuwa gorąco. Podaje sieją przy osłabieniu z krwiopluciem i gorączką. Częste spożywanie kaczki może spowodować zastój energii, biegunkę i osłabienie pracy śledziony. Kaczka odpowiednio przyrządzona i zjadana z umiarem jest pokarmem bardzo wartościowym. Baranina należy do elementu Ognia. Ma naturę ocieplającą i rozgrzewającą. Wzmacnia śledzionę, żołądek i jelita. Rozgrzewa wewnętrznie, wzmacnia energię, siły fizyczne, kości, kręgosłup, kolana i ścięgna. Stosuje się przy silnym osłabieniu i wychłodzeniu. Wskazana jest przy przepuklinie i zmęczeniu poporodowym. Gotować mały kawałek baraniny (około 1/2 kg) w 5 litrach wody z dodatkiem angeliki i imbiru, przez 5 godzin. Po tym czasie powinno być około 3 litrów płynu. Pijemy trzy razy dziennie po filiżance. Bulion można przechowywać w lodówce. Można również na baraninie przyrządzać zupy i rosoły. Mięso można dusić z przyprawami (pieprz, imbir, cebula, czosnek) i warzywami. Byłoby dobrze, gdybyśmy zrozumieli, że baranina jest najbardziej odpowiednim mięsem w naszym klimacie. Jest przy tym bardzo smaczna, należy ją jedynie odpowiednio przyrządzić i doprawić. Rosół z baraniny jest wspaniały. Powinniśmy pozbyć się uprzedzeń smakowych i korzystać z tego, co jest do naszej dyspozycji i co daje nam zdrowie i siłę. Mamy przecież warunki, by hodowla owiec stała się popularna i z korzyścią dla ludzi. Wołowina należy do elementu Ziemi. Ma naturę ocieplającą. Wzmacnia śledzionę i żołądek, likwiduje przewlekłe wychłodzenie, osłabienie, wzmacnia energię, krew, kości i ścięgna. Można z niej przyrządzać buliony, zupy, mięso gotowane, duszone, duszone z jarzynami. Bulion z wątroby wołowej z cebulą, imbirem z dodatkiem żółtek wspaniale wzmacnia osłabioną wątrobę (niedoczynną), poprawia wzrok, jest dobry na zanik mięśni, anemię i wychudzenie.

137 Wołowinę można przyrządzać jako pieczeń z odpowiednimi przyprawami, ale najwspanialsza jest drobno pokrojona i duszona z warzywami. Zestawy warzyw mogą być różne. Gdy chcemy, aby potrawa była rozgrzewająca, dodajemy cebuli, porów, czosnku, pieprzu. Można również wołowinę dusić w czerwonym winie. Tak rozgrzewającą potrawę jemy tylko wtedy, gdy jesteśmy bardzo przemarznięci i osłabieni. Wspaniale odżywcze i wzmacniające naszą energię są zupy na kościach cielęcych (gicze) lub wołowych ze szpikiem. Kość gotujemy około 3 godz., na krótko przed zakończeniem dodajemy jarzyny. Gdy chcemy zneutralizować nadmierne jang wołowiny, to dusimy ją z pieczarkami, kapustą słodką, pomidorami, nie zapominając o przyprawianiu. Królik należy do elementu Ziemi. Ma naturę odświeżającą i ochładzającą. Neutralizuje wewnętrzne gorąco, jest odpowiedni przy gorącu serca i wątroby. Można z niego przyrządzać buliony lub dusić z przyprawami. Zbyt częste jadanie mięsa królika może spowodować niedoczynność organów (wychłodzenie). Gęś należy do elementu Ziemi. Ma naturę neutralną i lekko ocieplającą. Nie należy spożywać gęsi przy nagromadzeniu tzw. gorącej wilgoci. Wzmacnia energię, odżywia żołądek i śledzionę oraz pozostałe narządy. Z gęsi można przyrządzać zupy i buliony. Tradycyjna jest gęś pieczona, ale ze względu na dużą ilość tłuszczu należy ją dobrze przyprawić (imbir, pieprz, kurkuma). Bażant należy do elementu Metalu. Ma naturę lekko ocieplającą. Bulion z bażanta z kurkumą, kminkiem, pieprzem, cebulą i solą, pity na czczo, wzmacnia śledzionę i żołądek. Bażant wskazany jest do jesiennego wzmacniania organizmu. Podnosi jego energię i usprawnia pracę narządów. Najlepsze z bażanta są odżywcze zupy. Indyk należy do elementu Metalu. Ma naturę neutralno-ocieplającą. Wśród wszystkich mięs wyróżnia się największą neutralnością, przy czym jego mięso jest wzmacniające i odżywcze. Można je spożywać nawet dosyć często pod warunkiem, że będzie odpowiednio przyprawione. Możemy być wolni od obaw, że

gdzie jest mięsem bardzo popularnym. Ma naturę neutralną. Wędliny wieprzowe należą do elementu Wody. Ryby morskie należą do elementu Wody. Europejczycy przyjęli wieprzowinę bez sztuki jej przyrządzania. Wędliny należy spożywać z rozgrzewającymi do- 139 datkami pomagającymi w trawieniu . Najbardziej odżywcze z gołębia są zupy i rosoły. Bardzo dobre są nóżki wieprzowe gotowane z dodatkiem octu winnego. pikantnymi zimnymi sosami (pomidorowymi. Wzmacnia i podnosi energię. Mają naturę ochładzającą. śliwkowymi). ale wymaga to dużej znajomości rzeczy. surową cebulą. Wzmacnia wątrobę i nerki. Mogą być gotowane. paprykę. służyła nam i nie niszczyła organizmu (otyłość. przyrządzana jest z ogromną znajomością rzeczy. Kanapka z wędliną. zawały. Gołąb należy do elementu Wody. podgrzewając ją na patelni na łyżce oleju. po operacjach i porodach odbudowuje płyny wewnętrzne. a przede wszystkim wątrobę. Mięso indyka należy łączyć z wieloma warzywami i przyprawami. oczu. Należy je tylko przedtem przerąbać. bazylię. Z mięs można również przygotować w domu wspaniałe pasztety. których kości zawierają szpik. należy zjadać . tuńczyka. Hodowla świń w Europie została zapoczątkowana na przełomie osiemnastego i dziewiętnastego wieku. imbir. wykorzystując do tego różne ich gatunki. ale można korzystać również z konserw z tuńczyka czy sardynki (patrz przepisy). Aby wieprzowina była strawna. chrzanem. kurkumę. Wska- .z odpowiednia ilością ziół. Wzmacniają krew. plasterkiem kiszonego ogórka. pieprze. Wieprzowina może być również lekarstwem. Stosuje się do niej przyprawy i warzywa silnie rozgrzewające kminek. wychudzeniu i stanach gorączkowych. należy ją bardzo starannie przyprawiać i zestawiać z innymi produktami. Pospolitą kiełbasę można uszlachetnić. Najlepiej jeść ryby świeże lub wędzone. np. Szczególnie wskazany jest karp. majeranek i rozmaryn. duszone.138 osłabi jakiś narząd. ale mają inną naturę. Bardzo dobre są buliony i zupy na mięsie i kościach z indyka. pieprzami. odpowiednio przyrządzone i przyprawione. odpowiednio doprawione. Poprawia również krążenie. Mięso tych ryb z uwagi na zawartość specyficznych tłuszczów i cennych witamin pomaga w obniżaniu ciśnienia i poziomu cholesterolu we krwi.ostrą musztardą. makrelę. a przy tym czyni lekko strawnym. neutralną i lekko ocieplającą. Najwartościowszym elementem do gotowania są udka. sardynki. cukrzyca). cebulą i pieprzem jest dobra. Pobudza produkcję wilgoci i śluzu. Spowalnia pracę narządów. a nawet rozgotowane chrząstki. Wspaniale działa przy osłabieniu. Ma naturę ochładzającą. Bulion z wątroby wieprzowej jest krwiotwórczy. pieprzem i imbirem. Mają naturę ochładzającą i należy je spożywać z umiarem. Wszystkie dobrze ugotowane. ale wędliny nie powinny być jedynym dodatkiem do chleba. poprawiają krążenie. Wieprzowina jest więc mięsem płytko zakorzenionym w naszej tradycji żywieniowej. Stosuje się ją przy chorobach gorąca z wyczerpaniem płynów wewnętrznych wówczas nawilża i odżywia jin. marskość wątroby. Długie gotowanie mięsa daje mu ogromną energię. Ryby słodkowodne należą również do elementu Wody. co jest jedną z ważniejszych przyczyn dużej ilości chorób cywilizacyjnych. Znana jest jej natura ochładzająca i poprzez odpowiednie zestawienie przypraw i pozostałych składników powszechnie jadana wieprzowina nie czyni szkody zdrowiu. cebulę. a z dodatkiem pikantnych sosów są lepsze od szynki. Proponuję jednak do chleba mięsa przyrządzane w domu. Pasztety są uwielbiane przez dzieci i mężczyzn. ścięgien i stawów. Zaleca się 1-2 razy w tygodniu jeść tłuste ryby morskie.wzmacniają wątrobę. wzmacniają ścięgna i stawy. obficie posypaną ziołami. pieczone . halibuta. bardzo odżywczy i wzmacniający dla wątroby. czosnek. W Azji południowo-wschodniej. Wędlina tak przyrządzona jest również bardzo smaczna na zimno. Wieprzowina należy do elementu Wody.

Wędliny są ochładzające. a kurczaki rzadko. duszonych czy pieczonych. Podnoszenie natury rozgrzewającej odbywa się najczęściej przez dodatek przypraw i ziół gorzkich. Są to najczęściej jadane u nas mięsa. Mięsa łączyć tylko z gotowanymi lub duszonymi owocami. cynamon. a gdy mamy ochotę na surówkę. smażenie. serca. Kilka rad ułatwiających prawidłowe trawienie mięsa: 141 Przed. Polecam korzystanie z własnych ulubionych potraw. ale bez piwa. majeranek. papryka ostra. gorczyca i inne) oraz przez dodatek cebuli. tymianek. podana z chrzanem lub musztardą. Mięsa jadać tylko z gotowanymi lub duszonymi warzywami. jest zdrowa i lekkostrawna. Każde mięso dokładnie przyprawiać. rozmaryn. ale z przyprawami . powodują osłabianie funkcji narządów. Naturę jang wzmaga się również poprzez duszenie z dodatkiem wina lub wódki. w trakcie i po posiłku mięsnym nie należy jeść ciast. Od czasu do czasu bardzo wskazany jest smalec wieprzowy. Mając naturę ochładzającą. płuc i przy nieczynnej lewej nerce. . lekko rozgrzewające. jednakże po uprzednim zrównoważeniu pięcioma smakami oraz z uwzględnieniem odpowiednich przypraw i ziół. W zależności od dodanych składników i rodzaju zabiegu termicznego (gotowanie. unikajmy wędlin na rzecz mięs gotowanych. ogniu wątroby. cząber. kminek. pieczenie czy opiekanie na ruszcie również przyczynia się do jangizacji mięsa. a więc najlepiej podgrzać je na patelni z ziołami i przyprawami. Golonka ugotowana z warzywami i przyprawami. imbir. Aby podnieść strawność mięsa musimy je bardzo starannie przyprawiać. to należy ją zjeść z kaszą lub ziemniakami. goździki. pieprz czarny. porów i czosnku. Silne jangizowanie mięsa nie jest wskazane przy chorobach gorąca. nie należy też pić zimnych napojów. tzn. stanach zapalnych. Staranne przyprawianie dodatkami rozgrzewającymi znosi ujemne skutki natury tych mięs. pieczenie) można jego naturę rozgrzewającą podnieść (jangizowanie) lub obniżyć (jinizowanie). szałwia. zwłaszcza kurczaki i wieprzowinę.140 zany jest również podczas ciąży i karmienia piersią. słodkich i ostrych (chili. Wszystkie ryby słodkowodne są polecane przy leczeniu i wzmacnianiu nerek. a zwłaszcza lodów. estragon. Zasady dotyczące przygotowywania i spożywania mięsa Mięsa można przyrządzać na różne sposoby. gałka muszkatołowa. a zwłaszcza kurczaki i wieprzowinę. Używa się wówczas niewiele drobno pokrojonego mięsa i dużej ilości różnych warzyw. Jeśli to możliwe. Mięsa należy przyrządzać bardzo starannie i spożywać w rozsądnych ilościach. pieprz cayenne. słodyczy. Smażenie.zwłaszcza dla młodzieży. Na kolację jadać mięsa ciepłe. dodatek których podnosi wartość odżywczą i strawność potraw. Najkorzystniejsza forma to mięsa duszone z warzywami. przy chorobach gorączkowych.

których najczęściej bardzo nie lubią. że dostarczą nam one wszystkich potrzebnych witamin. która podnosi poziom energii w pożywieniu. poronienia. Warzywu o naturze jin. to jedzmy je wyłącznie w porze obiadowej. przy braku owoców zimą. trzustki. łącząc z ciepłymi potrawami bezmięsnymi (kasza. Powinniśmy dodawać do potraw liście selera. Zdaję sobie sprawę z tego. Nie zmuszajmy dzieci do jedzenia surówek. Powinny jadać warzywa w zupach. fasoli. jest nieporozumieniem. równoważącym potrawy. Należy pamiętać o wychładzającej naturze surówek. alergiczne potomstwo. ponieważ potęgują one brak równowagi energetycznej w organizmie. kalarepie. gotowane. grochu. kalafiorach. cebulę i zielone części roślin. jedynie cebula. kwaśnym dodatkiem. Wychłodzenie ich organizmu bywa tak głębokie. porody przedwczesne. kapustach. aby nam służyły.co bardzo ważne . Doskonałe są warzywa duszone. były one niezbędnym. że pożywienie będzie wartościowe. Pamiętajmy na co dzień o marchewce. pietruszce. osłabionych jelitach. Warzywa dostarczają nam wszystkich witamin z grupy B. a więc gotujemy posiłki dodając zarówno kapustę. słaba laktacja i przedwczesna menopauza). Nie ma żadnych przeciwwskazań do podawania nawet najmłodszym dzieciom każdego z warzyw. chorej wątrobie i nerkach oraz złym krążeniu. polecanego ludziom otyłym. Im dłuższe przechowywanie warzyw. kiedy to bardziej odpowiednie dla nas będą warzywa duszone lub gotowane. którego może zjeść nawet na ulicy niż ugotować smaczną i pożywną zupę jarzynową Jedną z form konserwowania warzyw jest kiszenie. Przy zachowaniu jednak podstawowych reguł dotyczących prawidłowego gotowania (krótko i pod przykryciem). W takim wypadku 143 mięso zjadamy na kolację. że występują u nich problemy z prokreacją (trudności z zajściem w ciążę. zjadane na surowo. czarnej rzepie. ziemniaki. Obróbka termiczna jedynie w minimalnym stopniu obniża poziom niektórych witamin. czyli wychłodzenie. możemy podnieść naturę rozgrzewającą każdej potrawy. Szczególnie szkodliwe jest zjadanie dużych ilości surówek przez dziewczęta i młode kobiety. selerze. że surówki są dla nas niezbędne i służą nam. witaminę E i C. należy je tak przyrządzać. Smak kwaśny potrzebny jest do ochrony wątroby. Surówki mogą nam służyć jedynie latem. czosnku i kalarepy. Ich zaletą jest przede wszystkim lekkostrawność i łatwa przyswajalność. gotowane i duszone jako dodatek do mięs lub jako samodzielne dania mięsno-jarzynowe. dając nadmierną produkcję wilgoci i śluzu. Uwzględniając cały asortyment warzyw w naszym pożywieniu możemy być pewni.zwłaszcza z dodatkiem rozgrzewających przypraw i ziół. obsmażane . karoten i wszystkie konieczne sole mineralne. Traktowanie surówek jako niskokalorycznego wypełniacza. zwłaszcza południowych. gdy są sporządzone ze świeżych i dorodnych warzyw. czosnek i pory mają naturę rozgrzewającą (jang). soli mineralnych i błonnika. spowalniają pracę narządów. aniżeli owoców. śledziony. ochładzają organizm. pietruszki. jak i czosnek. ogórków. soczewicy. niewskazane przy niedoczynności (brak/fl/ig) żołądka. . grzybów i mieszanki wielowarzywne. bobie oraz . Jeśli chcemy. Przygotowujemy w ten sposób przetwory kapusty. cebuli. zwłaszcza żołądka.142 Warzywa Większość warzyw ma naturę zimną i wilgotną (jin). śledziony i trzustki. słabe. mamy gwarancję. czosnek i pory. czyli cebulę. burakach. pomidorów. ale jego nadmiar niszczy ją. zwłaszcza jesienią i zimą. W dawnym sposobie żywienia. że o wiele łatwiej jest kupić dziecku banana. brokułach. tym mniejsza w nich zawartość energii i dlatego wskazana jest obróbka termiczna.zielonych częściach roślin. warzywa duszone). pora. wówczas są dla naszego organizmu odświeżające i urozmaicają jadłospis. O wiele korzystniejsze dla naszego organizmu jest zjadanie dużych ilości warzyw w jak najszerszym asortymencie. zwłaszcza w dużych ilościach. kopru. zupa. Jeśli jesteśmy przekonani. Surówki są ciężko strawne. Należy jednak pamiętać o właściwym ich przyrządzaniu. Ponieważ warzywa obok zbóż są podstawą naszego pożywienia i musimy je zjadać przez cały rok. Stosując w dużych ilościach warzywa rozgrzewające.

albowiem groszek wzmacnia żołądek i śledzionę. Jeśli zjadaliśmy duże ilości kiszonych ogórków latem. cząber oraz spory dodatek cebuli i czosnku. soczewicy i soi nie należy łączyć z kiszoną kapustą i ogórkami oraz surówkami. E i C. żelazo. Groch odpowiednio przyrządzony i przyprawiony może i powinien być zjadany przez wszystkich. zdecydowanie więcej niż przy grochu. plasterek do kanapki. Powszechnie uważany jest za pożywienie ciężko strawne. fosfor. Z pomidorów dodawanych w niewielkich ilościach do potraw gotowanych możemy korzystać przez cały rok. A i E oraz sole mineralne (wapń. Fasoli. należy do elementu Ziemi. uwzględniając ich naturalną sezonowość. magnez i potas. Powinniśmy go jadać w sezonie jak najczęściej. trzustkę i nerki u osób z niedoborem jang. Zimą korzystajmy z groszku konserwowego. Również należy ją przyrządzać z dodatkiem cebuli. tłuszczów. gdyż jest bardzo odżywczy. a przede wszystkim cenne witaminy z grupy B. pieprz. imbir. ale również A. . cielęcym lub baranim. Fasola z uwagi na swoją ochładzającą naturę powinna być jadana głównie wiosną i latem. a szczególnie dzieci i młodzież. co uchroni nas przed wzdęciami. przyrządzając łagodną zupę ogórkową. Zimą powinniśmy fasolę przyrządzać na mięsie wołowym. Potrawy z grochu powinny szczególnie często jadać dzieci i młodzież. pieprze. cebulę i kapustę słodką. kurkuma. Orzechy Orzechy to produkt wyjątkowo skondensowany. praktycznie jadane są przez cały rok. Jadajmy je sporadycznie np. którym urozmaicamy potrawy gotowane i sałatki. Pomidory są doskonałym dodatkiem do potraw gotowanych i duszonych. dodając do zup i jarzyn duszonych. kurkuma). Nie można przy tej potrawie 145 zapomnieć o dodaniu smaku kwaśnego (sok z cytryny lub kiszonych ogórków). siarka. imbir. witaminy z grupy B i ważne sole mineralne . soja mają naturę ochładzającą. czosnku i przypraw rozgrzewających. Podnoszą walory smakowe i wprowadzają równowagę jako element kwaśny w potrawie. Soczewica ma podobne właściwości jak fasola. fosfor.wapń. śledzionę i trzustkę. dodając niewielkie ilości do sałatek. Bardzo u nas popularne ogórki kiszone są silnie ochładzające. soczewica. doprawiając nimi sosy. Aby była lekko strawna. potas). musimy ją odpowiednio przyprawiać (jałowiec. imbir. Potrawy z fasoli wzmacniają nerki i powinni ją jadać wszyscy. a nawet łagodzić jej smak dodając marchewkę. aby podnieść jej jang.144 aby kiszona kapusta nie ochładzała nas nadmiernie. śledzionę. kminek. kminek. kurkuma. magnez. ale dotyczy to tylko osób z osłabionym i zimnym żołądkiem. zawierający witaminy nie tylko z grupy B. radzę ograniczyć ich spożywanie do lata i jesieni. Konieczne są majeranek. uczyni ją lepiej strawną i przyswajalną. a i dorośli nie powinni ich unikać Bardzo cenny jest również groszek zielony. należą do elementu Wody. Zawierają dużo białka. wzmacnia żołądek. ponieważ zestaw taki byłby szczególnie ochładzający i osłabiający organizm. Naszą tradycyjną potrawą jest grochówka gotowana na mięsie. śledzioną i jelitami. a zwłaszcza cebuli i czosnku. na pewno będziemy mieli kłopoty za zdrowiem jesienią lub zimą! Ponieważ naszym najpopularniejszym warzywem są świeże pomidory. kminek. pieprz. takich jak majeranek. Bób ma naturę neutralną i należy do elementu Ziemi. należy dodawać bardzo dużo przypraw rozgrzewających. Powinniśmy go spożywać jak najczęściej. przypraw. Dodatek dużej ilości jarzyn. Zawierają bardzo wiele białka. Wzmacnia element Ziemi i nerki oraz dodaje energii. Produkty strączkowe Strączkowe to grupa produktów o wysokich walorach odżywczych. niszczą żołądek. tymianek. Świeże pomidory należy jadać zawsze z cebulą lub czosnkiem i dużą ilością rozgrzewających przypraw. Fasola. Warzywa cieplarniane zakłócają porządek w naturze. Groch ma naturę neutralną i ocieplającą.

Zimą powinniśmy jadać wyłącznie pożywienie rozgrzewające. jogurtu. jabłek w piekarniku. jedynie jego bardzo cennym uzupełnieniem w porze letniej. Ich wartości odżywcze są bardzo wątpliwe. fasole. niestety . Wyżej wymienione produkty to klasyczny zestaw wywołujący alergie! 147 Jedzmy owoce. Zjadane w dużej ilości osłabiają śledzionę. Owoce Owoce mają naturę zimną i wilgotną. a ich natura najbardziej dla nas korzystna. imbir. W nadmiarze mogą nas jedynie osłabić i wychłodzić. Zjadane w małych ilościach działają na nasz organizm wyjątkowo pozytywnie. Mieszanina owoców. więc nie wychładzajmy organizmu owocami. Podobnie jak orzechy należy traktować wszystkie nasiona. Najodpowiedniejsze dla nas są owoce wyłącznie nasze. Zamiast przygotować się do zimy gromadząc energię słoneczną i z odpowiedniego pożywienia. pobudzają produkcję płynów wewnętrznych i odżywiają głównie nerkę lewą. np. Jesień to pora gromadzenia energii na zimę. Odświeżają i ochładzają ciało. że jak każde pożywienie mają swoją naturę. gdy są świeże. ale nie jedzmy mrożonych truskawek. mleka! Jeśli nam nie smakują w czystej postaci . Wzmacniają żołądek. Szczególnie nie polecam tych owoców dzieciom! Pamiętajmy. krajowe. astmatyczny. Wiosenne osłabienie naszego organizmu wynika przede wszystkim ze złego wykorzystania minionego lata i jesieni oraz obżarstwa świątecznego. Popularny słonecznik. mając świadomość. wręcz wyniszcza organizm. groch.nie jedzmy ich. ale mądrze. D i całej gamy z grupy B. Ogromna wartość energetyczna i odżywcza orzechów może być wykorzystana tylko przez sprawny organizm. kardamon. śmietany. Duża porcja orzechów osłabi nawet zdrowy organizm. podobnie kasze. cukru i wyrobów mlecznych jest bardzo ochładzająca. Organizm wychłodzony i osłabiony (alergiczny. Tylko one są naprawdę świeże. z moreli. śledzionę i trzustkę. które delikatnie dosładzamy miodem. np. wychłodziliśmy się zjadając zbyt wiele owoców i pijąc dużo zimnych napojów. Jedzmy jesienią nasze dojrzałe słodkie jabłka. witaminy A. Wszystkie owoce południowe są bardziej odświeżające i ochładzające. co w konsekwencji powoduje zastoje i osłabia krążenie. powodując jego silne zakwaszenie. Na zimę możemy przygotować powidła ze słodkich.146 Orzechy wzmacniają serce i krążenie. działają antyutleniająco i przeciwnowotworowo. gruszek. Ochładzającą naturę owoców możemy zmniejszyć poprzez gotowanie z przyprawami (cynamon. jogurtów z porzeczkami czy pomarańczy. sezam i dynia spożywane w niewielkich ilościach wzmacniają płyny wewnętrzne. że żyjemy w klimacie umiarkowanym o wyraźnych porach roku. goździki i miód) lub pieczenie. a zatem i cały organizm. cukrzycowy. Orzechy dodawane do potraw i ciast podnoszą ich wartość odżywczą i energetyczną. Ponieważ owoce występują w naszym klimacie sezonowo. ale w stosowaniu ich należy zachować umiar. obniżają cholesterol. dojrzałych owoców. która zaczyna wtedy produkować nadmierne ilości wilgoci i śluzu. siemię lniane. . Owoce nie dostarczą nam wymienionych składników. ponieważ mają taką rolę do spełnienia w tamtym klimacie. Mięso jest dla nas dostępne przez cały rok. konserwowane na czas transportu i przechowywane całymi miesiącami. śliwek. Dla nas są zrywane zawsze niedojrzałe. Doprowadzamy w ten sposób do niedostatków magnezu.silnie ochładzającą. powinniśmy to uwzględnić w naszym odżywianiu i zjadać je wyłącznie wtedy. gruszki. ale owoce są nam dane tylko w ciepłej porze roku i tylko wtedy powinniśmy z nich korzystać. a zwłaszcza nie zmuszajmy do tego dzieci. Nie poprawiajmy smaku owoców dodając do nich cukru. otyli i żołądkowcy) po zjedzeniu orzechów może reagować wyraźnym pogorszeniem stanu zdrowia. W naszym klimacie owoce nie są podstawą pożywienia. śliwki.

Do makaronów ze słodkimi sosami dobrze jest dodać cynamon. najbardziej uniwersalne pożywienie. Chleb jest im bardzo potrzebny dla prawidłowego rozwoju i zdrowia. kardamon. kasz i makaronów. jelitami i wątrobą. gdy jadamy je wolno. śledzionę. Makarony Makarony produkuje się z wysokoglutenowej pszennej białej mąki. Szczególnie korzystne działanie na nasz organizm ma chleb żytni .przyprawy silnie wzmacniające śledzionę. Popularne sosy pomidorowe powinny być sporządzane na bazie cebuli i czosnku z dodatkiem dużych ilości przypraw. długo przeżuwając . chleb wypiekamy z mąk pszennej i żytniej. Pieczywo białe powinniśmy jadać tylko od święta. Pamiętajmy o obowiązku przygotowania dziecku do szkoły solidnej kanapki. Jest to korzystne wyłącznie dla producentów makaronów i piekarzy. że składniki odżywcze zawarte w ziarnach zbóż pozostają w doskonałej równowadze. słodką. Makarony są bardzo lubianym i popularnym pożywieniem. 149 Nie powinniśmy poddawać się modzie i zaleceniom dietetyków. działa przeciwzakrzepowo. kminku. trzustkę. ważnych witamin i soli mineralnych. Wymienione zalety posiada jedynie chleb z pełnej mąki. Gluten to rodzaj białka bardzo trudno strawnego. Pamiętajmy. fosfor. to znaczy osłabia. a w pewnych wypadkach nawet je eliminować na rzecz surówek i owoców. jest utożsamiany z Ziemią. zawsze z dodatkiem cebuli. puszysty z różnymi dodatkami. Ma naturę neutralną. Współczesne technologie piekarskie preferują chleb delikatny. Jadane stale mogą spowodować osłabienie żołądka i śledziony. Pożytek z nich czerpiemy wówczas. Dorastająca młodzież to też dzieci wymagające opieki. Osoby z tymi dolegliwościami powinny jadać pieczywo czerstwe i w małych porcjach. Zawiera ogromną ilość energii życiowej. dlatego jadamy je często. poprawia krążenie. Dobry chleb zawiera bardzo ważne witaminy z grupy B. Współgra z każdym innym pożywieniem. mieszanych w różnych proporcjach. należy je zestawiać z odpowiednimi dodatkami. pieprzu. W naszym organizmie gluten sieje spustoszenie. aby ograniczać spożycie chleba. Naszym chlebem powszednim powinien być chleb typu graham. Są łatwe i szybkie w przyrządzaniu. zimnym żołądkiem. Nie należy łączyć makaronów z sosa- . ponieważ po uwodnieniu (wiąże 200% wody) tworzy cząsteczki ciągliwe i elastyczne. Chleb to zdrowe. ponieważ w nadmiarze osłabia żołądek. Dostarczają węglowodanów. ale również tych. jelita i wątrobę. Pszenna. sole mineralne takie jak wapń. Aby nie wychładzały i nie osłabiały organizmu. Chleby z mąki pełnej są również ciężko strawne. wzmacnia wszystkie narządy. magnez oraz bardzo cenny błonnik. jelita i wątrobę.148 Produkty zbożowe W naszym klimacie zboża są podstawą pożywienia. Białe pieczywo wskazane jest natomiast przy diecie ochraniającej gorącą wątrobę (ogień wątroby). Gluten niszczy i wychładza żołądek. ale nigdy nie należy z niego rezygnować. żytni razowy i zwykły pytlowy. Modne ostatnio chleby z dodatkami różnych nasion mogą być jadane tylko od czasu do czasu i zawsze czerstwe.nie zakwaszają wówczas organizmu! Chleb Chleb to centrum pożywienia. że chleb świeży jest ciężko strawny i należy go bardzo dokładnie przeżuwać. bez chemicznych dodatków uszlachetniających. goździki. Jest to niebezpieczne zwłaszcza dla dzieci i młodzieży. Ziarna zbóż najczęściej jadamy w postaci chleba. Najlepsze są ostre sosy jarzynowe i jarzynowo-mięsne. zwłaszcza dla osób z osłabionym. imbiru. imbir i cynamon .wzmacnia serce. jelita i wątrobę. białka. którzy zjadają duże ilości makaronów lub białego pieczywa. należy do nich dodawać kurkumę. Aby zmniejszyć negatywne skutki spożywania potraw mącznych. Największą jednak zaletą chleba jest to. ochładza i zakwasza organizm. nadmierną produkcję wilgoci oraz zastoje w krążeniu energii. dotyczy to nie tylko dzieci z celiakią. czosnku. biała mąka działa podobnie jak biały ryż i cukier. żelazo.

Wzmacnia śledzionę i nerki. Jej smak można złagodzić dodatkiem ryżu lub kaszy jęczmiennej. Kasza gryczana ma naturę ocieplającą i należy do elementu Ognia. Powszechnie stosujemy jako dodatek do zup i mięs. trzustkę. nerki i płuca. uspokajająco oraz przeciwbiegunkowo. w czasie których jedynym pożywieniem jest gotowana pszenica i herbata z zielonej pietruszki. Latem powinno się ją łączyć z kwaśnym mlekiem. Jesienią i zimą powinno się ją jadać częściej jako dodatek do sosów warzywno-mięsnych. więc nie powinniśmy jadać jej zbyt często. Przy słodkich potrawach z ryżu należy zawsze pamiętać o dodawaniu cynamonu! Ryż ciemny ma naturę ocieplającą i należy do elementu Metalu. zawierają wiele bardzo cennych składników. Wzmacnia żołądek. ale również żołądek. aby osłabić jego zimną naturę. a nie makarony! Kasze Kasze są lekko strawne i łatwo przyswajalne. Wzmacnia i odżywia żołądek. Kasza ta jest u nas zjadana w zbyt małych ilościach. Przestrzegam również osoby starsze przed tym produktem. Zawiera niszczący gluten i jest ochładzająca. Podnoszą siłę fizyczną i energię naszego organizmu. śledzionę. Do wypiekania ryżu dobrze 151 jest dodawać kurkumę i imbir oraz inne przyprawy rozgrzewające. Pszenica w postaci kaszy manny ma naturę ochładzającą. śledzionę i trzustkę. Kurację przeprowadzamy przez dwanaście dni wiosną. śledzionę. którą polecam jako wzmacniającą i odżywczą. Oczyszcza organizm z nadmiaru śluzu. kaszy kukurydzianej i jaglanej. Wskazana jest przy chorobach żołądka. jelita i nerki. ryżu i mięsa. ponieważ wyjątkowo skutecznie pobudza i odżywia element Ziemi. Wzmacnia głównie żołądek. Podobnie jak makaron powinien być łączony w posiłkach z ostrymi sosami mięsno-jarzynowymi. należy do elementu Metalu. Podstawę naszych ciepłych posiłków powinny stanowić kasze i ziemniaki. soczewicą. Obniżają poziom cholesterolu. Kuracja jest bardzo trudna. ocieplającą. fasolą. Pszenica (pęcak) ma naturę ochładzającą i należy do elementu Drzewa. Kasza jęczmienna ma naturę neutralną. wychłodzony organizm. Nie wszyscy tę kaszę lubią. Działają antynikotynowo. potrawie nie wszystkim znanej. głównie magnez i wapń. Wzmacnia również nerki. śledzionę. Bardzo smaczne są gołąbki z mieszaniny kaszy gryczanej. należy do elementu Ziemi. Mimo wielu zalet jest u nas mało popularny. jadamy ją tylko w kutii. Działa wzmacniająco na żołądek. śledzionę i jelita. Całe ziarno pszenicy ma właściwości oczyszczające i lecznicze przy ogniu wątroby lub serca. Kasza jaglana ma naturę neutralną. w których występuje zawsze nadmierne zakwaszenie.to w zupach mięsnojarzynowych. trzustki. płatków owsianych. Jeśli już . Dodatkowo można podnieść wartość jang (ognia) prażąc kaszę przed ugotowaniem. Wzmacniają szczególnie nerki. W tym samym celu polecam mieszanie ryżu (1:1) z kaszą jęczmienną lub gryczaną. . Na co dzień nie ma zwyczaju jadania kaszy z pszenicy. Kaszy tej nie podawałabym dzieciom w ogóle. Wówczas nawet dzieci jedzą ją chętniej. Płatki owsiane mają naturę ocieplającą i należą do elementu Metalu. Jest zasadotwórcza. surówkami i kurczakami. nie może więc dawać dzieciom zdrowia. jelita i nerki. Cecha ta jest szczególnie ważna przy wzmacnianiu organizmu z chorobą nowotworową. Zdecydowanie odpowiedniejsze będą dla nich kleik z kaszy jęczmiennej.150 mi kwaśnymi. zwłaszcza witaminy z grupy B i sole mineralne. nawet zjadana pospiesznie i źle przeżuwana. wilgoci i jest polecana przy cukrzycy. ale efekt wspaniały. gdyż w takim zestawieniu są bardzo wychładzające. Kaszą jaglaną wzmacniamy osłabiony. dodajemy ją również do zup. Jest doskonała jako dodatek do pikantnych sosów mięsnojarzynowych. Kasza kukurydziana ma naturę lekko ocieplającą i należy do elementu Ziemi. Gotując ją pamiętajmy o kurkumie i cynamonie! Kasza manna w Polsce jest podstawowym pożywieniem niemowląt. Ryż biały ma naturę ochładzającą i należy do elementu Metalu. silnie rozgrzewa ciało. jelit i nerek. naturalnie z dużą ilością cebuli i przypraw. Pobudzają apetyt.

nasiona. śledziony i trzustki. szafran lub kurkumę. Wypieki z takiego ciasta drożdżowego będą miłym uzupełnieniem naszego codziennego jadłospisu. Przy prawidłowym całodniowym odżywianiu dwa małe ciastka do kawy nie rozregulują organizmu. orzechy. i galaretkami. Powszechnie mówi się o nim biała trucizna lub puste kalorie. spożyty w rozsądnej ilości. imbiru i goździków. urozmaicając ich dietę. zimnych napojów i lodów. Jedynym sposobem uwolnienia się od słodkiego nałogu jest rozgrzanie śledziony ciepłymi. ponieważ dodatki te potęgują ich ochładzającą naturę. masło. Potrzebują one naturalnego smaku słodkiego dla właściwej pracy. surowymi warzywami. śledzionę i trzustkę. sokami. Łaknienie słodyczy może być skutkiem istniejącego w organizmie gorąca (ognia). Zestaw takich składników silnie osłabia nasz system trawienny. o dużym osłabieniu i wychłodzeniu tych narządów. które należą do elementu Ziemi i stanowią nasz centralny punkt oraz decydują o sprawności wszystkich pozostałych organów. wyrabiane z dodatkiem szafranu. zakwaszające i osłabiają organizm. mleko. Szczególnie polecam kaszę jaglaną. ma naturę ochładzającą. Najbardziej służą nam kruche ciasta i ciasteczka. kurkumy. kukurydzianą i płatki owsiane.herbatę anyżową lub kawę zbożową. silnie zakwasza organizm. a nawet dietetyczne. Wyroby te są najmniej ochładzające spośród wypieków i najmniej niszczą śledzionę. Można je podawać zarówno z mlekiem. dwucukru pozyskiwanego z trzciny cukrowej lub buraków cukrowych. cynamon i imbir. Pokarm niemowląt nie powinien składać się wyłącznie z kaszki manny w zestawieniu z mlekiem krowim i cukrem. gotowanymi potrawami. niszcząc jelita i wątrobę. ponieważ obniża ich straw- . owoców i surówek. powidła. lukrecja. czyli biała mąka. jak i w zupach. żołądek i wątrobę oraz przyczynia się do nadmiernego wydzielania śluzu w organizmie. śledzionę i trzustkę. Słodkimi wypiekami nie powinniśmy się objadać. nie powinien nam zaszkodzić. ciast i tortów zimnymi płynami! Nie jedzmy ciast w towarzystwie surowych owoców! 153 Jedząc ciasta. cukier. Negatywne właściwości ciast drożdżowych można zmniejszyć dodając do wypieku żółtka. jaja. gdyż produkty te silnie osłabiają żołądek. jeśli będzie zrobiony zgodnie z zasadą pięciu smaków i z dodatkiem właściwych przypraw. owocami. Ciasta Wszystkie ciasta i ciastka mają naturę ochładzającą i osłabiającą żołądek. Cukier jest bardzo szkodliwy. Słodkie to gotowane potrawy jarzynowe i mięsno-jarzynowe. cynamonu. bitą śmietaną. ponieważ składniki te są silnie zakwaszające i ochładzające. nie jedzmy już lodów! Ciasto zjedzone przed obiadem utrudni nam jego strawienie! Nie jedzmy ciasta. Tort urodzinowy. Nigdy nie popijamy ciastek. drożdże są silnie ochładzające. suchym klimacie ponieważ działa ochładzająco i nawilżające Duże łaknienie cukru i słodyczy informuje nas o braku równowagi w pracy żołądka. dzieciom . trzustkę. Bardzo popularne ciasta drożdżowe niesłusznie są uważane za lekko strawne. Cukier jest potrzebny ludziom mieszkającym w gorącym. zboża. Cukru nie należy łączyć z mlekiem i jego przetworami. a nawet owoce świeże. Nie polecam ciast z tłustymi kremami. ziemniaki. orzechy. dorosłym gotowaną kawę naturalną! Cukier i słodycze Cukier to najczystszy produkt chemiczny spożywany w dużych ilościach. surowymi owocami. a więc powodują pogłębienie się choroby.152 Wszystkie kasze powinniśmy jadać jak najczęściej i to już od niemowlęctwa. osłabia śledzionę. Podstawowe składniki. kiedy jemy mięso lub ryby! Ciasta jedzone zimą szkodzą bardziej niż jedzone latem (dodatkowe ochładzanie)! Do ciast podajemy napoje rozgrzewające. Najczęściej używamy sacharozy. kasze. miód. Przy dużym łaknieniu na cukier należy ograniczyć spożywanie potraw kwaśnych. masło. Do pieczenia możemy dodawać suszone owoce. Wszystkie rodzaje kasz można dodatkowo rozdrobnić w młynku i podawać niemowlętom.

Zjedzenie normalnego obiadu jest dla nich udręką. jednocześnie mieszając dokładnie językiem ze śliną i ogrzewając do temperatury ciała. Nie jesteśmy bowiem maszyną z brudnymi częściami. Zjadanie słodyczy przez dzieci nie może się wymknąć spod kontroli rodziców. Poza tym należy pamiętać o tym.0. przez płuca . ponieważ jest to świadome niszczenie ludzkiego zdrowia. Picie wody było i jest bardzo popularne na Wschodzie u joginów. że człowiek musi przyjąć tyle płynów. dwie lub trzy kostki są ogromną przyjemnością. musimy zadbać o jego właściwą aktywność i wibrację. ludzi przywiązujących szczególną wagę do tzw. dochodzi do jej gromadzenia w płynie zewnątrzkomórkowym. ale wręcz ją potęgują. chroniczne przeziębienia. zwłaszcza młody. 1 litr pożywienie.5 . anemie. orzechy. które można oczyścić przez polewanie wodą i nie jesteśmy również stacją przepompową. a nawet do śmierci. że robią to inni. z potem . Typowym tego przykładem są dzieci niejadki. Przykładem jest czekolada . Słodycze w nadmiarze rozregulowują organizm i są przyczyną większości chorób wieku dziecięcego. aby wodą można było oczyścić się z toksyn. Należy podkreślić. co potem odbija się w wieku dojrzałym (alergie.4 litra. ale nie może to być słodycz cukru! Słodycz cukru je zniszczy! Cukier to również słodycze. sokami i serkami. Nasze potrzeby to około 2. że jest to dobre również dla nas. żywiące się wyłącznie słodyczami.zjedzona w nadmiarze jest trucizną. Niszczą organizm.. Jest zimna i ochładzająca. Skąd się wzięła moda na picie dużych ilości zimnej wody . U nas nawet latem nie powinniśmy się ochładzać zimnymi napojami.nie wiem! Chyba z braku rozsądku. są bardzo niebezpieczne. że woda ma również swoją naturę. jak mąka. Jedzenie dużych ilości słodyczy tak dalece upośledza pracę wszystkich narządów. ochładzamy organizm.4 litra. owoce nie niwelują szkodliwości cukru.2 litra to napoje.0. tzn. ile wydala. Przy nadmiarze spożywanej wody. Fakt. jakimi są warzywa. otyłość itp. Cel picia wody przez joginów jest zupełnie inny niż zalecane nam przez lekarzy przepłukiwanie organizmu. Picie zimnej wody może ma jakiś sens w gorącym klimacie. Bilans wodny musi być zrównoważony! W przypadku poważnych naruszeń bilansu wodnego dochodzi do ciężkich zaburzeń czynnościowych. kasze czy mięsa. Uważam. Prowadzi to w konsekwencji do wyniszczenia organizmu. astma.154 ność i przyswajanie oraz pogłębia ich naturę ochładzającą.5 litra wody. Czekolada jest koncentratem mleczno-cukrowym z dodatkiem tłuszczu i kakao. a 0.3 litra dziennie przy każdym schorzeniu jako jedyne panaceum na oczyszczenie i przepłukanie organizmu. tłuszcze. kakao.1.5 litra.). podobnie jak wszystko. Wszystkie bez wyjątku słodycze są nam niepotrzebne. Może również dochodzić do zbierania się jej w jamach ciała w postaci płynu przesiękowego.3 litra powstaje podczas 155 przemian chemicznych w organizmie. Zawarte w nich składniki. energetyzowania organizmu. Napoje Woda. który szczególnie nie znosi nadmiaru. cukrzyca. mleko. ponieważ jest nam potrzebne wzmacnianie i dogrzewanie. w tym 1. Organizm zrównoważony sam reguluje ilość potrzebnych mu płynów. nie musi oznaczać. Słodyczy nie wyeliminujemy z naszego życia. . Jest ciężko strawna i ochładzająca. z kałem 0. gdy organizm nie nadąża z wydalaniem. Nadmiar płynów obciąża serce i nerki.2 litra. co powoduje obrzęki. ale jest to produkt. trzymając każdy w ustach ok. że reklama słodyczy i lodów jest niemoralna. co wkładamy do ust. Dzieci szczególnie potrzebują smaku słodkiego dla swego wzrastania i rozwoju. że fizjologia naszego organizmu nie pozwala na to. Aby pozbyć się z organizmu balastu niepotrzebnych substancji. 30 sek. że nie są one w stanie strawić i przyswoić podstawowych produktów. Piją oni żywą źródlaną wodę łykami. Ostatnie zalecenia lekarzy i żywieniowców dotyczące picia wody w ilości 2. Taką samą ilość wody tracimy: z moczem . Ogólnie wiadomo. Podobnie jest z każdym innym wyrobem cukierniczym. a zatem przyjmując ją w nadmiarze i w niewłaściwy sposób.

gryziemy. mieszamy ze śliną . Intensywniej się pocimy. Sok z selerów jest odświeżający. a sok jest rozcieńczony śliną. gotowaną kawę. Wypijane w dużych ilościach i systematycznie. Sok z buraków jest słodko-gorzki. tzw. z 1 kg i do kwaśnego dodajemy cukier. nie robimy tego z dwóch jabłek. Również picie wody przed. koncentratu owocowego i cukru. śledzionę. a jest to ilość. Drugie również nie są zdrowe ze względu na wątpliwy zestaw składników Zajmijmy się sokami naturalnymi. wolno.156 należyte dogrzanie. trawienie. Pierwsze są niebezpieczne dlatego. których nie kojarzymy z błędami czynionymi latem. Co robić latem. trzech kilogramów pomarańczy. lecz np. że im więcej pije się zimnych płynów. jest mała szansa. za których produkcję odpowiada śledziona. serce i śledzionę. wydalanie. Witamin w sokach nie jest zbyt wiele i w dodatku nie mogą być przyswojone przez wychłodzony przewód pokarmowy. Zjadając owoce dostarczamy organizmowi sok i błonnik. Gdy śledziona jest osłabiona i wychłodzona z powodu nadużywania zimnych. dwa jabłka lub jedną marchewkę. kartonikowe. którzy zjadają dużo mięsa i gdy stanowi ono ponad 60% ich pożywienia. a korzyści z witamin będą w efekcie znikome. gorące herbaty (ziołowe i zwykłe) słodzone miodem. śledzionę i jelita. Inne zawierają płyn składający się z wody. a najbardziej niszczą żołądek. Mają jednak swoją naturę. energetycznej wody. Soki owocowe uważane są za produkt witaminowy. Piciem wody nie usprawnimy tych bardzo skomplikowanych procesów. _ _ 157 Soki. a wtedy pragnienie zostaje skutecznie ugaszone. jelita i zakwaszamy organizm. aby zostały dobrze wymieszane ze śliną! . Generalnie soki powinny być pite w małych ilościach. ochładza śledzionę. soku pomarańczowego. a pity w dużych ilościach może zniszczyć jelita. że woda należy do elementu Wody i stosowana w nadmiarze zniszczy nerki. małymi łykami. Zjadamy jedno. musimy się liczyć z tym. możemy sobie jedynie zaszkodzić. kwaśnych. Po lecie. ochładzają cały organizm. Dokuczają nam choroby. Należy wówczas pić odpowiednio dobrane herbaty ziołowe. Natomiast nadmierne pocenie się może być skutkiem osłabienia serca lub płuc. ale pity w dużych ilościach osłabia śledzionę i może zablokować pracę wątroby ze względu na dużą zawartość karotenu. ponieważ woda nadmiernie wychładza organizm. że osłabiamy żołądek. Pijąc taki koncentrat w dużych ilościach. że wypicie przez dziecko lub nawet osobę dorosłą dwóch lub trzech kartoników w ciągu dnia oznacza zjedzenie dwóch. 100%. Powodują wydzielanie się śluzu i wilgoci w organizmie. soków i zjada lodów. wchłanianie. oddychanie. odpowiada 1 kg owoców. Pamiętajmy. to powinniśmy ją pić sposobem joginów. ponieważ woda z racji swej natury spowalnia wszystkie procesy metabolizmu komórkowego. słodkich napojów i pożywienia . małymi łykami. Dlaczego soki mogą być niebezpieczne? Soki na rynku. Picie wody podczas jakiejkolwiek głodówki może być wręcz szkodliwe. aby zdrowo przejść przez jesień. Czynimy to wolno. Nie można skutecznie ugasić pragnienia sokami i wodą. gdy jest upał? Wiele osób wie z własnego doświadczenia. płynów wewnętrznych. Pić należy tylko przed południem. Soki warzywne również silnie oddziałują swoją naturą na organizm. jesteśmy słabsi i mniej odporni na upały. Polecam również chłodne kawy . Jedne zawierają sok 100% i wówczas taki kartonik.nie wytwarza tych płynów. Jeżeli chcemy skorzystać z tzw. podczas którego wlewamy w siebie ogromne ilości zimnych płynów. wątrobę. Jest to czynność naturalna. jakość i ilość krwi. Gdy decydujemy się na sporządzenie soku. bez gryzienia i mieszania ze śliną. Zwiększone zapotrzebowanie na płyny mają ci. zimę i wiosnę.zbożową i naturalną. Pragnienie pojawia się wówczas.trwa to w sumie sporo czasu. Latem z powodzeniem można pić gorącą. krążenie. która nie może służyć zdrowiu. przyrządzanymi w domu. np. w trakcie i po posiłku powoduje drastyczne obniżenie aktywności i możliwości trawiennych żołądka i śledziony. Na przykład sok z marchwi ma smak słodki. tzw. tym pragnienie jest większe. gdy brakuje nam tzw. silnie moczopędny i osłabia śledzionę oraz nerki. rdzcieńczone z wodą w stosunku 1:1. są dwojakiego rodzaju. a przede wszystkim zgasi nasz ogień życia.

Jak każdy produkt. Chińczycy piją herbatę głównie zieloną. Przykładowe zestawy: . tymianek. rozkurczowa . Dobra na stany zapalne. Traktujemy je wówczas jak leki. Nie ma w niej żadnych witamin ani cennych soli mineralnych. jak ją pijemy. Ojczyzną herbaty są Chiny. czujemy ciepło tak długo. co stanowi nasze pożywienie. ale nie jest to niestety zasługą zielonej herbaty.nie zdaje egzaminu.owocowa kwaśna. lukrecja. Zawiera natomiast dużo szczawianów. Herbata lipowa . kwasu moczowego i puryn . Przeniesienie zielonej herbaty w nasze. Herbata lukrecjowa . biorąc pod uwagę możliwości organizmu i porę roku.daktyle. Herbata anyżkowa .rozgrzewająca . Szczawiany blokują przyswajanie wielu składników mineralnych. lukrecja.rozgrzewająca . Herbaty owocowe kwaśne . dla zrównoważenia swych silnie rozgrzewających potraw.neutralna . ale najlepiej z trzech lub pięciu ziół. przestrzegając ściśle czasu trwania kuracji. Jedne ochładzają. aby korzystać z tego popularnego i lubianego napoju z umiarem. lukrecja.odświeżają i ochładzają. usuwa także toksyczne skutki alkoholu. tymianek. lipa. lipa.neutralna. działa wysuszająco i moczopędnie oraz zakwasza organizm. mają swoją naturę. Dotyczy to szczególnie osób starszych. anyż. działające na konkretną chorobę.rozgrzewająca . imbir . Herbata czarna z dodatkiem kwiatu jaśminu jest silnie rozgrzewająca.rozgrzewa. wapnia. jako że kuchnia chińska słynie ze wspaniałego. Herbata tymiankowa .uspokajająca. . ostrego przyprawiania i doskonałych kompozycji produktów. przy nadmiarze spożytej wołowiny lub baraniny. równoważąca. Herbata z melisy . aby stosować ją dla obniżenia cholesterolu i poprawy przemiany materii . jeszcze inne są rozgrzewające. uspokajająca i rozkurczowa. jakby tego chcieli lekarze i żywieniowcy.owocowa kwaśna. esencjonalną.neutralna i wzmacniająca. Herbata imbirowa .rozgrzewająca i neutralna. cynamon. lukrecja . Herbaty ziołowe. Ma smak cierpki i gorzki. Powszechnie herbata jest uznawana za napój neutralny.aż 170 razy więcej niż ogólnie potępiane rosoły i zupy na kościach i mięsie.neutralna. Herbata miętowa jest silnie ochładzająca. dobra na gorącą wątrobę. mięta . całkowicie inne warunki klimatyczne i zwyczajowe (nasza kuchnia jest ochładzająca) z zaleceniem. między innymi magnezu. Ma ona jednak swoją naturę. gdyby nie problemy z ich wyborem. lukrecja. Nie powinno się pić herbatek jednoskładnikowych. a doskonałego zestawiania i równoważenia produktów spożywczych.ochładzająca . Dzięki swej kuchni Chińczycy nie mają podwyższonego cholesterolu. przeciwnowotworowa. żelaza i cynku.158 W pewnych sytuacjach soki pomagają likwidować dolegliwości naszego organizmu. Pita często osłabia wątrobę i szkodzi naszym oczom. imbir . jest odświeżająca i ochładzająca. 159 Uwzględniając zatem naturę herbaty proponuję. polecana przy nadmiarze wilgoci i wychłodzeniu.tymianek.ochładzająca. Pita stale w dużych ilościach wysusza skórę i włosy. podnosi ogólną odporność. imbir .tymianek. lukrecja. słodka.rumianek. Wielu dietetyków i żywieniowców poleca picie herbatek ziołowych.tymianek. Herbata wyrwana z chińskiego kontekstu nie działa tak. Herbat ziołowych z pewnością byśmy pili więcej.neutralna.silnie rozgrzewająca i wspaniała na zastój wątrobowo-żołądkowy z wzdęciami i wymiotami. drugie są neutralne. mięta . jak wszystko. lukrecja. Herbata z nagietka . Herbata rumiankowa ochładza. Bardzo polecana. którzy mają niedobór jang w żołądku i śledzionie. Nie polecam jej w ogóle dzieciom i młodzieży ani tym. imbir . Herbata jest korzystna przy ogniu wątroby i serca. Z tego też względu przy przeziębieniu i grypie herbata czarna z cukrem i cytryną może być bardzo niebezpieczna. Gorąca i z dużą ilością cukru jest traktowana przez Arabów jako najsilniej ochładzający napój. W Europie zaczęto ją stosować jako napój dopiero w osiemnastym wieku. Herbata. Pije się tam herbatę już od trzech tysięcy lat przed naszą erą.

Może wywoływać zaburzenia przewodu pokarmowego oraz zakwaszać organizm. Zimne napoje z kakao są ochładzające. głównie nerki. łagodzi bóle zmęczeniowe. Ojczyzną kawy jest Abisynia. Kawę można słodzić miodem. ale na pewno nie dziesięć.160 Lukrecja jest jednym z najważniejszych ziół wzmacniających element Ziemi. aby pobudzić nerki. wzmaga przemianę materii. Kawa. jest napojem odżywczym. kaszlu. Kawa. Kawa zbożowa powinna być podstawowym. osłodzone lekko miodem. rozgrzewającym i wzmacniającym. zimna . gdyż może ona zablokować wątrobę. jest łagodna i miękka.jest napojem ocieplającym. . astmie. Należy ją pić z umiarem do kilku filiżanek dziennie. pobudliwi. a zawarte w niej alkaloidy działają na organizm pobudzająco. która ochładza. Kawę parzoną źle znoszą ludzie z nadkwasotą. Kawa zaparzana ma inną naturę i właściwości od kawy gotowanej. Jest bardzo wskazana przy alergii. gorąca . Współcześnie kakao pije się w postaci silnie słodzonych napojów mlecznych.usuwa zmęczenie. Kawa parzona w ekspresie ma łagodniejsze działanie i wywołuje mniej sensacji. trzustkę i żołądek. jest używką cenioną za dużą zawartość magnezu i wartości smakowe. wrzodami. cynamonu. ponieważ blokuje ona trawienie. Kawa gotowana jest rozgrzewająca. ponieważ dodatki te utrudniają trawienie kawy. ale miód powinien mieć smak łagodny. Unikają jej również osoby cierpiące na ogień wątroby. likwiduje migreny. Jest dobrym. Kakao. reumatyczne. Jest tradycyjnym napojem ludzi pracujących w upale. Zawiera alkaloid kofeinę. bezsenność i nadweręża system nerwowy. czyli śledzionę. W Polsce obok kawy naturalnej bardzo popularnym napojem jest kawa zbożowa.gotowana daje wrażenie dużo słabszej w porównaniu z kawą zaparzaną czy z ekspresu. Nie wy wo- 161 łuje pobudzenia nerwowego ani niepokoju serca. cierpiący na bezsenność. przeziębieniach.skutecznie ochładza i gasi pragnienie. Nie należy pić kawy gorzkiej. Dobrze jest wypić rano kawę gotowaną. zawroty głowy. Kawy nigdy nie pijemy do solidnych posiłków. o wiele bardziej odpowiednim niż herbata.zaparzać i gotować. Niektórzy twierdzą. nie ma żadnych właściwości odżywczych. otrzymując tak zwany napój życia. napięcia przedmiesiączkowe. pobudza całe ciało. gdyż jest ona wystarczająco łagodna. Kawa zbożowa. Przy tej samej ilości użytej kawy . z osłabioną śledzioną. Jej naturę rozgrzewającą można wzmocnić przez dodanie do gotowania cynamonu. Kakao gotowane na wodzie przez kilka minut z dodatkiem np. przy osłabionej śledzionie i żołądku. Kawa gotowana nie zakwasza organizmu. sprzyja wysiłkowi intelektualnemu. łagodzi zgagę i jest tolerowana dobrze przez wrzodowców. podobnie jak herbata. że nie powinno się w ogóle dodawać mleka czy śmietanki. codziennym napojem podawanym do śniadania i kolacji. Kawę można przygotowywać na dwa sposoby . kardamonu lub imbiru. że gotowanie kawy wytrąca z niej kofeinę. Do kawy gotowanej nie dolewamy mleka. neutralny (najlepiej rzepakowy lub wielokwiatowy). serca i nadciśnienie. silnie rozgrzewający. Dzięki kofeinie kawa ma specyficzne działanie na człowieka. Od niepamiętnych czasów ludy tam zamieszkujące piją kawę gotowaną z dodatkiem masła i soli. zdrowym napojem dla dzieci. Stosowana w zrównoważonych zestawach nie wywołuje ubocznych skutków. Nieprawdą jest. Wielu znawców twierdzi. potrzebny do przetrwania w ich ostrym klimacie. Są one wychładzające i wywołują wiele reakcji uczuleniowych. bicie serca. Można ją słodzić miodem i dodawać do niej mleka. wątrobą. niektórym ludziom służy . Indianie gotowali kakao z wanilią i pieprzem cayenne. że podnosi ciśnienie. chyba że będziemy ją stosować w nadmiarze jako jedyny składnik. nerkami i jelitami. U większości jednak wywołuje zaniepokojenie. pochodną puryny. rozjaśnia umysł i pobudza wyobraźnię. Kawa gotowana ma zupełnie inną naturę i smak.

imbiru. mirinda. wypłukiwaniu piasku nerkowego. wątrobę. jesteśmy słabsi i bardziej się pocimy . serce. ponieważ orzeźwiają. jest po prostu niezdrowy. Piwo obok mleka i coca-coli jest najsilniej zakwaszającym napojem. a przede wszystkim nerki. staje się to zagrożeniem dla naszego zdrowia. Ogromną szkodę czyni piwo. a to jest błąd zasadniczy. Nie należy jednak podawać tego napoju zbyt często. ale i złe trawienie. chyba że połączone jest to z gorącą kąpielą w celu rozgrzania mięśni i dróg moczowych. Jego zimna natura powoduje osłabienie żołądka i niszczy śledzionę. starajmy się poznać tradycje żywieniowe. to problemy z przemianą materii (słaba śledziona i żołądek). kwaśnych. Jak więc jest z piwem naprawdę? Piwo ma smak gorzki i posiada naturę silnie ochładzającą. . Akcja reklamowa piwa bardzo przypomina reklamę jogurtów owocowych. że będzie spożywany letni. Są bardzo wychłodzeni i chociaż robią wrażenie ludzi rozgrzanych. krążeniem. Otyli piwosze to nie tylko nadmiar płynów.wielkich ilościach. fanta. goździków. wątrobę i nerki. Gdy tłustą. orzeźwiającym napojem. ale o innej naturze. Można jednakże przygotować napój podobny do tradycyjnego kompotu. Owoce gotowane w ten sposób są bardzo wskazane dla chorych z temperaturą. tym mamy większe pragnienie.napoje "gryziemy". Uwagi ogólne dotyczące picia płynów: . ale mogą się zdarzyć nietypowe. Można dodać żelatyny.nie pijemy płynów zimnych i z lodem . tzn. i z tym nie należy przesadzać. energetyczny i jednocześnie orzeźwiający napój odpowiedni na upały. pod warunkiem. wówczas otrzymamy odżywczą galaretkę. Przeważnie pijemy je schłodzone. a słodzimy go miodem. Przestrzegałabym przed spożywaniem dużych ilości piwa przy tzw. Piwo sprzyja rakowi trzustki oraz jelita grubego. Jeżeli jednak przez okrągły rok pijemy codziennie bez wyraźnej potrzeby dwie. W ten sposób otrzymujemy wspaniały. a pity podczas obiadu lub zaraz po jego zjedzeniu nie pozwala na strawienie posiłku. Piwo. Nie należy pić takich kompotów. co dodatkowo pogłębia jego zimną naturę. osłabiają śledzionę. Ludzie nawet nie zauważają. że tego pić nie należy. Przyczynia się do zawałów i miażdżycy. gdyż obniża poziom magnezu w organizmie. nie powinny wyrządzić nam krzywdy. Potęguje zgagę i szczególnie szkodzi wrzodowcom. Żywieniowcy i medycyna wrzucają piwo do jednego worka ze wszystkimi napojami alkoholowymi. że po piwie i jogurtach źle się czują. ponieważ każdy rozsądny człowiek wie. jest wspaniałym.unikamy soków 100%. Ochładza żołądek. w dużych ilościach i wychłodzonego. nie będę omawiała. Nie poddawajmy się modzie i reklamie! 163 Patrzmy na sprawy żywienia z pewnym dystansem.im więcej pijemy zimnych napojów. Kompot gotowany z owoców niedojrzałych. nerkami. bo więcej w nich mądrości niżby się mogło wydawać. każdy łyk mieszamy dokładnie ze śliną . to tylko pozory. żołądek wobec takiego zestawu jest bezradny. źle przyprawioną wieprzowinę popijamy zimnym piwem. gdy popijamy nim posiłki. . Kompot taki gotujemy wyłącznie z owoców bardzo dojrzałych i słodkich (mogą być mieszane) z dodatkiem cynamonu. indywidualne reakcje. a w dalszej kolejności osłabia jelita. jak również przed i tuż po nich oraz przed snem.162 Kompoty. tradycyjne mają naturę silnie ochładzającą. Nastrój i humor taki sam. Jest to szczególnie popularne wśród mężczyzn. Wypite okazjonalnie i w nie. gdyż każde ochładzanie jest szkodliwe dla organizmu. z dodatkiem dużej ilości cukru. ale nie przy posiłku. Tłusta golonka i piwo! W rozdziale o mięsach informuję. Napojów typu coca-cola. trzy butelki.nie pijemy zimnych napojów w czasie spożywania posiłków. szczególnie smakowitym w upalny dzień. Lepiej wypić setkę wódki lub innego mocnego alkoholu niż dwa lub trzy piwa. Są silnie ochładzające i niszczą cały przewód pokarmowy. Kufelek piwa wypity okazjonalnie. że wieprzowina jest ochładzająca i jak należy ją przyprawiać. Ale jak ze wszystkim. śledzionę i jelita. a szkody dla organizmu znacznie mniejsze.

zwyczajowe. Wspomniałam w poprzednim rozdziale.164 Piwo może być również lekarstwem! Bardzo wskazane jest przy ogniu serca. wątrobę. szczególnie gdy jesteśmy przemarznięci. Człowiek odporny fizycznie i psychicznie nie ucieka od rzeczywistości. Pite jest w temperaturze pokojowej. fobie). Wino pite w nadmiarze może się również przyczynić do osłabienia żołądka i śledziony. alkohol również pomaga poprawić samopoczucie (zwiększa jang). Zauważmy. lecz problemy żywieniowo-emocjonalne. ale. kulturowe oraz wszelkiego rodzaju kompleksy. w ilości 0. spożywane w nadmiarze powodują w organizmie zablokowanie przepływu energii (zastoje). owoców i zimnego pożywienia. Nie powodują zakwaszenia organizmu tak jak piwo i wino. a dołączają się zawsze problemy emocjonalne (depresje. Cierpią z tego powodu głównie żołądek. Przyczyną alkoholizmu nie jest alkohol. fobiami. podkreślam. czyniąc spustoszenia w jego świadomości i podświadomości. że w wyniku błędów żywieniowych wykształcają się w ludziach określone zachowania. objawiające się np. a zwłaszcza wędliny. Wieprzowina. że problemów nie można utopić w alkoholu. czerwone wytrawne zaliczane jest do elementu Ognia (smak gorzki). Wino białe.5 litra dziennie. Problemy pchające ludzi do alkoholu mogą być bardzo różne finansowe. Wino. lecz nadmiar serów. zimna woda czy zimna coca-cola. płuca.drobiu. wytrawne należy do elementu Drzewa.upatrują przyczyny w piciu wina do posiłków. którzy spożywają nadmierne ilości mięsa wieprzowego. strawić nadmiar mięsa. Francuzi. żywym jogurtem przez około dwanaście dni (w tym wypadku lepsze jest piwo pszeniczne). wie również. względnie żyjącym w stałym stresie. Zachęcam do korzystania z tego napoju przy wszelkich świątecznych okazjach. wątroba i nerki. może się przyczynić do poprawienia jakości i ilości krwi. Starają się więc ograniczyć jego ilość pijąc w zamian wodę. ma smak lekko kwaśny i cierpki. luksusem i zdrowiem . Jest jednak zakwaszające i nie służy osobom z nadkwasotą i wrzodami żołądka. nie usuwa przyczyny problemów. Zaleca się kieliszek na poprawę samopoczucia. podobnie jak piwo. śledzionę. nie powoduje więc dużego wychłodzenia. Dla zrównoważenia diety radziłabym jednak. Alkohol jako produkt silnie rozgrzewający ma właściwości rozprzestrzeniania energii i odblokowuje napięcia w organizmie. którzy mają coraz większe problemy ze zdrowiem . Wino czerwone na ogół kojarzy się z elegancją. poprawia humor i samopoczucie. Wódka pomaga rozładować stres. Wspaniale rozgrzewa. Alkoholizm pojawia się zawsze przy braku równowagi i siły w organizmie. Pobudza przemianę materii i pomaga w trawieniu mięs. Nie to jest jednak przyczyną ich problemów. Obowiązujące zasady nakazują.chorobą społeczną jest u nich marskość wątroby (zimna wątroba) . Stosuje się je wraz z gotowaną pszenicą i czystym. Ludziom niedożywionym. Pita często i w nadmiarze niszczy żołądek. Dotyczy to naturalnie jednego lub dwóch kieliszków. że alkoholikami zostają geniusze i ludzie z marginesu. Jest orzeźwiające i ochładzające. Picie natomiast wody do posiłków może tylko sytuację pogorszyć. śledziona. aby białe wino pić wyłącznie do białych mięs . emocjami. aby kolejny posiłek był rozgrzewający. ryb morskich i soli. 165 Alkohole mocne. Bardzo często alkoholizm występuje u ludzi. Po prostu lepsze jest wino aniżeli zimne piwo. sałaty. zwłaszcza w długie. często rodzinne. krążenia i rozgrzanie. a przede wszystkim osobowość człowieka. Można je również pić grzane z korzeniami. Wspaniałą miksturą jest również piwo grzane z miodem i imbirem na ponure jesienno-zimowe wieczory. Pite z żółtkiem. potrzebna jest ogromna mobilizacja organizmu zarówno od strony fizycznej (zmiana po- . zimowe wieczory. Koniak i whisky mają naturę rozgrzewającą i pobudzającą. Aby można było zwalczyć tę chorobę. ryb.jest to skojarzenie bardzo właściwe. zablokowaną wątrobę. brakiem siły i zdecydowania w rozwiązywaniu spraw codziennych. Wino czerwone może być lekarstwem.

a zwłaszcza nerki. Jedynym wyjściem z choroby jest kuracja rozgrzewająca organizm. potas. W tych wypadkach tłuszcz nie może być właściwie strawiony i przyswojony. Masło powinno zawsze towarzyszyć serom i twarogom. Z tego samego względu masło powinno się dodawać do potraw z fasoli. Zawiera bardzo cenne witaminy A. jest nie tylko produktem spożywczym. a nawet wywarów kostnych. pogłębia osłabienie śledziony i trzustki. sokami. Obniża poziom cholesterolu i ciśnienie. trzustką. Masło powinni jadać codziennie wszyscy. śledzioną. Nie można masła zastąpić żadną. Olej słonecznikowy. śledziony i trzustki. kiszoną kapustą i ogórkami. a nie dieta beztłuszczowa. D i E ratują organizm. do sałatek i majonezów. Przy takiej diecie zależy zadbać o odpowiednio dużą ilość warzyw i całego zboża. a już na pewno dzieci i młodzież. gotowania. powoduje zastoje i blokady energetyczne. ale i lekarstwem na schorzenia skórne i stawowe. Ma najwyższą zawartość NNK. a więc odżywiających się w nadmiarze surówkami. które odżywiają wszystkie pozostałe narządy. E i z grupy B oraz sole mineralne (fosfor. Tłuszcze są konieczne do właściwego przebiegu procesu dojrzewania płciowego młodzieży. Nie nadają się do smażenia w wysokich temperaturach. Tłuszcze roślinne Oliwa z oliwek należy do elementu Ziemi tak jak wszystkie oleje roślinne. gdzie jada się go z twarogiem i ziemniakami. zawałowców i wątrobowców. Jest najzdrowszym tłuszczem roślinnym i ma najkorzystniejszy zestaw nienasyconych kwasów tłuszczowych. Dieta beztłuszczowa może wywołać u dziewcząt poważne zakłócenie hormonalne. wapń. serami. ma działanie silnie przeciwutleniające.do sałatek i majonezów. Może być używana do smażenia.166 żywienia i stylu życia). Wraz z innymi produktami z elementu Ziemi (warzywa. Jest najbardziej wartościowym tłuszczem do spożywania na zimno. owocami. Niektórym się to udaje! Ludziom pijącym nadmierne ilości alkoholu można i należy pomóc. jaki psychicznej. Niebezpieczne jest połączenie smaku kwaśnego z tłuszczami! Zagrożenie to występuje najczęściej u alergików. duszenia. Jedynie olej kukurydziany i z kiełków pszenicy zawiera witaminę E. Tłuszcze Tłuszcze są niezbędne do prawidłowej przemiany materii oraz właściwego funkcjonowania żołądka. cukrzyków. Wzmacniająco i uspokajająco na dzieci działa gorące mleko z masłem i miodem wypite przed snem. astmatyków. Tłuszcze zwierzęce Masło ma naturę neutralną i należy do elementu Ziemi. kukurydziany. Jest to produkt bardzo drogi i dlatego w powszechnym użyciu są oleje roślinne. kasze. Najlepsza jest oliwa zielona z pierwszego. osób otyłych. nawet najlepszą margaryną! . Poleca sieje przy przeziębieniach i kaszlu. Oleje sojowy i rzepakowy to najczęściej używane w Polsce oleje do smażenia. która może tylko pogłębić osłabienie organizmu. Są źródłem cennych witamin. arachidowy nadają się do duszenia. mięso) decydują o właściwej ilości i jakości płynów wewnętrznych. Olej lniany jest bardzo ceniony na Śląsku i w Wielkopolsce. gdyż zawarte w nim witaminy A. gdyż zawarta w nim witamina D pozwala na przyswajanie wapnia. magnez). Reguluje poziom cukru we krwi. zimnego tłocze- 167 nia. jelitami i wątrobą. brak magnezu i wychłodzenie organizmu). Nadaje się wyłącznie do spożywania na zimno. Przy braku tłuszczu w pożywieniu spożywamy zawsze nadmiar słodyczy! Tłuszcze mogą być niebezpieczne dla osób z zimnym żołądkiem. Masło nie podnosi poziomu cholesterolu we krwi! Poziom ten zależy od zupełnie innych czynników (zła przemiana materii. Spożywanie wyłącznie tłuszczu roślinnego może spowodować obniżenie witaminy E w organizmie. gotowania i na zimno . D. Spożywanie masła jest konieczne przy osteoporozie. duszonych warzyw.

serca i płuc) przyprawy należy stosować z wielkim umiarem. anyż. morskich ryb (łosoś. tuńczyk.168 Smalec wieprzowy jest podobnie ochładzający jak wieprzowina. Ponieważ większość produktów spożywczych ma naturę ochładzającą lub neutralną. drób i ryby. działają przeciwzapalnie i przeciwwrzodowo. antyzawałowe. pozwalają na osłabienie ich ochładzającej natury. cayenne. kwaśnym mlekiem lub twarogiem. ale szcze- . D i E. antycukrzycowe. Dodawane do potraw pomagają nam uzyskać ich naturę rozgrzewającą. Smalec spożywany rozsądnie. jałowiec. Ze względu na nasze warunki klimatyczne smalec jest nam potrzebny w okresie jesieni i zimy dla uzyskania odpowiedniej jakości jang naszego organizmu. jakim jest tran. potraw mącznych. papryka ostra. Przyprawy. cynamon. soczewicy. Zioła przyprawowe uzyskują naturę rozgrzewającą w czasie gotowania i dobra tradycja kulinarna wykorzystuje to dla podniesienia jakości naszych potraw. Dobroczynny wpływ przypraw na organizm ludzki znany jest od najdawniejszych czasów. smak gorzki. astmę. Stosowanie przypraw będzie dla nas łatwe i jednocześnie pożyteczne dla organizmu. jeśli poznamy ich klasyfikację według smaków i reguły Pięciu Przemian. śledziona. chili. jedynym sposobem uzyskania pożywienia ocieplającego. Przyprawy i zioła przyprawowe 169 Przyprawy są niezbędnymi dodatkami do naszych potraw. Poleca się nawet stosowanie smalcu jako okrasy do kasz. jest dobry na reumatyzm. przeciwzakrzepowe. sardynka. do wydzielenia nadmiaru śluzu. Nie jest to tłuszcz spożywczy. Smak gorzki to szafran i kurkuma. odpomościowo. kminek. ziemniaków. Należy przy okazji wspomnieć o bardzo cennym tłuszczu rybim. Spożywanie nadmiaru smalcu oraz tłustego mięsa bez przypraw. biały. poprawia pracę elementu Ziemi (żołądek. rozgrzewającego jest gotowanie i dodawanie przypraw. Jedynie przy chorobach gorąca {ogień wątroby. goździki. Bezpośrednią jednak przyczyną takiego stanu nie jest smalec. liść laurowy. Smak ostry to pieprz czarny.kwasy tłuszczowe. mające nadzwyczaj dobroczynny wpływ na nasz organizm. trzustka). Smalec gęsi ma naturę neutralną i należy do elementu Ziemi. ponieważ zawiera ogromne ilości witaminy A. papryka słodka i wanilia. nadciśnienie i łuszczycę. Takie pożywienie przyczynia się do zablokowania przypływu energii i krwi. wodą z cytryną. zwłaszcza imbir i pieprze. w których pełnią rolę katalizatorów ułatwiających trawienie i przyswajanie. wykrztuśnie. obniżają ciśnienie. Nie wolno jednak zapominać o przyprawach rozgrzewających. śledź. czarnuszka. jest ogromnym zagrożeniem dla zdrowia. curry. słodki lub ostry. Zjadany z rozgrzewającymi go cebulą i przyprawami. lecz ochładzające i niewłaściwe dodatki. Zamiast bardzo niesmacznego tranu polecam jadanie 2-3 razy w tygodniu małej porcji tłustych. są silnymi antyutleniaczami. w połączeniu z kwaśnymi. ziele angielskie. Mają naturę rozgrzewającą. imbir. a zatem przemianę materii oraz wzmacnia siły organizmu. omega 3 . Jak wszystkie tłuszcze drobiowe reguluje poziom cholesterolu w organizmie. Oprócz tego tran zawiera tzw. halibut). Tłuszcz rybi działa przeciwzakrzepowo. Jest smacznym i zdrowym dodatkiem do chleba i potraw. kardamon. Przy ewentualnym przedawkowaniu powinniśmy zrównoważyć nadmiernie rozgrzany organizm np. Nie znamy produktu naturalnego o podobnie dużej koncentracji tych witamin. Ogólnie biorąc. pobudzają pracę gruczołów wydzielania wewnętrznego. ale w zasadzie lek. zielony. Używania przypraw najbardziej domagają się mięsa a głównie wieprzowina. kolendra i gorczyca. obniżają poziom cholesterolu. Stosuje się je do wszystkiego. makrela. Jest potrzebny szczególnie ludziom młodym. przeciwcukrzycowo. z odpowiednimi przyprawami oraz produktami wzmocni nasze siły. surowymi dodatkami i zimnymi napojami oraz słodyczami. gałka muszkatołowa. Wszelkie więc problemy z nim związane są podobne jak przy spożywaniu wieprzowiny. Generalnie mają działanie antywirusowe i antybakteryjne. jest lubianym dodatkiem do chleba. działają przeciwbólowo. Smak słodki to koper włoski. przeciwzapalnie.

a więc nie działają tak jak w potrawie gotowanej. występuje zjawisko nadmiaru lub niedoboru w poszczególnych narządach. np. Przy potrawach niezrównoważonych. trzustki i nerek. co daje konkretne objawy chorobowe. Niszczenie naszego organizmu przez niewłaściwe pożywienie jest procesem długotrwałym. które daje nam ciało i otoczenie. gdy choroba jest już zaawansowana. nasiona kopru włoskiego i kminek. powoduje rozregulowanie pracy żołądka. rozmaryn. (Hipokrates) Zasadą działania pokarmów zrównoważonych jest wzmacnianie i ochrona wszystkich narządów. Zrównoważony. Dotyczy to wszystkich sfer życia. nie mają natury rozgrzewającej. a już na pewno nie kojarzymy ich z błędami w żywieniu. . osłabienie pracy nerek i gruczołów wydzielania wewnętrznego. majeranek. W swoim czasie organizm zawsze daje nam znać o traceniu równowagi. estragon i cząber. Każdy ze smaków ma naturę jin lub jang i należy je tak zestawiać. szałwia. wrażliwy organizm potrafi dokonywać właściwych wyborów. gdy brakuje pewnych smaków. zaburzenia przemiany materii. osłabienie śledziony. W naszym klimacie przeważa potrzeba potraw ciepłych i rozgrzewających przez cały rok. Obecność przez długi czas w pożywieniu przewagi jakiegoś smaku (pożywienie niezrównoważone). Przy nadmiarze smaku kwaśnego wystąpi zniszczenie wątroby. słodyczy. ale sygnały najczęściej ignorujemy albo nie potrafimy ich odczytać. używane bezpośrednio do posypywania potraw. Suche zioła. obniżenie odporności na choroby. tymianek. a lekarstwo pożywieniem. Decydując się na odżywianie zrównoważone automatycznie uwrażliwiamy naszą świadomość na znaki. 171 H ŻYWIENIE ZRÓWNOWAŻONE Pożywienie powinno być lekarstwem. śledziony i trzustki. a objawy występują wówczas. Dla nich najkorzystniejsze są anyż. Do przypraw i ziół przyzwyczajajmy dzieci od najmłodszych lat. skrytym.170 gólnie poprawiają smak i strawność mięs. aby otrzymane pożywienie odpowiadało potrzebom naszego organizmu w danym momencie. Polecane są bazylia.

musimy w tym celu stosować odpowiednie zabiegi. pieczenie w piekarniku i nad żywym ogniem (rożen. ma zdecydowanie mniejszą wartość. W przypadku potraw gotowanych i duszonych produkty o różnych smakach wrzucamy do garnka w odstępach około 1 minuty. nie możemy przy tym zakłócić reguły Pięciu Przemian. np. 57). Naukę gotowania rozpoczynamy od receptur. Należy więc dodać odrobinę wrzątku lub tymianku (smak gorzki) oraz odrobinę masła lub kminku (smak słodki) i dopiero wówczas sypiemy odpowiednią ilość pieprzu i soli. Aby podnieść właściwości rozgrzewające i smakowe. Możemy jedynie przez odpowiednią obróbkę i dodatki złagodzić ich negatywne działanie na nasz organizm. Smażone lub pieczone w piekarniku ziemniaki są zdecydowanie bardziej jang niż ziemniaki z wody. O działaniu potrawy decyduje smak zamykający i kończący. ciśnieniowe (szybkowar). słodkie wypieki. musimy nauczyć się smaków produktów i zgodnie z kolejnością Pięciu Przemian zestawiać je w konkretną potrawę. od jakiego smaku rozpoczynamy gotowanie. 173 Ponieważ w naszym klimacie potrzebujemy przede wszystkim pożywienia rozgrzewającego. Nie bójmy się długiego gotowania i przypraw! Każdy rodzaj obróbki termicznej dodaje potrawom energii i wartości jang. Zastanawiamy się. Nie usuniemy natury ochładzającej takich produktów jak kiszona kapusta. W praktyce polega to na ściśle określonej kolejności dodawania produktów (smaków). węgiel. obsmażanie i smażenie. Najbardziej wartościowe i energetyżujące jest gotowanie na żywym ogniu . Stosujemy ją w wyjątkowych sytuacjach. Zupa zakończona zieleniną skieruje swoją energię i naturę do elementu Drzewa (wątroba). pomidorowa. a potraw w posiłki. np. Podobnie czynimy z kaszami. należy posiąść umiejętność zestawiania produktów w potrawę. gaz. duszenie. Przykład: ugotowana zupa wymaga dodatkowego przyprawienia pieprzem i solą. prażymy przed gotowaniem kaszę jaglaną. W przypadku potraw. pomimo zabiegów równoważących nie zdołamy zniwelować jego natury. tzw. w których zdecydowanie dominuje jeden smak. Można to osiągnąć po jakimś czasie. Jeśli musimy doprawić potrawę. gril). Te reguły dotyczą potraw wyważonych smakowo. do którego skierowaliśmy ostatni składnik. czy receptura jest dla nas zrozumiała i interesująca. stosujemy najpierw szybkie obsmażanie składników na gorącym oleju. ale dzięki nim potrawa będzie strawna i lepiej przyswajalna. a dodawanie produktów skończyliśmy na zieleninie (smak kwaśny). Polega to na wyborze metody obróbki termicznej. makarony i sery. Jeśli zupę zakończymy pieprzem. której trzeba się nauczyć. np. jangizowanie. Pamiętajmy. Aby efekty naszej pracy w kuchni były właściwe. podnosi jang organizmu (energia i ciepło). kaszę mannę. Zupa przygotowana w pośpiechu. krótko gotowana. skierujemy jej naturę do elementu Metalu (płuca i jelito grube). Liczy się również czas trwania obróbki. zarówno przy zupach.jang {patrz rys. Nie jest ważne. W zależności od potrzeb stosujemy gotowanie w wodzie. z których ma powstać potrawa. Aby to było możliwe. nawet gdy składniki jej są bardzo cenne. Kiedy już . Wszystkie warzywa w procesie obróbki termicznej zwiększają swoją naturę jang. przy silnym wychłodzeniu i osłabieniu organizmu. zupa ogórkowa. od zupy gotowanej przez odpowiedni okres czasu. Sztywne trzymanie się receptury potrzebne jest tylko na początku nauki. W na str. reguły Pięciu Przemian oraz prawa jin . duszeniny mięsno-jarzynowej. dodaniu przypraw oraz zestawieniu odpowiednich smaków. ryż. jak i potrawach duszonych lub słodki w przypadku mięs (tłuszcz).drewno.172 Podstawową zasadą przyrządzania potraw zrównoważonych jest wykorzystanie w nich smaku produktów. szczawiowa. na parze. Dopiero po tym możemy przystąpić do pracy. które dają wzmocnienie i siłę nie tylko elementowi. ponieważ gotowanie zrównoważone jest umiejętnością. a więc brakujące ogniwa wypełnić po prostu szczyptą potrzebnych smaków. że najpierw musimy dokładnie przeczytać i przeanalizować całość. ale najczęściej jest to smak gorzki (wrząca woda). Produkty w jednym smaku możemy wrzucić jednocześnie. zupa gotowana przez pięć godzin i z odpowiednimi dodatkami ma ogromny ładunek energetyczny i silne właściwości lecznicze. lecz odżywiają cały organizm.

jaglana. papryka słodka i ostra. zielony. seler. typowo polskich potraw. goździki.słodki ostry . cząber. szałwia. Nie popadajmy w pesymizm. cielęcina. Mięsa . ziele angielskie. Składniki potrawy zestawiamy w kolejności: gorzki .oliwa z oliwek. Tłuszcze . pieprz ziołowy oraz przyprawa Pięć Smaków. boczek wędzony lub bekon. Uwzględnia kolejność dodawania wszystkich składników (smaków) według reguły Pięciu Przemian. ale używanie jej nie jest konieczne. W lodówce przechowujemy zawsze kilka marchewek. ale w tym samym smaku. razowa. szafran. mąka ziemniaczana.na mięsie kurczaka nie gotujemy zup kwaśnych . czarnuszka. kolendra mielona. biały.mąka pszenna tortowa. mięta. Zioła na herbaty . zbożowa i kakao. kuskus. tymianek. Mąki i makarony . (patrz rys. 11). abyśmy mogli realizować nasze chwilowe fantazje. anyż. decyzja należy do gotującego. Powyższa treść może początkowo wydawać się zbyt trudna do zrozumienia i stosowania. Kasze . ryż ciemny i biały. to stosujemy inną.płatki owsiane.zupy można gotować na wywarach mięsnych lub nie. kminek. Jeśli dotychczas używaliśmy niewielu przypraw. lipa. cynamon. kardamon.powinna być w kuchni. rumianek.słodki itd. mąka kukurydziana. stopniowo zwiększając ilości. krupczatka. oleje (rzepakowy lub sojowy i słonecznikowy). które mają zdecydowany smak kwaśny i są wówczas neutralno-ochładzające. tymianek. soczewica i fasola. makarony według upodobań. gryczana. sugeruję jednak.słony . estragon. indyk. Przygotowując rosoły lub zupy na mięsie i kościach należy przestrzegać następujących reguł: . za wyjątkiem tych. W tym celu należy wszystkie składniki pogrupować według smaków. kasza jęczmienna. kukurydziana. Miód rzepakowy i wielokwiatowy. aby przepis był czytelny i aby wykluczyć pomyłki. przy każdego rodzaju dolegliwościach. pieprz (czarny. Wszystkie proponowane w książkach kucharskich i czasopismach przepisy można zmodyfikować według reguły Pięciu Przemian. smalec. Można zatem korzystać z nich przez cały rok. gałka muszkatołowa. kasza manna. chili. Kawa naturalna. Przyprawy w przepisach podawane są w ilościach optymalnych. Brak któregokolwiek smaku należy uzupełnić według własnego uznania. Większość podanych poniżej przepisów jest natury neutralnorozgrzewającej. stosując jedynie odpowiednie ilości przypraw (zależnie od potrzeb zmniejszając lub zwiększając). potrzebne jest stałe wyposażenie kuchni w podstawowe produkty. wołowina. lecz każdy gotujący powinien uwzględnić swoje upodobania i potrzeby. 175 Wegeta . cayenne). kurkuma. na których można przy pomocy własnej fantazji tworzyć potrawy bardziej wyrafinowane. Majonez.kwaśny . np. Nie powinno się używać wegety w dużych ilościach. Przepisy pozwalają na przygotowanie bardzo smacznych. Warzywa .cebula i czosnek powinny być w kuchni stale. Podawane przeze mnie przepisy mogą się wydawać długie i skomplikowane. kurczak. mięsa z kością. decyzja należy do nas również w kwestii. Aby nasza praca w kuchni była przyjemna. nagietek. masło. pietruszkę. to musimy się do nich zacząć przyzwyczajać. por. Oprócz tego w domu powinny być groch. by nie był zbyt duży . Przyprawy i zioła . należy po prostu rozpocząć gotowanie według podanych receptur. Są to przepisy bazy.174 nauczymy się smaków i reguły Pięciu Przemian.mięso i kości cielęce lub wołowe wkładamy do wrzątku z tymiankiem . kawałek kapusty. jakaś z przypraw. wieprzowina.lukrecja. To tylko pozory! Przyjęta forma jest konieczna. oregano. a czas wszystko wyjaśni i rozwiąże wątpliwości.bazylia. proponuję posługiwać się jak najczęściej własną wyobraźnią kulinarną i upodobaniami. majeranek. imbir. liść laurowy. gorczyca. rozmaryn. Jeśli zdecydowanie nie odpowiada nam .gorzki . herbata z owoców leśnych (ale bez mięty).dobrze jest mieć w lodówce tygodniowy zapas różnych rodzajów mięs. jak duży kawałek mięsa wykorzystamy.

gotować około 10 min.imbiru na końcu łyżeczki.mięso lub kości kurczaka wkładamy do zimnej wody lub do wrzątku po dodaniu kminku. 177 PRZEPISY KULINARNE Oznaczenia w tekście: k 8 sł 0 sn .5 orzechów włoskich pokrojonych (dowolnie). gotować około 30 min. sł . imbiru i soli .5 1 wrzącej wody dodać: g . 1. o .mięso i kości baranie wkładamy do wrzątku .smak kwaśny .szczyptę kurkumy.smak ostry . a potem dodać: k . sn . sł .masło i miód do smaku gotować 1 min Zupę można przygotować poprzedniego dnia wieczorem Oprócz wymienionych kasz można stosować zamiennie kaszę kukurydzianą (sł). jeśli trzeba uzupełnić ilość zupy. g . a potem dodać: sł .smak słodki . kminku i imbiru .sól do smaku.3 łyżki płatków owsianych.wrzącą woda. do którego dodaliśmy tymianku.smak gorzki .smak słony ZUPY Zupa śniadaniowa g . .mięso lub kości wieprzowe wkładamy do zimnej wody lub wkładamy do wrzątku.łyżeczkę soku z cytryny lub utarte jabłko g .do ok.2 łyżki kaszy jaglanej.176 .mięso gęsi wkładamy do wrzątku z tymiankiem. o .mięso lub kości indycze wkładamy do wrzątku po dodaniu tymianku i kminku . płatki pszenne (k) i jęczmienne (o).łyżeczka rodzynek (dowolnie).

gdy trzeba uzupełnić ilość zupy.odrobina kurkumy. dodać szczyptę majeranku (g).178 Zupę można również uzupełnić mlekiem (zamiast wrzątku).3 średnie pokrojone marchwie. o .wrzątek. wyrobić ciasto i kłaść na wrzątek. a dolewamy je w momencie słodzenia Rosół wołowo . 179 sł .4-5 średnich przekrojonych marchewek. o .łyżka wody. aby rosół był silnie rozgrzewający. sł . szczyptę kminku (sł). sn . Gotować około 1 godz. Gdy zupę gotujemy bez kości.imbir (szczypta).szczyptę bazylii. mały pęczek zielonej pietruszki. .jajo.sól do smaku. kilka liści selera i kopru związanych w pęczek.szczyptę majeranku.do wrzącej wody ( 2-3 1). Wyjąć mięso i jarzyny. Zupa pomidorowa g .2 duże całe cebule lub por i kawałek selera.do 2-3 1 wrzącej wody dodać: g . sn . potem dodać: sł .5 godz.szczyptę bazylii.lane kluski.3 pokrojone ząbki czosnku. Barszcz ukraiński g .wołowinę lub cielęcinę z kością (wg uznania) lub łyżeczkę masła. giez).łyżka kopiasta mąki. gotować 1. Jeśli chcemy. o-l/2 łyżeczki imbiru. sł . Można podawać z makaronem.1/3 łyżeczki kminku.1/21 soku pomidorowego (przygotowanego własnoręcznie).41 wrzącej wody.kości wołowe lub cielęce (wg uznania) lub łyżeczkę masła.dużą pietruszkę (przekrojoną wzdłuż). sł . Lane kluski sł .1/3 łyżeczki tymianku i/lub szczyptę kurkumy. cielęcinie lub baraninie. o-l/2 łyżeczki imbiru.pieprz cayenne na czubku noża. lanymi kluskami.1/2 łyżeczki kminku. k .3 ząbki czosnku rozgniecione. sł . sn .3 duże cebule drobno pokrojone. gotujemy go tylko na wołowinie. sn . ziemniakami. dodajemy łyżeczkę masła (sł). k .łyżeczkę wegety (wg uznania). dodać k .5 godz. k . Mięso użyć do farszu naleśnikowego. o . dodać: g . sł . o . a potem dodać: sł . dopieprzyć do smaku pieprzem białym i czarnym (o). g .łyżeczkę wegety. g . ewentualnie dosolić (sn).1/2 kurczaka. soli do smaku. o . g .dużą pokrojoną pietruszkę. o . dodać: ^ .1/2 kg wołowiny lub cielęciny z kością (np. gotować do miękkości około 1 godz.szczyptę tymianku i kurkumy.drobiowy (zupa na 2 dni dla 4 osób) g .szczyptę tymianku i kurkumy. Latem można dodać zielonej pietruszki (k). o . kaszą kuskus.. sł . sł . uzupełnić zupę wrzątkiem (g). wyjąć kości. pieprz (o) i sól (sn) do smaku. kaszą kukurydzianą.na czubku noża pieprzu cayenne. k . gotować 1.

sł . dodać sł . O-1/2 łyżeczki imbiru. gotować około 1. dodać: g . Krupnik g . k .szczyptę bazylii.filiżankę namoczonej fasoli (tylko wiosną lub latem).podprawić wodą z mąką pszenną (2 łyżki). o .wyjąć mięso. udko itp.wyjąć kość.dużą pokrojoną pietruszkę. g . 181 o .liść laurowy. sł . (do miękkości). Zupa fasolowa fasolę namoczyć poprzedniego dnia wieczorem.3 zgniecione ząbki czosnku. sn . dodać: sł . dodać łazanki domowe (sł).180 sł .wrzącą wodę do uzupełnienia ilości zupy. k . g . po wrzącej wodzie (g).1/2 łyżeczki kminku.sól do smaku. a potem dodać: o .wołowinę lub cielęcinę z kością.. gotować około 1 godz.dosmakować sokiem z cytryny.mięso indyka z kością (skrzydło. g .łyżeczkę masła (gdy zupa bez kości).ćwiartka małej drobno pokrojonej główki kapusty białej lub włoskiej. a potem dodać: sł . sn . sł . wodę odlać.1/2 łyżeczki imbiru i 1/2 łyżeczki cząbru. gotować do miękkości. o . k .szczyptę tymianku i kurkumy.szczyptę majeranku. sł . g . a potem dodać: sł . o .. g .na czubku noża pieprzu cayenne.dosmakować pieprzem białym i czarnym. gotować około 1.szczyptę tymianku i 1/3 łyżeczki kurkumy. o . o .namoczoną fasolę. sn .5 godz. o . (latem również zielone części roślin).. Zamiast ziemniaków można na końcu. o . o . o -1/4 główki kapusty włoskiej drobno i pokrojoną kalarepę latem.5-6 pokrojonych ziemniaków.5 godz.wrząca woda (2-3 1).drobno pokrojoną pietruszkę. o .2-3 drobno pokrojone średnie buraczki. k . garść pietruszki lub innej zieleniny. uzupełnić wrzątkiem.). sł .szczyptę bazylii.do 2-3 1 wrzącej wody dodać: g . sn .5 godz. . gotować około 1.3 pokrojone cebule. o .łyżeczkę masła.pieprz i sól (sn) do smaku.kaszę jęczmienną (5-6 łyżek). o . g . o .3-4 drobno pokrojone marchewki. sł .szczyptę bazylii. k .1/2 łyżeczki kminku.2 drobno pokrojone cebule lub 2 pory. g .1/2 łyżeczki imbiru.drobno pokrojoną pietruszkę.sól do smaku i 1/2 łyżeczki wegety.łyżeczkę wegety.szczyptą majeranku. sn . uzupełnić zupę wrzącą wodą.na czubku noża pieprzu cayenne. zacierki lub dowolny makaron (sł).garść zielonej pietruszki lub innej pokrojonej zieleniny. sł . sn .3 drobno pokrojone marchewki. k . soli do smaku. sł .łyżeczkę wegety. o .majeranku do smaku.1/2 kg pokrojonych ziemniaków. ziele angielskie (4 ziarna).drobno pokrojoną marchew.szczyptę kminku. sł . dosolić.2 drobno pokrojone cebule.3 rozgniecione ząbki czosnku. sł .

szczyptę tymianku.szczyptę kurkumy.pokrojoną pietruszkę. Zupa neapolitańska sn . solą (sn).do 2-3 1 wrzącej wody lub wywaru z warzyw dodać: g . 183 sł . Zupa cebulowa g .wrzącą wodę do uzupełnienia ilości zupy.2-3 pokrojone ziemniaki.szczyptę bazylii.szczyptę majeranku. k .do 2-3 1 zimnej wody dodać: k . o-l/2 łyżeczki imbiru. sł . a potem dodać: sł . gotować do miękkości (około 0.szczyptę bazylii. o-l/2 łyżeczki imbiru.pieprz i sól do smaku (sn).garść drobno pokrojonego. zagotować.szczyptę tymianku.1/2 kg łuskanego grochu. zieloną pietruszką (k). o . g . sł .T 182 sł .kawałek rozdrobnionego selera lub garść drobno pokrojonej kapusty. sn . (do miękkości jarzyn). . Kapuśniak ze słodkiej kapusty g . dodać: g .wrzątek do uzupełnienia ilości zupy.łyżeczkę masła. sn . 1/3 łyżeczki kurkumy. g . zmiksować.kość wołową lub inną.do około 2 1 wrzącego. sł .2 rozgniecione ząbki czosnku. o . k . g . dodać: k .kawałek kurczaka. g . o . a potem dodać: k .2 drobno pokrojone marchewki. zagotować.do 2-3 1 wrzącej wody dodać: g . dosmakować pieprzem (o) i solą (sn).60-70 dag pokrojonej cebuli podduszonej na sporej łyżce masła.sól do smaku . sł . zielonego kopru. czystego rosołu dodać: k .łyżeczkę wegety. sł .). o . o .1-2 łyżeczki soku z cytryny lub kieliszek białego wina. gotować około 1/2 godz.1/2 szklanki słodkiej śmietany.szczyptę tymianku i kurkumy.sól do smaku.ugotowany makaron. sn .1/2 łyżeczki kminku. Podawać z grzankami lub czystą. gotować około 1 godz. gotować do miękkości. sł . sł .2-3 pokrojone ziemniaki. dosmakować pieprzem (o) i solą (sn).łyżeczkę wegety.szczyptę pieprzu cayenne.5 godz. dosmakować: pieprzem (o). Grochówka sn .szczyptę majeranku.szczyptę kminku. sł ..2 pokrojone cebule. g .garść siekanej zieleniny lub łyżkę soku z cytryny lub 2-3 łyżki soku z kiszonych ogórków. sł . sn .

wlewać zimną wodę i zagniatać ręką jak najtwardsze ciasto.około 0. k . Zupa pieczarkowa g .podprawić mąką pszenną (1-2 łyżki) rozmieszaną w zimnej wodzie.3 pokrojone drobno cebule. sł . sn . o .zacierki. gotować około 40 min.. gotować 0. pieprzu (o) i soli (sn). gotować około 1 godz.sól do smaku. dodać: g . Do zupy podaje się ziemniaki smażone z kminkiem.2 pokrojone cebule. o . a potem dodać: sł . . sł . jeśli potrzeba dodać majeranku (g). Zacierka g . potem dodać: g . sn .szczyptę majeranku (może być świeży). gotować do miękkości.sól do smaku. drobno pokrojonej kapusty.1/2 łyżeczki imbiru. sł . k ..5 godz. sn . Zupa z botwiny (młode buraczki z liśćmi) g .liść laurowy.1/4 średniej główki białej.rozgnieciony ząbek czosnku.sól do smaku.szczyptę bazylii.3 pokrojone marchewki. k .kość wołową.szczyptę tymianku i kurkumy.szczyptę tymianku i kurkumy. szczyptę pieprzu cayenne. sn . aby się zaokrągliły. o .4-5 średnich pokrojonych w kostkę ziemniaków. o .2 marchewki pokrojone w plasterki. sł .łyżkę masła. Zacierki : do miski wsypać 4-5 łyżek mąki pszennej.szczyptę pieprzu cayenne. a potem dodać: k . sn .do około 2-3 1 wrzątku dodać: g . o . sł .łyżeczkę wegety. k . a potem dodać: sł .zaprawić mąką pszenną rozmieszaną w zimnej wodzie. o .szczyptę tymianku i kurkumy. gdy zupa była gotowana bez kości. o .do około 2-3 1 wrzątku dodać: g . k .uzupełnić zupę wrzątkiem. k . o . o . skubać zacierki i obtaczać je w mące.łyżkę masła.1/2 łyżeczki imbiru. k .łyżeczkę wegety. sł . o .szczyptę bazylii.dosmakować cytryną (1-2 łyżeczki).dosmakować cytryną (zupa powinna być łagodna). o .5 godziny. o .szczyptę pieprzu cayenne.szczyptę majeranku. kminku (sł).około 60 dag pokrojonych ziemniaków dobrze rozgotowujących się. sł . gotować do miękkości.łyżeczkę wegety.3 posiekane ząbki czosnku. sn .pieprz i sól (sn) do smaku.5 kg pokrojonej botwinki.pokrojoną pietruszkę. g . 185 sł .garść posiekanej zielonej pietruszki i koperku.szczyptę kminku.pokrojoną w plasterki pietruszkę.T 184 gotować około 1.2 pokrojone cebule. 3-4 ziarna ziela angielskiego. k .do około 2 1 wrzącej wody dodać: g .

a potem dodać: sł .szczyptę kminku. Zupa z zielonego groszku lub kukurydzy g . sn . sł . o . . gotować około 45 min. dodać: g .do około 2-3 1 wrzątku dodać: g .szczyptę majeranku. wtedy zupa jest smaczniejsza). o .łyżeczkę wegety.szczyptę pieprzu cayenne. gotować do miękkości. Podawać z makaronem lub lanymi kluskami. 187 sn . sł . o .uzupełnić zupę wrzątkiem.5 godz. dosmakowac pieprzem (o) i solą (sn).. garść zielonej pietruszki.szczyptę tymianku i kurkumy. sł . gotować około 30 min. g . dosmakowac pieprzem (o) i solą (sn))..łyżkę masła.3 pokrojone marchewki i 4 pokrojone ziemniaki. sł . dodać: sł . sł . Zupa z porów miksowana g . dodać: sł .kość wołową lub cielęcą.puszkę groszku lub kukurydzy wraz z zalewą. dodać: k . o .szczyptę majeranku.pokrojoną pietruszkę.2 posiekane ząbki czosnku. (można podprawić 1/2 szklanki śmietany (sł).0. o .60 dag pokrojonych pieczarek. siekaną pietruszkę lub łyżeczkę soku z cytryny. gotować około 1 godz. sł . o .1/2 łyżeczki imbiru. sn .4 pokrojone drobno cebule.szczyptę tymianku i kurkumy. a potem dodać: k .wołowinę lub cielęcinę z kością. zmiksować. o . Zupę podawać czystą lub z grzankami. wyjąć mięso i jarzyny (można je zużyć do sałatki).dosmakowac pieprzem i solą (sn).sól do smaku.8 do 1 kg pokrojonych ziemniaków. dodać: sł .całą dużą pietruszkę.3 całe marchewki.do około 2-3 1 wrzątku dodać: g . o .około 60 dag pokrojonych porów (można je poddusić na naśle. gotować około 1.sól do smaku. a potem dodać: sł .szczyptę pieprzu cayenne. o . sł .mały kawałek posiekanego selera. g .zagęścić mąką kukurydzianą (około 2 łyżki) rozmieszaną w zimnej wodzie.2 posiekane cebule. o .szczyptę bazylii lub zieloną. o-l/2 łyżeczki imbiru. dodać: k . sl .łyżkę masła (jeśli nie było jeszcze dodane).uzupełnić wrzątkiem do potrzebnej ilości. k . o .uzupełnić ilość zupy wrzącą wodą.186 sł .sól do smaku. zmiksować. gdy zupa jest bez kości. dodać g .łyżeczkę wegety. gotować do miękkości.szczyptę pieprzu cayenne.1/2 łyżeczki imbiru.łyżeczkę wegety.szczyptę kminku. sn . sn .1/2 łyżeczki soku z cytryny. sn .garść siekanej zielonej pietruszki lub innej zieleniny.szczyptę bazylii. g .

2 ząbki posiekanego czosnku..w razie potrzeby uzupełnić zupę wrzątkiem. g .szczyptę tymianku i kurkumy. gotować około 1 godz.pokrojoną pietruszkę. a potem dodać: sł . sł .1/2 łyżeczki imbiru.szczyptę tymianku i kurkumy. k .duży pokrojony seler. sn .1/2 łyżeczki soku z cytryny lub 2 łyżki siekanej zielonej pietruszki.188 Zupa jarzynowa złocista miksowana g .łyżeczkę wegety.dosmakować pieprzem i solą (sn). o .łyżkę masła.łyżeczkę wegety. sł -7 średnich pokrojonych marchewek.szczyptę majeranku lub kurkumy. o . zmiksować. sn . szczyptę kminku. k . sn .duży pęczek pokrojonej młodej cebuli ze szczypiorem. sn . o-l/2 łyżeczki imbiru. sł . dodać: g . o .pokrojoną cebulę. sn . g . gotować do miękkości. dodać: k .do około 2-3 1 wrzątku dodać: g . dodać: k .uzupełnić zupę wrzątkiem (jeśli trzeba). Zupa selerowa miksowana g . o . młodych liści kalarepy.kości (wołowe lub cielęce). sn .do około 2-3 1 wrzątku dodać: g .do wrzątku (około 2-3 1) dodać: g . Podawać z grzankami lub bez.sól do smaku. zmiksować.. Zupę można podawać czystą lub z grzankami.szczyptę bazylii. o . o .około 60 dag pokrojonych ziemniaków.uzupełnić zupę wrzątkiem.2 posiekane ząbki czosnku.1/2 kg pokrojonych ziemniaków.do około 2-3 1 wrzątku dodać: g .szczyptę pieprzu. pietruszki i kopru.łyżeczkę soku z cytryny. gotować około 1 godz. o .dosmakować pieprzem i solą (sn). gotować do miękkości około 40 min. sł ..łyżkę masła.sól do smaku. sł . jeśli zupa jest bez kości.szczyptę majeranku. sł . a potem dodać: .pieprz cayenne. Zupa wiosenna z zieleniny 189 g . o . k . gotować do smaku około 1 godz. sł . o .sól do smaku. o .3 pokrojone cebule. o-l/2 łyżeczki imbiru. dodać: g .kość (wołową lub cielęcą). g .łyżeczkę wegety. o .pieprz cayenne. sł . Zupa jarzynowa g . o .pęczek siekanej pietruszki lub innej zieleniny. sł .szczyptę tymianku i kurkumy.szczyptę kminku.2 średnie pokrojone marchewki.po garści posiekanych.4 duże pokrojone ziemniaki. selera.szczyptę tymianku. sł .

o . wyjąć jarzyny i mięso. o . sn .wołowinę z kością.sól do smaku. selera. gotować około 1 godz.szczyptę majeranku Zupę można przyrządzać bez ziemniaków. g .. próbując.wg uznania 1/2 szklanki słodkiej śmietany lub 1/2 łyżki masła. dodać g . sn . g . sn . sł . aby zupa nie była za kwaśna. k .1/2 główki pokrojonej młodej kapusty lub/i 2 pokrojone kalarepy. a jarzyny użyć do sałatki.szklankę młodego groszku. sł . (ilość zależy od upodobań. gotować około 30 min. o -.pęczek pokrojonej marchewki. dosmakować pieprzem (o) i solą (sn). o-l/2 łyżeczki imbiru.do około 2-3 1 wrzątku dodać: g . sn . g . dodając je jako ostatnie.łyżeczkę wegety. a potem dodać: sł . k . wtedy zagęszczamy ją lanymi kluskami lub makaronem. najlepiej wołową. o . o . g .do około 2-3 1 wrzątku dodać g .wlać żurek. pietruszki).pieprze. sn . gotować około 1 godz.sól do smaku. o .około 20 dag wędzonego boczku (niekoniecznie). k ..około łyżeczki majeranku.wrzątku.kość.1/2 kg młodych ziemniaków.kawałek selera. 191 gotować do miękkości.łyżeczkę wegety. o . o . o . Zupa szczawiowa 30-40 dag szczawiu ugotować w małej ilości wody i zmiksować. sł . sł . 1/2 łyżeczki imbiru. a potem dodać: sł . sł .uzupełnić zupę wrzątkiem do potrzebnej ilości i dodać: g . g .2 duże cebule w całości.dosmakować pieprzem i solą (sn). wyjąć kość.2 całe-cebule.pieprz.szczyptę tymianku.4 całe marchewki. o-l/2 łyżeczki imbiru. 1/3 łyżeczki kurkumy. o . o .łyżeczkę wegety. 5/ . Podawać z jajkiem ugotowanym na twardo lub ziemniakami. jeśli trzeba uzupełnić ilość zupy. sn .całą pietruszkę..pęczek młodej cebuli. . Żurek g .T 190 sł .1/2 łyżeczki kminku. dodaną razem z zieleniną. gotować około 1 godz.dolewać stopniowo zmiksowany szczaw. ale zupa nie powinna być zbyt kwaśna).pietruszkę przekrojoną wzdłuż.posiekaną zieleninę (liście kalarepy. dodać: sł .szczyptę tymianku.1/2 szklanki słodkiej śmietany (wg uznania). Można ją również zagęścić kaszą manną.sól do smaku. sł .pieprze.3 przeciśnięte przez praskę ząbki czosnku.3-4 przekrojone marchewki.uzupełnić wrzątkiem do potrzebnej ilości. sł .

dosmakować pieprzem (o) i solą (sn).do około 2 1 wrzątku dodać 193 g . odstawiamy na 1-2 godz.(można dodać słodkiej śmietany). jeśli trzeba .łyżeczkę wegety. a potem dodać sł . 5 ziaren ziela angielskiego. o . g . sł .szczyptę tymianku i 1/3 łyżeczki kurkumy. Do dużego garnka przecedzić wywar z buraków i dolać przecedzony wywar mięsno-jarzynowy. k . kołdunów albo czysty do popijania. g . pokrojoną kiełbasą (ugotowaną oddzielnie). sł . jajkiem na twardo.sól do smaku.dopieprzyć (o) i dosolić (sn).szczyptę pieprzu cayenne. dodać o . o-l/3 łyżeczki imbiru sn .do około 2-3 1 wrzątku dodać g . Przygotowanie wywaru mięsno-jarzynowego: g . o . sł . Zupa jesienna g . gotować około 10 min.dużą przekrojoną wzdłuż pietruszkę. k . gotować około 1 godz. sn . łuskanej fasoli.T 192 Podajemy z ziemniakami. o . sł .kość. sn .3 pokrojone marchewki.. o . dodać: g .szklankę świeżej.około łyżki soku z cytryny.około 60 dag wołowiny z kością.sól do smaku. sł . o .garść siekanej zielonej pietruszki. sn . o-l/2 główki pokrojonej kapusty włoskiej. sł .mały kawałek selera. gdy zupa była gotowana bez kości.2-3 całe cebule i 4 ząbki czosnku.. sł . . k . 1/3 łyżeczki kurkumy 5/ .duży sparzony i pokrojony pomidor.1/2 łyżeczki kminku. Barszcz czysty Przygotowanie wywaru z buraków: g .2 posiekane ząbki czosnku.do około 2 1 wrzątku dodać g .łyżkę masła.pieprze. gotować około 1 godz.1/2 szklanki czerwonego wytrawnego wina.szczyptę kurkumy. k . o . Barszcz ten można podawać do uszek wigilijnych. sł . o .zaprawić łyżką mąki pszennej rozmieszanej w zimnej wodzie.szczyptę tymianku.2 przekrojone wzdłuż marchewki. Jarzyny używamy do sałatki.wrzątku do uzupełnienia ilości zupy.2 posiekane cebule.około 1/2 kg pokrojonych ziemniaków.pokrojoną pietruszkę. sn .1/2 łyżeczki imbiru. gotować do miękkości.szczyptę majeranku (mogą być świeże listki) i kurkumy. sł .pieprz do smaku. c-1/2 łyżeczki imbiru. drobnych pierożków z mięsem. sł .łyżeczkę soli. gotować około 1 godz.1 kg utartych na grubej tarce buraków. potem dodać sł .łyżeczkę kminku.dosmakować miodem (w razie potrzeby).około szklanki wywaru z gotowania suszonych grzybów (wg uznania). listek laurowy. 5/ . pokrojonym boczkiem z zupy.

solą.łyżeczkę soli. seler.szczyptę startej gałki muszkatołowej. . sn .1/2 łyżeczki kminku..do około 2-3 1 zimnej wody dodawać: sn .T 194 Grochówka z lanymi kluskami . a gdy ciasto będzie gładkie. sn .szczyptę kminku.2 pokrojone kalarepy. kurkumą i świeżym majerankiem.2 garści siekanej zieleniny (pietruszka.. wszystko energicznie ubić łyżką drewnianą w połowie porcji wody. 195 DANIA JARSKIE Ziemniaki z wody g . g . o . sn .szczyptę tymianku i 1/3 łyżeczki kurkumy. k .wlać lane kluski z dwóch jaj. gotować około 1 godz.sól do smaku. z którymi się gotowały.kość wieprzową lub z kurczaka. szczypta pieprzu cayenne.1/4 główki młodej kapusty.1 kg obranych ziemniaków. sł . o . liście kalarepy).jajo. Naleśniki (przepis na 6 sztuk) k . o .1/2 łyżeczki masła. zieleniną.do 1. sn . g .1/2 łyżeczki wegety.łyżeczkę masła. Jeśli naleśniki będą z nadzieniem słodkim. dosmakować w razie potrzeby pieprzem (o) i solą (sn). Młode ziemniaki gotować w łupinach.5 szklanki mąki pszennej dodać g . o .pokrojoną cebulę. sn . pieprzem. gotować pod przykryciem do miękkości (wody powinno zostać niewiele). gotować do miękkości (około 30 min).szczyptę soli. o .letnia sn .do około 1/2 1 wrzącej wody dodać: g . gotować 1 godz.2 pokrojone w plasterki marchewki. k . dodać sł . a następnie dodać: sł . Po ostudzeniu i obraniu podgrzewać je na patelni na maśle lub oliwie.pęczek pokrojonej cebuli.szczyptę bazylii. o . wyjąć kość i zupę zmiksować. sł . sł .2 ząbki czosnku.szczyptę kurkumy. sł . wlać resztę wody. o .uzupełnić ilość zupy wrzątkiem.li 2/3 szklanki wody.około 40 dag łuskanego grochu.szczyptę kurkumy. o . przyprawiając kminkiem. ziemniaki podusić z wszystkimi dodatkami.1/4 łyżeczki imbiru. koper. dodać: sł . to razem z jajkiem dodać łyżeczkę miodu płynnego (nie dodawać wówczas gałki muszkatołowej). sł . sł .1/2 łyżeczki imbiru.

Smażone banany 197 2 bardzo dojrzałe banany. . nutellą oraz polewać słodkimi sosami. pokroić na ćwiartki.sól do smaku.warzywne Gotowane. Słodkie nadzienie z twarogu Około 30 dag tłustego twarogu (k) posypać szczyptą kurkumy (g). wymieszać wszystko dokładnie łyżką. pieprzami. dokładnie wymieszać i kłaść łyżką na osolony wrzątek. Kluski serowe k .odrobinę kurkumy. Podawać polanę masłem. sn .odrobinę pszennej mąki. 1/2 łyżeczki wegety. Naleśniki można również smarować domowymi dżemami i konfiturami. Czas podsmażania około 10 minut. dodać 1/4 łyżeczki imbiru (o) i szczyptę soli (sn). o . szczyptę bazylii (k).jajku . o . 1/2 łyżeczki wegety i sól do smaku (sn).pianę z białek. Na patelni rozgrzać 2 łyżki oleju z łyżką masła i lekko podsmażyć 2 posiekane cebule (sł). odcedzić (ale nie odciskać).20 dag pokrojonych w plasterki pieczarek smażyć około 15 minut na łyżce rozgrzanego na patelni oleju lub łyżeczce masła.3-4 łyżki mąki pszennej. dodać: k . zmielone mięso i wszystkie warzywa z zupy lub rosołu wyłożyć na patelnię z rozgrzanym tłuszczem (1 łyżka) i mieszając podsmażać. pieprz czarny i cayenne (o). Omlet z pieczarkami sł . sł . panierować w (mące . Nadzienie ze słodkiej kapusty (na podwójną porcję ciasta naleśnikowego) Główkę kapusty (około 1 kg) pokrojoną na ćwiartki włożyć do wrzącej wody i gotować do pierwszej miękkości. sł .1/2 łyżeczki imbiru. solą do smaku. łyżeczkę kminku (sł). g .mały zgnieciony ząbek czosnku.szczyptę soli. g . Przyprawić na ostro kminkiem.1/2 kg tłustego twarogu rozetrzeć widelcem w salaterce i dodawać: k . dodawać (w trakcie smażenia mieszając): sł . rozetrzeć ze słodką śmietaną i żółtkiem (sł). Smażąc posypywać cynamonem i imbirem. Nadzienie powinno być zdecydowane w smaku.1/2 łyżeczki imbiru (o).3 żółtka. sn . gotować 2-3 minuty. o . szczyptę tymianku i kurkumy (g). W razie potrzeby polać roztopionym miodem.pieprzu do smaku. roztopionym miodem i posypane cynamonem. szczyptą bazylii i majeranku. Nadzienie mięsno . delikatnie smażyć stale mieszając i dodając jednocześnie przyprawy . Całość podsmażać około 30 minut. ostudzić i zmielić (nie pozbywamy się nadmiaru wody!). Dodać zmieloną kapustę (o).szczyptę kminku.mące) i smażyć na średnio rozgrzanym tłuszczu (olej z masłem). 1/2 łyżeczki imbiru. aby odparować nadmiar wody i by kapusta była dostatecznie miękka.1/3 łyżeczki kurkumy. 1/2 łyżeczki cytryny (k).196 Ciasto wylewać na patelnię z odrobiną rozgrzanego oleju i smażyć z obu stron. osłodzić miodem do smaku (sł).

5 kg posiekanych resztek pieczonych i gotowanych mięs z dodatkiem bekonu lub szynki podsmażyć na patelni na łyżce oleju. szynki. 1/2 łyżeczki kolendry. kwaśną śmietaną lub żywym jogurtem. .szczyptę tymianku.łyżeczkę wegety i sól do smaku. pieprz czarny. o .do 1 kg ziemniaków startych na drobnej tarce dodać mieszając: sł . całość wymieszać. k . bekonu). Można podawać z keczupem.łyżeczkę imbiru. dokładnie wymieszać i smażyć na oleju. zagotować i włożyć do piekarnika na 1 godzinę (w temp.około 25 dag gotowanego. o . dodać: k .T 198 k .szczyptę kurkumy. mielonego mięsa (lub/i wędliny np. 1500C). sn . ryż zdjąć z ognia. o . sł .duży starty ząbek czosnku.5 szklanki wrzątku.1 łyżka mąki pszennej. wszystko dokładnie wymieszać. dodać: sn . Przygotowanie omletu: sł . k . sn . sł .do podsmażonego mięsa.podsmażony na oleju ryż.5 szklanki ryżu umyć i osuszyć na ściereczce. stale mieszając. k . por). sł .2-3 jaja. g .łyżeczkę posiekanej pietruszki. Omlet można podawać z podsmażoną z dodatkiem przypraw.płaską łyżkę mąki kukurydzianej.szczyptę bazylii i garść zielonej pietruszki. lekko podsmażyć na oleju 4 duże cebule i 3 ząbki czosnku. pietruszkę. smażyć na niezbyt gorącym oleju.114 łyżeczki kurkumy.sól do smaku. o-l/2 łyżeczki imbiru.sól i odrobinę wegety do smaku. Do tego podawać keczup własnej roboty. Delikatnie roztrzepać widelcem i wylać na patelnię z rozgrzanym masłem. kolendry na czubku łyżeczki. Formować niewielkie kotlety. 199 sł .1. g .sól do smaku.szczyptę pieprzu cayenne i pieprzu czarnego do smaku. g .szczyptę majeranku.szczyptę bazylii.pieprz czarny do smaku. Można podawać z kwaśnym mlekiem. sł .startą średnią cebulę. Placki ziemniaczane sł .łyżkę masła. sn . na połowę nałożyć pieczarki i złożyć. sł . panierować w jajku i bułce lub tylko w bułce. Risotto Około 0. Omlet zsunąć na talerz.2 łyżki wody. o . g .jajo. Krokiety z kaszy jęczmiennej sł . wędliną lub zielonym groszkiem albo kukurydzą.2.do 3 szklanek ugotowanej kaszy jęczmiennej dodać: sł . sn . podsmażać na ostrym ogniu około 15 min. o . kawałek selera.zmielone jarzyny z zupy (marchewkę. smażąc podnosić brzegi łopatką. cebuli i groszku z puszki wraz z zalewą dodać: o . wrzucić do rondla z rozgrzanym olejem (około 3 łyżki). o -1/2 łyżeczki imbiru. cebulę.2 jaja lekko roztrzepać widelcem. wymieszać.biały pieprz do smaku. aby jaja spływały na dno patelni. dodać o .

2-3 łyżek wody. mięso wymieszać z zaprawą i odstawić na 30 min.). odstawić na 30 min. smażyć w oleju na średnim ogniu po około 10 min z każdej strony. g .l/Ą pokrojonego selera obsmażyć i również włożyć do rondla. sł . całość wymieszać.popieprzyć i posolić (sn) do smaku.JARZYNOWE Zaprawa do mięs Do filiżanki wsypać łyżeczkę mąki ziemniaczanej (sł). na patelni w małej ilości tłuszczu obsmażyć żeberka.1 kg wieprzowych żeberek pokrojonych na bardzo małe kawałki.3 duże posiekane cebule zeszklone na łyżce oleju. obsmażyć na patelni przez około 2 min w 1/2 szklanki gorącego oleju. o . sł .włożyć do żeberek małą posiekaną główkę młodej kapusty lub 1/2 główki starej obgotowanej. całość wymieszać i jeszcze gotować do miękkości (około 1/2 godz. przewidziane do smażenia lub obsmażania. Żeberka na ostro sn -1 kg żeberek wieprzowych pokroić na małe kawałki i zalać zaprawą (patrz wyżej). łyżeczkę sosu sojowego (sn) lub 1/2 łyżeczki wegety (sn) dolać 3-4 łyżki wody (sn) i wymieszać. a także duszeniny.jajku . o . Żeberka z kapustą sn . 4 ziarna ziela angielskiego. i dodać k . zaprawa z łyżeczki mąki ziemniaczanej.łyżeczkę kminku.1/2 liścia laurowego. szczyptę pieprzu cayenne. Zaprawa powinna zostać wchłonięta przez mięso. łyżki sosu sojowego lub łyżeczki wegety.5 godz. do jarzyn dodać: DANIA MIĘSNE I MIĘSNO . sł . przygotować zaprawę i zanurzyć w niej mięso. posolić (sn).pokroić w półplasterki 3 średnie marchewki. solimy już na patelni! Kotlety schabowe panierowane sn .szczyptę tymianku i 1/2 łyżeczki kurkumy.dolać wrzątku. łyżkę soku z cytryny. 1/4 łyżeczki mielonej kolendry. 1/2 łyżeczki imbiru (o). Mięsa krojone. włożyć do rondla z wodą i przyprawami i dodać: sn . Zaprawy tej używać do kotletów. dodać: sł . i dodać g . sł .wsypać łyżeczkę kminku. łyżeczki imbiru. . kotlety lekko popieprzyć (o). brizoli. panierować w jajku i bułce lub w (mące . o . roztrzepać jajo ze szczyptą pieprzu cayenne. Powyższa ilość zaprawy wystarcza na około 1/2 kg mięsa.200 201 w dużym rondlu zagotować 3 szklanki wody.3 duże pokrojone cebule obsmażyć na tym samym oleju (podobnie jak marchewkę) i przełożyć do rondla (duszona na tłuszczu cebula przechodzi do smaku słodkiego). o .1/2 łyżeczki kminku.szczyptę bazylii.mące). sznycli z wszystkich rodzajów mięs oraz do mięs na gulasze. pozostawiając na około 20 min. aby żeberka były prawie zanurzone w sosie. sł . skropić paroma kroplami cytryny (k) i posypać szczyptą kurkumy (g).kotlety schabowe bez kości rozbić lekko tłuczkiem.łyżeczkę soli i wymieszać. przełożyć łyżką cedzakową do rondla osaczając z tłuszczu. rumsztyków. dusić żeberka pod przykryciem około 1. Podawać z ziemniakami z wody lub z pieczywem.

oliwkami i sosem śliwkowym lub z ziemniakami i fasolką szparagową.sprawdzić smak (żeberka powinny być bardzo pikantne). dodać: k .do rondla wlać 1/2 1 zimnej wody. sn .1. sn .obsypać mięso łyżeczką kminku. przykryć i włożyć do piekarnika. rozgrzać na patelni 3 łyżki oleju i obsmażyć żeberka. jeśli trzeba. o . ostrej papryki.sos zagęścić mąką ziemniaczaną (1-2 łyżki mąki w 1/3 szklanki zimnej wody). .szczyptę kurkumy i tymianku.na czubku noża kurkumy lub szczyptę tymianku i majeranku. łyżeczka imbiru. posypać pieprzem czarnym i cayenne. zagotować. sł .202 o .łyżkę soku z cytryny i szczyptę bazylii.1 łyżeczkę mielonej kolendry. wymieszać żeberka z zaprawą i odstawić na 1 godz. Żeberka należy dusić w piekarniku w temperaturze około 1400C przez 2 godz.. dosmakować pieprzem (o) i solą (sn).. Żeberka powinny być bardzo pikantne. Podawać z białym pieczywem. można je podawać do ziemniaków i kasz ze wszystkimi gotowanymi i duszonymi jarzynami oraz sałatkami. łyżka sosu sojowego.1/2 łyżeczki majeranku i odrobiną kurkumy. pieprz czarny.posolić do smaku (około łyżeczki soli) i dodać (wg uznania) 1/2 łyżeczki wegety. sł . przygotować zaprawę .szczyptę bazylii i łyżeczkę cytryny. Podawać z makaronem i gotowanym kalafiorem lub z ziemniakami z wody i korniszonami. 1/3 łyżeczki pieprzu cayenne. g .1/2 łyżeczki kminku i kopiasta łyżeczkę miodu. sn .szczyptę kminku. 3-4 łyżki czystej wódki.1 kg żeberek wieprzowych pokroić na jak najmniejsze kawałki. odstawić na 1 godz. mięso wyjąć z rondla i pokroić w plastry (trzymać w cieple).łyżkę masła.5 kg schabu bez kości stłuc mocno tłuczkiem i natrzeć kolejno: sn .dolać 1/2 1 zimnej wody i wymieszać.2 łyżeczki przyprawy pięć smaków. następnie sł .łyżeczka kopiasta mąki ziemniaczanej. po czym schab zasznurować.. zmniejszyć ogień do około 1200C i piec przez 1. w razie potrzeby dodać imbiru.na tłuszczu pozostałym po jarzynach obsmażyć żeberka i przełożyć do rondla z jarzynami. 1/4 łyżeczki pieprzu cayenne i pieprzu czarnego. Żeberka duszone na słodko sn .5 godz. sn . wymieszać i dodać: g . sn . przełożyć do rondla. dodać: k .dolać 2 szklanki zimnej wody i wsypać sól do smaku (1-2 łyżeczki). 203 o . sł .szczyptę tymianku i kurkumy. g . o .dodać 2 pokrojone cebule. po czym dodać: k . sł .dosmakować solą i dusić jeszcze 10 min. dusić w piekarniku pod przykryciem w temp. dosolić do smaku. dusić do miękkości. g . 1400C przez 2 godz.1/2 łyżeczki bazylii i łyżeczką soku z cytryny.1/2 łyżeczki soku z cytryny. Mięso jest bardzo uniwersalne. wymieszać.łyżeczką soli z 1/2 łyżeczki wegety. sn . rondel przykryć pokrywką. umieścić w rondlu i piec bez przykrycia w maksymalnie nagrzanym piekarniku około 20 min. sł .łyżką oliwy. g . 0-1/2 łyżeczki imbiru. pieprzu cayenne lub chili. Schab pieczony sn .

odstawić na 30 min. Do pieczenia mięsa można dodać jarzyny według uznania.1.posypać łyżeczką kminku.dodać łyżeczkę masła (jeśli mięso było chude). Kotlety takie są bardzo smaczne na zimno do kanapek. włożyć klopsiki.dodać szczyptę majeranku i gotować 10 min. sł . o . jak w przepisie na schab pieczony.zagęścić łyżką mąki pszennej rozmieszanej w zimnej wodzie.dodać 2 małe namoczone czerstwe bułki. na czubku łyżeczki pieprzu cayenne. 4 ziarna ziela angielskiego. 200). Jeśli mamy ochotę na sos. wszystko dokładnie wyrobić.dodać szczyptę bazylii oraz garść zielonej pietruszki i koperku. k . Klopsiki podawać z makaronem i gotowanymi jarzynami (kalafior. odpowiednie są do niej wszystkie jarzyny z moich przepisów. Mięso wieprzowe duszone z jarzynami sn . Podawać z ziemniakami i wszystkimi rodzajami jarzyn podanych w przepisach. ewentualnie 1/2 łyżeczki wegety. k . dosmakować pieprzem i solą. to sporządzić go tak.dodać 1/3 łyżeczki imbiru. dodać wegety wg uznania. sn . g . g . 1/2 liścia laurowego. gotować 20 min k .204 Pieczeń wieprzowa sn . szczyptę kolendry. przykryć i piec w temp.dodać 2 pokrojone cebule. posiekać 1/4 główki małej kapusty.5 1 wody i wsypać szczyptę kurkumy i tymianku. sn . pieprz czarny do smaku i dokładnie wymieszać.dodać zmieloną cebulę. formować klopsiki. sn . na patelni obsmażyć kolejno i przełożyć do rondla po osaczeniu z tłuszczu: .5 kg mięsa na pieczeń lekko pobić tłuczkiem. brokuły. brukselka. fasolka szparagowa) lub z ziemniakami i sałatkami jarzynowymi.natrzeć łyżką oliwy. 1400C do miękkości.dodać sól do smaku. o . g .łyżeczką mąki ziemniaczanej i 2 jajami.1/2 łyżeczki majeranku i szczyptę kurkumy. sł . odstawić na 1/2 godz. szczyptą kurkumy i rozmarynu.posypać pieprzem czarnym i 1/2 łyżeczki imbiru.1/2 łyżeczki kminku.30-40 dag chudej wieprzowiny pokroić w słupki o grubości 1 cm i wymieszać z zaprawą (patrz str.w rondlu zagotować 1. pieprzu czarnego do smaku. obtaczać w tartej bułce i smażyć na oleju około 10 min z każdej strony. 1/2 łyżeczki imbiru. Klopsiki sł -1 kg mielonego mięsa wołowo-wieprzowego wymieszać z: sł . o .dodać sól do smaku. 205 sł . k . o . k . pokroić w półkrążki marchewkę i duży por (część jasną).2 łyżeczkami majeranku. odciśnięte i zmielone. Kotlety mielone Z mięsa przyprawionego jak na klopsiki formować kotlety.posolić do smaku. Pieczeń podawać do ziemniaków i kasz.można także dodać łyżkę siekanej zielonej pietruszki i szczyptę bazylii. 1/2 łyżeczki wegety i wymieszać.natrzeć 1/3 łyżeczki bazylii i skropić łyżeczką cytryny g . piec w maksymalnie rozgrzanym piekarniku przez około 30 min. po czym: sł .

dusić 15-20 min i ewentualnie dosmakować solą. zamieszać i dusić około 15 min pod przykryciem. sn .dodać szczyptę bazylii. g . sł .marchewkę.1/2 szklanki wrzącej wody.1/3 łyżeczki kminku.natrzeć łyżką soku cytrynowego i szczyptą bazylii. po 1 godz. sn .na rozgrzanym tłuszczu po cebuli obsmażyć pokrojony i przyprawiony schab. k . o . Podawać do makaronu. zagotować i dosmakować solą i wegetą.kapustę. sł .zagęścić łyżką mąki ziemniaczanej.łyżeczkę miodu. Schab z bekonem i pieczarkami 30 dag schabu pokrojonego w słupki o grubości 1 cm zalać zaprawą (patrz str.wrzucić do mięsa liść laurowy i 5 ziaren ziela angielskiego. dodać g .szczyptę tymianku. uważając. sn . przełożyć do rondla.na rozgrzanym oleju (5 łyżek) zeszklić dwie pokrojone cebule wraz z 4 ząbkami czosnku i przełożyć bez tłuszczu do rondla. dusić pod przykryciem do miękkości na wolnym ogniu około 1 godz.do rondla z mięsem i warzywami wlać szklankę zimnej wody.sparzony i obrany ze skórki drobno pokrojony pomidor. o . sn .dosmakować imbirem i pieprzami.do rondla wlać 1/2 1 zimnej wody.dodać 40 dag pieczarek pokrojonych w plasterki i zamieszać. dodać: k . sł . o .por. sn . Pieczeń wołowa sł . o .dodać szczyptę bazylii i 1-2 łyżeczki soku z cytryny.. sn . łyżeczkę masła i zagęścić łyżką mąki ziemniaczanej rozmieszanej w zimnej wodzie.. sł .dodać ok. czarnym pieprzem. dodać sól do smaku. Latem. o .l / 3 łyżeczki imbiru.1.5 kg młodej wołowiny stłuc tłuczkiem. zamieszać i dodać soli do smaku.w razie potrzeby dolać wrzątku. k .szczyptę tymianku i szczyptę kurkumy. czy nie trzeba dolać wody. szczyptę tymianku i kurkumy. na końcu noża kurkumy. a sos był za gęsty. ziemniaków i białego pieczywa. gdy jarzyny są młode. sn . 207 sł . 200) i odstawić na 30 min. rondel przykryć. g .szczyptę tymianku. posypać ostrą papryką.dosmakować pieprzem. 0.szczyptę bazylii. 1/2 łyżeczki wegety i całość wymieszać. . o . natrzeć łyżką oliwy. g . sł .natrzeć łyżeczką soli i łyżeczką sosu sojowego lub 1/2 łyżeczki wegety.^ 206 sł . pieprzu cayenne na czubku noża i pieprzu czarnego. o . g . dodawać do mięsa na 10 min przed końcem duszenia. k . w odkrytym rondlu włożyć do maksymalnie nagrzanego piekarnika na 20 min. Sprawdzić. aby mąki nie było za dużo. szklanki soku pomidorowego (potrawa nie powinna być zbyt kwaśna). miękkie mięso wyjąć z rondla i pokroić w plastry (trzymamy w cieple).dodać 20 dag bekonu pokrojonego w słupki o grub.1/2 łyżeczki kminku oraz zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie.mięso.dosmakować solą. ryżu. rozmieszanej w zimnej wodzie.łyżeczką tymianku i odstawić na 1-2 godz.dodać 1/4 łyżeczki imbiru. w temperaturze 1300C piec przez 2 godz. k .wlać 1/4 szklanki zimnej wody.. g . sn .5 cm. dosmakować pieprzem (o) i solą (sn). dodać: k .

gotować pod przykryciem na małym ogniu do miękkości około 2 godz. pokrojonych w niezbyt cienkie plastry.w rondlu zagotować 1/21 wody ze szczyptą tymianku i kurkumy.2 dojrzałe. o . 4 ziarna ziela angielskiego. Zrazy wołowe zawijane sł -1 kg wołowiny pokroić w plastry w poprzek włókien.sól do smaku i 1/2 łyżeczki wegety.sos zagęścić mąką pszenną rozmieszaną w zimnej wodzie i gotować 10 min (chcąc potrawę dosmakować. pieprz czarny i cayenne do smaku. wędzonego boczku.obsmażyć również około 25 dag pokrojonej kapusty białej lub włoskiej i przełożyć do mięsa. Zrazy podawać z kluskami drożdżowymi gotowanymi na parze i sałatką z buraczków.dosmakować pieprzem. liść laurowy. kalafiorem albo brokułami. pobić tłuczkiem i włożyć do zaprawy na 1/2 godz. pieprzu (o) i soli (sn) do smaku). sparzone i pokrojone pomidory lub 1/2 szklanki soku pomidorowego.dusić 1. wymieszać z zaprawą.1 1 wrzątku i szczyptą kurkumy i tymianku. sł . przygotować tyle plastrów surowego. o .w łyżce oleju obsmażyć na patelni 2 duże cebule. o . szczyptę majeranku (g). nałożyć po plastrze boczku k . czarny pieprz i chili do smaku. przełożyć do rondla i dusić 1 godz.dodać 1/2 kg pieczarek (białych i zdrowych). kminku (sł). sn . Podawać z ziemniakami. 1/2 łyżeczki imbiru.2 duże posiekane cebule podduszone w 2 łyżkach oleju.5 do 2 godz.208 o . o . (potrawę można zagęścić mąką ziemniaczaną). spinać szpilkami.dodać 1/2 łyżeczki kminku i ugotowane.Do rondla z 1 1 wrzącej wody wsypać szczyptę tymianku i włożyć sł . Wołowina z kapustą g . sn .szczyptę tymianku i dusić kapustę do miękkości.dodać 1/2 liścia laurowego. sł . . ile jest zrazów. 4 ziarna ziela angielskiego. Podawać z ziemniakami z wody lub pieczywem. sałatką z buraczków i brukselką lub z kluskami śląskimi.posypać szczyptą bazylii. obsmażać na oleju i przekładać do rondla z: g . k . pokrojone w półkrążki i przełożyć do mięsa. g .1/2 kg młodego rostbefu i 1/2 łyżeczki kminku. kluskami śląskimi lub ziemniakami i dowolną gotowaną jarzyną.dosmakować pieprzem. sn . odstawić na 1/2 godz. mięso wyjąć i pokroić. sł . 2 duże pokrojone cebule.zrazy posypać czarnym pieprzem.. dodać: sł .30-40 dag młodej wołowiny pokroić w słupki. pokrojone mięso. o . sn . k . Mięso wołowe duszone z jarzynami sł .dodać około łyżeczki soli. g . sł . Potrawa ma konsystencję rzadkiego bigosu..na patelni w 2-3 łyżkach oleju obsmażyć mięso..dodać około 2 łyżeczek soli. o . 209 sn . zrazy zwijać. na czubku łyżeczki kolendry.delikatnie posolić..posmarować ostrą musztardą i nałożyć gruby słupek cebuli. dolewając w razie potrzeby zimnej wody.do rosołu włożyć główkę młodej pokrojonej kapusty (starą należy przedtem obgotować). należy dodać kolejno szczyptę bazylii i starty 1 mały kiszony ogórek (k). wsypać szczyptę pieprzu cayenne i 1/4 łyżeczki pieprzu czarnego.

czarnym i cayenne (potrawa powinna być bardzo ostra).na pozostałym tłuszczu obsmażyć ok.posypać 2 łyżeczkami szałwii sł .filety smażyć na ostrym ogniu na 2 łyżkach oleju po 2 min z każdej strony.5 cm.dosmakować solą mieszając. g .na rozgrzany tłuszcz (olej lub masło) wsypać 2-3 łyżki mąki pszennej. polać 2 łyżkami wódki. 1/2 kg porów (tylko białe części) pokrojonych w piórka. łyżeczka wegety i 1/4 szklanka zimnej wody). g .pieprzu czarnego i cayenne. np. całość dusić do miękkości mięsa. Podawać z ziemniakami z wody i jarzyną według uznania.dodać szczyptę imbiru. posiekanej zieleniny i wlać 1-2 łyżeczki soku z cytryny. zalać zaprawą (łyżeczka mąki ziemniaczanej. pieprzu białego i czarnego.garść mieszanej. 5 min. o . o . selera. pora i czosnku) i gotować ok. 1/2 łyżeczki imbiru. Sos potrawkowy (beszamelowy) do kurczaka z rosołu sł .ewentualnie dosmakować odrobiną miodu. 1/2 łyżeczki imbiru.zagęścić mąką ziemniaczaną rozmieszaną w zimnej wodzie. łyżeczka wegety) i odstawić na 30 min. sł . dokładnie wymieszać i podgrzewać na gazie.dosmakować pieprzem białym. dosmakować pieprzem (o) i solą (sn). dosmakować solą i wegetą.dolewać zimnej wody w ilości potrzebnej do uzyskania odpowiedniej konsystencji.dodać 2 puszki krojonych w kostkę ananasów z zalewą. sł . marchewkę lub groszek. Podawać z ryżem lub makaronem i dodatkowo z kalafiorem. ale już nie gotować. g . brukselką lub kapustą gotowaną z wody. jedynie zamiast cytryny dodać garść zieleniny (liście koperku.dodać łyżkę masła. 15 min. sł . brokułami lub fasolką szparagową. odstawić i przestudzić. 2 łyżeczek). przełożyć bez tłuszczu do mięsa. sł . o . Sos beszamelowy zielony Sos potrawkowy zrobiony jak wyżej. wymieszać i odstawić na 30 min. brokułami. sn . wlać do przestudzonej zasmażki.w razie potrzeby dolać wrzątku i dodać szczyptę majeranku. do tego ziemniaki lub ryż. zrobić jasną zasmażkę. 4 łyżki czystej wódki.mięso obsmażyć w dwóch porcjach na gorącym oleju (ok. k . g . pietruszki.szklankę śmietany zmieszać ze szklanką zimnej wody. kalafiorem. zalać zaprawą (łyżeczka mąki ziemniaczanej. Piersi z kurczaka z ananasem (na 6 osób) 1/2 kg mięsa pokroić w kostkę 1. o .dodać szczyptę kurkumy. 211 Smakuje do makaronów i mięs z rosołu lub pieczeniowych. k . wymieszać i dusić na słabym ogniu ok.posolić do smaku. przykryć i dusić ok. sł . a następnie dodać mieszając k . a gdy zacznie gęstnieć: sn .wlać 2 żółtka roztrzepane z 4 łyżkami wody.sok z cytryny do smaku (ok. przekładać bez tłuszczu do rondla.10 min.szczyptę kurkumy i tymianku. 1/2 szklanki). po czym zmniejszyć ogień. . Sos potrawkowy podawać do kurczaka lub indyka z rosołu. jarzyny duszone. Piersi z kurczaka (z szałwią i wódką) 6 filetów z kurczaka delikatnie stłuc. Podawać z gotowaną fasolką szparagową.5 x 1. sn .210 k .

usunąć duże kości. pozostawić na 30 min. pieprzu cayenne i czarnego do smaku. Kurczak pieczony (tradycyjny) k .łyżeczką wegety i solą do smaku. Podawać z białym pieczywem lub ziemniakami z wody. panierować w jajku i bułce lub mące pszennej.kurkumą. solą i wegetą (sn) do smaku.z tuszki odciąć szyję i skrzydełka i natrzeć wewnątrz i zewnątrz: g .dodać szczyptę tymianku. dodać mieszając zmieloną namoczoną bułkę.pieprzem czarnym i cayenne. o .łyżkę drobno pokrojonej zielonej pietruszki (nadzienie powinno być rzadkie).6-8 szt. Podawać z ziemniakami z wody lub frytkami i jarzynami duszonymi lub gotowanymi. sn .łyżeczką wegety i solą do smaku. 1 Kurczak pieczony w cebuli 213 k . sł . potem mięso piec przez 20 min w odkrytym rondlu w nagrzanym do maksimum piekarniku.solą do smaku. przykryć i piec przez 50 min w temperaturze minimalnej (140-1500C). po czym piec jeszcze przez 50 min. sł .łyżką oliwy. posypać kurkumą (g).6-8 szt. ostrożnie zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie. zaszyć otwór szyjny.cytryną (potrawa powinna być winno-słodka). k . kminkiem (sł). nadzienie: k .kurkumą. dolać wrzącej wody. kaczkę wypełnić nadzieniem. małych udek lub pokrojonego na porcje kurczaka natrzeć: g . małych udek lub pokrojonego na porcje kurczaka natrzeć: g . o .łyżką oliwy. formować lekko tłuczkiem.1/2 łyżeczki imbiru. sn .1/4 łyżeczki imbiru.łyżeczką oliwy. oraz wg uznania 4 ząbkami roztartego czosnku.dosmakować odrobiną miodu. sł . pozostawić na 30 min. łyżeczką majeranku. Potrawę podawać z białym pieczywem lub ryżem. Kurczak panierowany Z części kurczaka (k) (mogą być same skrzydełka) ugotowanych w rosole i ostudzonych. Kaczka nadziewana pieczona k . szczyptą pieprzu cayenne i czarnego. sł . wło- . pieprzem cayenne i czarnym (o). następnie zmniejszyć ogień do minimum (140-1500C) i nakryć rondel. szczyptę gałki muszkatołowej.sól do smaku. następnie zmniejszyć ogień do minimum i obłożyć pokrojoną w półplasterki cebulą i czosnkiem (4 duże cebule i 4 ząbki czosnku).2 ubite jajka. by sos był równo z mięsem. g . smażyć na lekko rozgrzanym oleju. mięso piec przez 20 min w odkrytym rondlu w nagrzanym do maksimum piekarniku. sn . dosmakować pieprzem (o) i solą (sn).kurkumą. g . 1 łyżkę roztopionego masła.zmielić 10 dag wątróbek i tyle samo żołądków drobiowych. posypać pieprzem i solą. polecany zwłaszcza na wycieczki. łyżeczką kminku. sł . sn .212 k . zaszyć. szczyptą pieprzu cayenne i czarnym. Kurczak tak przyrządzony jest smaczny na ciepło i zimno. o . o-l/2 łyżeczki imbiru.szczyptę kurkumy i majeranku. a tylko wewnątrz szczyptą startej gałki muszkatołowej. łyżeczką majeranku.

dużą marchewkę pokrojoną w półplasterki. w piekarniku o temperaturze 140-1500C. Podawać z ziemniakami z wody lub frytkami i marchewką duszoną lub/i z chrzanem.posolić do smaku.pokropić sokiem z cytryny. sł . Potrawa powinna być pikantna. o . a czas pieczenia skrócić do 1. lecz pieprzu czarnego. 1/2 szklanki). odstawić na 1 godz. pieprzem czarnym i cayenne. każdy kawałek: 215 k . szczyptę bazylii. Ryba smażona (filety) (dotyczy to wszystkich ryb z karpiem włącznie) sn .posolić do smaku. smażyć na oleju uprzednio panierując lub nie. Podawać do ziemniaków z wody lub pieczywa. następnie podsmażać na rozgrzanym oleju (6 łyżek) przez 2-3 min i przekładać bez tłuszczu do rondla.posypać imbirem. każdy kawałek: k . czarnym i cayenne. odstawić na 1 godz.pokropić olejem. dodać: sł . dusić jeszcze ok.5-3 godz.. o .2 cebule pokrojone w półplasterki. g .214 żyć do rondla i piec bez przykrycia przez 30 min w nagrzanym do maksimum piekarniku (kaczka powinna być lekko zrumieniona). dosmakować 1/2 łyżeczką imbiru. soli do smaku. k . Czas pieczenia jest uzależniony od jego wagi. pieprzem białym.5 godz.posypać kurkumą i odrobiną tymianku. Zwiększyć jedynie ilość nadzienia i do nacierania nie używać imbiru. sn . sł . pieprzem czarnym i cayenne. Kurczak nadziewany pieczony Kurczaka przyrządzić tak jak kaczkę. średnio 2.mały kawałek pokrojonej drobno kapusty. sł . Indyk nadziewany pieczony Przyrządzić tak jak kaczkę {patrzprzepis wyżej). zamieszać i dusić około 10-15 min. Ryba duszona w jarzynach (dotyczy to wszystkich ryb z karpiem włącznie) sn .około 1/2 kg ryby. o .około 1/2 kg ryby. g . sn ..posypać imbirem. sn . jednakże należy go mocno natrzeć imbirem i pieprzem cayenne (patrz przepis wyżej).pokropić sokiem z cytryny.posypać kurkumą i odrobiną tymianku.dodać 1/2 szklanki zimnej wody. 5-10 min. .szczyptę kurkumy i tymianku.pokropić olejem. potem przykryć rondel i piec jeszcze przez około 2 godz.dodać soku pomidorowego do smaku (ok. 1/2 łyżeczki wegety. g . W razie potrzeby zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie.

sł . g .szczyptę kurkumy.1 216 217 o . sł . dodać łyżeczkę kminku.w rondlu rozgrzać 2 łyżki oleju z łyżeczką masła i dodając 2 łyżki pszennej mąki zrobić jasną zasmażkę. o .słoik ostrego chrzanu (0. gotować do miękkości (ok. szczyptę białego pieprzu. g . sn . gotować 15 min. gotować 15 min i dodać: sn .solą do smaku. Buraczki . 1-2 łyżeczki miodu. wymieszać i dodać: sn-k). k .szczyptę tymianku. Buraczki na ciepło 1 kg ugotowanych buraczków zetrzeć na bardzo drobnej tarce.sól do smaku. 1/2 łyżeczki imbiru. a w razie potrzeby dosmakować wszystkimi smakami (sł-o- JARZYNY DO OBIADU Marchewka duszona g .1 kg ugotowanych buraczków zetrzeć na bardzo drobnej tarce. szczyptę tymianku i 1/3 łyżeczki kurkumy.sokiem z cytryny do smaku (ok.do 1/2 kg dobrze ukiszonej (kwaśnej) nieodciśniętej kapusty. o . marchewka z groszkiem. 1-2 łyżki). Jarzyny duszone (marchewka z groszkiem i kalarepą) g .2 1). sn . gotować . Sałatka powinna mieć zdecydowany smak słodko-winny.1 kg ugotowanych buraczków zetrzeć na grubej tarce. zagotować i dodać 1/2 łyżeczki masła.do szklanki wrzątku ze szczyptą tymianku wrzucić: sł . g .delikatnie zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie.posolić do smaku i dodać mieszając: k .łyżkę cytryny. marchewka z kalarepą lub sama kalarepa). sn . zamieszać i dodać k . podsmażać mieszając na słabym ogniu około 10-15 min Kapusta kiszona duszona z pieczarkami k . sł -1 lub 2 szklanki groszku zielonego. zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie. dodać 1/2 łyżeczki masła. (wg uznania dodać małą. szczyptę pieprzu białego. łyżeczkę masła. drobno pokrojoną cebulę). podsmażać stale mieszając. o .dodać 1/2 1 wrzątku.szczyptą imbiru i pieprzu białego. k .do 1/21 wrzątku dodać szczyptę tymianku.średnią pokrojoną drobno cebulę i szczyptę pieprzu białego. sł . 15 min).szczyptę kurkumy i w razie potrzeby uzupełnić wrzątkiem. łyżeczki). k . sł .sól do smaku. Jarzyny możemy przygotować w różnych wariantach (np. sn .ćwikła sł .łyżkę soku z cytryny.3 kalarepy pokrojone w kostkę. o .sól do smaku. Sałatka z buraczków sł . dosmakować miodem (ok. dodać 1/2 łyżeczki masła i ewentualnie miodu do smaku. ewentualnie uzupełnić wrzącą wodą i gotować do miękkości. 1/2 łyżeczki miodu.1/2 kg pokrojonej w kostkę marchewki. łyżkę oleju.szczyptę pieprzu białego i imbiru.sok z 1/2 cytryny lub ocet winny do smaku. dodać mieszając łyżeczkę miodu.1 kg marchewki pokrojonej w kostkę.dodać starte buraki. g .sok z cytryny w razie potrzeby.

sł .dodać mocno dojrzałe.szczyptę kurkumy. obsmażyć w 1/2 szklanki bardzo gorącego oleju przez 2-3 min.szczyptę tymianku. Kapusta duszona z pomidorami g .na tym samym tłuszczu obsmażyć 3 duże pokrojone cebule i przełożyć bez tłuszczu do rondla. dusić pod przykryciem do miękkości (ok. listek laurowy. sn .sól do smaku. ewentualnie dosmakować pieprzem (o) i solą (sn).3 małe patisony (ok. pieprz cayenne i czarny do smaku.sól do smaku.dodać mieszając 30 dag pokrojonych w plasterki młodych pieczarek. przełożyć do rondla. o .3 średnie pokrojone cebule zeszklić na 4 łyżkach oleju. rozdrobnionego na cząstki. gotować. dodać pieprz biały. sł .sól do smaku. sł . obrane i pokrojone pomidory podsmażyć na łyżce oleju. pieprz biały i cayenne do smaku.3 duże cebule pokrojone w kostkę zeszklić na oleju (3-4 łyżki).T 218 sł .1/4 średniej główki drobno pokrojonej kapusty.5 średnich marchewek starych na grubej tarce wymieszać i dodać o . 1/2 listka laurowego. sł . drobno pokrojoną cebulę.dodać 1/2 łyżeczki imbiru. gotować 20 min. dodać 1/2 łyżeczki kminku.1/3 łyżeczki imbiru.dodać 1/2 szklanki zimnej wody i sól do smaku. sn .dodać szczyptę kurkumy. 15 min). dokładnie wymieszać. Patisony duszone sł . sn . dodać 1/2 łyżeczki kminku.sok z cytryny do smaku (potrawa powinna być lekko winna). pieprz biały i czarny do smaku. g . o .łyżkę majonezu.średnią główkę pokrojonej kapusty. g . można zgęścić posypując i mieszając 1-2 łyżkami mąki pszennej.sok z cytryny do smaku i ewentualnie pęczek drobno pokrojonej zielonej pietruszki. dokładnie wymieszać i dodać k . pieprz biały i cayenne do smaku. k . sn . 1 godz.1/21 wrzątku ze szczyptą tymianku. 2 ząbki roztartego czosnku. obrane i pokrojone 3-4 pomidory. k .4 bardzo dojrzałe. 4 ziarnka ziela angielskiego. Sałatka z kalafiora o .do dużego.dużą marchewkę zetrzeć na grubej tarce i dodać mieszając: o . przełożyć bez tłuszczu do rondla. sł . sparzone. 1/3 łyżeczki kminku. k . 1/2 łyżeczki imbiru. Surówka z kapusty słodkiej i marchewki sł . sł . 2 ziarenka jałowca. sł . 1 kg) pokroić w drobną kostkę (w razie potrzeby wykroić gniazda nasienne). dokładnie wymieszać.1/2 łyżeczki kminku. 219 W razie potrzeby dosmakować wszystkimi smakami (kolejno o-sn-k-g-sł). sparzone. g .1-2 łyżeczki rzadkiego miodu i łyżkę majonezu. zamieszać i dusić pod przykryciem do miękkości ok. g . 4 ziarenka ziela angielskiego.dodać szczyptę kurkumy i tymianku. ugotowanego na chrupko kalafiora. 3-4 ząbki czosnku. gotować do miękkości. . wymieszać i dodać: sn . przełożyć do kapusty.dodać mieszając sól do smaku. przełożyć z tłuszczem do wrzątku.

3 łyżek). dusić ok. o . 10 min. drobno pokrojoną czerwoną kapustę. sł .do 1/2 1 wrzątku ze szczyptą tymianku włożyć średnią. 4 ziela angielskie. sn . o .szczyptę kurkumy. pokrojone i podsmażone na oleju papryki (sł). Podobnie można przyrządzić bakłażany.delikatnie zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie. łyżkę miodu. dodać sól do smaku.sok z cytryny do smaku (ok.2 duże pokrojone w piórka pory (tylko jasne części). o . gotować 2-3 min. dusić do miękkości ok. zamieszać.dużą pokrojoną cebulę. obrany i pokrojony pomidor. łyżeczkę kminku.dodać dużą drobno pokrojoną cebulę.szczyptę tymianku. sł . ostudzić i przełożyć do salaterki. g . Gdy sałatka wymaga ponownego doprawienia. dodać mieszając: k . odcedzić.szczyptę kurkumy i tymianku. a więc np. dosmakować pieprzem (o) i solą (sn) (potrawa powinna być pikantna). dusić.pokroić średnią czerwoną kapustę. o . dodać: k . sn . dodać łyżeczkę masła i ewentualnie dosmakować wszystkimi smakami (kolejno sł-o-sn-k). odrobinę pieprzu czarnego i białego. dodać mieszając: . sparzony. zamieszać i dusić 15 min. 221 sn . gotując dodawać: sł .dodać łyżkę oleju. sok z cytryny do smaku lub duży dojrzały.sok z 1/2 cytryny lub ocet winny do smaku. Papryka słodka duszona (łeczo) Paprykę przyrządzić podobnie jak patisony (patrz przepis wy żej). Kapusta czerwona duszona g .łyżeczkę masła. obsmażać zawsze każdy rodzaj warzywa osobno w kolejności smaków w mocno rozgrzanym oleju przez 2-3 min.pokrojoną 1/4 główki kapusty. a kapustę drobno posiekać. użyć wszystkich smaków (kolejno sł-o-sn-k). g . zamieszać. dodać: pieprz biały i czarny do smaku. 4 goździki. 10 min.dolać 1/2 szklanki zimnej wody. przekładać osaczone z tłuszczu do rondla. wrzucić na wrzątek. cukinię i kabaczki. a więc np. obsmażać zawsze każdy rodzaj warzywa osobno w kolejności smaków w mocno rozgrzanym oleju przez 23 min.sól do smaku. Sałatka z czerwonej kapusty g .delikatnie zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie. k . Jarzyny duszone Jarzyny dobierać i kroić wg uznania.dodać mieszając sól do smaku. 1/4 łyżeczki imbiru.szczyptę bazylii. Jarzynka ta jest dobrym dodatkiem do kolacji. g . szczyptę pieprzu.2 średnie pokrojone marchewki.zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w wodzie. sł .dużą pokrojoną cebulę.dużą startą marchewkę. sł .T 220 sł . o . przekładać osaczone z tłuszczu do rondla. Jarzyny smażone Jarzyny dobrać według uznania i zetrzeć na grubej tarce. Do duszenia można dodać jedną lub dwie czerwone. łyżeczkę miodu. sł . Zamiast patisonów wziąć paprykę (sł) w dowolnej ilości. Można także łączyć paprykę z patisonami.

Groszek konserwowy na ciepło sł . k .2 słodkie czerwone papryki pokroić w paski. papryki i rzodkwi sł . dodawać mieszając: sn . czarny i ziołowy do smaku. o .delikatnie zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie. do przyprawiania makaronów oraz jako nadzienie do rolad mięsnych. g .3-4 ugotowane w zupie i pokrojone marchewki i 1 pietruszkę. dodać: o . dodać: o . Sałatka z fasolki szparagowej konserwowej sn . głównie drobiowych i wieprzowych.sól do smaku.puszkę groszku wraz z zalewą wlać do rondelka.szczyptę kurkumy i tymianku.sól do smaku.łyżkę cytryny. sn .średnią drobno pokrojoną cebulę. a fasolkę przełożyć do salaterki. k . k . pieprz biały. drobno pokrojoną cebulę. gotować 1-2 min SAŁATKI K O L Ą C Y J N E 223 Sałatka jarzynowa z papryką marynowaną i kukurydzą sł . k . sparzone. dodać 1/2 łyżeczki masła. podgrzewać. sn .ok. g .1/2 łyżeczki cytryny. dojrzałe. pieprz biały. szczyptę białego pieprzu. dodawać mieszając: k . g . dużą.222 o . dodawać mieszając: sn . 2 łyżek majonezu. sł . Sałatka z cykorii. sł .3 marynowane pokrojone czerwone słodkie papryki.łyżeczkę miodu.sól do smaku. pokrojonego selera.szczyptę kurkumy i tymianku. wymieszać.kawałek ugotowanego.łyżeczkę cytryny.sól do smaku.2 średnie drobno pokrojone cebule.szczyptę soli.szczyptę tymianku. wymieszać. . 2 jajka ugotowane na twardo i pokrojone. o .15 dag białej rzodkwi pokrojonej w cienkie słupki.puszkę kukurydzy bez zalewy. wymieszać i ewentualnie dosmakować pieprzem (o) i solą (sn). Sałatka jarzynowa z pomidorami sł . podsmażać przez chwilę. g . sł . 2 łyżki majonezu. czarny i biały pieprz do smaku. sł .szczyptę kurkumy. sn . g .szczyptę tymianku.do 3-4 ugotowanych w zupie i pokrojonych marchewek i 1 pietruszki dodać: o .zalewę z puszki fasolki zlać do zupy.sól do smaku.szczyptę pieprzu białego.2 duże. wymieszać i ewentualnie dosmakować pieprzem (o) i solą (sn). czarny i ziołowy do smaku. mieszając dodawać: sn . Jarzyny przyrządzone w ten sposób smakują do chleba z wędliną.szczyptę imbiru i pieprzu. obrane i pokrojone pomidory.

obrane i pokrojone pomidory. 2 pęczki pokrojonych rzodkiewek.5 jajek ugotowane na twardo i drobno pokrojone. sparzone.garść pokrojonego szczypiorku lub drobno pokrojoną cebu- 225 lę. solą (sn). Sałatka z pomidorami i sałatą sł . dodać: o .puszka zielonego groszku bez zalewy. sparzony. pieprz czarny i biały do smaku.główkę rozdrobnionej sałaty.4 jajka ugotowane na twardo i pokrojone. sn . szczyptę kurkumy. dodać mieszając: o .2 duże drobno pokrojone cebule. pieprz czarny. g .3 jajka ugotowane na twardo i pokrojone. sł . sn . g . ząbek roztartego czosnku. dosmakować pieprzem (o). k .2 łyżki majonezu. Sałatka z groszku konserwowego sł . biały i ziołowy do smaku. wymieszać. dosmakować pieprzem (o).1-2 łyżki majonezu.sok z cytryny do smaku (ok. dojrzały. k . siekanej pietruszki. wymieszać. g . sł . wymieszać.garść drobno pokrojonej zielonej pietruszki i duży.szczyptę kurkumy i tymianku. Sałatka z rzeżuchą i zieloną sałatą o .1-2 łyżki majonezu.sól do smaku. sł . wymieszać i dodać mieszając: sn . Sałatka z rzodkiewką sł . ząbek roztartego czosnku.łyżkę majonezu. sł . pieprz czarny i biały do smaku. dosmakować pieprzem (o). Sałatka z groszkiem sł . sok z cytryny do smaku. sł . ząbek roztartego czosnku.główkę rozdrobnionej sałaty i szczyptę kurkumy.pęczek pokrojonej rzodkiewki.szczyptę tymianku. solą (sn).garść zielonej. solą (sn). dodać mieszając: o . wymieszać. obrany i pokrojony pomidor. solą (sn).łyżkę majonezu. szczyptę tymianku. szczyptę kurkumy. k . pieprz biały i czarny do smaku. k . garść posiekanego szczypioru lub pokrojoną cebulę. wymieszać.parę rozdrobnionych liści sałaty. sn .2 pęczki pokrojonych i duża garść pokrojonej rzeżuchy. solą (sn). dodać mieszając: o .1-2 łyżki majonezu. dosmakować pieprzem (o). g .dużą drobno pokrojoną cebulę.2 dojrzałe. wymieszać. g . dosmakować pieprzem (o).2 cykorie pokrojone w cienkie paski (bez gorzkiego środka).sól do smaku. wymieszać.średni kiszony ogórek starty na średniej tarce. dosmakować pieprzem (o). pieprz biały i czarny do smaku. g . 1/2 łyżeczki).sól do smaku.sok z cytryny do smaku. k .sól do smaku. dodać mieszając: .224 k . ząbek roztartego czosnku. solą (sn) i cytryną (k). puszka zielonego groszku bez zalewy.3 jajka ugotowane na twardo i pokrojone. dodawać mieszając: sn . sł . Sałatka (pasta) z jajek sł .sól do smaku.

o . solą (sn). Pasta powinna być pikantna w smaku.łyżkę soku z kiszonych ogórków lub garść posiekanej zielonej pietruszki.sól do smaku. sł .najlepsza jest po kilku godzinach. pieprz ziołowy. biały i czarny do smaku.2 jajka ugotowane na twardo i pokrojone. g . sn . Sałatka powinna być dobrze przyprawiona .większy kiszony ogórek starty na drobnej tarce. musztardą (o). sn .szczyptę kurkumy.szczyptę kurkumy i tymianku. Sałatka powinna być dobrze przyprawiona.sól do smaku.łyżkę oleju sałatkowego. solą (sn).2 drobno pokrojone cebule. 1-2 łyżki musztardy delikatesowej.dużą drobno pokrojoną cebulę. dosmakować pieprzem (o). sn . pieprz ziołowy. g .dużą makrelę obrać ze skóry i ości.dużą. Sałatka z tuńczyka lub sardynki (z konserwy) sn . Pasta powinna być pikantna.sól do smaku.1-2 łyżki majonezu. dodać mieszając: k . pieprz czarny i biały do smaku.słoik majonezu (ok. łyżkę majonezu.parę kropli cytryny lub 1 łyżeczkę musztardy. zmielić. Sałatka jarzyno w a (tradycyjna) Jarzyny gotować umyte i nieobrane. 227 sł . dodać mieszając k . k .rybę z puszki wraz zalewą rozdrobnić widelcem. łyżeczkę musztardy. pieprz ziołowy. g . wymieszać. g . o . ugotowane obrać. k . sn . drobno pokroić i dodawać mieszając: sł . wymieszać. Sałatka (pasta) z wędzonej makreli sn . 0.3 1). wymieszać i dosmakować pieprzem (o).226 o . wkładać do wrzątku kolejno: 6 dużych marchewek. biały i czarny do smaku. Jest smaczniejsza po dodaniu kawałka wędzonego halibuta. 2 duże pietruszki. ziemniaki (50 dag gotować osobno). drobno pokrojoną cebulę. sł .łyżkę majonezu.sól do smaku. o . średni seler. czarny i biały do smaku.2 średnie drobno pokrojone cebule. 3 jajka ugotowane na twardo i pokrojone. . sł .szczyptę kurkumy. wymieszać.parę kropli soku z cytryny lub 1 łyżeczkę musztardy. łyżkę musztardy.szczyptę kurkumy.

ewentualnie uzupełnić wrzącą wodą. sn . g . Sos z kukurydzą (do makaronu) sł . 1/2 łyżeczki imbiru. wymieszać. szczyptę bazylii i garść zielonej pietruszki. dodać: sn . g . 1/4 łyżeczki zmielonej kolendry. sól do smaku. Piec w średnio nagrzanym piekarniku (ok. pieprzem czarnym.posypać imbirem.delikatnie zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie. sn .3 duże pokrojone w półplastry i zeszklone cebule. sł .ok. g . 20 min. k . dusić jeszcze 10 min.położyć 30 dag pokrojonej i podsmażonej wędliny (parówka.szczyptę tymianku i kurkumy. Potrawa powinna być pikantna.3 ząbki roztartego czosnku.do 2 żółtek z jajek ugotowanych na twardo i pokrojonych oraz 1 żółtka surowego dodać POTRAWY KOLĄCYJNE Kiełbasa po węgiersku sł .posypać delikatnie tymiankiem. szczyptę pieprzu cayenne. o .40 dag mąki pszennej. sn . oregano. przełożyć do rondla z zalewą i dodać: sł . sparzonych. sn . dusić i dodawać: k . . k .szczyptę soli.5 dag drożdży rozpuszczonych w 2 łyżkach letniej wody. dusić około 15 min.posypać startym ostrym żółtym serem (20 dag). przełożyć do rondla i dodać 1/2 łyżeczki kminku.majerankiem. o .1/4 łyżeczki kurkumy. 1700C) przez ok.delikatnie zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie.plastry z 4 dojrzałych. doprawionych pieprzem i solą pieczarek. g . sn . o . 2 ząbki roztartego czosnku. podsmażonych na łyżce oleju. przełożyć do rondla. sł .łyżeczkę soku z cytryny. bazylią. rozwałkować i przełożyć na blachę posmarowaną tłuszczem. szynka lub bekon). o-l/2 łyżeczki imbiru.1/2 łyżeczki imbiru.puszkę fasolki szparagowej wraz z zalewą. sł .posolić. 1/3 łyżeczki zmielonej kolendry. 30 min. obranych pomidorów.rozłożyć 1/2 kg pokrojonych w plastry.puszkę kukurydzy bez zalewy podsmażyć na łyżce oleju. pozostawić przykryte w cieple do wyrośnięcia przez ok. sł .1 kiełbasę śląską pokrojoną w półplasterki i 20 dag bekonu pokrojonego w słupki. Dolewając letniej wody wyrobić ciasto jak na pierogi. smakuje z białym pieczywem.1/3 łyżeczki kurkumy i tymianku. dodać 1/2 szklanki zimnej wody.60 dag pokrojonej w półplasterki kiełbasy śląskiej podsmażyć na łyżce oleju. cayenne.228 229 sł . Potrawa powinna być ostra.szklankę zimnej wody. szczyptę pieprzu cayenne i czarnego. 1/2 łyżeczki wegety. podsmażonych. następnie posmarować olejem i układać na nim: k . dusić ok. g . Sos tatarski (do zimnych mięs i ryb w galarecie) sł .3 duże pokrojone cebule zeszklić na dwóch łyżkach oleju.2 duże pokrojone cebule zeszklone na 2 łyżkach oleju. dosmakować pieprzem (o) i solą (sn). zamieszać. szczyptę wegety i sól do smaku. sn .7 łyżek oleju. k . szklanki soku pomidorowego. Pizza Przyrządzić ciasto: k . 1 godz.

1/4 łyżeczki kurkumy.4 żółtka i ubitą pianę z białek. g .pieprz biały. Podawać z sosem tatarskim. sł . o . szklanki białego wina.l / 2 selera. k . wlać k .dosmakować pieprzem (o) i solą (sn). o . g . dodajemy mieszając: sł . 4 godz. o .tylną golonkę. mięso ostudzić.50 dag wieprzowiny bez kości oraz 1 kg surowego boczku. odjąć kość i golonkę ułożyć w małym. by stygnąc przyjęła jego formę.3 całe marchewki i pietruszkę. 1/2 startej gałki muszkatołowej. 3 1 wrzątku ze szczyptą tymianku dodać: sł . k . solą (sn).łyżeczkę soku z cytryny. gotować na słabym ogniu ok. zimną golonkę przekroić wzdłuż na pół i pokroić w plastry. (rosołu po ugotowaniu powinno być ok.5 godz.do wrzątku ze szczyptą tymianku dodać: sł . zmielić wszystko dwu. sn .pęczek zieleniny. Golonka w galarecie g .1/2 1 oleju słonecznikowego lub sojowego wlewać cienką strużką nieustannie miksując. po czym dodać: sł . Pasztet domowy g . sł .1/4 łyżeczki kurkumy.sól do smaku. 1/3 łyżeczki pieprzu cayenne.1 230 o .szczyptę majeranku.3 1). Sos powinien być pikantny.. (mięso powinno być rozgotowane. po 30 min rosół przecedzić przez szmatkę.pokrojone w kostkę marynowane pieczarki (0. drobną pokrojoną cebulę.pokrojone białka jajek. sn . a w rosole namoczyć 2 czerstwe bułki. średnią. ułożyć na półmisku wraz z ugotowaną jarzyną pokrojoną w drobną kostkę. gotować 3 godz. w rosole rozpuścić odpowiednią ilość namoczonej żelatyny (sł).łyżeczkę imbiru.w razie potrzeby dodać majonezu. 1/2 łyżeczki kminku..dla sklarowania rosołu dodać dwa ubite białka. o . 4 całe ząbki czosnku. nie uzupełniając wody. sł . a rosołu niewiele). g . w razie potrzeby uzupełnić wrzątkiem. sn . . g . 1.3 1) i korniszony (0.lub trzykrotnie i dodawać mieszając: g .do ok. o .szczyptę tymianku. ciasnym naczyniu. 231 golonkę ostrożnie wyjąć. następnie zaparzamy 1/2 szklanką wrzątku w dalszym ciągu miksując.łyżeczkę wegety i ok. pieprz czarny i ziołowy do smaku (pasztet powinien być pikantny). k . 5 ziaren ziela angielskiego i liść laurowy. dosmakować pieprzem (o).łyżeczkę wegety i sól do smaku. 1/2 łyżeczki soli. łyżeczkę imbiru.. 2 1). sn . a następnie dodać: sn . łyżeczkę zmielonej kolendry.łyżeczkę kminku.szczyptę kurkumy i tymianku. czarny i cayenne do smaku.1/4 łyżeczki kurkumy. sn . 5 ziarenek ziela angielskiego i liść laurowy. łyżeczkę soli. dodać g . o .1/3 łyżeczki bazylii. gotować jeszcze ok. Gotować jeszcze ok.ok. na czubku noża pieprzu cayenne.szczyptę soli.50 dag wątroby i 50 dag wątróbki drobiowej (k)). sn . mocno schłodzić.2 łyżeczki musztardy. 1 godz. łyżeczkę majeranku.5 dużych cebul.50 dag mięsa wołowego (bez kości). a następnie zalać stygnącą galaretą.2 łyżeczki imbiru. k . sł . zamieszać i doprowadzić do wrzenia.

g . 2 szklanki mąki ziemniaczanej. k .232 k .1.5 szklanki cukru i cukrem waniliowym. o . w razie potrzeby doprawić. 1 CIASTA Babka czekoladowa 233 sł .drobno pokrojoną słoninę (1 kg) wytapiać na słabym ogniu.1/2 szklanki mąki ziemniaczanej oraz kostkę roztopionego gorącego masła. o .1/2 łyżeczki kminku. 1/4 łyżeczki kurkumy. schłodzić i dodawać delikatnie mieszając łyżką drewnianą: o .2 płaskie łyżki bazylii. piec ok.szczyptę soli.6 całych jajek ubić na parze lub płytce na palniku z 2 szklankami cukru i cukrem waniliowym. dodawać mieszając drewnianą łyżką. przelać do słoików.szklankę mąki tortowej wymieszanej z płaską łyżeczką proszku do pieczenia. Po ostudzeniu polać polewą czekoladową i posypać pokrojonymi orzechami włoskimi.5 łyżki ciemnego kakao. gdy przyprawy nie będą opadały na dno i razem ze skwarkami będą stanowiły zawiesinę.szczyptę soli.6 łyżek oleju słonecznikowego.łyżeczkę imbiru. przelać do foremki wysmarowanej tłuszczem i posypanej tartą bułką. dokładnie wymieszać i dodać: sł . g . sł . sł . Studzić mieszając. gdy skwarki będą chrupiące i koloru słomkowego. 70 min w temp. łyżeczkę pieprzu cayenne.łyżeczkę imbiru.2 łyżeczki imbiru. sn .kostkę roztopionego gorącego masła.1/3 łyżeczki kurkumy. Babka żółta sł . Smalec z przyprawami sn . Piec pod przykryciem w rondlu wysmarowanym tłuszczem i posypanym tartą bułką w temperaturze ok. . dodawać: k . 2 łyżki majeranku.łyżkę tymianku. k . 1700C. sn .5 całych jajek ubić z 1. 2 łyżki spirytusu.6 łyżek mąki tortowej zmieszanej z łyżeczką proszku do pieczenia.łyżeczkę bazylii i łyżkę soku z cytryny. łyżeczkę pieprzu czarnego. sł . g . 1800C w czasie 2 godz. dokładnie wymieszać. dokładnie wyrobić.

o . sł . przykryć drugą częścią.4 łyżki spirytusu. sn . ostudzić i dolać c-1/2 szklanki rumu (koniaku lub czystej wódki) i zamieszać.szczyptę kurkumy. a potem dodać ucierając: o .3) dżemu wiśniowego lub z czarnej porzeczki (najlepiej własnej roboty). następnie dodać 20 dag wiórków kokosowych oraz imbiru na czubku noża. Masę nałożyć na spodnią i środkową część biszkoptu.szklankę mąki pszennej. Bok .7 kostki masła dodając po łyżce budyniu.do rondelka wlać sok z 2 cytryn.szczyptę soli. dokładnie wymieszać i wyłożyć na blachę pokrytą natłuszczonym papierem. piec ok. zagotować. Wierzch tortu pokryć polewą czekoladową.1/3 łyżeczki kurkumy Po dokładnym. sn .4 łyżki cukru.po łyżce ubite i ostudzone jajka. cały czas mieszając.szczyptę soli. a następnie dodawać: o .ucierać 2 kostki masła dodając: sł .234 delikatnie i dokładnie wymieszać. k . 1700C Po ostudzeniu można polać polewą czekoladową i posypać pokrojonymi orzechami włoskimi. dodać: g . schłodzić i dodać 6 łyżek mąki ziemniaczanej delikatnie mieszając łyżką drewnianą. ostudzić i przekroić na trzy równe krążki. k . 150-1600C. sn . przycisnąć. a następnie na wierzch wyłożyć pozostałą część masy i rozsmarować. sł .łyżkę soku z cytryny oraz słoik (0. które następnie należy dokładnie skropić ponczem. 1 godz. Tort imieninowo-urodzinowy Biszkopt sł -7 jajek ubić na parze lub na płytce na palniku ze szklanką cukru.6 całych jajek ubić na parze lub płytce na palniku z 6 łyżkami cukru i cukrem waniliowym.szczyptę soli i łyżeczkę proszku do pieczenia. g . Placek z kokosem Biszkopt sł . Masa kokosowa na dużej patelni teflonowej rozgrzać 3 kopiaste łyżki masła i 4 łyżki cukru.łyżkę soku z cytryny. a resztą posmarować bok. Krem ugotować budyń waniliowy (Dr Oetkera) z sześcioma łyżkami cukru i ostudzić. k . piec w temperaturze 1600C przez około 50 min.utrzeć 1. wyrównać.4 łyżki spirytusu (koniaku lub rumu). Krem na parze lub płytce na palniku ubić 2 całe jajka z 15 dag cukru i ostudzić. aż do osiągnięcia złocistego koloru (łatwo się przypa- 235 la). sł .łyżeczkę imbiru.szczyptę soli. podsmażać. na spodnią część wyłożyć i rozsmarować 3/4 kremu. sn. ostudzić i dodać delikatnie mieszając łyżką drewnianą o-l/2 łyżeczki imbiru. ostudzić i letnią masę wyłożyć na kremem posmarowany biszkopt. piec przez 40 min w temp. delikatnym wyrobieniu przełożyć ciasto do tortownicy o średnicy 25 cm wysmarowanej tłuszczem i wysypanej tartą bułką. przelać do dużej foremki na babkę. w temp. posmarowanej masłem i posypanej tartą bułką. Poncz k . Ciasto rozkroić na dwa placki.

4 jajka ubić z 20 dag cukru. piec około 1. mieszamy łyżką drewnianą dodając: sn .20 dag mąki tortowej zmieszanej z 2 płaskimi łyżeczkami proszku do pieczenia.przyprawę piernikową i łyżeczkę imbiru. suszyć (ok. następnie włożyć w ciasto soczyste i winne dojrzałe jabłka. dodać: k . piec w temp.2 łyżeczkami imbiru.4 szklanki mąki pszennej zmieszanej z łyżeczką sody oczyszczonej i łyżeczką proszku do pieczenia.szczyptą soli. Piernik babci Zosi sł . wyjęte z piec i jeszcze gorące posypujemy cukrem pudrem. .40 dag mąki tortowej wymieszać z: g . Placek z truskawkami 237 obrane i wydrążone na przestrzał. szklankę oleju słonecznikowego.15 dag masła i 3 łyżkami cukru pudru. odsączyć. k . o . k . sn . a następnie nadal ubijając dodać: sl . umyć średniej wielkości. 1800C.szczyptę soli. piec w dobrze nagrzanym piekarniku w temp. zagnieść ciasto. układać jedno przy drugim (zużywa się ich najczęściej 7-8 sztuk). posypać mieszając o .łyżkę kakao oraz 20 dag pokrojonych orzechów włoskich. Kulki miodowe rozgrzewające 60 dag miodu (najlepszy rzepakowy) roztopić w rondelku na małym ogniu. 15-20 min) często mieszając.1/2 łyżeczki kurkumy i posiekać z: sł .30 dag pokrojonych suszonych daktyli. sł .5 godz. pilnując. w temp. odstawić nakryte w ciepłe miejsce na 30 min do podrośnięcia. 1700C około 1 godz. wbić 2 jajka. dokładnie wyrobić i przelać na głęboką blachę wyłożoną folią.5 jajek ubić z szklanką cukru. rozwałkować i wyłożyć na blachę pokrytą natłuszczonym papierem lub folią.1/3 łyżeczki kurkumy. ułożyć jedną przy drugiej na cieście. tak. bardzo dojrzałe truskawki. dodawać szklankę roztopionego miodu. Placek najbardziej smakuje jeszcze ciepły. paczkę (50 dag) płatków owsianych górskich wysypać na blachę i włożyć do średnio nagrzanego piekarnika. sn . ale nie przypaliły się. a następnie.płaską łyżeczkę imbiru i 1/2 łyżeczki cynamonu. szklankę kefiru lub kwaśnego mleka. by stały się chrupiące.1 236 po posmarowaniu kremem posypać siekanymi orzechami lub galanterią cukierniczą. częścią odszypułkową do spodu. 160-1700C przez 1 godz.15 dag roztopionego masła i mieszając łyżką drewnianą dodawać: o . Ciasto z jabłkami sł . posmarowanej masłem i posypanej tartą bułką.szczyptę soli. g . dalej ubijając. g . dokładnie wymieszać i wlać ciasto do tortownicy o średnicy 25 cm.5 dag drożdży rozpuszczonych w 2 łyżkach letniej wody lub kwaśnej śmietany. k . by spód się nie przypalił.

o .do 1.1/4 łyżeczki imbiru. po czym: przekładamy masę na dwa płytkie talerze. 5-6 suszonych daktyli. dodać: g. zdjąć z ognia i wsypać wyprażone płatki. gotować 2-3 min Herbata daktylowa g .1/2 łyżeczki tymianku.łyżkę lukrecji.do 1.1/2 łyżeczki tymianku. o . W razie potrzeby można zwiększyć proporcjonalnie ilości poszczególnych składników. gotować 2-3 min Herbata neutralna (dla wszystkich) II sn . 1/3 łyżeczki cynamonu.imbiru na czubku noża.łyżeczkę lukrecji.roztopiony miód.5 1 wrzątku dodać: g . Kulki są łagodne dla żołądka i jelit i w pełni zastępują słodycze zarówno dzieciom. jeszcze letnią masę formujemy w kulki o średnicy około 2 cm. jak i dorosłym.1/2 łyżeczki lukrecji. mieszać tak długo aż cały miód osiądzie na nich.torebkę herbaty z owoców leśnych (zawartość torebki wsypać do wody) i zagotować. 1/2 łyżeczki anyżu. gotować 5 min Herbata jest dobra na jesienne i zimowe chłody.8-9 łyżeczek ciemnego kakao.5 1 wrzątku dodać: sł . o . sł .1/4 łyżeczki cynamonu. 1/4 łyżeczki imbiru. KAWA I K A K A O 239 (herbaty gotujemy w dzbanku szklanym żaroodpornym) Herbata neutralna (dla wszystkich) I g .imbiru na czubku noża. po ostygnięciu. gotować 1-2 min.5 1 zimnej wody dodać k . sł . dodać stale mieszając: sł .do 1. . o .238 do rondla 2-litrowego wsypać g . HERBATY.

że użyte owoce nie nadają się na przetwory. . zagotować. gotować 1-2 min. aby dodawać zamiast cukru . sokami i serami. to znaczy. łyżeczkę cynamonu (sł). 241 WŁASNE PRZETWORY Latem i jesienią możemy robić przetwory korzystając z dobrze dojrzałych i słodkich owoców. zmniejszyć ogień i wsypać 1-2 łyżeczki kawy na szklankę.octu winnego oraz dużą ilość przypraw. Dżem śliwkowy Około 5 kg słodkich śliwek bez pestek włożyć do rondla z grubym dnem. zimą nie będą nam służyły. Nie oszukujmy swego smaku cukrem. Kakao gotowane na szklankę wrzątku dodać 1-2 łyżeczki kakao. Z moreli i śliwek przyrządzamy dżemy. a z gruszek kompot. aby jesienno-zimowe menu było bardziej urozmaicone. rozparzać przez ok. przykryć. 1-2 godz. że każdy dżem staje się łagodniejszy w smaku). nawet z najwspanialszych owoców. Jeżeli dżem lub kompot z jakichkolwiek owoców jest jadalny dopiero po dodaniu dużej ilości cukru.miodu. gdy owoce zaczną gęstnieć. że będą zdarzały się dni. Kiszonek nie robimy zbyt wiele.. Przetwory takie. zamieszać i odparowywać do momentu. octu winnego oraz przypraw. śliwki i gruszki. Kawa gotowana i herbata kilerka niezbędne są po przejedzeniu się słodyczami. Następnie naczynie wyjąć z piekarnika. Pić osłodzoną miodem. łyżeczkę imbiru (o) oraz 1/2 łyżeczki soli (sól powoduje. 4 łyżek miodu (sł).240 Kawa gotowana do dzbanuszka wlać odpowiednią ilość wody. a następnie umieścić w piekarniku o temperaturze ok. W każdym przypadku używamy do sporządzania przetworów wyłącznie miodu naturalnego. Przetwory warzywne przyrządzamy według własnych ulubionych przepisów pamiętając. w których nie będziemy mieli czasu przygotować czegoś świeżego. zamiast octu spirytusowego . postawić na palniku z płytką i dodawać mieszając: ok. W naszym klimacie mogą to być morele. Poza tym możemy zaprawić trochę warzyw. gotować 2 min Można pić zabielone mlekiem i słodzone miodem. owocami. 1800C. po czym zdjąć przykrywkę. jak również dlatego. gdyż w nadmiarze nie będą nam służyły.

Kompot z gruszek Dojrzałe gruszki obrać. zakręcić i gotować w kąpieli wodnej 10 min od chwili zawrzenia. zakręcić i gotować w kąpieli wodnej przez 15 min od chwili zawrzenia. zalać wrzącą. Dżem morelowy Przyrządzić tak jak dżem śliwkowy. Morele powinny być bardzo dojrzałe i słodkie. 5 ziarenek ziela angielskiego. Banany powinny być całkowicie rozgotowane. osoloną wodą (łyżka soli na litr wody). 1/2 łyżeczki kminku. . 4 goździki. 1 plasterek cebuli. a następnie postępować jak wyżej.91): 1/2 łyżeczki cynamonu. Dżem śliwkowo-bananowy Około 2 kg bardzo dojrzałych bananów o brązowej skórce pokroić po obraniu. Banany dodać do dżemu śliwkowego. układać dokładnie w szerokich słoikach. przekroić/ia połówki i usunąć gniazda nasienne.9 1): 1/2 łyżeczki majeranku. twarde. układać dokładnie w szerokich słoikach. w przeciwnym wypadku dżem będzie niesmaczny. Nie zagotowywac słoików. przygotowanego wg powyższego przepisu przed dodaniem miodu i pozostałych składników. bo dżem jest bardzo trwały.242 Smażyć jeszcze ok. umieścić w naczyniu z przykrywką. dodać 243 do każdego słoika (0. listek laurowy. 1 godz. Takie pomidory nadają się do sałatek. dodać do każdego słoika (0. Pomidory w całości Bardzo dojrzałe. zalać wrzącą wodą zakwaszoną cytryną i posłodzoną miodem. następnie rozparzać w piekarniku przez 1-2 godz. po czym przełożyć do wyprażonych w piekarniku słoików i zakręcić wieczkiem przetartym spirytusem. można je dodatkowo poddusić lub zmiksować. jako samodzielna jarzyna. małe pomidory sparzyć wrzątkiem i obrać ze skórki. do pizzy oraz jako dodatek do zup i sosów. mieszając łyżką drewnianą.

1 cebulę. lanymi kluskami.1/2 kg młodej baraniny z kością. W żadnym wypadku nie dolewać wody. 4 ziela angielskie. Rosół barani Do ok. Rosół wołowy g . 1 godz. sn .sól do smaku. sł . 1 godz. o -1 dużą cebulę. Pić trzy razy dziennie po 1 filiżance przez 3 dni. Bulion energetyczny z wołowiny Do ok. szczyptę pieprzu cayenne. 70 dag młodej baraniny z kością.20 dag kości szpikowej cielęcej lub wołowej z mięsem. dodać: sł .3 średnie. gdy organizm nie może jeszcze przyjąć zbyt dużej dawki czynnika rozgrzewającego. 1 przekrojoną pietruszkę. Spożywać tylko w przypadku silnego przemarznięcia i osłabienia. 1/4 łyżeczki kurkumy. Nie jest to groźne pod warunkiem. 245 sł . Bulion należy przechowywać w lodówce. Taka sytuacja może pojawić się na początku zmiany w odżywianiu.. lanymi kluskami lub kuskusem. 3 ząbki rozgniecionego czosnku. 4 litrów wrzącej wody dodać: g . sn .1/2 łyżeczki kminku. Bulion należy przechowywać w lodówce.244 PRZEPISY POMAGAJĄCE ROZGRZAĆ I WZMOCNIĆ ORGANIZM W każdym przypadku zastosowania któregoś z niżej wymienionych przepisów możemy doświadczyć niepożądanych skutków ubocznych.1/2 łyżeczki tymianku. 1/2 łyżeczki imbiru. kaszką kukurydzianą. 4 ziela angielskie. 1 listek laurowy. 2 ząbki czosnku. 2-3 1 wrzącej wody dodać: g . Bulion energetyczny z baraniny Do ok. wzmacnia śledzionę i nerki. 1/2 łyżeczki imbiru.sól do smaku. swędzenie oczu lub ich przekrwienie.ok. 4 1 wrzącej wody dodać: g . 1 żółtko. sł . gotować ok. 1/2 łyżeczki kminku. np. pod przykryciem na bardzo małym ogniu.łyżeczkę imbiru. 2 godz. 2-3 1 wrzątku dodać: g .3 średnie marchewki przekrojone wzdłuż. listek laurowy.1/2 łyżeczki tymianku i 1/4 łyżeczki kurkumy. gotować do miękkości jarzyn ok. . gotować 6 godz. łyżeczkę angeliki. o . pod przykryciem. że przerwiemy kurację i wypijemy 1/2 szklanki wody z cytryną lub zjemy kawałek twarogu. 1 pokrojoną marchewkę.1 łyżeczkę tymianku. kaszką kukurydzianą. na bardzo małym ogniu (w żadnym wypadku nie dolewać wody). ok. gotować 2 godz.szczyptę kminku.do ok. Rosół podawać z ziemniakami. kuskusem. sł . Spożywać tylko w przypadku silnego przemarznięcia i osłabienia. wzmacnia śledzionę i nerki. gotować 5-6 godz. 1 przekrojoną pietruszkę o . Rosół podawać z ziemniakami. Poniższych przepisów nie stosujemy jednocześnie z przyjmowaniem antybiotyków i leków hormonalnych. wzdłuż przekrojone marchewki. 80 dag wołowiny z kością. dodać: sł . Pić trzy razy dziennie po 1 filiżance przez 3 dni..kawałek selera. swędząca pokrzywka na rękach. gotować do miękkości jarzyn ok.

1 łyżeczkę miodu. pić wolno. Spożywać na śniadanie przez 3 dni. 3 ziela angielskie. a także przy gorącu w organizmie {ogniu). odstawić na 1 dzień do lodówki. Wołowina duszona w czerwonym winie Ok.szczyptę kurkumy. czosnkiem. imbirem. Podawać w niewielkich ilościach z bułką lub ziemniakami.do 2 1 gotującej wody dodać: sł . liść laurowy.do 1 szklanki gotującej wody dodać: g . 247 gotować do miękkości ok. ogień zmniejszyć do minimum i dusić w sosie własnym do miękkości. Podawać przy osłabieniu żołądka i nerek. Pomaga przy zastoju wątroby wywołanym stresem. Podawać do picia dzieciom i osobom dorosłym przy problemach jelitowych. Pić zawsze świeżą na 30 min przed lub godzinę po posiłku. dusić ok. Wzmacnia głównie śledzionę i nerki. Herbata imbirowa Do 1 szklanki gotującej wody wsypać 1 łyżeczkę imbiru. Nie należy jej pić w czasie przyjmowania antybiotyków lub leków hormonalnych.246 Baranina duszona Młode mięso baranie oczyścić z nadmiaru tłuszczu. gotować 3 min. włożyć do naczynia z 1/2 1 czerwonego wina. piec w maksymalnie nagrzanym piekarniku przez ok.do 1. Podawać niewielkie porcje z gotowanymi jarzynami i ziemniakami. stanach nieżytowych. po czym przykryć. sn . 1/2 łyżeczki imbiru. gotować 5-10 min na słabym ogniu. pomocna przy bólach żołądka. Marchewka duszona g . Jest to skuteczny środek na przeziębienie. następnie dusić razem do miękkości na małym ogniu pod przykryciem (ok.. biegunce.). 2 godz.5 szklanki wrzącej wody dodać: g . 1 godz. Czosnek smażony 5 dużych ząbków czosnku przecisnąć przez praskę na rozgrzaną patelnię z 1 łyżką oliwy z oliwek.1/2 kg pokrojonej marchewki. Wzmacnia głównie śledzionę i nerki. 1 łyżeczkę masła. małymi łykami. kminkiem. dodawszy uprzednio 1 pokrojoną w plasterki marchewkę. o -1/4 łyżeczki imbiru.2 łyżeczki lukrecji. solą. popieprzyć i posolić. 20 min. 1 średnią pokrojoną cebulę i sól do smaku.kopiatą łyżeczkę tymianku. skurczach jelit. Marchwianka g .1/2 kg pokrojonej w kostkę marchewki. sł . o-l/2 łyżeczki imbiru. włożyć do rondla bez przykrycia. natrzeć kurkumą. wzdęciach. Herbata rozgrzewająca „kilerka' g . 1 kg mięsa wołowego bez kości pokroić na małe porcje. Herbata ta jest silnie rozgrzewająca. grypę i ogólne wzmocnienie. krótko podsmażyć i przełożyć na białe pieczywo posmarowane masłem i niewielką ilością twarogu. 20 min pod przykryciem. przejedzeniem lub przemarz- .sól do smaku. mdłościach i przeziębieniu. zmiksować. 5/ .

surowymi owocami. sałatkę jarzynową. grzanki. plasterek pomidora i rzodkiewki w sezonie. Mleko kozie do szklanki z bardzo gorącym mlekiem dodać 1/2 łyżeczki masła (najlepiej klarowane). różne rodzaje pieczywa. pomaga przy przeziębieniu i kaszlu. fasoli i soi nie łączymy z kiszoną kapustą i ogórkami. surówki łączymy z ziemniakami i kaszami. ryb nie łączymy z makaronem. 249 PROPOZYCJE ŚNIADANIOWE. Pić przed snem. Do wędlin i pasztetów używamy musztardy. gdy jesteśmy osłabieni i bez energii (zimna wątroba). Zapobiega grypie i każdemu przeziębieniu. Pomaga przy osłabieniu. unikamy mleka i nadmiaru serów. jogurtów owocowych. posłodzić łyżeczką miodu i dodać 1/4 szklanki rumu lub koniaku. Grog 3/4 bardzo gorącej szklanki czarnej herbaty wlać do garnuszka z 1 łyżeczką cytryny. Pić. 1/2 laski wanilii oraz 1-4 łyżeczki pieprzu cayenne. jajka na miękko. kawa naturalna. . dżemy (najlepiej własnej roboty). Starajmy się nie popijać śniadania żadnym napojem. Nie skutkuje. surówkami. Napoje. kiszonymi ogórkami i kapustą oraz słodyczami. rybami i słodyczami. Podajemy zupy śniadaniowe. jajka na bekonie. keczup swojej roboty. grzane wędliny i pasztety. surówkami. gotować przez 3 min. gdy jesteśmy przemarznięci i położyć się do łóżka. Obiady Pamiętajmy: kurczaków. zbożowa lub herbaty. „Napój życia" Indian Do 1 szklanki gotującej się wody wsypać 1 łyżeczkę kakao. co będzie nam najbardziej służyło i na co mamy ochotę. soków. 1/4 łyżeczki imbiru. 1 łyżeczkę miodu i 1 duży roztarty ząbek czosnku.248 Kawa gotowana z imbirem (cynamonem. ale bez mięs. pić posłodzoną miodem. OBIADOWE I KOLACYJNE Śniadania Co możemy jeść na śniadanie? Śniadania powinny być urozmaicone i zawsze ciepłe. Wybieramy to. twaróg ze śmietaną i pieprzem. pijemy tuż po przebudzeniu. kardamonem) Do szklanki gotującej wody wsypać 1 łyżeczkę kawy naturalnej. Czego nie jemy na śniadanie? Nie jemy surowych owoców. tzn. szczypiorek. surówek. surowymi owocami. kurczakami. przemarznięciu i przejedzeniu słodyczami. kwaśnymi zupami. żadnych mięs nie łączymy z surówkami i zimnymi napojami.

Barszcz ukraiński. Kiełbasa z fasolką szparagową. gotowany kalafior. jajkiem na twardo i kiełbasą. duszona marchewka. Zupa grochowa z lanymi kluskami. ziemniaki. makaron. naleśniki z farszem mięsno-jarzynowym. wędliny na ciepło. kluski z twarogu. kalafior. ziemniaki. sałatka z fasolki szparagowej. żeberka pikantne. Kolacje Co jemy na kolacje? Spożywamy wszystko poza surowymi owocami i surówkami. Zupa jesienna. 251 Kurczak w ananasie z ryżem. Krupnik z mięsem. Zupa wiosenna. Żurek z ziemniakami. Grochówka. a przechowując je w lodówce możemy być spokojni o ich wartość odżywczą. Zupa z kukurydzą. sałatka z buraczków. duszona marchewka. Zupa fasolowa. groszek). wszystkie ciepłe potrawy. galarety mięsne. pieczeń wieprzowa. duszona marchew. ziemniaki. ziemniaki. fasolka szparagowa lub kalafior. makaron. Kurczak pieczony. Zupa z porów miksowana. kurczak z cebulą. kalafior lub kapusta z wody. buraczki zasmażane. ryba smażona. chrzan. wołowina z kapustą.250 kasze i ryż do drugich dań wypiekamy zawsze w piekarniku. jogurtami owocowymi i słodyczami. jarzyny duszone (marchewka. Zupa pomidorowa. makaron. Mogą to być łagodne sałatki jarzynowe. brukselka z masłem. marchewka duszona. jajka. . Zupa neapolitańska. Zupa jarzynowa na kości. frytki z piekarnika. obiady nie muszą być dwudaniowe. pieczeń wołowa. pizze. ryż lub ziemniaki. tłuczone ziemniaki. kanapki z wędlinami z dodatkiem cebuli i pieprzu. placki ziemniaczane. Zupa pieczarkowa. marchewka duszona. pieczeń lub mięso rosołowe z poprzedniego dnia. kwaśnymi zupami. dla małych dzieci ważniejsza jest gęsta zupa jarzynowa aniżeli drugie danie. Naleśniki ze słodkim nadzieniem. Przykłady zestawów obiadowych Zupa jarzynowa. Zupa złocista miksowana. kalarepa. ziemniaki. wołowina lub cielęcina duszona z jarzynami. serami. ziemniaki. Zupa cebulowa bez grzanek. kurczak panierowany. schab pieczony. piersi kurczaka z papryką. Rosół wołowo-drobiowy z makaronem. kalafior gotowany. kasza z ryżem. kurczak w potrawce. ziemniaki. risotto. jedno danie możemy przeznaczyć na kolację. ziemniaki. kwaśnymi sałatkami. kapusta kiszona z pieczarkami. Zacierka. obiady gotujemy na dwa dni. bułka. duszenina mięsno-jarzynowa na ostro. sos beszamelowy zielony. Wieczorem i przed snem unikamy zimnych napojów. Kapuśniak ze słodkiej kapusty. klopsiki. pasty rybne.

estragon. surówki. czosnek. cukierki kura. wędliny .winogrona -jabłka . ogórki. kwaśne: . szczypiorek. Produkty wychładzające nabiał produkty zbożowe mąka pszenna. siemię. kminek.rodzynki banany. kawa zbożowa. cukier i wszystkie słodycze. rozmaryn czerwony żeń-szeń herbata czarna i zielona piwo. kurkuma jagnię baranina koźlina mleko kozie ser kozi ser owczy kawa naturalna i zbożowa kakao. z mięty. kefir.grejpfruty . figi. zielona. wegeta proszek do pieczenia produkty zwierzęce zioła i napoje kaczka. agrest porzeczki. truskawki. maślanka. szparagi. pigwa. grzyby jadalne. lniane koper włoski. z rumianku. szałwia.gorzki kasza gryczana żyto boćwina cykoria karczochy endywia sałata gorzka kapusta czerwona orzechy włoskie śliwki ciemne czerwone winogrona wędzone owoce Ziemia . czekoladki czekolady. tymianek.z goździków sól. kurczak. sosy: pomidorowy i ogórkowy. kiszona kapusta piwo. gęś. pieprze. wiśnie. ziele angielskie gałka muszkatołowa czarnuszka.z imbiru . biały ryz potrawy gotowane rosół z kurczaka. cielęcina. warzywa oprócz cebuli. owies jęcz mień ostra papryka. daktyle. napoje gazowane. rzodkiew rzodkiewka. ^upy: ogórkowa. jogurt zwykły i owocowy. kura kwaśne mleko kwaśna śmietana jogurt kefir biały ser hibiskus nać pietruszki sok brzozowy piwo pszeniczne soki kwaśne białe wino wieprzowina. koniak. mięso wieprzowe. marchew. kiszone ogórki. słonina.gruszki . kawa bylica. mango. szczawiowa. czarna rzepa Woda .słony fasola soja czarne grzyby chińskie warzywa owoce czereśnie. sałata. fasola gotowana bez mięsa i przypraw owoce warzywa napoje gotowane ciepłe herbaty: czarna. morele. mięta zając dzik jeleń bażant przepiórka indyk wódka. batony. gołąb ryby morskie raki żaby ostrygi. Surowce i produkty spożywcze wg smaków Pięciu Przemian Drzewo . imbir. kolendra. wszystkie soki owocowe i warzywne.ostry ryż. majonez wołowina. pistacje ziarno słonecznika. z goryc/ki napoje gotowane zimne kawa naturalna. suszone jarzyny Metal . seler. korzeń pietruszki świeży groszek. porów i czosnku.grejpfruty. szałwia. chrzan kapusta biała. szpinak. torty. gorczyca curry. anyżek. syrop klonowy oliwa z oliwek. kwaśne: mleko i mietana. twaróg. orzechy laskowe orzeszki ziemne przyprawy kakao. miód.Centrum . lukrecja wanilia. tymianek. lody wszystkie surowe owoce. ziemniaki słodka papryka. kasza manna. migdały. szczaw brzoskwinie. ciasteczka. por cebula. pomarańcze rabarbar ocet winny melisa drożdże bazylia Ogień . herbata czarna napoje kupowane słodycze mięsa ser żółty. kalarepa brokuły. królik ryby słodkowodne mleko krowie masło słodka śmietana jaja anyżek biały żeń-szeń znamiona kukurydzy lipa rumianek liść maliny i jeżyny lukrecja chili. ziarna pszenica zielone części warzyw zarodki. drożdżówki. arbu/y ananasy.Tabela 7. patisony. kalafior. poziomki cytryny.z cynamonu . woda mineralna. kraby sery pleśniowe zimna woda Tabela 8 .gruszki .słodki proso (kasza jaglana) kukurydza dynia. włoska i pekińska.jabłka . whisky wino ryżowe herbaty: . maliny słodkie: . majeranek szafran. kiełki sałata kiszone ogórki kiszona kapusta pomidory.brzoskwinie . kapuśniak.kwaśny zboża. ciasta. mandarynki. mleczko zbożowe sezam. i lopiony. pomidorowa. goryczka mniszek lekarski wrząca woda cynamon. duszona kis/ona kapusta. kurczak. makarony. groch. buraki. piołun. chleb pszenny. oregano. ryby.

wszelkie nasiona i orzechy zjadane na surowo zimne napoje gazowane i niegazowane.. jogurt naturalny. z pewnością kieruje się podstawowymi zasadami. że umie odróżnić rzeczy bezpieczne od niebezpiecznych. mleko. . pomidory. kompoty. Być może Twoja świadomość pozwoli Ci na to. kiszone ogórki.. puzzle swych wierzeń. w których przyszło mu żyć. w jaki sposób radzić sobie z warunkami. maślanka. surowe i zimne kwaśne kiszona kapusta.Ten. w których przyszło mu żyć. 7) surowe surówki. surowe warzywa. w jaki sposób poradzić sobie z warunkami. woda. prawd i dogmatów. nie upija się zbytnio szczęściem i nie przeraża go nieszczęście. kefir.(.. Chcąc. jogurt owocowy. truskawki.będziesz pusty. Obserwuj jednocześnie wszystko i zapisuj to.. Mam na myśli. wszystkie owoce i płatki zbożowe spożywane na surowo. kto kieruje się podstawowymi zasadami.) Nie twierdzę. Będziesz zdesperowany. z pewnością wie. Produkty kwaśne. co tak misternie układałeś przez całe życie. soki. zimna herbata 255 PODSUMOWANIE . aby to Twoje nowe było stabilne. co wzbudziło Twoje wątpliwości. nakazów. twaróg. agrest. (Czuang-tsy) Drogi Czytelniku. kiwi. dżemy oraz pozostałe produkty z elementu Drzewa (patrz tab. Po niedługim czasie postanowisz na nowo układać swoje życie. Będziesz miał wolę. musisz oprzeć się na podstawowej. koktajle mlecznoowocowe.254 Tabela 9. a potem Twoje odpowiedzi na nie. A jeśli ktoś wie. zimna kawa naturalna i zbożowa. cytryny.. aby runęło wszystko to. Ten. co Ci pomogło i co zaszkodziło. że łatwo radzi sobie z tym wszystkim. kto rozumie Drogę (Tao). grejpfruty. kompoty. stereotypów. po przeczytaniu książki możesz się znaleźć w punkcie zerowym. jabłka. że tego właśnie chcesz. Zacznij żyć według zasad podanych w książce i nie oczekuj niczego więcej. że to uczucie jest bardzo pozytywne. Wierz mi. piwo.. rzetelnej wiedzy opanowanej do perfekcji poprzez stosowanie jej w codziennym życiu. pytania. jogurt. soki owocowe. pomarańcze. że jest to dla Ciebie jedyna droga i nie masz alternatywy. by stała się krzywda. kefir. nie pozwoli na to. koktajle mlecznoowocowe. przyzwyczajeń. bo poczujesz brak bezpieczeństwa i wygody . jednakże będziesz już robił to świadomie i z rozwagą.

256 Pamiętaj, że zapał i energię będziesz tracił pozwalając sobie na zwątpienia oraz dyskutując o tym z ludźmi o ograniczonej możliwości percepcji. Nigdy nikogo nie namawiaj, nie zachęcaj, nie przekonuj. Wszystko wokół nas ma swój czas, a więc pozwól, by inne osoby same tego doświadczyły. Możesz radzić, pomagać, jedynie wtedy, gdy Cię o to poproszą, inaczej będziesz przejmował cierpienia tych ludzi na siebie. Oczywiście inaczej ta sprawa przedstawia się w rodzinie, gdzie jesteś odpowiedzialny za zdrowie najbliższych. W miarę zagłębiania się w wiedzę i doświadczanie, będzie Ci dane pojmowanie coraz głębszych zagadnień oraz zrozumienie tych problemów, które początkowo wydawały się niepojęte. Musisz sobie dać przyzwolenie, musisz chcieć zrozumieć wszystko, co dotyczy prawdy życia godziwego. Nie oczekuj gotowej recepty. Każdy musi sam wypracować swoje zasady postępowania uzależnione od stanu świadomości. Tu nie można niczego przyspieszyć ani opóźnić. Jeżeli będziesz chciał, wszystko będzie się działo w swoim czasie. Zaufaj i bądź spokojny. To normalne, że jedni pojmą i zaakceptują te zasady szybko, inni wolniej, a pozostali w ogóle. Aby ułatwić Ci pracę, przypomnę jeszcze raz najważniejsze prawdy. • Pamiętaj: Niezależnie od tego, kto był ojcem choroby - zła dieta była na pewno jej matką, (przysłowie chińskie) • Bądź ostrożny wobec wszystkiego, co zdrowe - dla Ciebie może to być szkodliwe. • Pamiętaj, że mieszkasz w Polsce, w klimacie umiarkowanym z przewagą dni pochmurnych i zimnych. • Twój organizm potrzebuje zasadniczo innego pożywienia aniżeli osób mieszkających w Kalifornii, basenie Morza Śródziemnego, Indiach lub Australii. • Nasz klimat zobowiązuje Cię do tego, aby pożywienie było przez cały rok rozgrzewające. • Owoce powinny być zjadane jedynie w sezonie i w umiarkowanych ilościach.

257 • Nie dodawaj cukru do owoców, jeśli Ci nie smakują dlatego, że są za kwaśne. Po prostu nie jedz ich. • Pamiętaj, że słodzenie kompotu lub dżemu cukrem, nie likwiduje natury smaku kwaśnego owoców, z których te przetwory są zrobione, na przykład kompot truskawkowy czy dżem agrestowy. Dodatek cukru tylko potęguje ochładzającą naturę tych przetworów. • Nie łącz owoców, szczególnie południowych, z mlekiem, albowiem zniszczysz śledzionę i wątrobę. • Owoce południowe, w swej naturze silnie odświeżające i ochładzające, są potrzebne ludziom z krajów o klimacie gorącym. • Jogurty owocowe nie mają nic wspólnego ze zdrowiem, gdyż zakwaszają organizm, niszcząc śledzionę i żołądek. • Jogurt naturalny jest ochładzający i można go łączyć jedynie z potrawami rozgrzewającymi, tak jak robią to Bułgarzy, Gruzini i Turcy. • Pamiętaj, że kurczaki są ochładzające i zjadane w nadmiarze wychładzają organizm, szkodzą głównie wątrobie (marskość), wymagają starannego przyprawiania i zestawiania z innymi produktami. • Mięso wieprzowe jest również ochładzające i zjadane w nadmiarze niszczy nerki. Bezwzględnie należy stosować przyprawy i odpowiednio zestawiać z innymi składnikami. • Ryby są ochładzające, a więc jadaj je najwyżej raz lub dwa razy w tygodniu. Wybieraj tłuste (halibut, makrela, tuńczyk, karp), dobrze przyprawiaj i nie łącz z owocami, surówkami i sokami. • Nie rezygnuj z mięsa, a jedynie zmień sposób przygotowywania posiłków." • Częściej stosuj baraninę, młodą wołowinę i indyka. • Mleko spożywaj jedynie pełne, zawiera wówczas wszystkie witaminy i sole mineralne potrzebne do przyswojenia wapnia. Nie pij mleka nigdy rano na czczo. • Ser twarogowy jedz tylko z masłem, śmietaną, przyprawami, cebulą lub czosnkiem, ale i wówczas będzie miał naturę wychładzającą.

258 • Chudego twarogu i żółtego sera nie powinny spożywać osoby alergiczne, z astmą, paraliżem, cukrzycą, marskością wątroby, problemami jelitowymi, przeziębieniem, grypą, anginą, kaszlem oraz małe dzieci i ludzie w podeszłym wieku. Twaróg mogą jeść, ale nie w nadmiarze, osoby z ogniem wątroby i serca. •*Ser "żółty, który jest koncentratem wapniowo-białkowym, spożywaj sporadycznie. • Pamiętaj, że nadmiar wapnia (jin) w pożywieniu niszczy organizm, ochładza go, powoduje zaburzenia metabolizmu komórkowego, jest przyczyną alergii, bólów głowy, stawów, mięśni, kamicy nerkowej i żółciowej. • Zapamiętaj, że w organizmie magnez to jang, a wapń jin. Staraj się o właściwą równowagę tych pierwiastków. • To nieprawda, że surówki są zdrowe, są przede wszystkim ciężko strawne i ochładzające. • Duszonych i gotowanych jarzyn zjada się więcej, a więc także więcej błonnika, witamin i soli mineralnych. • Witaminy i sole mineralne istotne dla zdrowia nie giną podczas gWtowania i duszenia. • Witamina C potrzebna jest w niewielkiej ilości, jej duża ilość niszczy wątrobę i nerki (kamica). • Moda na jedzenie surowych warzyw zrodziła się dopiero w latach siedemdziesiątych. • Podstawą wszystkich kuchni świata z ich wielowiekową tradycją są potrawy gotowane i duszone z dużą ilością przypraw, czosnku i cebuli. • Jedzenie surówek i dużej ilości owoców, mimo naszych starań, nie zapewni nam zdrowia. • Mrożonki zyskują na energii, gdy je gotujemy, dusimy i dobrze przyprawiamy. • Gdy wymaga tego twoja sytuacja, korzystaj z konserw, ale odpowiednio je przyrządzaj (gotuj, duś, dodawaj jarzyn i przypraw). • Rozdział o witaminach jest po to, by uświadomić zależności w ich przyswajaniu oraz to, że nie liczy się ich ilość, lecz przyswajalność.

259 • Pamiętaj, że herbaty chińska, czarna i zielona, są ochładzające i wysuszające. Chińczycy nie chorują na zawały, cukrzycę, nowotwory dzięki wspaniale zrównoważonej kuchni, a nie dlatego, że piją herbatę. Równoważą nią jedynie silnie rozgrzewające potrawy. • Pamiętaj, że każda dolegliwość to utrata równowagi organizmu. • Pamiętaj, że 90% naszych dolegliwości wynika z rozregulowania elementu Ziemi, czyli żołądka, śledziony i trzustki. • Pamiętaj, że żołądek przekazuje z pożywienia energię śledzionie, a śledziona wytwarza płyny wewnętrzne esencję, odżywiając nimi wszystkie pozostałe narządy. • Nie dziw się zatem, że większość moich zaleceń dotyczy wzmacniania żołądka i śledziony. • Pamiętaj, że śledziona nie toleruje pożywienia wychładzającego, kwaśnego, surowego i zimnego (patrz tab. 8 i 9). • Palenie papierosów może służyć tylko przy zimnej śledzionie i żołądku oraz podczas silnego stresu. Ale jednocześnie pamiętaj, że palenie osłabia i niszczy płuca, które dostarczają energię czi do serca, a esencję nerkom. Rozważ zatem, co dla Ciebie jest ważniejsze, być może powinieneś zmienić sposób odżywiania, wówczas wzmocnisz śledzionę i być może rzucisz palenie. • Skłonność do alkoholu występuje u osób o bardzo nieregularnym trybie życia i odżywiania, mających problemy emocjonalne. W wielu wypadkach można im pomóc eliminując z ich pożywię-. nia nadmiar produktów ochładzających (min. wieprzowina, zimne napoje) i wprowadzając regularne posiłki neutralno-rozgrzewające. • Chcąc chronić się przed osteoporozą pamiętaj o witaminie D i A, czyli o słońcu, jajku, maśle, tłustych rybach, ciepłych, rozgrzewających posiłkach, mięsie i oliwie z oliwek. • Każdy otyły to organizm wychłodzony z niedoborem jang. Należy zmienić pożywienie na neutralno-rozgrzewające. • Pamiętaj, że nowotwory pojawiają w organizmie, który jest wychłodzony, z niewłaściwym metabolizmem komórkowym, najczęściej pod wpływem nadmiaru emocji, niewłaściwego trybu życia oraz zbyt wychładzającego pożywienia.

260 • Choroby serca nie są wywoływane przez choroby zębów, gdyż najpierw występują zaburzenia pracy śledziony, nerek i serca, a efektem ich są choroby zębów. • Psucie się zębów to objaw osłabienia nerek, spowodowane nadmiarem pożywienia wychładzającego, stresem i przemarzaniem. • Problemy z dziąsłami, bóle szczękowe to objawy osłabienia żołądka, śledziony, problemów z jelitami i sercem (ogień). Należy wyeliminować potrawy kwaśne, surowe i zimne (patrz tab. 9) oraz nadmiar produktów ochładzających (patrz tab. 8). • Skolioza to objaw silnego osłabienia całego organizmu, głównie śledziony (słabe mięśnie), wątroby (niewłaściwa jakość tkanki łącznej), nerek (niedobór jang) i pęcherza moczowego. Należy bezwzględnie przejść na pożywienie neutralno-rozgrzewające. Przy tym konieczna jest właściwa gimnastyka. • Jeśli cierpisz na astmę, pamiętaj, że masz zniszczony żołądek, śledzionę, nerki i wątrobę. Powinieneś wówczas wyeliminować potrawy kwaśne, surowe i zimne (patrz tab. 9) oraz nadmiar produktów wychładzających (patrz tab. 8). Odżywiaj się wyłącznie pożywieniem neutralno-rozgrzewającym. • Jeśli masz w domu cukrzyka, to pamiętaj, że jego organizm jest bardzo wychłodzony, że ma zniszczony żołądek, śledzionę, trzustkę, wątrobę i nerki. Powinien bezwzględnie zrezygnować z pożywienia kwaśnego, surowego i zimnego (patrz tab. 9) oraz wyeliminować nadmiar produktów wychładzających (patrz. tab. 8), aby odbudować jin organizmu. • Jeśli masz w domu małe dziecko i karmisz je piersią, pamiętaj, że Twój pokarm ma zawsze naturę pożywienia, które spożyłaś. Stąd mogą występować u dziecka bóle, wymioty i biegunka. Bądź rozsądna i odżywiaj się wyłącznie potrawami ciepłymi, neutralno-rozgrzewającymi, nie unikaj przypraw i czosnku. Zrezygnuj z pożywienia kwaśnego, surowego i zimnego (patrz tab. 9). • Pamiętaj, że dzieci chorują głównie z powodu karygodnych błędów żywieniowych matek w czasie ciąży i karmienia piersią (nadmiar pożywienia kwaśnego, surowego, zimnego i słodyczy) oraz z powodu niewłaściwej jakości i natury pożywienia w okre-

261 sie ich rozwoju i wzrostu. Jest to najczęściej nadmiar mleka, serów, soków, owoców, zimnych napojów, słodyczy i wszelkich fast foodów. Pożywienie dziecka powinno być łagodne w smaku i zrównoważone, bez dodatku cukru, o naturze lekko rozgrzewającej. • Pamiętaj, że mleko sojowe jest silnie wychładzające i nie możesz go podawać dziecku alergicznemu, a mleko krowie zastąp raczej mlekiem kozim. • Dziecku do trzech lat nie podawaj pożywienia kwaśnego, surowego i zimnego (patrz tab. 9), gdyż takie pożywienie nie pozwoli wykształcić się prawidłowo jego narządom. Smaku kwa : śnego używaj jedynie w niewielkich ilościach dla równoważenia potraw. • Osoby starsze powinny odżywiać się wyłącznie potrawami heutralno-rozgrzewaj ącymi. • Pamiętaj, jeśli przeszedłeś zator mózgu, paraliż, unikaj bezwzględnie pożywienia kwaśnego, surowego i zimnego (patrz tab. 9). Przypominam, że smak kwaśny i zimno mają właściwości ściągające i przykurczowe. Odpowiednie więc będzie pożywienie neutralno-rozgrzewające ze zmniejszoną ilością przypraw. • Jeśli miałeś zawał, lub jeśli się go obawiasz, przypominam, że praca serca zależy od funkcjonowania śledziony i żołądka, bo to one przekazują energię wszystkim narządom. W przypadku osłabienia, śledziona pobiera energię z serca. • Unikaj więc pożywienia bez energii, które będzie cię osłabiało i wychładzało. Zrezygnuj koniecznie ze słodyczy oraz pożywienia kwaśnego, surowego i zimnego. Wskazane jest wyłącznie pożywienie neutralno-rozgrzewające oraz ruch i unikanie stresu. • Jeśli masz problemy z jelitem grubym (hemoroidy, stan zapalny, zaparcia), pamiętaj, że są to objawy złej pracy śledziony, wątroby i nerek. Wzmocnij przede wszystkim żołądek i śledzionę pożywieniem wyłącznie neutralno-rozgrzewającym. • Jeśli cierpisz na alergię, wyeliminuj mleko i jego przetwory, soję i mleko sojowe, słodycze, pożywienie kwaśne, surowe i zimne (patrz tab. 9) i odżywiaj się potrawami neutralno-rozgrzewającymi. Po niedługim czasie zapomnisz o alergii.

• Zakwaszenie organizmu powstaje zawsze wskutek spożywania pokarmów niszczących śledzionę {patrz tab. Gdy zmienimy parametry podłoża (poprzez wzmocnienie organizmu). owoce. 9). • Wirusy i bakterie uaktywniają się wówczas. surowego. zastój. Dla powrotu do zdrowia zrezygnuj z kwaśnego. W ten sposób wzmocnisz śledzionę i pragnienie ustąpi. Bezwzględnie wyeliminuj pożywienie kwaśne. • Totalna wojna wypowiedziana wirusom i bakteriom grozi zachwianiem równowagi biologicznej na Ziemi. płucami i wątrobą. kruche. surowe i zimne {patrz tab. gdy nie rozgrzewasz organizmu i będziesz się odżywiał pożywieniem kwaśnym. Spożywaj posiłki neutralne aż do powrotu do zdrowia. częste kontuzje świadczą o tym. że aids rozwija się w organizmie osłabionym (nie mającym równowagi jin-jang) niewłaściwym odżywianiem i trybem życia. 9). surowe i zimne oraz nadmiar produktów wychładzających. stosuj herbaty rozgrzewające lub mleko z miodem i czosnkiem. że osłabiłeś śledzionę. 9 i 8). spożywaj niewielkie posiłki wysokobiałkowe. Zrezygnuj z zimnego mleka i wszelkich innych zimnych napojów. nadwrażliwość na światło) są objawem niedyspozycji wątrobowych (wątroba zimna. 9) oraz z nadmiaru pożywienia wychładzającego {patrz tab. • Problemy z oczami (krótkowzroczność. • Jeśli masz często silne pragnienie i uczucie suchości w ustach. Podaj wówczas herbatę neutralną lub lekko rozgrzewającą oraz pożywienie neutralno-rozgrzewające. to wynik stresu. wymagającą koncentracji. zaćma. wypadające. żołądku lub jelicie grubym wywołana stresem. Jeżeli cier- . Niewskazane jest kwaśne. Pożywienie powinno być neutralno-rozgrzewające. • Pamiętaj. wirusy i bakterie stracą swoją aktywność. jak również problemów z jelitem grubym. • Twoje problemy ze ścięgnami. że problemy z włosami (matowe. • Kaszel to problemy ze śledzioną. • Ropne wypryski na skórze. wypij kilka razy sól emską. 8). płuc i wątroby. surowego i zimnego {patrz tab. Unikaj picia zimnej wody. z pożywienia kwaśnego. nerki przez nadmiar stresów lub pożywienie wychładzające. 8 i 9). Pij wówczas wyłącznie gorące herbaty neutralno-rozgrzewające oraz jedz często zupy o tej samej naturze. łzawienie oczu. lecz wzmacniajmy swój organizm. Ten stan spowodowany jest silnym stresem i niewłaściwym odżywianiem. zimnego {patrz tab. oznacza to. surowe i zimne oraz nadmiar wychładzającego {patrz tab. • Nie niszczmy wirusów i bakterii. Wyeliminuj więc pożywienie kwaśne. Należy w tym przypadku wyeliminować pożywienie wychładzające. że wychłodzenie i wszelkie dolegliwości potęgowane są przez słodycze. nie jedz słodyczy i tłuszczów. zaburzeń hormonalnych. problemy z sercem) tylko wówczas. Gdy masz suchy kaszel. że masz osłabioną śledzionę. że masz zimną śledzionę i wątrobę. • Pomarszczona. surowego i zimnego {patrz tab. płucami i wątrobą. Właściwe będzie pożywienie neutralno-rozgrzewające. a gdy jest mokry. • Jeżeli masz pilną pracę umysłową. jaskra. 8). brak jin). Przejdź na posiłki ciepłe i neutralno-rozgrzewające. • Nadciśnienie oznacza. że angina to blokada energii w wątrobie. które zakwaszają organizm niszcząc śledzionę. przemarznięciem lub nieodpowiednim pożywieniem. 9) oraz z nadmiaru pożywienia wychładzającego {patrz tab. Jest to efekt zablokowanej wątroby i żołądka. 263 • Grypa może mieć poważne powikłania (zapalenie stawów. • Pamiętaj.262 • Pamiętaj. • Pamiętaj. sucha skóra to osłabienie nerek. Należy zrezygnować z pożywienia kwaśnego. głównie słodycze. przedwczesna siwizna) to osłabienie nerek (brak jang) oraz zimna wątroba i śledziona. surowym i zimnym. trądzik. wątrobę. • Dzieci mają często temperaturę i ból gardła wywołane zastojem pokarmowym. Wzmocnij śledzionę i odbuduj jin. mięśniami. zimne napoje oraz nadmiar wieprzowiny i kurczaków. albowiem słodycze rozluźniają i wywołują uczucie senności. gdy stworzymy im odpowiednie warunki i podłoże (pisał o tym Pasteur).

duszenie. z dużą ilością warzyw. czosnek. gorzki. ostry i słony) potrzebne są do codziennego równoważenia potraw. że herbata ma 170 razy więcej puryn. kiszonych ogórków. ale mimo dodatku składników o silnej naturze jang. sok z cytryny. porów. byś się ochładzał. gdyż energia wiosny i wątroby zaspokaja nasze potrzeby. • Smak kwaśny. gdy jest równoważona wszystkimi smakami. • Produkty jin (jarzyny. unikaj pokarmów kwaśnych. to spożywaj z umiarem potrawy kwaśne. bez tłuszczu. nie wpływa na jej naturę. to np. ryby. gdy kończymy na słonym. jednakże zrównoważenie nie oznacza wcale uzyskania natury rozgrzewającej. . na którym smaku kończymy przyrządzać potrawę. Porównaj swój organizm do silnika samochodu. ma jakąś naturę i oddziaływuje na konkretny narząd. odżywiając się jednocześnie potrawami neutralno-rozgrzewa-jącymi. Wiosną potrawy nie muszą być zbyt energetyczne. na przykład wołowina. • Gdy potrawa ma dominujący smak kwaśny. gdy jest ciepły i ma właściwe paliwo. mimo zrównoważenia wszystkimi smakami. smażenie. czy robisz wszystko. Decydujemy wówczas tylko o tym. • Potrawa ma naturę neutralno-ochładzającą wówczas. czyli kiełki. otręby. 12). czosnku. gdy jest zrównoważona wszystkimi smakami. stosuj je często. przypraw oraz odpowiednie zestawianie z innymi produktami. do którego narządu skierowujemy jej energię. przez krótki okres czasu. na przykład zupa pomidorowa. słodki. np. gdy na kwaśnym . • Tak zwane pożywienie dietetyczne (bez przypraw. zupa pomidorowa będzie zawsze ochładzająca. skierowujemy do nerek. są ochładzające i w nadmiarze niszczą śledzionę. • Tak zwane zdrowe dodatki. Przy jakiejkolwiek dolegliwości takie pożywienie jest niedopuszczalne. że natura neutralno-rozgrzewająca potrawy istnieje wówczas. surowych i zimnych oraz nadmiaru wychładzających. aby nie doprowadzić do wychłodzenia organizmu. potrzebny do równoważenia każdej potrawy. barszcz. kury. twarogiem. a kaszę gryczaną. Silnik pracuje pięknie. Pomyśl. Korzystnym jest. posiada dominujący smak kwaśny. Pamiętaj.264 pisz na nadkwasotę i wrzody. rodzynki. na przykład.do wątroby. 9) oraz słodyczy. orzechy. wieprzowina i sery) jangizujemy poprzez gotowanie. Możesz tym spowodować rozregulowanie narządów i licz się z poważnymi tego konsekwencjami. • Potrawy gotujemy pod przykryciem z wyjątkiem okresu wiosny (od połowy lutego do końca kwietnia) (patrz rys. • Jeżeli jesteś zdrowy. dodatek cebuli. • Nie łącz kilku potraw wychładzających. na przykład zupy szczawiowej z rybą i surówką. żurek. • Zapamiętaj: wszystko. na przykład. dodając warzywa i przyprawy. • Potrawa zrównoważona jest lepiej strawna. aby właściwie funkcjonować. co wkładamy do ust. • Przyrządzając potrawę lub herbatę silnie rozgrzewającą nie dodajemy smaku kwaśnego. aby zmieniać smaki kończące przyprawianie. zielone części roślin i bazylia. gotowane na parze) może być stosowane jedynie przez krótki czas. są odżywcze i wzmacniające. dodatkiem składników o mocnym jang. pieczenie. • Pamiętaj. pomidorów. na przykład zupa pomidorowa. jest zawsze ochładzająca. nie stosuj silnego rozgrzewania przy jednoczesnym zażywaniu antybiotyków i leków hormonalnych! • Nie możesz rozgrzewać organizmu jednocześnie korzystając z pożywienia kwaśnego. czy jesteś ciepły i dostarczasz właściwe paliw ol • Pamiętaj. Należy uważać wówczas na potrawy neutralno-ochładzające. zimne i surowe. • Nie bój się rosołów. • W codziennym żywieniu neutralizujemy nadmierny jang wołowiny i baraniny równoważąc go wszystkimi smakami. przyprawy. • Wszystkie smaki (kwaśny. nasiona. • To. 265 • Silnie rozgrzewające potrawy lub herbatę stosujemy sporadycznie. surowego i zimnego {patrz tab. chyba że zależy nam na szczególnym wzmacnianiu jakiegoś narządu. Nie oznacza to jednak. cebula.

surowego i zimnego oraz wprowadzając posiłki zrównoważone. • Nie podjadaj i nie pogryzaj między posiłkami. niewłaściwa przemiana materii oraz niedobór jin. soków i jogurtów. ale również niedoczynność narządów. że podstawowym warunkiem przystąpienia do rozgrzewania organizmu jest rezygnacja z pożywienia kwaśnego. • Herbatę pij pół godziny przed lub po posiłku. • Jedząc posiłek nie popijaj żadnym napojem. Musisz odbudować swoje jin. . • Owoce. nie możesz przystąpić do nagłego rozgrzewania organizmu. • Nie wstydź się odmówić zjedzenia czegoś. co ci może nie służyć lub na co nie masz ochoty (na przyjęciu lub podczas wizyty). a szczególnie na chwile relaksu. • Obiady gotuj na dwa dni. że zimna woda gasi także Twoje jang. • Pamiętaj. aby na wszystko był czas. jeżeli spożywałeś duże ilości owoców. • Kawę gotuj. 267 • Naucz się obserwować otoczenie i swój organizm. czyli płynów wewnętrznych i esencji. • Pamiętaj. nie zabielaj. słodycze. że organizm wychłodzony ma małą pojemność dla jang.266 • Pamiętaj. to znaczy ciepła i energii. należy robić to stopniowo. słodź miodem. • Pamiętaj. zyska ono na smaku i strawności. że organizm wychłodzony to nie tylko niedobór jang (ciepło i energia). a do pieczenia cukru złocistego. Do tego potrzebny jest spokojny umysł i chwila skupienia. czyli uczucie zimna. • Zamiast cukru używaj miodu. Można wtedy jeść do syta bez obawy o przybieranie na wadze. że każdy rodzaj trawienia wymaga ognia. • Nie wstydź się termosu z gotowaną kawą lub herbatą i swoich kanapek w pracy. że rezygnując z pożywienia kwaśnego. • Pamiętaj. Po przyjściu z pracy powinna być gotowa chociaż zupa. • Zapamiętaj. to znaczy nadmiar jang nie może być równoważony odpowiednią jakością jin (płyny i esencje). soki nie powinny leżeć na widocznym miejscu. • Zorganizuj sobie dzień tak. • Kawę pij przed posiłkiem (śniadaniem). surowego i zimnego oraz z ograniczenia spożywania słodyczy. a jest to proces długotrwały. • Zapamiętaj. nie zubożysz swojego menu. wprost przeciwnie.

Rośliny lecznicze bogate w witaminy Państw. Zakład Wydawnictw Lekarskich. Warszawa 1989. Katowice 1986 Woźniakowie M. Zakład Wydawnictw Lekarskich. I Palitzsch Dieter. Poznań 1996. Wyd. Chińska sztuka leczenia Wydawnictwo Luna. Warszawa 1995. Wrocław 1993. Wyd. Wyd. Rozmowy o akupunkturze Krajowa Agencja Wydawnicza. Wyd. Popularne tabele wartości odżywczych żywności Państw... dolegliwości i symptomy choroby. I Czikow P. Sosnowiec 1995 Jung Alicja. Łapatiew J. Nie ma nieuleczalnie chorych Państw. Pediatria Państw. Niebiańskie proroctwo Zysk i S-ka. I Brillat-Savarin Anthelme. Wyd. badania i leczenie. Katowice 1995.. kuchnia . Zarys fizjologii lekarskiej Państw. I Bo Yin Ra. Renesans akupunktur}' Wydawnictwo Sport i Turystyka. Łoś-Kuczera Maria. I Piekarska Janina.M. Szczygieł Aleksander. Ojca Grandę przepisy na zdrowe życie Wydawnictwo Prasa Bałtycka. Poznań 1994. Wyd. Wykłady z medycyny chińskiej Diolosa Claude. I Praca zbiorowa. Wyd. Wyd. Warszawa 1985 Guillame Mach-Chien G. Wyd. Medytacja w ruchu Wydawnictwo Pusty obłok. Warszawa 1982. Medycyna chińska Wydawnictwo Trickster. Warszawa 1988 Górnicki Bolesław. I Castaneda Carlos. Wyd. Wyd. Kraków 1991. II Polunin Miriam. III Castaneda Carlos. Poznań 1993 Taylor Renee..I Watts Alan. Warszawa 1987.. Opowieści o mocy Dom Wydawniczy Rebis. Zakład Wydawnictw Lekarskich. Eysallet J.. Fizjologia smaku PIW.. Droga Rękodzielnia Arhat.I Wieczorek-Chełmińska Zofia. Wyd. Raff Jerzy. jak sobie pomóc Wydawnictwo "Książnica".tajemnice medycyny Wydawnictwo M&M. Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych. Księga o człowieku Wydawnictwo Via Ad Altum. W walce ze starością Państw.I Poprzęcki Witold. Dębieć Barbara. Odrębna rzeczywistość Dom Wydawniczy Rebis. Warszawa 1996. Zakład Wydawnictw Lekarskich. I Palos Stephan. Wyd. Między niebem i ziemią Przewodnik po medycynie chińskiej Wydawnictwo WAB. Wrocław 1992 Miętkiewski Eugeniusz.. III Worsley Jack R. Warszawa Thie John R. Podręczna encyklopedia zdrowia. Korngold Efrem. III Doktor Tadeusz. Zdrowa dieta Edgara Cayce'ego Raff & Jung Agencja Wydawnicza. Gdańsk 1996 . Dotyk dla zdrowia Wydawnictwo"Sport i Turystyka. Warszawa 1992. Wyd. i T. Zakład Wydawnictw Lekarskich. Robbins Christopher. Warszawa 1988 Garnuszewski Zbigniew. Wyd. Warszawa 1983.. II poprawione i uzupełnione Redfield James. Naturalna farmacja Muza SA. Wyd. Zasady żywienia i dietetyka stosowana Państw. Warszawa 1972.• 268 269 LITERATURA Aleksandrowicz Julian. Tao strumienia Zysk i S-ka. Warszawa 1984. Warszawa 1976. III Ożarowski Aleksander. Wyd. VI Wiśniewska-Roszkowska K. Wyd. I Beinfield Harriet. Warszawa 1984. Wyd. Zakład Wydawnictw Lekarskich. Chiny. Kompendium pediatrii Państw. Wydawnictwo Iskry. Warszawa 1987 Diolosa Claude. Warszawa 1994 Lao Tsy. Jaroniewski Wacław. Wydawnictwo Rolnicze i Leśne. Sekrety zdrowia plemienia Hunzów Oficyna Wydawnicza SPAR. Poznań 1996. Poznań 1996. Poradnik zielarza Instytut Pracy i Wydawnictw Novum. Warszawa 1993.

Tańczący Mistrzowie Wu Li Dom Wydawniczy Rebis. Poznań 1995 .270 Zukav Gary. Siedlisko duszy Dom Wydawniczy Rebis. Poznań 1997 Zukav Gary.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful