P. 1
Filozofia zdrowia(kwaśne surowe , zimne) - Anna Ciesielska

Filozofia zdrowia(kwaśne surowe , zimne) - Anna Ciesielska

|Views: 1,008|Likes:
Wydawca: maciek41

More info:

Published by: maciek41 on Jun 12, 2012
Prawo autorskie:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/13/2014

pdf

text

original

kwaśne, surowe, zimne

FILOZOFIA ZDROWIA

A n n a

C i e s i e l s k a

WSTĘP
W ostatnich czasach na naszym rynku ukazuje się duża ilość książek i broszur poświęconych zdrowiu i prawidłowemu odżywianiu. Jednak żadne ze znanych mi opracowań nie podchodzi do zdrowia i sposobu odżywiania w sposób przedstawiony przez autorkę recenzowanej książki. Od tysięcy lat wiadomym jest (głównie w Chinach i na Dalekim Wschodzie), że zdrowym jest ten osobnik, u którego energia życiowa Tchi krąży prawidłowo w swoich kanałach zwanych kanałami akupunkturowymi. Zaburzenia krążenia, czyli niedobór lub nadmiar energii, zawsze doprowadza po jakimś czasie do powstania choroby. Cała uwaga lekarzy chińskich była i jest skupiona na takim leczeniu, które usunie zaburzenia w krążeniu energii. W ten sposób została rozwinięta profilaktyka, czyli zapobieganie powstawaniu chorób. Można tego dokonać albo poprzez nakłuwanie odpowiednich punktów na ciele (czyli zabiegi akupunktury) albo dużo prościej - spożywać odpowiednie pokarmy lub zioła, które również przywrócą równowagę. Autorka książki w sposób jasny i kompetentny przedstawia, jak to należy praktycznie wykonać. Na wstępie znajdziemy opis Zasady Pięciu Elementów, które stanowią podstawę całej medycyny chińskiej. Podano również opis kanałów, w których krąży energia w powiązaniu z Zasadą Pięciu Elementów. Nie jest to lektura prosta dla zwykłego czytelnika, lecz osoba uważna, zwracająca baczną uwagę na otaczające ją zdarzenia, łatwo dostrzeże, ile jest w tych opisach prawdy. Czytając o objawach niektórych chorób, znajdziemy zadziwiająco dużo związków, które dotychczas nam umykały, czy na które nie zwracaliśmy uwagi. Opis czynników wpływających na równowagę jin-jang jest przedstawiony bardzo przejrzyście. Opis wpływu różnych smaków, wpływu klimatu na naszą energię dostarcza praktycznych uwag, jak należy postępować w określonych zaburzeniach równowagi energii.

8

_ _

Opis niektórych chorób cywilizacji (otyłość, osteoporoza, alergia, cukrzyca itd.) daje wiele praktycznych wskazówek dla osób na nie cierpiących. Szkoda, że autorka nie opisała w tym rozdziale większej ilości chorób. Analiza produktów odżywiania pod kątem Pięciu Elementów jest bardzo interesująca i w takiej formie rzadko przedstawiana. Można z tego rozdziału wyciągnąć wiele indywidualnych wskazówek co do produktów, które należałoby wziąć pod uwagę przy układaniu własnej diety. Książkę kończą przepisy kulinarne potraktowane pod kątem doboru odpowiednich proporcji smaków. Jest to niespotykany dotychczas układ, niezwykle ciekawy i pożyteczny. Myślę, że książka pani Anny Ciesielskiej uzupełnia dużą lukę w sposobie doboru odpowiednich produktów żywnościowych pod kątem sprawdzanej przez tysiące lat Zasady Pięciu Elementów. Jest to cenna pozycja na naszym rynku, tym bardziej, że osoby, które zaczną się stosować do rad zawartych w tej książce, na pewno nie pożałują, a wręcz będą zaskoczone poprawą swojego zdrowia.

PRZEDMOWA
Człowiek, aby żyć, potrzebuje energii zawartej w pożywieniu. Ale energii właściwej, przynoszącej siły zdrowie i radość, a nie wyczerpanie, smutek i chorobę. I właśnie o tym, jaka to energia jest dla nas dobra, pisze Anna Ciesielska. Intrygujący tytuł książki: "Filozofia zdrowia" jest w pełni uzasadniony, bo jeśli poznamy przedstawione przez autorkę niekonwencjonalne zasady odżywiania i zastosujemy się do nich - będziemy mogli żyć w pełni sił fizycznych i umysłowych do lat sędziwych bez cierpienia i chorób - co, dając radość i szczęście, potwierdzi umiłowanie mądrości, a tym właśnie jest filozofia. W tym wypadku dotyczy ona zdrowia. Zasady działania "dobrej" energii zbudowane zostały na prastarych mądrościach, które filozofia Wschodu ujmuje jako Pięć Elementów (żywiołów) utrzymujących harmonię między człowiekiem a naturą, zgodnie z odwiecznymi prawami Kosmosu Ale co to za sposób odżywiania? - zapyta czytelnik. Makrobiotyka? Tak modne dziś głodówki? A może wegetarianizm? Ależ nic z tych rzeczy! Autorka mówi, że w zależności od wieku i stanu zdrowia możemy jeść wszystko - tylko - w odpowiedni sposób. W wyniku swoich dziesięcioletnich badań Anna Ciesielska dochodzi do szokujących wniosków, że na stan naszego zdrowia mają wpływ nie witaminy, sole mineralne, białko, tłuszcze, węglowodany, ale natura pożywienia odnosząca się do wychładzania lub rozgrzewania narządów organizmu. Prawa Kosmosu, zasady działania energii, filozofia Wschodu, Pięć Elementów utrzymujących harmonię - to wszystko dobre dla ezoteryków - mógłby ktoś pomyśleć. Ale tak nie jest. Książka Anny Ciesielskiej - jakkolwiek podparta autorytetem rzetelnej wiedzy dalekiego Wschodu, jest przeznaczona dla zwykłego, przeciętnego czytelnika, choć trudno ukryć, że ezoterycy przyjmą ją z aplauzem.

Dr n. med. Andrzej Frydrychowski Gdańsk, 20 października 1997 r.

58 Smaki 58 Klimaty 66 Kalendarz aktywności naszych narządów 70 Emocje 72 Kolory 77 Ruch . chorujemy. Czy my.ffoulkes 11 Spis Treści Przedmowa 9 Wprowadzenie 17 Tao jako uniwersalna zasada 22 Istota medycyny chińskiej 30 Zasada jin-jang i pięciu przemian w organizmie człowieka . ludzie Zachodu. A przy tym jesteśmy świadkami paradoksu: na południu i wschodzie kuli ziemskiej ludzie umierają z głodu.. zatruwamy środowisko i pożywienie... Aż przyszedł moment opamiętania. Odrywając się od podstawowych prawd rządzących naturą. 56 Czynniki wpływające na równowagę jin-jang w organizmie. Człowiek instynktownie wiedział. że łyżką kopiemy sobie grób? A przecież nie zawsze tak było.. nie znał cierpienia i chorób. dostał jednocześnie instrukcję jego obsługi.. co jest dobre dla jego zdrowia. wyszydzonych potem i wykpionych przez bezduszny w swej istocie materializm.10 Stwórca dał nam cudowny w swej anatomiczno-fizjologicznej mądrości organizm. żyjąc w zgodzie z prawami natury i kierując się intuicją. również z powodu niewłaściwego żywienia. na której siedzi.. W pradawnych czasach człowiek nieskażony jadem racjonalizmu i cywilizacja. mgr Teresa Sękowska . Zaczęto bić na alarm. 33 Narządy wewnętrzne według reguł medycyny chińskiej 37 Krążenie/seks 38 Potrójny ogrzewacz 38 Wątroba i pęcherzyk żółciowy 41 Serce i jelito cienkie 45 Śledziona (trzustka) i żołądek 47 Płuca i jelito grube 50 Nerki i pęcherz moczowy 53 Maksimum i minimum energii narządów w meridianach .. że giniemy. człowiek zaczął systematycznie podcinać gałąź. Instrukcja ta powraca dziś w książce Anny Ciesielskiej. którą tak niegodnie potem zaprzepaścił.aktywność fizyczna 81 Niedobory i nadmiary energii w organizmie 84 Język 90 Nasze choroby 92 Otyłość 96 Problem cholesterolu 100 Osteoporoza 101 Alergia 103 Choroba wrzodowa. Jej pamięć przez wieki całe przetrwała w ludowych mądrościach i zwyczajach. Otrzymując od Stwórcy dar fizycznego ciała. I to była prawidłowa postawa. nadkwasota 105 Cukrzyca 107 Celiakia 107 . zdajemy sobie sprawę z tego. na zachodzie z przejedzenia.

drobiowy Zupa pomidorowa Lane kluski Barszcz ukraiński Zupa fasolowa Krupnik Zupa cebulowa Grochówka Zupa neapolitańska Kapuśniak ze słodkiej kapusty Zacierka Zupa z botwiny (młode buraczki z liśćmi) .letnia Dania jarskie Ziemniaki z wody Naleśniki Nadzienie mięsno-warzywne Nadzienie ze słodkiej kapusty Słodkie nadzienie z twarogu Smażone banany Kluski serowe Omlet z pieczarkami Placki ziemniaczane Krokiety z kaszy jęczmiennej Risotto Dania mięsne i mięsno-jarzynowe Zaprawa do mięs Kotlety schabowe panierowane Żeberka z kapustą Żeberka na ostro Żeberka duszone na słodko Schab pieczony Pieczeń wieprzowa Klopsiki Kotlety mielone 13 185 186 187 188 188 189 189 190 191 192 192 194 195 195 195 196 196 196 197 197 197 198 199 199 200 200 200 200 201 202 203 204 204 205 ". 108 109 111 112 116 118 127 127 132 142 144 145 146 148 152 153 154 170 171 177 177 177 178 178 179 179 180 181 182 182 183 183 184 185 Zupa pieczarkowa Zupa z zielonego groszku lub kukurydzy Zupa z porów miksowana Zupa jarzynowa złocista miksowana Zupa selerowa miksowana Zupa wiosenna z zieleniny Zupa jarzynowa Zupa szczawiowa Żurek Zupa jesienna Barszcz czysty Grochówka z kluskami .12 Mukowiscydoza Nasze problemy z dziećmi i młodzieżą Nasza starość i choroby Przykłady skuteczności terapii Żywienie i zdrowie Witaminy i sole mineralne Produkty spożywcze Mleko i jego przetwory Mięso Warzywa Produkty strączkowe Orzechy Owoce Produkty zbożowe Ciasta Cukier i słodycze Napoje Przyprawy i zioła przyprawowe Żywienie zrównoważone Przepisy kulinarne Zupy Zupa śniadaniowa Rosół wołowo . .

ćwikła Buraczki na ciepło Kapusta kiszona duszona z pieczarkami Surówka z kapusty słodkiej i marchewki Sałatka z kalafiora Kapusta duszona z pomidorami Patisony duszone Papryka słodka duszona (leczo) Sałatka z czerwonej kapusty Kapusta czerwona duszona 205 206 207 208 208 209 210 210 211 211 212 212 213 213 214 214 214 214 216 216 216 217 217 217 217 218 218 219 219 220 220 220 Jarzyny duszone Jarzyny smażone Sałatka z fasolki szparagowej konserwowej Groszek konserwowy na ciepło Sałatki kolacyjne Sałatka jarzynowa z papryką marynowana i kukurydzą Sałatka jarzynowa z pomidorami Sałatka z cykorii.14 Mięso wieprzowe duszone z jarzynami Schab z bekonem i pieczarkami Pieczeń wołowa Wołowina z kapustą Zrazy wołowe zawijane Mięso wołowe duszone z jarzynami Sos potrawkowy (beszamelowy) do kurczaka z rosołu Sos beszamelowy zielony Piersi z kurczaka (z szałwią i wódką) Piersi z kurczaka z ananasem Kurczak panierowany Kurczak pieczony (tradycyjny) Kurczak pieczony w cebuli Kaczka nadziewana pieczona Kurczak nadziewany pieczony Indyk nadziewany pieczony Ryba smażona (filety) Ryba duszona w jarzynach Jarzyny do obiadu Marchewka duszona Jarzyny duszone (marchewka z groszkiem i kalarepą) Sałatka z buraczków Buraczki . papryki i rzodkwi Sałatka z rzodkiewką Sałatka z rzeżuchą i zieloną sałatą Sałatka z pomidorami i sałatą Sałatka z groszkiem Sałatka z groszku konserwowego Sałatka (pasta) z jajek Sałatka jarzynowa (tradycyjna) Sałatka z tuńczyka lub sardynki (z konserwy) Sałatka (pasta) z wędzonej makreli Potrawy kolacyjne Kiełbasa po węgiersku Sos z kukurydzą (do makaronu) Pizza Sos tatarski Golonka w galarecie Pasztet domowy Smalec z przyprawami Ciasta Babka czekoladowa Babka żółta Placek z kokosem Tort imieninowo-urodzinowy Piernik babci Zosi Ciasto z jabłkami 15 221 221 222 222 223 223 223 223 224 224 224 225 225 225 226 226 227 228 228 228 229 229 230 231 232 233 233 233 234 235 236 236 .

że zawsze dostarcza ona nowych elementów wiedzy inspirujących nas do przemyśleń i działań. ze szczególnym uwzględnieniem medycyny chińskiej. Jednakże moją intencją nie jest zajmowanie się filozofią Wschodu. któ- . kardamonem) „Napój życia" Indian Grog Mleko kozie Propozycje śniadaniowe. rozprawianie o niej. która stanowi kanon etyki lekarskiej. tworząc swe medyczne dzieła. kawa i kakao Herbata neutralna (dla wszystkich) 1 Herbata neutralna (dla wszystkich) II Herbata daktylowa Kawa gotowana Kakao gotowane Własne przetwory Dżem śliwkowy Dżem śliwkowo-bananowy Dżem morelowy Kompot z gruszek Pomidory w całości Przepisy pomagające rozgrzać i wzmocnić organizm Rosół wołowy Rosół barani Bulion energetyczny z wołowiny Bulion energetyczny z baraniny Baranina duszona Wołowina duszona w czerwonym winie Marchewka duszona Marchwianka Czosnek smażony Herbata rozgrzewająca „kilerka" Herbata imbirowa Kawa gotowana z imbirem (cynamonem. Wszechświata. Hipokrates. zawiera również bardzo ważne stwierdzenie. którzy jednocześnie odczuwają niepokój wynikający z bezsilności wobec ogromu cierpienia i chorób. aby życie ich było spokojne. Pozostawiam to tym. lekarstwo pożywieniem" oraz "pożywienie może dać zdrowie. dla których jest ona pasją i celem życia. Hipokrates. wiele tomów poświęcił właściwemu odżywianiu i naturze pokarmów. To jego autorstwa jest znane powiedzenie: "pożywienie powinno być lekarstwem. Jej treść to wiedza wynikająca z moich dziesięcioletnich doświadczeń. Treścią książki nie są przepisane i nie sprawdzone zalecenia zachodnich nowinek dietetycznych. wyznawał zasadę nieszkodzenia choremu i pomagania uzdrawiającym siłom natury. harmonijne. Przysięga Hipokratesa. obiadowe i kolacyjne Podsumowanie Literatura 237 237 239 239 239 239 240 240 241 241 242 242 242 242 244 244 244 245 245 246 246 246 246 247 247 247 248 248 248 248 249 255 268 17 WPROWADZENIE Książkę tę poświęcam wszystkim. ale może również zabić". chociaż zdaję sobie sprawę. Ojciec medycyny.16 Placek z truskawkami Kulki miodowe rozgrzewające Herbaty. której podstawą są prawa Natury. zdrowe. Swoje dociekania i analizę oparłam na prastarej filozofii Wschodu. Przez stulecia prawa te były w ogromnym poszanowaniu wśród wielu ludów i cywilizacji. iż obowiązkiem lekarza jest zdobywanie wszelkiej dostępnej wiedzy mogącej pomóc choremu. Kosmosu. którym zależy na tym. porządkujące nasze życie oraz otaczającą nas przyrodę. stwarzanie nowych określeń i sformułowań.

Zaufajmy Stwórcy. Zawarta w niej wiedza uwalnia każdego od niepewności. Jest to książka o właściwym żywieniu z wykorzystaniem wiedzy i mądrości zawartej w otaczającym nas świecie. intuicję i odpowiedzialność. udręczeni i zmęczeni. Tragiczne jest to. co pozostawił nam na Ziemi dla naszego wzbogacania. definicji i określeń. pełen obaw i niepewności. radowania się i zdrowia. Są to cechy. Skorzystałam z ich gotowych stwierdzeń. Cierpienia są konieczne dla naszych przeobrażeń i rozwoju.18 rzy w sposób intrygujący. 19 Ludzie nie muszą być schorowani. niecierpliwy. miłość. a jest ich ogromna obfitość. Książka ta wskazuje drogę do wolności w pełnym tego słowa znaczeniu. czego potrzeba nam dla zachowania zdrowia. że jej podstawowym celem jest zapobieganie chorobom. są cechami ludzi zdrowych i szczęśliwych. chociaż jest pewne. Dzięki korzystaniu z niej na co dzień życie nabierze innych wartości. Jednakże cierpienie nie może być dominującym stanem w życiu. Uświadomienie istoty ładu na Ziemi i w Kosmosie daje nam autentyczną wolność. Nie znajdziemy w laboratoriach rozwiązań na nasze cierpienia i choroby. To nie wirusy i bakterie nas niszczą. Szukamy rozwiązań naszych problemów w zawiłych i skomplikowanych naukowych badaniach i procesach. co zostało nam ofiarowane. że człowiek cierpiący jest agresywny. w którym panuje ład i harmonia i zacząć korzystać z. Przez całe moje dojrzałe i schorowane życie dręczyły mnie pytania. że można samemu decydować o zdrowiu i dobrym samopoczuciu. ich związki i zależności oraz wpływ natury pożywienia na ich funkcjonowanie. którzy dbają o zdrowie jak i ci. lęków i cierpienia. ale tak jest naprawdę. spokój. Pragnę. Byłam pewna. empatia. staniemy się spokojni i stabilni. skoro staram się żyć zgodnie z dostępną mi wiedzą. tak poszukiwane i cenione. Sygnalizuję jedynie i przedstawiam. Należy pamiętać. co jest wokół nas. lecz nasza ignorancja i brak zaufania do tego. po prostu do nas i do naszych domów. a szczególnie dzieci i młodzież. dlaczego choruję. Wówczas rozpoczęłam okres mozolnego i . że muszą istnieć uniwersalne reguły prawidłowego żywienia. na samostanowienie. jak współczucie. a korzystanie z niej pozwala na normalne. W książce nie zajmuję się również zgłębianiem tajników diagnozowania i leczenia według medycyny chińskiej. nasze chęci skierować w zupełnie przeciwną stronę. Klasyczne określenia dotyczące narządów i fizjologii organizmu według zasady jin-jang i Pięciu Przemian oraz cała filozofia Tao były dla mnie objawieniem i drogowskazem w zrozumieniu życia. zaufaniu i prostocie. aby ludzie uwierzyli. głęboki i z humorem potrafią rozprawiać o Tao. Dlaczego tak samo chorują ci. że życie może być inne. że ludzie. nie rozumieją. bo to absolutnie wszystko. otwartość. Zacznijmy korzystać z tego. Możemy zacząć budować świat. nie zdają sobie sprawy ze swego cierpienia. jego dobrodziejstw. To niesamowite. w naszej otwartości. Należy tylko całą naszą wiedzę. na decydowanie o jakości naszego bytowania. Wyjaśniam główne funkcje narządów według filozofii taoistycznej. którzy tego nie czynią? Dlaczego obowiązujące zalecenia dietetyczne i żywieniowe nie są skuteczne? Przez lata zmagań z chorobami motorem moich myśli była pewność. abyśmy mogli żyć w zdrowiu. że cierpienie jest dla człowieka niezbędnym doznaniem. zamienić je na rozsądek. Powinniśmy uwolnić się od niepotrzebnego cierpienia. Te rozwiązania są w nas samych. tolerancja. Cechy ludzkiej osobowości. które zdominowały dzisiejsze społeczeństwa. energię. W kulminacyjnym momencie mojej życiowej udręki poznałam zasady medycyny chińskiej. że popełniamy kardynalny błąd w naszych witaminowych zabiegach i staraniach o zdrowie. ludzkie życie. złośliwy. aby w ogromnym skrócie przedstawić jego istotę i uniwersalizm. w jaki sposób medycyna ta traktuje organizm ludzki oraz czym posługuje się w pomocy człowiekowi. a głównie uświadamiam. Obudźmy się i doceńmy to. A rozwiązania są bardzo proste. Traci wówczas swą kształcącą rolę. sił nim kierujących i jego sensu. szczerości.

Ujawniają się dopiero po wielu latach jako dolegliwości i choroby. z którym każdy powinien się zapoznać. Ale mam nadzieję. aby starość była samodzielna. Utwierdziłam się w przekonaniu. pogodna i spokojna. Dzięki nowej świadomości dostrzegłam ilość błędów popełnianych przez ludzi. aby rodziły się zdrowe maluchy. Ich brak widzimy w zgubnych skutkach współczesnych diet ośmieszających i lekceważących tysiące lat doświadczeń ludzkości. Dopiero całkowita pewność. specjalistom i pasjonatom. Wiele lat borykałam się z dylematem związanym ze sposobem przekazania tej wiedzy. Proponuję skorzystać ze starej mądrości i doświadczeń wielu setek pokoleń. a z drugiej zdawałam sobie sprawę. gdyż może to prowadzić do fałszywych wniosków i przynieść nam szkodę. Głębsze rozważania na temat wpływu pożywienia na nasze dolegliwości będą zaprezentowane w następnej publikacji. Być może w przyszłości. bowiem uświadomiłam sobie. jak wiele zależy od nas w utrzymaniu właściwej jakości naszego życia i jak niewiele potrzeba. że mimo to zainspiruje wielu czytelników do refleksji nad swym życiem i do ewentualnych zmian jego stylu. że moja książka nie jest doskonała. Z wiedzy zawartej w tej publikacji nie należy korzystać fragmentarycznie. . bowiem z jednej strony widziałam fantastyczne efekty. cierpienia i strachu. że muszę podzielić się nią z ludźmi dla ulżenia w ich cierpieniu. pomogła znaleźć mi taką formę. Jest to moim największym marzeniem. aby młodzież była spokojna i zrównoważona. Odżywianie wymaga właściwej wiedzy i szacunku dla doświadczenia. w jaki sposób oddziałują na nasze życie. jak w swej niewiedzy przygotowują i kompletują sobie i swoim najbliższym choroby i cierpienia. widziałam. 21 Zdaję sobie sprawę. To. Zagłębianie się w drobiazgi i szczegóły pozostawiłam lekarzom. Moje zalecenia i sugestie są sprawdzone i pewne. Przez wiele lat analizowałam naturę naszych surowców spożywczych. w jaki sposób reguły te odnoszą się do naszych realiów klimatycznych i tradycji żywieniowej. ich wpływ na zdrowie i związek ż najczęściej występującymi dolegliwościami i chorobami. kiedy dzieci nasze będą miały normalne dzieciństwo bez chorób. Pragnę. aby dorosłe życie nie było pasmem zmartwień i biegania od lekarza do apteki. Najlepiej zapoznać się z treścią poprzez wielokrotne czytanie. co podaję w tej książce. jest to elementarz praw natury. tak jak dziecko uczy się czytania i pisania. która byłaby przystępna dla każdego słuchacza i czytelnika. wspólnie stworzymy bank wiedzy i doświadczeń na temat żywienia i jego wpływu na nasze zdrowie. jakie daje stosowanie tej wiedzy w życiu codziennym. jest już gotowym sposobem na życie. W miarę zagłębiania się w wiedzę i nabyte doświadczenia byłam coraz bardziej przerażona. aby przestały chorować dzieci. by wiedza ta stała się podstawową w życiu każdego człowieka.20 drobiazgowego sprawdzania. dzięki doświadczeniu i wiedzy czytelników. że jest ona dosyć skomplikowana. Może wówczas nastaną czasy. Trudno skutki błędów żywieniowych ocenić szybko. że mogę maksymalnie uprościć cały przekaz i że będzie on wystarczający. badaczom. by korzystać z niego na co dzień.

Za każdym razem. pór roku. To jest piękne.li stanowi jego główną zasadę porządkującą. Bogiem. Tao jest płynącym nurtem Wszechświata . Zatrzymaj się w tym miejscu mówiąc: . gdzie nie ma ani słów. ale Bóg nie jako władca. że jest niepojęte. Woda bowiem zwycięża wszystkie żywioły. lecz zwycięża wszystko. Źródło wszelkiego bytu i zmian we Wszechświecie. czym jest Porządek. Woda ustępuje z drogi przeszkodom ze zwodniczą pokorą.22 wiąc. ani ciszy można zrozumieć Tao . Próbowałem odnaleźć to. czym jest Porządek. ani w ciszyTam. . Woda trawi żelazo aż ono rozkruszy się w proch. lub napotkawszy skały szuka okrężnej drogi. uchodzi w postaci pary i ponownie się przekształca. Nie jest ono wyrażone ani w słowach. Rozumem. że wiatr zamiera. gdy coś napisałem. Tao to wieczny Porządek.Porządek jest. Gdybym nawet zapisał dwa tysiące stron słowami o tym tyłko. Opatrznością. naturalnego procesu zgodnego z istotą Wszechświata.Porządek jest! (architekt Louis I. Gdy ludzie naruszają jej prawa. czy było to kompletne. dopóki nie zapytałem o to kogoś i osoba.(Lao Tsy) Jednakże Tao najczęściej porównywane jest do wody. Woda pokonuje przez ustępowanie. to Droga Natury. Tao można poznać obserwując procesy i wzorce Natury. Wielka Droga rodzi wszystkie istoty Jej Opatrzność czuwa nad wszystkimi Kiedy przyoblekają materialne kształty A okoliczności je doskonalą Z tego powodu wszystkie stworzenia Oddają cześć Drodze I szanują jej potęgę. przypływów. Droga Strumienia to droga życia wzorowana na Tao w skuteczności działania i walki. Tao jest ponad słowami i ponad rzeczami. podłoże istniejącego i nieistniejącego. czym jest Porządek. Człowiek i Natura to jedno. by je wykorzystać. wiele słów o tym. . a nie walczyć z nimi. a życie ludzkie jest nieodłączną cząstką powszechnego. czułem. to Tao. którą zapytałem powiedziała: Musisz zatrzymać się w tym miejscu. tracą swą siłę przetrwania i możność istnienia. gdy ma ulec porażce. Woda spłukuje miękką ziemię. lecz zawsze wygrywa ostatnią bitwę.(Lao Tsy) Nie ma innej drogi jak Droga. (następca Starego Mistrza) Tao stanowi najtrwalszą rzeczywistość i energię Wszechświata. Kahn) Tao zwane jest Drogą. Sztuka życia powinna bardziej przypominać nawigację niż działanie wojenne. że to nie było zupełnie to. (Alan Watts) Zasadę tę można odnaleźć w nieuformowanym porządku TAO JAKO UNIWERSALNA ZASADA Wielcy Mistrzowie twierdzą. Woda ustępuje. że Tao nie można wyrazić słowami. zasad wzrostu i obumierania. Głównym elementem harmonii na Ziemi jest współistnienie przyrody i społeczności ludzkiej. a ważne jest w niej zrozumienie wiatrów. nasyca atmosferę tak. Natura jest nauczycielką nas wszystkich. monarcha i najwyższy dostojnik. nie byłbym zadowolony z tego stwierdzenia. Nie miałem jednak pewności. z którego wynika harmonia i równowaga. ale mówiąc tylko: . czym on jest. prądów. A potem przestałem nie mo- . Woda jest istotą życia i ziemskim odpowiednikiem Tao. Woda gasi Ogień lub. nie ma bowiem takiej siły. Absolutem. Byłem tym podniecony i napisałem wiele.(tekst taoistyczny) We Wszechświecie istnieje określony Porządek Rzeczy. nigdy nie atakuje. która mogłaby jej przeszkodzić w podążaniu odwieczną drogą do morza.

na której umieścił struny wydające różnorodne dźwięki.24 pięknie płynącej wody. Powinna być zachowana równowaga w postrzeganiu. jak i osobistym życiu. Tworzą namiętną i nierozłączną parę jak kobieta i mężczyzna. gdzie "idąc" to jang a "przystając" to jin. bo one przekazują nam wszystkie informacje o swoich potrzebach. Jednakże jest ważne. Prawa (jin) odpowiadająca za lewą część ciała to irracjonalizm. słodkie i gorzkie. to "iść naprzód". 1. a jin bez jang. to dwa odmienne aspekty tej samej jedności. miękkie i twarde i podobnie zharmonizowane są wszystkie inne rzeczy. . Lewa (jang) odpowiadająca za prawą część ciała to racjonalizm. śmierć i narodziny. intuicja.) Wszystko we Wszechświecie ma dwubiegunową naturę. jednak nie jest to walka o dominację. wrażliwy i stanowczy. Zależność między jin i jang symbolizuje uniwersalne procesy zachodzące w Tao. to okno. że nic daje jednocześnie coś jest naczynie. Człowiek nie stanowi modelu prawości i rozumie. rozwój nauk dał początek eksponowaniu lewej półkuli sprowadzając intuicję i podświadomość do roli gorszego gatunku. by nie pozwolić na wymknięcie się spod kontroli zmagań tych dwóch pierwiastków.1125r. Mózg człowieka składa się z dwóch części. nerwów i zmysłów. powrotem do istnienia a nieistnieniem. spokój i aktywność. Sztuka życia nie może polegać na dążeniu do jang i unikaniu jin. pomiędzy ciałem stałym a przestrzenią. ale na utrzymaniu w równowadze tych dwóch pierwiastków. między snem a przebudzeniem. to energia Ziemi (jin) i energia Nieba (jang). anioł i diabeł. Zasada jin-jang to jednocześnie zimno i ciepło. z półkuli lewej i prawej.plus. powietrze i ziemia. w strukturze kryształków mrozu oraz w układzie rozsypanych kamieni na plaży. Powinniśmy zatem obserwować mądrość naszego ciała. Dwa bieguny jin i jang to bieguny kosmicznej energii. Klasyczny ideogram Tao Najwyższy Rzemieślnik stworzył Wszechświat jako wielką cytrę. jest to ciągłe ścieranie i walka tych dwóch pierwiastków. Ciało nasze to typowy układ jin-jang. Jin-jang są jak nierozdzielne strony tej samej monety. kształtach drzew i chmur. którymi usiłowano tłumaczyć istotę rzeczywistości. współzależne i nawzajem się współtworzące. Jin i jang są nierozdzielne. gdy przez nic widzimy coś. Niestety. które są nierozłączne. Zasada jin-jang to również konieczność istniejąca pomiędzy coś (jin) a nic (jang). Powinien jednocześnie zaakceptować dobro i zło. utraty równowagi zarówno w społecznym. pomiędzy niedziałaniem a działaniem. Świat należy odbierać na dwa sposoby . męskość. a w każdym jang jest cząstka jin. ogień i woda. Nasze myślenie stało się zbiorem racjonalnych symboli i praw. kobiecość. a wówczas nasz odbiór i ocena rzeczywistości są prawidłowe i jesteśmy otwarci na doznania. ponieważ nie mogą one istnieć bez siebie. Obrazem i przykładem tego. jak niebo i ziemia. (Honorariusz z Autun . 25 Tao to "rytmiczny ruch". stanowczość. Zniknięcie jednego z nich równe byłoby unicestwieniu całego systemu.irracjonalny i racjonalny. co ekosystemy Natury. to zło i dobro. abyśmy umieli je odczytać. Harmonijny akord wydają duch i ciało. Całą odpowiedzialność i obowiązki złożyliśmy na barki uczonych i le- Rys. które jest jednocześnie pustką. aby swoją działalnością nie doprowadzić do destrukcji. Ludzki organizm posiada ten sam rodzaj wewnętrznej inteligencji (rozum ciała). Jang nie może istnieć bez jin. wrażliwość. niebo i piekło. skupianie i rozprzestrzenianie. kobiecy i męski. jang . Konwencjonalnie oznacza się jin znakiem minus. Wieger) Zasada jin-jang jest źródłem procesów i zjawisk we Wszechświecie i na Ziemi. Rzecz w tym. smutek i radość. słabość i siła. że niektóre wady są konieczne w szczerym ludzkim charakterze. W każdym jin jest cząstka jang.

które pobudza jin. że to my jesteśmy kluczem do zrozumienia Wszechświata i to my mamy wpływ na otaczającą nas rzeczywistość. wraz z zapoczątkowaniem doświadczeń i odkryć z zakresu fizyki kwantowej. rozwoju i śmierci. Porządek istnienia Duchowość w ludzkim istnieniu to również przejaw równowagi jin-jang. Na początku naszego stulecia. co ich odkrycia. Jednakże ci mistrzowie fizyki zdają sobie sprawę. 27 Rys. Niemożliwym jest rozwijanie i podnoszenie jakości jang (Duch) bez rozwoju i jakości jin (Ciało). Ziemia. stadiów. że duchowe oświecenie jest ogromnie ważne ze względu na potrzebę odrzucenia tradycyjnego sposobu rozumowania. Prawda naukowa nie ma nic wspólnego z rzeczywistością. Zasady jinjang i Pięciu Przemian opisują wzajemne oddziaływanie człowieka i Tao. Współzależność powstawania jest widoczna. zarówno w sprawach dotyczących naszego zdrowia. Dzięki ciału energia może w nas zaistnieć. Jest to fundament poglądu na wszechświat. ani też letni owad nie pojmie lodu.26 karzy. która dąży do równowagi sama z sobą. Jak więc naukowiec może zrozumieć Tao? Jest on ograniczony przez swoją własną uczoność. podobnie czas i przestrzeń. Sposób. Chcąc podnieść duchowość naszego istnienia. Racjonalne widzenie świata i rzeczywistości jest zbyt głęboko zakorzenione w świadomości. Kosmos odzwierciedla się w każdym elemencie. że przeforsowanie filozofii duchowego oświecenia napotka na ogromny opór i sprzeciw w świecie nauki. Masa i energia to dwa bieguny tego samego aspektu. czyli teoria kwantowa. jak i poznawania tajemnic stworzenia. Ogień. Ciała i Ducha. faz. przekształceń lub sił. czynników. Ciało (jin) jest manifestacją energii (jang).dostarcza tej samej wiedzy na temat procesów życiowych. ruchu. Ziemia zawiera Metal.3). . Studzienna żaba nie może sobie wyobrazić oceanu. Owi fizycy przekonują. musimy dbać o rozwój i jakość obydwu aspektów jednocześnie. 2. w jaki natura jest urządzona. w którym żaden ze składników czy żywiołów nie może istnieć bez wszystkich pozostałych. że klasyczna filozofia Wschodu. W filozofii taoistycznej dla głębszego zobrazowania natury otaczającej nas rzeczywistości posłużono się cyklami i procesami zachodzącymi w przyrodzie. Uczeni ci doszli do wniosku. Ogień tworzy popiół dając początek Ziemi. Fizyczny wszechświat jest całością składającą się z lewej i prawej części. Uważają. a każdy jego punkt można uważać za centrum Wszechświata. aby ludzie byli otwarci na duchowość stworzenia. który jest organiczny i powiązany. a energia porusza ciało i daje życie. wielu fizyków uświadomiło sobie problemy niezwykłej wagi dla całej ludzkości. Według nich podstawowymi prawami rządzącymi światem fizycznym są zależności. Poprzez wielopokoleniowe nieużywanie prawej półkuli doszło do uśpienia naszej intuicji i podświadomości.zasada jin-jang . W teorii Pięciu Przemian podstawowe elementy (żywioły) symbolizują Drzewo. Już w dziewiątym wieku przed naszą erą Chuang-tsy ujął ten problem bardzo dosadnie. czyli Tao . które sprowadzono do zasady Pięciu Przemian (żywiołów) (patrz rys. to właśnie równowaga materii i energii. Metal i Woda. kiedy Drzewo spalając się daje Ogień. prawa symetrii i biegunowość. że filozofia Wschodu i filozofia fizyki współczesnej to jedno to filozofia duchowego oświecenia. staje się przeszkodą do jej całkowitego poznania i przeanalizowania. Nie można pominąć nawet jednego elementu bez zburzenia całego systemu. Czyli jin wspiera swą trwałością jang. jak również konieczność postrzegania rzeczywistości jako jednej całości. Pięć Przemian (Pięć Żywiołów) to system współzależności procesów. Uczeni twierdzą.

W otoczeniu określa pory roku. w tzw. by nadmiernie się rozprzestrzenił. elementy strukturalne. a nie jego prawami. Ziemia hamuje Wodę i powstrzymuje jej gwałtowność. Zasady jin-jang i Pięciu Przemian są właściwościami porządku Tao. 3.28 Metal daje początek Wodzie. Zasady Pięciu Przemian i jin-jang są podstawą profilaktyki. w człowieku charakteryzuje narządy puste. Na nich opiera . smaki i kolory. Zasada Pięciu Przemian {patrz tabela 3) charakteryzuje otoczenie i człowieka żyjącego w danym środowisku. Rys. 6). 5). zmysłu. Metal ścina Drzewo chroniąc nas przed jego nadmierną ekspansywnością. Ten układ tworzy obieg odżywczy żywiołów {patrz rys. Zasada Pięciu Żywiołów Żywioły mogą być uszeregowane w porządku wzajemnego podboju. która karmi Drzewo. obiegu kontrolnym {patrz rys. pełne. klimaty. diagnozowania i leczenia w medycynie chińskiej. Woda gasi Ogień i nie pozwala. ziołolecznictwo i akupunktura (akupresura). Stosowanie tylko zasady jin-jang daje niekompletną charakterystykę ludzkiego organizmu. emocje i cykle rozwojowe. Drzewo chroni siły żywotne Ziemi i sprzyja jej optymalnej jakości. 29 się dietetyka (żywienie). Ogień topi Metal czyniąc go elastycznym.

Jego dobre zdrowie jest stanem równowagi pomiędzy wszystkimi przejawami wszechobecnej energii. bez zablokowań i łączyć nie tylko wszystkie narządy. Jeśli w pewnym miejscu energia nie może swobodnie krążyć albo jest jej niewystarczająca ilość. Również kolory. która go ożywia. Bierze on udział we wszystkich podstawowych wydarzeniach Wszechświata. radość i smutek. równowaga jest zachwiana i znika harmonia. Traktuje człowieka jako całość fizyczną. Jest zależny od wpły- . 4. Wszystkie emocje pojawiające się w naszym życiu. tj. Bardzo często medycyna chińska jest znana tylko dzięki akupunkturze. Energia. ISTOTA MEDYCYNY CHIŃSKIEJ Medycyna chińska łączy Człowieka z Wszechświatem w jedną całość. poza metodami terapeutycznymi. miłość i nienawiść.łączy go w całość i wtapia we Wszechświat. a przecież jest ona przede wszystkim medycyną jedności. Jest to obszar. to jest ciało. smaki i zapachy muszą łączyć się według symboliki wywodzącej się z równowagi natury. jak tylko zaburzeniem przepływu energii.medycyna chińska charakteryzuje się prostotą i zamiast odrywać człowieka od środowiska (Kosmosu) i dzielić na niezliczoną ilość organów . Górna część ideogramu. Jeśli brakuje jednego elementu. są częścią cyklu. ale także nasze poziomy bytowe. Podczas gdy medycyna zachodnia odżegnuje się od całościowego traktowania człowieka i dąży do coraz większej specjalizacji . emocjonalną i spirytualną. Rys. Jest to podstawowa reguła pustki taoistycznej. którym w całości zajmuje się medycyna chińska.jako Drzewo zakorzenione w Ziemi. natychmiast zagnieżdża się choroba. skierowana ku Niebu. W filozofii taoistycznej człowiek jest przedstawiony ideograficznie (patrz rysA) w sposób ogromnie uproszczony . Medycyna ta pozwala nam odczuć. Nic nie może blokować energii (życia). że jesteśmy związani z naturą w sposób ponadspołeczny. dysharmonia daje cierpienia poprzez jej nadmiar lub brak. Ideogram człowieka wg filozofii Tao Dolny element otwarty do Ziemi symbolizuje całość fizjologii ludzkiej od głowy do stóp. umysł i duszę. Jest to podstawowa zasada tej medycyny jedności. ponadludzki i pokazuje. którego gałęzie skierowane są ku Niebu. Ruch i przepływ energii w organizmie daje równowagę. Energia powinna krążyć w organizmie swobodnie. która ożywia Wszechświat. a więc zarówno wzburzenie. od najmniej skomplikowanej komórki do wysoko wyspecjalizowanej struktury. spirytualnej i psychicznej. materialnej. Wszystko zależy od harmonii i swobodnego przepływu energii. uczy nas świata. Ciało jest niczym innym jak tylko odbiciem związków łączących nas z wszechświatem. Droga przepływu musi być wolna. jest tą samą. zioła i akupunkturę. Choroba jest niczym innym. co nas otacza. przedstawia obszar duchowy człowieka.30 31 Medycyna chińska. Człowiek jest mikrokosmosem i pochodzi z Kosmosu (kosmos to greckie słowo oznaczające porządek). który kieruje naszym bytem. Do walki z nadmiarem lub brakiem energii medycyna chińska posiada trzy narzędzia: żywienie. jak i spokój. Zachwiania porządku rzeczy powodują utratę równowagi w nas samych. że możemy istnieć i żyć tylko w harmonii z tym.

jest głównym źródłem mądrości. jest pomostem pomiędzy człowiekiem a wszechświatem. płuca i nerki. śledziona. W połowie między Niebem i Ziemią znajduje się krzyż. Zachowanie porządku. jest podtrzymywany mocą Ziemi i przemieniany mocą Nieba. Ta część naszego istnienia nie da się wytłumaczyć pospolitą terminologią. kiedy czujemy pragnienie i jak wykuwanie broni. (tekst chiński). przetwarzają i magazynują energię i esencję potrzebną do życia. jelito cienkie. Narządy jin (pełne) to wątroba.32 wów i energii. jelito grube i pęcherz moczowy. W tej sferze w sytuacjach ekstremalnych. serce. wymagających diagnozy i leczenia. często nawet specjaliści bardzo otwarci duchowo mogą mieć trudności. Narządy pełne przyswajają. a nie jego przywracanie. Tabela 1. Leczenie drążącej nas choroby jest jak kopanie studni. które są dla ludzi i ich zabiegów poznawczych zbyt subtelne. 33 ZASADA JIN-JANG I PIĘCIU PRZEMIAN W ORGANIZMIE CZŁOWIEKA Zasada jin-jang dzieli organy wewnętrzne na narządy jin i jang. Człowiek czerpie siłę z góry i z dołu. żołądek. Trzustka w medycynie chińskiej jest rozpatrywana łącznie ze śledzioną. Medycyna chińska uznaje zapobieganie najlepszym lekarstwem na chorobę. który go otacza. symbolami lub przy pomocy logiki naukowej . Wzorce uniwersalne jin-jang. gdy wojna już się rozpoczęła. Narządy jang (puste) to woreczek żółciowy. JIN ciemny zimny wilgotny zamknięty wklęsły łagodny skupiony opadający bierny spokojny powolny żeński nocny ciężki wewnętrzny JANG jasny gorący suchy otwarty wypukły stromy ekspansywny wznoszący aktywny gwałtowny szybki męski dzienny lekki zewnętrzny . który oddziela poziom fizyczny od duchowego oraz zabezpiecza wymianę pomiędzy Duchem i Ciałem. Odpowiadają za trawienie i wydalanie oraz przekazują energię narządom jin.

płynów wewnętrznych i odżywczych. Pięć Przemian to pięć grup narządów. Woda to nerki i pęcherz moczowy. jednak do swej pracy potrzebuje również energii ijang). Drzewo to wątroba i pęcherzyk żółciowy. moczu. pęcherz moczowy . tzn. 6. Tak więc woreczek żółciowy potrzebuje żółci. oddychania. potu. hormonów. Obieg kontrolny Jin-jang definiuje przeciwieństwa. Największą siłę oddziaływania wśród narządów mają te.soków trawiennych i śluzu.śluzu i płynów odżywczych. który stoi u wrót naszej fizycznej egzystencji. żołądek . kolagenu. metabolizmu. śluzu. To właśnie żołądek przekazuje śledzionie uzyskaną z pożywienia energię i wstępnie przetworzoną esencję. śluzu. a Pięć Przemian opisuje pracę narządów i ich zależności. Ogień to serce i jelito cienkie. 5 i 6). która produkuje wszystkie płyny wewnętrzne. Natomiast narządy jang są suchością i dla właściwego spełniania swej funkcji potrzebują wilgoci. bicia serca. JANG Procesy krążenia. wzmacniania lub hamowania i kontroli czynności. limfy.soków trawiennych i śluzu. ropy. wydalania Każdy narząd pełny uosabia wilgoć (jin). Każdemu żywiołowi odpowiada jeden narząd pełny (jin) i jeden pusty (jang). Wzorce fizjologiczne jin-jang. łez. Rys. flegmy. Obieg odżywczy Korzeniem jin organizmu jest śledziona. substancji odżywczych. którą utrzymuje poprzez odpowiednią ilość krwi. perystaltyki. jelito grube . Są to żołądek. Metal to płuca i jelito grube. Narządy oddziaływają na siebie na zasadzie pobudzania. Jednakże obydwa te korzenie . krew i płyny odżywcze.moczu. Korzeniem jang organizmu jest prawa nerka. która gromadzi i przechowuje ciepło pourodzeniowe oraz ciepło z pożywienia przekazując je wszystkim pozostałym narządom. 5. esencję.34 Tabela 2. Ziemia to śledziona (trzustka) i żołądek. tłuszczu 35 są uzależnione od siły i sprawności żołądka. jelito cienkie . Rys. JIN Wytwarzanie krwi. Oddziaływania i powiązania można prześledzić na obiegu odżywczym i kontrolnym (patrz rys. które należą do elementu Ziemi. śledziona i trzustka. Między narządami występują takie same zależności jak między poszczególnymi żywiołami.

depresja stękania zimno północ zima noc słony zgniły wieprzowina ryby. zjełczały kura. krew Ziemia śledziona żołądek wargi. poznawcze. w próżni pod ciśnieniem. pęcherz moczowy ucho. koźlę żyto. włosy na głowie.Tabela 3. proso (jagły) kandyzowanie duszenie pod przykryciem w małej ilości wody bez mieszania żółty. infantylny śmiech śmiechu gorąco południe lato południe gor/. ścięgna. indyk owies. złoty bursztyn Metal płuca jelito grube nos. ryż w ostrych przyprawach. kaczka. soja solenie. smażenie z obracaniem czerwony koral gotowanie . współczucie śpiewu wilgoć środek późne lato popołudnie słodki przyjemny. węch skóra. przestrzeń smutek. wzrok paznokcie. żal płaczu suchość zachód lesien wieczór ostry gryzący. mowa tętnice. przenikliwy konina. srebrny kryształ górski . gęś. złość. mózg. zęby. mądrość radość.ki spalenizna baranina. TKANKA WYDALINY ŻYCIE ROZWÓJ DZIAŁANIE EMOCJE SKŁONNOŚĆ DO WPŁYW BIOKLIMATU STRONA ŚWIATA PORA ROKU PORA DNIA SMAK ZAPACH MIĘSO ZIARNO KONSERWACJA ŻYWNOŚCI Drzewo wątroba woreczek żółciowy oczy. nienawiść wyzwisk. mięśnie krótkie Izy Oeień serce. dzik. koncentrujące troska. gryka wędzenie SPOSÓB GOTOWANIA KOLOR KAMIEŃ pieczenie (ruszt). osierdzie jelito cienkie potrójny ogrzewacz język. słuch szpik. zamrażanie pot narodziny narodziny uspokajające gniew.mieszając w dużej ilości wody czarny czarny onyks biały. Woda nerki. wewnętrzna siła woli lęk. smak tkanka podskórna mięśnie długie ślina praca dojrzałość harmonizujące. słodki wołowina. ostry. królik kukurydza. gołąb fasola. krzyku wiatr wschód wiosna rano kwaśny kwaśny. kiszenie krótkie zaparzanie bez przykrycia zielony turkus nauka wzrost inspirujące. pszenica fermentacja. cielęcina. jeleń. Odpowiedniki Pięciu Żywiołów Odpowiedniki NARZĄD PEŁNY (jin) NARZĄD PUSTY ZMYSŁ ORGANY INNE. narządy płciowe mocz umieranie smierc odwaga. zmartwienie. włosy na ciele śluz odpoczynek starość otwartość.

7 . bardzo pomocny jest poniższy rysunek i reguły. Nie jest to wiedza skomplikowana. Jednakże jeśli zabraknie oleju. które go ogrzewa. w którym krąży olej (krew i płyny wewnętrzne). co wiąże się zawsze z konkretnymi objawami i dolegliwościami. czyli utratę równowagi organizmu. Jeżeli zabraknie czi. Zasady te pozwalają zrozumieć mechanizm powstawania nadmiarów i niedoborów w narządach. Do tego. potrzebna jest energia. by grzejnik spełniał swe funkcje. Cztery korzenie każdego narządu Ciało nasze (jiń) jest grzejnikiem. grzejnik nie działa nawet wówczas.37 NARZĄDY WEWNĘTRZNE WEDŁUG REGUŁ MEDYCYNY CHIŃSKIEJ W zapoznawaniu się z funkcjami i właściwościami narządów na podstawie zasady Pięciu Przemian i jin-jang. gdy bę- . w jaki sposób należy usunąć przyczynę wywołującą zachwianie i utratę równowagi. pozostaje jeszcze ciepło. Rys. Pozwalają na zrozumienie.ang (czi) poruszająca olej i ciepło. Przedstawię ją na bardzo prostym przykładzie.

Tu energia pobierana jest z pożywienia. Tutaj energia z pożywienia łączy się z energią z powietrza. czyli niesprawny środkowy ogrzewacz. Krążenie/seks Krążenie/seks reguluje przepływ krwi tętniczej i żylnej oraz wewnętrzne i zewnętrzne wydzielanie gruczołów płciowych. głęboki. Górny ogrzewacz to część od splotu słonecznego do szyi i ramion. Do środkowego ogrzewacza należą narządy odpowiedzialne za trawienie pożywienia i przekazywanie esencji i energii. Są to żołądek. Gdy żołądek i śledziona źle funkcjonują i nie pobierają energii z pożywienia. a jest czi i ciepło . Źle funkcjonujący środkowy ogrzewacz daje niedobory energii w górnym . Odpowiada za ciśnienie krwi i jasność umysłu. Znajdują się tutaj dwie pierwotne energie. gdyż jego aktywność i sprawność decyduje. nie pamiętamy lub nie wiemy. Gdy chcemy wzmocnić organizm musimy jednocześnie zrobić to samo zjin i jang. Przyczyną 90% wszystkich naszych schorzeń są zimne żołądek i śledziona. Wątroba i trzustka aktywizują i wspierają pracę tych dwóch narządów. W chwili urodzin potrójny ogrzewacz zaczyna funkcjonować. środkowy ogrzewacz nie spełnia swej funkcji. Oprócz pięciu grup narządów wewnętrznych. Górny ogrzewacz to płuca i serce. takie jak nieodpowiednie pożywienie (smaki). Z niczego nie da się czerpać energii. Krążenie/seks jest bardzo często osłabiane przez niewydolną i zimną śledzionę. natomiast odbudowa substancji i płynowym wymaga dłuższego okresu. Silna wątroba to właściwe krążenie energii. Właściwa postawa i odpowiednia ilość ruchu również przyczyniają się do napełniania nas energią. Czynniki destrukcyjne. Śledziona przekazuje esencję i czi (energię) do płuc. Niedobóry/n występuje zawsze z powodu niedoboru jang. O tym tak bardzo istotnym czynniku decydującym o naszym zdrowiu. gdy jest ciepły. aby pożywienie miało odpowiednią swą naturę w zależności od potrzeb każdego organizmu oraz aby zawierało energię. Potrójny ogrzewacz Ciało ludzkie dzieli się na trzy części i każda pełni określoną i ważną funkcję. Potrzebujemy niewiele czasu by wzmocnić jang narządów (ciepło i czi). Gdy nasz oddech jest właściwy. Tylko wtedy przekazuje energię śledzionie i podtrzymuje życie. istnieją dwie funkcje organizmu należące do elementu Ognia. a następnie przekaże płucom. trzustka i wątroba. które łączą się z energią środkowego i górnego ogrzewacza. Określane jest mianem ministra radości. Tutaj najważTriejSźym narządem jest żołądek. We właściwej pracy środkowego ogrzewacza ogromnie ważne jest to. Gdy nie ma oleju. Dolny ogrzewacz to część ciała od pępka w dół. która przetworzy ją w esencję i płyny wewnętrzne. które należą do poszczególnych żywiołów.38 dzie czi i ciepło. płynów i właściwa jakość umysłu. gdy oddychamy czystym powietrzem. natomiast emocje jang wypalają od razu płyny wewnętrzne. kolory i klimaty niszczą w pierwszej kolejności jang. Tu energia pobierana jest z powietrza. Dla prawidłowego rozwoju potrzebne jest właściwe działanie wszystkich trzech części. Żołądek tylko wtedy właściwie pracuję. 39 Środkowy ogrzewacz to część od pępka do splotu słonecznego. czyli czi i ciepło. Jest ściśle związane z funkcją i energią wątroby. Jest to krążenie/seks oraz potrójny ogrzewacz. dostarczamy ciału odpowiednią ilość i jakość energii. czy właściwa ilość i jakość energii zostanie przekazana śledzionie. Uosabia energię Nieba (jang). Podobnie jest z naszym ciałem.grzejnik się przepali. Przy osłabionym organizmie nie możemy rozgrzewać ciała (jang) bez odbudowywania substancji i płynów (jin). Sprawność górnego ogrzewacza to dobrze funkcjonujące serce i układ krążenia. śledziona.

Aktywność wątroby jest porównywana do aktywności wiosny. Gdy tego nie robimy. Dbając o prawidłowe działanie wszystkich trzech ogrzewaczy możemy zapewnić prawidłową ochronę energii życiowej oraz zapewnić sobie zdrowie. Ogień i Woda . nerwy obwodowe i zewnętrzne narządy płciowe. co ujawnia się chorobami płuc i serca. tzn. Pełni funkcję~podtrzymywania naszej energii życiowej. Powyższy opis funkcji potrójnego ogrzewacza przedstawia w bardzo prosty sposób istotę i wagę ciepła i energii w naszym organizmie. Płuca przekazują esencję i energię do dolnego ogrzewacza. w którym przetwarza się energia w materię i materia w energię. Po zasileniu narządów jin energia rozchodzi się po całym ciele. Odpowiada za produkcję żółci i kontrolę łez. W dolnym ogrzewaczu decydującą rolę odgrywają nerki. a część przekazują do nerek jako superesencję. że przekazuje sercu odpowiednią ilość i jakość krwi. lecz podobnie jak pozostałe trzy elementy . 10). Rodzący się człowiek zostaje obdarzony dwoma energiami: energią rodziców i makrokosmosu. Praca serca zależy od jakości i siły wątroby. banki energii. Wątroba według obiegu odżywczego stwarza element Ognia. 8). głównie nerka prawa zwana nerką Ognia. oczy. nasza energia życiowa szybko wyczerpuje się. umieszczonego wzdłuż kręgosłupa. a dla woreczka żółciowego między dwudziestą trzecią a pierwszą {patrz rys. tzw. co oznacza.40 ogrzewaczu. wiązadła. Tworzą one naszą osobistą energię życia. Siłę i jakość wątroby wzmacnia i stwarza właściwie pielęgnowana Ziemia (śledziona) oraz odpowiednia ilość Wody (nerki). Istotą systemu taoistycznego jest odpowiednie zachowanie i przechowywanie energii oraz ciągłe wzmacnianie jej poprzez wytwarzanie własnej. jest paleniskiem podgrzewającym kocioł. odżywianie i odpowiedni tryb życia. . Wątroba i pęcherzyk żółciowy Maksimum energetyczne dla wątroby (element Drzewa) przypada między pierwszą a trzecią w nocy. czyli Matki Ziemi. Wątroba kontroluje ścięgna. Możemy to uczynić jedynie poprzez właściwe oddychanie.Metal. Wątroba {Drzewo) jest bezcennym ogniwem w obiegu energii według zasady Pięciu Przemian. mięśnie. 8. a one transformują ją na energię odpowiednią dla każdego rodzaju narządu jin (pełnego). dzięki czemu nasz metabolizm jest prawidłowy. — Energia z kanału centralnego w pierwszej kolejności zasila narządy jang (puste).zależy od Centrum. Metal (płuca). paznokcie. czyli energii silnie rozprzestrzeniającej się. jest poskramiana i kontrolowana przez element biegunowo przeciwny. Przejawia ona ciepło naszej energii życiowej jang. skąd jako jedność wędrują do kanału centralnego {patrz rys. a więc każdy stan wątroby bezpośrednio wpływa na ich stan. dającej ruch i życie. Meridian wątroby oplata wewnętrzne narządy płciowe. a naszym zadaniem jest chronienie tej energii. 41 Wszystkie trzy energie spotykają się w punkcie umieszczonym nieco poniżej nerek. Narządy jin część energii zachowują dla siebie na wypadek choroby. Wątroba Rys. Jednakże sama nie decyduje o swej jakości. Przepływy energii z kanału centralnego Dolny ogrzewacz to nerki i narządy płciowe.

osłabienie wzro-_J ku i brak ostrości widzenia. trudności w zasypianiu i bezsenność. zawroty głowy. stabilność i twardość. przykurczę wiązadeł i mięśni. słabe krwawienia miesięczne \ lub ich brak. L zwłaszcza nocą. Niedostatek krwi w wątrobie to niedobór elementu jin. czyli brak krwi i płynów. produkowana jest krew. nie pozwala jej na zbytnią ociężałość. że zmiany w sposobie naszego odżywiania mogą przynieść konkretne korzyści. zapalenie gruczołu krokowego. żółte upławy u kobiet. a w głównej mierze śledziona. Każda sytuacja destrukcyjna dotyka w pierwszej kolejności żołądka. ale pierwszymi objawami są zawsze wzdęcia i niestrawność. który narząd . Brak krwi w wątrobie to pierwszy krok do stanu ognia wątroby.stan bardzo ciężki i niebezpieczny. Jest to zawsze spowodowane osłabieniem funkcji śledziony. Przy zimnej wątrobie należy wyeliminować pokarm o naturze jin i przejść na pożywienie w całości przygotowywane w domu. nadczynność tarczycy. Objawy niedostatku krwi w wątrobie to bolesne i wrażliwe na J światło oczy. który bardzo trudno doprowadzić do harmonii. to stan. Brak równowagi wątroby z niedoborem jin. które charakteryzują się dobrze znanym wszystkim objawami. Gdy nie jest w równowadze. czego doświadcza. sny są męczące. wypadanie włosów. problemy ze stale rozsuwającym się kręgosłupem. w porę zlikwidowany. produkującą duże ilości śluzu. paznokciami. Funkcje wątroby są zależne zawsze od ilości i jakości krwi. łuszczyca. j Często dolegliwości związane z brakiem równowagi wątroby nie są kojarzone z tym narządem. W tym przypadku należy bezwzględnie odstawić pokarm o naturze jin. Korzeniem cho- 43 roby jest zimna śledziona i nerki. W przypadku braku jin wątroby problem ten dotyka również serca i płuc oraz nie omija nerek. pobudliwość emocjonalna. to nieodpowiedniej)ożywienie. ale również w sferze emocjonalnej. podniecenie. bóle i zawroty głowy. Zmia- . paznokcie białe i łatwo łamiące się. a śledziona to świadomość^Podświadomość rejestruje wszystko. a równowaga wróci do normy. na bazie których.42 również kontroluje Ziemię i nadaje właściwy kierunek energii w ineridianach śledziony i żołądka. emocje i przemarznięcie. że przyczyną zapalenia wielostawowego jest chora wątroba. Konsekwencją permanentnie zimnej wątroby jest jej marskość. skurcze mięśni. jednakże istnieją zawsze wiodące objawy wskazujące na to. Sytuacje. Nie sądzimy również. które mogą spowodować wyżej wymienione rozregulowanie. narządami płciowymi. drżenie rąk i nóg. bez analizy i oceniania i bez świadomości tego procesu. w przypadku malarii ma dodatkowo wpływ wilgoć klimatu. to przepuklina i obrzęki jąder. Jednakże ten niedobór. Dobrze pracująca wątroba to właściwa jakość umysłu i świadomości.V krwawienie z nosa. Typowe objawy to nietrzymanie wiązadeł i ścięgien. Swą ekspansywnością i energią wzbogaca jakość Ziemi. Ten wpływ wątroby na śledzionę przejawia się nie tylko na płaszczyźnie fizyczności czyli fizjologii. Za produkcję krwi odpowiada śledziona wytwarzając płyny. Każda dolegliwość wątrobowa to brak równowagi jin-jang lub zastój energii połączony z zastojem krwi. serce to umysł. paznokcie łamiące się ij kruszące. gdyż nie jest to infekcja. nerwowość. zapominając o przyczynie albo o sytuatjir^tora~go wywołała. śledziony i nerek. złość. Wątroba to podświadomość. krwiomocz. jednakże w połączeniu z silnie wychłodzoną śledzioną. Stan zimnej wątroby to ogólny brak jang (ciepła) i czi w całym organizmie . Lecząc się usuwamy ból. Wszystkie trzy posiłki powinny być gotowane i ciepłe z dodatkiem odpowiednich ziół i przypraw. Zimna wątroba charakteryzuje się niedoborem elementu jang. Gdy w organizmie istnieje niedobór jin. Objawy ognia wątroby to suche oczy. Jakiekolwiek nieprawidłowości w pracy wątroby zawsze wywołują niezrównoważenie umysłowe. Właściwie pracująca wątroba to dobra jakość snu. Istnieje wiele dolegliwości wątrobowych. Kuracja antybiotykowa nie pomoże. agresję. Zapalenie wątroby (żółtaczka) powstaje zawsze przy zimnej wątrobie. wówczas sytuacja ta dotyczy wszystkich narządów. nie wywoła ognia. wspólnie z nerkami i szpikiem. zapalenie wielostawowe. pocenie się nocą. czyli ogień wątroby. Rzadko zdajemy sobie sprawę. np. problemy z oczami. zaczerwienienie twarzy i oczu. jest najbardziej dotknięty chorobą.

Serce wprawia krew w ruch. natomiast każdy nadmiar smaku kwaśnego powoduje. ale ten stan sygnalizuje. wygląd zewnętrzny. kanale cudownym opasującym ciało. a jego funkcja opiera się na energii czi i krwi. Z tego względu ma on ogromny wpływ na wszelkie przykurczę mięśni. Bardzo popularna choroba .44 ny w organizmie zwykle zaszły za daleko i zniszczenie narządów jest zbyt duże. który poruszy energię i krew. wymioty. Przedłużający się stan zastoju w wątrobie może wywołać w efekcie stan zimnej wątroby. gdy woreczek jest rozluźniony i funkcjonuje prawidłowo. nóg. to . W sercu łą„czy się z krwią Duch . a dolegliwości zostaną wyciszone i od nas tylko będzie zależało. Serce to miłość. wówczas występują zaburzenia w pracy serca. a z drugiej na energicznej odbudowie jin. zastój krwi i czi w wątrobie. że w organizmie nie ma równowagi i należy zadbać o śledzionę. Stan niedoboru jin i ogień w narządach można łatwo zauważyć we własnym organizmie analizując swoje odczucia w godzinach tuż przed i w czasie maksimum energetycznego danego narządu. Przy zastoju czi i krwi wątroby nie należy absolutnie spożywać potraw o smaku kwaśnym. czyli krwi.nasza inteligencja. Dobrze jest. nasz umysł musi być czysty (stan czystego serca). stóp. ramiona. Gromadzi wytworzoną w wątrobie żółć 45 potrzebną do emulgowania tłuszczu znajdującego się w pożywieniu. czy powrócą. stresu jak również może powstać w wyniku przejedzenia lub przemarznięcia. Przy niedoborze krwi i ogniu wątroby należy z jednej strony skupić się na wyciszaniu ognia. A więc. przez kark. Wszystkie stany wątroby są jednocześnie stanami woreczka żółciowego. Stan taki pojawia się w organizmie pod wpływem wstrząsu psychicznego. 10).kamica woreczka żółciowego . nie możemy go gasić wodą w dosłownym znaczeniu tego słowa. Kanał energetyczny woreczka żółciowego biegnie od zewnętrznycrTkącików oczu okalając głowę. Gdy płuca nie dostarczą odpowiedniej ilości czi do krwi. Wprowadzając właściwe odżywianie można chorobę zatrzymać. ale by tak się działo. bóle i skurcze żołądka. Niedobór krwi w wątrobie objawia się sztywnością ciała i umysłu i prowadzi zawsze do zablokowania woreczka żółciowego. zastój żółci w woreczku. nie odbywa się prawidłowo. osłabienie. Służy temu pożywienie ciepłe o naturze neutralno-rozgrzewającej. czyli cerę. mimo że mamy w ciele gorąco. mdłości. klatkę piersiową. współczucie. Pogłębi to bowiem problemy ze śledzioną. Serce kontroluje tętnice. że wątroba i woreczek są skurczone i trawienie. co może przyczynić się do jego niedrożności. wzdęcia. ani stosować pożywienie ochładzające. to znaczy. odpowiedzialność. bioder. Zdolność człowieka do wyrażania się słowami należy do elementu Ognia. Każdy nadmiar jang daje objawy w godzinach maksimum energetycznego. frustracji. Wywołuje to konkretne dolegliwości. Serce i jelito cienkie Maksimum energetyczne dla serca przypada między jedenastą a trzynastą. a dla jelita cienkiego między trzynastą a piętnastą (patrz rys. jakość oddychania i krążenie energii w tzw. Woreczek żółciowy jest partnerem wątroby i dostarcza jej energii z kanału centralnego.to najpierw zimna wątroba. na ból głowy. że w wątrobie jest niedobór jin. Tak na przykład. język i jamę ustną. \ Oprócz niedoboru jin i niedoboru jang wątrobę dotyka również zastój energii czi i krwi. Nie musi być to już ogień. gdyż tylko pogłębi to istniejący stan. uczucie rozpierania w klatce piersiowej. Kanał ten kontroluje energię krążącą pomiędzy górną i dolną częścią ciała. a efektem są kamienie i ogień wątroby. czyli na wzmacnianiu śledziony i lewej nerki. a niedobór w godzinach minimum energetycznego. zewnętrzną stronę bioder do stóp. czyli z niedoborem jin i ogniem wątroby. gdy późnym wieczorem lub w nocy często mamy ~achoTę~rfa coś kwaśnego lub słodkiego. ból głowy. Głównym miejscem decydującym o elastyczności mięśni i właściwym krążeniu energii jest punkt na stopie. kąciki wewnętrznejDczu^ krew i pot. głównie tłuszczów. Zastój czi wątroby przejawia się brakiem kontroli przez wątrobę przepływu energii w meridianie żołądka i śledziony. dreszcze i brak apetytu. głównie karku. Potrzebny jest wtedy smak ostry i rozgrzewający.

Zaś Woda pilnuje. ciemny mocz. mogą się pojawić pieniste biegunki niestrawionymi częściami pokarmu. Energię i substancję przekazywane przez żołądek transformuje w esencję i czi. Wszelkie choroby umysłowe wynikają z problemów z sercem. Objawy osłabienia serca (niedobór jang) to częstoskurcz. Aby serce właściwie funkcjonowało. a dla żołądka .między siódmą a dziewiątą (patrz rys. wątroba powinna zawierać odpowiednią ilość czi i krwi. a najważniejsza z nich to dbałość o właściwe pożywienie.ochronę przed zimnem (nerki) . co w efekcie przyniesie równowagę w elemencie Ziemi i naszej świadomości. aby ten przez swoje skłonności do żalu i rozpamiętywania nie zagłębił się w niepotrzebnej drobiazgowości. Śledziona to centralny narząd w cyklu Pięciu Przemian. żołądek) . Mogą to być pierwsze symptomy przedzawałowe. Jest niczym Matka Ziemia. owrzodzenia jamy ustnej.właściwe oddychanie (płuca) . Część tej . niedobór krwi i Ogień wątroby. uprzednio ją transformując. zaburzenia mowy. Odżywia i równoważy wszystkie pozostałe narządy. gdy serce jest w ogniu. Główną przyczyną chorób serca jest słaba i zimna śledziona.^ 10). często występują hemoroidy i krwawienia z odbytu oraz krwiomocz. ogólna słabość. ból w okolicy serca. Również niesprawna wątroba niszczy serce. Również brak równowagi nerek. Jelito cienkie jest partnerem serca i z racji swej funkcji przekazuje mu energię z kanału centralnego. Stąd. biegunki o cuchnącym zapachu lub z krwią. jak i niedobór jin.właściwe pożywienie (śledziona. czyli zarówno ich wychłodzenie. Serce czyni Metal elastycznym i bardziej przystosowanym. według zasady Pięciu Przemian. słaby oddech. natomiast gdy w organizmie jest stan ognia. jak zimno. kołatanie serca. Objawy niedoboru krwi (ogień serca) to silne nocne poty. Nie jest to stan zapalny i nie leczy się go antybiotykami. krwiomocz. odrodzenie i wzmacnianie. Wszystkie niedyspozycje wątrobowe. Jelito przekazuje gorąco do pęcherza moczowego i jelita grubego. blada lub sina twarz. aby żywioł Ognia nie zniszczył swą ekspresją delikatności esencji i jin. brak czi i jang. śledziona) . Przy braku jang śledziona czerpie energię z elementu Ognia osłabiając tym serce i krążenie. pocenie się w dzień. a szczególnie krążenie. Zrównoważona świadomość to zawsze cichy i spokojny umysł. zastój energii i krwi.46 nasz umysł. Śledziona (trzustka) i żołądek Maksimum energetyczne dla śledziony jest między dziewiątą a jedenastą. które następnie trafiają do płuc. Serce kontroluje Metal. energią i właściwym krążeniem krwi wspiera i wzbogaca Ziemię. depresja i lęk. Osoby po przebytym zawale mają powiększoną śledzionę. Ogień jest stwarzany przez Drzewo.odpoczynek i sen (wątroba i śledziona) Również każdą chorobę umysłową można skutecznie leczyć stosując powyższe wskazówki. nadmiar śluzu lub niedobór jin upośledzają pracę serca. duszności. Ogień swym ciepłem. zaparcie. przy ogniu serca i wątroby. oddziały wuja na pracę serca w podobny sposób. Nie należy w przypadku biegunek podawać pożywienia jin. 47 Ponieważ serce jest narządem całkowicie uzależnionym od] pozostałych narządów. ucisk w piersi. czerwona twarz. słaby sen. Praca jelita cienkiego jest ściśle zależna od stanu równowagi organizmu. możemy wpływać na właściwą kondycję serca jedynie poprzez świadome dbanie o : . Podgrzewa również nerki udzielając im ciepła. Choroby płuc. wokół której skupia się całe życie. jest ściśle powiązane z pracą serca. wrażliwość na zimno.właściwe emocje (wątroba. Gdy w ciele dominuje jin. W obiegu odżywczym. podniecenie. Ochrania serce przejmując na siebie nadmiar gorąca. aby ciało nie stało się suche. Objawy zastoju czi i zatrzymania krwi to sine usta i silny ból w klatce piersiowej.

ale wszystkich pozostałych narządów. Organizm jest wówczas źle odżywiany. zatokach. wzdęcia. Śluz w pierwszej kolejności osadza się w płucach. zatory. nadaje kształt i jakość ciału. Potrzebują jednak jeszcze jednego. Żołądek i śledziona potrzebują do pracy ciepła i odpowiedniej jakości pokarmu. ociężałość. Narządy te tracą ciepło wówczas. Jin to płyny lekkie . spontaniczne poty w dzień. Objawy złej pracy śledziony. a cały metabolizm komórkowy przebiega niewłaściwie. duży wysiłek fizyczny przy jednoczesnym braku odpoczynku i snu wywołuje upośledzenie pracy żołądka i śledziony. za pracę kończyn i za zmysł smaku. To od zmian w śledzionie.jest to ciepło. \ -—Jednym"z czynników osłabiających pracę śledziony jest długotrwały wysiłek umysłowy.. naczyniach. Zrównoważona świadomość to spontaniczność. decyduję o lepkości i gęstości krwi. wpływa na napięcie tkanek mięśniowych i łącznych oraz na jakość tkanki podskórnej. od jej nieprawidłowego funkcjonowania. by znajdowała się w żyłach. esencję i płyny. zmniejsza sprawność fizyczną i ruchową. Śledziona jako narząd elementu centralnego z jednej strony wspiera wątrobę i serce. rozpoczynają się nasze zdrowotne problemy. Wśród starszego pokolenia ten typ osobowości nazywano śledziennikiem. Śledziona i żołądek do właściwej pracy potrzebują więc odprężenia umysłowego i emocjonalnego oraz rozsądku w dysponowaniu siłami fizycznymi. powieki.łzy. ale również wrażliwość. zniekształCaTńlęsnle i ciało. Śledziona kontroluje krew i dba o to.stawowe. a sama w razie konieczności czerpie energię z serca (Ogień). ślina. Śledziona odpowiada za większość naszych schorzeń. to biegunki. jelitowe oraz płyn. intuicja i otwarcie na rozwój i zmiany. a więc od trawienia i przyswajania. jakość błon śluzowych oraz giętkość stawów. Płyny ye podtrzymują życie i odświeżają ciało. obrzęki. który jest bazą do tworzenia krwi. opuchliznę. Spośród wszystkich emocji najbardziej destrukcyjne dla śledziony jest tzw. odpowiada za usta. zwyrodnieniowych. analizowanie. Śledziona jako centralny narząd wprowadza zrównoważenie naszych emocji i umysłu. smarują tkanki i narządy. Lekceważenie tej fizjologicznej konieczności doprowadza do samozniszczenia. są charakterystycznym uzupełnieniem naszej osobowości i życia. nudności. Ciało odbudowuje substancję i regeneruje się jedynie podczas relaksu. Osłabiona. pot. która z czasem zamienia się w śluz. duszności. gdy ta sytuacja trwa zbyt długo. najważniejszego czynnika. białe upławy u kobiet. odpoczynku i snu. zimno ciała. mózgowe. jest przyczyną miażdżycy i chorób krążenia. czujność i odpowiedzi alność. Rezultatem pracy śledziony w organizmie są płyny zwane jin-ye. Ye to płyny ciężkie . gdy jesteśmy przemarznięci. tętnicach i naczyniach krwionośnych. przewodach. Najczęściej problem ten dotyka młodzieży uczącej się i studiującej. wypadanie narządów. a głównie przez odżywianie się niewłaściwym ochładzającym pokarmem. układ krążenia i cały organizm. dostarczając czi. to nasza właściwa świadomość. wytwarza w zamian tak zwaną patologiczną wilgoć. Potrawy jin o naturze zimnej i wilgotnej spożywane przez wiele lat i pokoleń doprowadzają do zmian genetycznych. rdzeniowo-kręgowe. mocz. żołądkowe. od złej pracy żołądka. klasyfikowanie. a z drugiej strony wspiera płuca i nerki nawilżając je. stwarzając jej odpowiednią ilość i jakość. narządach i w przestrzeni okołokomórkowej^lworzy 49 zastoje.48 esencji przesyła do nerek.w jamie brzusznej. Niszcząco na śledzionę wpływa nieodpowiedni styl i tryb życia. który rzutuje na podatność organizmu na dwa pierwsze . do upośledzenia pracy nie tylko śledziony i żołądka. utrzymuje mięśnie i narządy na swoim miejscu. Równowaga w elemencie Ziemi to umiejętność koncentracji. Również nadmiar każdego rodzaju emocji czyni spustoszenie w pracy żołądka i śledziony. brakjang (zimno). . mięśnie długie. Nadmiar zbyt aktywnej pracy. Przy silnej śledzionie emocje przepływają przez nasz umysł nie pozostawiając spustoszenia.. wywołuje otyłość. zamartwianie się. odżywiając krew i regulując jej lepkość. Równowaga jin-jang jest wówczas zachwiana. jak również umiejscawia się w całym ciele . serce. otwartość. W obiegu odżywczym śledziona bezpośrednio wzmacnia płuca (Metal). zimna śledziona nie produkuje esencji i płynów wewnętrznych. a w kolejności niszczy wątrobę.

dusznością. W płucach czi z powietrza łączy się z czi i esencją z pożywienia. wei-czi. cukrzycy i wielu innych. owoce.• nymi wpływami. są odżywiane i wzmacniane przez element Ziemi (śledziona). a także przed niepożądanymi sytuacjami. a same wzmacniają i odżywiają Wodę (nerki). piwo. niszczymy żołądek. jest jednocześnie zakwaszający (mleko. nadmiernie ochładzające pożywienie. Stan ten może zaistnieć rąwnież pod wpływem silnych emocji. czyli tzw. ogólna niestrawność. ale hamuje przyswajanie i wchłanianie z pokarmu soli mineralnych i witamin. Jeżeli oba te narządy funkcjonują prawidłowo. który w pierwszej kolejności gromadzi się w płucach utrudniając oddychanie i powodując kaszel. Brak równowagi pomiędzy żołądkiem a śledzioną . zakwaszenie organizmu. Przy osłabieniu śledziony i braku soków i płynów (jin) dochodzi do utraty równowagi.50 obrzęki i otyłość. Upośledzenie pracy śledziony. soki. surówki. Płuca i jelito grube Maksimum energetyczne dla płuc występuje od trzeciej do piątej rano. gdyż krew płynie tam.j właściwe. Wszystkie te czynniki wpływają niszcząco na śledzionę. 10). a ciało reaguje wysypkami. a żołądek ma fałszywy nadmiar jang (ogień) . a więc i naszą odporność na przeziębienia i infekcje. słodycze. W układzie kontrolnym oddziałują na Drzewo poskramiając jego ekspansywność i nadmierną energię. Poprzez nie-. alergie. Warstwa ta chroni nas przed wszelkimi negatyw. to równocześnie utrata równowagi kwasowo-zasadowej. Nie powinien dominować żaden ze smaków. silne skurcze i bóle żołądka. ociężałość. Pożywienie. W ten sposób płuca reagują na brak jang. sercowo-naczyniowych.choroba wrzodowa. anginy__i_ zawały. ból głowy. Należy pamiętać. Ogień w żołądku to uczucie pieczenia. że osłabiona śledziona produkuje zamiast płynu śluz. Płuca kontrolują skórę. ciągłe przeziębianie się. według Pięciu Przemian. Również wszelkie alergie. Natomiast dzięki elementowi Ognia Metal łagodnieje i nie jest tak sztywny. stresu i zdenerwowania. zgaga. Objawy zimnego żołądka to nudności. powinno być zrównoważone wszystkimi smakami z koniecznym uwzględnieniemj>rzypraw. ból mięśni. podobnie jak przy innych narządach. a dopiero w następnej kolejności występuje osłabienie płuc i pojawiające się dolegliwości . jego bazę powinny stanowić produkty z elementu Ziemi uzupełnione produktami pozostałych elementów. chrypka i ból głowy. Dzięki śledzionie. tzw. Uruchamiają krew. utrudnione oddychanie i pocenie się. Śledziona nawilża żołądek sokami. które będzie ochraniało i wzmacniało śledzionę i żołądek. czyli ciepła i czi płuc. Wszystkie problemy związane z górnymi drogami oddechowymTtoliajpierw ogólne osłabienie ciała (brak jang) i zimna śledziona. jej płynom. .głów. grypy. nie mają jang i czi. który osłabia pracę śledziony. która decyduje o właściwej jakości pracy płuc. a dla jelita grubego . a wprowadzając stabilizację i zrównoważenie. istnieje pomiędzy nimi równowaga jin-jang. ~" Partnerem śledziony jest żołądek. to główna przyczyna chorób nowotworowych. katarem. a na pewno nie smak kwaśny ani słony.osłabiona śledziona i stan ognia żołądka. przemarzanie i emocje. Każdy pokarm. Są odpowiedzialne za stan naszej warstwy ochronnej.Q_sjnaku gorzkim iostrym. kaszel. gdzie podąża czi. zawsze cierpi serce i układ krążenia./ nie u dzieci¥j^ojbrak jang. napinają ją i rozluźniają. Przyczyną wszelkich dolegliwości płuc są. Przy tym pożywienie nie może być nigdy zimne. wzdęcia. Gdy płuca są słabe. astmą i kaszlem. katar. które są plagą naszego życia . esencji i czi. zamykają i otwierają pory. uczucie zimna. płuca mogą stwarzać właściwą jakość naszej warstwy ochronnej wei-czi. niesmak i złe samopoczucie. pożywienie. Od siły płuc zależy właściwa jej jakość. dreszcze. Takie środowisko nie tylko osłabia organizm. a żołądek obdarza śledzionę suchością (energią). sery). Płuca przekazują czi i esencję do nerek oraz poprzez krew 51 rozprowadzają ją po całym ciele. Może wówczas wystąpić kołatanie serca. Płuca w układzie obiegu odżywczego.grypa. śledzionę i płuca.od piątej do siódmej (patrz rys. które daje brak równowagi jinjang.

52 Objawy niedoboru jang w płucach to kaszel z jasną wydzieliną, katar, duszności, astma, ból głowy, grypa, pragnienie, wysypka, uczucie zimna, słaby oddech, bladość, pocenie się w dzień, zapalenia płuc i zawały. Płuca mogą również być dotknięte chorobą gorąca. Występuje wówczas, gdy zniszczenie i osłabienie śledziony oraz całego organizmu jest procesem długotrwałym, a płuca nie są nawilżane płynami i esencją śledziony (brak jin). Brak jin w płucach z objawem ognia (gorąco z wilgocią) jest ! często pierwszym objawem gruźlicy lub nowotworu płuc. Y Chcąc usunąć dolegliwości płucne, takie jak katar, duszI ności, kaszel, musimy w pierwszej kolejności zadbać o właściwe pożywienie, które będzie odpowiednią bazą dla pracy ; śledziony i żołądka. Przy istniejących dolegliwościach płuc\ nych z nadmiarem wilgoci bardzo pomocne są inhalacje z ty. mianku lub rozmarynu,. Przy zimnych i zawilgoconych płucach należy pamiętać o herbatach zawierających zioła o sma; ku gorzkim (osuszające), słodkim (odbudowujące) oraz ostrym (rozgrzewające). Jelito grube jest partnerem płuc, dostarcza przetworzonej energii z kanału centralnego, oddziela to, co potrzebne od tego co zbyteczne. Jest zawsze zależne od pracy płuc, śledziony i żołądka, od ich jang i płynów. Osoby mające problemy z jelitem grubym to najczęściej osoby nie umiejące zapomnieć starych urazów i pretensji, są długo rozżalone i smutne. Jelito grube ceni sobie właściwe przeżuwanie pokarmu i ruch. Może przejmować gorąco z elementu Ognia. Wówczas prawdopodobnie pojawią się hemoroidy i krew. Zaparcia występują zawsze, gdy śledziona pracuje niewłaściwie (zimno) i nie nawilża jelita. Są to objawy, które występują zarówno w organizmie wychłodzonym, jak i przy istniejącym ogniu. Chcąc, by jelito grube pracowało właściwie, należy zadbać o śledzionę i żołądek. Zjadanie jabłka na noc jako tabletki przeczyszczającej może w konsekwencji przynieść komplikacje, gdyż jabłko nie usuwa przyczyny zaparć, lecz ją pogłębia. Nerki i pęcherz moczowy

53

Maksimum energetyczne dla nerek przypada między siedemnastą a dziewiętnastą, natomiast dla pęcherza moczowego między piętnastą a siedemnastą (patrz rys. 10). Nerki są magazynem naszej energii życiowej. Przechowują tzw. iskrę Wszechświata oraz energię otrzymaną od rodziców. Tej energii nie można odtworzyć, natomiast należy ją chronić i uzupełniać, czerpiąc energię z powietrza i pożywienia. Gdy jakość naszego życia jest niewłaściwa (nieodpowiednie pożywienie i tryb życia), wyczerpujemy zasoby tej energii oraz jej ciepło. Każda z nerek reprezentuje odmienną funkcję. Prawa to jang (Ogień) jest siedliskiem naszego organicznego ciepła. Jest to ciepło naszej pierwotnej energii wraz z ciepłem uzyskanym z pożywienia i oddychania. Nerka ta swym ciepłem ogrzewa i pobudza pracę wszystkich narządów oraz cały metabolizm komórkowy, dostarcza ciepło głównie do śledziony i żołądka, bowiem te właśnie narządy odpowiadają za najważniejszy proces alchemicznej transformacji w organizmie, przetwarzają energię i materię dając właściwą czi i esencję życia. Nerka prawa jest korzeniem jang wszystkich narządów. Nerka lewa to jin (Woda). Jej działanie jest ochładzające i odświeżające. Gromadzi esencję z właściwego odżywiania i oddychania oraz esencję pourodzeniowe. Nerka ta odbudowuje wraz ze śledzioną i szpikiem krew oraz płyny wewnętrzne. Bezpośrednio wpływa na wydzieliny pochwowe i męskie nasienie. Natura jin lewej nerki zależy bezpośrednio od działania śledziony, ponieważ śledziona jest korzeniem jin wszystkich narządów. Nerki odbudowują i odżywiają wszystko to, co jest najgłębiej, a więc kości, szpik i mózg. Nerki kontrolują włosy na głowie, męskie nasienie i zęby, jednakże siła ich osadzenia w dziąsłach zależy od śledziony, żołądka i serca.

54 Brak jang prawej nerki to ciało wychłodzone i osłabione. Metabolizm komórkowy jest spowolniony, krążenie niewłaściwe, mogą wystąpić duszności i ataki astmy. Brak jin lewej nerki to organizm przegrzany, występują objawy gorąca (ognia), np. palące stopy i dłonie. Słabe nerki to siwienie, wypadanie włosów, słabe kości i stawy, bezpłodność, przedwczesne starzenie się, zwiędła i wysuszona skóra, przedwczesna menopauza, słaby wzrok i problemy ze słuchem. Nerki pobudzają wydalanie kału i moczu, odpowiadają za właściwą pracę narządów płciowych i gruczołów wydzielania wewnętrznego. Nerki wyczerpujemy długimi chorobami, antybiotykami, lekami hormonalnymi, nadmiarem seksu u mężczyzn, przemęczeniem i ciężką fizyczną pracą, stresem i przemarznięciem. Nieodpowiednie pożywienie, jako czynnik najistotniejszy, zawsze wpływa na zwiększoną wrażliwość organizmu na wyżej wymienione wpływy. Niewłaściwe pożywienie to nadmiar pożywienia ochładzającego (kwaśnego, surowego i zimnego), które nie jest w stanie uzupełnić naszych potrzeb jang. Nerki są siedliskiem naszej energii życiowej, a więc są naszym napędem witalności, sił twórczych i chęci poznawczych. Dzięki nim przejawia się w nas nasza wola i chęć życia. Sprawne nerki pobudzają nas do działania, radowania się życiem, ciągłego tworzenia i poznawania. Nerki z niedoborem jang wpędzają umysł w depresję, odizolowują nas od otoczenia, stajemy się zastygli, zgnuśniali, cyniczni, bez woli i chęci do życia. Czyny samobójcze pojawiają się zawsze, gdy w nerkach jest brak jang. Często przyzwyczajenia żywieniowe nieświadomie wpędzają nas w problemy emocjonalno-zdrowotne. Przykładem może być nadmierne spożywanie wieprzowiny, wędlin, śledzi, soli, które mają naturę silnie jin i należą do elementu Wody. Takie pożywienie daje w konsekwencji niedobór jang w nerkach, zniszczenie nerek, a z tym wiążą się stany depresyjne i blokada energetyczna, którą najprościej można rozładować

55 alkoholem. Ta sytuacja jest jedną z głównych przyczyn naszego narodowego alkoholizmu. Chcąc wzmocnić nerki skorzystajmy ze świeżych, odpowiednio przyrządzonych ryb słodkowodnych, które pozytywnie wpłyną na ich pracę. W celu wyeliminowania problemów zdrowotnych i emocjonalnych musimy uwzględniać naturę spożywanych produktów i tym samym unikać nadmiaru pożywienia jin. Pęcherz moczowy jest partnerem nerek. Dostarcza im energii z kanału centralnego. Dolegliwości nerek idą w parze z dolegliwościami pęcherza moczowego. Pęcherz moczowy jest w ścisłym energetycznym związku z jelitem cienkim i zawsze każdy nadmiar jin lub jang pęcherza moczowego jest nadmiarem jelita i odwrotnie. Często pęcherz moczowy przejmuje nadmiar gorąca z jelita cienkiego, gdy ono, ochraniając serce, przejmuje jego ogień. Wówczas pojawia się krwiomocz, ale nie jest to objaw stanu zapalnego.

Rys. 9. Wzajemne oddziaływanie narządów w organizmie

56 Maksimum i minimum energii narządów w meridianach W organizmie, oprócz wewnętrznego związku i zależności między narządami (obieg kontrolny i odżywczy), istnieje również połączenie energetyczne pomiędzy meridianami poszczególnych organów. Meridiany są to kanały, którymi płynie energia tzw. ożywiająca i są one umieszczone na powierzchni oraz wewnątrz ciała. Istnieje 12 meridianów odpowiadających dwunastu narządom. Stosując akupunkturę lub akupresurę wykorzystujemy kanały do przemieszczania energii pomiędzy poszczególnymi narządami oraz do likwidowania zastojów i blokad energetycznych. Nie stosujemy akupunktury, gdy w organizmie występuje niedobór energii.

57 nej, osłabionej śledzionie i żołądku. Brak snu w nocy może świadczyć o gorącu w wątrobie lub sercu. Atak kaszlu i duszności nad ranem lub ból serca świadczy o słabości płuc i serca. Zjadanie w nocy słodyczy świadczy o niedoborze jin w wątrobie. Poranne zmęczenie i senność sygnalizuje słabość śledziony. Senność południowa to słabość wątroby. Są to przykłady braku równowagi jinjang w narządach.

Rys. 10 . Zegar biologiczny człowieka Energia w meridianach krąży nieustannie, uzyskując w ciągu doby swoje maksimum i minimum. Narządy przejawiają wówczas swoje nadmiary i niedobory, dając konkretne objawy i dolegliwości. Całkowity brak łaknienia i apetytu rano świadczy o zim-

co dla nas dobre. Do prawidłowego funkcjonowania organizmu wszystkie wymienione smaki są nam potrzebne. Wyjątkiem są przyprawy smaku ostrego oraz cebula. Właściwa jakość zmysłu wzroku zależy od dobrej pracy wątroby. Wyróżnić można pięć podstawowych smaków: kwaśny. głównie w elemencie Ziemi (żołądek. wzdęciami.ochładzającą i odświeżającą.od śledziony i trzustki. abyśmy mogli oceniać i wybierać to. Jakość zmysłów zależy od stanu naszego zdrowia. nadmiarem w żołądku. charakter ściągający i wywołujący skurcze. choro- . Kolejność smaków Smak kwaśny . Smaki gorzki. Nadmiar smaku kwaśnego niszczy jang wątroby. Smak ten wywołuje zamieranie ruchu energii i osłabia krążenie. czosnek i por. nadciśnienie. Gdy w pożywieniu brakuje smaku kwaśnego.jednakże produkty w tych smakach zimne i surowe są zawsze jin. Najmocniej związane z procesem tworzenia pożywienia i samego odżywiania się są zmysły smaku.58 59 Smaki kwaśny i słony są zawsze jin. dostarczając nam fałszywych informacji. bo tylko wówczas ten zmysł funkcjonuje właściwie. Objawia się to zastojami pokarmowymi. wymiotami. Mogą one reagować na bodźce zewnętrzne prawidłowo lub w sposób niewłaściwy. aby prawidłowo dobierać korzystne dla nas pożywienie.od płuc. a na pewno świadczy o nieprawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Węch informuje nas o tym.element Drzewa Ma naturę jin . węchu i wzroku. gdy każdy smak występuje w obecności pozostałych czterech. Oczy pozwalają nam rozpoznać i ocenić otoczenie. zmysłu węchu . a odrzucać to. Natomiast zmysł smaku mamy po to. Rys. Reguluje jej funkcję unoszenia energii. a przekazywane nam informacje nie są przekłamane. ostry i słony. co korzystne lub szkodliwe. które są wyłącznie rozgrzewające i poruszające. Spada intensywność odżywiania komórkowego oraz usuwania toksyn. Czynniki WPŁYWAJĄCE NA RÓWNOWAGĘ JIN-JANG W ORGANIZMIE Smaki Natura wyposażyła nas w zmysły. Prawidłowe wykorzystanie zmysłu smaku jest możliwe. słodki. 11. miłe lub nieprzyjemne. czyli działa w równowadze. co złe. bólami głowy. Produkty należące do elementu Drzewa muszą być szczególnie starannie równoważone pozostałymi smakami. słodki i ostry są jąng. Może to być dla nas niebezpieczne. Powoduje stagnację. śledziony i żołądka. Każdy ma do spełnienia określone zadanie. występują zaburzenia w krążeniu energii. zmysłu smaku . gdy odżywiamy się pokarmem zrównoważonym pięcioma smakami. Jednakże ilość smaku kwaśnego w potrawach musi być bardzo wyważona i nie powinien on dominować. Mamy wtedy do czynienia z dominującym ruchem energii w górę. nudnościami. śledziona). ale skutki są pozytywne. zastoje. gorzki. Jest potrzebny do właściwej pracy wątroby i jej metabolizmu.

białe pieczywo)przez dłuższy czas jest niewskazane. Dieta pszeniczna trwająca dwanaście dni wspomagana piwem pszenicznym lub herbatą z zielonej pietruszki skutecznie leczy wszystkie nadmiary (ogień wątroby i ogień serca). w godzinach od 1 do 3 w nocy. która dokonuje się w momencie jej szczytu energetycznego. obrzękach. paraliżach. Osłabiłoby to również śledzionę i żołądek. jogurty. słodkie (element Ziemi) i rozgrzewające. chorobach krążenia. Jogurty owocowe. guzach. twarogi. Właściwości ściągające i ""spowalniające tego smaku powodują jednocześnie wychłodzenie całego organizmu. Smak 61 kwaśny jest niewskazany przy alergiach. Znane są przypadki. Jej nadmiar niszczy wątrobę. wyłącznie w czasie snu. co powoduje skurcze mięśniowe. kurkumą i czosnkiem. serów. cebulą. reumatyzmie. Przy nadmiarze smaku kwaśnego. nadciśnieniu. Nie przeceniajmy roli witaminy C w leczeniu i profilaktyce. jałowcem i tymiankiem. Krew nie dociera we właściwej ilości do wątroby. surowych owoców. W takich sytuacjach pomaga smak słodki i ostry rozgrzewający. z wszystkimi tego konsekwencjami. Dopuszczalny jest jedynie jako smak równoważący potrawy. śledzionę i nerki jak każdy inny smak kwaśny. które w godzinach od 19 do 23 mają swoje minimum energetyczne. truskawek. występują problemy z oczami oraz problemy emocjonalne. że u dzieci już po zjedzeniu porcji kwaśnych owoców. Smak kwaśny to nie tylko cytryna i kwaśne owoce. otyłości. owoce surowe. łuszczycy. p . kiszona kapusta i ogórki. cukrzycy. Łaknienie na smak kwaśny oznacza zawsze osłabienie wątroby (brak/Vmg i jin). Smak kwaśny jest również potrzebny przy stanach zapalnych wątroby (żółtaczka). nadmiar słodyczy.Stres w połączeniu z długotrwałą dietą powodującą osłabienie żołądka. kiszone ogórki . Smak kwaśny nie powinien być stosowany w żywieniu nie' mowląti dzieci. makaronów z kwaśnymi sosami. przy osłabieniu wątroby. ponieważ utrudnia ono naturalną regenerację i odnowę wątroby. Potrzebna jest w niewielkich ilościach do regulowania pracy wątroby. Jest ona traktowana przez nasz organizm jako smak kwaśny. kiszona kapusta z marchewką. wiatr wątroby). surówek. wystąpiły silne skurcze mięśniowe. jogurtów. Pożywienia o smaku kwaśnym nie powinno się jadać wieczorem. a szczególnie cytrusowe. Zaspokajanie apetytu na kwaśne powoduje jeszcze większe osłabienie wątroby i śledziony. kwaśnych zup. krwawieniem dziąseł i paradentozą.są dobre dla osób z wykształconą i dojrzałą wątrobą. migrenach oraz chorobach nowotworowych. zniszczy to bowiem nie tylko wątrobę.60 by przemianyjnaterii i choroby kobiece. konserwowe.. cftofobie zakrzepowej. zastojach pokarmowych. mięsa) może spowodować w organizmie ogień wątroby i serca z dolegliwościami jamy ustnej. twarogi. Dotyczy to również pory letniej. artretyzmie. kurczaki. gdy korzystamy z kąpieli w morzu lub jeziorze. witaminy C może pogorszyć sytuację. W tym przypadku należy przejść na potrawy ciepłe. Wszystkie wymienione produkty należy zawsze łączyć ze smakiem ostrym i gorzkim. jogurty. ale również kurczaki. wypadaniu narządów. niekiedy bardzo silne i bolesne (tzw. . soki. szczególnie. śledziony i niedobór jin (pożywienie mrożone. zielona pietruszka do rosołu. ale również śledzionę i nerki. ale tylko przez krótki czas. jogurt z kaszą gryczaną. Pomocna jest wówczas większa ilość smaku kwaśnego. np. Na kolację powinno się jadać wyłącznie potrawy słodkie (ale nie z cukrem) i rozgrzewające. Ściągające i skurczowe właściwości smaku kwaśnego nie pozwalają na prawidłowy rozwój młodego organizmu. Dłuższe stosowanie np. Po ustąpieniu dolegliwości należy przejść na dietę zrównoważoną. kamicy żółciowej i nerkowej. mięśniakach. Z tych powodów nie zaleca się na kolację pieczywa pszennego. białe pieczywo i zielona pietruszka. ale stosowanie go jako dominującego (cytryny. zagrożeniu zawałowym. W przypadku wymienionych chorób smaku kwaśnego powinno się używać tylko do równoważenia potraw. kurczak z imbirem. dnie. Kobiety w ciąży objadające się cytrynami lub innymi kwaśnymi owocami rodzą dzieci alergiczne i chorowite. np.

Mogą to być również potrawy duszone. śledzionę. f 9 . buduje i wzmacnia ciało człowieka w okresie wzrostu. pomaga usuwać gorącą wilgoć z pęcherzyka żółciowego i z tego powodu jest bardzo popularna w Chinach. harmonizuje i odżywia. W tym smaku znajdują się dwa produkty o naturze silnie roz/ grzewajgcej -kasza gryczana i baranina. Wzmacnia. Gdyby nasze pożywienie przez jakiś czas składało się w większości z produktów o smaku słodkim. pietruszki.to podstawowy smak-baza. diuretyczna. mlecznych. wzmacnia śledzionę. bylica) jest konieczny przy całorocznym równoważeniu potraw. płuc (duże ilości kawy). Smak gorzki zimny jest silnie wychładzający. roz*" maryn. Smak ten działa ochładzająco poprzez rozpraszanie. pora. Podobnie działa herbata czarna -jest ochładzająca. żołądka. marchwi. Smak ciepły gorzki to energia. dzieci i młodzieży. Smak gorzki ciepły stosowany w nadmiarze może spowodować uszkodzenie serca. kurkuma. np. Herbaty czarnej powinni unikać 63 zawałowcy. czosnku.element Ognia Smak ciepły gorzki ma naturę jang . Smak ten odżywia.62 Smak gorzki . wokół którego kręci się cała machina kulinarnych zabiegów i starań.rozgrzewającą. Usuwa zimną wilgoć i biały śluz. ziemniaków. ognia serca (piwo). Smak słodki jest niezbędny przy leczeniu niedoboru krwi i jin w organizmie (wszystkie objawy ognia i gorąca). ale można go stosować tylko latem.element Ziemi Ma naturę ocieplającą. aby możliwa była stała regeneracja i odnowa naszej substancji. Jest to również słodycz Ziemi powstająca przy bardzo dokładnym przeżuwaniu zbóż. Wzmacnia koncentrację i jasność myślenia. osusza płuca i rozgrzewa nerki. zawsze zrównoważone . stagnację płynów wewnętrznych oraz zniszczenie elementujja^}\ Smak słodki zimny jest ochładzający i odświeżający. która wzmacnia krążenie. zieleniny lub pomidora. tymianek. selera. płuca. Osusza również gorącą wilgoć w płucach. Należy tu również kawa naturalna gotowana. Stosowany jest prżylećżeniu ognia wątroby (goryczka i bylica). która nigdy nie powinna być utożsamiana z cukrem. Tylko ten smaE pozwala na prawidłowe wykształcenie organizmu człowieka. są zupy przygotowane na kościach szpikowych wołowych. poruszająco i osuszające Smak zimny gorzki ma naturę jin . mięsno-jarzynowe. a smak słodki zimny jest odświeżający. estragon. jaj. kurkumy. która ma naturę silnie ochładza~ jącą. Jest niezbędny w naszym klimacie do poruszania energii i osuszania wilgoci nagromadzonej przez spożywanie potraw ochładzających. tymianku i przypraw ostrych. mocno dojrzałe i słodkie. osuszająca. Słodki . osłabia jej pracę oraz niszczy nerki. Pod pojęciem smaku słodkiego rozumiemy słodycz naturalną. a głównie przy przygotowywaniu posiłków mięsnych i mięsno-warzywnych. miodu . wzmacniającym cały organizm. Zapobiega stagnacji i zastojom. stosuje się ją przy gorących biegunkach oraz jako okłady na oparzenia. Smak słodki to ruch na zewnątrz. Kawa zaparzana jest napojem niezrównoważonym. Jedzmy więc owoce .spowodowałoby to zakłócenie równowagi w elemencie Ziemi. jelito grube. ruch i ciepło. rozgrzewającą.osuszająco-ochładzającą. nerki i pęcherz moczowy. Podstawowym pożywieniem o smaku słodkim. Smak gorzki zimny powinien być stosowany ostrożnie szczególnie w przypadku dzieci. cebuli. niezastąpione przy odbu3owywaniu jang i substancji jin. Pobudza krążenie i uaktywnia pracę serca. Smak gorzki (przyprawy . mięsnych i owocowych. Wzmacnia jin. żołądek. Smak ten działa rozpraszająco. Herbata zielona. ognia jelita grubego (rzewień). cielęcych lub indyczych z dodatkiem marchewki. wychłodzeniem i niedoborem płynów wewnętrznych. Nadmiar tego smaku szkodzi śledzionie. Powinien on być również podstawą żywienia w dorosłym życiu. wywołując u wielu osób nieprzyjemne sensacje. a więc powinien dominować w odżywianiu niemowląt. pobudza system nerwowy bez jednoczesnego rozgrzania organizmu. masła.majeranek. aby stworzyć pożywienie będące Ziemią dla wszystkich narządów. osób z osłabieniem. Smak słodki . Nie można go podawać w dużych ilościach w chorobach gorąca. osoby z chorobą układu krążenia oraz z zagrożeniem zatoru mózgu (paraliż).

nie traćmy kontroli nad ich ilością lub też z pokorą znośmy tego konsekwencje. ryby. fasola. usuwa skurcze mięśniowe (imbir). charakteryzujący sól. sportowcy. Podobnie przyrządzamy ryby i wieprzowinę. Pomaga rozproszyć zimno w elemencie Ziemi (żołądek. krwi i płynów wewnętrznych (jin).element Metalu Smak ostry gorący ma charakter otwierający. słodkie wypieki i czekolady. ponieważ będą niezrównoważone. dającym zastój.64 pięcioma smakami. Nie powinien być stosowany w dużych ilościach przy chorobach gorąca. Smak ostry gorący jest niezbędny przy naszym sposobie odżywiania. skurczone. wzdęcia (pieprzówka. z dodatkiem ryżu. Smak słodki i ocieplający powinien dominować szczególnie w potrawach kolacyjnych po to. płyny wewnętrzne). Pobudza krążenie krwi. ale przede wszystkim szkodzi oczom. słodkimi jarzynami. jest silnie śluzotwórczy. Odżywia nerki. sztywne. herbata imbirowa).fasola z odrobiną kwaśnego (pomidor lub zielona pietruszka) z kurkumą i tymiankiem. nudności. wieprzowina . głównie gorzkiego i ostrego. rozpraszający i poruszający. Ma charakter tonizujący i wzmacniający istniejącą równowagę lub jej brak. gdyż bezwzględnie jest im potrzebny smak ostry i gorzki. nie potrzebują go w takich ilościach jak osoby żyjące w bezruchu. — W naszym pozy wieniu jest powszechnie stosowany smak słodki cukru . zła przemiana materii. Dodatek pozostałych trzech smaków uczyni je strawnymi. tzn.pozwala zachować odpowiedni poziom energii czi i substancji (krew. a więc osłabia system odpornościowy. Pomaga w usuwaniu zimna i wilgoci (czosnek. Daje ruch . Smak słony. otyłość. poprawia ogólną kondycję i odporność organizmu. Nie jest to smak naturalny. Działa podstępnie. ale stosowany w nadmiarze niszczy ją. gromadzenia wilgoci. przemianę materii. Można się z tego wyzwolić stosując odpowiednie przyprą- . Nadmiar smaku słonego (wieprzowina i wędliny) to ciało sztywne i bez przepływu energii i krwi. by wzmocnić żołądek i śledzionę. wzmacnia wątrobę i śledzionę. w którym żyjemy. tj. Smak ostry gorący bez towarzystwa pozostałych smaków szkodzi płucom. Smak ostry . Jeśli już decydujemy się na spożywanie cukru i słodyczy. czosnku. odżywia i likwiduje niedobory. Bez tego smaku występuje zjawisko stagnacji. Klimat. herbata z rumem. ochładza i wyniszcza cały organizm. co napięte. z niedoborem jin. ociężałość. cebula.a ruch to ciepło. Potrawy przygotowane wyłącznie z warzyw z elementu Ziemi i z elementu Metalu mogą wywołać wzdęcia i bóle głowy. serce i jelita. por). to problemy z przemianą materii i otyłością oraz depresje. Rozprasza zastoje "pokarmowe. bogatego w mięso i tłuszcze. krążenie. Smak ostry umożliwia właściwe wykorzystanie i rozprowadzenie w organizmie powstałej energii i substancji. w nadmiarze jest smakiem ochładzającym. Wraz z pozostałymi smakami wzmacnia. soja. mogą wywołać bóle artretyczne i reumatyczne. kawa z imbirem). śledziona) i poruszyć energię w elemencie Drzewa (wątroba). Smak ostry rozluźnia i ożywia to. Sól. zmusza do stosowania pożywienia treściwego. Ma naturę ochładzającą. perystaltykę jelit. sztywność. uzupełnia. Smak słony . Przykładowo .spożywane w nadmiarze i bez pozostałych smaków. Również z pozostałymi smakami przyspiesza przyswajanie i metabolizm. Pomaga w odbudowie substancji. Jest niezbędny przy silnym przemarznięciu (grog.słodycze.element Wody. które od godziny 19 do 23 mają swoje minimum energetyczne. kawałkiem wołowiny. Smak ostry zimny (mięta) pomaga w wyciszaniu gorącej wątroby. a takie w przyrodzie nie występują. Smak ostry gorący jest potrzebny do aktywizacji przepływu __energii czi i krwi. uszkadzają nerki. Wzmacnia trawienie. Z tego względu ludzie aktywni. wątrobie i nerkom. cebuli i imbiru . zatrzymanie wilgoci i płynów. Smak ostry zimny otwiera i porusza. ściśnięte. ponieważ cukier to chemicznie czysta substancja. np. 65 Smak ostry to ruch i rozprzestrzenianie. zatrzymanie ruchu krwi. Daje ruch do wewnątrz i opadający. zakwasza organizm.

. suchość i zimno mogą przyczynić się do utraty równowagi w organizmie i wywołać choroby. upodobań i preferencji. Nie oznacza to objadania się owocami. która jest okresem niezrównoważonym energetycznie (nadmiar jin). W upalne dni ubieramy się lekko i przewiewnie. wilgoć. Obserwując zmieniające się pory roku i mając świadomość. ryby. w jaki sposób warunki zewnętrzne mogą oddziaływać na nasz organizm. Nasze postępowanie powinno być nacechowane rozsądkiem wynikającym z obserwacji przyrody. Stopniowo wprowadzamy pożywienie o naturze odświeżającej. gdyż jest dzieckiem natury. W krajach o gorącym klimacie podstawą wyżywienia jest fasola. Jesień nie jest odpowiednią porą do głodówek. aby przetrwać zimę. Zdrowy człowiek dobrze znosi wszelkie niedogodności klimatu. w okresie późnej jesieni i zimy pojawią się kłopoty ze zdrowiem. soja. by nie wychłodzić ciała. 67 Gdy nie żyjemy w zgodzie z przyrodą. aby skuteczniej chronić zdrowie. Okres wiosny.66 wy i odpowiednie zestawianie produktów. Na dłuższą metę nowości te wykazują zgubny wpływ na nasz organizm. Klimaty Przyczyną wielu chorób są czynniki zewnętrzne utożsamiane z pięcioma porami roku. osłabieniom. lodów. zabieganie i dbanie o to. ponieważ wiemy. ale stosuje się tam duże ilości przypraw i dodatków równoważących. Jest to pojęcie związane z systematyką ujętą w Pięciu Przemianach. zwanymi klimatami. Jesienią należy koniecznie pozbyć się nagromadzonych podczas lata nadmiarem zimnych napojów. Dla zwolenników corocznych oczyszczających głodówek wiosna jest jedynym dopuszczalnym okresem. W żadnym wypadku nie należy wówczas podawać smaku kwaśnego i gorzkiego zimnego. wymaga od nas bardzo wyciszonego i spokojnego zachowania oraz zabezpieczenia przed utratą ciepła. by nie przegrzać organizmu. wieprzowina ) jest do tego odpowiedni. by jesienią i zimą organizm był odpowiednio silny i sprawny. ciało jest podatne na wpływy zewnętrzne i wówczas wiatr. lodów i zimnych napojów. gorąco. również i my powinniśmy zrezygnować z pożywienia ochładzającego i surowego. owoców i zimnych kąpieli wilgoci i chłodu. możemy wprowadzić również w nasze życie cykliczność zachowań. W głównej mierze dotyczy to owoców. Jeśli nasze ciało wymaga ochłodzenia i nawilżenia wewnętrznego. ponieważ najczęściej przenoszone są z zupełnie innych realiów klimatycznych. Lato jest ważną porą roku dla naszego wzmacniania i nie oznacza ochładzania. Gdy jesienią drzewa gubią liście i głęboko gromadzą esencję. a zapewnić sobie pokarm ciepły i wzmacniający. dobrze przyswajane i wzmacniają organizm. Umiemy zapobiegać chorobom. dzięki którym potrawy są łatwo strawne. niedyspozycjom. Zapobiega nadmiernemu poceniu się. jest najbardziej właściwy dla wszelkich zmian i oczyszczania. Należy sceptycznie podchodzić do reklam nowych metod i stylów żywienia i życia. Gdy tego nie zrobimy. to smak słony (fasola. co dzieje się w przyrodzie. Smak słony bez zachowania właściwych proporcji z innymi smakami niszczy nasz organizm. przyrodniczych i żywieniowych. surówek. wieprzowina i ryby. świeże i zielone warzywa i ograniczamy spożywanie mięsa. Potrafi świadomie reagować na potrzeby i znaki dawane przez organizm. Zima. lecz gromadzenie. że powinniśmy dostosowywać się do zmian w przyrodzie wprowadzając sezonowość w naszym odżywianiu. Jest to szczególnie ważne u niemowląt i małych dzieci. Gdy postępujemy z zasadą Pięciu Przemian. surówkami i sokami. Istnienie pór roku uświadamia nam. gdy liście pojawiają się na drzewach. Zimną porą dobieramy ubiór stosownie do temperatury otoczenia. jak energia podporządkowuje sobie całe środowisko. Czynimy to odżywiając się pokarmem dającym nam ciepło i energię oraz chroniąc ciało odpowiednim okryciem. W okresie zimy głodówki są niedopuszczalne. czynimy nasze ciało odpowiednio silnym.

Jako czynnik zewnętrzny dotyka głównie śledziony i płuc. nie jeść lodów i zbyt dużo owoców. Osoby wychłodzone. Gdy pijemy zimne napoje. kwaśne i słone. czujemy się bardziej spragnieni. które są wewnętrznie bardzo niezrównoważone (niedobór jang). aby śledziona wytworzyła płyny wewnętrzne. Pragnienie powinno się gasić napojami ciepłymi. Dlaczego nie można ugasić pragnienia zimnymi napojami? Gorąco zewnętrzne. wywołując jej bóle. powinny korzystać z sauny z wielką ostrożnością. wysuszeni oraz silniej się pocimy. gorącem. Polecana jest osobom zdrowym. opuchlizny i bóle głowy. również powinno wzrosnąć nasze wewnętrzne jin. Herbata czarna i zielona nie jest zalecana. ale także wilgoć mieszkania. Wiatr to nie tylko zjawisko klimatyczne. Wyżej wymienione produkty powinniśmy spożywać z ogromnym umiarem. ponieważ tylko ona ma możliwość nawilżenia organizmu od wewnątrz. klatki piersiowej. W naszym klimacie gorąco lata jest umiarkowane. podrażnienie skóry. Często połączony jest z innymi czynnikami zewnętrznym . W organizmie powinna być zachowana równowaga jin-jang. z tak zwanym gorącem wewnętrznym. nerki i serce. nadmierne pragnienie. przykurczę mięśni i przeziębienia. gdy łączy się z pożywieniem o naturze zimnej i wilgotnej (cukier. przeciąg w mieszkaniu. pobudza krążenie i zwiększa metabolizm. suchością. odżywiające się wyłącznie potrawami jin. gdyż nadmiernie wysusza organizm. Polecane są potrawy rozgrzewające. a w połączeniu z zimnem i wiatrem może wywołać reumatyzm. jak je przeżyć bez osłabień. ale także podmuch powietrza przy jeździe samochodem z otwartym oknem. Jednakże wzrost jin jest w całości zależny od sprawności śledziony. Objawy te związane są zawsze ze słabością wątroby i zaistnieją jedynie wówczas. które dotyka naszego ciała. pocenia się i nadmiernego pragnienia. agresywne. Nadmierne ochładzanie organizmu w upalne dni jest przyczyną większości chorób krajów wysoko rozwiniętych. malarii. Wilgoć Wilgoć jako klimat należy do późnego lata. ale mimo to należy posiadać wiedzę. to ruch powietrza przy włączonym wentylatorze. stosować z umiarem produkty zimne. surowe. gdy w organizmie nie ma równowagi i brak jest czi. by w upalne dni nie pić zimnych napojów. Smak gorzki ochrania serce i wzmacnia śledzionę pozwalając na właściwą produkcję płynów wewnętrznych. W obu przypadkach może zaistnieć sytuacja. W ochronie przed wilgocią należy właściwie się odżywiać. z dodatkiem smaku gorzkiego i ostrego. Długotrwałe działania wilgoci może być przyczyną gruźlicy i innych chorób płuc. Dla ciężko pracujących zalecane są chłodne napoje gorzkie (kawa naturalna i zbożowa). wspaniale poprawia samopoczucie i odpręża. głównie o smaku gorzkim. Może być to gotowana kawa zbożowa lub naturalna. wilgotne. która będzie niekorzystna dla serca i układu krążenia. Te same uwagi dotyczą gorących kąpieli. Pijąc zimne napoje osłabiamy śledzionę i jednocześnie wysuszamy organizm. Spożywanie takich produktów wywołuje zmęczenie. podobnie osoby nadmiernie pobudliwe. ale również saunę. nie oznacza jednak jedynie upalnego lata. . silne pocenie się. Tym pożywieniem osłabiamy śledzionę. Skoro wzrosło jang. szyi i głowy. bo tylko ona produkuje 69 całą potrzebną wewnętrzną wilgoć. zimnem. zmęczenia. jemy lody lub owoce.68 Wiatr Wiatr jako czynnik zewnętrzny dotyka wątroby i związany jest z wiosną (element Drzewa). owoce).wilgocią. Wilgoć to nie tylko charakter klimatu. Wpływ jest szczególnie ostry. gorącymi. Gorąco zewnętrzne to również sauna. zapalenie spojówek. Wiatr jako wpływ zewnętrzny działa na organizm ekspansywnie. Picie zimnych napojów nigdy nie uchroni nas przed utratą wilgoci i pragnieniem. tzn. Gorąco Gorąco dotyka w pierwszej kolejności serca i związane jest z latem (element Ognia). Dawniej dla ochrony przed udarem słonecznym żniwiarzom podawano napary i nalewki z bylicy (piołunu) oraz kwaśne mleko. zbyt ciepły ubiór i przegrzanie. gdyż nie pozwalamy. przeszywająco i drażniąco. gorącą kąpiel. Należy przestrzegać zasady. Wiatr dotyka głównie górnej części ciała. mleko.

Jesienią wzmacniamy płuca stosując element Metalu. Kalendarz aktywności narządów Każda pora roku trwa 72 dni. Ognia i Ziemi. 12. W kalendarzu aktywności naszych narządów późne lato to tak zwane Centrum i pojawia 71 się jako 18-dniowe okresy oddzielające każdą z pór roku. W naszym klimacie suchość dotyka ludzi bardzo rzadko. Jest to objaw typowy dla rejonów pustynnych. by w tym okresie odżywiać się potrawami ciepłymi. Żołądek i śledziona uaktywniają się późnym latem. Latem wzmacniamy serce stosując właśnie element Wody z dodatkiem elementu Drzewa. gdyż nie zrównoważymy nadmiernej zewnętrznej suchości. Okresy te powinny przypadać w czasie ich największej aktywności. mięśnie twardnieją i kurczą się. Należy'wówczas bezwzględnie zrezygnować z owoców. 22 czerwiec to środek lata (serce). . Wiemy. Ważne jest. krążenie krwi. Kalendarz aktywności naszych narządów Aktywność poszczególnych narządów w organizmie w czasie całego roku zmienia się cyklicznie. otępienie i marazm. Przed zimnem chronimy się odpowiednim ubiorem i pożywieniem. Zimno Zimno to klimat należący do zimy i dotyka zawsze nerek. a zatem jin bierze górę i rozprzestrzenia się po całym ciele. by było ono ciepłe i rozgrzewające. płuc jesienią. a 22 grudzień to środek zimy (nerki). że powietrze o temperaturze poniżej 00 C praktycznie nie zawiera wilgoci. tłustymi o smaku słodkim (ale nie cukrem). że zimą nerki wzmacniamy pożywieniem z elementu Ognia i Ziemi. surówek i zimnych napojów. 12). szczególnie w czasie mroźnych zim. Wiosną wzmacniamy wątrobę elementem Drzewa oraz elementem Wody i Ziemi. podobnie jak zmieniają się pory roku (patrz rys. Człowiek popada w depresję. Jednakże suchości często doświadczamy w mieszkaniach w okresie zimowym. które równoważy i wzmacnia pozostałe pory roku. 22 wrzesień to środek jesieni (płuca). serca latem. Rys.70 Suchość Suchość jako klimat należy do jesieni. Jako czynnik atakuje płuca wywołując suchy kaszel. a środek jej przypada na przesilenia słoneczne: 22 marzec to środek wiosny (wątroba). a nerek zimą. Kalendarz pomaga nam określić optymalny czas dla wzmacniania narządów. Aktywność wątroby ujawnia się wiosną. Pomiędzy nimi jest zawsze 18 dni późnego lata (śledziona). ciało zastyga. Staramy się. Zbyt długie działanie zimna wyczerpuje nasze jang. Okresy te charakteryzują się wzmożoną aktywnością śledziony i żołądka. Przy częstym wietrzeniu mieszkania powinniśmy kontrolować i równoważyć wilgotność powietrza. Wówczas łatwo ulegamy chorobom i stresom. Zimno spowalnia metabolizm. głównie prawej. a nie Wody. Należy jednak pamiętać.

ruch. tolerancja. Zależy to jednak od jego woli i determinacji. nietolerancja. Jego siły budzą się wiosną. agresja. należy zawsze analizować i pomagać sobie zależnościami układu kontrolnego {patrz rys. strach i odwaga. Emocje charakterystyczne dla danych żywiołów przepływają przez nasze życie jak dzień i noc. drażliwość. zawziętość. jego właściwa jakość daje przebudzenie. aby móc decydować 0 swoim zdrowiu i jakości swego życia. nadmierna pobłażliwość. umiejętność rozwiązywania problemów. zdecydowanie. Nie jest realne. słońce i deszcz. gdy 73 jesteśmy żywiołem Drzewa i dominują w nas cechy charakterystyczne dla tego elementu. 12). Przy braku jang (zimno) . Przy braku jin w wątrobie {ogień) cechą charakterystyczną naszego zachowania jest wybuchowość. gdy któraś z emocji zdominuje nasz umysł i wpływać będzie destrukcyjnie na konkretny narząd. procesy. czyli o niedoborze jin. a są to radość i smutek. by wszystkie nasze zachowania były zgodne na przykład z wzorcem Drzewa lub' Wody. nerwowość. poleganie tylko na sobie. aby nabierać mocy i wzbogacać się. niemożliwość właściwego osądu. tzw. należy świadomie poprzez samodyscyplinę wprowadzić do swojego zachowania cechy przynależne do żywiołu Metalu. emocje zarówno w przyrodzie. istniejącymi w danym elemencie. Dzięki temu może w ciągu całego swego życia dokonywać przeobrażeń potrzebnych dla swej duchowej ewolucji. Brak tolerancji i gniew równoważymy wówczas altruizmem i współczuciem. nieobliczalność. bystrość. podnieca. mądrość. aktywny. W przypadku rozpatrywania cech charakterystycznych dla ludzkich zachowań. Jest to emocja silnie jang. działanie. które wzajemnie na siebie oddziały wuja. kierowanie. Taka świadoma praca nad sobą to autentyczna kreacja swego istnienia. W układzie wszystkich elementów istnieją dwie pary biegunowo równoważących się żywiołów {patrz rys. tyrania. wrogość. fanatyzm. intuicję i współczucie. Ogień jest ciepły. Element Drzewa (wątroba) to aktywność. Gniew i agresję zamieniamy na cierpliwość i tolerancję. Należy być świadomym swych skłonności oraz charakteru swej osobowości. powodująca ruch energii w górę i wypalająca płyny wewnętrzne. . wypełnia nas. która równoważy wszystkie cyklicznie zmieniające się energie. jak i w organizmie człowieka. Pozytywne cechy elementu Drzewa to pracowitość. przynależnych danemu żywiołowi. żal i otwartość. Element Ognia (serce) uzyskuje wzrost siły i władzy w okresie letnim. Emocje Każdy człowiek rodzi się z pewnym kodem zachowań. Zasada Pięciu Przemian dostarcza nam konkretnej wiedzy o istniejących i przemijających w nas rodzajach emocji. Życie i współistnienie nie byłoby wtedy możliwe. W każdym z nas dominuje jeden żywioł podtrzymywany przez wszystkie pozostałe. Jest to Woda (zima) i Ogień (lato) oraz Drzewo (wiosna) i Metal (jesień).niezdecydowanie. płacz i śmiech. gniew. pragnienie przeobrażeń i zmian. Negatywne cechy tego elementu to agresja. Człowiek działający pod wpływem gniewu jest bardzo niezrównoważony. Charakterystyczne cechy tej osobowości to spryt. przedstawia nam przyczynę ich powstawania i sposób na neutralizację ich 1 wyciszenie. Możemy również łagodzić negatywne emocje pozytywnymi. Źle jest jednak. daje uczucie mocy i siły. na której wykorzystuje się wszystkie elementy życia.72 Ujawnienie się dolegliwości któregoś z narządów w okresie jego aktywności świadczy o braku równowagi jin-jang w tym organie. organizowanie. Ziemia (późne lato) jest osią. agresja i tolerancja. matrycą skłonności emocjonalnych. niezależność. konfliktowość. nieumiejętność dzielenia się z drugą osobą. Na przykład. a w następstwie na cały organizm. żywiołowość. Typową emocją związaną z wątrobą jest gniew. pewność siebie. „ Emocje typowe dla elementu Drzewa równoważymy emocjami Metalu i Ziemi. 6). to droga Tao.

Negatywne cechy tego elementu to nadopiekuńczość. zagubienie. Nadaktywność Ziemi to nachalność. że podświadomość to wątroba. przewrażliwienie. niewzruszenie i dogmatyzm. uprzedzenia. wywołując zmęczenie i przygarbienie.milczenie. Atakuje płuca powodując ruch energii w dół. umysł to serce. obojętnością. schludność. śmiech. . Ziemia daje nam poczucie stabilizacji i równowagi zarówno fizycznej. precyzyjność. posępność i kapryśność. niszczy serce i ciało. daje poczucie bezpieczeństwa. Przy stanie niedoboru jang (zimno) . należy równoważyć cechami elementu Wody i Metalu. Negatywne cechy tego elementu to nadmierny perfekcjonizm. poświęcenie. akceptacja.74 Typową emocją jang związaną z sercem jest radość. stwarza przyjazne środowisko. apatia. rodzi. optymizm. dyscyplina. oschłością. niechlujstwem i drobiazgowością. u których nie ma równowagi w elemencie Ziemi przejawiają cechy konformistyczne. co słuszne. to gromadzenie zapasów. Dla zaistnienia pozytywnych cech Ognia konieczny jest spokój ducha (podświadomość) i jasność umysłu. określa nasz miejsce tu i teraz w życiu. kiedy jest czas skupienia i odrębności. gadatliwość. Osoby. Należy pamiętać. co jest dobre. Jest to zwłaszcza charakterystyczne w sylwetce człowieka smutnego. Charakterystyczną emocją Ziemi jest nadmierne. umiejętność odrzucania. Taki stan umysłu blokuje ruch energii i niszczy śledzionę. z naturalnego stanu umysłu i jest niezależna od warunków zewnętrznych. kiedy jest wszystko dojrzałe i spełnione.a świadomość to śledziona. zależna ściśle od sytuacji zewnętrznych. lękliwość. Aby Metal stał się bardziej giętki i elastyczny powinien być podgrzewany cechami Ognia i neutralizowany cechami Drzewa. jak i pozytywne. współczucie. Element Metalu (płuca) swoją kulminację ma w okresie jesieni. zarówno negatywne. Emocją typową dla Metalu jest smutek. niepokój. opanowanie. są zamknięte na nowe i nie akceptują zmian. zamartwianie. Pozytywne cechy Metalu to skrupulatność. Element Ziemi (śledziona) uzyskuje moc w okresie późnego lata. Dominujące cechy Ognia. obsesyjne myślenie i zamartwianie się. a co nie. staramy się równoważyć cechami elementu Wody i Drzewa. beztroska. wzmacnia pozytywne cechy. łagodzi konflikty. Uzyskamy to jedynie dzięki właściwie zrównoważonej świadomości. Niedobór jin w Metalu {ogień) charakteryzuje się surowością. infantylny śmiech. odpowiedzialność. nadopiekuńczość i wtrącanie się. obojętność. czyli czystość serca. czujność. nienasycenie. zarówno negatywne jak i pozytywne. Jeżeli wypływa z wnętrza. Przy stanie niedoboru jin w sercu (ogień) cechą charakterystyczną jest beztroska..apatią. karmi. wówczas nasz organizm jest bardzo zrównoważony i wyciszony. rozwaga. kapryśność i zamartwianie się. współczucie. Osoba o przewadze cech Metalu ma skłonności do ciągłego analizowania. podniecenie. entuzjazm. Natomiast radość doświadczająca nas zbyt często i zbyt długo. jest naszą matką. Jesień to oddzielenie potrzebnego od tego. Brak jang w tym elemencie (zimno) to niepewność. zatroskanie. chandry. Dominujące cechy Ziemi. roztargnienie. chroni. Pozytywne cechy Ognia to charyzma. 75 Pozytywne cechy Ziemi to opiekuńczość. działają i myślą ściśle według uznanych norm i zasad. komunikatywność. gadatliwość. Właściwa jakość Ziemi zapewnia umiejętność koncentracji i skupienia. towarzyskość. ma skłonności do osądzania innych i krytycyzmu. jak i psychicznej. opanowanie i życzliwość. ale głównie poprzez wprowadzenie równowagi naszej świadomości. a brak jang (zimno) . wtrącanie się. Wtedy nasz umysł nie ma możliwości koncentracji i odprężania się. co niepotrzebne. a co złe. nierozpamiętywania przeszłości i przyszłości. Negatywne cechy tego elementu to sentymentalizm. histeria.

żółty) powoduje automatycznie właściwe wypełnienie odpowiednimi kolorami czakramów górnych (zielony. niebieskiego. indygo i fioletowego. zielonego. wybuchowość. gniew i cierpliwość . Ciało astralne stwarza odpowiednie dla siebie ciało mentalne (podświadomość). Brak jang (zimno) to silna depresja. to nasza siła i wola. tak. myśli samobójcze. sarkazm i podejrzliwość. chciwością i nadmierną brawurą. smutek i altruizm . depresje. pobudzając lub działając równoważące Lekceważenie znaczenia kolorów w naszym życiu przyczynia się do pogorszenia naszego stanu równowagi. żółtego. 77 Odżywiając się właściwie. Należy pamiętać: . brak taktu. niebieski (Woda). To jest nasza świadomość. skromność i nieustraszoność. mówi również wiedza o czakramach ludzkiego ciała. Pragnę przypomnieć. aby każdy narząd mógł prawidłowo funkcjonować. Element Wody to nasza samodzielna.Ogień (serce) to namiętność. Nerki to nasze zakorzenienie i źródło sił życiowych. Nadmierna pobudliwość i agresja. znerwicowani. Pozytywne cechy Wody to rozsądek. że nasza fizyczność ma odpowiednik w ciele astralnym (emocje). że ludzkie zachowania nie są stanami z wyboru. Główną niszczącą emocją tego elementu jest strach (jin). jak istotna jest gra kolorów w naszym życiu. rozumność. stwarzamy optymalne warunki dla emocjonalnej strony naszej egzystencji. odizolowanie. strach i nieustraszoność. zielony (Drzewo). indygo i fiolet). cynizm. Na równowagę jin-jang w organizmie człowieka wpływają nie tylko smaki.Metal (płuca) to zdyscyplinowanie. Kolory W regule Pięciu Przemian występują związane z żywiołami odpowiednie kolory: czerwony (Ogień). krytycyzm. zły. ale jesteśmy wobec samych siebie bezsilni. nerwowość. chaotyczni. żółty (Ziemia). ciekawość. O tym. niespokojny sen. można zniwelować po niedługim czasie prawidłowym żywieniem. że jest to normalne.Woda (nerki) to wola. Wtedy dopiero zrozumiemy. pomarańczowy. zagubieni.Ziemia (śledziona) to szczodrobliwość. nasilania się dolegliwości oraz problemów emocjonalnych. czerwonego. Niedobór jin w nerkach (ogień) charakteryzuje się nadmiernym ekscentryzmem. Negatywne cechy tego elementu to chciwość. obsesje i koncentracja . zwłaszcza u dzieci. Każdy z nich emanuje określony rodzaj promieniowania (energii). nadmiernymi wymaganiami. klimaty i emocje. podatność na lęki i fobie. Dopiero ono ma możliwość kontaktu z naszym Wyższym Ja. to chęć poznawania siebie i świata. Generalnie nie zdajemy sobie sprawy. skąpstwo i pesymizm. fobie. Jesteśmy neurotyczni. twórcza praca. a długo trwający jest przyczyną depresji. gdy twórcze siły i zdolności Wody połączymy z otwartością i ekspresją Ognia oraz ze współczuciem i łagodnością Ziemi. jaką reprezentujemy osobowość i czy nasze zachowania są prawidłowe. infantylny śmiech i radość . Właściwe wypełnienie kolorami czakramów dolnych (czerwony. czyli Nadświadomością. Pamiętajmy. pomarańczowego. biały (Metal). . Dobrze jest. sądząc jednocześnie. co to znaczy dobre samopoczucie i satysfakcja z kreowania siebie. ponieważ takie mamy charaktery lub że sytuacja zewnętrzna jest tego przyczyną. to narządy dyktują pewne określone cechy osobowości.76 Element Wody (nerki) dominuje w okresie zimy. Często wcale nie chcemy tak się zachowywać.Drzewo (wątroba) to determinacja. podejrzliwość. ściąga energię w dół. nadmierna podatność na stresy. niebieski. ale również kolory. które bezpośrednio wpływa na krążącą w nas energię życiową osłabiając ją. Czakramy to wiry energetyczne podstawowych siedmiu kolorów.

zielony i różowy. których energia wpływa na odpowiednią jakość naszej fizyczności. szpitalach są również białe. serca i płuc. że człowiekowi brak pokory i że nie potrafi wyciągać wniosków z historii. że ogromna większość ludzi ma stały niedobór energii koloru czerwonego i żółtego. skoro od niemowlęctwa nosimy białą bieliznę i śpimy w białej pościeli. granatowy. Biel. Energia tego koloru ma wpływ na prawidłowe trawienie i przyswajanie oraz poziom płynów wewnętrznych. przyczyniając się tym samym do uzyskania równowagi jin-jang (płyny wewnętrzne) oraz wyciszenia emocjonalnego. Są to kolory. a więc wszystkich procesów fizjologicznych i regeneracyjnych oraz na stan naszej równowagi emocjonalnej. niebieski. a nie wichura. jest albo kroczeniem po niewłaściwej ścieżce. Kolor żółty to najbardziej neutralny ze wszystkich kolorów. Nadmiar bieli powoduje rozregulowanie elementu Ognia i Metalu. że w naszym klimacie stan ognia w organizmie nie jest spowodowany przegrzaniem lub nadmiarem czerwieni. a jego energia przyczynia się do uzyskania właściwej świadomości. a tym samym z braku równowagi w elemencie Ziemi i Ognia. Jest to bardzo typowe wychłodzenie. zielony) dają ukojenie. co jest bardzo modne i ogólnie praktykowane. ale tylko na krótki czas. Metalu i Wody. Żółty to kolor elementu Ziemi. Nie może być inaczej. Zimą zieleń w domach jest niepotrzebna. zwiększyć odporność organizmu na czynniki zewnętrzne oraz osiągnąć równowagę umysłową. a nadmiar zielem niszczy element Ognia. że kolor zielony jest zbawienny przy tego typu problemach. Oba wyżej wymienione kolory są kolorami ciepłymi. Życie jest nam dane. Problem ten dotyka głównie wątroby. Niezrównoważenie emocjonalne u dzieci. A zatem wszystkie kolory zimne (biały. Dzięki czerwieni możemy zlikwidować wychłodzenie. młodzieży i dorosłych jest zawsze efektem stanu ognia w organizmie i nadmiaru czerwieni. a w naszym klimacie bardzo szkodliwa. . Błędem jest również sądzenie. zieleń i niebieski są kolorami zimnymi. Jedynie właściwa fizyczność i zakorzenienie w Ziemi da nam odpowiednią świadomość i przyzwolenie na kontakt z duchowością. zielony) będą pogłębiały niezrównoważenie organizmu. który swą energią wpłynie na pracę śledziony i żołądka. czyli zrównoważenia emocjonalnego. lecz wychłodzeniem i niedoborem jang (złe funkcjonowanie śledziony). to jedyna właściwa forma dla ducha. a więc chroni i zapewnia element jin narządów i organizmu. aby się nauczyć właśnie fizyczności z całym dla niej szacunkiem i radością a reszta przyjdzie sama. Według zasady Pięciu Przemian podstawowymi i najważniejszymi kolorami w życiu człowieka są czerwień (Ogień) i żółty (Ziemia). szkołach. Kolor czerwony jest nieodpowiedni dla osób z tak zwanym fałszywym nadmiarem jang (ogień). jest jeszcze jednym dowodem na to. biurach. Pójście na skróty. Obecna kakofonia kolorów pościeli nie likwiduje tego problemu. a jednocześnie szalenie niebezpieczne. Doświadczanie przeżyć z pogranicza. Niesłuszne jest zatem sądzenie. albo czystą iluzją. czarny. a więc nie ochładzają ciała. Energia tego koloru to energia naszego fizycznego życia. Kolor ten po chwilowej uldze spowoduje jeszcze większe rozregulowanie organizmu i pobudliwość. Ziemi. Przy ogniu wątroby czy serca kolory zimne (biały. Czerwień jest kolorem elementu Ognia. Zieleń roślin jest nam potrzebna jedynie latem dla zrównoważenia jang słońca. Pomieszczenia w przedszkolach. Przypomnę. że nadmierna pobudliwość i agresja dzieci. Nadmiar niebie- 79 skiego wywołuje poważne dolegliwości w elemencie Wody i Ognia. osłabienie. niebieski. które tak skwapliwie są określane mianem doświadczeń duchowych.78 Jaka jest więc droga do duchowości? Tylko jedna. poprzez naszą fizyczność. ich nadmiar w najbliższym otoczeniu człowieka przyczynia się do utraty równowagi i obniżenia poziomu energii życiowej. po którym następuje pogorszenie stanu zdrowia. Kontakt z duchowością to lekki podmuch wiatru. Jej energia zapewnia właściwe krążenie krwi oraz element jang każdemu narządowi. a jedynymi spotykanymi tam kolorami są niebieski. Stan ognia w organizmie dotyka głównie osób dorosłych i dla nich najodpowiedniejszym kolorem jest żółty. Nasze przyzwyczajenia i styl życia przyczyniają się niestety do tego. młodzieży i dorosłych wynika bowiem właśnie z niedoboru czerwieni i żółtego.

na czerwonym obrusie i pracowali w czerwonym biurze. Ruch . Może powinniśmy pokłonić się tym kolorom i w pełni uznać ich wagę i rolę w naszym życiu. co pozwoli na równowagę z aspektem jang. które doświadczają uczucia stałego gorąca. Zarówno czerwony. Kolor żółty daje również odczucie ciepła i zrównoważenia emocjonalnego.Kolory nadmiar nadmiar wiatru zielonego Serce (Ogień) nadmierna nadmiar wesołość gorzkiego i radość uzależniona warunkami zewnętrzn. żołądka. również nadmiar jakiegoś koloru. niechęć do koloru czerwonego i żółtego? Czyżby czerwień kojarzyła się nam tylko z piekłem? Przecież czerwień to kolor życia. Czerwony kolor bielizny ochroni nas przed jesiennymi i zimowymi chłodami. {Ziemia) Płuca {Metal) Nerki (Woda) leżenie stanie zmartwienie nadmiar nadmiar nadmiar i natrętne słodkiego wilgoci żółtego myśli smutek. czyli Ziemskość. nadmiar nadmiar nadmiar obawy słonego zimna niebieskiego Szkodliwe nadmiary czynników zewnętrznych dotykają głównie osób z niedoborem jang (energii i ciepła). książki) nadmierna ekspresja. Radzę osobom otyłym. kolor naszej krwi. wymaga rozsądku i umiaru. abyśmy ubierali się na czerwo- 81 no. jak i żółty. wprowadzali dodatkowo kolor czerwony. będzie dla nas szkodliwy. Mimo że czerwień i żółty są kolorami naszego życia i energii.czyli odpoczynkiem. nadmiar nadmiar gorąca czerwonego Śledziona siedzenie. medytacją i snem. wątroby. spowoduje. Stosowanie kolorów. podobnie jak pozostałych czynników mających wpływ na naszą równowagę. Dotyczy to zarówno ochrony przed ludźmi. choroby płuc. Poprawia samopoczucie i pomaga w twórczej pracy. wyciszy emocje i poprawi samopoczucie. strach. Tabela 4. żal nadmiar nadmiar nadmiar ostrego suchobiałego ści stres. grypa. a aspek- . przeziębienie. gadatliwość i aktywność Emocje gniew. Jak każdy nadmiar. to jest czerwieni i żółtego. a więc agresji i niezrównoważenia. jedli śniadanie w czerwonej kuchni. którego nadmiar podobno nie szkodzi. Dzięki czerwieni dokona się w nas przebudzenie i zmiana świadomości oraz otwarcie na wszelkie doznania duchowe. stałe uczucie zimna.80 Skąd wziął się u nas wstyd. w miarę równoważenia. są niezbędnymi kolorami. Uzyskamy aspekt jin naszej egzystencji. Nie popadajmy w skrajności i fanatyzm. Ubierając dziecko w czerwoną piżamę i kładąc do czerwonej pościeli chronimy je przed koszmarnymi snami.zewo) Czynności nadużywanie oczu (telewizja. Czerwień chroni nas przed wpływem złych czynników (złej energii z zewnątrz). że niedobór energii kojoru czerwonego jest podłożem głębokich i poważnych problemów związanych z zachowaniem dzieci i młodzieży. jelit. Wypełnienie się energią podstawowych dla nas kolorów. aby zastosowali najpierw kolor żółty. jest kolor bakłażanów. nie oznacza to wcale. alergia. frustracja Smaki nadmiar kwaśnego Klima.aktywność fizyczna Ruch jest niezbędnym elementem naszego życia. podatności na stres i złe wpływy zewnętrzne. a żółty to kolor słońca. których energia będzie wspierać organizm przy takich chorobach i dolegliwościach jak astma. w czerwonej pościeli i w czerwonym pokoju. a po pewnym czasie. Dzięki czerwieni zapewniamy sobie również spokojny i głęboki sen. czyli Duchowością. W naszym organizmie powinna istnieć równowaga pomiędzy aspektem jin naszego życia . spali w czerwonej piżamie. czyli purpurowo-siny. Jedynym kolorem uniwersalnym. zawałach i otyłości. że osiągniemy bardzo ważny moment tak zwanego zakorzenienia się i połączenia z ziemią. lęk. mimo że organizm ich nie funkcjonuje prawidłowo. jak i przed miejscami o złej wibracji. nerek. Niszczące nadmiary Narząd Wątroba (Dr. zwiększy naszą odporność. Uważam.

Źle pracujący mięsień lub grupa mięśni powoduje zaburzenia w całym organizmie i odwrotnie . odprężać zarówno umysł. Poprzez ruch i prawidłowe oddychanie dostarczamy ciału energię życia (czi) oraz tlen. ale aktywne fizycznie. powinna nas cechować większa spontaniczność i radość ze sprawności fizycznej niezależnie od wieku. . tłuste ciasta z kremem oraz ochładzających. Nie powinniśmy tego tłumić. Ruch jest tak dalece pozytywnym elementem naszego życia. Osoby mało aktywne fizycznie powinny unikać pokarmów skondensowanych. Może nawet dojść do zmian postawy. reumatyzm. poprawiamy jakość naszych mięśni. ale w całym ciele. pustkę taoistyczną umożliwiającą swobodne krążenie energii życia w organizmie. Tworzy się w ten sposób tzw. takich jak orzechy. że nawet osoby odżywiające się niewłaściwie. Istnieje ścisła zależność między jakością narządów i sprawnością mięśni. odżywcze. Nie możemy niszczyć organizmu nadmierną pracą i wysiłkiem'fizycznym. Gimnastyka jest bardzo pomocna przy alergiach. Potrzebny jest nam odpoczynek i sen do odbudowy substancji i regeneracji naszego ciała.82 tem jang . Aktywność ruchowa i gimnastyka pozwalają na zachowanie właściwej postawy a przede wszystkim prostego kręgosłupa. hormonalne. nasiona. szczególnie przy katarze siennym oraz mukowiscydozie. 83 Ruch zalecany jest jako jeden z elementów kuracji przy wielu chorobach (cukrzyca. Aby tę równowagę osiągnąć. Wszystkie problemy związane z ciałem wywołują zaburzenia emocjonalne. jak i ciało. musimy nauczyć się rozluźniać. ale nie wykazują żadnej aktywności ruchowej. Aktywność fizyczna wpływa zawsze korzystnie na ruch energii w naszym ciele i poprawia przemianę materii. Dla naszego zdrowia muszą istnieć warunki do przepływu energii nie tylko w kanale centralnym. są o wiele zdrowsze od tych. aktywnością i pracą. Prawidłowa postawa i głęboki oddech umożliwiają właściwe krążenie naszej energii życiowej w kanale centralnym. Ujawniają się wówczas zaburzenia trawienne. Z kolei od właściwego krążenia energii w kanale centralnym zależy jakość ochronnej energii zewnętrznej weiczi. Wyprostowany kręgosłup daje możliwość prawidłowego. otyłość. co z kolei może wywrzeć ujemny wpływ na inne narządy wewnętrzne. Swobodny ruch energii możliwy jest tylko w stanie równowagi umysłu i ciała.radością. choroby krążenia). Każdy żywy organizm ma zakodowaną potrzebę ruchu. Bardzo pomocne są w tym ćwiczenia izometryczne połączone z relaksem. głębokiego oddychania całymi płucami.słaby narząd wywołuje napięcia i przykurczę w odpowiadających mu mięśniach. a nawet zmiany w psychice. którzy odżywiają się podobnie.

klimat (niska temperatura otoczenia. należy ciało rozgrzewać odpowiednim pożywieniem. ból głowy i grypa. Równowaga jin-jang w organizmie to równowaga zimna (jin) i ciepła (jang) (patrz rys. 15). Stan taki może być przyczyną poważnych zakłóceń funkcjonowania organizmu. powoduje skurcze mięśni. Poziom jang naszego ciała nie wystarcza wtedy do zrównoważenia nadmiaru jin. jin jang Rys.84 85 niszcząc narządy. gdy dominuje jin nad jang. stres. Proces ten niszczy nie tylko jang. napojami i chronić ciepłym okryciem. jin jang Rys.nieodpowiednie pożywienie. które odpowiadają za produkcję esencji i płynów odżywczych. kaszel. obawy. zimny deszcz i wiatr) . spowalnia metabolizm i krążenie. 14. śledziona i nerki. W sytuacji nadmiaru emocji należy odciąć się od źródła negatywnych bodźców. zmartwienia) . smutek. 13). Niedobór jang w organizmie (emocje jin) Emocje jin niszczą jang naszego organizmu (patrz rys. Gdy stan ten pogłębia się. Gdy oddziaływanie to jest krótkotrwałe.brak ruchu . wnika w głąb ciała Rys. Są to zmartwienia. uszkodzone mogą zostać serce. stres. żal. które dotyka nasze ciało. Emocje mają ogromny wpływ na pracę żołądka i śledziony. Pod wpływem długotrwałego oddziaływania tych negatywnych emocji czujemy silne osłabienie i chłód. Gdy działanie zimna jest długie. Nadmiar jin w organizmie (wpływ zimna z zewnątrz) Typowym rezultatem wychłodzenia jest przeziębienie. 14). wywołują zastój energii i obniżenie ciepłoty.emocje jin (strach. czyli ciepłe rozgrzewające. ale i jin (płyny odżywcze i esencję). żołądek. NIEDOBORY I NADMIARY ENERGII W ORGANIZMIE Kiedy jest nam zimno? Uczucie zimna występuje wtedy. dreszcze i silnie odczucie chłodu. Nadmiar zimna otoczenia (patrz rys. 15. Pomocne w tym będzie również pożywienie o naturze jang. obawy i lęki. równowaga jin-jang wraca szybko do normy. Chcąc zlikwidować nadmiar jin w organizmie. jin jang . Układ równowagi energii w organizmie Stan równowagi można zniszczyć poprzez: . 13.

Gorączka w ciągu dnia jest objawem zastoju pożywienia (niestrawność) lub ognia jakiegoś narządu. Warto jednak mieć na uwadze. bóle mięśni. osłabienie ścięgien i wiązadeł. gotowane. a wprowadzić w to miejsce rozgrzewające . ruch dostarcza ciepło organizmowi i związaną z tym energię. należy wyeliminować pożywienie wychładzające. W efekcie takiego odżywiania jego poziom się obniża. gdy przy silnej penetracji zimna włącza się mechanizm obronny w postaci gorączki. Główną przyczynę powstawania chorób należy upatrywać właśnie w sytuacji.emocje jang (agresja. Jang organizmu nie jest w stanie zrównoważyć rozprzestrzeniających się chłodu i wilgoci. 18). bóle głowy.z dodatkiem przypraw i ziół. aby nasz kontakt z gorącem nie spowodował uszkodzeń ciała. że gorączka.nieodpowiednie pożywienie. która jest objawem wychłodzenia organizmu.nadmiar ruchu . by zawierało wystarczającą ilość energii czi. 16. które wywołują utratę równowagi jin-jang: . jin jang Rys. 16) spowalnia się metabolizm i słabnie krążenie.klimat (wysoka temperatura otoczenia) . udaru termicznego. gdy pożywienie niszczy jang ciała i ochładza wszystkie narządy. występuje zanik mięśni. 17). np. zwracając uwagę. a wprowadzić potrawy ciepłe. czyli niedoczynności narządów i nagromadzenia wilgoci i śluzu. Chcąc doprowadzić organizm do równowagi. 17. pożywieniem i napojami. pojawia się wyłącznie wieczorem i w nocy. tworzą się zastoje. poparzenia. nienawiść. Niedobór jin i jang w organizmie (brak ruchu) W tej sytuacji należy wprowadzić zmianę trybu i stylu życia. starając się. ogólne osłabienie. Nadmiar jin i niedobór jang (pożywienie ochładzające) Nieodpowiednie pożywienie wpływa w decydujący sposób na równowagę jin-jang w organizmie (patrz rys. Gdy dotyka nas gorąco otoczenia (patrz rys. rozgrzewające. gdy dominuje jang nad jin. nadmierna radość) . . by ruch i gimnastyka stały się trwałym elementem naszego życia. ograniczyć pożywienie o naturze jin. Czynniki. lin jang Rys. Objawy występujące po spożyciu nadmiaru pokarmu o naturze jin to uczucie zimna. frustracja. a gdy jest to niemożliwe. zatory i obrzęki. Wtedy zmniejsza się wydolność fizyczna.86 Jak wiadomo. Przy wpływie czynników dających odczucie zimna może dojść do sytuacji ekstremalnej. bóle brzucha. biegunka. Stan ten prowadzi poza innym skutkami do nadwagi. 87 Nadmiar pożywienia o naturze zimnej i wilgotnej przyczynia się do wychłodzenia organizmu. Należy pamiętać. zabezpieczamy się odpowiednim ubiorem. Przy długotrwałym bezruchu (patrz rys. Kiedy jest nam gorąco? Uczucie gorąca występuje wtedy. nerwowość lub apatia.

czyli fałszywy nadmiar jang (długotrwałe ochładzające pożywienie) Układ nadmiaru jang w organizmie (patrz rys. relaks) a aspektem jang (praca. 19). stwarzając jednocześnie fałszywy nadmiar jang (ogień). śledzionę i nerki. Takie właśnie pożywienie niszczy żołądek. Chcąc zlikwidować stan fałszywego gorąca należy zawsze wzmacniać żołądek. 21) spowodowany nieodpowiednim pożywieniem nie wynika ze spożywania pokarmu silnie rozgrzewającego. Regeneracja i Rys. Nadmiar jang i niedobór jin (nadmiar emocji jang) Emocje jang wywołują wybuch energii w organizmie (patrz rys. gdy znaleźliśmy się pod działaniem nadmiernej temperatury. a to przyczynia się do niedoborów/m. . Niedobór jin wywołany niedoborem jang. czy jest w nim równowaga pomiędzy aspektem jin życia (sen. relaksu i snu. Jeśli taka sytuacja powtarza się zbyt często. 18. a pierwszym i najważniejszym krokiem powinna być eliminacja pożywienia ochładzającego. napar z mięty lub gorzka kawa zbożowa. Każdy powinien przeanalizować swój tryb życia i zastanowić się. odpoczynek. 19. Brak odpoczynku i snu zawsze niszczy jin ciała (patrz rys. 20). 20. ruch. który powstaje zawsze na skutek nadmiaru pożywienia o naturze zimnej i wilgotnej. Nadmiar jang (nadmiar gorąca z zewnątrz) W przypadku. dobrze zjeść coś słodkiego lub pójść na spacer.88 89 odbudowa substancji krwi i ciała odbywa się wyłącznie w czasie wypoczynku. furia. np. Jest to nadmiar wywołany niedoborem jin (krwi i płynów wewnętrznych). chłodzące napoje. lin jang Rys. czyli jin. Gdy rzadko doświadczamy takich emocji. Nadmiar jang i niedobór jin (nadmierna aktywność) jin jang Rys. aktywność). a także nieuzewnętrznione silne wzburzenie świadczą o złym funkcjonowaniu żołądka. śledzionę i nerki. Agresja. która przechodzi w ogień wypalający nasze płyny wewnętrzne. należy zająć się wzmocnieniem narządów wewnętrznych. jin jang Rys. śledziony i wątroby. 21. przyczyniając się do powstawania wielu schorzeń. należy ochłodzić ciało zimnymi okładami podając jednocześnie letnie.

poszarpany . wilgoć i zastój.słaba śledziona. ogień i niedobór jin. Są to tylko przykłady diagnozowania. Strefy języka odpowiadające organom wewnętrznym Kolor czerwony języka to gorąco. Język spuchnięty i gruby to zimno i wilgoć. gdyż jego wygląd jest odzwierciedleniem stanu naszego organizmu. JĘZYK W ocenie równowagi jin-jang w organizmie bardzo pomocna jest obserwacja naszego języka (patrz rys. Głęboka bruzda wzdłuż przez środek .brak płynów i niedobór jin. .niedobór jang i krwi.słaba śledziona.niedobór jin i jang . Język blady . Miejsca czerwone świadczą o niedoborze jin. Język pocięty. Język blady to zawsze niedobór jang. Wiedza w tym zakresie jest dużo szersza. Rys. 22.90 91 Język wiotki to brak czi i jin. czyli gorącu.wilgoć z gorącem (ogień). Język blady z białym nalotem to zimno. Język czerwony z żółtym nalotem . 22). Język suchy . Kolor siny to zimno i zastój krwi.

Dziecko potrzebuje dotykania i przytulania osoby dorosłej. emocji. Czas najwyższy. czyny charytatywne są nastawione wyłącznie na niesienie pomocy cierpiącym i ratowanie już chorych: niemowląt. które w swój statut mają wpisane ochronę i ratowanie życia. a to. Nie przeznaczamy tylu pieniędzy i czasu na uświadamianie przyszłym rodzicom. Fizycy zajmujący się logiką kwantową mogliby coś na ten temat powiedzieć . Współczesna medycyna wspaniale chroni nas przed śmiercią.92 93 gią machina produkująca chorych i cierpiących. aktywne życie. wyglądu. z którego będziemy czerpać garściami namiętność i wszelkie inne doznania. że całej medycynie współczesnej brakuje energii koloru czerwonego i żółtego. kondycji. a zwłaszcza matkom. Siłą rzeczy i całkiem nieświadomie napędzana jest ową ener- . Pozwólmy. Wszelkie instytucje i organizacje. opieką i odpowiednią atmosferą. Nie bójmy się wolności. lecz pełne prostoty. chcąc podążyć za duchowością ludzi. samodecydowania i kreowania. psychicznym i duchowym. otoczonym szczególną troską. które pozbawiają nas żywotności. aby przemówił do nas głos naszego Wielkiego Ja. Przyczyna jest prosta i oczywista. abyśmy stali się samodzielni w sprawach dotyczących naszego samopoczucia. Dlaczego nie skierowujemy swej pasji i energii na uświadamianie ludziom najważniejszej prawdy. Cała działalność lecznictwa i wszystkie akcje. nie mówimy im. Może dzięki niej stałaby się bardziej elastyczna. Stałe przebywanie dziecka tylko w środowisku rówieśniczym ogranicza jego fizyczny i duchowy rozwój. tolerancyjna i nonkonformistyczna.fizycznym. ale bez wypierania się swych własnych darów i własnej wyjątkowości. Są to ogromne energie wyzwalające się nawzajem. nie zawsze jest słuszne. jak ogromną rolę musi spełnić kobieta w swym życiu zakładając rodzinę i decydując się na potomstwo. a nie medycyną zdrowia. nie tylko sztuką jest odkrywanie dzięki precyzyjnym urządzeniom coraz to nowych wirusów i fele- NASZE CHOROBY To. jak mają karmić i wychowywać swoje dzieci. jednocześnie złorzecząc. Potrzebna jest nam pokora. Może obudziłaby się w niej nuta samokrytycyzmu. szkół. Nie skierowujemy swej energii na stwarzanie właściwych żłobków. dzieci. nie zawsze jest popularne. Dlaczego więc najpierw pozwalamy. że małe dziecko do właściwego wzrastania i kształtowania swej osobowości potrzebuje stale osoby dorosłej. gdzie dzieci byłyby podmiotem chronionym. co popularne. zdrowia oraz problemach w relacji z bliskimi i przyjaciółmi. Nie tylko bowiem jest sztuką usuwanie dolegliwości dzięki wspaniale rozwijającej się myśli technicznej. (cytat z nieznanego źródła) Chcąc kształtować swe własne piękno. ale nie wzbogaca naszego życia ani nie chroni nas przed chorobami. że są tak nieznośne i agresywne? Mam wrażenie. by dziecko cierpiało. bliskość ziemi i rzeczy pochodzących z niej. Może wówczas. co jest słuszne. zamienić szarość swej egzystencji na wspaniałą sztukę życia. Do tego jest potrzebne wyzwolenie z narzuconych nam dogmatów i stereotypów. przedszkoli. a potem wspaniałomyślnie ratujemy mu życie? Dlaczego lekceważymy nasze podstawowe obowiązki wobec dzieci i młodzieży. młodzieży i młodych ludzi. Niepotrzebna jest nam natomiast czystość i asceza. połączyłaby swoją dotychczasową wiedzę z wiedzą pozwalającą chronić ludzkie zdrowie we wszystkich jego aspektach . w końcowym efekcie przyczyniają się do zwiększania cierpienia i chorób. jest medycyną chorób i cierpienia. której synonimem jest prostota życia. potrzebujemy pokory. Tylko dorosły jest w stanie przekazać dziecku energię niezbędną do wykształcenia się jego ciała i duszy. Jednocześnie nie organizujemy żadnych akcji napędzanych równie ogromną energią dla ochrony zdrowych.

Usunięcie jedynie dolegliwości (np. a więc dolegliwości. słodyczy.94 rów w naszym DNA. Każda niedyspozycja jest sygnałem. że jedynym winowajcą chorób są złośliwe wirusy i bakterie.wychłodzenie (temperatura pojawia się wieczorem lub w nocy) lub zastoju pokarmowego (temperatura pojawia się po południu). jej mądrościom i regułom. Dla ochrony przed nowotworami należy zadbać o ciepły żołądek i śledzionę oraz unikać pożywienia kwaśnego. nie doszłoby do rozwoju tak groźnych chorób. Mdłości. Musimy wtedy zrezygnować z serów. która powoduje. a w niedługim czasie choroba ujawni się w zupełnie innym miejscu i bardziej nasilona. że nierównowaga się pogłębi. anginy. 7 Pamiętajmy. surowego i zimnego oraz słodyczy. Nasilanie się dolegliwości jest ewidentne. niemożność zajścia w ciążę) to efekt silnego wychłodzenia. zapewniamy dzieciom podłoże do rozwoju w przyszłości poważnych chorób. Jak można zmienić widzenie świata. żołądek i wątroba.żółtaczka. dorośli. Osłabienie wiosenne to niewłaściwe odżywianie się poprzedniego lata i jesieni oraz rezultat obżarstwa świątecznego (nadmiar słodyczy i owoców cytrusowych w połączeniu z mięsem). nietypowe cechy osobowości i cierpienia. nadmiar tłustego pożywienia czy zbyt mała ilość zjadanych owoców i surówek. klimaty są czynnikami drugorzędnymi. kaszle. Nieuznawanie tej zasady powoduje. kataru. jednakże doświadczane przez dłuższy czas w nadmiarze są również niszczące. Poznając naturę smaków. N I . można świadomie kierować swoim samopoczuciem i zdrowiem poprzez dobieranie i otaczanie się korzystnymi czynnikami oraz przez usuwanie czynników niszczących. jak znajdować przyczyny swoich dolegliwości i jak je usuwać? Z całym szacunkiem dla nauki i techniki należy w tym wypadku zwrócić się ku przyrodzie. surowego i zimnego. Jest to jeden z groźniejszych stereotypów współczesnych czasów. Należy pilnie wzmocnić organizm podając pożywienie neutralno-rozgrzewające. Sztuką jest usunięcie przyczyny powodującą utratę równowagi. 95 Z mojej wieloletniej obserwacji wynika. bólu głowy lub pleców) spowoduje. choroby. następnie zapalenie płuc. Zlikwidujemy je wypiciem gotowanej kawy z cynamonem i rozgrzanie się w łóżku. zgagi. Bardzo niebezpieczne jest usuwanie dolegliwości bez roz| poznania jej przyczyny. a kod genetyczny ulega deformacji. śledziony i nerek. że głównym czynnikiem w naszym klimacie wywołującym utraty równowagi w organizmie jest nadmiernie ochładzające pożywienie. W pierwszym wypadku należy dziecko rozgrzewać. czyli kwaśnego. wymioty i skurcze brzucha to najczęściej nadmiar słodyczy. że jakiś czynnik. Zgaga to zimna śledziona i nadmiar gorąca w żołądku. Sztuką jest przede wszystkim znalezienie i usunięcie przyczyny. osłabienia śledziony i słabego krążenia. na przykład pożywienie czy emocje. zawał i. wysypki. że gorączka u dzieci może wystąpić z dwóch pd " wodów . gorączki. Nie można twierdzić przez dziesiątki lat. kolorów i emocji. potem przepuklina. surówek i zimnych napojów. Choroby kręgosłupa to osłabienie i wychłodzenie wątroby. który mówi. W obu wypadkach nie należy podawać pokarmu ochładzającego. swędzenia. surowych i kwaśnych. bólu brzucha. owoców. potraw zimnych. to zimna śledziona. powoduje utratę równowagi jin-jang w organizmie. Należy poznać i uznać naturę wszystkich czynników wpływających na stan równowagi emocjonalnej i fizycznej człowieka. klimatów. a w drugim podać środek przeczyszczający. że wirusy się uaktywniają. Emocje. Wystąpić może następująca kolejność dolegliwości: ciągłe przeziębienia. Usuwanie przyczyn chorób jest szczególnie ważne u dzieci. kolory. że my. wypadanie narządów. Choroby kobiece (przedwczesna menopauza. Gdyby w początkowym okresie zostały usunięte przyczyny wychłodzenia organizmu. niedobór witamin i soli mineralnych. Uporczywe bóle głowy to najczęściej wychłodzenie organizmu i słabe krążenie. kaszlu.

węglowodanów. serce. np. upatrując przyczyny w skłonnościach genetycznych. czy rozgrzewające (jang). czy jego działanie na organizm jest ochładzające (jin). musimy więcej starania włożyć w przygotowanie pożywienia o odpowiedniej jakości i energii. Medycyna tradycyjna uważa. przyswajania i wydalania. Sięgamy więc po deser. Aby żołądek i śledziona funkcjonowały prawidłowo. nawet latem. gdyż jest w nas pustka energetyczna. Zdrowy człowiek odczuwa potrzebę jedzenia wtedy. ale nie likwidujemy zaistniałej w nas pustki. przebiegających tylko w ściśle określonych warunkach. witaminowo i kalorycznie. nie da życia. soli mineralnych (czyli właśnie materię). Martwe pożywienie. białka. witamin. loda. nerki. Wystarczy kilka posiłków zrównoważonych pięcioma smakami. Otyłość daje stałe poczucie winy i dyskomfortu psychicznego. Po nieodpowiednim posiłku nie czujemy sytości. u nas natomiast występuje tylko sezonowo. zniszczymy ciało. Organami najbardziej uzależnionymi od natury pożywienia są żołądek i śledziona.96 Otyłość Otyłość według nauki to choroba przemiany materii. zjedzony bez przechowywania. wątroba). a przede wszystkim niezbadanych i niepoznawalnych. aby zniknęło uczucie pustki i ciągła potrzeba jedzenia. Dla otyłych jest to mało pocieszające. niezaspokojonym łaknieniem. muszą mieć pożywienie właściwej jakości. ale gdy nie będziemy dostarczać energii. Możemy się odżywiać bardzo zdrowo. niedoczynność narządów. Ponieważ przez większą część roku jest u nas zimno i pochmurno. Pojęcie przemiana materii jest bardzo ogólne i mało precyzyjne. owoc dojrzały w słońcu. ale najczęściej mówi się. A przecież przemiana materii to niezliczone ilości bardzo skomplikowanych procesów. białko itd. Najważniejszy w tym procesie jest właściwy stan naszych narządów. Jest to uczucie trwałe i bardzo nieprzyjemne. ponieważ nie wiedzą. Zamiast odżywczych płynów produkuje wtedy wilgoć i śluz. W klimacie ciepłym takiego pożywienia jest pod dostatkiem. Osłabiony żołądek nie przygotowuje należycie pokarmu do dalszego trawienia i nie przekazuje energii śledzionie. jest natura pożywienia. o naturze lekko rozgrzewającej i odpowiedniej energii. tłuszczów. zwłaszcza żołądka i śledziony (element Ziemi . . że jest spowodowana nadmiernie kalorycznym pożywieniem. Niewiele osób kojarzy je ze złą pracą narządów wewnętrznych. uzyskujemy energię i odpowiedni budulec dla procesów życiowych i odnowy komórek. O jakości przemiany materii nie decyduje ilość poszczególnych składników odżywczych (wymienionych powyżej) w pożywieniu. bez energii. w wyniku których ma powstać substancja do jego odnowy oraz energia potrzebna do podtrzymania życia. to znaczy odpowiedź na pytanie. Pożywienie bez energii daje poczucie permanentnej wewnętrz- 97 nej pustki i niedosytu objawiających się stałym. Zimna śledziona nie produkuje płynów wewnętrznych o odpowiedniej jakości i ilości. czego konsekwencją jest złe wzmacnianie pozostałych narządów (płuca. ponieważ są oni stale głodni energii. Podczas gotowania materia przechodzi w energię. a składa się na to zawarta w nim energia. gdy jest świeże. decydującym o jakości przemiany materii. jego natura (jin lub jang) i odpowiednia temperatura. że dostarczając organizmowi pożywienie złożone z odpowiednich składników . Energia ognia pobudza energię pożywienia dając mu wyższą wibrację.Centrum). a przede wszystkim zaburzenia trawienia. gdy w jego organizmie spada poziom energii. Dlaczego tak ważna jest energia pokarmu? Aby w organizmie zaistniały potrzebne reakcje. powiązanych ze sobą. złe krążenie. a ogół procesów z tym związanych nazywa przemianą materii. Od ich energii i sprawności zależy siła i zdrowie organizmu oraz wszelka przyswajalność poszczególnych składników. U otyłych potrzeba jedzenia trwa stale. które reagują natychmiast upośledzonym funkcjonowaniem. jabłko czy cukierek. Drugim ważnym czynnikiem. musimy dostarczyć również energię. Pożywienie ma energię.). a nie tylko materię (witaminy. W naszym klimacie pożywienie powinno być zawsze ciepłe i lekko rozgrzewające. ciastko. Pożywienie ochładzające powoduje utratę równowagi kwasowo-zasadowej. dlaczego mają złą przemianę materii i dlaczego kaloryczność pożywienia w ich przypadku jest taka ważna.

czosnku. cukier. Ciastko nie leczy. żywe jogurty pijemy do kaszy gryczanej lub smażonych ziemniaków.węglowodany. Odpowiednio przyprawione i zestawione z innym pożywieniem nie będą nam szkodziły. Jeśli osoba otyła zjada duże ilości surówek. dzięki której mogą następować inne. Na przykład owoce pawju. jogurty owocowe. zimne napoje. wojna). Znając swój problem można skłonności do tycia wyciszyć lub całkowicie usunąć poprzez zmianę dotychczasowego sposobu żywienia i stylu życia. Odpowiednia do tego będzie filiżanka gotowanej kawy. który wzmacnia śledzionę {Centrum). tłuszcze i białka zostają w organizmie rozłożone na potrzebne elementy w tym glukozę. mleko nie tylko osłabiają żołądek. lecz tylko pogłębia problemy związane z otyłością i emocjami. Należy jeszcze dodatkowo w tym wypadku uwzględnić porę roku i stan naszego organizmu. a jest to sprawa podstawowa i od zmiany w tym zakresie należy rozpocząć leczenie otyłości. ale zakwaszają cały organizm. Ludzie otyli często próbują tłumaczyć swój stan uwarunkowaniami genetycznymi. jogurtów owocowych. Łaknienie na słodycze lub kwaśny owoc występuje również w organizmie. Charakterystyczne dla otyłości huśtawki nastrojów. lecz z ostrymi mięsno-jarzynowymi.białka. ciasta. nerwowość. ewentualnie miejsca zamieszkania. kurczaków i pije do tego zimną wodę. wieprzowina i kurczaki. imbiru. biały ryż. Na ciastko można sobie pozwolić najlepiej do południa. Czyste. takie jak kapuśniak. nadmierna pobudliwość. że zimne napoje typu coca-cola. to z pewnością ma bardzo osłabione (zimne) żołądek i śledzionę. Zmiany genetyczne to nic innego. lody.no się jadać tylko w sezonie. zimny. o łagodnym smaku i naturze lekko rozgrzewającej. soki. Makaronów nie łączymy z kwaśnymi sosami. Pokarmy ochładzające. . jak niebezpieczne jest nierozważne spożywanie pokarmów tylko witaminowych. są efektem słabości śledziony i żołądka. makarony. choroby naszych przodków. Utleniając się (spalając) daje energię. Organizm domaga się wtedy smaku słodkiego. wszelkie słodycze. dlatego tak bardzo emocje nas wyczerpują i osłabiają. ważne reakcje potrzebne do funkcjonowania organizmu. które wymieniłam wyżej. Kurczaki i wieprzowinę przyprawiamy na ostro i jadamy wyłącznie z gotowanymi lub duszonymi jarzynami. Żołądek powinien otrzymywać pokarmy ciepłe. Słodycze są doraźnym środkiem na wyciszenie zdenerwowania i frustracji. bardziej niż komukolwiek. Pożywienie ochładzające (jiń) to nie tylko surowe owoce i warzywa. dzięki któremu organizm otrzymuje zwiększone ilości tlenu. ale również warzywa kiszone. nie powinny być całkowicie wykluczone z naszej diety. Kwaśne zupy. Jest to zjawisko często występujące przy otyłości. ryżu. brak odporności psychicznej i koncentracji. sery. wtedy będzie prawidłowo funkcjonował! Posiłek kwaśny. Żadna dieta surówkowo-owocowo-mleczna nie wyprowadzi organizmu z otyłości. Każdy moment osłabienia śledziony i żołądka powoduje łaknienie słodyczy. ogórkowa. gotujemy zawsze na wołowej lub cielęcej kości szpikowej z dużą ilością cebuli. pieprzu. popity napojem z lodówki paraliżuje pracę żołądka na kilka godzin! Problemem będzie dla niego strawienie normalnego obiadu. 99 Współczesna medycyna nie dostrzega wpływu zimnego odżywiania na procesy przemiany materii w naszym organizmie. że smak słodki to nie cukier. takich jak niewłaściwe odżywianie i styl życia. Podstawowe składniki pokarmowe . środowisko i klimat. soki. potrzebny jest ruch. mleko. a ta z kolei równoważy ciało i emocje. Przypominam przy okazji. Najszybciej rozkładają się węglowodany. Otyłym.98 Z powyższych rozważań wynika. Zjadamy ciastko i czujemy się rozluźnieni i uspokojeni. bez uwzględnienia ich natury i zawartości energii. Glukoza jest naszym podstawowym paliwem. a przyczyni się jedynie do powiększenia kłopotów. jak nieprawidłowości w organizmie powstałe na skutek długotrwałego działania czynników destrukcyjnych. gdy pojawia się stan ognia w jakimś narządzie. Należy radykalnie zmienić sposób odżywiania. lecz nie łączmy go z surowymi owocami i nie popijajmy sokiem czy innym zimnym płynem. Każda emocja żywi się naszą energią. pomidorowa. surowy. długotrwałe stresy i ciężkie przeżycia (np. Przypominam. piwo. owoców. najtrudniej .

Są to typowe problemy ludzi otyłych! Jedyną szansą wyjścia z otyłości i oczyszczenia się z nadmiaru śluzu (toksyn) jest rozgrzanie organizmu i uaktywnienie narządów wewnętrznych. Odżywianie się pokarmem zrównoważonym pięcioma smakami i według reguły jin-jang daje absolutną gwarancję schudnięcia! Problem cholesterolu Zbyt wysoki poziom cholesterolu w naszym organizmie jest objawem wychłodzenia i złej przemiany materii.lec. oliwę z oliwek. W Polsce stwierdzono. surówki i serki. Przy osłabionym organizmie mogą wystąpić problemy z właściwym wykorzystywaniem dostarczanych mu produktów odżywczych. z kolei enzym ten działa tylko w obecności magnezu. dostarczać odpowiednią ilość włókna. Przyczyną zaburzeń w poziomie cholesterolu może być niedosta^ tek w pożywieniu witamin z grupy B oraz zbyt niski poziom magnezu. Można tego dokonać wyłącznie pokarmem rozgrzewającym. Zaleca się tłuste ryby. cebulę i płatki owsiane. Gotowanego błonnika zjadamy więcej i jest on wtedy bardziej skuteczny. Dla prawidłowego spalania w organizmie glukozy potrzebna jest odpowiednia ilość i jakość dobrze utlenionej krwi. Proces ten może być również blokowany przez nadmiar wapnia w pożywieniu. z nadciśnieniem i innymi chorobami krążenia. Problemy z nadmiarem cholesterolu mają najczęściej osoby wychłodzone. doprowadzają do zmęczenia trzustki (problemy cukrzycowe). Poziom cholesterolu bardzo skutecznie obniża odżywianie się gotowanymi lub duszonymi. Przyczyną jest znowu niewłaściwe odżywianie oraz nadmiar emocji i stresów. cukrzycy. czosnek. Przyswajanie magnezu jest uzależnione od właściwej pracy gruczołów wydzielania wewnętrznego i sprawności układu tra- 101 wiennego. Zbyt niski poziom cholesterolu jest dla nas również niebezpieczny. A i D oraz magnezu.100 Do zainicjowania jakichkolwiek procesów przemiany materii w naszym organizmie potrzebny jest stały zapas energii życiowej. Mleka i produktów mlecznych nie stosuje w swej diecie około 2/3 ludności Ziemi i właśnie w tej grupie osteoporoza praktycznie nie występuje. Zasięg jej występowania łączy się również z mniejszym nasłonecznieniem. tkance mięśniowej i tłuszczowej. Przy niedostatku tlenu i osłabionym organizmie glukoza nie jest w całości spalana. niezbędnej do właściwej pracy wątroby (choroba Alzheimera). Występuje głównie w krajach wysoko rozwiniętych. soki. Tych składników nie zawierają w wystarczających ilościach owoce. gdyż wywołuje zaburzenia emocjonalne i depresje. stłuszczenia wątroby. a za to odpowiadają właściwie pracujące . a nawet do jej marskości. na. Długotrwale utrzymujący się podwyższony jego poziom może być przyczyną miażdżycy. której wzmożone objawy obserwujemy w ostatnich latach. ale że częściej przebywają na słońcu i mają więcej ruchu. Na skutek drastycznego ograniczenia spożycia masła i jaj przez osoby obawiające się podwyższenia poziomu cholesterolu występuje niedostatek witaminy A i D (osteoporoza) oraz brak choliny.śledziona. Tego typu nieprawidłowości. osłabione. Osteoporoza Osteoporoza to choroba cywilizacyjna. że częściej zapadają na tę chorobę kobiety miejskie niż wiejskie. że kobiety na wsi jedzą więcej serów i mleka. a wszystkiemu sprzyja ruch i właściwe oddychanie. z nadmiarem wilgoci (śluzu). Nasza dieta musi być rozgrzewająca. Przyczyna na pewno nie tkwi w tym. ponieważ samoistnie potrafi regulować ilość zjadanego pożywienia. Za właściwy poziom cholesterolu odpowiada. która syntetyzuje się w obecności enzymiTzawierającego witaminę B6. trwające przez dłuższy czas. a więc ludzie otyli. jaja) nie jest bezpośrednią przyczyną podnoszenia się jego poziomu w organizmie. a jej nadwyżki są magazynowane z udziałem insuliny w wątrobie. płuca i serce.yliL. a nie surowymi warzywami. . f| Spożywanie produktów zawierających cholesterol (masło. gdzie spożycie mleka i jego przetworów jest ogromne. witamin z grupy B. Właściwie odżywiany organizm automatycznie osiągnie optymalną wagę.

Informują one. Należy dbać o właściwy poziom witaminy D. chorobami nerek. ale najpierw należy poznać przyczyny. Objawiała się szczególnie uporczywym. że choroba postępuje i na pewno objawi się astmą. promienie słoneczne i produkty zawierające alergeny. Wszystkie te objawy są typowe dla wychłodzenia organizmu. mięsa. Nadmiar wapnia w pożywieniu osłabia narządy i jest przyczyną bardzo wielu schorzeń. do alergii. A. surówek i owoców. surówki. Wapń spożywany w nadmiarze przyczynia się do zniszczenia narządów. Zbyt częste spożywanie pokarmów wysokowapniowych (chude sery. kasz. E) i soli mineralnych (magnez. usuwające jedynie dolegliwości. Słaby. pobudliwości nerwowej. przedwczesna menopauza i choroby kobiece. nie zdając sobie jednocześnie sprawy z tego. cynk. Osteoporoza powstaje na skutek wypłukiwania wapnia z kości. pozbyłam się w ciągu trzech miesięcy przykrych objawów. wysypek. Zjawiska te występują z całym szeregiem innych współzależnych procesów. Można zatem powiedzieć. swędzenia) to typowe sygnały wysyłane przez organizm. Potrawy powinny być ciepłe. Powinniśmy się nauczyć odczytywać te znaki i odpowiednio na nie reagować. swędzeniem skóry w kontakcie ze słońcem. oparte na warzywach. w którym została zakłócona równowaga jin-jang. nadciśnieniem. 103 katarów. E oraz magnezu. Odżywiamy się bowiem na pozór zdrowo. Wiele osób cierpiących na osteoporozę spożywało i spożywa ogromne ilości mleka i przetworów mlecznych bez pozytywnych dla zdrowia skutków. soki. chude mleko. gdy spada poziom wapnia we krwi i uaktywnia się gruczoł przytarczyc (nadczynność). jogurty owocowe. czyli wywołuje w organizmie produkcję wilgoci oraz śluzu i niszczy równowagę kwasowo-zasadową. pogarsza się jakość skóry. Objawy alergiczne (wysypka. że nie liczy się skład pożywienia. Wieloletnie doświadczenia i obserwacje utwierdziły mnie w przekonaniu. Na przykładzie osteoporozy wyraźnie widać. A. to niedobór jin wywołany długotrwałym niedoborem jang (czi i ciepła). z dodatkiem przypraw. żółte sery. że to pożywienie jest natury ochładzającej i wilgotnej. owoce. grochu i fasoli. Dzięki poznaniu natury produktów spożywczych i przejściu na odpowiednie dla mnie pożywienie. Silny organizm jest zawsze odporny na skażone i zanieczyszczone środowisko. Skażenie środowiska to problem oddzielny. które ją wywołują. E oraz magnezu wywołuje blokadę jego wchłaniania i zaburzenia metabolizmu komórkowego w kościach. selen). Przy osteoporozie zawsze mamy do czynienia z niedoborem magnezu. ale jego natura. swędzeniem oczu i wrażliwością ich na słońce. źle odżywiony. trwającym całymi miesiącami katarem. a głównie nerek i śledziony. nie noszę ciemnych okularów i nie mam katarów. Osteoporoza to choroba ogólnego osłabienia organizmu. cynku. ale pożywienie o nieodpowiedniej naturze w stosunku do potrzeb mojego organizmu. że w organizmie dzieje się coś złego. Od siedmiu lat mogę się opalać. słodyczy. Spada poziom estrogenów i testosteronu. że osteoporoza zaczyna się w momencie. D. Jak zatem można zapobiegać osteoporozie? Zapobiegać można poprzez unikanie pokarmów ochładzających i zakwaszających organizm oraz z dużą ilością wapnia. że dany pokarm lub środowisko pogłębiają stan braku równowagi. powodują. cukrzycą. żółtaczką. nie pozwalając na właściwe przyswajanie witamin (A. Wypłukiwanie wapnia z kości nie musi być skutkiem jego braku w pożywieniu . witaminy A i D. Skąd bierze się to wychłodzenie? Głównie z braku wiedzy na temat natury pożywienia i jego wpływu na organizm. kaszlu. paznokci i włosów. lodów. odpowiedniego poziomu witaminy D. ser żółty) bez jednoczesnego. ponieważ borykałam się z nią przez sześć lat. jogurty.wręcz odwrotnie. Dzieje się to. a nie przyczyny.102 Czy można zapobiegać osteoporozie? Oczywiście. Należy unikać zimnych napojów. wrzo- . gdy wychłodzenie organizmu jest wartością stałą. stosując głównie chude twarogi. katar. żelazo. wysyła natychmiast sygnały chorobowe. że przyczyną alergii nie były pyłki. Alergia Choroba ta jest mi dobrze znana. występują dolegliwości wątrobowo-żołądkowe. Leki przeciwalergiczne.

niezrównoważenie umysłowe i dużą podatność na stres. owoce. W czasie występowania objawów choroby (ataków). uczucie silnego palenia w żołądku i przełyku. wzdęcia. astmy. Bywa również odwrotnie . jogurt owocowy. Karmimy je nadmiarem owoców. a jest nią nieodpowiednie odżywianie połączone z niewłaściwym stylem życia. lecz tuszują objawy. Skoro nasze zdrowie zależne jest od równowagi jin-jang. a dzieci na pewno będą zdrowsze. lodów i słodyczy. Jednakże znam osobę. a obecnie cierpi na wszystkie wymienione choroby łącznie z alergią. była intensywnie leczona objawowo.104 dami. radosne życie z powodu wychłodzenia i osłabienia organizmu. uszkodzenia nerek. Usuwanie dokuczliwych objawów to nie leczenie.długotrwały. Alergik powinien odżywiać się tym. Niewłaściwie leczone (tylko objawowo) alergie dają w krótkim czasie bardzo poważne. Osłabiona wątroba powoduje zaburzenia w krążeniu energii w meridianach żołądka. jogurtów owocowych. słodycze) powoduje silne wychłodzenie i osłabienie organizmu. anginy i kaszel uniemożliwiają im normalne. Bardzo prozaiczne są przyczyny alergii. surówki. silny stres przyczynia się do powstania bloku emocjonalnego w splocie słonecznym. otyłością i dolegliwościami sercowymi. lody. wątroby. mleko. Choroba wrzodowa. organizm jest silnie osłabiony. jelit i w zasadzie wszystkich pozostałych narządów wewnętrznych. słodycze. Na skutek nieodpowiedniego odżywiania. śledziony i trzustki. śledziona. zimnych płynów. które może się objawić alergią lub innymi chorobami. przy nadmiarze pokarmów kwasotwórczych i ochładzających oraz (lub) przy występowaniu bloku emocjonalnego następuje głównie osłabienie funkcji śledziony i trzustki. powoduje w niedługim czasie uczucie palenia w żołądku. np. w wyniku czego żołądek jest niezrównoważony (brak jin). Lekarze straszą nas. zmory naszych czasów i w prosty sposób można im zapobiegać oraz wyleczyć. Przyczyna nie tkwi jednak wyłącznie w otoczeniu. soki. soków. co da równowagę jego organizmowi. kwaśne zupy. woda. Oba te czynniki są ze sobą ściśle powiązane. Przy takim stanie niezrównoważenia organizmu każda emocja lub nawet mały. przeziębienia. Jestem tego samego zdania. Z powodu alergii najbardziej cierpią dzieci. Nie wszystkie objawy muszą wystąpić w jednym organizmie. Niekończące się katary. Musimy wzmocnić i rozgrzać żołądek. ogniem (zgaga. uczucie zimna i silny katar. Należy tylko odrzucić mit o zdrowym odżywianiu. wymiotami. surowe owoce. Aby się z tego wyleczyć należy bezwzględnie wykluczyć pokarmy. sery. lecz przede wszystkim w bardzo niemądrym odżywianiu. nie leczą. Musimy usunąć przyczynę. wieprzowina.dorosłych. wyniszczające organizm choroby . Niewłaściwe odżywianie wywołuje zawsze zwiększoną pobudliwość emocjonalną. niepokój. co objawia się mdłościami. Organizm nie otrzymuje odpowiedniej ilości płynów wewnętrznych i esencji. że za parę lat co drugi Polak będzie alergikiem. Rozregulowanie to następuje pod wpływem niewłaściwego odżywiania lub silnych emocji. ciągła potrzeba jedzenia lub też mdłości i wymioty). śledzionę i trzustkę. Odżywianie się w głównej mierze pokarmem ochładzającym (mleko. nadkwasota 105 Dolegliwości te pojawiają się przy całkowitym rozregulowaniu elementu Ziemi (żołądek. a objawia się to tzw. która w młodości chorowała na alergię. Polecane na te dolegliwości preparaty zobojętniające nadmiar kwasów oraz osłaniające śluzówkę żołądka. silnymi skurczami i bólami żołądka. makarony. to również dostarczane pożywienie musi charakteryzować się równowagą między naturą ochładzającą i rozgrzewającą. śledziony i trzustki oraz wątroby. serów. wzdęciami i rozpieraniem w klatce piersiowej oraz bólami głowy. My przyrządzamy i zestawiamy im posiłki. ale niewłaściwy posiłek. towarzyszą temu dreszcze. które powodują takie spustoszenie w narządach. Zmieńmy sposób ich odżywiania. Należy unikać wyżej wymienionych pokarmów ochładzających. trzustka) i przy osłabionej (zimnej) wątrobie. w wyniku czego zawsze pojawiają się zaburzenia w pracy żołądka. Zdrowie dzieci zależy od nas . fałszywym nadmiarem. ryż.anemie. .

z dodatkiem cebuli. wątroby i krążenia. Piłam siemię lniane. pieprzu cayenne i innych przyprawach. z dużą ilością warzyw. soków. Przy cukrzycy występuje zawsze niedobór jin i fałszywy nadmiar w żołądku {gorąco). Pomocna może być w tym również spirytusowa nalewka propolisowa. Jedynie rozgrzewając organizm i poszczególne jego narządy możemy doprowadzić do ich wzajemnej równowagi. które przecież wcale nie muszą się ujawnić. żołądek). a zwłaszcza elementu Ziemi (śledziona. Zakwaszają organizm wszystkie te produkty. Poleca się niewielkie ilości tłustych ryb. Coraz bardziej popularne stają się nowe metody leczenia tego zespołu chorób. Będąc świadomym ich istnienia należy bezwzględnie zmienić tradycje żywieniowe w rodzinie. Rada dla cierpiących . O równowadze kwasowo-zasadowej w organizmie decyduje wyłącznie prawidłowa praca elementu Ziemi (śledziony. Przyczyną zachorowań u . mięsa. surowe owoce i warzywa. Pociąga to za sobą osłabienie płuc. Zupełnie nie sprawdzają się laboratoryjne stwierdzenia o kwasotwórczych lub zasadotwórczych właściwościach poszczególnych produktów spożywczych. Terminem cukrzyca określa się obecnie cały zespół chorób zimnej śledziony. ponieważ cukrzycę wywołuje pożywienie zimne i pozbawione energii . co jest przyczyną mojej choroby. Podstawową przyczyną zmęczenia śledziony i trzustki jest niewłaściwe odżywianie. ryż i makarony. przypraw takich jak cynamon. które wychładzają i osłabiają śledzionę oraz zakłócają równowagę w elemencie Ziemi. Prawdziwą ich przyczyną jest wychłodzenie i osłabienie organizmu. że w najbliższym czasie choroba ta obejmie 50% społeczeństw. Niestety. mleka. słodyczy. na imbirze. sok z kapusty i ziemniaków. czosnku. białe mięso i sałata. a jest to możliwe wówczas. surówek. a cukier zastąpcie miodem. piwa i zimnej wody. trzustki i żołądka. Podstawą leczenia jest przyjmowanie preparatów silnie rozgrzewających. trzustki i żołądka). opartych np. zimnych napojów i lodów. ograniczcie słodycze i ciasta. sery. Moim pożywieniem były przede wszystkim mleko. nerek. Często w przypadku tej choroby mówi się o tak zwanych skłonnościach genetycznych. Prognozy mówią. Ściśle przestrzegałam diety zalecanej przez lekarzy. Mięsa powinny być różnorodne. cebuli. Zrozumiałam. czosnku. Nadkwasota i zgaga to tylko z pozoru choroby nadmiarowe. Choroba ta zostawia po sobie ślady na całe życie. nadkwasotę i zgagę. Unikałam tłuszczów. słodkich deserów. oliwę i masło. jogurtów owocowych. zimnych napojów. kurkuma. soków. gdy poznałam regułę jin-jang w odżywianiu i naturę zjadanych przeze mnie pokarmów. czarnuszka. soki. Wykluczone są zimne napoje i woda. trzustki i żołądka.106 Przez dwadzieścia lat chorowałam na wrzody. choroba się nasilała. surowych owoców i warzyw. W niedługim czasie Wasze dolegliwości na pewno ustąpią. ciast drożdżowych. jak fatalne jest nasze aktualne odżywianie się. Cukrzyca 107 Cukrzyca to brak równowagi w elemencie Ziemi. tortów. owoców. tłustej wieprzowiny. imbir. Nie powinno się w ogóle jadać białego pieczywa. wywarów kostnych i rosołów. Przyczyną niedoboru jin jest wychłodzenie organizmu i niedobór jang. przypraw. gdy w naszym pożywieniu będzie równowaga jin-jang. osłabienie śledziony. a bóle nękały mnie codziennie. Kurację sprawdziłam na sobie i od siedmiu lat nie mam żadnych problemów z żołądkiem.nadmiar cukru. Celiakia Celiakia najczęściej kojarzona jest jako ciężka choroba niemowląt i dzieci. Na celiakię chorują również osoby dorosłe. Powszechność tej choroby powinna nam uświadomić.dlaczego odżywiając się zgodnie ze współczesnymi zaleceniami lekarzy i dietetyków jesteśmy coraz bardziej chorzy? Podstawą wyżywienia cukrzyków powinny być potrawy gotowane. Nasuwa się pytanie . serów.spróbujcie odstawić wszystkie pokarmy ochładzające! Zrezygnujcie z mleka i serów. twarogi. której głównym objawem jest zła praca układu trawiennego. chude i przyrządzane w domu. Zdecydowanie niewskazane są wędliny.

produktów mlecznych. zakwasza niedojrzałe jeszcze narządy wewnętrzne dziecka. zatokach oraz w innych narządach i przewodach. batony. o smaku łagodnym. surowych owoców. pszennej mąki i cukru oraz odżywek owocowowarzywnych. młoda wołowina. należy zwrócić uwagę na' właściwe odżywianie przyszłych matek i niemowląt. soków. Celiakia to nie tylko chore jelita i gwałtowna reakcja na gluten. Występuje silna niedoczynność żołądka. Aby zapobiegać tej chorobie. kukurydzianej lub owsianej i miodem. mleczarski (jogurty. soków i zimnej wody ochładzają ich organizm i pozbawiają energii (jang). sokami. Powinniśmy je zastępować mlekiem kozim. podobnie jak przy celiakii. Uważam. Dzieci karmione wymienionymi produktami rosną i rozwijają się wspaniale. zimnej wieprzowiny (wędlin) i kurczaków. przyprawy i zioła przyprawowe. która. wieprzowym oraz wszystkimi wędlinami. Nasze problemy z dziećmi i młodzieżą Ogólnie twierdzi się. Co właściwie jedzą nasze pociechy i te małe. które są zakwaszające i silnie śluzotwórcze. zdrowie i radość. Zalecane kobietom w ciąży diety z dużą ilością owoców. jogurtami i owocami. czy zapiekankę i jogurt. co rujnuje im zdrowie. słodyczami. to unikajmy mleka krowiego. co będą jadły . lodami. Wymienione produkty powinny być bezwzględnie wykluczone z diety. serki owocowe. trzeba zacząć od matek. Mukowiscydoza Istotą tej choroby jest nadmierna produkcja śluzu w organizmie odkładającego się głównie w płucach. serów. Cały przemysł cukierniczy (cukierki. albo dlatego. które niszczy. że nic nie wiemy o właściwym odżywianiu. mlekiem krowim.mleka. ich problemy. są dla nas. Przyczyną tego jest zła praca śledziony.108 niemowląt jest niewłaściwe odżywianie się matki w czasie ciąży oraz zbyt wczesne sztuczne karmienie. Ale nie osiągniemy tego soczkami. śledziony. gdy jest zimna. Podstawą wyżywienia tych dzieci powinny być potrawy wyłącznie gotowane. Aby leczyć dzieci z celiakią.surowymi owocami. albo coś. z dużą ilością gotowanych warzyw z dodatkiem cebuli i czosnku. Jak najwcześniej do ich diety należy wprowadzać czosnek. Pożywienie dzieci z tą chorobą powinno być ciepłe i rozgrzewające. To one najczęściej same decydują o tym. należy je chronić nie tylko przed glutenem. Dla zapobieżenia tej chorobie. surówek. ponieważ produkcja śluzu występuje zawsze w organizmie osłabionym i wychłodzonym. czy też drożdżówkę i pepsi-colę. a dla dzieci starszych . na których najlepiej gotować zupy to. nie wierzę ani służbie zdrowia. mięsem kurcząt. trzustki i wątroby. że nie mamy siły i ochoty walczyć ze złymi nawykami. Wiemy. najważniejsze. cielęcina i indyk. ale również przed wszystkimi produktami wychładzającymi . Dzieci tych kobiet przychodzą na świat chore lub bardzo podatne na wszelkie choroby. Niestety. od których zależy zdrowie naszych dzieci. że dla zdrowia konieczne jest regularne i prawidłowe odżywianie. na bazie warzyw i kasz. To dzieci i młodzież są cały dzień poza domem. że dzieci i młodzież. gotowane i bardzo urozmaicone. kasz i przypraw. Dajemy im cichą akceptację albo dlatego. Śluz blokuje prawidłowe oddychanie oraz 109 pracę narządów. firmy. i te duże? Albo nic. cukru i słodyczy. zamiast płynów wewnętrznych produkuje śluz. Cały organizm jest wychłodzony. albo też dlatego.chuda gęś i wszelkie wątroby. Najodpowiedniejsze mięsa. mąką z kaszy jaglanej. Najbardziej szkodliwe dla niemowląt jest krowie mleko. serami. że tak nam wygodnie. . są nastawione na robienie pieniędzy właśnie dzięki małemu konsumentowi. jak McDonald czy Pepsi-Cola. że to jest szczególnie groźna hipokryzja. ani ludziom. Niewłaściwą pracę śledziony pogłębia spożywanie produktów sprzyjających produkcji śluzu . Wychłodzony i osłabiony organizm kobiecy nie może przekazać płodowi potrzebnych mu do wzrostu substancji i energii. To nasze dzieci są potencjalnymi klientami tych ogromnych firm. surówkami. cebulę. dorosłych. czekolada). Pożywienie kobiety ciężarnej powinno być ciepłe. Jeśli konieczne jest sztuczne karmienie.baton i soczek. lody). pszenna mąka i cukier. lodów.

owoców. Powinniśmy ją ochraniać i w miarę możliwości uzupełniać energią z pożywienia i otoczenia. ponieważ chorujemy.110 Reklama i ogólnie przyjęte w środowiskach młodzieżowych obyczaje mają zbyt silne oddziaływanie. Zatem pożywienie ludzi w podeszłym wieku powinno dostarczać właściwą ilość energii oraz wszystkie potrzebne składniki. że godząc się na żałosne odżywianie i takiż styl życia. Jedyną zmianę. to zmniejszenie porcji oraz zwiększenie częstotliwości posiłków. gdyż krowa jest zwierzęciem roślinożernym? Jak można przy tym twierdzić. jeśli to będzie konieczne. Powinniśmy zdawać sobie sprawę z tego. jaką powinno się wprowadzić. surówek. czym grozi stałe objadanie się fast foodami. paraliż. Dla podtrzymania prawidłowego metabolizmu komórkowego i krążenia konieczne jest dostarczanie w produktach pokarmowych wszystkich witamin z grupy B. Dziecko alergiczne. włóczmy je po lekarzach i szpitalach. że chorujące dziecko to zasługa. Jaka jest nasza troska o dzieci. Z całym zdecydowaniem i odpowiedzialnością twierdzę. słodyczy. a dopiero potem. jeżeli pozwalamy karmić krowy paszą z dodatkiem mięsno-kostnych komponentów. cynku. cukrzyca. magnezu. że się starzejemy. słodyczy i lodów. że dla zachowania zdrowia powinno odżywiać się absolutnie wszystkimi produktami spożywczymi odpowiednio przyprawionymi i zestawionymi dla uzyskania lepszej strawności i przyswajalności. że jest to wbrew zdrowemu rozsądkowi i naturze. co najcenniejsze. a więc od nas zależy zorganizowanie czasu dla nich. bowiem cherlaków tam nie potrzebują. otrzymany w momencie urodzenia. że owoce i soki zawierają tylko niewielkie ilości wyżej wymienionych składników. Wystarczy zrobić sondę w szkole pytając dzieci. Nasza starość i choroby 111 Chorujemy nie dlatego. D i E. czy kolacja jest przemyślana i zorganizowana przez dorosłych. serów. aby dziecko samo mogło się im przeciwstawić. Pamiętajmy również. Dziecko anemiczne to nadmiar mleka. zamykamy jednocześnie dzieciom drogę do wymagań XXI wieku. lodów. Dziecko stale przeziębiające się to nadmiar mleka. słodyczy. owoców i soków. a potem część tych pieniędzy wydawać na wspaniały sprzęt medyczny dla szpitali dziecięcych. smażone lub pieczone w piekarniku mają inną naturę i nie tracą nic z tego. Dla ochrony prawidłowej pracy narządów w wieku podeszłym nie powinno się jadać nic surowego. Sami lekarze przyznają. skoro wiadomo. To są nasze podstawowe obowiązki. to najpierw zróbmy rodzicielski rachunek sumienia. Oznacza to. czy rodzice wiedzą i tłumaczą. że trawienie owoców i surówek wymaga zdrowego przewodu pokarmowego i dużej ilości energii jang. Czy dorośli mają coś na swoje usprawiedliwienie? Nie sądzę. naszej niewiedzy i abnegacji. żelaza i wapnia. jogurtów. że nie mieli na studiach zajęć z geriatrii i nie potrafią analizować nasilania się i postępowania chorób nabytych w okresie młodości i pełnej aktywności. wygody i zmowy milczenia. soków. jogurtów. serków owocowych i zimnych napojów. to my chcieliśmy mieć rodzinę i dzieci. Pastylki i preparaty nie zapewnią właściwego przyswajania i metabolizmu. lecz starzejemy się. kto ma przygotowane śniadanie w domu i do szkoły. Jeżeli chcemy mieć zdrowe dzieci. co jest przyczyną tak ciężkich schorzeń jak choroba Alzheimera. . Współczesne zalecenia dietetyczne dla osób w podeszłym wieku świadczą o braku wiedzy na temat procesów zachodzących w organizmie oraz braku chęci zrozumienia. serów. witaminy A. Przypominam. wprowadźmy zmiany w zwyczajach domowych. O czyj interes tutaj chodzi? Pamiętajmy. że mleko i sery od takich krów są zdrowe? Nieuczciwością jest najpierw zarabiać na dziecięcej naiwności i bezbronności. a te same produkty gotowane. astmatyczne to nadmiar soków. że problem schorowanej starości pogłębia się z powodu niewłaściwych wskazówek żywieniowych dawanych ludziom w średnim i podeszłym wieku. maleje z latami. że nasz zasób energii życiowej. Wiemy. owoców. zawał. czy w domu czeka obiad. zwyrodnienie stawowe i reumatyzm.

skurczów. 113 • kobieta 53-letnia Stabilizacja wagi ciała po pozbyciu się około 10 kilogramów. poprawa kondycji i samopoczucia. takie jak duże ilości wody. bólów. cebulę i czosnek? Jak można leczyć nadciśnienie i miażdżycę. kataru i poprawa wzroku. bardzo intensywny katar sienny. baraninę. Wzrost sprawności. rosoły. surówek. • mężczyzna 50-letni Stabilizacja wagi ciała po pozbyciu się 20 kg. kaszlu oraz wyciszenie emocji. Całkowite wyleczenie z uciążliwych bólów wrzodowych. stabilizacja wagi. • mężczyzna 82-letni Po wyeliminowaniu nadmiaru pożywienia kwaśnego. masła. że trzeźwe i rozumne spojrzenie na problemy starości pozwoli wielu ludziom uniknąć niepotrzebnych cierpień. z całkowitym zakazem stosowania przypraw.112 Jest groźną dieta ludzi starych. mdłości. soków. • mężczyzna 26-letni Ustąpienie problemów żołądkowych. witaminy C? Tego nie wytrzyma żadna wątroba i nerki. chudym mięsie. chrypek. owoców? Jakże można polecić choremu na serce. chudym mleku. warzywach gotowanych na parze lub surowych. katarów i kaszlu. oparta na chudym twarogu. wzdęć. tłustych ryb i mięsa? Jakże można chronić przed chorobą Alzheimera. krzyża. półpaścem i alergią. poprawa wyglądu skóry. mleka oraz nadmiaru owoców i słodyczy dziecko stało się spokojniejsze i ustąpiły skurcze oraz bóle brzuszka. częstych migren oraz większa sprawność ruchowa. częstych angin. jednocześnie zabraniając przebywania na słońcu. Ustąpienie bólów jelitowych. ustąpienie częstych angin. Ustąpienie swędzenia skóry w kontakcie ze słońcem. reumatyzmem i gośćcem. problemów z włosami. ryżu. mdłości. paznokci i włosów. pełnego mleka. spożywania jajek. Ogólny wzrost sprawności i kondycji. zimnego i surowego ustąpiły problemy z żołądkiem. kurczaków. ustabilizowanie się wagi ciała (utrata ok. swędzenie skóry w kontakcie ze słońcem). pić wodę? Przecież tego nie da się osiągnąć. 5 kg). wzdęć i niestrawności. bólów głowy. • kobieta 50-letnia Ustąpienie problemów wątrobowo-żołądkowych. soków. niestrawności. kondycji i poprawa samopoczucia. białym pieczywie i surowych owocach. Jestem przekonana. mięso wołowe. by zrzucił nadwagę. wzdęć i bólów krzyża. • chłopiec 13-letni Ustąpienie chronicznej wysypki uczuleniowej oraz kataru i kaszlu. • dziewczyna 19-letnia Wychowuje dziecko od urodzenia bez chorób i innych problemów według zasad zawartych w tej książce. chudym jogurcie. jednocześnie polecając kwaśne i zimne produkty. Lepsza aniżeli w wieku 30 lat kondycja i sprawność fizyczna. pozbycie się około 10 kg. Poprawa wzroku. przyprawy. jogurtów. wymiotów. Jak można chronić ludzi przed osteoporozą. • 22-letnia matka karmiąca Po wyeliminowaniu z pożywienia matki jogurtów owocowych. • kobieta 27-letnia Ustąpienie kłopotliwej egzemy. . • kobieta 30-Ietnia Ustąpienie dotkliwych bólów reumatycznych i stanów zapalnych dręczących od dzieciństwa. skoro jednocześnie musi jeść owoce i surówki. kaszlu. Przykłady skuteczności terapii (proponowanych w tej książce) • kobieta 50-letnia Całkowite wyleczenie z alergii (swędzenie i łzawienie oczu. jednocześnie nakazując zjadać duże ilości owoców. jednocześnie zabraniając jeść zupy. ogólnego osłabienia. częstych angin. Jakże można chronić przed zwyrodnieniem stawowym. jogurtów.

114 • 25-letnia matka karmiąca Po wyeliminowaniu z pożywienia potraw zimnych i surowych oraz zimnych napojów ustąpiły u dziecka silne bóle brzuszka i biegunka. zimnych i słodyczy. Całe życie nie piła kawy naturalnej zaparzanej tradycyjnie ponieważ jej szkodziła. • mężczyzna 85-letni Przez całe życie nie jadł surówek i owoców. Szczegółowe badania wykazały. owoców. owoców i zimnych napojów. angin i kaszlu po wyeliminowaniu nadmiaru słodyczy. Poprawiła się jego kondycja i samopoczucie. Unika słodyczy. nadmiaru sera i słodyczy dziecko jest zdrowe i pięknie się rozwija. 115 • mężczyzna 27-letni Po problemach z tuszą w dzieciństwie. • kobieta 56-letnia Po przebytej chorobie nowotworowej pozbyła się dolegliwości jelitowych eliminując pożywienie kwaśne. głowy. • kobieta 60-letnia Po rezygnacji ze słodyczy. surówek i zimnych napojów. wzdęcia. surówek. które ustąpiły po rezygnacji z potraw surowych i kwaśnych. mający uraz do jedzenia związany z obawą nawrotu otyłości. bóle nóg. owoców i zimnych napojów. ustąpiły częste przeziębienia. które ustąpiły po odstawieniu surówek i wieczornej porcji jabłek. jogurtów. Obecnie pije gotowaną i wspaniale po niej się czuje. . surówek. • matka 26-letnia Dziecko karmione piersią wymiotowało. że posiada wątrobę młodego człowieka. nie przybierało na wadze. Wszystkie dolegliwości ustąpiły po rezygnacji ze słodyczy. surowe i zimne. Jedynym jego tłuszczem było masło. • kobieta 52-letnia Córka wyżej wymienionej kobiety. obecnie zjada normalne. było niespokojne. Po odstawieniu przez matkę owoców. • kobieta 73-letnia Przez całe życie miała dolegliwości wątrobowe. kwaśnych. jednocześnie wzrosła kondycja i sprawność fizyczna. surówek i zimnych napojów wyciszyły się męczące dolegliwości nerkowe. z podobnymi dolegliwościami. • kobieta 54-letnia Miała stałe problemy wątrobowe. uczulenia na promienie słoneczne objawiające się swędzeniem skóry. owoców. duże posiłki i nie tyje. • chłopiec 14-letni Ustąpienie częstych przeziębień. • mężczyzna 56-letni Po przebytej żółtaczce i z kamieniami w woreczku żółciowym pozbył się dolegliwości po wyeliminowaniu z pożywienia potraw surowych. surówek.

Podstawą jest rozmaitość produktów. a co złe? Musimy się tego na nowo nauczyć. czasu trwania procesu i wielu innych czynników. Szkodliwe są wszelkie nadmiary i jednostronność w diecie.116 117 w odpowiedniej kondycji psychofizycznej. dzięki którym potrawa wzbogacona zostaje o potrzebną dla organizmu energię. zdrowa żywność lub produkt niezdrowy. Nie kierujmy się modami na witaminy. musi być ściśle zachowany rodzaj i ilość produktów oraz tzw. tj. które przyspieszają trawienie i wchłanianie. nie występują oddzielnie i nie mogą być spożywane oddzielnie. czas. o temperaturze odpowiedniej dla pracy żołądka (ciepło). w tym wypadku spowoduje osłabienie śledziony. Potrawy przyrządzane ze środków spożywczych są wzbogacane o przyprawy i dodatki.). dzięki czemu ich natura i właściwości odżywcze wzajemnie się uzupełniają i wzmacniają. zostaje on wypaczony. soki. z dodatkami przypraw jako katalizatorów. obecności katalizatora. Proces ten można porównać do bardzo skomplikowanej reakcji chemicznej. Podkreślanie przez żywieniowców i dietetyków zalet produktów z uwagi na zawartość białka. błędów i pomyłek. Gdy jakikolwiek z elementów procesu chemicznego (a takim jest trawienie i przyswajanie) jest niewłaściwy. że w potrawie musi się znaleźć pięć smaków. Przyrządzanie potraw to duża umiejętność i nie można tego wykonywać na zasadzie przypadku! Fantazja jest jak najbardziej wskazana. żołądka i wątroby. ponieważ osłabione narządy nie są w stanie dokonać tego należycie. witamin czy cholesterolu jest niewłaściwe. która analizuje wyłącznie skład ilościowy pokarmów. Aby przebiegła ona prawidłowo. węglowodany. Składniki odżywcze w pożywieniu są wzajemnie powiązane zależnościami rodzajowymi. które służą nam jako środki spożywcze lub artykuły żywnościowe. czyli czerpania z pożywienia energii i esencji. energetycznymi. Wchodzą one w skład tkanek roślinnych i zwierzęcych. temperatura. dając oczekiwany efekt. Ta książka to pierwszy krok ku zdrowiu. co dla nas dobre. a spożywanie innych w nadmiarze owocuje skutkami po wielu latach. Dotyczyć to może zarówno składników. tłuszcze. Składniki odżywcze. ciśnienie itp. a organizm musi być . np. nieuczciwe i szkodliwe. takie jak białko. Wykluczanie pewnych produktów z naszej diety. Zatraciliśmy intuicyjną wiedzę na temat jak się odżywiać. ŻYWIENIE I ZDROWIE W odżywianiu zrównoważonym nie istnieje pojęcie produkt zdrowy. Nie powinniśmy ciepłego lub gorącego pożywienia popijać zimnymi płynami. Namawiam do chwili zastanowienia przed włożeniem czegokolwiek do ust . duszenie. gdy dostarczamy potrawy zrównoważone.czy jest to potrzebne dla równowagi organizmu i dobrego samopoczucia. sole mineralne. a wtedy na pewno mądrze je wykorzystamy. dających jej równowagę. Z niewłaściwie przyrządzonych potraw pozyskiwanie cennych składników odżywczych jest znikome. aby być zdolnym do trawienia i przyswajania. przyrządzane według kolejności pięciu smaków. działa niszcząco. a nawet rujnują nasze zdrowie. Studiując i analizując zalecenia żywieniowców z ostatnich lat można zauważyć mnóstwo sprzeczności. Proces trawienia i przyswajania w naszym organizmie przebiega wtedy prawidłowo. kiszenie itp. jogurty czy sery. Podlegają one również zabiegom kulinarnym (gotowanie. witaminy. które niszczą. parametry techniczne. spożywanie nadmiernych ilości produktów kwaśnych i zimnych. ale należy zachować zasady sprowadzające się do tego. Błędy żywieniowe w pojęciu odżywiania zrównoważonego na ogół nie są brane pod uwagę w diagnozowaniu chorób przez współczesną medycynę. Monotonia w odżywianiu. wapnia. jak i kolejności ich dodawania. Poznajmy naturę produktów spożywczych.

że chcąc. Natura. Witaminy i sole mineralne Przedstawiając wybrane witaminy i sole mineralne. Musimy zatem rozważyć. zjadliwe wirusy i bakterie). ale jednocześnie duża ilość witaminy A w organizmie osłabia pracę tego gruczołu. by organizm był sprawny i przyswajał wszystkie potrzebne nam składniki. współgrających. gdy gruczoł ten jest niesprawny oraz przy słabych jelitach. niepotrzebne zimy. błon śluzowych i oczu. Niedobór witaminy A sprzyja rozwojowi osteoporozy. pragnę Państwa uwrażliwić na bezwarunkową konieczność traktowania swego organizmu jako całości. Organizm ludzki. ich skomplikowany świat zależności. lecz podnosi jego przyswajalność. jawi się niejako przyjazna człowiekowi. nieczuła i krnąbrna (szkodliwe słońce i pyłki. lecz w rękach czułych na dotyk. Witaminę A możemy otrzymać z karotenów. która steruje mechanizmami od-purrrościowymi. współjednoczących elementów i systemów nie mogących istnieć bez siebie i wzajemnie się współtworzących. Poniższe dane 119 pozwolą zrozumieć niezbędność różnorodności pokarmu oraz niebezpieczeństwo jednostronności i monotonii w odżywianiu. chorej wątrobie. liniowym postrzeganiu człowieka. a pożywienia jako źródła energii i równowagi. ochładzającym. Istnieje wówczas prawidłowa ich koncentracja w krwi oraz wła- . Ratunek dla ludzi leży w naszych rękach. Przy braku cynku podawanie witaminy A nie wyrównuje jej niedoborów. Pragnę przypomnieć. nadmiarze surowych warzyw i owoców. złym trawieniu. że cynk jest trudno przyswajalny w obecności dużych ilości wapnia. podobnie jak cała przyroda i Kosmos. jajach. Należy również pamiętać o tym. ze swoimi prawami i regułami. braku cynku. tranie i wątrobie. Witamina A magazynowana jest w wątrobie. Karoteny przechodzą w witaminę A w nabłonku jelita i w wątrobie pod wpływem działania karotenazy. Potrzebna jest do budowy komórek i do właściwego funkcjonowania narządów płciowych. Od właściwego poziomu witaminy A i magnezu zależy praca grasicy. Zarówno witamina A. a nie odwrotnie. śledziony i pozostałych narządów oraz o właściwe przygotowywanie i komponowanie pożywienia. Odpowiada za stan naszej skóry. Witamina D Witamina D pozwala na wchłanianie wapnia i fosforu zapewniając najkorzystniejszy stosunek ilościowy tych pierwiastków. umiejących dawać ukojenie i miłość. lecz jako złośliwa. co jest tego przyczyną? Czy nie odżywiamy się zbyt jednostronnie pożywieniem zimnym. będące zawsze efektem złego odżywiania? Analizowanie naszych chorób jako dysfunkcji poszczególnych narządów oraz rozważanie składu ilościowego i jakościowego produktów spożywczych ugruntowuje nas wciąż w tzw. chociaż jej znaczenie doceniam. Kłopoty z uzyskaniem właściwego poziomu witaminy A w organizmie pojawiają się wtedy. Tak odbierają nas ludzie nauki i medycyny nie uwzględniający i często nie znający praw natury. Powstawaniu witaminy A sprzyjają hormony tarczycy. są wrażliwe na światło i należy je przed nim chronić. Gotowanie warzyw nie niszczy karotenu. Naukowe widzenie człowieka stwarza wciąż nawarstwiającą się ilość problemów nie do zbadania i nie do rozwiązania. wrażliwych na temperaturę. Witamina A Witamina A znajduje się tylko w maśle.118 Nasze choroby i związane z tym braki witaminowe i mineralne są zawsze skutkiem złego trawienia i przyswajania. jak i karoten. nie zawierającym energii? Czy nie przyczyniają się do tego również nadmierne emocje. skąd może być uwalniana tylko w obecności cynku. które znajdują się w żółtych i pomarańczowych warzywach i owocach oraz zielonych częściach roślin. ale nie uzbrojonych w aparaturę medyczną i naukową. należy przede wszystkim zadbać o właściwą aktywność żołądka. jest układem współzależnych.

olejach. chudym twarogu. brokułach. brokuły. jajach. inozytol. PP . soki. sokach owocowych. sałacie. orzechach. owocach i jogurtach występują w organizmie duże braki tych bardzo ważnych witamin. choroby wątroby. Zwiększone zapotrzebowanie na nie występuje przy diecie węglowodanowej. Gotowane warzywa. Są to: choroba wrzodowa żołądka i nadkwasota. zaburzenia pracy przytarczyc oraz brak magnezu. Niekorzystne dla przyswajania tej witaminy jest odżywianie się produktami z dużą zawartością wapnia. szczególnie w formie tabletek oraz nadmiar soków i owoców. takie jak ziemniaki. lody i słodycze). przy nadmiarze słodyczy. niszczy wątrobę i nerki dając początek bardzo poważnym chorobom. Występuje w jęczmieniu. . Uważam. tj. takimi jak żółte sery. grochu i grzybach. Witamina C jest antyutleniaczem. stany zapalne trzustki i jelit. dostarczają witaminy C w dostatecznej ilości. jaja. nasionach. Przy diecie opartej na chudej wołowinie. Przy diecie urozmaiconej jej poziom w organizmie jest prawidłowy. Witamina D znajduje się w produktach spożywczych takich jak masło. cholina. że jego poziom w organizmie zależy przede wszystkim od prawidłowego metabolizmu. ponieważ produkty żywnościowe dostarczają ich wiele (imbir. B6 . fasoli. brokułach. brokuły.pirydoksyna. ale nie jedynym i najważniejszym.120 ściwe odkładanie w kościach. Witamina D powstaje w skórze pod wpływem promieni ultrafioletowych. orzechach. Wymieniłam produkty zdecydowanie niezalecane przez dietetyków ze względu na cholesterol. ciemnym chlebie. że są rozpuszczalne w wodzie. że w naszym "zdrowym " żywieniu rola witaminy C jest przeceniana. kalafior. czosnek). makaronów i białego chleba. Witamin z tej grupy nie niszczy gotowanie. B12. Witamina C Uważam. podrobach. lecz jej nadmiar jest szkodliwy dla serca. Potrzebne są głównie naszym nerwom. Także co do promieniowania słonecznego mamy wiele sprzecznych opinii. są bazą wszystkich procesów odbywających się w organizmie. kaszy gryczanej i jęczmiennej.(Bl . Może to w konsekwencji doprowadzić do poważnych zakłóceń w organizmie. brukselka. Brak tej witaminy jest główną przyczyną powstawania osteoporozy. Charakterystyczną cechą tej grupy witamin jest to. że rozsądne korzystanie ze słońca daje wiele zdrowia. Witamina E Witamina E jest silnym przeciwutleniaczem.niacyna. płatkach owsianych. grochu. 121 Witaminy te wchodzą w skład enzymów lub je aktywizują. papryki. Owoce zawierają niewiele witamin z tej grupy. kiedy pewne zaburzenia chorobowe w organizmie nie pozwalają na uaktywnienie się kalcyferolu (witaminy D). kwas pantotenowy. chociaż wiadomo. Mają wpływ na cały metabolizm komórkowy. nerek. PABA. kwas foliowy). kapusty. B2 . należy jedynie pamiętać o tym. płatkach owsianych. ryby. brukselce. tran i wątroba. zielonej pietruszce i innych zielonych częściach roślin. Znajdują się głównie w mięsie. marchewka. chude mleko i twaróg oraz silnie ochładzającymi (owoce. szpinaku. surówki. a potrawy dusić we własnym sosie. czosnku.ryboflawina. a z warzyw . Hl . ciast. Przy tej witaminie szczególnie wskazany jest umiar. Są jednak sytuacje. cebula. fasoli. kapuście.w kalafiorach. podobnie jak przy niedostatku magnezu. migdałach. ziemniakach. jajach. chude jogurty. Przy chorobach serca bardzo wskazana jest dieta z dużą zawartością tej witaminy. Zawierające witaminę C kwaśne owoce i warzywa potrzebne są naszemu organizmowi jako smak kwaśny dla zrównoważenia potraw i zapewnienia właściwego funkcjonowania wątroby. maśle. cebuli. Nadmiar witaminy C. Jej brak powoduje bolesne skurcze mięśni. kapusta.biotyna. Witaminy z grupy B . aby nie odlewać wody.tiamina.

proces ten ulega zakłóceniu i występuje pobudliwość nerwowa. migdałach. wywary z kości oraz produkty mleczne. grochu. że stres i ciągły pośpiech. lecz pod wpływem fizycznych czynników zewnętrznych. W owocach występuje w ilościach śladowych. które nie powinny być odtłuszczane. że od sprawności tych narządów zależy poziom magnezu w organizmie pod warunkiem. cynku i żelaza. brokuły. a wypłukiwanie jest procesem stałym i prowadzi do osteoporozy. w obecności którego nie jest przyswajany. Działa tonizująco i uspokajająco na system nerwowy i mięśnie. Oprócz tego do przyswajania wapnia potrzebna jest witamina A i D. który działa tylko w obecności magnezu. Niski poziom magnezu pociąga za sobą niedobór witaminy D niezbędnej do prawidłowego składu kości. powoduje odkładanie go w ścianach naczyń i narządach. poziom wapnia we krwi jest podwyższony. soczewi- . kakao.mleka. ciecierzyca. centralnego elementu naszego układu odpornościowego oraz wątroby.122 Magnez Magnez to pierwiastek o podstawowym znaczeniu w przemianie materii i funkcjonowaniu systemu odpornościowego w naszym organizmie. fasola. W procesie przyswajania tego pierwiastka biorą udział tarczyca. fasoli. Produkty roślinne to mąka z całego przemiału. Aby procesy nerwowe przebiegały harmonijnie. jaja. stosunek wapnia i magnezu powinien być jak 2:1. mięso. czyli jednego z rodzajów kamieni nerkowych. ale także drastycznie obniżają poziom magnezu. co pośrednio przyczynia się do zawałów i miażdżycy. skurcze mięśni nóg. Wapń musi być dostarczany do naszego organizmu jednocześnie z magnezem i cynkiem. krwi i płynów ustrojowych. ponieważ wapń blokuje jego przyswajanie. to właśnie wynik niedoboru magnezu. Przy osteoporozie zawsze występuje niedobór magnezu! Należy również pamiętać. Magnez jest również niezbędny do prawidłowego funkcjonowania grasicy. selen i kobalt nie dopuszczają do uszkodzeń genetycznych DNA. która jest efektem wychłodzenia organizmu. Produkty zwierzęce to ryby. Przy nadczynności przytarczyc. Im większy niedobór magnezu. Źródłem wapnia są produkty zwierzęce i roślinne. Spożywanie piwa wydatnie obniża poziom magnezu w naszym organizmie. choroby ostatnio bardzo powszechnej. Przy nadmiernym spożywaniu nabiału . brukselka. że kod genetyczny ulega uszkodzeniu nie pod wpływem sił nadprzyrodzonych. Nadmiar wapnia blokuje przyswajanie magnezu. Oczywiste jest więc. czosnek. zielone części roślin. cynku i magnezu ważnym składnikiem mięśni. Bolesne skurcze mięśnia sercowego. Wapń Wapń jest głównym materiałem budulcowym kości i zębów oraz obok fosforu. serów i jogurtów występują problemy z właściwym poziomem magnezu. pozbawiają nas nie tylko energii życiowej (czi). ponieważ między tymi pierwiastkami występują wzajemne powiązania. Impulsy nerwowe są uwarunkowane przemieszczaniem się jonów wapnia i magnezu. Uczestniczy w syntezie białek i podziale komórek. groch. ustępują po dożylnym podaniu magnezu. Magnez. ciemnym chlebie i zielonych częściach roślin. natomiast w serach żółtych jest go zbyt mało w stosunku do ogromnej ilości wapnia. maku. orzechach. kapusty. drżenia mięśni. Ciekawostką jest to. nadmiernej pobudliwości. Gospodarką wapniem kieruje hormon przy tarczyc. Magnez odpowiada pośrednio za poziom cholesterolu we krwi. Zmniejsza toksyczność ołowiu i ułatwia jego wydalanie z organizmu. gdyż brak witaminy D uniemożliwi właściwe przyswojenie wapnia. a także prowadzi do kamicy nerkowej oraz skazy dnawej. Gdy obniża się poziom wapnia we krwi. przytarczyce i przysadka mózgowa. kalarepa. Pamiętajmy. Sole magnezowe chronią przed tworzeniem się szczawianów. Jeśli magnezu jest za mało. że dolegliwości w rodzaju tężyczki. hormon uruchamia proces wypłukiwania go z kości. że w pożywieniu jest dostarczany w należytych ilościach. który występuje przy nadczynności przytarczyc. tym większa podatność na stresy. Magnez występuje głównie w kaszach. Wysoki poziom wapnia we krwi. a nie wapnia. ponieważ lecytyna jest syntetyzowana bezpośrednio w obecności 123 enzymu zawierającego witaminę B6.

a zwłaszcza w kurczakach. gdyż jest on wówczas nieprzyswajalny. cynku i żelaza zapewnia właściwą jakość naszego systemu odpornościowego. Cynk Cynk w naszym organizmie potrzebny jest przede wszystkim do uwalniania witaminy A z wątroby oraz w przemianach węglowodanowej i białkowej. kukurydzy. Mleko i jego przetwory nie zawierają prawie w ogóle żelaza. ryby. Przeciwciała nie powstają. sokach. młodzieży i ludzi starych. Przyczynia się do odporności na uszkodzenia genetyczne. Cynk znajduje się głównie w mięsie. cukrowo-węglowodanowej. jak i kwas solny. Cynku jest niewiele w owocach. cebuli. a jest to pożywienie najbardziej popularne wśród dzieci. Selen Potrzebujemy śladowe ilości selenu. czosnku. ale w powiązaniu ze sobą. cukru i słodyczy. cynku. że zarówno witaminy. Omówiłam pokrótce tylko niektóre witaminy i sole mineralne. a zatem do normalnego wzrostu i rozwoju. całym ziarnie. komponując pokarmy zrównoważone pięcioma smakami i odpowiednie do danej pory roku.124 ca i wiele innych produktów. prócz tego w jajku. Prócz tego wapń zawarty w tych produktach blokuje przyswajanie żelaza z innych. pełnym zbożu. zależy również od magnezu. do powstawania anemii. młodzież i kobiety. zarówno na pospolite infekcje. Właściwie działający system odpornościowy. gdyż zawarte w niej w dużej ilości szczawiany utrudniają jego przyswajanie. grochu. jak i sole mineralne. Jest go również sporo w grzybach. według mnie te najistotniejsze. żelaza i selenu. jajka. Oprócz magnezu. indykach i wątrobie. Zaleca się na przy- 125 kład. Wyjątkiem są śliwki (powidła). ponieważ minerał ten występuje w nich w wielkiej obfitości. gdy w pożywieniu jest nadmiar wapnia. a zależności te są znane! Aby dostarczyć organizmowi wszystkich potrzebnych składników. Mimo że nie wydalamy go ani nie tracimy z potem. szczególnie małe dzieci. że wszystkie są ważne. Żelazo Niewiele jest w naszym organizmie żelaza. warzywne i mięsne zawsze były równoważone smakiem kwaśnym. magnezu i cynku. . jak wiemy. Przyswajanie żelaza jest uzależnione od smaku kwaśnego. cynku i witamin z grupy B rośnie poziom cholesterolu w naszym organizmie. Przy niedoborach magnezu. strączkowe. O czym należy pamiętać! Nasz system odpornościowy jest zależny od magnezu. Niedobory żelaza w organizmie występują z powodu niewłaściwego odżywiania. mamy stały niedobór selenu. Selen znajduje się w dużych ilościach w soli morskiej. ogół ludzi cierpi na jego niedobór. jest także uzależnione od obecności w organizmie cynku i magnezu. Również spożywanie jajek powinno być zawsze połączone ze smakiem kwaśnym! Przyswajanie żelaza. chociaż wiadomo. jak i na choroby nowotworowe. produkty zbożowe. aby potrawy zbożowe. Istotą problemu jest to. Przy diecie słodkiej. która jest chorobą coraz bardziej powszechną oraz osłabia system odpornościowy organizmu. cynku i witaminy A. zaledwie 3-5 g w masie ciała. orzechach. suszone daktyle i rodzynki. Osoby pijące dużo herbaty czarnej mogą mieć problemy z cynkiem. Głównym źródłem żelaza są warzywa. mięso i podroby. mleku i jego przetworach. Służy temu zarówno witamina C. nie działają w oderwaniu i pojedynczo. jednakże jest to pierwiastek niezbędny. Niedobór żelaza przyczynia się do złego rozwoju umysłowego niemowląt i dzieci. jajach. fasoli. Owoce i soki zawierają niewiele żelaza. rybach. a głównie w czosnku i grzybach. należy świadomie i rozważnie dobierać produkty. Bierze również udział w przyswajaniu żelaza.

Białko mleka krowiego to dla żołądka dziecka bardzo ciężko strawna kazeina tworząca w nim gąbczastą masę. warzywach. ponieważ zawarta w nim ilość soli mineralnych (Ca i P) oraz białka jest przewidziana na budowę kości krowy. Znajdują się w nim ciała odpornościowe. Najważniejsze witaminy i minerały znajdują się nie w owocach. Tabela 5. Warszawa 1976. cebuli oraz kapustnych. 127 PRODUKTY SPOŻYWCZE Mleko i jego przetwory Mleko krowie nie jest dla człowieka doskonałym.3 3-3. czosnku. Uświadamiają one różnice w składzie mleka krowiego i mleka kobiety.2 6. kaszach. żelaza i cynku blokowane jest przez nadmiar wapnia. Witamina A jest niezbędna do prawidłowego wchłaniania pokarmów. Zakład Wydawnictw Lekarskich. Wyd. Mleko krowie nie nadaje się dla człowieka. fasolach. odpowiednia ilość węglowodanów i tłuszczów. lecz w mięsie. odnawiania komórek i do prawidłowego przyswajania wapnia.126 Przyswajanie magnezu. lekkostrawne białko. I) Mleko kobiety zawiera składniki przystosowane dla delikatnego. Gotowanie pod przykryciem nie niszczy witamin. Dla człowieka takim cudownym pokarmem jest tylko mleko matki. Witamina D i A zapobiega osteoporozie i zapewnia właściwy metabolizm komórkowy.2 4.0 7. owoców.6 (dane z Palitzsch Dieter Kompendium pediatrii Państw. lecz jest takim z pewnością dla cielęcia.0 33 dojrzałe Mleko krowie 3. podrobach. soku i słodyczy. lecz ułatwia ich przyswajanie. Skład ilościowy mleka kobiecego i krowiego Białko Tłuszcz Węglowodany Wapń [mg%] lg%] [g%] [g%] Mleko kobiece 1.5 4. niedojrzałego i niewykształconego jeszcze przewodu pokarmowego dziecka. Cynk jest potrzebny do uwalniania witaminy A z wątroby. Przeanalizujmy tabele zawierające zestaw danych dotyczących mleka. zwłaszcza w porach.8 125 Rodzaj mleka Fosfor pH [mg%] 15 95 7. . całościowym produktem spożywczym.

nieodzowny przy trawieniu laktozy (cukru) oraz podpuszczkę potrzebną do trawienia białka. reumatyzmie. powinien pić tylko pełnotłuste i zawsze z dodatkiem czosnku. Nie zwiększymy przyswajalności wapnia poprzez zwiększenie jego ilości w pokarmie. gdyż wówczas ma się szansę na przyswojenie zawartego w nim wapnia. niedociśnieniu. Takie produkty jak warzywa. chorobach jelit. co jest zawsze związane z wychłodzeniem organizmu. Mleko krowie z racji swego składu (duże ilości wapnia i kazeiny) blokuje pracę żołądka. Po tym czasie dostarczamy dziecku potrzebnych ilości wapnia i innych składników w pożywieniu urozmaiconym. Przez zabieg odtłuszczania mleko traci witaminy A. W naszym klimacie powinno być spożywane świeże. jelit i gruczołów wydzielania wewnętrznego. z mukowiscydozą. Jest silnie śluzotwórcze i zakwasza organizm. zarówno słodkiego. kasze i mięso zawierają wszystkie składniki odżywcze w korzystniejszym zestawieniu ilościowym niż mleko krowie. oleinowy przewaga rozpuszczalnych w tłuszczach lipaza. pobudliwe. Należy jedynie zadbać o odpowiednią ilość witaminy D (słońce. bólach głowy. przy zaparciach. kaszel. Podobnie jest z chudym twarogiem. celiakią. Przyswajalność wapnia można poprawić poprzez zwiększenie podaży witaminy D i A (słońce. nadkwasocie. Twaróg jest natury ochładzającej. serce. Nasze urozmaicone całodzienne pożywienie zawiera dostateczną ilość wapnia. lekko rozgrzewającego. Mleko nie jest lekarstwem na osteoporozę! Choroba ta jest efektem zaburzeń hormonalnych i złego przyswajania wapnia. Należy go spożywać zawsze ze śmietaną lub masłem i przyprawami ze względu na zawartą w nim dużą ilość wapnia. tran) oraz stosowanie pożywienia ciepłego. jaja) oraz dobrze pracujący. przy zimnej wątrobie. że właśnie mleko oprócz piwa jest produktem najsilniej zakwaszającym. diastaza Mleko krowie przewaga kazeiny (mleko kazeinowe) przewaga nasyconych kwasów tłuszczowych przewaga rozpuszczalnych w wodzie 129 alergii. cierpiące często na anginy. Przed mlekiem krowim i jego przetworami powinny być chronione szczególnie dzieci alergiczne. jak i kwaśnego. Generalnie mleka. należy jedynie zadbać o wystarczającą ilość witaminy D oraz o stan naszego żołądka. Witaminy Składniki dodatkowe Mleko potrzebne jest dziecku do 3 roku życia i najlepiej. E oraz mnóstwo biopierwiastków. Ludzie starsi powinni ograniczyć spożycie twarogu. śledziony i jelit. Może powodować wzmożone wydzielanie śluzu. W tym okresie życia organizm dziecka produkuje enzym laktazę. Tabela 6. Dwie trzecie ludzi na Ziemi nie pije mleka i to właśnie oni nie chorują na osteoporozę! Mleko kwaśne ma naturę ochładzającą. ziemniakami smażonymi z kminkiem i cebulą lub w czasie silnych upałów. jaja. Amerykanie twierdzą. Przy nadmiarze serów i mleka efekt będzie odwrotny. nerki. płuca czy żołądek. aby było to mleko matki. zawsze w połączeniu z pożywieniem rozgrzewającym . łuszczycy i . z bólami brzucha i głowy.kaszą gryczana. nadciśnieniu. D. Całkowicie to potwierdzam! Z racji swych właściwości mleko nie powinno być podawane przy chorobie wrzodowej. grypy.128 Zawiera dwa razy więcej selenu i sześć razy więcej witaminy E aniżeli mleko krowie. masło. masło. Gdy już ktoś decyduje się na mleko. ciepły przewód pokarmowy. jednodniowe. Skład jakościowy mleka kobiecego i krowiego Składnik Białko Tłuszcze Mleko kobiece przewaga albumin (mleko albuminowe) przewaga nienasyconych kwasów tłuszczowych (linolowy. gdyż może on osłabiać czynności takich narządów jak wątroba. który bez tych dodatków nie może być przyswojony. chorobach nerek. artretyzmie. o smaku kwaśnym. osłabione.

Przy urozmaiconej diecie. cebulę i czosnek. a zwłaszcza spożywanie go w dużych ilościach i w połączeniu z owocami i cukrem nie jest dobrym pomysłem! Polska kuchnia to głównie wieprzowina. Pija się go zawsze jako produkt świeży. Ciekawostką jest jednak przyczyna. katarami. Stosując go do pizzy czy makaronów należy również uwzględnić ostre. ciasta.130 nie należy łączyć z kwaśnymi owocami i cukrem. rozgrzewające przyprawy. Jogurty są zdrowe. a sery kozie i owcze spożywane w umiarkowanych ilościach są bardzo odżywcze i wzmacniające. W ich klimacie jest on nieodłącznym elementem w całościowym sposobie żywienia. a głównie mężczyzn. lody. Mleko kozie i owcze posiada naturę ocieplającą i przewagę białek albuminowych. Jest lżej strawne od mleka krowiego i nie wywołuje produkcji śluzu w takich ilościach. serki twarogowe. kiszona kapusta. a więc chłodzący jogurt jest elementem równowagi w ich pożywieniu. Klimat Bułgarii to długie. szczególnie. ale nie dla wszystkich! Osoby osłabione. ponieważ owoce i cukier mają również naturę zimną i wilgotną. alergiami. to korzystajmy z mleka koziego oraz serów kozich i owczych. Spożycie jednego. Francja jest ojczyzną serów. Zatem nie powinniśmy już pozwolić sobie na jogurt. zdrowego dla wszystkich! Spożywanie wychładzającego jogurtu. Połączenie takie potęguje ochładzającą naturę mleka i wzmaga wydzielanie śluzu. dżemów. popularnym i dostępnym przez cały rok produktem. Jogurt jest potrzebny i daje zdrowie w ciepłym klimacie i przy tamtych obyczajach kulinarnych. a pogłębia go jeszcze stosowanie jogurtu. osobom cierpiącym na stany zapalne jelita grubego. stosowaniu przypraw i sprawnym układzie pokarmowym nie grozi nam niedostatek wapnia. Jogurt to specyfik bułgarski. Przeniesienie jogurtu do naszego klimatu i naszej kuchni. Podobnie jest w innych krajach basenu Morza Śródziemnego. śledzionę i jelita. kaszlem. Ser twardy nie powinien być spożywany w towarzystwie zimnych napojów. Sery były i są tanim wygodnym. Spożywa się ich tam ogromne ilości. z nieżytami żołądka lub jelit. Aleksandra Szczygła. czy tylko czystym snobizmem? . Kuchnia bułgarska jest silnie rozgrzewająca. wychłodzone. według Tabel wartości odżywczych żywności prof. a głównie wapnia. ogórki przy bardzo umiarkowanym użyciu przypraw. dla której pogryzanie serem każdego posiłku stało się ogólnie znanym zwyczajem i tradycją francuskiej kuchni. może przy długim stosowaniu przynieść efekt odwrotny! 131 Gdy istnieje konieczność stosowania w pożywieniu produktów mlecznych. kobieta francuska z konieczności podawała na stół sery. Mięso we Francji było towarem luksusowym i jest nadal bardzo drogie. ale za to z dużą ilością kompotów. Sery żółte. aby jej mężczyzna mógł uzupełnić niedobór treściwego pożywienia. Przytoczony zestaw produktów daje w naszym organizmie efekt wychłodzenia. a jogurty owocowe nie mają nic wspólnego ze zdrowiem! Ochładzają i zakwaszają organizm. że nie ma produktu uniwersalnego. a jogurt jest potrzebny dla zrównoważenia jang {ognia) ich pokarmu. Należy pamiętać. mleko. gorące i słoneczne lato. Czy podawanie u nas serów na desce do posiłku jako szczytu elegancji i dobrego tonu jest odbiciem naszych potrzeb żywieniowych. przy ogniu serca lub wątroby. są koncentratem wapniowo-białkowym. spowalniają metabolizm komórkowy. słodyczy. osłabiają żołądek. bo "przecież jest taki zdrowy". Dużo serów żółtych to zbyt wiele białka. bez łączenia z owocami. Potrawy bułgarskie składają się przeważnie z baraniny z dużą ilością przypraw. bólami głowy powinny spożywać jogurt wyłącznie sporadycznie! Należy pamiętać o zasadzie. a ostatnio soków. że jeszcze spożywany w ciągu dnia pozostały pokarm również zawiera mnóstwo wapnia. kwaśnych owoców i surówek. dwóch plasterków dziennie zapewnia całkowitą dzienną dawkę wapnia. Wszelkie koktajle mleczno-owocowe są bardzo niewskazane w naszym klimacie. Francuskie gospodynie były i są bardzo oszczędne. surówek i owoców. W naszych warunkach można polecić jogurt np. czosnku i cebuli. którego nadmiar w organizmie wywołuje zaburzenia pracy narządów. gdy nie unikamy słońca. Karmiąc domowników.

132 Mięso Mięsa mają dużą wartość odżywczą. Zawierają bardzo dobrze przyswajalne białko, ważne makro- i mikroelementy oraz wiele witamin, głównie z grupy B. Mięso dzięki swej specyficznej naturze, przyrządzone w odpowiedni sposób, zawiera ogromną energię i jest nie tylko wspaniałym pożywieniem, ale i lekarstwem. W naszym klimacie spożywanie mięsa jest niezbędne. Ludy zamieszkujące strefę umiarkowaną i zimną nigdy nie były roślinożerne. Mięso dawało siły i szansę przeżycia w trudnych warunkach. Współczesny mięsny problem polega na: - nieznajomości natury poszczególnych mięs (które rozgrzewają, a które ochładzają - na nieodpowiednim ich przyprawianiu - na ich nadmiernej ilości w pożywieniu w stosunku do pozostałych produktów spożywczych. Należy więc przyswoić sobie wiedzę, która pozwoli na wykorzystanie tego produktu dla naszego dobra. Jeśli chodzi o sposoby przyrządzania mięs, tkwimy głęboko w tradycji naszych babek, ale dawna kuchnia była prostsza, oparta na produktach występujących w naszym klimacie, a podstawą jej były potrawy ciepłe i gotowane. Słodycze były luksusem. Owoce jadano sezonowo. Soków, kompotów, zimnych napojów praktycznie nie spożywano, a przede wszystkim nie jadano u nas serów żółtych tylko twarogowe i to w niewielkich ilościach. Współcześni Polacy są jednocześnie tradycjonalistami - schabowy z kapustą, golonka z piwem i ludźmi nowoczesnymi, bezkrytycznie stosującymi w żywieniu wszelkie nowinki i mody z Zachodu. A Zachód to przecież inny klimat, inne tradycje żywieniowe, inne surowce spożywcze, a także nie zawsze uczciwa reklama. Ostatnie lata stworzyły nam warunki do podróży po świecie. Poznajemy inne kraje, tradycje kulinarne, zachwycamy się zdrowiem ich mieszkańców. Szczególnie interesujemy się narodami basenu Morza Śródziemnego i Azji, starając się naśladować, niestety wybiórczo, ich sposób odżywiania, np. zjadając duże ilości ro-

133 snących tam owoców. Nie zauważamy jednak, że pomimo bardzo ciepłego klimatu, jada się tam co najmniej dwa gotowane, ciepłe posiłki. Podstawą jest tam doskonale przyprawiona baranina i wołowina, duże ilości gotowanych i duszonych warzyw, a w tym czosnku i cebuli. Owoców jada się tam niewiele, głównie dla orzeźwienia i ochrony przed upałem. Nie można fragmentarycznie korzystać z mądrości żywieniowej innych narodów. Ich kultura kulinarna, tradycje żywieniowe powstawały przez długie wieki i tworzą spójną całość. Nie można pojedynczych elementów innych tradycji kulinarnych wprowadzać do naszego sposobu żywienia. Klimat naszego kraju wymaga od nas podporządkowania się pewnym regułom - są to wyraźne cztery pory roku z przewagą dni pochmurnych i zimnych, co musi być uwzględnione w sposobie naszego odżywiania. W kręgu naszej kultury, w której jedzenie mięsa było oczywistością, pojawił się i dość szeroko rozpowszechnił w ostatnich latach problem - jeść czy nie jeść mięso? Wielu z nas nurtują pytania - czy jedzenie mięsa jest konieczne i czy mamy prawo zabijać zwierzęta? Wegetarianizm nie jest związany z naszą kulturą, zwyczajami i klimatem. Ludzie z naszej strefy klimatycznej nigdy nie żywili się wyłącznie pokarmem roślinnym, ponieważ niezbędne do przeżycia było mięso. Na naszych terenach, jeśli ograniczano spożycie mięsa, było to związane wyłącznie z ascezą na tle religijnym. Wegetarianizm przywędrował do nas dopiero w dziewiętnastym wieku z Indii, gdzie był i jest nieodłącznym elementem hinduizmu. W żadnych innych religiach wegetarianizm nie jest nakazem. Można być wspaniałym wegetarianinem w Kalkucie, bo są tam odpowiednie warunki klimatyczne, może i w Kalifornii, ale nie w Polsce! Mistycy Tao uważają, że mięso odpowiednio przygotowane wraz z jarzynami, a zwłaszcza z grzybami, nie jest pokarmem mięsnym, lecz roślinnym. Według nich każdy rodzaj ascetyzmu szkodzi duchowości, ponieważ działa destrukcyjnie i osłabia energię życiową człowieka. Ascetyzm wcale nie służy pogłębianiu związków z Naturą, lecz skierowuje wszystkie siły i uwagę na

134 własne ja (ego). Nie osiągniemy wyższych poziomów życia duchowego poprzez zabiegi zewnętrzne. Stwórca dał nam ciało. Wszystkie poczynania, które je wzmacniają, energetyzują i zespalają z Naturą, są dla nas nakazem. Niszcząc ciało osłabiamy naszą sferę duchową. Ciało słabe, o niskiej wibracji jest bardzo podatne na wszystkie złe wpływy zewnętrzne. Cały świat biologiczny stanowi wzajemnie zjadającą się społeczność, w której każdy gatunek jest zdobyczą innego gatunku. Reguły i zasady współistnienia są oczywiste i powinniśmy je akceptować, ale jednocześnie musimy z pokorą dziękować za wszystko, co zostało nam dane. Stwórca dał nam taką obfitość świata nie po to, abyśmy uprawiali ascezę, ale po to, abyśmy się mogli rozwijać i wzrastać. Na obecnym etapie naszego rozwoju mięso jest nam potrzebne i zostało nam pobłogosławione. Z pewnością nadejdą czasy, gdy nie będziemy jeść mięsa, ale nie przyspieszajmy tego! Wzmacniajmy swoje ciała, dbajmy o nie mądrze, żyjmy dla innych, a wszystko samo się dokona. Najmądrzej problemy bytu ziemskiego rozwiązuje Natura, a gdy człowiek się wtrąca - wszystko psuje. Nie powinniśmy stwarzać problemu, czy jeść mięso, ale ile go jeść i jak przyrządzać, aby nam służyło, dawało siły, zdrowie, a nawet leczyło. Generalnie jadamy mięsa zbyt dużo, do tego najczęściej jest źle przyprawione i niewłaściwie zestawione z innymi produktami. Zjadanie dużej ilości mięsa może być groźne, ponieważ mięso zawsze pobudza śledzionę do intensywnej pracy i produkcji płynów wewnętrznych. Gdy mięso jest doprawione odpowiednimi przyprawami i zestawione z właściwymi dodatkami, z uwzględnieniem ich natury i wszystkich smaków, wówczas wpływ mięsa na organizm jest prawidłowy, wzmacnia go i odżywia. Jednakże, gdy zjadamy duże ilości mięsa i wędlin nie stosując przypraw i łącząc je z kwaśnymi dodatkami, takimi jak surówki, kiszona kapusta, kiszone ogórki oraz popijając zimnymi napojami, a często łącząc ze słodyczami, deserami i lodami, to takie zachowanie przyczynia się do produkcji przez śledzionę tak zwanej patologicznej wilgoci i śluzu blokując jednocześnie produkcję pły-

135 nów odżywczych. Dochodzi wówczas do groźnych zaburzeń w organizmie. Nadmiar śluzu powoduje choroby sercowo-naczyniowe, otyłość, cukrzycę, choroby nerek, a w konsekwencji choroby gorąca (ognia), nadciśnienie, paraliż i ataki serca. Organizm nie jest wówczas właściwie odżywiany (słaba śledziona - niedobór płynów wewnętrznych), występują zmiany metabolizmu komórkowego, utrata odporności, jesteśmy podatni na wszelkie choroby i niekorzystne wpływy zewnętrzne. Rodzaje mięsa Kurczak należy do elementu Drzewa. Mięso kurczaków z dużych hodowli, tzw. brojlerów, ma naturę ochładzającą i uspokaja czynności narządów, głównie wątroby. Zatem spożywane zbyt często może doprowadzić do wychłodzenia organizmu. Zalecane jest jadanie mięsa z kurczaków przy chorobach gorąca wątroby, serca i płuc. Biorąc pod uwagę właściwości i naturę kurczaków, nie poleca się rosołów z samych kurczaków, lecz wołowo-drobiowe, cielęco-drobiowe lub baranio-drobiowe. Kurczaka należy przyrządzać i zjadać zawsze ze skórą, która jest silnie jang, a więc całość jest lepiej zrównoważona i harmonijna. Tłuszcz z drobiu jadany w umiarkowanych ilościach nie wpływa na poziom cholesterolu we krwi, a więc związane z tym obawy są niepotrzebne. Panuje opinia, że mięso kurczaków jest zdrowsze od wołowiny i wieprzowiny. Taki pogląd jest błędny, ponieważ każde mięso ma inną naturę i spożywane w nadmiarze wywołuje w organizmie określone skutki. Chcąc dobrze przyrządzić kurczaka, musimy zacząć od natarcia go dużą ilością przypraw (imbir, chili, pieprze, czosnek, majeranek, kurkuma). Potem można go dusić na przykład w cebuli. Do kurczaka podaje się ziemniaki, frytki, kaszę gryczaną, jęczmienną lub ryż - ale przyprawiony na ostro. Należy unikać makaronów. Nie należy łączyć kurczaka z surówkami i kwaśnymi sałatkami, np. z surowych pomidorów, kiszonej kapusty i kiszonych ogórków. Wymienione dodatki potęgują naturę ochładzającą posiłku,

136 co może się przyczynić do pogorszenia samopoczucia lub nawet do wystąpienia konkretnych dolegliwości. Do kurczaka najlepiej podawać warzywa gotowane lub duszone. Kaczka należy do elementu Drzewa. Ma naturę ochładzającą. Usuwa gorąco. Podaje sieją przy osłabieniu z krwiopluciem i gorączką. Częste spożywanie kaczki może spowodować zastój energii, biegunkę i osłabienie pracy śledziony. Kaczka odpowiednio przyrządzona i zjadana z umiarem jest pokarmem bardzo wartościowym. Baranina należy do elementu Ognia. Ma naturę ocieplającą i rozgrzewającą. Wzmacnia śledzionę, żołądek i jelita. Rozgrzewa wewnętrznie, wzmacnia energię, siły fizyczne, kości, kręgosłup, kolana i ścięgna. Stosuje się przy silnym osłabieniu i wychłodzeniu. Wskazana jest przy przepuklinie i zmęczeniu poporodowym. Gotować mały kawałek baraniny (około 1/2 kg) w 5 litrach wody z dodatkiem angeliki i imbiru, przez 5 godzin. Po tym czasie powinno być około 3 litrów płynu. Pijemy trzy razy dziennie po filiżance. Bulion można przechowywać w lodówce. Można również na baraninie przyrządzać zupy i rosoły. Mięso można dusić z przyprawami (pieprz, imbir, cebula, czosnek) i warzywami. Byłoby dobrze, gdybyśmy zrozumieli, że baranina jest najbardziej odpowiednim mięsem w naszym klimacie. Jest przy tym bardzo smaczna, należy ją jedynie odpowiednio przyrządzić i doprawić. Rosół z baraniny jest wspaniały. Powinniśmy pozbyć się uprzedzeń smakowych i korzystać z tego, co jest do naszej dyspozycji i co daje nam zdrowie i siłę. Mamy przecież warunki, by hodowla owiec stała się popularna i z korzyścią dla ludzi. Wołowina należy do elementu Ziemi. Ma naturę ocieplającą. Wzmacnia śledzionę i żołądek, likwiduje przewlekłe wychłodzenie, osłabienie, wzmacnia energię, krew, kości i ścięgna. Można z niej przyrządzać buliony, zupy, mięso gotowane, duszone, duszone z jarzynami. Bulion z wątroby wołowej z cebulą, imbirem z dodatkiem żółtek wspaniale wzmacnia osłabioną wątrobę (niedoczynną), poprawia wzrok, jest dobry na zanik mięśni, anemię i wychudzenie.

137 Wołowinę można przyrządzać jako pieczeń z odpowiednimi przyprawami, ale najwspanialsza jest drobno pokrojona i duszona z warzywami. Zestawy warzyw mogą być różne. Gdy chcemy, aby potrawa była rozgrzewająca, dodajemy cebuli, porów, czosnku, pieprzu. Można również wołowinę dusić w czerwonym winie. Tak rozgrzewającą potrawę jemy tylko wtedy, gdy jesteśmy bardzo przemarznięci i osłabieni. Wspaniale odżywcze i wzmacniające naszą energię są zupy na kościach cielęcych (gicze) lub wołowych ze szpikiem. Kość gotujemy około 3 godz., na krótko przed zakończeniem dodajemy jarzyny. Gdy chcemy zneutralizować nadmierne jang wołowiny, to dusimy ją z pieczarkami, kapustą słodką, pomidorami, nie zapominając o przyprawianiu. Królik należy do elementu Ziemi. Ma naturę odświeżającą i ochładzającą. Neutralizuje wewnętrzne gorąco, jest odpowiedni przy gorącu serca i wątroby. Można z niego przyrządzać buliony lub dusić z przyprawami. Zbyt częste jadanie mięsa królika może spowodować niedoczynność organów (wychłodzenie). Gęś należy do elementu Ziemi. Ma naturę neutralną i lekko ocieplającą. Nie należy spożywać gęsi przy nagromadzeniu tzw. gorącej wilgoci. Wzmacnia energię, odżywia żołądek i śledzionę oraz pozostałe narządy. Z gęsi można przyrządzać zupy i buliony. Tradycyjna jest gęś pieczona, ale ze względu na dużą ilość tłuszczu należy ją dobrze przyprawić (imbir, pieprz, kurkuma). Bażant należy do elementu Metalu. Ma naturę lekko ocieplającą. Bulion z bażanta z kurkumą, kminkiem, pieprzem, cebulą i solą, pity na czczo, wzmacnia śledzionę i żołądek. Bażant wskazany jest do jesiennego wzmacniania organizmu. Podnosi jego energię i usprawnia pracę narządów. Najlepsze z bażanta są odżywcze zupy. Indyk należy do elementu Metalu. Ma naturę neutralno-ocieplającą. Wśród wszystkich mięs wyróżnia się największą neutralnością, przy czym jego mięso jest wzmacniające i odżywcze. Można je spożywać nawet dosyć często pod warunkiem, że będzie odpowiednio przyprawione. Możemy być wolni od obaw, że

Wędliny wieprzowe należą do elementu Wody.138 osłabi jakiś narząd. ale wymaga to dużej znajomości rzeczy. pikantnymi zimnymi sosami (pomidorowymi. Poprawia również krążenie. ale mają inną naturę. Ma naturę ochładzającą. bazylię. Mają naturę ochładzającą i należy je spożywać z umiarem. paprykę. wykorzystując do tego różne ich gatunki. a przy tym czyni lekko strawnym. bardzo odżywczy i wzmacniający dla wątroby. Bardzo dobre są nóżki wieprzowe gotowane z dodatkiem octu winnego. cebulą i pieprzem jest dobra. Pobudza produkcję wilgoci i śluzu. należy zjadać . a z dodatkiem pikantnych sosów są lepsze od szynki. ale można korzystać również z konserw z tuńczyka czy sardynki (patrz przepisy). Mięso tych ryb z uwagi na zawartość specyficznych tłuszczów i cennych witamin pomaga w obniżaniu ciśnienia i poziomu cholesterolu we krwi. zawały. Znana jest jej natura ochładzająca i poprzez odpowiednie zestawienie przypraw i pozostałych składników powszechnie jadana wieprzowina nie czyni szkody zdrowiu. Wszystkie dobrze ugotowane. Mięso indyka należy łączyć z wieloma warzywami i przyprawami. a nawet rozgotowane chrząstki. gdzie jest mięsem bardzo popularnym. Z mięs można również przygotować w domu wspaniałe pasztety. chrzanem. po operacjach i porodach odbudowuje płyny wewnętrzne. cukrzyca). Pasztety są uwielbiane przez dzieci i mężczyzn. neutralną i lekko ocieplającą. Europejczycy przyjęli wieprzowinę bez sztuki jej przyrządzania. których kości zawierają szpik. Proponuję jednak do chleba mięsa przyrządzane w domu. wzmacniają ścięgna i stawy. Aby wieprzowina była strawna. poprawiają krążenie. pieprzem i imbirem. Należy je tylko przedtem przerąbać. przyrządzana jest z ogromną znajomością rzeczy. a przede wszystkim wątrobę. makrelę. Hodowla świń w Europie została zapoczątkowana na przełomie osiemnastego i dziewiętnastego wieku. Zaleca się 1-2 razy w tygodniu jeść tłuste ryby morskie. Wędliny należy spożywać z rozgrzewającymi do- 139 datkami pomagającymi w trawieniu . Długie gotowanie mięsa daje mu ogromną energię. plasterkiem kiszonego ogórka. np. Wspaniale działa przy osłabieniu. Szczególnie wskazany jest karp. Ryby słodkowodne należą również do elementu Wody.z odpowiednia ilością ziół. Najwartościowszym elementem do gotowania są udka. pieczone . Najlepiej jeść ryby świeże lub wędzone.wzmacniają wątrobę. marskość wątroby. ścięgien i stawów. podgrzewając ją na patelni na łyżce oleju. Mają naturę ochładzającą. Kanapka z wędliną. Pospolitą kiełbasę można uszlachetnić. Spowalnia pracę narządów. Wzmacnia wątrobę i nerki.ostrą musztardą. tuńczyka. Wieprzowina może być również lekarstwem. służyła nam i nie niszczyła organizmu (otyłość. pieprzami. Wieprzowina należy do elementu Wody. Wzmacnia i podnosi energię. W Azji południowo-wschodniej. Wędlina tak przyrządzona jest również bardzo smaczna na zimno. kurkumę. surową cebulą. co jest jedną z ważniejszych przyczyn dużej ilości chorób cywilizacyjnych. Mogą być gotowane. duszone. Wieprzowina jest więc mięsem płytko zakorzenionym w naszej tradycji żywieniowej. odpowiednio doprawione. odpowiednio przyrządzone i przyprawione. oczu. Bulion z wątroby wieprzowej jest krwiotwórczy. cebulę. imbir. ale wędliny nie powinny być jedynym dodatkiem do chleba. należy ją bardzo starannie przyprawiać i zestawiać z innymi produktami. Gołąb należy do elementu Wody. Wzmacniają krew. majeranek i rozmaryn. Ma naturę neutralną. pieprze. obficie posypaną ziołami. Bardzo dobre są buliony i zupy na mięsie i kościach z indyka. halibuta. czosnek. Najbardziej odżywcze z gołębia są zupy i rosoły. wychudzeniu i stanach gorączkowych. śliwkowymi). Stosuje się do niej przyprawy i warzywa silnie rozgrzewające kminek. Ryby morskie należą do elementu Wody. Stosuje się ją przy chorobach gorąca z wyczerpaniem płynów wewnętrznych wówczas nawilża i odżywia jin. sardynki. Wska- .

Mając naturę ochładzającą. Polecam korzystanie z własnych ulubionych potraw. przy chorobach gorączkowych. tymianek. podana z chrzanem lub musztardą. majeranek. powodują osłabianie funkcji narządów. jednakże po uprzednim zrównoważeniu pięcioma smakami oraz z uwzględnieniem odpowiednich przypraw i ziół. duszonych czy pieczonych. imbir. Silne jangizowanie mięsa nie jest wskazane przy chorobach gorąca. gałka muszkatołowa. Golonka ugotowana z warzywami i przyprawami. papryka ostra. Staranne przyprawianie dodatkami rozgrzewającymi znosi ujemne skutki natury tych mięs. smażenie. . Naturę jang wzmaga się również poprzez duszenie z dodatkiem wina lub wódki. a zwłaszcza lodów. Wędliny są ochładzające. a kurczaki rzadko. słodkich i ostrych (chili. zwłaszcza kurczaki i wieprzowinę. ale z przyprawami . nie należy też pić zimnych napojów. Używa się wówczas niewiele drobno pokrojonego mięsa i dużej ilości różnych warzyw. Są to najczęściej jadane u nas mięsa. gorczyca i inne) oraz przez dodatek cebuli. jest zdrowa i lekkostrawna. to należy ją zjeść z kaszą lub ziemniakami. Kilka rad ułatwiających prawidłowe trawienie mięsa: 141 Przed. cynamon. a gdy mamy ochotę na surówkę. szałwia. Od czasu do czasu bardzo wskazany jest smalec wieprzowy. a zwłaszcza kurczaki i wieprzowinę. a więc najlepiej podgrzać je na patelni z ziołami i przyprawami. pieczenie czy opiekanie na ruszcie również przyczynia się do jangizacji mięsa. serca. Podnoszenie natury rozgrzewającej odbywa się najczęściej przez dodatek przypraw i ziół gorzkich. pieprz czarny. rozmaryn. goździki. stanach zapalnych. W zależności od dodanych składników i rodzaju zabiegu termicznego (gotowanie. Na kolację jadać mięsa ciepłe. Mięsa łączyć tylko z gotowanymi lub duszonymi owocami. unikajmy wędlin na rzecz mięs gotowanych. płuc i przy nieczynnej lewej nerce. pieczenie) można jego naturę rozgrzewającą podnieść (jangizowanie) lub obniżyć (jinizowanie). porów i czosnku. cząber. pieprz cayenne. Smażenie. słodyczy. Każde mięso dokładnie przyprawiać. Mięsa jadać tylko z gotowanymi lub duszonymi warzywami. w trakcie i po posiłku mięsnym nie należy jeść ciast. lekko rozgrzewające. dodatek których podnosi wartość odżywczą i strawność potraw. ale bez piwa.zwłaszcza dla młodzieży. Aby podnieść strawność mięsa musimy je bardzo starannie przyprawiać. Mięsa należy przyrządzać bardzo starannie i spożywać w rozsądnych ilościach. estragon. Wszystkie ryby słodkowodne są polecane przy leczeniu i wzmacnianiu nerek. ogniu wątroby. kminek. Najkorzystniejsza forma to mięsa duszone z warzywami.140 zany jest również podczas ciąży i karmienia piersią. Jeśli to możliwe. Zasady dotyczące przygotowywania i spożywania mięsa Mięsa można przyrządzać na różne sposoby. tzn.

Surówki mogą nam służyć jedynie latem. których najczęściej bardzo nie lubią. Doskonałe są warzywa duszone. że surówki są dla nas niezbędne i służą nam. zwłaszcza żołądka. ogórków. cebulę i zielone części roślin. chorej wątrobie i nerkach oraz złym krążeniu. Surówki są ciężko strawne. Jeśli chcemy. grochu. ochładzają organizm. W dawnym sposobie żywienia. gdy są sporządzone ze świeżych i dorodnych warzyw. a więc gotujemy posiłki dodając zarówno kapustę. jak i czosnek. Należy pamiętać o wychładzającej naturze surówek. pora. bobie oraz . zwłaszcza w dużych ilościach. należy je tak przyrządzać. śledziony i trzustki.co bardzo ważne . soli mineralnych i błonnika. polecanego ludziom otyłym. Przy zachowaniu jednak podstawowych reguł dotyczących prawidłowego gotowania (krótko i pod przykryciem). kwaśnym dodatkiem. niewskazane przy niedoczynności (brak/fl/ig) żołądka. pomidorów. to jedzmy je wyłącznie w porze obiadowej. Zdaję sobie sprawę z tego. Powinny jadać warzywa w zupach. pietruszki. Obróbka termiczna jedynie w minimalnym stopniu obniża poziom niektórych witamin. były one niezbędnym. spowalniają pracę narządów. obsmażane . Ponieważ warzywa obok zbóż są podstawą naszego pożywienia i musimy je zjadać przez cały rok. witaminę E i C. zjadane na surowo. możemy podnieść naturę rozgrzewającą każdej potrawy. pietruszce. Należy jednak pamiętać o właściwym ich przyrządzaniu. W takim wypadku 143 mięso zjadamy na kolację. ponieważ potęgują one brak równowagi energetycznej w organizmie. soczewicy. łącząc z ciepłymi potrawami bezmięsnymi (kasza. Ich zaletą jest przede wszystkim lekkostrawność i łatwa przyswajalność. Warzywa dostarczają nam wszystkich witamin z grupy B. słaba laktacja i przedwczesna menopauza). czosnek i pory. selerze. Wychłodzenie ich organizmu bywa tak głębokie. Pamiętajmy na co dzień o marchewce. fasoli. Traktowanie surówek jako niskokalorycznego wypełniacza.zwłaszcza z dodatkiem rozgrzewających przypraw i ziół. warzywa duszone). Szczególnie szkodliwe jest zjadanie dużych ilości surówek przez dziewczęta i młode kobiety. czyli cebulę. że dostarczą nam one wszystkich potrzebnych witamin. aniżeli owoców. wówczas są dla naszego organizmu odświeżające i urozmaicają jadłospis. poronienia. trzustki. gotowane i duszone jako dodatek do mięs lub jako samodzielne dania mięsno-jarzynowe. kalarepie. tym mniejsza w nich zawartość energii i dlatego wskazana jest obróbka termiczna. zupa. Nie zmuszajmy dzieci do jedzenia surówek. czyli wychłodzenie. zwłaszcza południowych. czarnej rzepie. karoten i wszystkie konieczne sole mineralne. słabe. Smak kwaśny potrzebny jest do ochrony wątroby. osłabionych jelitach. brokułach. czosnku i kalarepy. burakach. gotowane. czosnek i pory mają naturę rozgrzewającą (jang). jedynie cebula. którego może zjeść nawet na ulicy niż ugotować smaczną i pożywną zupę jarzynową Jedną z form konserwowania warzyw jest kiszenie. kapustach. kalafiorach. mamy gwarancję. Jeśli jesteśmy przekonani. równoważącym potrawy. grzybów i mieszanki wielowarzywne. śledziony. Nie ma żadnych przeciwwskazań do podawania nawet najmłodszym dzieciom każdego z warzyw. Przygotowujemy w ten sposób przetwory kapusty. Uwzględniając cały asortyment warzyw w naszym pożywieniu możemy być pewni. kiedy to bardziej odpowiednie dla nas będą warzywa duszone lub gotowane. Im dłuższe przechowywanie warzyw. O wiele korzystniejsze dla naszego organizmu jest zjadanie dużych ilości warzyw w jak najszerszym asortymencie.zielonych częściach roślin. Warzywu o naturze jin. alergiczne potomstwo. . że pożywienie będzie wartościowe. Powinniśmy dodawać do potraw liście selera. że występują u nich problemy z prokreacją (trudności z zajściem w ciążę. przy braku owoców zimą. ziemniaki. dając nadmierną produkcję wilgoci i śluzu. jest nieporozumieniem. ale jego nadmiar niszczy ją. Stosując w dużych ilościach warzywa rozgrzewające. porody przedwczesne. zwłaszcza jesienią i zimą. aby nam służyły.142 Warzywa Większość warzyw ma naturę zimną i wilgotną (jin). że o wiele łatwiej jest kupić dziecku banana. cebuli. która podnosi poziom energii w pożywieniu. kopru.

na pewno będziemy mieli kłopoty za zdrowiem jesienią lub zimą! Ponieważ naszym najpopularniejszym warzywem są świeże pomidory. kurkuma. Groch odpowiednio przyrządzony i przyprawiony może i powinien być zjadany przez wszystkich. Podnoszą walory smakowe i wprowadzają równowagę jako element kwaśny w potrawie. cebulę i kapustę słodką. ale również A. kminek. musimy ją odpowiednio przyprawiać (jałowiec. Jeśli zjadaliśmy duże ilości kiszonych ogórków latem. Warzywa cieplarniane zakłócają porządek w naturze. albowiem groszek wzmacnia żołądek i śledzionę. Zimą korzystajmy z groszku konserwowego. gdyż jest bardzo odżywczy. radzę ograniczyć ich spożywanie do lata i jesieni. Orzechy Orzechy to produkt wyjątkowo skondensowany. ponieważ zestaw taki byłby szczególnie ochładzający i osłabiający organizm. uczyni ją lepiej strawną i przyswajalną. pieprze. Również należy ją przyrządzać z dodatkiem cebuli. wzmacnia żołądek. Fasola. zdecydowanie więcej niż przy grochu. tłuszczów. uwzględniając ich naturalną sezonowość. Naszą tradycyjną potrawą jest grochówka gotowana na mięsie. E i C. Dodatek dużej ilości jarzyn. Konieczne są majeranek. śledzionę. soja mają naturę ochładzającą. Z pomidorów dodawanych w niewielkich ilościach do potraw gotowanych możemy korzystać przez cały rok. siarka. plasterek do kanapki. witaminy z grupy B i ważne sole mineralne . niszczą żołądek. śledzioną i jelitami. trzustkę i nerki u osób z niedoborem jang. Aby była lekko strawna. imbir. magnez i potas. Groch ma naturę neutralną i ocieplającą. fosfor. a szczególnie dzieci i młodzież. praktycznie jadane są przez cały rok. zawierający witaminy nie tylko z grupy B. Potrawy z grochu powinny szczególnie często jadać dzieci i młodzież. przyrządzając łagodną zupę ogórkową. Bardzo u nas popularne ogórki kiszone są silnie ochładzające. fosfor. . Zawierają dużo białka. Fasola z uwagi na swoją ochładzającą naturę powinna być jadana głównie wiosną i latem. Soczewica ma podobne właściwości jak fasola. a nawet łagodzić jej smak dodając marchewkę. Jadajmy je sporadycznie np. soczewica. cząber oraz spory dodatek cebuli i czosnku. ale dotyczy to tylko osób z osłabionym i zimnym żołądkiem. potas). tymianek. pieprz. Nie można przy tej potrawie 145 zapomnieć o dodaniu smaku kwaśnego (sok z cytryny lub kiszonych ogórków). kurkuma. Wzmacnia element Ziemi i nerki oraz dodaje energii. przypraw. Powinniśmy go spożywać jak najczęściej. doprawiając nimi sosy. czosnku i przypraw rozgrzewających. cielęcym lub baranim. Bób ma naturę neutralną i należy do elementu Ziemi. imbir. Potrawy z fasoli wzmacniają nerki i powinni ją jadać wszyscy. A i E oraz sole mineralne (wapń. soczewicy i soi nie należy łączyć z kiszoną kapustą i ogórkami oraz surówkami. takich jak majeranek. należy do elementu Ziemi. śledzionę i trzustkę. Produkty strączkowe Strączkowe to grupa produktów o wysokich walorach odżywczych. a przede wszystkim cenne witaminy z grupy B. magnez. co uchroni nas przed wzdęciami. którym urozmaicamy potrawy gotowane i sałatki. Świeże pomidory należy jadać zawsze z cebulą lub czosnkiem i dużą ilością rozgrzewających przypraw. Powszechnie uważany jest za pożywienie ciężko strawne. dodając niewielkie ilości do sałatek. imbir. kminek. należy dodawać bardzo dużo przypraw rozgrzewających. Pomidory są doskonałym dodatkiem do potraw gotowanych i duszonych. Zawierają bardzo wiele białka. Zimą powinniśmy fasolę przyrządzać na mięsie wołowym. Fasoli. pieprz. Powinniśmy go jadać w sezonie jak najczęściej. kurkuma).144 aby kiszona kapusta nie ochładzała nas nadmiernie.wapń. kminek. a i dorośli nie powinni ich unikać Bardzo cenny jest również groszek zielony. należą do elementu Wody. aby podnieść jej jang. a zwłaszcza cebuli i czosnku. żelazo. dodając do zup i jarzyn duszonych.

W naszym klimacie owoce nie są podstawą pożywienia. ale mądrze. np. a zatem i cały organizm.nie jedzmy ich. wychłodziliśmy się zjadając zbyt wiele owoców i pijąc dużo zimnych napojów. mleka! Jeśli nam nie smakują w czystej postaci . ale w stosowaniu ich należy zachować umiar. konserwowane na czas transportu i przechowywane całymi miesiącami. sezam i dynia spożywane w niewielkich ilościach wzmacniają płyny wewnętrzne. mając świadomość. Mieszanina owoców. Orzechy dodawane do potraw i ciast podnoszą ich wartość odżywczą i energetyczną. z moreli. ponieważ mają taką rolę do spełnienia w tamtym klimacie. ale owoce są nam dane tylko w ciepłej porze roku i tylko wtedy powinniśmy z nich korzystać. Zjadane w dużej ilości osłabiają śledzionę. astmatyczny. które delikatnie dosładzamy miodem. W nadmiarze mogą nas jedynie osłabić i wychłodzić. a ich natura najbardziej dla nas korzystna. co w konsekwencji powoduje zastoje i osłabia krążenie. Owoce nie dostarczą nam wymienionych składników. krajowe. śliwki. że jak każde pożywienie mają swoją naturę. Mięso jest dla nas dostępne przez cały rok. Na zimę możemy przygotować powidła ze słodkich. Ponieważ owoce występują w naszym klimacie sezonowo. jedynie jego bardzo cennym uzupełnieniem w porze letniej. kardamon. jogurtu. powinniśmy to uwzględnić w naszym odżywianiu i zjadać je wyłącznie wtedy. cukru i wyrobów mlecznych jest bardzo ochładzająca. śmietany. śledzionę i trzustkę. Doprowadzamy w ten sposób do niedostatków magnezu. która zaczyna wtedy produkować nadmierne ilości wilgoci i śluzu. Popularny słonecznik. groch. gdy są świeże. Wzmacniają żołądek. pobudzają produkcję płynów wewnętrznych i odżywiają głównie nerkę lewą. więc nie wychładzajmy organizmu owocami. Zimą powinniśmy jadać wyłącznie pożywienie rozgrzewające. śliwek. fasole. Jesień to pora gromadzenia energii na zimę. Dla nas są zrywane zawsze niedojrzałe. Owoce Owoce mają naturę zimną i wilgotną. Jedzmy jesienią nasze dojrzałe słodkie jabłka. gruszki. Podobnie jak orzechy należy traktować wszystkie nasiona. Duża porcja orzechów osłabi nawet zdrowy organizm. ale nie jedzmy mrożonych truskawek. Ochładzającą naturę owoców możemy zmniejszyć poprzez gotowanie z przyprawami (cynamon.silnie ochładzającą. jabłek w piekarniku. działają antyutleniająco i przeciwnowotworowo. Najodpowiedniejsze dla nas są owoce wyłącznie nasze. Tylko one są naprawdę świeże.146 Orzechy wzmacniają serce i krążenie. D i całej gamy z grupy B. powodując jego silne zakwaszenie. . Ogromna wartość energetyczna i odżywcza orzechów może być wykorzystana tylko przez sprawny organizm. Wyżej wymienione produkty to klasyczny zestaw wywołujący alergie! 147 Jedzmy owoce. np. Nie poprawiajmy smaku owoców dodając do nich cukru. gruszek. dojrzałych owoców. otyli i żołądkowcy) po zjedzeniu orzechów może reagować wyraźnym pogorszeniem stanu zdrowia. że żyjemy w klimacie umiarkowanym o wyraźnych porach roku. Wszystkie owoce południowe są bardziej odświeżające i ochładzające. niestety . witaminy A. cukrzycowy. Organizm wychłodzony i osłabiony (alergiczny. wręcz wyniszcza organizm. podobnie kasze. jogurtów z porzeczkami czy pomarańczy. a zwłaszcza nie zmuszajmy do tego dzieci. obniżają cholesterol. Wiosenne osłabienie naszego organizmu wynika przede wszystkim ze złego wykorzystania minionego lata i jesieni oraz obżarstwa świątecznego. Odświeżają i ochładzają ciało. Zamiast przygotować się do zimy gromadząc energię słoneczną i z odpowiedniego pożywienia. Szczególnie nie polecam tych owoców dzieciom! Pamiętajmy. goździki i miód) lub pieczenie. imbir. Zjadane w małych ilościach działają na nasz organizm wyjątkowo pozytywnie. Ich wartości odżywcze są bardzo wątpliwe. siemię lniane.

chleb wypiekamy z mąk pszennej i żytniej. Współczesne technologie piekarskie preferują chleb delikatny. Szczególnie korzystne działanie na nasz organizm ma chleb żytni . należy do nich dodawać kurkumę. puszysty z różnymi dodatkami. Jadane stale mogą spowodować osłabienie żołądka i śledziony. Pamiętajmy. kardamon. imbiru. kasz i makaronów. jelitami i wątrobą. żelazo. aby ograniczać spożycie chleba. to znaczy osłabia. Jest to niebezpieczne zwłaszcza dla dzieci i młodzieży. Chleb jest im bardzo potrzebny dla prawidłowego rozwoju i zdrowia. bez chemicznych dodatków uszlachetniających. Makarony są bardzo lubianym i popularnym pożywieniem. Pożytek z nich czerpiemy wówczas. Nie należy łączyć makaronów z sosa- . słodką. Największą jednak zaletą chleba jest to. Pamiętajmy o obowiązku przygotowania dziecku do szkoły solidnej kanapki.przyprawy silnie wzmacniające śledzionę. czosnku. Białe pieczywo wskazane jest natomiast przy diecie ochraniającej gorącą wątrobę (ogień wątroby). zawsze z dodatkiem cebuli. imbir i cynamon . Jest to korzystne wyłącznie dla producentów makaronów i piekarzy. Osoby z tymi dolegliwościami powinny jadać pieczywo czerstwe i w małych porcjach. długo przeżuwając . Pieczywo białe powinniśmy jadać tylko od święta. dotyczy to nie tylko dzieci z celiakią. którzy zjadają duże ilości makaronów lub białego pieczywa. a w pewnych wypadkach nawet je eliminować na rzecz surówek i owoców. dlatego jadamy je często. Aby zmniejszyć negatywne skutki spożywania potraw mącznych. wzmacnia wszystkie narządy. Chleb to zdrowe. białka.nie zakwaszają wówczas organizmu! Chleb Chleb to centrum pożywienia. Dobry chleb zawiera bardzo ważne witaminy z grupy B. nadmierną produkcję wilgoci oraz zastoje w krążeniu energii. ale nigdy nie należy z niego rezygnować. Chleby z mąki pełnej są również ciężko strawne. że składniki odżywcze zawarte w ziarnach zbóż pozostają w doskonałej równowadze. Najlepsze są ostre sosy jarzynowe i jarzynowo-mięsne. ochładza i zakwasza organizm. Gluten to rodzaj białka bardzo trudno strawnego. Popularne sosy pomidorowe powinny być sporządzane na bazie cebuli i czosnku z dodatkiem dużych ilości przypraw. Zawiera ogromną ilość energii życiowej. Modne ostatnio chleby z dodatkami różnych nasion mogą być jadane tylko od czasu do czasu i zawsze czerstwe. Są łatwe i szybkie w przyrządzaniu. sole mineralne takie jak wapń. Współgra z każdym innym pożywieniem. Wymienione zalety posiada jedynie chleb z pełnej mąki. jest utożsamiany z Ziemią. W naszym organizmie gluten sieje spustoszenie. ponieważ w nadmiarze osłabia żołądek. Ziarna zbóż najczęściej jadamy w postaci chleba. śledzionę. ważnych witamin i soli mineralnych. ponieważ po uwodnieniu (wiąże 200% wody) tworzy cząsteczki ciągliwe i elastyczne. Ma naturę neutralną.wzmacnia serce. Naszym chlebem powszednim powinien być chleb typu graham. pieprzu. poprawia krążenie. mieszanych w różnych proporcjach. magnez oraz bardzo cenny błonnik. trzustkę. Aby nie wychładzały i nie osłabiały organizmu. jelita i wątrobę.148 Produkty zbożowe W naszym klimacie zboża są podstawą pożywienia. ale również tych. 149 Nie powinniśmy poddawać się modzie i zaleceniom dietetyków. działa przeciwzakrzepowo. zwłaszcza dla osób z osłabionym. Pszenna. żytni razowy i zwykły pytlowy. Dostarczają węglowodanów. gdy jadamy je wolno. najbardziej uniwersalne pożywienie. Gluten niszczy i wychładza żołądek. kminku. Makarony Makarony produkuje się z wysokoglutenowej pszennej białej mąki. że chleb świeży jest ciężko strawny i należy go bardzo dokładnie przeżuwać. jelita i wątrobę. jelita i wątrobę. Dorastająca młodzież to też dzieci wymagające opieki. goździki. biała mąka działa podobnie jak biały ryż i cukier. należy je zestawiać z odpowiednimi dodatkami. zimnym żołądkiem. fosfor. Do makaronów ze słodkimi sosami dobrze jest dodać cynamon.

Jest doskonała jako dodatek do pikantnych sosów mięsnojarzynowych. nawet zjadana pospiesznie i źle przeżuwana. Kasza gryczana ma naturę ocieplającą i należy do elementu Ognia. Nie wszyscy tę kaszę lubią. Płatki owsiane mają naturę ocieplającą i należą do elementu Metalu. którą polecam jako wzmacniającą i odżywczą. wychłodzony organizm. Mimo wielu zalet jest u nas mało popularny. więc nie powinniśmy jadać jej zbyt często. nerki i płuca. zawierają wiele bardzo cennych składników. Przestrzegam również osoby starsze przed tym produktem. w czasie których jedynym pożywieniem jest gotowana pszenica i herbata z zielonej pietruszki. potrawie nie wszystkim znanej. soczewicą. Oczyszcza organizm z nadmiaru śluzu. Bardzo smaczne są gołąbki z mieszaniny kaszy gryczanej. należy do elementu Metalu. ale efekt wspaniały. Pszenica (pęcak) ma naturę ochładzającą i należy do elementu Drzewa. Działa wzmacniająco na żołądek. Wzmacnia głównie żołądek. ponieważ wyjątkowo skutecznie pobudza i odżywia element Ziemi. Jest zasadotwórcza. silnie rozgrzewa ciało. kaszy kukurydzianej i jaglanej. a nie makarony! Kasze Kasze są lekko strawne i łatwo przyswajalne. Całe ziarno pszenicy ma właściwości oczyszczające i lecznicze przy ogniu wątroby lub serca. dodajemy ją również do zup. Kasza ta jest u nas zjadana w zbyt małych ilościach. ocieplającą. aby osłabić jego zimną naturę. jelita i nerki. Zdecydowanie odpowiedniejsze będą dla nich kleik z kaszy jęczmiennej. jelita i nerki. Wzmacnia i odżywia żołądek. uspokajająco oraz przeciwbiegunkowo. Obniżają poziom cholesterolu. Jesienią i zimą powinno się ją jadać częściej jako dodatek do sosów warzywno-mięsnych. Jej smak można złagodzić dodatkiem ryżu lub kaszy jęczmiennej. Gotując ją pamiętajmy o kurkumie i cynamonie! Kasza manna w Polsce jest podstawowym pożywieniem niemowląt. Kurację przeprowadzamy przez dwanaście dni wiosną. W tym samym celu polecam mieszanie ryżu (1:1) z kaszą jęczmienną lub gryczaną. śledzionę. śledzionę i trzustkę. Wzmacnia śledzionę i nerki. Pobudzają apetyt. ryżu i mięsa. w których występuje zawsze nadmierne zakwaszenie. Do wypiekania ryżu dobrze 151 jest dodawać kurkumę i imbir oraz inne przyprawy rozgrzewające. jelit i nerek. Podstawę naszych ciepłych posiłków powinny stanowić kasze i ziemniaki. jadamy ją tylko w kutii. nie może więc dawać dzieciom zdrowia. fasolą. Ryż biały ma naturę ochładzającą i należy do elementu Metalu. Wskazana jest przy chorobach żołądka. należy do elementu Ziemi. Jeśli już . Dodatkowo można podnieść wartość jang (ognia) prażąc kaszę przed ugotowaniem. Działają antynikotynowo. Powszechnie stosujemy jako dodatek do zup i mięs. Kaszy tej nie podawałabym dzieciom w ogóle. Wówczas nawet dzieci jedzą ją chętniej. Latem powinno się ją łączyć z kwaśnym mlekiem. Podnoszą siłę fizyczną i energię naszego organizmu. śledzionę. śledzionę. Kasza jaglana ma naturę neutralną. gdyż w takim zestawieniu są bardzo wychładzające. Kasza kukurydziana ma naturę lekko ocieplającą i należy do elementu Ziemi. surówkami i kurczakami. naturalnie z dużą ilością cebuli i przypraw. trzustki. Wzmacniają szczególnie nerki. zwłaszcza witaminy z grupy B i sole mineralne. Zawiera niszczący gluten i jest ochładzająca. . płatków owsianych. Na co dzień nie ma zwyczaju jadania kaszy z pszenicy. wilgoci i jest polecana przy cukrzycy.to w zupach mięsnojarzynowych. Przy słodkich potrawach z ryżu należy zawsze pamiętać o dodawaniu cynamonu! Ryż ciemny ma naturę ocieplającą i należy do elementu Metalu. Kaszą jaglaną wzmacniamy osłabiony. trzustkę. Kasza jęczmienna ma naturę neutralną. Wzmacnia żołądek. Wzmacnia również nerki. Pszenica w postaci kaszy manny ma naturę ochładzającą. głównie magnez i wapń. śledzionę i jelita. Kuracja jest bardzo trudna.150 mi kwaśnymi. ale również żołądek. Podobnie jak makaron powinien być łączony w posiłkach z ostrymi sosami mięsno-jarzynowymi. Cecha ta jest szczególnie ważna przy wzmacnianiu organizmu z chorobą nowotworową.

masło. cynamonu. dorosłym gotowaną kawę naturalną! Cukier i słodycze Cukier to najczystszy produkt chemiczny spożywany w dużych ilościach. zimnych napojów i lodów. cynamon i imbir. jaja. zakwaszające i osłabiają organizm. surowymi warzywami. nie jedzmy już lodów! Ciasto zjedzone przed obiadem utrudni nam jego strawienie! Nie jedzmy ciasta. jeśli będzie zrobiony zgodnie z zasadą pięciu smaków i z dodatkiem właściwych przypraw. ma naturę ochładzającą. gdyż produkty te silnie osłabiają żołądek. Cukier jest bardzo szkodliwy. ziemniaki. żołądek i wątrobę oraz przyczynia się do nadmiernego wydzielania śluzu w organizmie. Bardzo popularne ciasta drożdżowe niesłusznie są uważane za lekko strawne. surowymi owocami. kasze. spożyty w rozsądnej ilości. lukrecja. masło. nasiona. i galaretkami. nie powinien nam zaszkodzić. Najczęściej używamy sacharozy. zboża. powidła. Słodkimi wypiekami nie powinniśmy się objadać. gotowanymi potrawami. Jedynym sposobem uwolnienia się od słodkiego nałogu jest rozgrzanie śledziony ciepłymi. Najbardziej służą nam kruche ciasta i ciasteczka. cukier.152 Wszystkie kasze powinniśmy jadać jak najczęściej i to już od niemowlęctwa. Słodkie to gotowane potrawy jarzynowe i mięsno-jarzynowe. Potrzebują one naturalnego smaku słodkiego dla właściwej pracy. a nawet dietetyczne. czyli biała mąka. dwucukru pozyskiwanego z trzciny cukrowej lub buraków cukrowych. Cukru nie należy łączyć z mlekiem i jego przetworami. ciast i tortów zimnymi płynami! Nie jedzmy ciast w towarzystwie surowych owoców! 153 Jedząc ciasta. ponieważ dodatki te potęgują ich ochładzającą naturę. Tort urodzinowy. Do pieczenia możemy dodawać suszone owoce. Wyroby te są najmniej ochładzające spośród wypieków i najmniej niszczą śledzionę. Zestaw takich składników silnie osłabia nasz system trawienny. Wszystkie rodzaje kasz można dodatkowo rozdrobnić w młynku i podawać niemowlętom. orzechy. Negatywne właściwości ciast drożdżowych można zmniejszyć dodając do wypieku żółtka. drożdże są silnie ochładzające. bitą śmietaną.herbatę anyżową lub kawę zbożową. a więc powodują pogłębienie się choroby. dzieciom . owocami. kiedy jemy mięso lub ryby! Ciasta jedzone zimą szkodzą bardziej niż jedzone latem (dodatkowe ochładzanie)! Do ciast podajemy napoje rozgrzewające. suchym klimacie ponieważ działa ochładzająco i nawilżające Duże łaknienie cukru i słodyczy informuje nas o braku równowagi w pracy żołądka. jak i w zupach. szafran lub kurkumę. śledziony i trzustki. osłabia śledzionę. Ciasta Wszystkie ciasta i ciastka mają naturę ochładzającą i osłabiającą żołądek. Można je podawać zarówno z mlekiem. owoców i surówek. silnie zakwasza organizm. kukurydzianą i płatki owsiane. Pokarm niemowląt nie powinien składać się wyłącznie z kaszki manny w zestawieniu z mlekiem krowim i cukrem. śledzionę i trzustkę. które należą do elementu Ziemi i stanowią nasz centralny punkt oraz decydują o sprawności wszystkich pozostałych organów. Przy prawidłowym całodniowym odżywianiu dwa małe ciastka do kawy nie rozregulują organizmu. ponieważ obniża ich straw- . Nie polecam ciast z tłustymi kremami. miód. sokami. imbiru i goździków. Wypieki z takiego ciasta drożdżowego będą miłym uzupełnieniem naszego codziennego jadłospisu. kurkumy. a nawet owoce świeże. wyrabiane z dodatkiem szafranu. mleko. orzechy. trzustkę. Przy dużym łaknieniu na cukier należy ograniczyć spożywanie potraw kwaśnych. Nigdy nie popijamy ciastek. niszcząc jelita i wątrobę. o dużym osłabieniu i wychłodzeniu tych narządów. ponieważ składniki te są silnie zakwaszające i ochładzające. Powszechnie mówi się o nim biała trucizna lub puste kalorie. Szczególnie polecam kaszę jaglaną. Podstawowe składniki. śledzionę i trzustkę. Łaknienie słodyczy może być skutkiem istniejącego w organizmie gorąca (ognia). Cukier jest potrzebny ludziom mieszkającym w gorącym. urozmaicając ich dietę.

co powoduje obrzęki. że człowiek musi przyjąć tyle płynów. jednocześnie mieszając dokładnie językiem ze śliną i ogrzewając do temperatury ciała. Picie zimnej wody może ma jakiś sens w gorącym klimacie. Niszczą organizm. jakimi są warzywa. Jest ciężko strawna i ochładzająca.1. Zawarte w nich składniki. Zjadanie słodyczy przez dzieci nie może się wymknąć spod kontroli rodziców. astma. Aby pozbyć się z organizmu balastu niepotrzebnych substancji. ale nie może to być słodycz cukru! Słodycz cukru je zniszczy! Cukier to również słodycze. Fakt. ponieważ jest nam potrzebne wzmacnianie i dogrzewanie. tłuszcze. ponieważ jest to świadome niszczenie ludzkiego zdrowia.2 litra. owoce nie niwelują szkodliwości cukru. energetyzowania organizmu. Zjedzenie normalnego obiadu jest dla nich udręką. Picie wody było i jest bardzo popularne na Wschodzie u joginów. Słodycze w nadmiarze rozregulowują organizm i są przyczyną większości chorób wieku dziecięcego. są bardzo niebezpieczne. Prowadzi to w konsekwencji do wyniszczenia organizmu.2 litra to napoje. Jedzenie dużych ilości słodyczy tak dalece upośledza pracę wszystkich narządów. mleko. Skąd się wzięła moda na picie dużych ilości zimnej wody . jak mąka. Dzieci szczególnie potrzebują smaku słodkiego dla swego wzrastania i rozwoju. ludzi przywiązujących szczególną wagę do tzw. Poza tym należy pamiętać o tym. ochładzamy organizm. przez płuca . że woda ma również swoją naturę. Słodyczy nie wyeliminujemy z naszego życia.zjedzona w nadmiarze jest trucizną. otyłość itp. Bilans wodny musi być zrównoważony! W przypadku poważnych naruszeń bilansu wodnego dochodzi do ciężkich zaburzeń czynnościowych. że reklama słodyczy i lodów jest niemoralna.5 . że jest to dobre również dla nas. ile wydala. Ogólnie wiadomo.4 litra.3 litra powstaje podczas 155 przemian chemicznych w organizmie. Typowym tego przykładem są dzieci niejadki.3 litra dziennie przy każdym schorzeniu jako jedyne panaceum na oczyszczenie i przepłukanie organizmu. dochodzi do jej gromadzenia w płynie zewnątrzkomórkowym. . 30 sek. co potem odbija się w wieku dojrzałym (alergie. kasze czy mięsa. gdy organizm nie nadąża z wydalaniem. że nie są one w stanie strawić i przyswoić podstawowych produktów. w tym 1. Ostatnie zalecenia lekarzy i żywieniowców dotyczące picia wody w ilości 2. Taką samą ilość wody tracimy: z moczem . Należy podkreślić. Piją oni żywą źródlaną wodę łykami.5 litra wody. kakao. Cel picia wody przez joginów jest zupełnie inny niż zalecane nam przez lekarzy przepłukiwanie organizmu. z potem . sokami i serkami. orzechy. 1 litr pożywienie. Może również dochodzić do zbierania się jej w jamach ciała w postaci płynu przesiękowego.5 litra.). zwłaszcza młody. Nasze potrzeby to około 2. Wszystkie bez wyjątku słodycze są nam niepotrzebne. tzn. ale wręcz ją potęgują. Organizm zrównoważony sam reguluje ilość potrzebnych mu płynów. które można oczyścić przez polewanie wodą i nie jesteśmy również stacją przepompową. że fizjologia naszego organizmu nie pozwala na to. że robią to inni. a zatem przyjmując ją w nadmiarze i w niewłaściwy sposób. żywiące się wyłącznie słodyczami.154 ność i przyswajanie oraz pogłębia ich naturę ochładzającą. podobnie jak wszystko. co wkładamy do ust.nie wiem! Chyba z braku rozsądku. który szczególnie nie znosi nadmiaru. nie musi oznaczać. Nie jesteśmy bowiem maszyną z brudnymi częściami. trzymając każdy w ustach ok. cukrzyca. ale jest to produkt. a nawet do śmierci. aby wodą można było oczyścić się z toksyn. Nadmiar płynów obciąża serce i nerki. musimy zadbać o jego właściwą aktywność i wibrację. dwie lub trzy kostki są ogromną przyjemnością.0..0. chroniczne przeziębienia. Podobnie jest z każdym innym wyrobem cukierniczym. anemie. Przy nadmiarze spożywanej wody. z kałem 0. Jest zimna i ochładzająca. Przykładem jest czekolada . Uważam. a 0. Czekolada jest koncentratem mleczno-cukrowym z dodatkiem tłuszczu i kakao. U nas nawet latem nie powinniśmy się ochładzać zimnymi napojami.4 litra. Napoje Woda.

Jedne zawierają sok 100% i wówczas taki kartonik. Pamiętajmy. Generalnie soki powinny być pite w małych ilościach. zimę i wiosnę. ochładzają cały organizm. a wtedy pragnienie zostaje skutecznie ugaszone. małymi łykami. Dokuczają nam choroby. wątrobę. gdy brakuje nam tzw. za których produkcję odpowiada śledziona. Zwiększone zapotrzebowanie na płyny mają ci.156 należyte dogrzanie. tzw. płynów wewnętrznych. którzy zjadają dużo mięsa i gdy stanowi ono ponad 60% ich pożywienia.zbożową i naturalną. Należy wówczas pić odpowiednio dobrane herbaty ziołowe. Soki owocowe uważane są za produkt witaminowy. soku pomarańczowego. że osłabiamy żołądek. tzw. Dlaczego soki mogą być niebezpieczne? Soki na rynku. Jest to czynność naturalna. Również picie wody przed. _ _ 157 Soki. Pragnienie pojawia się wówczas. Zjadamy jedno. to powinniśmy ją pić sposobem joginów. 100%. gorące herbaty (ziołowe i zwykłe) słodzone miodem. tym pragnienie jest większe. Drugie również nie są zdrowe ze względu na wątpliwy zestaw składników Zajmijmy się sokami naturalnymi. Wypijane w dużych ilościach i systematycznie. Na przykład sok z marchwi ma smak słodki. Jeżeli chcemy skorzystać z tzw. Polecam również chłodne kawy . Pierwsze są niebezpieczne dlatego. a jest to ilość. słodkich napojów i pożywienia . Mają jednak swoją naturę. ponieważ woda z racji swej natury spowalnia wszystkie procesy metabolizmu komórkowego. trawienie. możemy sobie jedynie zaszkodzić. Czynimy to wolno. Nie można skutecznie ugasić pragnienia sokami i wodą. która nie może służyć zdrowiu. że wypicie przez dziecko lub nawet osobę dorosłą dwóch lub trzech kartoników w ciągu dnia oznacza zjedzenie dwóch. silnie moczopędny i osłabia śledzionę oraz nerki. rdzcieńczone z wodą w stosunku 1:1. Picie wody podczas jakiejkolwiek głodówki może być wręcz szkodliwe. Natomiast nadmierne pocenie się może być skutkiem osłabienia serca lub płuc. Soki warzywne również silnie oddziałują swoją naturą na organizm.nie wytwarza tych płynów. energetycznej wody. z 1 kg i do kwaśnego dodajemy cukier. dwa jabłka lub jedną marchewkę. trzech kilogramów pomarańczy. aby zostały dobrze wymieszane ze śliną! . Co robić latem.trwa to w sumie sporo czasu. Witamin w sokach nie jest zbyt wiele i w dodatku nie mogą być przyswojone przez wychłodzony przewód pokarmowy. w trakcie i po posiłku powoduje drastyczne obniżenie aktywności i możliwości trawiennych żołądka i śledziony. kwaśnych. koncentratu owocowego i cukru. jakość i ilość krwi. Gdy decydujemy się na sporządzenie soku. a korzyści z witamin będą w efekcie znikome. aby zdrowo przejść przez jesień. a sok jest rozcieńczony śliną. mieszamy ze śliną . że im więcej pije się zimnych płynów. podczas którego wlewamy w siebie ogromne ilości zimnych płynów. Sok z selerów jest odświeżający. wydalanie. serce i śledzionę. śledzionę. Po lecie. oddychanie. ochładza śledzionę. jesteśmy słabsi i mniej odporni na upały. śledzionę i jelita. jest mała szansa. małymi łykami. Gdy śledziona jest osłabiona i wychłodzona z powodu nadużywania zimnych. krążenie. że woda należy do elementu Wody i stosowana w nadmiarze zniszczy nerki. gryziemy. a najbardziej niszczą żołądek. Zjadając owoce dostarczamy organizmowi sok i błonnik. bez gryzienia i mieszania ze śliną. a pity w dużych ilościach może zniszczyć jelita. wchłanianie. Pić należy tylko przed południem. jelita i zakwaszamy organizm. Intensywniej się pocimy. nie robimy tego z dwóch jabłek. Latem z powodzeniem można pić gorącą. ponieważ woda nadmiernie wychładza organizm. Inne zawierają płyn składający się z wody. ale pity w dużych ilościach osłabia śledzionę i może zablokować pracę wątroby ze względu na dużą zawartość karotenu. kartonikowe. gdy jest upał? Wiele osób wie z własnego doświadczenia. gotowaną kawę. musimy się liczyć z tym. których nie kojarzymy z błędami czynionymi latem. np. Powodują wydzielanie się śluzu i wilgoci w organizmie. lecz np. wolno. Pijąc taki koncentrat w dużych ilościach. przyrządzanymi w domu. a przede wszystkim zgasi nasz ogień życia. są dwojakiego rodzaju. odpowiada 1 kg owoców. Piciem wody nie usprawnimy tych bardzo skomplikowanych procesów. Sok z buraków jest słodko-gorzki. soków i zjada lodów.

Z tego też względu przy przeziębieniu i grypie herbata czarna z cukrem i cytryną może być bardzo niebezpieczna.odświeżają i ochładzają.daktyle. biorąc pod uwagę możliwości organizmu i porę roku. co stanowi nasze pożywienie. Herbata tymiankowa . 159 Uwzględniając zatem naturę herbaty proponuję. lukrecja.rozgrzewa. Pita często osłabia wątrobę i szkodzi naszym oczom.ochładzająca . ale nie jest to niestety zasługą zielonej herbaty.owocowa kwaśna.neutralna. Herbata jest korzystna przy ogniu wątroby i serca. aby stosować ją dla obniżenia cholesterolu i poprawy przemiany materii .158 W pewnych sytuacjach soki pomagają likwidować dolegliwości naszego organizmu.nie zdaje egzaminu. lukrecja. przeciwnowotworowa. lipa. imbir . Herbata miętowa jest silnie ochładzająca. tymianek.tymianek. podnosi ogólną odporność. tymianek. rozkurczowa . Ojczyzną herbaty są Chiny. Wielu dietetyków i żywieniowców poleca picie herbatek ziołowych.neutralna. Herbata z melisy . Jedne ochładzają.rumianek. przestrzegając ściśle czasu trwania kuracji.tymianek. Ma ona jednak swoją naturę. Chińczycy piją herbatę głównie zieloną. lukrecja.owocowa kwaśna. Herbaty ziołowe.tymianek. polecana przy nadmiarze wilgoci i wychłodzeniu. słodka. Herbata wyrwana z chińskiego kontekstu nie działa tak. .rozgrzewająca . kwasu moczowego i puryn . jak wszystko. Herbata lukrecjowa .rozgrzewająca i neutralna. Traktujemy je wówczas jak leki. lukrecja. mięta . ostrego przyprawiania i doskonałych kompozycji produktów. działa wysuszająco i moczopędnie oraz zakwasza organizm. Herbata imbirowa . drugie są neutralne. mają swoją naturę. równoważąca. esencjonalną. anyż. dla zrównoważenia swych silnie rozgrzewających potraw. Przeniesienie zielonej herbaty w nasze. wapnia. którzy mają niedobór jang w żołądku i śledzionie. żelaza i cynku.neutralna i wzmacniająca. Pije się tam herbatę już od trzech tysięcy lat przed naszą erą. cynamon. Herbata. Herbat ziołowych z pewnością byśmy pili więcej. jako że kuchnia chińska słynie ze wspaniałego. jeszcze inne są rozgrzewające. Herbata anyżkowa . Herbata lipowa . uspokajająca i rozkurczowa. Dzięki swej kuchni Chińczycy nie mają podwyższonego cholesterolu. ale najlepiej z trzech lub pięciu ziół. Ma smak cierpki i gorzki. czujemy ciepło tak długo.neutralna. Gorąca i z dużą ilością cukru jest traktowana przez Arabów jako najsilniej ochładzający napój. lukrecja. lipa. jak ją pijemy. jest odświeżająca i ochładzająca. a doskonałego zestawiania i równoważenia produktów spożywczych. Pita stale w dużych ilościach wysusza skórę i włosy. między innymi magnezu.rozgrzewająca . Przykładowe zestawy: . mięta . gdyby nie problemy z ich wyborem. imbir . Bardzo polecana. aby korzystać z tego popularnego i lubianego napoju z umiarem.rozgrzewająca . Nie ma w niej żadnych witamin ani cennych soli mineralnych. całkowicie inne warunki klimatyczne i zwyczajowe (nasza kuchnia jest ochładzająca) z zaleceniem. przy nadmiarze spożytej wołowiny lub baraniny. Herbata czarna z dodatkiem kwiatu jaśminu jest silnie rozgrzewająca. działające na konkretną chorobę. Szczawiany blokują przyswajanie wielu składników mineralnych. Dobra na stany zapalne.silnie rozgrzewająca i wspaniała na zastój wątrobowo-żołądkowy z wzdęciami i wymiotami. Powszechnie herbata jest uznawana za napój neutralny. lukrecja. Nie polecam jej w ogóle dzieciom i młodzieży ani tym.aż 170 razy więcej niż ogólnie potępiane rosoły i zupy na kościach i mięsie.neutralna . usuwa także toksyczne skutki alkoholu. Jak każdy produkt. imbir . Zawiera natomiast dużo szczawianów. jakby tego chcieli lekarze i żywieniowcy. dobra na gorącą wątrobę. imbir . W Europie zaczęto ją stosować jako napój dopiero w osiemnastym wieku. Dotyczy to szczególnie osób starszych. Herbaty owocowe kwaśne .ochładzająca.uspokajająca. Nie powinno się pić herbatek jednoskładnikowych. Herbata rumiankowa ochładza. Herbata z nagietka . lukrecja .

Nie wy wo- 161 łuje pobudzenia nerwowego ani niepokoju serca. Indianie gotowali kakao z wanilią i pieprzem cayenne. pobudza całe ciało. bicie serca. Kawę można słodzić miodem. niektórym ludziom służy . Jest dobrym. wątrobą. ponieważ blokuje ona trawienie.gotowana daje wrażenie dużo słabszej w porównaniu z kawą zaparzaną czy z ekspresu. przy osłabionej śledzionie i żołądku. jest łagodna i miękka. wrzodami. kardamonu lub imbiru. serca i nadciśnienie. neutralny (najlepiej rzepakowy lub wielokwiatowy). z osłabioną śledzioną. rozjaśnia umysł i pobudza wyobraźnię. łagodzi zgagę i jest tolerowana dobrze przez wrzodowców. czyli śledzionę. Jest tradycyjnym napojem ludzi pracujących w upale. Kakao gotowane na wodzie przez kilka minut z dodatkiem np. zimna . Od niepamiętnych czasów ludy tam zamieszkujące piją kawę gotowaną z dodatkiem masła i soli.usuwa zmęczenie. która ochładza. że gotowanie kawy wytrąca z niej kofeinę.zaparzać i gotować. wzmaga przemianę materii. potrzebny do przetrwania w ich ostrym klimacie. Do kawy gotowanej nie dolewamy mleka. Niektórzy twierdzą. trzustkę i żołądek. reumatyczne. pobudliwi. U większości jednak wywołuje zaniepokojenie. W Polsce obok kawy naturalnej bardzo popularnym napojem jest kawa zbożowa. Zawiera alkaloid kofeinę. cierpiący na bezsenność. łagodzi bóle zmęczeniowe. ponieważ dodatki te utrudniają trawienie kawy. Stosowana w zrównoważonych zestawach nie wywołuje ubocznych skutków. Kawa zbożowa. Kawa. aby pobudzić nerki. Dzięki kofeinie kawa ma specyficzne działanie na człowieka. przeziębieniach. nie ma żadnych właściwości odżywczych. o wiele bardziej odpowiednim niż herbata.skutecznie ochładza i gasi pragnienie. zdrowym napojem dla dzieci. Jej naturę rozgrzewającą można wzmocnić przez dodanie do gotowania cynamonu. gdyż jest ona wystarczająco łagodna. zawroty głowy. Współcześnie kakao pije się w postaci silnie słodzonych napojów mlecznych. Kawę można przygotowywać na dwa sposoby . Są one wychładzające i wywołują wiele reakcji uczuleniowych. astmie. głównie nerki. jest używką cenioną za dużą zawartość magnezu i wartości smakowe. ale na pewno nie dziesięć. rozgrzewającym i wzmacniającym. Unikają jej również osoby cierpiące na ogień wątroby. Należy ją pić z umiarem do kilku filiżanek dziennie. Wielu znawców twierdzi. cynamonu. silnie rozgrzewający. Przy tej samej ilości użytej kawy . pochodną puryny. Może wywoływać zaburzenia przewodu pokarmowego oraz zakwaszać organizm. podobnie jak herbata. Ojczyzną kawy jest Abisynia. napięcia przedmiesiączkowe. Kawa zbożowa powinna być podstawowym. Kawa gotowana ma zupełnie inną naturę i smak. Kawy nigdy nie pijemy do solidnych posiłków. a zawarte w niej alkaloidy działają na organizm pobudzająco. Kawa gotowana nie zakwasza organizmu. Jest bardzo wskazana przy alergii.jest napojem ocieplającym. sprzyja wysiłkowi intelektualnemu. nerkami i jelitami. gdyż może ona zablokować wątrobę. kaszlu. Kawa gotowana jest rozgrzewająca. Dobrze jest wypić rano kawę gotowaną.160 Lukrecja jest jednym z najważniejszych ziół wzmacniających element Ziemi. likwiduje migreny. że podnosi ciśnienie. Zimne napoje z kakao są ochładzające. ale miód powinien mieć smak łagodny. jest napojem odżywczym. gorąca . Kawa parzona w ekspresie ma łagodniejsze działanie i wywołuje mniej sensacji. że nie powinno się w ogóle dodawać mleka czy śmietanki. Kakao. chyba że będziemy ją stosować w nadmiarze jako jedyny składnik. Nie należy pić kawy gorzkiej. Kawa. Kawa zaparzana ma inną naturę i właściwości od kawy gotowanej. Kawę parzoną źle znoszą ludzie z nadkwasotą. bezsenność i nadweręża system nerwowy. Nieprawdą jest. codziennym napojem podawanym do śniadania i kolacji. Można ją słodzić miodem i dodawać do niej mleka. otrzymując tak zwany napój życia. . osłodzone lekko miodem.

. Napojów typu coca-cola. Gdy tłustą.nie pijemy płynów zimnych i z lodem . Ale jak ze wszystkim. Można dodać żelatyny. to tylko pozory. Kufelek piwa wypity okazjonalnie. Nie należy jednak podawać tego napoju zbyt często. orzeźwiającym napojem. energetyczny i jednocześnie orzeźwiający napój odpowiedni na upały. wątrobę i nerki. Są silnie ochładzające i niszczą cały przewód pokarmowy. indywidualne reakcje. Jak więc jest z piwem naprawdę? Piwo ma smak gorzki i posiada naturę silnie ochładzającą.wielkich ilościach. Przeważnie pijemy je schłodzone. krążeniem. śledzionę i jelita. żołądek wobec takiego zestawu jest bezradny. ale mogą się zdarzyć nietypowe. mirinda. tzn. że wieprzowina jest ochładzająca i jak należy ją przyprawiać. ale i złe trawienie. a pity podczas obiadu lub zaraz po jego zjedzeniu nie pozwala na strawienie posiłku. tym mamy większe pragnienie.nie pijemy zimnych napojów w czasie spożywania posiłków. Piwo obok mleka i coca-coli jest najsilniej zakwaszającym napojem. Kompot taki gotujemy wyłącznie z owoców bardzo dojrzałych i słodkich (mogą być mieszane) z dodatkiem cynamonu. Żywieniowcy i medycyna wrzucają piwo do jednego worka ze wszystkimi napojami alkoholowymi. źle przyprawioną wieprzowinę popijamy zimnym piwem. Piwo. kwaśnych. trzy butelki. że tego pić nie należy. Owoce gotowane w ten sposób są bardzo wskazane dla chorych z temperaturą. i z tym nie należy przesadzać.napoje "gryziemy". Jeżeli jednak przez okrągły rok pijemy codziennie bez wyraźnej potrzeby dwie. serce. chyba że połączone jest to z gorącą kąpielą w celu rozgrzania mięśni i dróg moczowych. co dodatkowo pogłębia jego zimną naturę. nie powinny wyrządzić nam krzywdy. starajmy się poznać tradycje żywieniowe. imbiru. Nie poddawajmy się modzie i reklamie! 163 Patrzmy na sprawy żywienia z pewnym dystansem. że będzie spożywany letni. a szkody dla organizmu znacznie mniejsze. bo więcej w nich mądrości niżby się mogło wydawać. że po piwie i jogurtach źle się czują. jesteśmy słabsi i bardziej się pocimy . a to jest błąd zasadniczy. ale o innej naturze. . staje się to zagrożeniem dla naszego zdrowia. jest wspaniałym. gdyż obniża poziom magnezu w organizmie. Tłusta golonka i piwo! W rozdziale o mięsach informuję. nerkami. wypłukiwaniu piasku nerkowego. tradycyjne mają naturę silnie ochładzającą. gdy popijamy nim posiłki.unikamy soków 100%. Akcja reklamowa piwa bardzo przypomina reklamę jogurtów owocowych. Lepiej wypić setkę wódki lub innego mocnego alkoholu niż dwa lub trzy piwa. Uwagi ogólne dotyczące picia płynów: .im więcej pijemy zimnych napojów. Przyczynia się do zawałów i miażdżycy. ponieważ każdy rozsądny człowiek wie. wątrobę. Ogromną szkodę czyni piwo. Nastrój i humor taki sam. Nie należy pić takich kompotów. jest po prostu niezdrowy. w dużych ilościach i wychłodzonego. Potęguje zgagę i szczególnie szkodzi wrzodowcom. Jego zimna natura powoduje osłabienie żołądka i niszczy śledzionę. Można jednakże przygotować napój podobny do tradycyjnego kompotu. ale nie przy posiłku. szczególnie smakowitym w upalny dzień. nie będę omawiała. Ludzie nawet nie zauważają. a przede wszystkim nerki. ponieważ orzeźwiają. każdy łyk mieszamy dokładnie ze śliną . goździków. gdyż każde ochładzanie jest szkodliwe dla organizmu. fanta. a w dalszej kolejności osłabia jelita. Ochładza żołądek. Otyli piwosze to nie tylko nadmiar płynów. pod warunkiem. z dodatkiem dużej ilości cukru. Piwo sprzyja rakowi trzustki oraz jelita grubego. Jest to szczególnie popularne wśród mężczyzn. Kompot gotowany z owoców niedojrzałych. osłabiają śledzionę. Wypite okazjonalnie i w nie. to problemy z przemianą materii (słaba śledziona i żołądek). Przestrzegałabym przed spożywaniem dużych ilości piwa przy tzw. Są bardzo wychłodzeni i chociaż robią wrażenie ludzi rozgrzanych. a słodzimy go miodem. wówczas otrzymamy odżywczą galaretkę. jak również przed i tuż po nich oraz przed snem. W ten sposób otrzymujemy wspaniały.162 Kompoty.

Alkoholizm pojawia się zawsze przy braku równowagi i siły w organizmie. lecz nadmiar serów. Człowiek odporny fizycznie i psychicznie nie ucieka od rzeczywistości. że problemów nie można utopić w alkoholu. Wieprzowina. nie usuwa przyczyny problemów. Przyczyną alkoholizmu nie jest alkohol. aby kolejny posiłek był rozgrzewający. Picie natomiast wody do posiłków może tylko sytuację pogorszyć. potrzebna jest ogromna mobilizacja organizmu zarówno od strony fizycznej (zmiana po- . objawiające się np. Francuzi. którzy spożywają nadmierne ilości mięsa wieprzowego. Alkohol jako produkt silnie rozgrzewający ma właściwości rozprzestrzeniania energii i odblokowuje napięcia w organizmie. ryb. owoców i zimnego pożywienia. wątroba i nerki. emocjami. ryb morskich i soli. Zaleca się kieliszek na poprawę samopoczucia. względnie żyjącym w stałym stresie. podkreślam. Nie to jest jednak przyczyną ich problemów. Zachęcam do korzystania z tego napoju przy wszelkich świątecznych okazjach. Po prostu lepsze jest wino aniżeli zimne piwo. śledzionę. Pobudza przemianę materii i pomaga w trawieniu mięs. ale. strawić nadmiar mięsa. w ilości 0.jest to skojarzenie bardzo właściwe. żywym jogurtem przez około dwanaście dni (w tym wypadku lepsze jest piwo pszeniczne).upatrują przyczyny w piciu wina do posiłków. poprawia humor i samopoczucie. Obowiązujące zasady nakazują. Pite z żółtkiem. zimowe wieczory.chorobą społeczną jest u nich marskość wątroby (zimna wątroba) . zablokowaną wątrobę. Pite jest w temperaturze pokojowej. Aby można było zwalczyć tę chorobę. krążenia i rozgrzanie. brakiem siły i zdecydowania w rozwiązywaniu spraw codziennych. Wino pite w nadmiarze może się również przyczynić do osłabienia żołądka i śledziony. alkohol również pomaga poprawić samopoczucie (zwiększa jang). Starają się więc ograniczyć jego ilość pijąc w zamian wodę. wie również. Koniak i whisky mają naturę rozgrzewającą i pobudzającą. Dotyczy to naturalnie jednego lub dwóch kieliszków. kulturowe oraz wszelkiego rodzaju kompleksy. Zauważmy. Cierpią z tego powodu głównie żołądek. a zwłaszcza wędliny. zwyczajowe. Jest jednak zakwaszające i nie służy osobom z nadkwasotą i wrzodami żołądka. wątrobę. Wino białe. płuca. Wspomniałam w poprzednim rozdziale. śledziona. Jest orzeźwiające i ochładzające. może się przyczynić do poprawienia jakości i ilości krwi. lecz problemy żywieniowo-emocjonalne. ma smak lekko kwaśny i cierpki. Wino czerwone może być lekarstwem.drobiu. Dla zrównoważenia diety radziłabym jednak. zimna woda czy zimna coca-cola.164 Piwo może być również lekarstwem! Bardzo wskazane jest przy ogniu serca. że w wyniku błędów żywieniowych wykształcają się w ludziach określone zachowania. podobnie jak piwo. fobiami.5 litra dziennie. Wódka pomaga rozładować stres. Pita często i w nadmiarze niszczy żołądek. Nie powodują zakwaszenia organizmu tak jak piwo i wino. Problemy pchające ludzi do alkoholu mogą być bardzo różne finansowe. czyniąc spustoszenia w jego świadomości i podświadomości. szczególnie gdy jesteśmy przemarznięci. Można je również pić grzane z korzeniami. często rodzinne. czerwone wytrawne zaliczane jest do elementu Ognia (smak gorzki). nie powoduje więc dużego wychłodzenia. a przede wszystkim osobowość człowieka. Stosuje się je wraz z gotowaną pszenicą i czystym. że alkoholikami zostają geniusze i ludzie z marginesu. zwłaszcza w długie. Wspaniałą miksturą jest również piwo grzane z miodem i imbirem na ponure jesienno-zimowe wieczory. a dołączają się zawsze problemy emocjonalne (depresje. sałaty. Wino czerwone na ogół kojarzy się z elegancją. aby białe wino pić wyłącznie do białych mięs . którzy mają coraz większe problemy ze zdrowiem . Bardzo często alkoholizm występuje u ludzi. wytrawne należy do elementu Drzewa. Wino. Ludziom niedożywionym. fobie). Wspaniale rozgrzewa. luksusem i zdrowiem . 165 Alkohole mocne. spożywane w nadmiarze powodują w organizmie zablokowanie przepływu energii (zastoje).

Wraz z innymi produktami z elementu Ziemi (warzywa. która może tylko pogłębić osłabienie organizmu. Może być używana do smażenia. Tłuszcze Tłuszcze są niezbędne do prawidłowej przemiany materii oraz właściwego funkcjonowania żołądka. duszenia. gdzie jada się go z twarogiem i ziemniakami. owocami. potas. Są źródłem cennych witamin. duszonych warzyw. Przy takiej diecie zależy zadbać o odpowiednio dużą ilość warzyw i całego zboża. Niektórym się to udaje! Ludziom pijącym nadmierne ilości alkoholu można i należy pomóc. jest nie tylko produktem spożywczym. trzustką. Masło nie podnosi poziomu cholesterolu we krwi! Poziom ten zależy od zupełnie innych czynników (zła przemiana materii. pogłębia osłabienie śledziony i trzustki. Jedynym wyjściem z choroby jest kuracja rozgrzewająca organizm. W tych wypadkach tłuszcz nie może być właściwie strawiony i przyswojony. nawet najlepszą margaryną! . Z tego samego względu masło powinno się dodawać do potraw z fasoli. brak magnezu i wychłodzenie organizmu). Jedynie olej kukurydziany i z kiełków pszenicy zawiera witaminę E. kasze. a więc odżywiających się w nadmiarze surówkami. Zawiera bardzo cenne witaminy A. powoduje zastoje i blokady energetyczne. Masło powinno zawsze towarzyszyć serom i twarogom. wapń. Masło powinni jadać codziennie wszyscy. D i E ratują organizm. Reguluje poziom cukru we krwi. Olej lniany jest bardzo ceniony na Śląsku i w Wielkopolsce. Ma najwyższą zawartość NNK. gotowania. Dieta beztłuszczowa może wywołać u dziewcząt poważne zakłócenie hormonalne. Przy braku tłuszczu w pożywieniu spożywamy zawsze nadmiar słodyczy! Tłuszcze mogą być niebezpieczne dla osób z zimnym żołądkiem. Spożywanie wyłącznie tłuszczu roślinnego może spowodować obniżenie witaminy E w organizmie. Tłuszcze zwierzęce Masło ma naturę neutralną i należy do elementu Ziemi. magnez). Spożywanie masła jest konieczne przy osteoporozie. serami. Jest najbardziej wartościowym tłuszczem do spożywania na zimno. gdyż zawarte w nim witaminy A. Olej słonecznikowy. E i z grupy B oraz sole mineralne (fosfor. sokami. śledziony i trzustki.do sałatek i majonezów. zawałowców i wątrobowców. Obniża poziom cholesterolu i ciśnienie. astmatyków. śledzioną. zimnego tłocze- 167 nia. a nawet wywarów kostnych. jaki psychicznej. Jest najzdrowszym tłuszczem roślinnym i ma najkorzystniejszy zestaw nienasyconych kwasów tłuszczowych. Jest to produkt bardzo drogi i dlatego w powszechnym użyciu są oleje roślinne. a nie dieta beztłuszczowa. Nadaje się wyłącznie do spożywania na zimno. D. cukrzyków. Oleje sojowy i rzepakowy to najczęściej używane w Polsce oleje do smażenia. Tłuszcze roślinne Oliwa z oliwek należy do elementu Ziemi tak jak wszystkie oleje roślinne. gdyż zawarta w nim witamina D pozwala na przyswajanie wapnia. kukurydziany. które odżywiają wszystkie pozostałe narządy. Nie można masła zastąpić żadną. Tłuszcze są konieczne do właściwego przebiegu procesu dojrzewania płciowego młodzieży. gotowania i na zimno . ma działanie silnie przeciwutleniające. Nie nadają się do smażenia w wysokich temperaturach.166 żywienia i stylu życia). ale i lekarstwem na schorzenia skórne i stawowe. Niebezpieczne jest połączenie smaku kwaśnego z tłuszczami! Zagrożenie to występuje najczęściej u alergików. a już na pewno dzieci i młodzież. arachidowy nadają się do duszenia. Wzmacniająco i uspokajająco na dzieci działa gorące mleko z masłem i miodem wypite przed snem. a zwłaszcza nerki. Najlepsza jest oliwa zielona z pierwszego. do sałatek i majonezów. osób otyłych. kiszoną kapustą i ogórkami. jelitami i wątrobą. Poleca sieje przy przeziębieniach i kaszlu. mięso) decydują o właściwej ilości i jakości płynów wewnętrznych.

serca i płuc) przyprawy należy stosować z wielkim umiarem. chili. astmę. anyż. pobudzają pracę gruczołów wydzielania wewnętrznego. Ponieważ większość produktów spożywczych ma naturę ochładzającą lub neutralną. curry. Smalec gęsi ma naturę neutralną i należy do elementu Ziemi. Jedynie przy chorobach gorąca {ogień wątroby. drób i ryby.kwasy tłuszczowe. Przyprawy i zioła przyprawowe 169 Przyprawy są niezbędnymi dodatkami do naszych potraw. są silnymi antyutleniaczami. Jest potrzebny szczególnie ludziom młodym. jest ogromnym zagrożeniem dla zdrowia. morskich ryb (łosoś. kardamon. Poleca się nawet stosowanie smalcu jako okrasy do kasz. surowymi dodatkami i zimnymi napojami oraz słodyczami. rozgrzewającego jest gotowanie i dodawanie przypraw. Nie jest to tłuszcz spożywczy. Smalec spożywany rozsądnie. Jest smacznym i zdrowym dodatkiem do chleba i potraw. w połączeniu z kwaśnymi. Takie pożywienie przyczynia się do zablokowania przypływu energii i krwi. trzustka).168 Smalec wieprzowy jest podobnie ochładzający jak wieprzowina. Dodawane do potraw pomagają nam uzyskać ich naturę rozgrzewającą. Smak gorzki to szafran i kurkuma. omega 3 . wykrztuśnie. w których pełnią rolę katalizatorów ułatwiających trawienie i przyswajanie. Zjadany z rozgrzewającymi go cebulą i przyprawami. zwłaszcza imbir i pieprze. Jak wszystkie tłuszcze drobiowe reguluje poziom cholesterolu w organizmie. Tłuszcz rybi działa przeciwzakrzepowo. zielony. halibut). obniżają poziom cholesterolu. jedynym sposobem uzyskania pożywienia ocieplającego. Nie wolno jednak zapominać o przyprawach rozgrzewających. Bezpośrednią jednak przyczyną takiego stanu nie jest smalec. Zamiast bardzo niesmacznego tranu polecam jadanie 2-3 razy w tygodniu małej porcji tłustych. Ze względu na nasze warunki klimatyczne smalec jest nam potrzebny w okresie jesieni i zimy dla uzyskania odpowiedniej jakości jang naszego organizmu. liść laurowy. Ogólnie biorąc. jest dobry na reumatyzm. antyzawałowe. Stosuje się je do wszystkiego. Należy przy okazji wspomnieć o bardzo cennym tłuszczu rybim. pozwalają na osłabienie ich ochładzającej natury. słodki lub ostry. Nie znamy produktu naturalnego o podobnie dużej koncentracji tych witamin. soczewicy. makrela. kminek. Stosowanie przypraw będzie dla nas łatwe i jednocześnie pożyteczne dla organizmu. ponieważ zawiera ogromne ilości witaminy A. nadciśnienie i łuszczycę. cynamon. papryka słodka i wanilia. ale w zasadzie lek. śledziona. przeciwzapalnie. D i E. czarnuszka. a zatem przemianę materii oraz wzmacnia siły organizmu. potraw mącznych. jakim jest tran. Spożywanie nadmiaru smalcu oraz tłustego mięsa bez przypraw. Przyprawy. tuńczyk. Mają naturę rozgrzewającą. Wszelkie więc problemy z nim związane są podobne jak przy spożywaniu wieprzowiny. jest lubianym dodatkiem do chleba. mające nadzwyczaj dobroczynny wpływ na nasz organizm. jałowiec. kolendra i gorczyca. goździki. lecz ochładzające i niewłaściwe dodatki. antycukrzycowe. kwaśnym mlekiem lub twarogiem. przeciwzakrzepowe. obniżają ciśnienie. biały. Przy ewentualnym przedawkowaniu powinniśmy zrównoważyć nadmiernie rozgrzany organizm np. poprawia pracę elementu Ziemi (żołądek. wodą z cytryną. jeśli poznamy ich klasyfikację według smaków i reguły Pięciu Przemian. papryka ostra. sardynka. do wydzielenia nadmiaru śluzu. Oprócz tego tran zawiera tzw. Dobroczynny wpływ przypraw na organizm ludzki znany jest od najdawniejszych czasów. Smak ostry to pieprz czarny. działają przeciwzapalnie i przeciwwrzodowo. Zioła przyprawowe uzyskują naturę rozgrzewającą w czasie gotowania i dobra tradycja kulinarna wykorzystuje to dla podniesienia jakości naszych potraw. przeciwcukrzycowo. ale szcze- . odpomościowo. ziemniaków. Generalnie mają działanie antywirusowe i antybakteryjne. działają przeciwbólowo. śledź. ziele angielskie. z odpowiednimi przyprawami oraz produktami wzmocni nasze siły. gałka muszkatołowa. imbir. Używania przypraw najbardziej domagają się mięsa a głównie wieprzowina. smak gorzki. Smak słodki to koper włoski. cayenne.

rozmaryn. słodyczy. majeranek. nasiona kopru włoskiego i kminek. Niszczenie naszego organizmu przez niewłaściwe pożywienie jest procesem długotrwałym. osłabienie śledziony. Suche zioła. Zrównoważony. szałwia. . W naszym klimacie przeważa potrzeba potraw ciepłych i rozgrzewających przez cały rok. występuje zjawisko nadmiaru lub niedoboru w poszczególnych narządach. Decydując się na odżywianie zrównoważone automatycznie uwrażliwiamy naszą świadomość na znaki. gdy choroba jest już zaawansowana. ale sygnały najczęściej ignorujemy albo nie potrafimy ich odczytać. W swoim czasie organizm zawsze daje nam znać o traceniu równowagi. używane bezpośrednio do posypywania potraw. śledziony i trzustki. gdy brakuje pewnych smaków. Dotyczy to wszystkich sfer życia.170 gólnie poprawiają smak i strawność mięs. aby otrzymane pożywienie odpowiadało potrzebom naszego organizmu w danym momencie. a lekarstwo pożywieniem. Przy nadmiarze smaku kwaśnego wystąpi zniszczenie wątroby. Do przypraw i ziół przyzwyczajajmy dzieci od najmłodszych lat. Każdy ze smaków ma naturę jin lub jang i należy je tak zestawiać. 171 H ŻYWIENIE ZRÓWNOWAŻONE Pożywienie powinno być lekarstwem. trzustki i nerek. Polecane są bazylia. zaburzenia przemiany materii. (Hipokrates) Zasadą działania pokarmów zrównoważonych jest wzmacnianie i ochrona wszystkich narządów. osłabienie pracy nerek i gruczołów wydzielania wewnętrznego. nie mają natury rozgrzewającej. np. co daje konkretne objawy chorobowe. wrażliwy organizm potrafi dokonywać właściwych wyborów. a objawy występują wówczas. skrytym. powoduje rozregulowanie pracy żołądka. a już na pewno nie kojarzymy ich z błędami w żywieniu. które daje nam ciało i otoczenie. a więc nie działają tak jak w potrawie gotowanej. Dla nich najkorzystniejsze są anyż. Przy potrawach niezrównoważonych. tymianek. Obecność przez długi czas w pożywieniu przewagi jakiegoś smaku (pożywienie niezrównoważone). obniżenie odporności na choroby. estragon i cząber.

jangizowanie. węgiel. Smażone lub pieczone w piekarniku ziemniaki są zdecydowanie bardziej jang niż ziemniaki z wody. O działaniu potrawy decyduje smak zamykający i kończący. musimy w tym celu stosować odpowiednie zabiegi. nawet gdy składniki jej są bardzo cenne. kaszę mannę. ponieważ gotowanie zrównoważone jest umiejętnością. od jakiego smaku rozpoczynamy gotowanie. Sztywne trzymanie się receptury potrzebne jest tylko na początku nauki. a dodawanie produktów skończyliśmy na zieleninie (smak kwaśny). Jeśli zupę zakończymy pieprzem. ale najczęściej jest to smak gorzki (wrząca woda). szczawiowa. w których zdecydowanie dominuje jeden smak. musimy nauczyć się smaków produktów i zgodnie z kolejnością Pięciu Przemian zestawiać je w konkretną potrawę. do którego skierowaliśmy ostatni składnik. 173 Ponieważ w naszym klimacie potrzebujemy przede wszystkim pożywienia rozgrzewającego. duszenie. gaz. W zależności od potrzeb stosujemy gotowanie w wodzie. Podobnie czynimy z kaszami. Wszystkie warzywa w procesie obróbki termicznej zwiększają swoją naturę jang.172 Podstawową zasadą przyrządzania potraw zrównoważonych jest wykorzystanie w nich smaku produktów. Pamiętajmy. Najbardziej wartościowe i energetyżujące jest gotowanie na żywym ogniu . ryż. reguły Pięciu Przemian oraz prawa jin . Zastanawiamy się. Jeśli musimy doprawić potrawę. Liczy się również czas trwania obróbki. Aby podnieść właściwości rozgrzewające i smakowe. np. Aby to było możliwe. Nie usuniemy natury ochładzającej takich produktów jak kiszona kapusta. Należy więc dodać odrobinę wrzątku lub tymianku (smak gorzki) oraz odrobinę masła lub kminku (smak słodki) i dopiero wówczas sypiemy odpowiednią ilość pieprzu i soli. Zupa przygotowana w pośpiechu. zupa gotowana przez pięć godzin i z odpowiednimi dodatkami ma ogromny ładunek energetyczny i silne właściwości lecznicze.drewno. W przypadku potraw. 57). a więc brakujące ogniwa wypełnić po prostu szczyptą potrzebnych smaków. Można to osiągnąć po jakimś czasie. Naukę gotowania rozpoczynamy od receptur. stosujemy najpierw szybkie obsmażanie składników na gorącym oleju. dodaniu przypraw oraz zestawieniu odpowiednich smaków. Polega to na wyborze metody obróbki termicznej. lecz odżywiają cały organizm. Produkty w jednym smaku możemy wrzucić jednocześnie. np. makarony i sery. należy posiąść umiejętność zestawiania produktów w potrawę. duszeniny mięsno-jarzynowej. obsmażanie i smażenie. np. W na str. czy receptura jest dla nas zrozumiała i interesująca. Przykład: ugotowana zupa wymaga dodatkowego przyprawienia pieprzem i solą. tzw. Aby efekty naszej pracy w kuchni były właściwe. zupa ogórkowa. zarówno przy zupach. Kiedy już . ma zdecydowanie mniejszą wartość. słodkie wypieki. które dają wzmocnienie i siłę nie tylko elementowi. jak i potrawach duszonych lub słodki w przypadku mięs (tłuszcz). W przypadku potraw gotowanych i duszonych produkty o różnych smakach wrzucamy do garnka w odstępach około 1 minuty. na parze. pieczenie w piekarniku i nad żywym ogniem (rożen. że najpierw musimy dokładnie przeczytać i przeanalizować całość.jang {patrz rys. pomimo zabiegów równoważących nie zdołamy zniwelować jego natury. pomidorowa. Zupa zakończona zieleniną skieruje swoją energię i naturę do elementu Drzewa (wątroba). a potraw w posiłki. od zupy gotowanej przez odpowiedni okres czasu. krótko gotowana. z których ma powstać potrawa. prażymy przed gotowaniem kaszę jaglaną. której trzeba się nauczyć. ale dzięki nim potrawa będzie strawna i lepiej przyswajalna. przy silnym wychłodzeniu i osłabieniu organizmu. skierujemy jej naturę do elementu Metalu (płuca i jelito grube). ciśnieniowe (szybkowar). nie możemy przy tym zakłócić reguły Pięciu Przemian. W praktyce polega to na ściśle określonej kolejności dodawania produktów (smaków). Nie jest ważne. Możemy jedynie przez odpowiednią obróbkę i dodatki złagodzić ich negatywne działanie na nasz organizm. Nie bójmy się długiego gotowania i przypraw! Każdy rodzaj obróbki termicznej dodaje potrawom energii i wartości jang. gril). Te reguły dotyczą potraw wyważonych smakowo. Stosujemy ją w wyjątkowych sytuacjach. podnosi jang organizmu (energia i ciepło). Dopiero po tym możemy przystąpić do pracy.

herbata z owoców leśnych (ale bez mięty). rumianek. Warzywa . cynamon.oliwa z oliwek. smalec. chili. kasza jęczmienna. Przygotowując rosoły lub zupy na mięsie i kościach należy przestrzegać następujących reguł: . należy po prostu rozpocząć gotowanie według podanych receptur.lukrecja. Jeśli zdecydowanie nie odpowiada nam . Kawa naturalna. kurkuma. papryka słodka i ostra. które mają zdecydowany smak kwaśny i są wówczas neutralno-ochładzające. estragon. Jeśli dotychczas używaliśmy niewielu przypraw. Nie popadajmy w pesymizm. Powyższa treść może początkowo wydawać się zbyt trudna do zrozumienia i stosowania. kuskus. zielony. Składniki potrawy zestawiamy w kolejności: gorzki . typowo polskich potraw. cząber.gorzki . Przyprawy w przepisach podawane są w ilościach optymalnych. Są to przepisy bazy. tymianek. abyśmy mogli realizować nasze chwilowe fantazje.na mięsie kurczaka nie gotujemy zup kwaśnych .zupy można gotować na wywarach mięsnych lub nie. 11). czarnuszka. szałwia. tymianek. pietruszkę. gorczyca. gałka muszkatołowa. biały. rozmaryn. boczek wędzony lub bekon.mięso i kości cielęce lub wołowe wkładamy do wrzątku z tymiankiem . Miód rzepakowy i wielokwiatowy. seler. to musimy się do nich zacząć przyzwyczajać. oleje (rzepakowy lub sojowy i słonecznikowy). To tylko pozory! Przyjęta forma jest konieczna. ale używanie jej nie jest konieczne. razowa. masło. imbir. sugeruję jednak. jak duży kawałek mięsa wykorzystamy. Oprócz tego w domu powinny być groch. ryż ciemny i biały. krupczatka. Większość podanych poniżej przepisów jest natury neutralnorozgrzewającej. pieprz ziołowy oraz przyprawa Pięć Smaków. za wyjątkiem tych. Wszystkie proponowane w książkach kucharskich i czasopismach przepisy można zmodyfikować według reguły Pięciu Przemian. makarony według upodobań.174 nauczymy się smaków i reguły Pięciu Przemian. a czas wszystko wyjaśni i rozwiąże wątpliwości. por.powinna być w kuchni. Podawane przeze mnie przepisy mogą się wydawać długie i skomplikowane. kolendra mielona. Uwzględnia kolejność dodawania wszystkich składników (smaków) według reguły Pięciu Przemian. ale w tym samym smaku. nagietek. by nie był zbyt duży . wieprzowina. (patrz rys. kasza manna. stopniowo zwiększając ilości. jaglana. W lodówce przechowujemy zawsze kilka marchewek. Nie powinno się używać wegety w dużych ilościach. Brak któregokolwiek smaku należy uzupełnić według własnego uznania. Aby nasza praca w kuchni była przyjemna. proponuję posługiwać się jak najczęściej własną wyobraźnią kulinarną i upodobaniami. mąka ziemniaczana. Mięsa . lipa. Kasze .bazylia. potrzebne jest stałe wyposażenie kuchni w podstawowe produkty. decyzja należy do gotującego.mąka pszenna tortowa. jakaś z przypraw. Mąki i makarony . gryczana.kwaśny .słodki itd. Tłuszcze . decyzja należy do nas również w kwestii. cielęcina. indyk.cebula i czosnek powinny być w kuchni stale. Zioła na herbaty . pieprz (czarny. to stosujemy inną. majeranek.płatki owsiane. zbożowa i kakao. mięta. aby przepis był czytelny i aby wykluczyć pomyłki. kawałek kapusty. kukurydziana. Przepisy pozwalają na przygotowanie bardzo smacznych. mięsa z kością. Przyprawy i zioła . liść laurowy. stosując jedynie odpowiednie ilości przypraw (zależnie od potrzeb zmniejszając lub zwiększając). anyż. mąka kukurydziana. oregano. soczewica i fasola. Majonez. na których można przy pomocy własnej fantazji tworzyć potrawy bardziej wyrafinowane. kminek.dobrze jest mieć w lodówce tygodniowy zapas różnych rodzajów mięs. 175 Wegeta . kardamon. lecz każdy gotujący powinien uwzględnić swoje upodobania i potrzeby. wołowina. szafran. np.słony . kurczak. przy każdego rodzaju dolegliwościach. cayenne). Można zatem korzystać z nich przez cały rok. W tym celu należy wszystkie składniki pogrupować według smaków. ziele angielskie. goździki.słodki ostry .

o . 1.do ok. 177 PRZEPISY KULINARNE Oznaczenia w tekście: k 8 sł 0 sn .mięso i kości baranie wkładamy do wrzątku .mięso lub kości kurczaka wkładamy do zimnej wody lub do wrzątku po dodaniu kminku.5 orzechów włoskich pokrojonych (dowolnie). kminku i imbiru .łyżeczka rodzynek (dowolnie). sł . płatki pszenne (k) i jęczmienne (o).mięso lub kości wieprzowe wkładamy do zimnej wody lub wkładamy do wrzątku. sn .smak słony ZUPY Zupa śniadaniowa g . do którego dodaliśmy tymianku.smak gorzki .łyżeczkę soku z cytryny lub utarte jabłko g .wrzącą woda.mięso lub kości indycze wkładamy do wrzątku po dodaniu tymianku i kminku . o . sł .mięso gęsi wkładamy do wrzątku z tymiankiem.smak kwaśny . imbiru i soli .szczyptę kurkumy. . g . a potem dodać: k .3 łyżki płatków owsianych.imbiru na końcu łyżeczki.smak ostry . jeśli trzeba uzupełnić ilość zupy. gotować około 10 min.176 .2 łyżki kaszy jaglanej.5 1 wrzącej wody dodać: g . gotować około 30 min.masło i miód do smaku gotować 1 min Zupę można przygotować poprzedniego dnia wieczorem Oprócz wymienionych kasz można stosować zamiennie kaszę kukurydzianą (sł). a potem dodać: sł .sól do smaku.smak słodki .

szczyptę bazylii. g . dodać k .2 duże całe cebule lub por i kawałek selera. gotować do miękkości około 1 godz.1/3 łyżeczki tymianku i/lub szczyptę kurkumy.łyżeczkę wegety (wg uznania).drobiowy (zupa na 2 dni dla 4 osób) g . dodać: g . k .3 średnie pokrojone marchwie.łyżka wody. Mięso użyć do farszu naleśnikowego. sn .178 Zupę można również uzupełnić mlekiem (zamiast wrzątku). sł .dużą pokrojoną pietruszkę.3 pokrojone ząbki czosnku. sł .1/2 kurczaka. gotować 1. . sł . uzupełnić zupę wrzątkiem (g). Gdy zupę gotujemy bez kości. wyjąć kości. Zupa pomidorowa g . o-l/2 łyżeczki imbiru. Jeśli chcemy. Latem można dodać zielonej pietruszki (k). Wyjąć mięso i jarzyny.pieprz cayenne na czubku noża. potem dodać: sł . dodać: ^ .jajo. sł . Gotować około 1 godz. kilka liści selera i kopru związanych w pęczek.sól do smaku.szczyptę tymianku i kurkumy. sn . dodajemy łyżeczkę masła (sł). 179 sł . lanymi kluskami. Lane kluski sł .5 godz. cielęcinie lub baraninie. dodać szczyptę majeranku (g). sł .kości wołowe lub cielęce (wg uznania) lub łyżeczkę masła. soli do smaku.do wrzącej wody ( 2-3 1). o .3 ząbki czosnku rozgniecione. kaszą kukurydzianą. o .1/2 kg wołowiny lub cielęciny z kością (np.do 2-3 1 wrzącej wody dodać: g . sł . gotować 1.imbir (szczypta).1/21 soku pomidorowego (przygotowanego własnoręcznie).szczyptę bazylii.łyżka kopiasta mąki.1/2 łyżeczki kminku. Barszcz ukraiński g .wrzątek. o . Można podawać z makaronem. ewentualnie dosolić (sn). kaszą kuskus. o . a dolewamy je w momencie słodzenia Rosół wołowo . wyrobić ciasto i kłaść na wrzątek.1/3 łyżeczki kminku. o . o . sn . sł .wołowinę lub cielęcinę z kością (wg uznania) lub łyżeczkę masła. g .na czubku noża pieprzu cayenne.41 wrzącej wody.szczyptę majeranku. k . k . k . pieprz (o) i sól (sn) do smaku.szczyptę tymianku i kurkumy.4-5 średnich przekrojonych marchewek. dopieprzyć do smaku pieprzem białym i czarnym (o).3 duże cebule drobno pokrojone.. mały pęczek zielonej pietruszki. giez). o . gotujemy go tylko na wołowinie. o-l/2 łyżeczki imbiru. g . aby rosół był silnie rozgrzewający.łyżeczkę wegety.dużą pietruszkę (przekrojoną wzdłuż).odrobina kurkumy.lane kluski. szczyptę kminku (sł). a potem dodać: sł . gdy trzeba uzupełnić ilość zupy. ziemniakami.5 godz. sn .

. garść pietruszki lub innej zieleniny. sł . dodać: g . gotować około 1.3 pokrojone cebule. sł . a potem dodać: sł .1/2 łyżeczki imbiru. o . o . wodę odlać.drobno pokrojoną marchew. g .5-6 pokrojonych ziemniaków. sł .dosmakować pieprzem białym i czarnym.dużą pokrojoną pietruszkę.łyżeczkę wegety. a potem dodać: sł .wyjąć mięso.5 godz. sn .łyżeczkę masła. sł . o . uzupełnić wrzątkiem. g .1/2 kg pokrojonych ziemniaków.namoczoną fasolę. o . dodać łazanki domowe (sł). o . zacierki lub dowolny makaron (sł).kaszę jęczmienną (5-6 łyżek). soli do smaku. g . sn .1/2 łyżeczki imbiru i 1/2 łyżeczki cząbru.wołowinę lub cielęcinę z kością.szczyptę bazylii.. sn .mięso indyka z kością (skrzydło.wrząca woda (2-3 1).sól do smaku i 1/2 łyżeczki wegety. k . g . o . dosolić.2-3 drobno pokrojone średnie buraczki. Krupnik g . sł .3-4 drobno pokrojone marchewki. sł .szczyptę kminku.1/2 łyżeczki kminku.szczyptę tymianku i 1/3 łyżeczki kurkumy.drobno pokrojoną pietruszkę. dodać sł . o . sn . Zupa fasolowa fasolę namoczyć poprzedniego dnia wieczorem.ćwiartka małej drobno pokrojonej główki kapusty białej lub włoskiej.dosmakować sokiem z cytryny. sn . po wrzącej wodzie (g). o .majeranku do smaku.). g . sn .3 rozgniecione ząbki czosnku. (do miękkości). o -1/4 główki kapusty włoskiej drobno i pokrojoną kalarepę latem.pieprz i sól (sn) do smaku. . Zamiast ziemniaków można na końcu.5 godz.drobno pokrojoną pietruszkę.podprawić wodą z mąką pszenną (2 łyżki).1/2 łyżeczki kminku.do 2-3 1 wrzącej wody dodać: g . sł .łyżeczkę masła (gdy zupa bez kości). o . udko itp. k . k . g . k .sól do smaku.wyjąć kość. gotować do miękkości. sł .szczyptą majeranku. gotować około 1.szczyptę bazylii.2 drobno pokrojone cebule lub 2 pory.filiżankę namoczonej fasoli (tylko wiosną lub latem).na czubku noża pieprzu cayenne.szczyptę tymianku i kurkumy.. o . dodać: sł . sł .wrzącą wodę do uzupełnienia ilości zupy.garść zielonej pietruszki lub innej pokrojonej zieleniny.3 drobno pokrojone marchewki. gotować około 1 godz. a potem dodać: o . o . uzupełnić zupę wrzącą wodą. gotować około 1. sł . k .łyżeczkę wegety.5 godz. (latem również zielone części roślin).2 drobno pokrojone cebule. o .3 zgniecione ząbki czosnku. k . 181 o .szczyptę majeranku. O-1/2 łyżeczki imbiru. ziele angielskie (4 ziarna).szczyptę bazylii. g . o .liść laurowy.na czubku noża pieprzu cayenne.180 sł .

g .wrzątek do uzupełnienia ilości zupy. o . gotować do miękkości. Zupa neapolitańska sn .2-3 pokrojone ziemniaki. gotować do miękkości (około 0. sł .ugotowany makaron.T 182 sł .szczyptę tymianku. (do miękkości jarzyn).1/2 łyżeczki kminku.szczyptę pieprzu cayenne. g .szczyptę tymianku i kurkumy. sł . Podawać z grzankami lub czystą. sn . sł .szczyptę kminku.wrzącą wodę do uzupełnienia ilości zupy.. czystego rosołu dodać: k . o . zagotować.pieprz i sól do smaku (sn). a potem dodać: sł . dodać: g . .do 2-3 1 wrzącej wody dodać: g . zmiksować.łyżeczkę masła.kość wołową lub inną.łyżeczkę wegety. o . dosmakować pieprzem (o) i solą (sn). k . o .1-2 łyżeczki soku z cytryny lub kieliszek białego wina. k .60-70 dag pokrojonej cebuli podduszonej na sporej łyżce masła. g .5 godz. a potem dodać: k . zieloną pietruszką (k).łyżeczkę wegety. zagotować. sł .2 pokrojone cebule. sł .2-3 pokrojone ziemniaki.szczyptę majeranku. 183 sł . dosmakować pieprzem (o) i solą (sn).szczyptę kurkumy. g .szczyptę tymianku. gotować około 1/2 godz.garść drobno pokrojonego. Zupa cebulowa g .2 rozgniecione ząbki czosnku.1/2 szklanki słodkiej śmietany. sł .do 2-3 1 wrzącej wody lub wywaru z warzyw dodać: g .szczyptę majeranku. o-l/2 łyżeczki imbiru. Grochówka sn .pokrojoną pietruszkę.szczyptę bazylii.kawałek rozdrobnionego selera lub garść drobno pokrojonej kapusty.szczyptę bazylii.sól do smaku . o . sn . solą (sn). 1/3 łyżeczki kurkumy.2 drobno pokrojone marchewki. Kapuśniak ze słodkiej kapusty g . sn . sł . dodać: k .kawałek kurczaka. g . zielonego kopru. gotować około 1 godz.1/2 kg łuskanego grochu.do około 2 1 wrzącego. sł .garść siekanej zieleniny lub łyżkę soku z cytryny lub 2-3 łyżki soku z kiszonych ogórków. sł .). sn .sól do smaku.do 2-3 1 zimnej wody dodać: k . dosmakować: pieprzem (o). o-l/2 łyżeczki imbiru.

.2 marchewki pokrojone w plasterki. k .sól do smaku.szczyptę pieprzu cayenne.szczyptę tymianku i kurkumy. sn . k .rozgnieciony ząbek czosnku. sł . sł .szczyptę bazylii. a potem dodać: sł .około 0. Zupa pieczarkowa g . gotować około 40 min. k .. jeśli potrzeba dodać majeranku (g).łyżkę masła.5 godziny.3 pokrojone marchewki. kminku (sł).pokrojoną w plasterki pietruszkę.do około 2 1 wrzącej wody dodać: g . o . 3-4 ziarna ziela angielskiego.3 posiekane ząbki czosnku.łyżeczkę wegety.5 kg pokrojonej botwinki. sł . o .zacierki. gotować około 1 godz.do około 2-3 1 wrzątku dodać: g . k . sł . o .zaprawić mąką pszenną rozmieszaną w zimnej wodzie.. gotować do miękkości. o .dosmakować cytryną (1-2 łyżeczki). o . Zacierki : do miski wsypać 4-5 łyżek mąki pszennej. sł . drobno pokrojonej kapusty. Zacierka g .uzupełnić zupę wrzątkiem.pokrojoną pietruszkę.szczyptę kminku.do około 2-3 1 wrzątku dodać: g .kość wołową.szczyptę tymianku i kurkumy. o .2 pokrojone cebule. gdy zupa była gotowana bez kości.1/2 łyżeczki imbiru. Do zupy podaje się ziemniaki smażone z kminkiem. k .łyżeczkę wegety. sn . sn . gotować do miękkości. sn . gotować 0. Zupa z botwiny (młode buraczki z liśćmi) g . skubać zacierki i obtaczać je w mące.dosmakować cytryną (zupa powinna być łagodna). o .2 pokrojone cebule.szczyptę bazylii. g .garść posiekanej zielonej pietruszki i koperku.5 godz.sól do smaku. potem dodać: g . pieprzu (o) i soli (sn). k .1/4 średniej główki białej. sn . szczyptę pieprzu cayenne. sł .1/2 łyżeczki imbiru.pieprz i sól (sn) do smaku.T 184 gotować około 1.około 60 dag pokrojonych ziemniaków dobrze rozgotowujących się.liść laurowy. a potem dodać: k .szczyptę majeranku.3 pokrojone drobno cebule. sn .łyżeczkę wegety. o .sól do smaku. aby się zaokrągliły.szczyptę majeranku (może być świeży). o . a potem dodać: sł .4-5 średnich pokrojonych w kostkę ziemniaków. k . 185 sł . o .łyżkę masła. dodać: g .szczyptę pieprzu cayenne. o .szczyptę tymianku i kurkumy. k .podprawić mąką pszenną (1-2 łyżki) rozmieszaną w zimnej wodzie. wlewać zimną wodę i zagniatać ręką jak najtwardsze ciasto. o . sł .

5 godz. o . 187 sn . o .szczyptę majeranku.szczyptę bazylii lub zieloną.szczyptę pieprzu cayenne. dodać: k .60 dag pokrojonych pieczarek.garść siekanej zielonej pietruszki lub innej zieleniny. a potem dodać: sł .do około 2-3 1 wrzątku dodać: g . Podawać z makaronem lub lanymi kluskami. sł .szczyptę kminku.2 posiekane cebule.2 posiekane ząbki czosnku. o . dodać: sł . dosmakowac pieprzem (o) i solą (sn)). sn . wyjąć mięso i jarzyny (można je zużyć do sałatki). gotować do miękkości. dodać: g . o . g . sł .łyżeczkę wegety.łyżeczkę wegety. o .całą dużą pietruszkę.szczyptę pieprzu cayenne. sł .uzupełnić wrzątkiem do potrzebnej ilości.łyżeczkę wegety.do około 2-3 1 wrzątku dodać: g .uzupełnić zupę wrzątkiem. zmiksować. a potem dodać: sł . dodać: sł . dodać g .uzupełnić ilość zupy wrzącą wodą.8 do 1 kg pokrojonych ziemniaków. o .186 sł ..szczyptę tymianku i kurkumy. g .pokrojoną pietruszkę.puszkę groszku lub kukurydzy wraz z zalewą.3 całe marchewki. sł . sł .1/2 łyżeczki imbiru. gotować do miękkości. garść zielonej pietruszki.szczyptę majeranku. o-l/2 łyżeczki imbiru.1/2 łyżeczki soku z cytryny. (można podprawić 1/2 szklanki śmietany (sł). Zupę podawać czystą lub z grzankami.0. g .zagęścić mąką kukurydzianą (około 2 łyżki) rozmieszaną w zimnej wodzie. dodać: k ..łyżkę masła.sól do smaku. sn . gotować około 1 godz. dodać: sł . gotować około 30 min.dosmakowac pieprzem i solą (sn). a potem dodać: k . o . zmiksować. gotować około 45 min. Zupa z porów miksowana g .1/2 łyżeczki imbiru.szczyptę bazylii.kość wołową lub cielęcą.szczyptę tymianku i kurkumy.sól do smaku. sl . o . wtedy zupa jest smaczniejsza).łyżkę masła (jeśli nie było jeszcze dodane). o . sł .około 60 dag pokrojonych porów (można je poddusić na naśle.szczyptę pieprzu cayenne. Zupa z zielonego groszku lub kukurydzy g . sł .szczyptę kminku.mały kawałek posiekanego selera. gdy zupa jest bez kości.wołowinę lub cielęcinę z kością. sn . . dosmakowac pieprzem (o) i solą (sn). k . gotować około 1. o .4 pokrojone drobno cebule.sól do smaku. sn . o . sn . siekaną pietruszkę lub łyżeczkę soku z cytryny.3 pokrojone marchewki i 4 pokrojone ziemniaki.

do wrzątku (około 2-3 1) dodać: g .2 ząbki posiekanego czosnku.pęczek siekanej pietruszki lub innej zieleniny. o .w razie potrzeby uzupełnić zupę wrzątkiem.dosmakować pieprzem i solą (sn). gotować około 1 godz.sól do smaku. sł .szczyptę tymianku. sn .pokrojoną cebulę. dodać: k .łyżeczkę wegety.sól do smaku. sł . g .4 duże pokrojone ziemniaki. k . gotować około 1 godz.szczyptę tymianku i kurkumy.łyżkę masła. sn .. sn . zmiksować.188 Zupa jarzynowa złocista miksowana g . jeśli zupa jest bez kości. g .duży pęczek pokrojonej młodej cebuli ze szczypiorem.szczyptę kminku. o .. o . o . młodych liści kalarepy. Zupa wiosenna z zieleniny 189 g .uzupełnić zupę wrzątkiem.łyżeczkę soku z cytryny. dodać: k . sł .2 średnie pokrojone marchewki. Zupa jarzynowa g .dosmakować pieprzem i solą (sn).kość (wołową lub cielęcą). selera. gotować do miękkości około 40 min. g . o . sł . a potem dodać: . sn .pieprz cayenne. k . sł -7 średnich pokrojonych marchewek. o-l/2 łyżeczki imbiru.. o .szczyptę pieprzu. k .szczyptę majeranku lub kurkumy.szczyptę bazylii.do około 2-3 1 wrzątku dodać: g .szczyptę tymianku i kurkumy.1/2 kg pokrojonych ziemniaków. o . a potem dodać: sł .do około 2-3 1 wrzątku dodać: g .łyżeczkę wegety.duży pokrojony seler. Zupę można podawać czystą lub z grzankami.szczyptę majeranku. gotować do miękkości.sól do smaku.1/2 łyżeczki imbiru.pokrojoną pietruszkę.łyżeczkę wegety. dodać: g . sł . Zupa selerowa miksowana g . sn .pieprz cayenne. zmiksować. sł . sł . o . sn .1/2 łyżeczki soku z cytryny lub 2 łyżki siekanej zielonej pietruszki.do około 2-3 1 wrzątku dodać: g . gotować do smaku około 1 godz. szczyptę kminku.około 60 dag pokrojonych ziemniaków.3 pokrojone cebule. sł .2 posiekane ząbki czosnku.szczyptę tymianku i kurkumy. o . o .kości (wołowe lub cielęce).uzupełnić zupę wrzątkiem (jeśli trzeba).po garści posiekanych. dodać: g . o . Podawać z grzankami lub bez. o . pietruszki i kopru. o-l/2 łyżeczki imbiru.łyżkę masła. sł .

k . k .pieprze. 1/3 łyżeczki kurkumy. Żurek g . gotować około 1 godz.1/2 kg młodych ziemniaków. o . o . sn . g .łyżeczkę wegety. o -. . 5/ . sł . wyjąć kość. sł .do około 2-3 1 wrzątku dodać: g . sn .szczyptę majeranku Zupę można przyrządzać bez ziemniaków. o-l/2 łyżeczki imbiru.sól do smaku..2 całe-cebule. gotować około 1 godz.uzupełnić wrzątkiem do potrzebnej ilości. o . o .pęczek pokrojonej marchewki. Podawać z jajkiem ugotowanym na twardo lub ziemniakami.szczyptę tymianku.sól do smaku.3-4 przekrojone marchewki. najlepiej wołową.wołowinę z kością. sł .. 1/2 łyżeczki imbiru.posiekaną zieleninę (liście kalarepy.T 190 sł . Można ją również zagęścić kaszą manną. o .około łyżeczki majeranku.wlać żurek. sn . o-l/2 łyżeczki imbiru. dodaną razem z zieleniną.około 20 dag wędzonego boczku (niekoniecznie). sł .dolewać stopniowo zmiksowany szczaw. o . aby zupa nie była za kwaśna. k . g . dodając je jako ostatnie. g .1/2 główki pokrojonej młodej kapusty lub/i 2 pokrojone kalarepy.wg uznania 1/2 szklanki słodkiej śmietany lub 1/2 łyżki masła. dosmakować pieprzem (o) i solą (sn). o .3 przeciśnięte przez praskę ząbki czosnku. dodać: sł . g .kość. jeśli trzeba uzupełnić ilość zupy.kawałek selera. sn . sn . sł .1/2 łyżeczki kminku.szklankę młodego groszku. a jarzyny użyć do sałatki. ale zupa nie powinna być zbyt kwaśna).szczyptę tymianku.łyżeczkę wegety.łyżeczkę wegety. (ilość zależy od upodobań. gotować około 1 godz..pieprze. o . o . sł .2 duże cebule w całości. próbując. wtedy zagęszczamy ją lanymi kluskami lub makaronem. a potem dodać: sł .4 całe marchewki.do około 2-3 1 wrzątku dodać g . sł . selera. dodać g .uzupełnić zupę wrzątkiem do potrzebnej ilości i dodać: g . Zupa szczawiowa 30-40 dag szczawiu ugotować w małej ilości wody i zmiksować. wyjąć jarzyny i mięso.całą pietruszkę.dosmakować pieprzem i solą (sn).pietruszkę przekrojoną wzdłuż.pęczek młodej cebuli. sn . a potem dodać: sł . o . pietruszki). g .sól do smaku. gotować około 30 min. 191 gotować do miękkości.pieprz.wrzątku.1/2 szklanki słodkiej śmietany (wg uznania).

2 posiekane ząbki czosnku.1/2 łyżeczki imbiru. sł . 5/ ..około 1/2 kg pokrojonych ziemniaków. dodać o .kość.garść siekanej zielonej pietruszki.mały kawałek selera. o . o .dużą przekrojoną wzdłuż pietruszkę. sł . gotować około 10 min. o . sn .około 60 dag wołowiny z kością.dosmakować miodem (w razie potrzeby). k . sł . sn .sól do smaku. Jarzyny używamy do sałatki. o-l/2 główki pokrojonej kapusty włoskiej. kołdunów albo czysty do popijania. o .zaprawić łyżką mąki pszennej rozmieszanej w zimnej wodzie.do około 2-3 1 wrzątku dodać g .około szklanki wywaru z gotowania suszonych grzybów (wg uznania). a potem dodać sł .sól do smaku.1 kg utartych na grubej tarce buraków.duży sparzony i pokrojony pomidor.łyżeczkę soli. pokrojoną kiełbasą (ugotowaną oddzielnie). k .szczyptę majeranku (mogą być świeże listki) i kurkumy.do około 2 1 wrzątku dodać g . Zupa jesienna g .2-3 całe cebule i 4 ząbki czosnku.łyżeczkę kminku.łyżeczkę wegety. sł . sł . . pokrojonym boczkiem z zupy.. k .do około 2 1 wrzątku dodać 193 g . sł . g . k . o . jeśli trzeba .T 192 Podajemy z ziemniakami.pokrojoną pietruszkę. potem dodać sł . gotować około 1 godz.szczyptę kurkumy. sł . dodać: g .1/2 łyżeczki kminku. sł . sł .szczyptę pieprzu cayenne.3 pokrojone marchewki. g .szczyptę tymianku i 1/3 łyżeczki kurkumy. sł .2 posiekane cebule. listek laurowy. dosmakować pieprzem (o) i solą (sn).1/2 szklanki czerwonego wytrawnego wina. c-1/2 łyżeczki imbiru. sn . o-l/3 łyżeczki imbiru sn . drobnych pierożków z mięsem. 5 ziaren ziela angielskiego.szklankę świeżej. jajkiem na twardo. Barszcz czysty Przygotowanie wywaru z buraków: g . gotować do miękkości.pieprz do smaku.łyżkę masła.pieprze. 1/3 łyżeczki kurkumy 5/ .dopieprzyć (o) i dosolić (sn). o . gdy zupa była gotowana bez kości. Przygotowanie wywaru mięsno-jarzynowego: g .wrzątku do uzupełnienia ilości zupy.około łyżki soku z cytryny. Do dużego garnka przecedzić wywar z buraków i dolać przecedzony wywar mięsno-jarzynowy.(można dodać słodkiej śmietany). sn . Barszcz ten można podawać do uszek wigilijnych. gotować około 1 godz.szczyptę tymianku. gotować około 1 godz. o .2 przekrojone wzdłuż marchewki. łuskanej fasoli. odstawiamy na 1-2 godz.

sn . k . liście kalarepy). ziemniaki podusić z wszystkimi dodatkami.letnia sn . o . pieprzem.2 pokrojone w plasterki marchewki. dodać: sł . Młode ziemniaki gotować w łupinach. gotować pod przykryciem do miękkości (wody powinno zostać niewiele).do około 1/2 1 wrzącej wody dodać: g . z którymi się gotowały. a gdy ciasto będzie gładkie.1/4 główki młodej kapusty.pęczek pokrojonej cebuli.5 szklanki mąki pszennej dodać g . 195 DANIA JARSKIE Ziemniaki z wody g . szczypta pieprzu cayenne. k . sł . Po ostudzeniu i obraniu podgrzewać je na patelni na maśle lub oliwie. przyprawiając kminkiem. . koper. wszystko energicznie ubić łyżką drewnianą w połowie porcji wody.2 pokrojone kalarepy. dosmakować w razie potrzeby pieprzem (o) i solą (sn). dodać sł .łyżeczkę masła. solą. a następnie dodać: sł .1 kg obranych ziemniaków.uzupełnić ilość zupy wrzątkiem. sł .T 194 Grochówka z lanymi kluskami .łyżeczkę soli.1/2 łyżeczki wegety. o . o . kurkumą i świeżym majerankiem.szczyptę tymianku i 1/3 łyżeczki kurkumy.li 2/3 szklanki wody. o . sł . wlać resztę wody. sn . o . o . seler. o . sn .. g . wyjąć kość i zupę zmiksować. sł .1/2 łyżeczki kminku.2 ząbki czosnku. sn . Jeśli naleśniki będą z nadzieniem słodkim.sól do smaku. o .2 garści siekanej zieleniny (pietruszka.1/2 łyżeczki imbiru.około 40 dag łuskanego grochu.wlać lane kluski z dwóch jaj.1/4 łyżeczki imbiru. sł . gotować około 1 godz. Naleśniki (przepis na 6 sztuk) k . to razem z jajkiem dodać łyżeczkę miodu płynnego (nie dodawać wówczas gałki muszkatołowej).szczyptę kurkumy.szczyptę kminku. g .szczyptę soli. sn . zieleniną.1/2 łyżeczki masła. sł . gotować do miękkości (około 30 min). gotować 1 godz.pokrojoną cebulę..szczyptę startej gałki muszkatołowej.szczyptę kurkumy.do 1.jajo.do około 2-3 1 zimnej wody dodawać: sn .szczyptę bazylii.kość wieprzową lub z kurczaka.

szczyptę bazylii (k). łyżeczkę kminku (sł).sól do smaku. Nadzienie ze słodkiej kapusty (na podwójną porcję ciasta naleśnikowego) Główkę kapusty (około 1 kg) pokrojoną na ćwiartki włożyć do wrzącej wody i gotować do pierwszej miękkości.odrobinę pszennej mąki.1/2 łyżeczki imbiru. nutellą oraz polewać słodkimi sosami. dodać 1/4 łyżeczki imbiru (o) i szczyptę soli (sn). osłodzić miodem do smaku (sł). gotować 2-3 minuty.196 Ciasto wylewać na patelnię z odrobiną rozgrzanego oleju i smażyć z obu stron.20 dag pokrojonych w plasterki pieczarek smażyć około 15 minut na łyżce rozgrzanego na patelni oleju lub łyżeczce masła.1/2 kg tłustego twarogu rozetrzeć widelcem w salaterce i dodawać: k . sn . pieprz czarny i cayenne (o). szczyptę tymianku i kurkumy (g). Całość podsmażać około 30 minut. sł . aby odparować nadmiar wody i by kapusta była dostatecznie miękka. Słodkie nadzienie z twarogu Około 30 dag tłustego twarogu (k) posypać szczyptą kurkumy (g). Na patelni rozgrzać 2 łyżki oleju z łyżką masła i lekko podsmażyć 2 posiekane cebule (sł). Czas podsmażania około 10 minut. zmielone mięso i wszystkie warzywa z zupy lub rosołu wyłożyć na patelnię z rozgrzanym tłuszczem (1 łyżka) i mieszając podsmażać. W razie potrzeby polać roztopionym miodem.szczyptę kminku.pieprzu do smaku. dodawać (w trakcie smażenia mieszając): sł . Przyprawić na ostro kminkiem.warzywne Gotowane. g . Kluski serowe k . 1/2 łyżeczki cytryny (k). rozetrzeć ze słodką śmietaną i żółtkiem (sł). solą do smaku. pieprzami. dokładnie wymieszać i kłaść łyżką na osolony wrzątek. Nadzienie powinno być zdecydowane w smaku. szczyptą bazylii i majeranku.odrobinę kurkumy. odcedzić (ale nie odciskać). Naleśniki można również smarować domowymi dżemami i konfiturami. delikatnie smażyć stale mieszając i dodając jednocześnie przyprawy . 1/2 łyżeczki wegety i sól do smaku (sn). 1/2 łyżeczki wegety. roztopionym miodem i posypane cynamonem.1/3 łyżeczki kurkumy. . pokroić na ćwiartki. o . g . 1/2 łyżeczki imbiru. Dodać zmieloną kapustę (o).1/2 łyżeczki imbiru (o).jajku .mące) i smażyć na średnio rozgrzanym tłuszczu (olej z masłem).pianę z białek.mały zgnieciony ząbek czosnku. panierować w (mące . sł . ostudzić i zmielić (nie pozbywamy się nadmiaru wody!). dodać: k . Omlet z pieczarkami sł . o .3-4 łyżki mąki pszennej. Smażąc posypywać cynamonem i imbirem. Podawać polanę masłem.3 żółtka. Nadzienie mięsno . wymieszać wszystko dokładnie łyżką. o . Smażone banany 197 2 bardzo dojrzałe banany.szczyptę soli. sn .

o .szczyptę bazylii i garść zielonej pietruszki. mielonego mięsa (lub/i wędliny np. 1500C). Placki ziemniaczane sł . wymieszać. Delikatnie roztrzepać widelcem i wylać na patelnię z rozgrzanym masłem. k .łyżeczkę posiekanej pietruszki. sn . 1/2 łyżeczki kolendry.1 łyżka mąki pszennej. por). szynki. 199 sł . g . aby jaja spływały na dno patelni. pietruszkę.do podsmażonego mięsa. Do tego podawać keczup własnej roboty. wszystko dokładnie wymieszać.do 1 kg ziemniaków startych na drobnej tarce dodać mieszając: sł . Można podawać z keczupem.T 198 k .do 3 szklanek ugotowanej kaszy jęczmiennej dodać: sł .szczyptę tymianku. ryż zdjąć z ognia. o . Krokiety z kaszy jęczmiennej sł . kolendry na czubku łyżeczki. o . dodać: sn .zmielone jarzyny z zupy (marchewkę. . Formować niewielkie kotlety.startą średnią cebulę. wędliną lub zielonym groszkiem albo kukurydzą. Przygotowanie omletu: sł .łyżkę masła.114 łyżeczki kurkumy. k .szczyptę majeranku. sn .sól do smaku. Można podawać z kwaśnym mlekiem.1.szczyptę pieprzu cayenne i pieprzu czarnego do smaku. smażyć na niezbyt gorącym oleju.5 kg posiekanych resztek pieczonych i gotowanych mięs z dodatkiem bekonu lub szynki podsmażyć na patelni na łyżce oleju.szczyptę kurkumy.sól do smaku.2 łyżki wody. o -1/2 łyżeczki imbiru. sł .duży starty ząbek czosnku. dokładnie wymieszać i smażyć na oleju. panierować w jajku i bułce lub tylko w bułce.około 25 dag gotowanego. cebuli i groszku z puszki wraz z zalewą dodać: o . sł .5 szklanki ryżu umyć i osuszyć na ściereczce.sól i odrobinę wegety do smaku.podsmażony na oleju ryż. sł . na połowę nałożyć pieczarki i złożyć. sn .płaską łyżkę mąki kukurydzianej. Omlet zsunąć na talerz. Risotto Około 0. kawałek selera. bekonu). podsmażać na ostrym ogniu około 15 min. pieprz czarny.pieprz czarny do smaku. zagotować i włożyć do piekarnika na 1 godzinę (w temp.szczyptę bazylii. sn . sł .2 jaja lekko roztrzepać widelcem. o . g .2-3 jaja. lekko podsmażyć na oleju 4 duże cebule i 3 ząbki czosnku. dodać o . dodać: k . o-l/2 łyżeczki imbiru. kwaśną śmietaną lub żywym jogurtem.5 szklanki wrzątku. k . cebulę. sł . całość wymieszać. g .łyżeczkę imbiru. g .jajo. wrzucić do rondla z rozgrzanym olejem (około 3 łyżki). Omlet można podawać z podsmażoną z dodatkiem przypraw. o .biały pieprz do smaku.2. stale mieszając. smażąc podnosić brzegi łopatką.łyżeczkę wegety i sól do smaku.

1/2 liścia laurowego. 4 ziarna ziela angielskiego. włożyć do rondla z wodą i przyprawami i dodać: sn . przełożyć łyżką cedzakową do rondla osaczając z tłuszczu. łyżkę soku z cytryny. łyżki sosu sojowego lub łyżeczki wegety. do jarzyn dodać: DANIA MIĘSNE I MIĘSNO .l/Ą pokrojonego selera obsmażyć i również włożyć do rondla.3 duże pokrojone cebule obsmażyć na tym samym oleju (podobnie jak marchewkę) i przełożyć do rondla (duszona na tłuszczu cebula przechodzi do smaku słodkiego). . i dodać k . o .szczyptę bazylii.5 godz.kotlety schabowe bez kości rozbić lekko tłuczkiem. rumsztyków.dolać wrzątku. kotlety lekko popieprzyć (o). pozostawiając na około 20 min. łyżeczkę sosu sojowego (sn) lub 1/2 łyżeczki wegety (sn) dolać 3-4 łyżki wody (sn) i wymieszać.popieprzyć i posolić (sn) do smaku. przewidziane do smażenia lub obsmażania. Żeberka na ostro sn -1 kg żeberek wieprzowych pokroić na małe kawałki i zalać zaprawą (patrz wyżej).łyżeczkę soli i wymieszać.1 kg wieprzowych żeberek pokrojonych na bardzo małe kawałki. sł . brizoli.pokroić w półplasterki 3 średnie marchewki. o . o .1/2 łyżeczki kminku. panierować w jajku i bułce lub w (mące . Mięsa krojone. sł . Zaprawa powinna zostać wchłonięta przez mięso.mące). całość wymieszać. szczyptę pieprzu cayenne.łyżeczkę kminku. sł . zaprawa z łyżeczki mąki ziemniaczanej. dodać: sł . Zaprawy tej używać do kotletów. dusić żeberka pod przykryciem około 1. Żeberka z kapustą sn . przygotować zaprawę i zanurzyć w niej mięso. solimy już na patelni! Kotlety schabowe panierowane sn .szczyptę tymianku i 1/2 łyżeczki kurkumy. 1/2 łyżeczki imbiru (o). smażyć w oleju na średnim ogniu po około 10 min z każdej strony.jajku .JARZYNOWE Zaprawa do mięs Do filiżanki wsypać łyżeczkę mąki ziemniaczanej (sł). łyżeczki imbiru. 1/4 łyżeczki mielonej kolendry. obsmażyć na patelni przez około 2 min w 1/2 szklanki gorącego oleju. skropić paroma kroplami cytryny (k) i posypać szczyptą kurkumy (g). na patelni w małej ilości tłuszczu obsmażyć żeberka.200 201 w dużym rondlu zagotować 3 szklanki wody. a także duszeniny. g . Powyższa ilość zaprawy wystarcza na około 1/2 kg mięsa. aby żeberka były prawie zanurzone w sosie.wsypać łyżeczkę kminku. sł . całość wymieszać i jeszcze gotować do miękkości (około 1/2 godz. odstawić na 30 min. posolić (sn). roztrzepać jajo ze szczyptą pieprzu cayenne. o .włożyć do żeberek małą posiekaną główkę młodej kapusty lub 1/2 główki starej obgotowanej. 2-3 łyżek wody. Podawać z ziemniakami z wody lub z pieczywem.). mięso wymieszać z zaprawą i odstawić na 30 min.3 duże posiekane cebule zeszklone na łyżce oleju. i dodać g . sznycli z wszystkich rodzajów mięs oraz do mięs na gulasze. sł .

sł .1. Żeberka duszone na słodko sn . Schab pieczony sn . dodać: k . przykryć i włożyć do piekarnika. rozgrzać na patelni 3 łyżki oleju i obsmażyć żeberka. jeśli trzeba. Żeberka należy dusić w piekarniku w temperaturze około 1400C przez 2 godz.dolać 2 szklanki zimnej wody i wsypać sól do smaku (1-2 łyżeczki).szczyptę tymianku i kurkumy.1 kg żeberek wieprzowych pokroić na jak najmniejsze kawałki.łyżeczką soli z 1/2 łyżeczki wegety. sn . po czym schab zasznurować. g . g .1 łyżeczkę mielonej kolendry. sn . o . łyżka sosu sojowego. przełożyć do rondla. po czym dodać: k .do rondla wlać 1/2 1 zimnej wody. w razie potrzeby dodać imbiru. rondel przykryć pokrywką. 203 o . mięso wyjąć z rondla i pokroić w plastry (trzymać w cieple). dosolić do smaku.. następnie sł .5 godz. sn . g .dolać 1/2 1 zimnej wody i wymieszać.1/2 łyżeczki soku z cytryny.szczyptę bazylii i łyżeczkę cytryny. wymieszać żeberka z zaprawą i odstawić na 1 godz. 1400C przez 2 godz. przygotować zaprawę .sprawdzić smak (żeberka powinny być bardzo pikantne). odstawić na 1 godz. sł . można je podawać do ziemniaków i kasz ze wszystkimi gotowanymi i duszonymi jarzynami oraz sałatkami. ostrej papryki. sł .202 o . łyżeczka imbiru.szczyptę kminku. Żeberka powinny być bardzo pikantne. dusić w piekarniku pod przykryciem w temp.szczyptę kurkumy i tymianku.dodać 2 pokrojone cebule. pieprzu cayenne lub chili. zagotować. dosmakować pieprzem (o) i solą (sn). o . umieścić w rondlu i piec bez przykrycia w maksymalnie nagrzanym piekarniku około 20 min.obsypać mięso łyżeczką kminku.łyżką oliwy.łyżkę soku z cytryny i szczyptę bazylii. 1/4 łyżeczki pieprzu cayenne i pieprzu czarnego.dosmakować solą i dusić jeszcze 10 min.1/2 łyżeczki bazylii i łyżeczką soku z cytryny. pieprz czarny. oliwkami i sosem śliwkowym lub z ziemniakami i fasolką szparagową. posypać pieprzem czarnym i cayenne. 0-1/2 łyżeczki imbiru.łyżeczka kopiasta mąki ziemniaczanej. 1/3 łyżeczki pieprzu cayenne. sn .na czubku noża kurkumy lub szczyptę tymianku i majeranku.1/2 łyżeczki kminku i kopiasta łyżeczkę miodu. sł . Mięso jest bardzo uniwersalne. sł . dusić do miękkości. Podawać z makaronem i gotowanym kalafiorem lub z ziemniakami z wody i korniszonami.. dodać: k . zmniejszyć ogień do około 1200C i piec przez 1.posolić do smaku (około łyżeczki soli) i dodać (wg uznania) 1/2 łyżeczki wegety.2 łyżeczki przyprawy pięć smaków. sn .łyżkę masła..1/2 łyżeczki majeranku i odrobiną kurkumy.sos zagęścić mąką ziemniaczaną (1-2 łyżki mąki w 1/3 szklanki zimnej wody). wymieszać.5 kg schabu bez kości stłuc mocno tłuczkiem i natrzeć kolejno: sn . wymieszać i dodać: g . 3-4 łyżki czystej wódki.na tłuszczu pozostałym po jarzynach obsmażyć żeberka i przełożyć do rondla z jarzynami. g . Podawać z białym pieczywem. sn . .

w rondlu zagotować 1. wszystko dokładnie wyrobić. sn .2 łyżeczkami majeranku. o . ewentualnie 1/2 łyżeczki wegety.zagęścić łyżką mąki pszennej rozmieszanej w zimnej wodzie. szczyptę kolendry.posypać łyżeczką kminku. Do pieczenia mięsa można dodać jarzyny według uznania. posiekać 1/4 główki małej kapusty. odstawić na 30 min.5 1 wody i wsypać szczyptę kurkumy i tymianku.posolić do smaku.dodać 1/3 łyżeczki imbiru. dodać wegety wg uznania. 1400C do miękkości. włożyć klopsiki. sł . odciśnięte i zmielone.dodać łyżeczkę masła (jeśli mięso było chude). k . pieprzu czarnego do smaku. Kotlety mielone Z mięsa przyprawionego jak na klopsiki formować kotlety. fasolka szparagowa) lub z ziemniakami i sałatkami jarzynowymi. g . Klopsiki podawać z makaronem i gotowanymi jarzynami (kalafior. jak w przepisie na schab pieczony. Klopsiki sł -1 kg mielonego mięsa wołowo-wieprzowego wymieszać z: sł . dosmakować pieprzem i solą. pokroić w półkrążki marchewkę i duży por (część jasną). o .dodać 2 małe namoczone czerstwe bułki.natrzeć łyżką oliwy. Kotlety takie są bardzo smaczne na zimno do kanapek. 1/2 łyżeczki wegety i wymieszać. formować klopsiki. k .5 kg mięsa na pieczeń lekko pobić tłuczkiem. g . brukselka.1. k . to sporządzić go tak.dodać sól do smaku. brokuły.30-40 dag chudej wieprzowiny pokroić w słupki o grubości 1 cm i wymieszać z zaprawą (patrz str. 200). na czubku łyżeczki pieprzu cayenne. pieprz czarny do smaku i dokładnie wymieszać. Mięso wieprzowe duszone z jarzynami sn . 4 ziarna ziela angielskiego. 1/2 łyżeczki imbiru. szczyptą kurkumy i rozmarynu. przykryć i piec w temp. o .dodać sól do smaku. Podawać z ziemniakami i wszystkimi rodzajami jarzyn podanych w przepisach.posypać pieprzem czarnym i 1/2 łyżeczki imbiru. sł .204 Pieczeń wieprzowa sn .można także dodać łyżkę siekanej zielonej pietruszki i szczyptę bazylii. obtaczać w tartej bułce i smażyć na oleju około 10 min z każdej strony.natrzeć 1/3 łyżeczki bazylii i skropić łyżeczką cytryny g . piec w maksymalnie rozgrzanym piekarniku przez około 30 min. 1/2 liścia laurowego. po czym: sł . 205 sł .dodać 2 pokrojone cebule.dodać zmieloną cebulę. sn .dodać szczyptę bazylii oraz garść zielonej pietruszki i koperku. na patelni obsmażyć kolejno i przełożyć do rondla po osaczeniu z tłuszczu: . g . sn . odstawić na 1/2 godz. gotować 20 min k . k . Pieczeń podawać do ziemniaków i kasz. odpowiednie są do niej wszystkie jarzyny z moich przepisów. o .łyżeczką mąki ziemniaczanej i 2 jajami. Jeśli mamy ochotę na sos.dodać szczyptę majeranku i gotować 10 min.1/2 łyżeczki kminku.1/2 łyżeczki majeranku i szczyptę kurkumy.

1/2 łyżeczki wegety i całość wymieszać. sł . o . o . w odkrytym rondlu włożyć do maksymalnie nagrzanego piekarnika na 20 min. rozmieszanej w zimnej wodzie. g .1/2 szklanki wrzącej wody. . dusić 15-20 min i ewentualnie dosmakować solą. czarnym pieprzem.dodać ok.szczyptę tymianku. g . po 1 godz.natrzeć łyżeczką soli i łyżeczką sosu sojowego lub 1/2 łyżeczki wegety. dodać: k .5 kg młodej wołowiny stłuc tłuczkiem. k . sł .. 0.sparzony i obrany ze skórki drobno pokrojony pomidor.1. sn . g .szczyptę tymianku.dodać 40 dag pieczarek pokrojonych w plasterki i zamieszać. gdy jarzyny są młode.kapustę. a sos był za gęsty. dodać g . pieprzu cayenne na czubku noża i pieprzu czarnego. sł . ziemniaków i białego pieczywa. przełożyć do rondla. dosmakować pieprzem (o) i solą (sn).łyżeczką tymianku i odstawić na 1-2 godz.por.dodać szczyptę bazylii i 1-2 łyżeczki soku z cytryny.1/3 łyżeczki kminku.natrzeć łyżką soku cytrynowego i szczyptą bazylii.szczyptę tymianku i szczyptę kurkumy. o . uważając. sł .l / 3 łyżeczki imbiru. posypać ostrą papryką. 200) i odstawić na 30 min. ryżu. Podawać do makaronu. szklanki soku pomidorowego (potrawa nie powinna być zbyt kwaśna).szczyptę bazylii. o .wlać 1/4 szklanki zimnej wody..wrzucić do mięsa liść laurowy i 5 ziaren ziela angielskiego. sn . sł .1/2 łyżeczki kminku oraz zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie. dusić pod przykryciem do miękkości na wolnym ogniu około 1 godz. natrzeć łyżką oliwy. łyżeczkę masła i zagęścić łyżką mąki ziemniaczanej rozmieszanej w zimnej wodzie.na rozgrzanym oleju (5 łyżek) zeszklić dwie pokrojone cebule wraz z 4 ząbkami czosnku i przełożyć bez tłuszczu do rondla.na rozgrzanym tłuszczu po cebuli obsmażyć pokrojony i przyprawiony schab.w razie potrzeby dolać wrzątku. sn . sn . miękkie mięso wyjąć z rondla i pokroić w plastry (trzymamy w cieple). sn . Sprawdzić. aby mąki nie było za dużo. g . na końcu noża kurkumy. zamieszać i dodać soli do smaku. o . sn .dosmakować solą. sn . k .dosmakować pieprzem.5 cm. sn . dodawać do mięsa na 10 min przed końcem duszenia.dodać 1/4 łyżeczki imbiru. zagotować i dosmakować solą i wegetą. dodać sól do smaku.dodać 20 dag bekonu pokrojonego w słupki o grub. Pieczeń wołowa sł .^ 206 sł .mięso.zagęścić łyżką mąki ziemniaczanej. k .dodać szczyptę bazylii. dodać: k . g .łyżeczkę miodu. zamieszać i dusić około 15 min pod przykryciem. w temperaturze 1300C piec przez 2 godz. o . k ..do rondla wlać 1/2 1 zimnej wody. 207 sł . Schab z bekonem i pieczarkami 30 dag schabu pokrojonego w słupki o grubości 1 cm zalać zaprawą (patrz str. rondel przykryć. czy nie trzeba dolać wody.do rondla z mięsem i warzywami wlać szklankę zimnej wody.marchewkę. Latem. szczyptę tymianku i kurkumy. o .dosmakować imbirem i pieprzami.

obsmażyć również około 25 dag pokrojonej kapusty białej lub włoskiej i przełożyć do mięsa. pokrojone w półkrążki i przełożyć do mięsa. sparzone i pokrojone pomidory lub 1/2 szklanki soku pomidorowego. 4 ziarna ziela angielskiego.w łyżce oleju obsmażyć na patelni 2 duże cebule. sn .posypać szczyptą bazylii. Zrazy wołowe zawijane sł -1 kg wołowiny pokroić w plastry w poprzek włókien. na czubku łyżeczki kolendry. wsypać szczyptę pieprzu cayenne i 1/4 łyżeczki pieprzu czarnego.2 duże posiekane cebule podduszone w 2 łyżkach oleju. mięso wyjąć i pokroić..dosmakować pieprzem.1/2 kg młodego rostbefu i 1/2 łyżeczki kminku. pobić tłuczkiem i włożyć do zaprawy na 1/2 godz.dusić 1. sałatką z buraczków i brukselką lub z kluskami śląskimi. 1/2 łyżeczki imbiru. czarny pieprz i chili do smaku.dodać 1/2 łyżeczki kminku i ugotowane. pieprz czarny i cayenne do smaku.dodać 1/2 liścia laurowego. g . Zrazy podawać z kluskami drożdżowymi gotowanymi na parze i sałatką z buraczków. o .dodać około łyżeczki soli. Potrawa ma konsystencję rzadkiego bigosu. pokrojone mięso. o .zrazy posypać czarnym pieprzem.. (potrawę można zagęścić mąką ziemniaczaną). obsmażać na oleju i przekładać do rondla z: g . szczyptę majeranku (g). sn . kluskami śląskimi lub ziemniakami i dowolną gotowaną jarzyną.szczyptę tymianku i dusić kapustę do miękkości. wędzonego boczku.sól do smaku i 1/2 łyżeczki wegety. ile jest zrazów.Do rondla z 1 1 wrzącej wody wsypać szczyptę tymianku i włożyć sł .dodać 1/2 kg pieczarek (białych i zdrowych). o . pieprzu (o) i soli (sn) do smaku). sł .dosmakować pieprzem. zrazy zwijać. . przełożyć do rondla i dusić 1 godz.do rosołu włożyć główkę młodej pokrojonej kapusty (starą należy przedtem obgotować). Mięso wołowe duszone z jarzynami sł . nałożyć po plastrze boczku k . g . k . 4 ziarna ziela angielskiego. o .1 1 wrzątku i szczyptą kurkumy i tymianku.dodać około 2 łyżeczek soli. o . Podawać z ziemniakami. dolewając w razie potrzeby zimnej wody. Podawać z ziemniakami z wody lub pieczywem. należy dodać kolejno szczyptę bazylii i starty 1 mały kiszony ogórek (k). spinać szpilkami. liść laurowy. sł .208 o . 209 sn . gotować pod przykryciem na małym ogniu do miękkości około 2 godz.. dodać: sł .sos zagęścić mąką pszenną rozmieszaną w zimnej wodzie i gotować 10 min (chcąc potrawę dosmakować. przygotować tyle plastrów surowego. kalafiorem albo brokułami.delikatnie posolić.5 do 2 godz. Wołowina z kapustą g .. o . 2 duże pokrojone cebule.posmarować ostrą musztardą i nałożyć gruby słupek cebuli.w rondlu zagotować 1/21 wody ze szczyptą tymianku i kurkumy. sł . kminku (sł).30-40 dag młodej wołowiny pokroić w słupki. sn . odstawić na 1/2 godz. sł . pokrojonych w niezbyt cienkie plastry.na patelni w 2-3 łyżkach oleju obsmażyć mięso.2 dojrzałe. sn . k . wymieszać z zaprawą.

brokułami lub fasolką szparagową. pietruszki. odstawić i przestudzić. o . zalać zaprawą (łyżeczka mąki ziemniaczanej.10 min. pora i czosnku) i gotować ok. 1/2 łyżeczki imbiru. 1/2 szklanki). 211 Smakuje do makaronów i mięs z rosołu lub pieczeniowych. wymieszać i odstawić na 30 min. 15 min. Piersi z kurczaka z ananasem (na 6 osób) 1/2 kg mięsa pokroić w kostkę 1.5 x 1. kalafiorem. g . selera. 4 łyżki czystej wódki. Sos potrawkowy podawać do kurczaka lub indyka z rosołu. zalać zaprawą (łyżeczka mąki ziemniaczanej. dosmakować pieprzem (o) i solą (sn).posolić do smaku.dosmakować pieprzem białym. 5 min. jedynie zamiast cytryny dodać garść zieleniny (liście koperku. dokładnie wymieszać i podgrzewać na gazie. łyżeczka wegety i 1/4 szklanka zimnej wody). Podawać z ryżem lub makaronem i dodatkowo z kalafiorem. Sos beszamelowy zielony Sos potrawkowy zrobiony jak wyżej.pieprzu czarnego i cayenne. k . a gdy zacznie gęstnieć: sn . całość dusić do miękkości mięsa. wlać do przestudzonej zasmażki. Podawać z gotowaną fasolką szparagową. łyżeczka wegety) i odstawić na 30 min. ale już nie gotować. o . .dodać szczyptę kurkumy. sł . k . Piersi z kurczaka (z szałwią i wódką) 6 filetów z kurczaka delikatnie stłuc. 1/2 kg porów (tylko białe części) pokrojonych w piórka. sn .5 cm. sł .dodać łyżkę masła.wlać 2 żółtka roztrzepane z 4 łyżkami wody. brukselką lub kapustą gotowaną z wody. o . g . o . sn . brokułami. marchewkę lub groszek. sł . sł . 2 łyżeczek). do tego ziemniaki lub ryż.posypać 2 łyżeczkami szałwii sł . przekładać bez tłuszczu do rondla. posiekanej zieleniny i wlać 1-2 łyżeczki soku z cytryny. przykryć i dusić ok. g .filety smażyć na ostrym ogniu na 2 łyżkach oleju po 2 min z każdej strony. polać 2 łyżkami wódki.na rozgrzany tłuszcz (olej lub masło) wsypać 2-3 łyżki mąki pszennej. Podawać z ziemniakami z wody i jarzyną według uznania. a następnie dodać mieszając k .210 k .szczyptę kurkumy i tymianku.szklankę śmietany zmieszać ze szklanką zimnej wody.w razie potrzeby dolać wrzątku i dodać szczyptę majeranku. g .garść mieszanej.dolewać zimnej wody w ilości potrzebnej do uzyskania odpowiedniej konsystencji.dosmakować solą mieszając. Sos potrawkowy (beszamelowy) do kurczaka z rosołu sł .ewentualnie dosmakować odrobiną miodu.sok z cytryny do smaku (ok. pieprzu białego i czarnego.zagęścić mąką ziemniaczaną rozmieszaną w zimnej wodzie.dodać szczyptę imbiru. sł . 1/2 łyżeczki imbiru. czarnym i cayenne (potrawa powinna być bardzo ostra). wymieszać i dusić na słabym ogniu ok. zrobić jasną zasmażkę. np. przełożyć bez tłuszczu do mięsa.dodać 2 puszki krojonych w kostkę ananasów z zalewą. dosmakować solą i wegetą. po czym zmniejszyć ogień.na pozostałym tłuszczu obsmażyć ok. jarzyny duszone.mięso obsmażyć w dwóch porcjach na gorącym oleju (ok.

mięso piec przez 20 min w odkrytym rondlu w nagrzanym do maksimum piekarniku. g . nadzienie: k .dosmakować odrobiną miodu.2 ubite jajka. k . następnie zmniejszyć ogień do minimum i obłożyć pokrojoną w półplasterki cebulą i czosnkiem (4 duże cebule i 4 ząbki czosnku).1/2 łyżeczki imbiru.zmielić 10 dag wątróbek i tyle samo żołądków drobiowych. kminkiem (sł). pieprzem cayenne i czarnym (o).kurkumą. dolać wrzącej wody. sł .łyżkę drobno pokrojonej zielonej pietruszki (nadzienie powinno być rzadkie). sn . Kurczak pieczony (tradycyjny) k . pozostawić na 30 min. Kurczak panierowany Z części kurczaka (k) (mogą być same skrzydełka) ugotowanych w rosole i ostudzonych. Potrawę podawać z białym pieczywem lub ryżem.cytryną (potrawa powinna być winno-słodka). sł .łyżeczką wegety i solą do smaku. zaszyć otwór szyjny. sł . by sos był równo z mięsem.pieprzem czarnym i cayenne. o .kurkumą. Podawać z ziemniakami z wody lub frytkami i jarzynami duszonymi lub gotowanymi. szczyptą pieprzu cayenne i czarnym.łyżką oliwy. sn .dodać szczyptę tymianku. sł . potem mięso piec przez 20 min w odkrytym rondlu w nagrzanym do maksimum piekarniku. polecany zwłaszcza na wycieczki. łyżeczką kminku.łyżeczką oliwy. usunąć duże kości. panierować w jajku i bułce lub mące pszennej. solą i wegetą (sn) do smaku.6-8 szt. następnie zmniejszyć ogień do minimum (140-1500C) i nakryć rondel. Kurczak tak przyrządzony jest smaczny na ciepło i zimno. po czym piec jeszcze przez 50 min. o .sól do smaku. kaczkę wypełnić nadzieniem. smażyć na lekko rozgrzanym oleju. sł . 1 Kurczak pieczony w cebuli 213 k . formować lekko tłuczkiem. posypać kurkumą (g).łyżeczką wegety i solą do smaku.solą do smaku. posypać pieprzem i solą. sn .212 k . pieprzu cayenne i czarnego do smaku. małych udek lub pokrojonego na porcje kurczaka natrzeć: g .kurkumą. małych udek lub pokrojonego na porcje kurczaka natrzeć: g . dodać mieszając zmieloną namoczoną bułkę. szczyptą pieprzu cayenne i czarnego.1/4 łyżeczki imbiru. a tylko wewnątrz szczyptą startej gałki muszkatołowej. przykryć i piec przez 50 min w temperaturze minimalnej (140-1500C). sn . 1 łyżkę roztopionego masła. łyżeczką majeranku. szczyptę gałki muszkatołowej. ostrożnie zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie. Podawać z białym pieczywem lub ziemniakami z wody. pozostawić na 30 min.łyżką oliwy. dosmakować pieprzem (o) i solą (sn). g . wło- .szczyptę kurkumy i majeranku. Kaczka nadziewana pieczona k . o . oraz wg uznania 4 ząbkami roztartego czosnku. o-l/2 łyżeczki imbiru.z tuszki odciąć szyję i skrzydełka i natrzeć wewnątrz i zewnątrz: g . łyżeczką majeranku.6-8 szt. zaszyć.

o .posypać kurkumą i odrobiną tymianku. 1/2 łyżeczki wegety. średnio 2. Zwiększyć jedynie ilość nadzienia i do nacierania nie używać imbiru. pieprzem białym.dużą marchewkę pokrojoną w półplasterki. dusić jeszcze ok. szczyptę bazylii. dodać: sł . g .około 1/2 kg ryby. smażyć na oleju uprzednio panierując lub nie.dodać 1/2 szklanki zimnej wody.około 1/2 kg ryby.posypać imbirem. pieprzem czarnym i cayenne. potem przykryć rondel i piec jeszcze przez około 2 godz. o . zamieszać i dusić około 10-15 min. Podawać z ziemniakami z wody lub frytkami i marchewką duszoną lub/i z chrzanem. Ryba smażona (filety) (dotyczy to wszystkich ryb z karpiem włącznie) sn . lecz pieprzu czarnego.dodać soku pomidorowego do smaku (ok. następnie podsmażać na rozgrzanym oleju (6 łyżek) przez 2-3 min i przekładać bez tłuszczu do rondla.. W razie potrzeby zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie. sn .pokropić olejem. Ryba duszona w jarzynach (dotyczy to wszystkich ryb z karpiem włącznie) sn . każdy kawałek: 215 k . dosmakować 1/2 łyżeczką imbiru. . każdy kawałek: k .2 cebule pokrojone w półplasterki. g .szczyptę kurkumy i tymianku. odstawić na 1 godz. w piekarniku o temperaturze 140-1500C. 5-10 min.5 godz.pokropić sokiem z cytryny. sn .pokropić olejem. o .posolić do smaku. odstawić na 1 godz.posolić do smaku.posypać imbirem.214 żyć do rondla i piec bez przykrycia przez 30 min w nagrzanym do maksimum piekarniku (kaczka powinna być lekko zrumieniona).5-3 godz. sn . Kurczak nadziewany pieczony Kurczaka przyrządzić tak jak kaczkę. a czas pieczenia skrócić do 1. Czas pieczenia jest uzależniony od jego wagi. Indyk nadziewany pieczony Przyrządzić tak jak kaczkę {patrzprzepis wyżej).. sł .posypać kurkumą i odrobiną tymianku.mały kawałek pokrojonej drobno kapusty. g . k . Potrawa powinna być pikantna. sł . pieprzem czarnym i cayenne. sł .pokropić sokiem z cytryny. 1/2 szklanki). soli do smaku. czarnym i cayenne. jednakże należy go mocno natrzeć imbirem i pieprzem cayenne (patrz przepis wyżej). Podawać do ziemniaków z wody lub pieczywa.

1-2 łyżki). zamieszać i dodać k . sł . Buraczki . drobno pokrojoną cebulę). k .solą do smaku. g .1 216 217 o . dosmakować miodem (ok.średnią pokrojoną drobno cebulę i szczyptę pieprzu białego.do szklanki wrzątku ze szczyptą tymianku wrzucić: sł . szczyptę tymianku i 1/3 łyżeczki kurkumy.łyżkę cytryny.szczyptę pieprzu białego i imbiru. sn . 1-2 łyżeczki miodu. g .ćwikła sł . sn .szczyptę tymianku. wymieszać i dodać: sn-k). Sałatka powinna mieć zdecydowany smak słodko-winny. łyżkę oleju. o .szczyptę kurkumy.sól do smaku. 1/2 łyżeczki imbiru. (wg uznania dodać małą.sok z 1/2 cytryny lub ocet winny do smaku. dodać 1/2 łyżeczki masła. 1/2 łyżeczki miodu. sł -1 lub 2 szklanki groszku zielonego.sok z cytryny w razie potrzeby. dodać mieszając łyżeczkę miodu.2 1). k . a w razie potrzeby dosmakować wszystkimi smakami (sł-o- JARZYNY DO OBIADU Marchewka duszona g . ewentualnie uzupełnić wrzącą wodą i gotować do miękkości. k .w rondlu rozgrzać 2 łyżki oleju z łyżeczką masła i dodając 2 łyżki pszennej mąki zrobić jasną zasmażkę.szczyptą imbiru i pieprzu białego. gotować . zagotować i dodać 1/2 łyżeczki masła. Jarzyny możemy przygotować w różnych wariantach (np.1 kg marchewki pokrojonej w kostkę. sł .szczyptę kurkumy i w razie potrzeby uzupełnić wrzątkiem. sł . gotować 15 min.do 1/2 kg dobrze ukiszonej (kwaśnej) nieodciśniętej kapusty.słoik ostrego chrzanu (0.sól do smaku.sól do smaku. sn .posolić do smaku i dodać mieszając: k . podsmażać stale mieszając. g .1 kg ugotowanych buraczków zetrzeć na grubej tarce.dodać 1/2 1 wrzątku. Sałatka z buraczków sł .łyżkę soku z cytryny. o . sł .1/2 kg pokrojonej w kostkę marchewki. gotować 15 min i dodać: sn . sn . podsmażać mieszając na słabym ogniu około 10-15 min Kapusta kiszona duszona z pieczarkami k . o .delikatnie zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie. dodać łyżeczkę kminku. 15 min).do 1/21 wrzątku dodać szczyptę tymianku.sokiem z cytryny do smaku (ok. Jarzyny duszone (marchewka z groszkiem i kalarepą) g . o . marchewka z groszkiem. dodać 1/2 łyżeczki masła i ewentualnie miodu do smaku. szczyptę pieprzu białego. łyżeczki). szczyptę białego pieprzu. marchewka z kalarepą lub sama kalarepa). łyżeczkę masła.dodać starte buraki. zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie. g . gotować do miękkości (ok. Buraczki na ciepło 1 kg ugotowanych buraczków zetrzeć na bardzo drobnej tarce.3 kalarepy pokrojone w kostkę.1 kg ugotowanych buraczków zetrzeć na bardzo drobnej tarce.

k .dodać mieszając sól do smaku. 1/2 łyżeczki imbiru. g . sł . sł . 1 godz.1-2 łyżeczki rzadkiego miodu i łyżkę majonezu. 4 ziarnka ziela angielskiego. gotować. gotować 20 min. g . 2 ziarenka jałowca. przełożyć bez tłuszczu do rondla.dodać 1/2 łyżeczki imbiru. 2 ząbki roztartego czosnku. zamieszać i dusić pod przykryciem do miękkości ok.dużą marchewkę zetrzeć na grubej tarce i dodać mieszając: o . 3-4 ząbki czosnku.łyżkę majonezu.na tym samym tłuszczu obsmażyć 3 duże pokrojone cebule i przełożyć bez tłuszczu do rondla. listek laurowy.sól do smaku. ewentualnie dosmakować pieprzem (o) i solą (sn). 219 W razie potrzeby dosmakować wszystkimi smakami (kolejno o-sn-k-g-sł). przełożyć z tłuszczem do wrzątku. dokładnie wymieszać.średnią główkę pokrojonej kapusty. drobno pokrojoną cebulę.dodać szczyptę kurkumy i tymianku. dodać pieprz biały.T 218 sł . . pieprz biały i cayenne do smaku. dodać 1/2 łyżeczki kminku. Sałatka z kalafiora o . Surówka z kapusty słodkiej i marchewki sł . rozdrobnionego na cząstki. sł . g . dusić pod przykryciem do miękkości (ok. sł .1/4 średniej główki drobno pokrojonej kapusty. Kapusta duszona z pomidorami g . obrane i pokrojone 3-4 pomidory. sł . pieprz biały i cayenne do smaku. sn .1/2 łyżeczki kminku.4 bardzo dojrzałe.3 duże cebule pokrojone w kostkę zeszklić na oleju (3-4 łyżki). pieprz cayenne i czarny do smaku.sól do smaku.dodać mieszając 30 dag pokrojonych w plasterki młodych pieczarek.dodać mocno dojrzałe. można zgęścić posypując i mieszając 1-2 łyżkami mąki pszennej.dodać szczyptę kurkumy. sł . g . przełożyć do rondla.szczyptę tymianku. pieprz biały i czarny do smaku. dodać 1/2 łyżeczki kminku. ugotowanego na chrupko kalafiora.szczyptę kurkumy.do dużego. sn .dodać 1/2 szklanki zimnej wody i sól do smaku. 1/3 łyżeczki kminku. o . sł .3 średnie pokrojone cebule zeszklić na 4 łyżkach oleju. k . 1 kg) pokroić w drobną kostkę (w razie potrzeby wykroić gniazda nasienne).sok z cytryny do smaku (potrawa powinna być lekko winna).sól do smaku. o . sparzone. wymieszać i dodać: sn . sn . przełożyć do kapusty. obsmażyć w 1/2 szklanki bardzo gorącego oleju przez 2-3 min. sn . dokładnie wymieszać i dodać k .1/21 wrzątku ze szczyptą tymianku. k . dokładnie wymieszać. Patisony duszone sł . 15 min). 4 ziarenka ziela angielskiego. sparzone. gotować do miękkości.5 średnich marchewek starych na grubej tarce wymieszać i dodać o .1/3 łyżeczki imbiru. 1/2 listka laurowego.sok z cytryny do smaku i ewentualnie pęczek drobno pokrojonej zielonej pietruszki.3 małe patisony (ok. obrane i pokrojone pomidory podsmażyć na łyżce oleju.

odrobinę pieprzu czarnego i białego. sn . Papryka słodka duszona (łeczo) Paprykę przyrządzić podobnie jak patisony (patrz przepis wy żej).szczyptę kurkumy.sól do smaku. drobno pokrojoną czerwoną kapustę.delikatnie zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie. sł .szczyptę kurkumy i tymianku. wrzucić na wrzątek.szczyptę tymianku. 1/4 łyżeczki imbiru.sok z cytryny do smaku (ok. dusić ok. 10 min.zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w wodzie. Gdy sałatka wymaga ponownego doprawienia. zamieszać. Do duszenia można dodać jedną lub dwie czerwone. zamieszać. 4 goździki. g . łyżkę miodu. o . a więc np. 4 ziela angielskie. Kapusta czerwona duszona g . cukinię i kabaczki. sł .dużą startą marchewkę. łyżeczkę miodu. gotować 2-3 min. odcedzić.pokroić średnią czerwoną kapustę.dodać dużą drobno pokrojoną cebulę. dodać łyżeczkę masła i ewentualnie dosmakować wszystkimi smakami (kolejno sł-o-sn-k). o .dolać 1/2 szklanki zimnej wody. k . a więc np. 221 sn . dodać: k . sparzony. łyżeczkę kminku. dodać sól do smaku.pokrojoną 1/4 główki kapusty. obrany i pokrojony pomidor. sł . obsmażać zawsze każdy rodzaj warzywa osobno w kolejności smaków w mocno rozgrzanym oleju przez 23 min. sok z cytryny do smaku lub duży dojrzały. Jarzyny duszone Jarzyny dobierać i kroić wg uznania.łyżeczkę masła.do 1/2 1 wrzątku ze szczyptą tymianku włożyć średnią. pokrojone i podsmażone na oleju papryki (sł). Podobnie można przyrządzić bakłażany. dosmakować pieprzem (o) i solą (sn) (potrawa powinna być pikantna). dodać mieszając: . g .delikatnie zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie. g . a kapustę drobno posiekać. dusić.dodać łyżkę oleju. Sałatka z czerwonej kapusty g . przekładać osaczone z tłuszczu do rondla. Jarzynka ta jest dobrym dodatkiem do kolacji. gotując dodawać: sł . ostudzić i przełożyć do salaterki. 10 min. o . przekładać osaczone z tłuszczu do rondla. 3 łyżek). Jarzyny smażone Jarzyny dobrać według uznania i zetrzeć na grubej tarce. o . dodać: pieprz biały i czarny do smaku. zamieszać i dusić 15 min. dusić do miękkości ok. Zamiast patisonów wziąć paprykę (sł) w dowolnej ilości. dodać mieszając: k . sł . Można także łączyć paprykę z patisonami. obsmażać zawsze każdy rodzaj warzywa osobno w kolejności smaków w mocno rozgrzanym oleju przez 2-3 min.2 średnie pokrojone marchewki. o .dużą pokrojoną cebulę. sł . użyć wszystkich smaków (kolejno sł-o-sn-k).szczyptę bazylii.T 220 sł .dużą pokrojoną cebulę. sn .dodać mieszając sól do smaku. szczyptę pieprzu.2 duże pokrojone w piórka pory (tylko jasne części).sok z 1/2 cytryny lub ocet winny do smaku.

sł . 2 łyżki majonezu.sól do smaku.sól do smaku. pokrojonego selera.delikatnie zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie.ok. g . dodać: o .do 3-4 ugotowanych w zupie i pokrojonych marchewek i 1 pietruszki dodać: o .1/2 łyżeczki cytryny. . Groszek konserwowy na ciepło sł . g . g . podsmażać przez chwilę.szczyptę kurkumy. obrane i pokrojone pomidory. pieprz biały. czarny i ziołowy do smaku.15 dag białej rzodkwi pokrojonej w cienkie słupki.szczyptę tymianku. wymieszać i ewentualnie dosmakować pieprzem (o) i solą (sn).sól do smaku. k . Sałatka jarzynowa z pomidorami sł .kawałek ugotowanego. k . dojrzałe. pieprz biały. wymieszać i ewentualnie dosmakować pieprzem (o) i solą (sn). dodawać mieszając: sn .3-4 ugotowane w zupie i pokrojone marchewki i 1 pietruszkę. sn . sł . g . szczyptę białego pieprzu. Sałatka z fasolki szparagowej konserwowej sn . dodać 1/2 łyżeczki masła. sn .puszkę kukurydzy bez zalewy.sól do smaku. dużą. podgrzewać.sól do smaku.szczyptę pieprzu białego. wymieszać. k .średnią drobno pokrojoną cebulę. dodawać mieszając: sn . czarny i biały pieprz do smaku. o . papryki i rzodkwi sł . o . gotować 1-2 min SAŁATKI K O L Ą C Y J N E 223 Sałatka jarzynowa z papryką marynowaną i kukurydzą sł . dodawać mieszając: k .łyżkę cytryny.łyżeczkę cytryny. sł . sn . a fasolkę przełożyć do salaterki. do przyprawiania makaronów oraz jako nadzienie do rolad mięsnych.puszkę groszku wraz z zalewą wlać do rondelka. sł .zalewę z puszki fasolki zlać do zupy.2 słodkie czerwone papryki pokroić w paski. drobno pokrojoną cebulę. głównie drobiowych i wieprzowych. Jarzyny przyrządzone w ten sposób smakują do chleba z wędliną. dodać: o . g . czarny i ziołowy do smaku. wymieszać.szczyptę imbiru i pieprzu.szczyptę tymianku. Sałatka z cykorii. 2 jajka ugotowane na twardo i pokrojone. mieszając dodawać: sn . 2 łyżek majonezu. k .łyżeczkę miodu.222 o .3 marynowane pokrojone czerwone słodkie papryki.szczyptę kurkumy i tymianku.2 duże.2 średnie drobno pokrojone cebule.szczyptę kurkumy i tymianku.szczyptę soli. sparzone.

sól do smaku.garść zielonej. g .1-2 łyżki majonezu.224 k . sł . dodać mieszając: . ząbek roztartego czosnku. sn . wymieszać. szczyptę kurkumy. 1/2 łyżeczki). wymieszać. wymieszać. dodać mieszając: o .1-2 łyżki majonezu. dosmakować pieprzem (o).sok z cytryny do smaku.główkę rozdrobnionej sałaty. sparzone.średni kiszony ogórek starty na średniej tarce. g . ząbek roztartego czosnku. 2 pęczki pokrojonych rzodkiewek.1-2 łyżki majonezu. solą (sn) i cytryną (k).sól do smaku.garść drobno pokrojonej zielonej pietruszki i duży. garść posiekanego szczypioru lub pokrojoną cebulę.szczyptę kurkumy i tymianku.sól do smaku. g .3 jajka ugotowane na twardo i pokrojone.dużą drobno pokrojoną cebulę. pieprz czarny. obrany i pokrojony pomidor. Sałatka (pasta) z jajek sł . pieprz biały i czarny do smaku. ząbek roztartego czosnku.5 jajek ugotowane na twardo i drobno pokrojone. solą (sn). sn . Sałatka z groszkiem sł .3 jajka ugotowane na twardo i pokrojone.łyżkę majonezu. pieprz czarny i biały do smaku. k . siekanej pietruszki. szczyptę kurkumy. wymieszać.4 jajka ugotowane na twardo i pokrojone. k . sparzony. g . solą (sn).2 dojrzałe. pieprz czarny i biały do smaku.garść pokrojonego szczypiorku lub drobno pokrojoną cebu- 225 lę.sól do smaku. sł . g . pieprz biały i czarny do smaku. k .główkę rozdrobnionej sałaty i szczyptę kurkumy. dosmakować pieprzem (o). k . puszka zielonego groszku bez zalewy.2 cykorie pokrojone w cienkie paski (bez gorzkiego środka). dodawać mieszając: sn .parę rozdrobnionych liści sałaty. dosmakować pieprzem (o). dodać mieszając: o .2 duże drobno pokrojone cebule. sn . solą (sn).2 łyżki majonezu. sł . Sałatka z rzodkiewką sł . dosmakować pieprzem (o).sok z cytryny do smaku (ok. sł . wymieszać. solą (sn). dojrzały. sł . Sałatka z groszku konserwowego sł . obrane i pokrojone pomidory. solą (sn).sól do smaku. g . dodać: o . szczyptę tymianku. sł . biały i ziołowy do smaku. Sałatka z rzeżuchą i zieloną sałatą o . sok z cytryny do smaku. ząbek roztartego czosnku. dosmakować pieprzem (o). k . dodać mieszając: o . wymieszać i dodać mieszając: sn . wymieszać. Sałatka z pomidorami i sałatą sł .łyżkę majonezu.szczyptę tymianku.2 pęczki pokrojonych i duża garść pokrojonej rzeżuchy. dosmakować pieprzem (o).pęczek pokrojonej rzodkiewki.puszka zielonego groszku bez zalewy. wymieszać.

musztardą (o). k . k . ugotowane obrać. pieprz ziołowy. biały i czarny do smaku.sól do smaku. pieprz ziołowy. g .226 o . średni seler. 2 duże pietruszki. sn .większy kiszony ogórek starty na drobnej tarce.1-2 łyżki majonezu.2 drobno pokrojone cebule. zmielić.łyżkę majonezu. sł . o . dodać mieszając k . pieprz ziołowy.słoik majonezu (ok.2 średnie drobno pokrojone cebule. łyżeczkę musztardy. pieprz czarny i biały do smaku. Pasta powinna być pikantna. sł . Sałatka z tuńczyka lub sardynki (z konserwy) sn .3 1). czarny i biały do smaku. sł .szczyptę kurkumy. dosmakować pieprzem (o). o . Sałatka powinna być dobrze przyprawiona . drobno pokrojoną cebulę. solą (sn). ziemniaki (50 dag gotować osobno). wymieszać. 0.dużą. sn . 3 jajka ugotowane na twardo i pokrojone.szczyptę kurkumy. Sałatka jarzyno w a (tradycyjna) Jarzyny gotować umyte i nieobrane. Sałatka (pasta) z wędzonej makreli sn . solą (sn).szczyptę kurkumy i tymianku.szczyptę kurkumy.sól do smaku.parę kropli soku z cytryny lub 1 łyżeczkę musztardy. biały i czarny do smaku.łyżkę soku z kiszonych ogórków lub garść posiekanej zielonej pietruszki. wkładać do wrzątku kolejno: 6 dużych marchewek.rybę z puszki wraz zalewą rozdrobnić widelcem.najlepsza jest po kilku godzinach. sn . . Jest smaczniejsza po dodaniu kawałka wędzonego halibuta. o .2 jajka ugotowane na twardo i pokrojone. dodać mieszając: k . 227 sł . Pasta powinna być pikantna w smaku.parę kropli cytryny lub 1 łyżeczkę musztardy. łyżkę musztardy.sól do smaku.dużą makrelę obrać ze skóry i ości. łyżkę majonezu. 1-2 łyżki musztardy delikatesowej.łyżkę oleju sałatkowego. drobno pokroić i dodawać mieszając: sł . g . Sałatka powinna być dobrze przyprawiona. wymieszać i dosmakować pieprzem (o). wymieszać. g . g . wymieszać. sn .dużą drobno pokrojoną cebulę.sól do smaku.

posypać imbirem.szczyptę tymianku i kurkumy. pozostawić przykryte w cieple do wyrośnięcia przez ok. k . g . g . o .2 duże pokrojone cebule zeszklone na 2 łyżkach oleju.60 dag pokrojonej w półplasterki kiełbasy śląskiej podsmażyć na łyżce oleju.szczyptę soli. szczyptę pieprzu cayenne. Sos tatarski (do zimnych mięs i ryb w galarecie) sł . rozwałkować i przełożyć na blachę posmarowaną tłuszczem. 1700C) przez ok.7 łyżek oleju. następnie posmarować olejem i układać na nim: k . wymieszać. sparzonych. bazylią. sn . przełożyć do rondla i dodać 1/2 łyżeczki kminku.3 ząbki roztartego czosnku. smakuje z białym pieczywem. sn . dusić i dodawać: k . 30 min. cayenne.3 duże pokrojone w półplastry i zeszklone cebule. sól do smaku. sł . pieprzem czarnym.posolić. g . g . przełożyć do rondla z zalewą i dodać: sł . dusić ok. 20 min. Potrawa powinna być ostra. sł . szczyptę bazylii i garść zielonej pietruszki. o .delikatnie zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie. szczyptę pieprzu cayenne i czarnego.ok. sł .położyć 30 dag pokrojonej i podsmażonej wędliny (parówka. sł . sn .3 duże pokrojone cebule zeszklić na dwóch łyżkach oleju.łyżeczkę soku z cytryny. szczyptę wegety i sól do smaku. g . podsmażonych na łyżce oleju. podsmażonych. 2 ząbki roztartego czosnku. 1/2 łyżeczki wegety.1 kiełbasę śląską pokrojoną w półplasterki i 20 dag bekonu pokrojonego w słupki. Potrawa powinna być pikantna. sn . Dolewając letniej wody wyrobić ciasto jak na pierogi. dodać: sn . sn . zamieszać.5 dag drożdży rozpuszczonych w 2 łyżkach letniej wody. ewentualnie uzupełnić wrzącą wodą. dosmakować pieprzem (o) i solą (sn). Pizza Przyrządzić ciasto: k .228 229 sł . 1 godz. obranych pomidorów. 1/3 łyżeczki zmielonej kolendry. 1/2 łyżeczki imbiru. o-l/2 łyżeczki imbiru. Piec w średnio nagrzanym piekarniku (ok. o .1/2 łyżeczki imbiru.rozłożyć 1/2 kg pokrojonych w plastry. dodać 1/2 szklanki zimnej wody. k .do 2 żółtek z jajek ugotowanych na twardo i pokrojonych oraz 1 żółtka surowego dodać POTRAWY KOLĄCYJNE Kiełbasa po węgiersku sł .delikatnie zagęścić mąką ziemniaczaną rozpuszczoną w zimnej wodzie. szklanki soku pomidorowego. 1/4 łyżeczki zmielonej kolendry.40 dag mąki pszennej.1/3 łyżeczki kurkumy i tymianku.plastry z 4 dojrzałych.puszkę kukurydzy bez zalewy podsmażyć na łyżce oleju.majerankiem.puszkę fasolki szparagowej wraz z zalewą. sn . dusić jeszcze 10 min. doprawionych pieprzem i solą pieczarek.szklankę zimnej wody. oregano. Sos z kukurydzą (do makaronu) sł .1/4 łyżeczki kurkumy. przełożyć do rondla. szynka lub bekon). .posypać startym ostrym żółtym serem (20 dag). k . dusić około 15 min.posypać delikatnie tymiankiem.

o . by stygnąc przyjęła jego formę.lub trzykrotnie i dodawać mieszając: g . następnie zaparzamy 1/2 szklanką wrzątku w dalszym ciągu miksując. sn . sn . a następnie zalać stygnącą galaretą. g . po czym dodać: sł . Podawać z sosem tatarskim. Gotować jeszcze ok. a w rosole namoczyć 2 czerstwe bułki. k . łyżeczkę imbiru.50 dag wątroby i 50 dag wątróbki drobiowej (k)).łyżeczkę wegety i sól do smaku. łyżeczkę soli.łyżeczkę imbiru.l / 2 selera.2 łyżeczki imbiru. 1/2 łyżeczki kminku.łyżeczkę soku z cytryny. k .3 całe marchewki i pietruszkę.do wrzątku ze szczyptą tymianku dodać: sł . o . 1. 4 całe ząbki czosnku.w razie potrzeby dodać majonezu... 5 ziaren ziela angielskiego i liść laurowy.pieprz biały. Pasztet domowy g . g . w rosole rozpuścić odpowiednią ilość namoczonej żelatyny (sł).łyżeczkę wegety i ok. dosmakować pieprzem (o). sł . sn .tylną golonkę. łyżeczkę majeranku.szczyptę majeranku.3 1). zimną golonkę przekroić wzdłuż na pół i pokroić w plastry.1/4 łyżeczki kurkumy. o . wlać k . . sn . g .do ok. zamieszać i doprowadzić do wrzenia. Golonka w galarecie g . zmielić wszystko dwu. mięso ostudzić.dla sklarowania rosołu dodać dwa ubite białka. średnią. dodajemy mieszając: sł . a następnie dodać: sn . g . sn . drobną pokrojoną cebulę.szczyptę tymianku.5 dużych cebul.sól do smaku. 5 ziarenek ziela angielskiego i liść laurowy.4 żółtka i ubitą pianę z białek. ułożyć na półmisku wraz z ugotowaną jarzyną pokrojoną w drobną kostkę.szczyptę soli. gotować na słabym ogniu ok. 231 golonkę ostrożnie wyjąć.pokrojone białka jajek. (mięso powinno być rozgotowane.1/4 łyżeczki kurkumy. (rosołu po ugotowaniu powinno być ok. solą (sn). ciasnym naczyniu.dosmakować pieprzem (o) i solą (sn). 1 godz.ok. o . pieprz czarny i ziołowy do smaku (pasztet powinien być pikantny). k . a rosołu niewiele). 1/2 łyżeczki soli. Sos powinien być pikantny. nie uzupełniając wody. mocno schłodzić. 1/3 łyżeczki pieprzu cayenne.50 dag mięsa wołowego (bez kości). gotować 3 godz. dodać g . sł .1/4 łyżeczki kurkumy.1/2 1 oleju słonecznikowego lub sojowego wlewać cienką strużką nieustannie miksując. szklanki białego wina. k . sn .3 1) i korniszony (0.5 godz.. w razie potrzeby uzupełnić wrzątkiem.łyżeczkę kminku. sł .pokrojone w kostkę marynowane pieczarki (0. odjąć kość i golonkę ułożyć w małym. czarny i cayenne do smaku. 1/2 startej gałki muszkatołowej. gotować jeszcze ok. po 30 min rosół przecedzić przez szmatkę.2 łyżeczki musztardy.1/3 łyżeczki bazylii.szczyptę kurkumy i tymianku. na czubku noża pieprzu cayenne. sł .1 230 o . o . 2 1). o .50 dag wieprzowiny bez kości oraz 1 kg surowego boczku. łyżeczkę zmielonej kolendry.pęczek zieleniny. 3 1 wrzątku ze szczyptą tymianku dodać: sł . 4 godz.

Po ostudzeniu polać polewą czekoladową i posypać pokrojonymi orzechami włoskimi. dodawać: k . dokładnie wyrobić.szczyptę soli. 2 szklanki mąki ziemniaczanej. 1/4 łyżeczki kurkumy. dodawać mieszając drewnianą łyżką.1. dokładnie wymieszać. dokładnie wymieszać i dodać: sł .1/2 łyżeczki kminku. Piec pod przykryciem w rondlu wysmarowanym tłuszczem i posypanym tartą bułką w temperaturze ok.5 całych jajek ubić z 1. g . 1700C. sł . . o .1/3 łyżeczki kurkumy.łyżeczkę imbiru. g .łyżeczkę imbiru.6 całych jajek ubić na parze lub płytce na palniku z 2 szklankami cukru i cukrem waniliowym.5 łyżki ciemnego kakao.1/2 szklanki mąki ziemniaczanej oraz kostkę roztopionego gorącego masła.2 łyżeczki imbiru. łyżeczkę pieprzu czarnego. w razie potrzeby doprawić. przelać do foremki wysmarowanej tłuszczem i posypanej tartą bułką.szklankę mąki tortowej wymieszanej z płaską łyżeczką proszku do pieczenia. przelać do słoików. sn .5 szklanki cukru i cukrem waniliowym.łyżkę tymianku. g . Smalec z przyprawami sn . Babka żółta sł . 2 łyżki spirytusu. sł . Studzić mieszając. piec ok. k . 1 CIASTA Babka czekoladowa 233 sł . łyżeczkę pieprzu cayenne. o . sł . sn . k .232 k .drobno pokrojoną słoninę (1 kg) wytapiać na słabym ogniu. 2 łyżki majeranku.6 łyżek mąki tortowej zmieszanej z łyżeczką proszku do pieczenia.kostkę roztopionego gorącego masła.łyżeczkę bazylii i łyżkę soku z cytryny. 70 min w temp. gdy przyprawy nie będą opadały na dno i razem ze skwarkami będą stanowiły zawiesinę. 1800C w czasie 2 godz.6 łyżek oleju słonecznikowego. schłodzić i dodawać delikatnie mieszając łyżką drewnianą: o .2 płaskie łyżki bazylii. gdy skwarki będą chrupiące i koloru słomkowego.szczyptę soli.

ucierać 2 kostki masła dodając: sł . Tort imieninowo-urodzinowy Biszkopt sł -7 jajek ubić na parze lub na płytce na palniku ze szklanką cukru. o .6 całych jajek ubić na parze lub płytce na palniku z 6 łyżkami cukru i cukrem waniliowym. cały czas mieszając. Masa kokosowa na dużej patelni teflonowej rozgrzać 3 kopiaste łyżki masła i 4 łyżki cukru. k .szklankę mąki pszennej. Poncz k . Krem ugotować budyń waniliowy (Dr Oetkera) z sześcioma łyżkami cukru i ostudzić. ostudzić i dodać delikatnie mieszając łyżką drewnianą o-l/2 łyżeczki imbiru. Krem na parze lub płytce na palniku ubić 2 całe jajka z 15 dag cukru i ostudzić.szczyptę kurkumy. Bok .234 delikatnie i dokładnie wymieszać. 1700C Po ostudzeniu można polać polewą czekoladową i posypać pokrojonymi orzechami włoskimi. piec w temperaturze 1600C przez około 50 min.4 łyżki spirytusu (koniaku lub rumu). sn . delikatnym wyrobieniu przełożyć ciasto do tortownicy o średnicy 25 cm wysmarowanej tłuszczem i wysypanej tartą bułką.szczyptę soli.szczyptę soli. sn . Ciasto rozkroić na dwa placki.3) dżemu wiśniowego lub z czarnej porzeczki (najlepiej własnej roboty).szczyptę soli. sł . wyrównać. k . piec przez 40 min w temp.do rondelka wlać sok z 2 cytryn. dodać: g . schłodzić i dodać 6 łyżek mąki ziemniaczanej delikatnie mieszając łyżką drewnianą.łyżkę soku z cytryny oraz słoik (0. przycisnąć. które następnie należy dokładnie skropić ponczem. na spodnią część wyłożyć i rozsmarować 3/4 kremu. a resztą posmarować bok. a potem dodać ucierając: o .po łyżce ubite i ostudzone jajka.4 łyżki spirytusu. aż do osiągnięcia złocistego koloru (łatwo się przypa- 235 la).7 kostki masła dodając po łyżce budyniu. sn . sn. k .4 łyżki cukru.utrzeć 1. dokładnie wymieszać i wyłożyć na blachę pokrytą natłuszczonym papierem. 150-1600C. ostudzić i dolać c-1/2 szklanki rumu (koniaku lub czystej wódki) i zamieszać. podsmażać. zagotować.1/3 łyżeczki kurkumy Po dokładnym. g . Wierzch tortu pokryć polewą czekoladową.łyżkę soku z cytryny. następnie dodać 20 dag wiórków kokosowych oraz imbiru na czubku noża. Placek z kokosem Biszkopt sł . w temp. a następnie dodawać: o . a następnie na wierzch wyłożyć pozostałą część masy i rozsmarować.szczyptę soli i łyżeczkę proszku do pieczenia. przykryć drugą częścią. 1 godz.łyżeczkę imbiru. ostudzić i przekroić na trzy równe krążki. sł . posmarowanej masłem i posypanej tartą bułką. Masę nałożyć na spodnią i środkową część biszkoptu. piec ok. sł . ostudzić i letnią masę wyłożyć na kremem posmarowany biszkopt. przelać do dużej foremki na babkę.

o . k . dokładnie wymieszać i wlać ciasto do tortownicy o średnicy 25 cm. następnie włożyć w ciasto soczyste i winne dojrzałe jabłka. ale nie przypaliły się. wbić 2 jajka.20 dag mąki tortowej zmieszanej z 2 płaskimi łyżeczkami proszku do pieczenia. umyć średniej wielkości. układać jedno przy drugim (zużywa się ich najczęściej 7-8 sztuk). by spód się nie przypalił.przyprawę piernikową i łyżeczkę imbiru. bardzo dojrzałe truskawki.szczyptę soli. tak. a następnie nadal ubijając dodać: sl . dokładnie wyrobić i przelać na głęboką blachę wyłożoną folią. 160-1700C przez 1 godz. ułożyć jedną przy drugiej na cieście.30 dag pokrojonych suszonych daktyli. suszyć (ok. sn . piec w dobrze nagrzanym piekarniku w temp. odstawić nakryte w ciepłe miejsce na 30 min do podrośnięcia.2 łyżeczkami imbiru.szczyptą soli. wyjęte z piec i jeszcze gorące posypujemy cukrem pudrem. g .1/2 łyżeczki kurkumy i posiekać z: sł . dodać: k .łyżkę kakao oraz 20 dag pokrojonych orzechów włoskich. 15-20 min) często mieszając.15 dag masła i 3 łyżkami cukru pudru. szklankę kefiru lub kwaśnego mleka. zagnieść ciasto. Placek najbardziej smakuje jeszcze ciepły. dodawać szklankę roztopionego miodu.5 godz. . pilnując. w temp. mieszamy łyżką drewnianą dodając: sn . 1700C około 1 godz. piec w temp. posypać mieszając o . odsączyć.15 dag roztopionego masła i mieszając łyżką drewnianą dodawać: o .1/3 łyżeczki kurkumy. Piernik babci Zosi sł . k . szklankę oleju słonecznikowego.5 dag drożdży rozpuszczonych w 2 łyżkach letniej wody lub kwaśnej śmietany. a następnie. rozwałkować i wyłożyć na blachę pokrytą natłuszczonym papierem lub folią. g . k . paczkę (50 dag) płatków owsianych górskich wysypać na blachę i włożyć do średnio nagrzanego piekarnika. Kulki miodowe rozgrzewające 60 dag miodu (najlepszy rzepakowy) roztopić w rondelku na małym ogniu.4 jajka ubić z 20 dag cukru. Ciasto z jabłkami sł .5 jajek ubić z szklanką cukru. piec około 1.4 szklanki mąki pszennej zmieszanej z łyżeczką sody oczyszczonej i łyżeczką proszku do pieczenia. sł .40 dag mąki tortowej wymieszać z: g . Placek z truskawkami 237 obrane i wydrążone na przestrzał. częścią odszypułkową do spodu.szczyptę soli. 1800C.1 236 po posmarowaniu kremem posypać siekanymi orzechami lub galanterią cukierniczą. sn .płaską łyżeczkę imbiru i 1/2 łyżeczki cynamonu. posmarowanej masłem i posypanej tartą bułką. dalej ubijając. by stały się chrupiące.

imbiru na czubku noża. . dodać: g. dodać stale mieszając: sł . po czym: przekładamy masę na dwa płytkie talerze.łyżeczkę lukrecji. o . 1/2 łyżeczki anyżu.1/2 łyżeczki lukrecji. jak i dorosłym. sł .imbiru na czubku noża.5 1 zimnej wody dodać k .1/4 łyżeczki cynamonu. KAWA I K A K A O 239 (herbaty gotujemy w dzbanku szklanym żaroodpornym) Herbata neutralna (dla wszystkich) I g . jeszcze letnią masę formujemy w kulki o średnicy około 2 cm.torebkę herbaty z owoców leśnych (zawartość torebki wsypać do wody) i zagotować. gotować 2-3 min Herbata neutralna (dla wszystkich) II sn . zdjąć z ognia i wsypać wyprażone płatki.5 1 wrzątku dodać: sł . o . 1/4 łyżeczki imbiru. gotować 2-3 min Herbata daktylowa g . Kulki są łagodne dla żołądka i jelit i w pełni zastępują słodycze zarówno dzieciom.8-9 łyżeczek ciemnego kakao.1/2 łyżeczki tymianku. po ostygnięciu. 1/3 łyżeczki cynamonu. o . gotować 5 min Herbata jest dobra na jesienne i zimowe chłody. W razie potrzeby można zwiększyć proporcjonalnie ilości poszczególnych składników.łyżkę lukrecji.roztopiony miód. mieszać tak długo aż cały miód osiądzie na nich.do 1. o .1/2 łyżeczki tymianku.do 1. 5-6 suszonych daktyli. gotować 1-2 min. HERBATY. sł .238 do rondla 2-litrowego wsypać g .do 1.5 1 wrzątku dodać: g .1/4 łyżeczki imbiru.

że będą zdarzały się dni. zagotować. po czym zdjąć przykrywkę. a z gruszek kompot. jak również dlatego. gotować 2 min Można pić zabielone mlekiem i słodzone miodem. łyżeczkę imbiru (o) oraz 1/2 łyżeczki soli (sól powoduje. zimą nie będą nam służyły. Przetwory takie. zamieszać i odparowywać do momentu. W każdym przypadku używamy do sporządzania przetworów wyłącznie miodu naturalnego. rozparzać przez ok. Jeżeli dżem lub kompot z jakichkolwiek owoców jest jadalny dopiero po dodaniu dużej ilości cukru. aby dodawać zamiast cukru . w których nie będziemy mieli czasu przygotować czegoś świeżego. sokami i serami. aby jesienno-zimowe menu było bardziej urozmaicone. owocami.miodu. Pić osłodzoną miodem. Nie oszukujmy swego smaku cukrem. Kakao gotowane na szklankę wrzątku dodać 1-2 łyżeczki kakao. Przetwory warzywne przyrządzamy według własnych ulubionych przepisów pamiętając. Z moreli i śliwek przyrządzamy dżemy. że użyte owoce nie nadają się na przetwory.octu winnego oraz dużą ilość przypraw. Dżem śliwkowy Około 5 kg słodkich śliwek bez pestek włożyć do rondla z grubym dnem. Poza tym możemy zaprawić trochę warzyw. . nawet z najwspanialszych owoców. octu winnego oraz przypraw. Następnie naczynie wyjąć z piekarnika. zmniejszyć ogień i wsypać 1-2 łyżeczki kawy na szklankę. przykryć. postawić na palniku z płytką i dodawać mieszając: ok. a następnie umieścić w piekarniku o temperaturze ok. Kawa gotowana i herbata kilerka niezbędne są po przejedzeniu się słodyczami. W naszym klimacie mogą to być morele. 1-2 godz.240 Kawa gotowana do dzbanuszka wlać odpowiednią ilość wody. że każdy dżem staje się łagodniejszy w smaku). 1800C. Kiszonek nie robimy zbyt wiele. śliwki i gruszki. łyżeczkę cynamonu (sł). zamiast octu spirytusowego . 241 WŁASNE PRZETWORY Latem i jesienią możemy robić przetwory korzystając z dobrze dojrzałych i słodkich owoców. gdy owoce zaczną gęstnieć. to znaczy. 4 łyżek miodu (sł). gdyż w nadmiarze nie będą nam służyły. gotować 1-2 min..

układać dokładnie w szerokich słoikach. po czym przełożyć do wyprażonych w piekarniku słoików i zakręcić wieczkiem przetartym spirytusem. można je dodatkowo poddusić lub zmiksować. w przeciwnym wypadku dżem będzie niesmaczny. małe pomidory sparzyć wrzątkiem i obrać ze skórki. Pomidory w całości Bardzo dojrzałe. do pizzy oraz jako dodatek do zup i sosów. twarde. Morele powinny być bardzo dojrzałe i słodkie. Takie pomidory nadają się do sałatek. zakręcić i gotować w kąpieli wodnej 10 min od chwili zawrzenia. Banany dodać do dżemu śliwkowego. Dżem morelowy Przyrządzić tak jak dżem śliwkowy.91): 1/2 łyżeczki cynamonu. Kompot z gruszek Dojrzałe gruszki obrać. 1 godz. zakręcić i gotować w kąpieli wodnej przez 15 min od chwili zawrzenia. umieścić w naczyniu z przykrywką. Dżem śliwkowo-bananowy Około 2 kg bardzo dojrzałych bananów o brązowej skórce pokroić po obraniu. 4 goździki. 1 plasterek cebuli. przekroić/ia połówki i usunąć gniazda nasienne. zalać wrzącą. 5 ziarenek ziela angielskiego. układać dokładnie w szerokich słoikach. dodać do każdego słoika (0. mieszając łyżką drewnianą. . zalać wrzącą wodą zakwaszoną cytryną i posłodzoną miodem. Banany powinny być całkowicie rozgotowane. jako samodzielna jarzyna. 1/2 łyżeczki kminku. bo dżem jest bardzo trwały. dodać 243 do każdego słoika (0. a następnie postępować jak wyżej. osoloną wodą (łyżka soli na litr wody).9 1): 1/2 łyżeczki majeranku. Nie zagotowywac słoików. następnie rozparzać w piekarniku przez 1-2 godz. przygotowanego wg powyższego przepisu przed dodaniem miodu i pozostałych składników. listek laurowy.242 Smażyć jeszcze ok.

gdy organizm nie może jeszcze przyjąć zbyt dużej dawki czynnika rozgrzewającego. ok. gotować do miękkości jarzyn ok. gotować ok. sn . dodać: sł . .244 PRZEPISY POMAGAJĄCE ROZGRZAĆ I WZMOCNIĆ ORGANIZM W każdym przypadku zastosowania któregoś z niżej wymienionych przepisów możemy doświadczyć niepożądanych skutków ubocznych.3 średnie marchewki przekrojone wzdłuż. Taka sytuacja może pojawić się na początku zmiany w odżywianiu. kaszką kukurydzianą. 1 przekrojoną pietruszkę.. Nie jest to groźne pod warunkiem. na bardzo małym ogniu (w żadnym wypadku nie dolewać wody). dodać: sł .3 średnie. gotować 5-6 godz.szczyptę kminku. Bulion należy przechowywać w lodówce. wzmacnia śledzionę i nerki. 1 pokrojoną marchewkę. sł . 4 1 wrzącej wody dodać: g . 3 ząbki rozgniecionego czosnku. swędząca pokrzywka na rękach. 2-3 1 wrzątku dodać: g . Poniższych przepisów nie stosujemy jednocześnie z przyjmowaniem antybiotyków i leków hormonalnych. 1 cebulę.sól do smaku. kuskusem. 1 godz. Spożywać tylko w przypadku silnego przemarznięcia i osłabienia. o . listek laurowy. 4 ziela angielskie. 245 sł . pod przykryciem.1/2 kg młodej baraniny z kością. pod przykryciem na bardzo małym ogniu. np.1/2 łyżeczki tymianku i 1/4 łyżeczki kurkumy. Bulion energetyczny z baraniny Do ok. 1 listek laurowy.sól do smaku. gotować 6 godz. gotować do miękkości jarzyn ok. 1/2 łyżeczki kminku. 2 ząbki czosnku. swędzenie oczu lub ich przekrwienie. Bulion energetyczny z wołowiny Do ok. Rosół barani Do ok. Spożywać tylko w przypadku silnego przemarznięcia i osłabienia. lanymi kluskami lub kuskusem.ok.1 łyżeczkę tymianku. szczyptę pieprzu cayenne.1/2 łyżeczki kminku. 1 żółtko. gotować 2 godz. W żadnym wypadku nie dolewać wody. 4 ziela angielskie. Bulion należy przechowywać w lodówce. sn . 80 dag wołowiny z kością. 1/2 łyżeczki imbiru.20 dag kości szpikowej cielęcej lub wołowej z mięsem. Pić trzy razy dziennie po 1 filiżance przez 3 dni. 2 godz.. Rosół podawać z ziemniakami. łyżeczkę angeliki. 1/4 łyżeczki kurkumy. kaszką kukurydzianą. sł . 2-3 1 wrzącej wody dodać: g . Pić trzy razy dziennie po 1 filiżance przez 3 dni. wzdłuż przekrojone marchewki.do ok. wzmacnia śledzionę i nerki.1/2 łyżeczki tymianku. o -1 dużą cebulę. sł . 1/2 łyżeczki imbiru.łyżeczkę imbiru. Rosół wołowy g . 70 dag młodej baraniny z kością. lanymi kluskami. że przerwiemy kurację i wypijemy 1/2 szklanki wody z cytryną lub zjemy kawałek twarogu. Rosół podawać z ziemniakami.kawałek selera. 4 litrów wrzącej wody dodać: g . 1 przekrojoną pietruszkę o . 1 godz.

stanach nieżytowych. grypę i ogólne wzmocnienie. 1 łyżeczkę miodu. 1 średnią pokrojoną cebulę i sól do smaku. zmiksować. Nie należy jej pić w czasie przyjmowania antybiotyków lub leków hormonalnych. Podawać do picia dzieciom i osobom dorosłym przy problemach jelitowych. wzdęciach.do 2 1 gotującej wody dodać: sł . dusić ok. małymi łykami.1/2 kg pokrojonej marchewki. 20 min. natrzeć kurkumą.246 Baranina duszona Młode mięso baranie oczyścić z nadmiaru tłuszczu. 1 kg mięsa wołowego bez kości pokroić na małe porcje.kopiatą łyżeczkę tymianku.1/2 kg pokrojonej w kostkę marchewki. o-l/2 łyżeczki imbiru. 1/2 łyżeczki imbiru. 20 min pod przykryciem. Podawać przy osłabieniu żołądka i nerek. pić wolno. Czosnek smażony 5 dużych ząbków czosnku przecisnąć przez praskę na rozgrzaną patelnię z 1 łyżką oliwy z oliwek. po czym przykryć. Spożywać na śniadanie przez 3 dni. skurczach jelit. Jest to skuteczny środek na przeziębienie.do 1. liść laurowy. sn . Marchewka duszona g . włożyć do naczynia z 1/2 1 czerwonego wina. ogień zmniejszyć do minimum i dusić w sosie własnym do miękkości.szczyptę kurkumy. imbirem. solą. gotować 3 min. odstawić na 1 dzień do lodówki. krótko podsmażyć i przełożyć na białe pieczywo posmarowane masłem i niewielką ilością twarogu. Wzmacnia głównie śledzionę i nerki. następnie dusić razem do miękkości na małym ogniu pod przykryciem (ok.). biegunce. gotować 5-10 min na słabym ogniu. przejedzeniem lub przemarz- .5 szklanki wrzącej wody dodać: g . 2 godz. popieprzyć i posolić. dodawszy uprzednio 1 pokrojoną w plasterki marchewkę. Pomaga przy zastoju wątroby wywołanym stresem. 5/ . Wołowina duszona w czerwonym winie Ok. Podawać w niewielkich ilościach z bułką lub ziemniakami. Herbata rozgrzewająca „kilerka' g . Wzmacnia głównie śledzionę i nerki. Pić zawsze świeżą na 30 min przed lub godzinę po posiłku. 1 godz.do 1 szklanki gotującej wody dodać: g .. piec w maksymalnie nagrzanym piekarniku przez ok.sól do smaku. włożyć do rondla bez przykrycia. Podawać niewielkie porcje z gotowanymi jarzynami i ziemniakami. pomocna przy bólach żołądka. kminkiem. mdłościach i przeziębieniu. a także przy gorącu w organizmie {ogniu).2 łyżeczki lukrecji. Herbata ta jest silnie rozgrzewająca. 247 gotować do miękkości ok. 1 łyżeczkę masła. o -1/4 łyżeczki imbiru. Marchwianka g . czosnkiem. Herbata imbirowa Do 1 szklanki gotującej wody wsypać 1 łyżeczkę imbiru. 3 ziela angielskie. sł .

kawa naturalna. szczypiorek. Zapobiega grypie i każdemu przeziębieniu. pijemy tuż po przebudzeniu. Pomaga przy osłabieniu. OBIADOWE I KOLACYJNE Śniadania Co możemy jeść na śniadanie? Śniadania powinny być urozmaicone i zawsze ciepłe. Napoje. jajka na miękko. różne rodzaje pieczywa. Starajmy się nie popijać śniadania żadnym napojem. tzn. jogurtów owocowych. Wybieramy to. Mleko kozie do szklanki z bardzo gorącym mlekiem dodać 1/2 łyżeczki masła (najlepiej klarowane). gdy jesteśmy przemarznięci i położyć się do łóżka. gotować przez 3 min.248 Kawa gotowana z imbirem (cynamonem. 1/4 łyżeczki imbiru. grzanki. surowymi owocami. surówkami. Podajemy zupy śniadaniowe. surówki łączymy z ziemniakami i kaszami. unikamy mleka i nadmiaru serów. grzane wędliny i pasztety. przemarznięciu i przejedzeniu słodyczami. gdy jesteśmy osłabieni i bez energii (zimna wątroba). sałatkę jarzynową. Obiady Pamiętajmy: kurczaków. plasterek pomidora i rzodkiewki w sezonie. ryb nie łączymy z makaronem. surowymi owocami. jajka na bekonie. Do wędlin i pasztetów używamy musztardy. . 249 PROPOZYCJE ŚNIADANIOWE. pomaga przy przeziębieniu i kaszlu. dżemy (najlepiej własnej roboty). kwaśnymi zupami. Grog 3/4 bardzo gorącej szklanki czarnej herbaty wlać do garnuszka z 1 łyżeczką cytryny. Nie skutkuje. „Napój życia" Indian Do 1 szklanki gotującej się wody wsypać 1 łyżeczkę kakao. żadnych mięs nie łączymy z surówkami i zimnymi napojami. 1/2 laski wanilii oraz 1-4 łyżeczki pieprzu cayenne. Pić. surówkami. kardamonem) Do szklanki gotującej wody wsypać 1 łyżeczkę kawy naturalnej. kiszonymi ogórkami i kapustą oraz słodyczami. fasoli i soi nie łączymy z kiszoną kapustą i ogórkami. soków. pić posłodzoną miodem. keczup swojej roboty. surówek. posłodzić łyżeczką miodu i dodać 1/4 szklanki rumu lub koniaku. twaróg ze śmietaną i pieprzem. 1 łyżeczkę miodu i 1 duży roztarty ząbek czosnku. kurczakami. Czego nie jemy na śniadanie? Nie jemy surowych owoców. ale bez mięs. co będzie nam najbardziej służyło i na co mamy ochotę. Pić przed snem. zbożowa lub herbaty. rybami i słodyczami.

250 kasze i ryż do drugich dań wypiekamy zawsze w piekarniku. żeberka pikantne. kapusta kiszona z pieczarkami. placki ziemniaczane. duszona marchewka. piersi kurczaka z papryką. marchewka duszona. ziemniaki. Kolacje Co jemy na kolacje? Spożywamy wszystko poza surowymi owocami i surówkami. duszona marchewka. Zacierka. fasolka szparagowa lub kalafior. ziemniaki. tłuczone ziemniaki. kurczak panierowany. makaron. galarety mięsne. ziemniaki. schab pieczony. jogurtami owocowymi i słodyczami. Zupa pomidorowa. bułka. makaron. ziemniaki. Zupa fasolowa. kurczak w potrawce. marchewka duszona. Przykłady zestawów obiadowych Zupa jarzynowa. jedno danie możemy przeznaczyć na kolację. Zupa z kukurydzą. sałatka z buraczków. 251 Kurczak w ananasie z ryżem. pieczeń wieprzowa. ziemniaki. kalafior gotowany. Zupa z porów miksowana. Wieczorem i przed snem unikamy zimnych napojów. ziemniaki. Barszcz ukraiński. chrzan. obiady gotujemy na dwa dni. kasza z ryżem. kalafior lub kapusta z wody. Krupnik z mięsem. . Żurek z ziemniakami. Grochówka. ziemniaki. ryż lub ziemniaki. sałatka z fasolki szparagowej. jajkiem na twardo i kiełbasą. klopsiki. kurczak z cebulą. risotto. Zupa pieczarkowa. kanapki z wędlinami z dodatkiem cebuli i pieprzu. kalarepa. serami. wszystkie ciepłe potrawy. Zupa neapolitańska. pizze. Zupa jesienna. Mogą to być łagodne sałatki jarzynowe. buraczki zasmażane. pasty rybne. jarzyny duszone (marchewka. Rosół wołowo-drobiowy z makaronem. gotowany kalafior. Kiełbasa z fasolką szparagową. groszek). a przechowując je w lodówce możemy być spokojni o ich wartość odżywczą. Zupa złocista miksowana. wędliny na ciepło. jajka. obiady nie muszą być dwudaniowe. frytki z piekarnika. Zupa wiosenna. pieczeń wołowa. ryba smażona. Kapuśniak ze słodkiej kapusty. Kurczak pieczony. Zupa cebulowa bez grzanek. kluski z twarogu. dla małych dzieci ważniejsza jest gęsta zupa jarzynowa aniżeli drugie danie. ziemniaki. wołowina z kapustą. sos beszamelowy zielony. pieczeń lub mięso rosołowe z poprzedniego dnia. Naleśniki ze słodkim nadzieniem. brukselka z masłem. kwaśnymi sałatkami. kwaśnymi zupami. duszenina mięsno-jarzynowa na ostro. Zupa grochowa z lanymi kluskami. naleśniki z farszem mięsno-jarzynowym. duszona marchew. Zupa jarzynowa na kości. makaron. kalafior. wołowina lub cielęcina duszona z jarzynami.

kiełki sałata kiszone ogórki kiszona kapusta pomidory. słonina. rzodkiew rzodkiewka. kminek. miód. sałata.z imbiru .grejpfruty .Tabela 7. makarony. czekoladki czekolady. cukier i wszystkie słodycze. Surowce i produkty spożywcze wg smaków Pięciu Przemian Drzewo . kalarepa brokuły. królik ryby słodkowodne mleko krowie masło słodka śmietana jaja anyżek biały żeń-szeń znamiona kukurydzy lipa rumianek liść maliny i jeżyny lukrecja chili. pigwa. daktyle.gruszki .kwaśny zboża. patisony. suszone jarzyny Metal . wiśnie. szpinak. tymianek. ziarna pszenica zielone części warzyw zarodki. chleb pszenny. biały ryz potrawy gotowane rosół z kurczaka. groch. cukierki kura. ^upy: ogórkowa. kawa bylica. tymianek.winogrona -jabłka . kurczak. koniak. mandarynki. ziele angielskie gałka muszkatołowa czarnuszka.brzoskwinie . czosnek. piołun. goryczka mniszek lekarski wrząca woda cynamon. mango. drożdżówki. napoje gazowane. szałwia. ciasteczka. kefir. z goryc/ki napoje gotowane zimne kawa naturalna.słony fasola soja czarne grzyby chińskie warzywa owoce czereśnie. grzyby jadalne. szałwia. lody wszystkie surowe owoce. porów i czosnku. seler. pieprze. szczawiowa. kawa zbożowa. owies jęcz mień ostra papryka. lniane koper włoski. szczypiorek.jabłka . chrzan kapusta biała. mleczko zbożowe sezam. arbu/y ananasy. siemię. lukrecja wanilia. wszystkie soki owocowe i warzywne. gęś. kwaśne: .słodki proso (kasza jaglana) kukurydza dynia. kalafior. zielona. figi. kapuśniak.gruszki . wegeta proszek do pieczenia produkty zwierzęce zioła i napoje kaczka. morele. gorczyca curry. ziemniaki słodka papryka. czarna rzepa Woda . estragon. duszona kis/ona kapusta. ciasta. kwaśne: mleko i mietana. herbata czarna napoje kupowane słodycze mięsa ser żółty. jogurt zwykły i owocowy.rodzynki banany. kraby sery pleśniowe zimna woda Tabela 8 . ogórki. maliny słodkie: . orzechy laskowe orzeszki ziemne przyprawy kakao. buraki. kiszona kapusta piwo. kasza manna.z goździków sól. oregano. anyżek. fasola gotowana bez mięsa i przypraw owoce warzywa napoje gotowane ciepłe herbaty: czarna. pomidorowa. z rumianku. mięso wieprzowe.grejpfruty. majonez wołowina. kura kwaśne mleko kwaśna śmietana jogurt kefir biały ser hibiskus nać pietruszki sok brzozowy piwo pszeniczne soki kwaśne białe wino wieprzowina. sosy: pomidorowy i ogórkowy. szczaw brzoskwinie. włoska i pekińska. kolendra. imbir. torty. rozmaryn czerwony żeń-szeń herbata czarna i zielona piwo.Centrum . korzeń pietruszki świeży groszek. surówki. syrop klonowy oliwa z oliwek. poziomki cytryny. kurkuma jagnię baranina koźlina mleko kozie ser kozi ser owczy kawa naturalna i zbożowa kakao. maślanka. cielęcina.gorzki kasza gryczana żyto boćwina cykoria karczochy endywia sałata gorzka kapusta czerwona orzechy włoskie śliwki ciemne czerwone winogrona wędzone owoce Ziemia . pistacje ziarno słonecznika.z cynamonu . gołąb ryby morskie raki żaby ostrygi. batony. Produkty wychładzające nabiał produkty zbożowe mąka pszenna. kurczak. kiszone ogórki. i lopiony. majeranek szafran. whisky wino ryżowe herbaty: . mięta zając dzik jeleń bażant przepiórka indyk wódka. migdały. truskawki. ryby. agrest porzeczki. twaróg. szparagi. warzywa oprócz cebuli. pomarańcze rabarbar ocet winny melisa drożdże bazylia Ogień .ostry ryż. por cebula. wędliny . marchew. woda mineralna. z mięty.

musisz oprzeć się na podstawowej. z pewnością kieruje się podstawowymi zasadami. aby to Twoje nowe było stabilne.będziesz pusty. Po niedługim czasie postanowisz na nowo układać swoje życie. 7) surowe surówki. kto rozumie Drogę (Tao). Mam na myśli.. w jaki sposób radzić sobie z warunkami.. surowe i zimne kwaśne kiszona kapusta. jabłka. że łatwo radzi sobie z tym wszystkim. agrest. woda. cytryny. (Czuang-tsy) Drogi Czytelniku. Wierz mi.254 Tabela 9. by stała się krzywda. co wzbudziło Twoje wątpliwości. pytania. soki.Ten. piwo. mleko. bo poczujesz brak bezpieczeństwa i wygody . że umie odróżnić rzeczy bezpieczne od niebezpiecznych. po przeczytaniu książki możesz się znaleźć w punkcie zerowym. . truskawki. przyzwyczajeń. w których przyszło mu żyć. nakazów. jogurt. rzetelnej wiedzy opanowanej do perfekcji poprzez stosowanie jej w codziennym życiu. jogurt owocowy.) Nie twierdzę. koktajle mlecznoowocowe. nie upija się zbytnio szczęściem i nie przeraża go nieszczęście. Ten. Chcąc. prawd i dogmatów. Będziesz miał wolę. w jaki sposób poradzić sobie z warunkami.. a potem Twoje odpowiedzi na nie. wszystkie owoce i płatki zbożowe spożywane na surowo. że jest to dla Ciebie jedyna droga i nie masz alternatywy. soki owocowe. kefir. maślanka. kefir. kiszone ogórki. wszelkie nasiona i orzechy zjadane na surowo zimne napoje gazowane i niegazowane. pomarańcze. zimna kawa naturalna i zbożowa. Produkty kwaśne. grejpfruty. twaróg. aby runęło wszystko to... Być może Twoja świadomość pozwoli Ci na to.. jednakże będziesz już robił to świadomie i z rozwagą. surowe warzywa. stereotypów. Zacznij żyć według zasad podanych w książce i nie oczekuj niczego więcej. nie pozwoli na to. co Ci pomogło i co zaszkodziło. w których przyszło mu żyć.(. kiwi. kompoty. że to uczucie jest bardzo pozytywne. A jeśli ktoś wie. Obserwuj jednocześnie wszystko i zapisuj to. kto kieruje się podstawowymi zasadami. co tak misternie układałeś przez całe życie. że tego właśnie chcesz. Będziesz zdesperowany. zimna herbata 255 PODSUMOWANIE . dżemy oraz pozostałe produkty z elementu Drzewa (patrz tab. kompoty. z pewnością wie. pomidory. puzzle swych wierzeń. jogurt naturalny. koktajle mlecznoowocowe.

256 Pamiętaj, że zapał i energię będziesz tracił pozwalając sobie na zwątpienia oraz dyskutując o tym z ludźmi o ograniczonej możliwości percepcji. Nigdy nikogo nie namawiaj, nie zachęcaj, nie przekonuj. Wszystko wokół nas ma swój czas, a więc pozwól, by inne osoby same tego doświadczyły. Możesz radzić, pomagać, jedynie wtedy, gdy Cię o to poproszą, inaczej będziesz przejmował cierpienia tych ludzi na siebie. Oczywiście inaczej ta sprawa przedstawia się w rodzinie, gdzie jesteś odpowiedzialny za zdrowie najbliższych. W miarę zagłębiania się w wiedzę i doświadczanie, będzie Ci dane pojmowanie coraz głębszych zagadnień oraz zrozumienie tych problemów, które początkowo wydawały się niepojęte. Musisz sobie dać przyzwolenie, musisz chcieć zrozumieć wszystko, co dotyczy prawdy życia godziwego. Nie oczekuj gotowej recepty. Każdy musi sam wypracować swoje zasady postępowania uzależnione od stanu świadomości. Tu nie można niczego przyspieszyć ani opóźnić. Jeżeli będziesz chciał, wszystko będzie się działo w swoim czasie. Zaufaj i bądź spokojny. To normalne, że jedni pojmą i zaakceptują te zasady szybko, inni wolniej, a pozostali w ogóle. Aby ułatwić Ci pracę, przypomnę jeszcze raz najważniejsze prawdy. • Pamiętaj: Niezależnie od tego, kto był ojcem choroby - zła dieta była na pewno jej matką, (przysłowie chińskie) • Bądź ostrożny wobec wszystkiego, co zdrowe - dla Ciebie może to być szkodliwe. • Pamiętaj, że mieszkasz w Polsce, w klimacie umiarkowanym z przewagą dni pochmurnych i zimnych. • Twój organizm potrzebuje zasadniczo innego pożywienia aniżeli osób mieszkających w Kalifornii, basenie Morza Śródziemnego, Indiach lub Australii. • Nasz klimat zobowiązuje Cię do tego, aby pożywienie było przez cały rok rozgrzewające. • Owoce powinny być zjadane jedynie w sezonie i w umiarkowanych ilościach.

257 • Nie dodawaj cukru do owoców, jeśli Ci nie smakują dlatego, że są za kwaśne. Po prostu nie jedz ich. • Pamiętaj, że słodzenie kompotu lub dżemu cukrem, nie likwiduje natury smaku kwaśnego owoców, z których te przetwory są zrobione, na przykład kompot truskawkowy czy dżem agrestowy. Dodatek cukru tylko potęguje ochładzającą naturę tych przetworów. • Nie łącz owoców, szczególnie południowych, z mlekiem, albowiem zniszczysz śledzionę i wątrobę. • Owoce południowe, w swej naturze silnie odświeżające i ochładzające, są potrzebne ludziom z krajów o klimacie gorącym. • Jogurty owocowe nie mają nic wspólnego ze zdrowiem, gdyż zakwaszają organizm, niszcząc śledzionę i żołądek. • Jogurt naturalny jest ochładzający i można go łączyć jedynie z potrawami rozgrzewającymi, tak jak robią to Bułgarzy, Gruzini i Turcy. • Pamiętaj, że kurczaki są ochładzające i zjadane w nadmiarze wychładzają organizm, szkodzą głównie wątrobie (marskość), wymagają starannego przyprawiania i zestawiania z innymi produktami. • Mięso wieprzowe jest również ochładzające i zjadane w nadmiarze niszczy nerki. Bezwzględnie należy stosować przyprawy i odpowiednio zestawiać z innymi składnikami. • Ryby są ochładzające, a więc jadaj je najwyżej raz lub dwa razy w tygodniu. Wybieraj tłuste (halibut, makrela, tuńczyk, karp), dobrze przyprawiaj i nie łącz z owocami, surówkami i sokami. • Nie rezygnuj z mięsa, a jedynie zmień sposób przygotowywania posiłków." • Częściej stosuj baraninę, młodą wołowinę i indyka. • Mleko spożywaj jedynie pełne, zawiera wówczas wszystkie witaminy i sole mineralne potrzebne do przyswojenia wapnia. Nie pij mleka nigdy rano na czczo. • Ser twarogowy jedz tylko z masłem, śmietaną, przyprawami, cebulą lub czosnkiem, ale i wówczas będzie miał naturę wychładzającą.

258 • Chudego twarogu i żółtego sera nie powinny spożywać osoby alergiczne, z astmą, paraliżem, cukrzycą, marskością wątroby, problemami jelitowymi, przeziębieniem, grypą, anginą, kaszlem oraz małe dzieci i ludzie w podeszłym wieku. Twaróg mogą jeść, ale nie w nadmiarze, osoby z ogniem wątroby i serca. •*Ser "żółty, który jest koncentratem wapniowo-białkowym, spożywaj sporadycznie. • Pamiętaj, że nadmiar wapnia (jin) w pożywieniu niszczy organizm, ochładza go, powoduje zaburzenia metabolizmu komórkowego, jest przyczyną alergii, bólów głowy, stawów, mięśni, kamicy nerkowej i żółciowej. • Zapamiętaj, że w organizmie magnez to jang, a wapń jin. Staraj się o właściwą równowagę tych pierwiastków. • To nieprawda, że surówki są zdrowe, są przede wszystkim ciężko strawne i ochładzające. • Duszonych i gotowanych jarzyn zjada się więcej, a więc także więcej błonnika, witamin i soli mineralnych. • Witaminy i sole mineralne istotne dla zdrowia nie giną podczas gWtowania i duszenia. • Witamina C potrzebna jest w niewielkiej ilości, jej duża ilość niszczy wątrobę i nerki (kamica). • Moda na jedzenie surowych warzyw zrodziła się dopiero w latach siedemdziesiątych. • Podstawą wszystkich kuchni świata z ich wielowiekową tradycją są potrawy gotowane i duszone z dużą ilością przypraw, czosnku i cebuli. • Jedzenie surówek i dużej ilości owoców, mimo naszych starań, nie zapewni nam zdrowia. • Mrożonki zyskują na energii, gdy je gotujemy, dusimy i dobrze przyprawiamy. • Gdy wymaga tego twoja sytuacja, korzystaj z konserw, ale odpowiednio je przyrządzaj (gotuj, duś, dodawaj jarzyn i przypraw). • Rozdział o witaminach jest po to, by uświadomić zależności w ich przyswajaniu oraz to, że nie liczy się ich ilość, lecz przyswajalność.

259 • Pamiętaj, że herbaty chińska, czarna i zielona, są ochładzające i wysuszające. Chińczycy nie chorują na zawały, cukrzycę, nowotwory dzięki wspaniale zrównoważonej kuchni, a nie dlatego, że piją herbatę. Równoważą nią jedynie silnie rozgrzewające potrawy. • Pamiętaj, że każda dolegliwość to utrata równowagi organizmu. • Pamiętaj, że 90% naszych dolegliwości wynika z rozregulowania elementu Ziemi, czyli żołądka, śledziony i trzustki. • Pamiętaj, że żołądek przekazuje z pożywienia energię śledzionie, a śledziona wytwarza płyny wewnętrzne esencję, odżywiając nimi wszystkie pozostałe narządy. • Nie dziw się zatem, że większość moich zaleceń dotyczy wzmacniania żołądka i śledziony. • Pamiętaj, że śledziona nie toleruje pożywienia wychładzającego, kwaśnego, surowego i zimnego (patrz tab. 8 i 9). • Palenie papierosów może służyć tylko przy zimnej śledzionie i żołądku oraz podczas silnego stresu. Ale jednocześnie pamiętaj, że palenie osłabia i niszczy płuca, które dostarczają energię czi do serca, a esencję nerkom. Rozważ zatem, co dla Ciebie jest ważniejsze, być może powinieneś zmienić sposób odżywiania, wówczas wzmocnisz śledzionę i być może rzucisz palenie. • Skłonność do alkoholu występuje u osób o bardzo nieregularnym trybie życia i odżywiania, mających problemy emocjonalne. W wielu wypadkach można im pomóc eliminując z ich pożywię-. nia nadmiar produktów ochładzających (min. wieprzowina, zimne napoje) i wprowadzając regularne posiłki neutralno-rozgrzewające. • Chcąc chronić się przed osteoporozą pamiętaj o witaminie D i A, czyli o słońcu, jajku, maśle, tłustych rybach, ciepłych, rozgrzewających posiłkach, mięsie i oliwie z oliwek. • Każdy otyły to organizm wychłodzony z niedoborem jang. Należy zmienić pożywienie na neutralno-rozgrzewające. • Pamiętaj, że nowotwory pojawiają w organizmie, który jest wychłodzony, z niewłaściwym metabolizmem komórkowym, najczęściej pod wpływem nadmiaru emocji, niewłaściwego trybu życia oraz zbyt wychładzającego pożywienia.

260 • Choroby serca nie są wywoływane przez choroby zębów, gdyż najpierw występują zaburzenia pracy śledziony, nerek i serca, a efektem ich są choroby zębów. • Psucie się zębów to objaw osłabienia nerek, spowodowane nadmiarem pożywienia wychładzającego, stresem i przemarzaniem. • Problemy z dziąsłami, bóle szczękowe to objawy osłabienia żołądka, śledziony, problemów z jelitami i sercem (ogień). Należy wyeliminować potrawy kwaśne, surowe i zimne (patrz tab. 9) oraz nadmiar produktów ochładzających (patrz tab. 8). • Skolioza to objaw silnego osłabienia całego organizmu, głównie śledziony (słabe mięśnie), wątroby (niewłaściwa jakość tkanki łącznej), nerek (niedobór jang) i pęcherza moczowego. Należy bezwzględnie przejść na pożywienie neutralno-rozgrzewające. Przy tym konieczna jest właściwa gimnastyka. • Jeśli cierpisz na astmę, pamiętaj, że masz zniszczony żołądek, śledzionę, nerki i wątrobę. Powinieneś wówczas wyeliminować potrawy kwaśne, surowe i zimne (patrz tab. 9) oraz nadmiar produktów wychładzających (patrz tab. 8). Odżywiaj się wyłącznie pożywieniem neutralno-rozgrzewającym. • Jeśli masz w domu cukrzyka, to pamiętaj, że jego organizm jest bardzo wychłodzony, że ma zniszczony żołądek, śledzionę, trzustkę, wątrobę i nerki. Powinien bezwzględnie zrezygnować z pożywienia kwaśnego, surowego i zimnego (patrz tab. 9) oraz wyeliminować nadmiar produktów wychładzających (patrz. tab. 8), aby odbudować jin organizmu. • Jeśli masz w domu małe dziecko i karmisz je piersią, pamiętaj, że Twój pokarm ma zawsze naturę pożywienia, które spożyłaś. Stąd mogą występować u dziecka bóle, wymioty i biegunka. Bądź rozsądna i odżywiaj się wyłącznie potrawami ciepłymi, neutralno-rozgrzewającymi, nie unikaj przypraw i czosnku. Zrezygnuj z pożywienia kwaśnego, surowego i zimnego (patrz tab. 9). • Pamiętaj, że dzieci chorują głównie z powodu karygodnych błędów żywieniowych matek w czasie ciąży i karmienia piersią (nadmiar pożywienia kwaśnego, surowego, zimnego i słodyczy) oraz z powodu niewłaściwej jakości i natury pożywienia w okre-

261 sie ich rozwoju i wzrostu. Jest to najczęściej nadmiar mleka, serów, soków, owoców, zimnych napojów, słodyczy i wszelkich fast foodów. Pożywienie dziecka powinno być łagodne w smaku i zrównoważone, bez dodatku cukru, o naturze lekko rozgrzewającej. • Pamiętaj, że mleko sojowe jest silnie wychładzające i nie możesz go podawać dziecku alergicznemu, a mleko krowie zastąp raczej mlekiem kozim. • Dziecku do trzech lat nie podawaj pożywienia kwaśnego, surowego i zimnego (patrz tab. 9), gdyż takie pożywienie nie pozwoli wykształcić się prawidłowo jego narządom. Smaku kwa : śnego używaj jedynie w niewielkich ilościach dla równoważenia potraw. • Osoby starsze powinny odżywiać się wyłącznie potrawami heutralno-rozgrzewaj ącymi. • Pamiętaj, jeśli przeszedłeś zator mózgu, paraliż, unikaj bezwzględnie pożywienia kwaśnego, surowego i zimnego (patrz tab. 9). Przypominam, że smak kwaśny i zimno mają właściwości ściągające i przykurczowe. Odpowiednie więc będzie pożywienie neutralno-rozgrzewające ze zmniejszoną ilością przypraw. • Jeśli miałeś zawał, lub jeśli się go obawiasz, przypominam, że praca serca zależy od funkcjonowania śledziony i żołądka, bo to one przekazują energię wszystkim narządom. W przypadku osłabienia, śledziona pobiera energię z serca. • Unikaj więc pożywienia bez energii, które będzie cię osłabiało i wychładzało. Zrezygnuj koniecznie ze słodyczy oraz pożywienia kwaśnego, surowego i zimnego. Wskazane jest wyłącznie pożywienie neutralno-rozgrzewające oraz ruch i unikanie stresu. • Jeśli masz problemy z jelitem grubym (hemoroidy, stan zapalny, zaparcia), pamiętaj, że są to objawy złej pracy śledziony, wątroby i nerek. Wzmocnij przede wszystkim żołądek i śledzionę pożywieniem wyłącznie neutralno-rozgrzewającym. • Jeśli cierpisz na alergię, wyeliminuj mleko i jego przetwory, soję i mleko sojowe, słodycze, pożywienie kwaśne, surowe i zimne (patrz tab. 9) i odżywiaj się potrawami neutralno-rozgrzewającymi. Po niedługim czasie zapomnisz o alergii.

płucami i wątrobą. z pożywienia kwaśnego. że masz osłabioną śledzionę. że aids rozwija się w organizmie osłabionym (nie mającym równowagi jin-jang) niewłaściwym odżywianiem i trybem życia. brak jin). 9 i 8). 8 i 9). że osłabiłeś śledzionę. • Pomarszczona. 9) oraz z nadmiaru pożywienia wychładzającego {patrz tab. zaćma. • Problemy z oczami (krótkowzroczność. przedwczesna siwizna) to osłabienie nerek (brak jang) oraz zimna wątroba i śledziona. Wzmocnij śledzionę i odbuduj jin. • Totalna wojna wypowiedziana wirusom i bakteriom grozi zachwianiem równowagi biologicznej na Ziemi. • Wirusy i bakterie uaktywniają się wówczas. 9). wymagającą koncentracji. Pij wówczas wyłącznie gorące herbaty neutralno-rozgrzewające oraz jedz często zupy o tej samej naturze. Dla powrotu do zdrowia zrezygnuj z kwaśnego. kruche. • Pamiętaj. • Jeżeli masz pilną pracę umysłową. surowego i zimnego {patrz tab. żołądku lub jelicie grubym wywołana stresem. że angina to blokada energii w wątrobie. wypadające. oznacza to. że masz zimną śledzionę i wątrobę. owoce. płucami i wątrobą. surowe i zimne {patrz tab. surowego i zimnego {patrz tab. Podaj wówczas herbatę neutralną lub lekko rozgrzewającą oraz pożywienie neutralno-rozgrzewające. • Ropne wypryski na skórze. • Pamiętaj. wypij kilka razy sól emską. 9). surowego. łzawienie oczu. częste kontuzje świadczą o tym. jak również problemów z jelitem grubym. W ten sposób wzmocnisz śledzionę i pragnienie ustąpi. Unikaj picia zimnej wody. głównie słodycze. zastój. • Kaszel to problemy ze śledzioną. Bezwzględnie wyeliminuj pożywienie kwaśne. • Twoje problemy ze ścięgnami. zimne napoje oraz nadmiar wieprzowiny i kurczaków. Właściwe będzie pożywienie neutralno-rozgrzewające. • Pamiętaj. które zakwaszają organizm niszcząc śledzionę. 9) oraz z nadmiaru pożywienia wychładzającego {patrz tab. 8). Należy zrezygnować z pożywienia kwaśnego. wirusy i bakterie stracą swoją aktywność. trądzik. albowiem słodycze rozluźniają i wywołują uczucie senności. Gdy zmienimy parametry podłoża (poprzez wzmocnienie organizmu). a gdy jest mokry. • Nadciśnienie oznacza. • Zakwaszenie organizmu powstaje zawsze wskutek spożywania pokarmów niszczących śledzionę {patrz tab. zimnego {patrz tab. • Nie niszczmy wirusów i bakterii. surowe i zimne oraz nadmiar wychładzającego {patrz tab. Należy w tym przypadku wyeliminować pożywienie wychładzające. Przejdź na posiłki ciepłe i neutralno-rozgrzewające. Niewskazane jest kwaśne. Pożywienie powinno być neutralno-rozgrzewające. surowym i zimnym. przemarznięciem lub nieodpowiednim pożywieniem.262 • Pamiętaj. Ten stan spowodowany jest silnym stresem i niewłaściwym odżywianiem. surowe i zimne oraz nadmiar produktów wychładzających. • Jeśli masz często silne pragnienie i uczucie suchości w ustach. jaskra. mięśniami. 263 • Grypa może mieć poważne powikłania (zapalenie stawów. to wynik stresu. • Dzieci mają często temperaturę i ból gardła wywołane zastojem pokarmowym. gdy stworzymy im odpowiednie warunki i podłoże (pisał o tym Pasteur). Spożywaj posiłki neutralne aż do powrotu do zdrowia. płuc i wątroby. zaburzeń hormonalnych. Gdy masz suchy kaszel. nerki przez nadmiar stresów lub pożywienie wychładzające. gdy nie rozgrzewasz organizmu i będziesz się odżywiał pożywieniem kwaśnym. 8). Jest to efekt zablokowanej wątroby i żołądka. wątrobę. nadwrażliwość na światło) są objawem niedyspozycji wątrobowych (wątroba zimna. Zrezygnuj z zimnego mleka i wszelkich innych zimnych napojów. stosuj herbaty rozgrzewające lub mleko z miodem i czosnkiem. że problemy z włosami (matowe. Wyeliminuj więc pożywienie kwaśne. Jeżeli cier- . nie jedz słodyczy i tłuszczów. problemy z sercem) tylko wówczas. spożywaj niewielkie posiłki wysokobiałkowe. sucha skóra to osłabienie nerek. że wychłodzenie i wszelkie dolegliwości potęgowane są przez słodycze. lecz wzmacniajmy swój organizm.

na przykład wołowina. to spożywaj z umiarem potrawy kwaśne. • Potrawa zrównoważona jest lepiej strawna. • Tak zwane zdrowe dodatki. otręby. gdy jest zrównoważona wszystkimi smakami. Porównaj swój organizm do silnika samochodu. co wkładamy do ust. rodzynki.264 pisz na nadkwasotę i wrzody. bez tłuszczu. żurek.do wątroby. • Potrawa ma naturę neutralno-ochładzającą wówczas. Decydujemy wówczas tylko o tym. • Pamiętaj. nie wpływa na jej naturę. • Zapamiętaj: wszystko. Nie oznacza to jednak. barszcz. gdy jest ciepły i ma właściwe paliwo. to np. są odżywcze i wzmacniające. sok z cytryny. na przykład. stosuj je często. wieprzowina i sery) jangizujemy poprzez gotowanie. odżywiając się jednocześnie potrawami neutralno-rozgrzewa-jącymi. smażenie. przypraw oraz odpowiednie zestawianie z innymi produktami. do którego narządu skierowujemy jej energię. jest zawsze ochładzająca. nasiona. czyli kiełki. • Przyrządzając potrawę lub herbatę silnie rozgrzewającą nie dodajemy smaku kwaśnego. twarogiem. potrzebny do równoważenia każdej potrawy. na przykład. ryby. gotowane na parze) może być stosowane jedynie przez krótki czas. ale mimo dodatku składników o silnej naturze jang. • Tak zwane pożywienie dietetyczne (bez przypraw. • Wszystkie smaki (kwaśny. • Gdy potrawa ma dominujący smak kwaśny. Silnik pracuje pięknie. ma jakąś naturę i oddziaływuje na konkretny narząd. • Jeżeli jesteś zdrowy. porów. czosnek. na przykład zupy szczawiowej z rybą i surówką. czy jesteś ciepły i dostarczasz właściwe paliw ol • Pamiętaj. dodając warzywa i przyprawy. skierowujemy do nerek. zimne i surowe. • Nie bój się rosołów. orzechy. przez krótki okres czasu. gdy kończymy na słonym. na przykład zupa pomidorowa. 9) oraz słodyczy. dodatek cebuli. zupa pomidorowa będzie zawsze ochładzająca. Możesz tym spowodować rozregulowanie narządów i licz się z poważnymi tego konsekwencjami. Przy jakiejkolwiek dolegliwości takie pożywienie jest niedopuszczalne. np. posiada dominujący smak kwaśny. pieczenie. gdyż energia wiosny i wątroby zaspokaja nasze potrzeby. Należy uważać wówczas na potrawy neutralno-ochładzające. że natura neutralno-rozgrzewająca potrawy istnieje wówczas. byś się ochładzał. gdy na kwaśnym . na przykład zupa pomidorowa. Wiosną potrawy nie muszą być zbyt energetyczne. aby nie doprowadzić do wychłodzenia organizmu. słodki. • Produkty jin (jarzyny. pomidorów. czy robisz wszystko. gdy jest równoważona wszystkimi smakami. . ostry i słony) potrzebne są do codziennego równoważenia potraw. zielone części roślin i bazylia. 12). jednakże zrównoważenie nie oznacza wcale uzyskania natury rozgrzewającej. z dużą ilością warzyw. surowych i zimnych oraz nadmiaru wychładzających. cebula. • W codziennym żywieniu neutralizujemy nadmierny jang wołowiny i baraniny równoważąc go wszystkimi smakami. że herbata ma 170 razy więcej puryn. dodatkiem składników o mocnym jang. na którym smaku kończymy przyrządzać potrawę. są ochładzające i w nadmiarze niszczą śledzionę. • Smak kwaśny. Pamiętaj. • Potrawy gotujemy pod przykryciem z wyjątkiem okresu wiosny (od połowy lutego do końca kwietnia) (patrz rys. chyba że zależy nam na szczególnym wzmacnianiu jakiegoś narządu. 265 • Silnie rozgrzewające potrawy lub herbatę stosujemy sporadycznie. kiszonych ogórków. przyprawy. a kaszę gryczaną. unikaj pokarmów kwaśnych. aby zmieniać smaki kończące przyprawianie. nie stosuj silnego rozgrzewania przy jednoczesnym zażywaniu antybiotyków i leków hormonalnych! • Nie możesz rozgrzewać organizmu jednocześnie korzystając z pożywienia kwaśnego. aby właściwie funkcjonować. duszenie. gorzki. surowego i zimnego {patrz tab. mimo zrównoważenia wszystkimi smakami. czosnku. Pomyśl. kury. Korzystnym jest. • Nie łącz kilku potraw wychładzających. • To.

• Kawę gotuj. Można wtedy jeść do syta bez obawy o przybieranie na wadze. • Jedząc posiłek nie popijaj żadnym napojem. niewłaściwa przemiana materii oraz niedobór jin. wprost przeciwnie. soków i jogurtów. surowego i zimnego oraz wprowadzając posiłki zrównoważone. że każdy rodzaj trawienia wymaga ognia. że organizm wychłodzony to nie tylko niedobór jang (ciepło i energia). a jest to proces długotrwały. słodź miodem. należy robić to stopniowo. ale również niedoczynność narządów. zyska ono na smaku i strawności. • Zapamiętaj. słodycze. surowego i zimnego oraz z ograniczenia spożywania słodyczy. że organizm wychłodzony ma małą pojemność dla jang. że podstawowym warunkiem przystąpienia do rozgrzewania organizmu jest rezygnacja z pożywienia kwaśnego. jeżeli spożywałeś duże ilości owoców. że zimna woda gasi także Twoje jang. to znaczy ciepła i energii. nie możesz przystąpić do nagłego rozgrzewania organizmu. • Pamiętaj. • Nie podjadaj i nie pogryzaj między posiłkami. a szczególnie na chwile relaksu. • Pamiętaj. • Pamiętaj. aby na wszystko był czas. czyli płynów wewnętrznych i esencji. • Owoce. nie zabielaj. • Zamiast cukru używaj miodu. • Nie wstydź się odmówić zjedzenia czegoś. a do pieczenia cukru złocistego. co ci może nie służyć lub na co nie masz ochoty (na przyjęciu lub podczas wizyty). 267 • Naucz się obserwować otoczenie i swój organizm. • Herbatę pij pół godziny przed lub po posiłku. czyli uczucie zimna. soki nie powinny leżeć na widocznym miejscu. że rezygnując z pożywienia kwaśnego. • Obiady gotuj na dwa dni. • Zorganizuj sobie dzień tak. • Pamiętaj. • Nie wstydź się termosu z gotowaną kawą lub herbatą i swoich kanapek w pracy. Musisz odbudować swoje jin. . • Kawę pij przed posiłkiem (śniadaniem). Po przyjściu z pracy powinna być gotowa chociaż zupa. nie zubożysz swojego menu. Do tego potrzebny jest spokojny umysł i chwila skupienia. to znaczy nadmiar jang nie może być równoważony odpowiednią jakością jin (płyny i esencje). • Zapamiętaj.266 • Pamiętaj.

Zasady żywienia i dietetyka stosowana Państw. Rozmowy o akupunkturze Krajowa Agencja Wydawnicza. Warszawa 1988 Górnicki Bolesław. Wyd. Kraków 1991. Chińska sztuka leczenia Wydawnictwo Luna. Wyd. Warszawa 1984. Jaroniewski Wacław. Droga Rękodzielnia Arhat. Raff Jerzy. Wyd. Wyd. Wyd. Katowice 1986 Woźniakowie M. I Praca zbiorowa. Medycyna chińska Wydawnictwo Trickster. Wyd. Poznań 1994. Odrębna rzeczywistość Dom Wydawniczy Rebis. Warszawa 1987. Łoś-Kuczera Maria.I Poprzęcki Witold. Dotyk dla zdrowia Wydawnictwo"Sport i Turystyka.• 268 269 LITERATURA Aleksandrowicz Julian. Księga o człowieku Wydawnictwo Via Ad Altum. badania i leczenie. Wyd. Warszawa 1987 Diolosa Claude. I Brillat-Savarin Anthelme..I Wieczorek-Chełmińska Zofia. Kompendium pediatrii Państw. Eysallet J. Tao strumienia Zysk i S-ka. Wrocław 1992 Miętkiewski Eugeniusz. III Ożarowski Aleksander.. I Palos Stephan. Warszawa 1985 Guillame Mach-Chien G. Warszawa 1983. Warszawa 1994 Lao Tsy. Wyd. Warszawa 1984. Wyd. Zarys fizjologii lekarskiej Państw. Renesans akupunktur}' Wydawnictwo Sport i Turystyka. I Bo Yin Ra. Warszawa 1996. III Doktor Tadeusz. Wyd. Łapatiew J.. Zakład Wydawnictw Lekarskich. Wyd. Opowieści o mocy Dom Wydawniczy Rebis. Warszawa 1972. dolegliwości i symptomy choroby. Wyd.M. III Worsley Jack R.I Watts Alan. Zakład Wydawnictw Lekarskich. I Beinfield Harriet. Między niebem i ziemią Przewodnik po medycynie chińskiej Wydawnictwo WAB. Sosnowiec 1995 Jung Alicja. Poradnik zielarza Instytut Pracy i Wydawnictw Novum. Warszawa Thie John R. Gdańsk 1996 . Dębieć Barbara. Poznań 1996. Naturalna farmacja Muza SA. Wykłady z medycyny chińskiej Diolosa Claude. i T. Katowice 1995. Wyd. Robbins Christopher.. VI Wiśniewska-Roszkowska K. Ojca Grandę przepisy na zdrowe życie Wydawnictwo Prasa Bałtycka. Pediatria Państw. Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych. Poznań 1996. Wydawnictwo Iskry. Zakład Wydawnictw Lekarskich. Warszawa 1982. II poprawione i uzupełnione Redfield James. Rośliny lecznicze bogate w witaminy Państw. Chiny. Korngold Efrem. I Piekarska Janina.. Zdrowa dieta Edgara Cayce'ego Raff & Jung Agencja Wydawnicza. Wyd. Wyd. Warszawa 1995. Wyd. Warszawa 1976. Wrocław 1993. Popularne tabele wartości odżywczych żywności Państw. Wyd. Podręczna encyklopedia zdrowia. II Polunin Miriam. Wyd. I Palitzsch Dieter.. I Castaneda Carlos. Sekrety zdrowia plemienia Hunzów Oficyna Wydawnicza SPAR. Zakład Wydawnictw Lekarskich.. Warszawa 1993. Warszawa 1988 Garnuszewski Zbigniew. Medytacja w ruchu Wydawnictwo Pusty obłok. Warszawa 1992. Wydawnictwo Rolnicze i Leśne..tajemnice medycyny Wydawnictwo M&M. Warszawa 1989. I Czikow P. Zakład Wydawnictw Lekarskich.. Niebiańskie proroctwo Zysk i S-ka. Poznań 1996. Poznań 1993 Taylor Renee. kuchnia . III Castaneda Carlos. Fizjologia smaku PIW. Zakład Wydawnictw Lekarskich. Wyd. Szczygieł Aleksander. W walce ze starością Państw. Nie ma nieuleczalnie chorych Państw. jak sobie pomóc Wydawnictwo "Książnica".

Tańczący Mistrzowie Wu Li Dom Wydawniczy Rebis. Poznań 1997 Zukav Gary. Siedlisko duszy Dom Wydawniczy Rebis. Poznań 1995 .270 Zukav Gary.

You're Reading a Free Preview

Pobierz
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->