Zamojszczyzna. Słownik historyczno – biograficzny.

praca zbiorowa pod redakcją Reginy Smoter Grzeszkiewicz

Słowo wstępne Zamojszczyzna pomimo wielu publikacji, które ukazały się na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat nadal pozostaje obszarem nie odkrytym do końca – ciągle pojawiają się nowe fakty, odkrywane są nowe dokumenty, co w sposób znaczący poszerza naszą wiedzę o tym, bogatym historycznie regionie. "Zamojszczyzna. Słownik historyczno – biograficzny" jest kolejną próbą ogarnięcia tej historii. Podczas pisania niniejszej pracy współpracowało ze mną kilkanaście osób przekazując cenne informacje, na podstawie których mogły być zredagowane niektóre z haseł (podano pod nimi nazwisko autora), relacje innych zaczerpnęłam z dostępnych publikacji, wykaz których znajduje się w dołączonej bibliografii. autory haseł Leszek Balicki, Melchior Batorski, Aniela z Osmanów Bielecka, Mieczysław Bondzia, Jan Borsuk, Maria Brażek, ks. Julian Brzezicki (proboszcz parafii Trzęsiny), Aleksandra Bulak, Helena z Majewskich Bulakowa, Feliksa z Kurów Czajkowa, Stanisław Ferenc, Magdalena Fudala, Izabela z Bakońskich Gajewska, Aleksander Garbacik, Bogusław Garbacik, Katarzyna Jasina – Tońka, komandor Eugeniusz Jereczek, Jan Jurczykowski, Maria Kiszka, Romuald Kołodziejczyk, Aniela z Kimaczyńskich Kowalikowa, Helena z Batorskich Krukowska, Wiesław Krzeszowski, Katarzyna Książek, Magdalena z Piwowarków Kozakowa, Krzysztof Leszczyński, Bożena Ligaj, Maria z Rzepeckich Lisowska, Edward Litwin, Elżbieta Litwin, Józef Lotz, Albina Lubowiecka, Barbara Łabudzińska, Jan Łupina, Sebastian Mirek, ks. prof. Jerzy Myszor, Wiesława i Alicji Niewidziajło, Marii Loc – Oczkoś, Helena z Biziorów Odrzywolska, Joanna Pawlas, Marian Petryka, Aleksander Piwowarek, Irena Poździk "Kora", Bronisław Rak, Bożena Romańska, Waldemar Seroka, Roman Skóra, Marianna Smoter, Anny z Koziarów Szeptuchowa, Marian Tarka, Teresa Wikiera, Stanisława Zybała, Marta Zych. podziękowania dla: Edwarda Bulaka, Stanisława Ferenca, Honoraty Książek, Małgorzaty Mazur (redaktor Tygodnika Zamojskiego), Bolesława i Tomasza Misy, Tadeusza Sokołowskiego, Zofii Sykały, Bogdana Szykuły, Agnieszki Szykuły (redaktor Zamojskiego Kwartalnika Kulturalnego), Janiny Wieczerskiej (korespondent Dziennika Bałtyckiego Rejsy), Teodory Wypych, Barbary Zbyryt, Kazimiery Zwolak, pracowników Państwowego Archiwum w Zamościu, Powiatowej i Miejskiej Biblioteki w Biłgoraju, Gminnej Biblioteki Publicznej w Goraju, Filii Biblioteki Pedagogicznej w Hrubieszowie, Biblioteki Miejskiej w Szczebrzeszynie, Miejskiej Biblioteki Publicznej w Tarnogrodzie, Publicznej i Miejskiej Biblioteki w Tomaszowie, Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. H. Łopacińskiego w Lublinie, Muzeum Ziemi Biłgorajskiej (Zagroda Sitarska), Sióstr Franciszkanek Misjonarek Maryi ze Zgromadzenia w Łabuniach.

A

"Akt uroczysty zakończenia prac w szkole hrubieszowskiej" Dokument o charakterze informacyjnym, opublikowany przez hrubieszowska szkołę wydziałową (istniała od roku 1829), w którym inspektor zawiadamiał mieszkańców miasta i osoby zainteresowane, że zapisy uczniów na kolejny rok szkolny odbywać się będą w dniach 15 – 30 września, informował również tych, którzy trzymali uczniów na stancji, że "na utrzymanie stancji uczniowskich powinni otrzymać zgodę od władzy policyjnej". akt urodzenia Bolesława Prusa Znajduje się w Księgach urodzonych parafii Hrubieszów za rok 1834 – 1844 (s. 525, nr 102), gdzie czytamy: "działo się w mieście Hrubieszowie dnia dwudziestego szóstego grudnia tysiąc osiemset czterdziestego siódmego roku o godzinie piątej wieczór. Stawił się Antoni Głowacki lat czterdzieści sześc mający, oficjalista prywatny, w Żabczu zamieszkały w obecności Tomasza Radomskiego, organisty lat pięćdziesiąt sześć i Macieja Patkowskiego, sługi kościelnego lat czterdzieści sześć mającego, obywateli w Hrubieszowie zamieszkałych. I okazał nam dziecię płci męskiej urodzone w Hrubieszowie w dniu 20 sierpnia roku bieżącego o godzinie jedenastej w nocy, z jego małżonki Apolonii z Trembińskich lat trzydzieści sześć mającej. Dziecięciu temu na chrzcie świętym dziś odbytym nadane zostało imię Alexander, a rodzicami jego chrzestnemi byli X. Feliks Troszczyński, proboszcz z Joanną Grodecką, dziedziczką Gródka. Akt ten stawającemu i świadkom przeczytany [został]". Akta Xawerego Koisiewicza... Zbiór akt mecenasa Koisiewicza obrońcy praw przy Warszawskich Departamentach Rządzącego Senatu (zachowany w zespole Akt Ordynacji Zamoyskiej przechowywanym w zbiorach Archiwum Państwowego w Lublinie), wśród których zachowały się wykazy przywilejów nadane miastu Szczebrzeszyn przez: Stanisława Górkę, Michała Korybuta Wiśniowieckiego, Stanisława Koniecpolskiego i Klemensa Zamoyskiego. O prawo korzystania ze wspomnianych przywilejów ubiegali się w 1832 roku mieszkańcy Szczebrzeszyna wytyczając w tej sprawie proces przeciwko ordynatowi Stanisławowi Zamoyskiemu Xawery Koisiewicz reprezentował w powyższym procesie szczebrzeszyńską społeczność. akta miasta Szczebrzeszyna w zasobach archiwalnych Akta miasta Szczebrzeszyna przechowywane w zasobach Archiwum Państwowego w Lublinie (APL) – obejmują: • Akta Urzędu Stanu Cywilnego (USC) wyznania grecko – katolickiego z lat 1810 – 1875 [- 1889] • Księgi Grodzkie Szczebrzeskie z lat 1612 – 1807 • Akta miasta Szczebrzeszyna z lat 1720 – 1813 (w obrębie tych akt zachował się dokument z 1800 roku; jest to zezwolenie na zawarcie związku małżeńskiego przez jednego z mieszkańców) • Księgi wójtowsko – ławnicze z lat 1720 – 1771 • Księgi Rady Miejskiej z lat 1766 – 1813 • Księgi jurydyki po proboszczowskiej z lat 1720 – 1753 Akta klasztoru franciszkanów z 1828 roku • Akta USC wyznania rzymsko – katolickiego z lat 1810 – 1874; Akta USC wyznania prawosławnego 1816 – 1895 [- 1901] • Akta USC wyznania mojżeszowego z lat 1815 – 1894 [- 1939] • Dokumenty ze Szkoły Powiatowej Realnej w Szczebrzeszynie z lat 1850 – 1855 obejmujące raporty o stanie szkół elementarnych, świadectwa uczniów; Akta szpitala św. Katarzyny z lat 1857 – 1943 – obejmują: 1) zarządzenia, sprawozdania , statystykę z lat 1874 – 1934, 2), 2) sprawy przyjęć chorych, opieki nad nimi, opłat za leczenie, księgi chorych, personel szpitala z lat 1857 – 1941, 3) sprawy gospodarcze szpitala i apteki, dochody i wydatki, inwentarz majątku szpitalnego z lat 1869 – 1943, sprawy przytułku dla starców – lata 1874 – 1913, 4) prace kancelaryjne: dzienniki korespondencji z lat 1870 – 1915. • APL, AOZ. Adm[inistracja?] 1672. Opis statystyczny m. Szczebrzeszyna 1860 r. s.166 – 185 • Archiwum parafialne zostało zabrane przez Niemców i przeniesione do do Lublina, obecnie znajduje się w zbiorach Archiwum Państwowego w Lublinie. wydawnictwa

Matricularum Regni Poloniae Summaria (wydanie T. Wierzbalski, c. I – IV. Warszawa 1905 – 1961); zawiera dokument traktujący o przejęciu Szczebrzeszyna przez bratanka Dymitra z Goraja – Prokopa.

Zbiór Dokumentów Małopolskich IV s. 307 nr 1136; potwierdzenie nadania Szczebrzeszyna Władysławowi Opolczykowi (wydanie I. Sułkowska – Kuraś, S. Kuras cz. I – VIII. Ossolineum 1962 – 1975)

Archiwum Państwowe w Zamościu • Akta miasta Szczebrzeszyna z lat [1836], 1920 – 1950 Narodowe Archiwum Republiki Białoruskiej w Mińsku  przechowywane są dwie księgi ziemskie z lat 1634 – 1647, oraz jedna księga grodzka z roku 1699 określane jako "zamojskie". Ponieważ nieznane są są księgi ziemskie i grodzkie zamojskie można domniemywać, że są to księgi sądów funkcjonujących w Szczebrzeszynie (lub innych sądów zamojskich). Albert ze Szczebrzeszyna Nieznany z nazwiska bednarz, figuruje w księgach wójtowskich Zamościa z lat 1583 – 1591 jako właściciel domu przy ul. Ormiańskiej w Zamościu. Alfabet Żydów Zamojszczyzny Żydzi na Zamojszczyźnie pojawili się w początkach XVI wieku – zamieszkali w miastach i wioskach; obecność Żydów w Szczebrzeszynie datuje się już od 1507 roku, kolejni pojawili się w Zamościu i innych miejscowościach. Historię niektórych gmin żydowskich możemy odczytać z pinkasów – Ksiąg Pamięci wydawanych przez Ziomkostwa poszczególnych miast przedwojennej Polski funkcjonujących w Izraelu lub Stanach Zjednoczonych. Losy poszczególnych osób, czy rodzin (w tym także Żydów mieszkających na wsiach) są mniej znane – mając to na uwadze opracowałam (w miarę dostępnych informacji) poniższy tekst. Zabrakło w nim danych o losach Żydów zamojskich (tą tematyką na łamach Zamojskiego Kwartalnika Kulturalnego zajmował się w ubiegłych latach Adam Kopciowski), oraz danych o Żydach szczebrzeszyńskich, o których traktuje publikacja "Poza miastem, poza historią. Rzecz o szczebrzeszyńskich Żydach" (Szczebrzeszyn 2009). A Abram z Wojsławic - pierwszy aszkenazyjski Żyd, który za zgodą ordynata – Jana Zamoyskiego zamieszkał w Zamościu. Adler Icek - mieszkał w początkach XX wieku w Zwierzyńcu – zajmował się sprzedażą pieczywa. Aszkenazy Izaak - urodzony 10 sierpnia 1887 roku w Zamościu. Od najmłodszych lat związany z ruchem robotniczym – za udział w 1904 roku w strajku szkolnym w Puławach został usunięty ze szkoły. W rok później zaznaczył swoją działalność w zamojskim Bundzie. Aresztowany, przebywał w więzieniach w Zamościu i Lublinie. W latach 1912 – 1916 ukończył kursy a następnie studia stomatologiczne w Witebsku i Charkowie; w zawodzie dentysty pracował od 1916 roku na terenie guberni czernihowskiej. Uważany jest za jednego ze współorganizatorów Czerwonej Gwardii. Brał udział w Konferencji i V Zjeździe Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji (bolszewików) - SDPRR (b), ukrywał również samego Lenina i organizował nielegalne posiedzenia Komitetu Centralnego SDPRR (b) w Piotrogrodzie w dniach 6 – 19 lipca 1917 roku. Po zwycięstwie Rewolucji przez wiele lat pracował na kierowniczych stanowiskach w radzieckich instytucjach eksportowych (lata 1930 – 1938) w przemyśle chemicznym (1939 – 1942), w arbitrażu państwowym (1942 – 1944), budownictwie (1944 – 1951). B Bankier Mosze Cwi - W roku 1907 wybrany został na stanowisko rabina we wsi gminnej – Żółkiewka; gdy zachorował jego funkcję przyjął Naftali Czerwony Kamień – rabin z Krasnegostawu. Baumfeld z Perelmuterów Ita - wraz z braćmi – Boruchem i Mendlem posiadała młyn wodny w Krasnymstawie. Beglajbter Szmul – w środowisku szczebrzeszyńskim znany był jako "Kulawy Szmul" (z hebr. "Lumer Szmuel"); z zawodu snycerz. Bardzo oddany swojej rodzinie – podczas jednego z kozackich napadów na Szczebrzeszyn jako kilkuletni chłopiec stanął w obronie znajdujących się w domu kobiet. Za swój wyczyn został porządnie pobity przez Kozaków – złamali mu nogę w dwóch miejscach; krzywo się zrosła i odtąd utykał. Szmul miał sześciu synów – wszyscy byli stolarzami, i nawet jego zięć – Bibel, wykształcony rabin (w roku 1927 wyjechał z rodziną do Stanów Zjednoczonych) został stolarzem. Biberman Hersz - na początku XX wieku mieszkał w Rudce k/Zwierzyńca – zajmował się kamasznictwem i

sprzedażą skór. Biberman Luzer - mieszkał w Rudce k/Zwierzyńca – przedmiotem jego działalności była sprzedaż wody sodowej. Biberman Srul - początku XX wieku prowadził na jatkę mięsną w Rudce k/Zwierzyńca. Bibermanowie Rajzla i Haskiel - w latach 1870 – 1889 dzierżawili w Zwierzyńcu rzeźnię i piekarnię (na określenie budynków, w których te zakłady się znajdowały używano określenia "Marianka") zaopatrując mieszkańców osady w chleb i mięso. Dzierżawę przejęli ich potomkowie – Chana i Wolf Bibermanowie – okres ich działalności przypadł na lata 1889 – 1897. Binder Mendel - w okresie międzywojennym mieszkał wraz z żoną Itą – Łają Z Cukiermanów w Krasnymstawie. Z małżeństwa tego urodziło się troje dzieci: Jonas, Zelka i Miriam. Mendel Binder handlował materiałami tekstylnymi;w jego domu przy ulicy 3 – Maja 11 znajdował się sklep. Boruch - nieznany z nazwiska mieszkaniec Rudki /Zwierzyńca; około 1780 roku dzierżawił miejscowy młyn. O tym, że że ten "interes") był dla Borucha opłacalny świadczy fakt, zatrudnienia młynarza – Jana Borowca. Za dzierżawę młyna Boruch uiszczał czynsz w wysokości 300 złotych rocznie. Brandt Rajzla - w okresie międzywojennym uczęszczała do szkoły powszechnej w Zaburzu. C Chaim - nieznany z nazwiska chłopiec żydowski, zarabiał na życie pasąc krowy u gospodyni Mrówkowej w Zaburzu; raniony przez Niemców wrócił do zdrowia dzięki opiece swojej pracodawczyni. Ukrywał się w lasach zaburskich. D Diament Chana - zajmowała się w pocz. XX wieku sprzedażą artykułów spożywczych w Zwierzyńcu. Drajer Moszko - w początkach XX wieku mieszkał w Zwierzyńcu – utrzymywał się ze sprzedaży mięsa. E Ettinger Salomon - urodził się w roku 1800, wcześnie osierocony wychowywał się pod opieką dziadka – rabina z Łęczycy, który słynął zarówno z europejskiego wykształcenia jak i religijnego fanatyzmu. Za namową bogatego zamojskiego Żyda – Jakóba Natansona wyjechał razem z jego synem na studia farmaceutyczne do Lwowa. Po powrocie zajął się działalnością społeczną i literacką. Jemu przypisuje się założenie żydowskiej kolonii rolniczej w Żdanowie k/ Zamościa. Salomon Ettinger pisał bajki, jest autorem komedii obyczajowej; jego prace znane były tylko w odpisach rękopiśmiennych – "widocznie warunki materialne uniemożliwiały mu wydawanie swoich dzieł". F Farber Efraim - zmarł w 1999 roku w Kiriat Yam, z pochodzenia szczebrzeszynianin. W tym mieście spędził dzieciństwo i wczesną młodość. Służył w Armii Polskiej, po klęsce kampanii wrześniowej powrócił do Szczebrzeszyna. Obawiając się aresztowania wyjechał (a właściwie poszedł pieszo) do Tarnogrodu – zatrzymany z grupą miejscowych Żydów został deportowany do Bełżca. Uciekł z obozu w początkowej fazie jego rozwoju gdy funkcjonował jako obóz pracy. W roku 1946 poznał w Polsce swoją przyszła żonę – Rosę. Kilka jego wspomnień zostało zamieszczonych w "Book of Memory to the Jewisch Community of Shebreshin". ( Kiriat Yam 1984); wspomnienia z pobytu w Bełżcu znajdują się w panelu "okupacja") na strone internetowej; www.republika.pl/horajec. Fink Rochama - w latach dwudziestych XX wieku prowadziła w Zwierzyńcu sklep łokciowy. Finkelsztajn Chana - w początkach XX wieku prowadziła w Zwierzyńcu sklep galanteryjny. Fleischer Devora - pochodzi ze znanej, bogatej rodziny w Szczebrzeszynie; w okresie międzywojennym pracowała w kinie "Muza") założonym przez Marię i Wacława Krzeszowskich w Szczebrzeszynie w roku 1931 – czytała tekst i grała na pianinie dając podkład muzyczny Po wyzwoleniu zaangażowała się w akcję odzyskiwania dzieci żydowskich pozostających w polskich rodzinach. Podróżowała po Polsce ( w swoich wspomnieniach – "24 dzieci uratowanych od katolików"), które opublikowano na łamach "Book of Memory to the Jewisch Community of Shebreshin" (Kiriat Yam 1984) opisuje jak odnajdywano wojenne sieroty, warunki ich pobytu w Łodzi (która po wyzwoleniu była największym skupiskiem ludności żydowskiej na terenie Polski), wspomina o domach dziecka zlokalizowanych w Łodzi i na Śląsku - dzieci żydowskie przebywające w tych placówkach z czasem odsyłano poprzez Niemcy do Palestyny, do ich ocalałych rodzin, albo pod opiekę ówczesnych władz żydowskich. Fronowicz Etla – w latach dwudziestych XX wieku mieszkała w Zwierzyńcu – zajmowała się sprzedażą wyrobów żelaznych.

Frydling Syma - kierowniczka szkoły "Kadimah") w Zamościu, gdzie pracowała w latach trzydziestych XX wieku; ukończyła studia magisterskie i zdała egzamin praktyczny dla nauczycieli szkół średnich. G Goldstein Ludwik - zwierzyniecki chirurg z początków XX wieku – w1836 roku oceniał stan zdrowotny zwierząt przeznaczonych do uboju Gojdszlagier Josef – w styczniu 1925 roku stanął na czele organizacji Ogólnych Syjonistów w Żółkiewce; funkcję prezesa sprawował do roku 1929, później zastąpił go Gutman Herszek. Greber z Binderów Miriam - córka Mendla i Ity – Łai z Binderów; urodziła się w 1931 roku w Warszawie – do wybuchu wojny mieszkała z rodzicami w Krasnymstawie. Gdy Niemcy utworzyli getto, rodzina Binderów została tam przesiedlona. Latem 1942 roku podczas likwidacji getta zginął brat Miriam – Zelka, miał wówczas 18 lat. Miriam wraz z rodzicami i starszym bratem ukrywała się u różnych ludzi. Jednymi z ostatnich, którzy udzielili im schronienia byli Niewidziajłowie z Krasnegostawu. Rodzice Miriam i brat Jonas zostali rozstrzelani w 1943 roku. Po wyzwoleniu Miriam Binder ukończyła szkołę średnią. H Hana - nieznana z nazwiska Żydówka z Tworyczowa, zginęła rozszarpana przez niemieckie psy, gdy ukrywała się w stercie słomy na terenie wsi. Holcberg Icek Majer - mieszkaniec Rudki k/Zwierzyńca – w początkach XX wieku prowadził w tej wiosce sklep z materiałami łokciowymi. Holcberg Szloma - w okresie międzywojennym prowadził w Zwierzyńcu sklep obuwniczy J Juma - Żyd z Dąbia - gmina Żółkiewka, pracował jako szklarz K Kac Sura i Zelman – w początkach XX wieku mieszkali w Zwierzyńcu, gdzie trudnili się sprzedażą pieczywa. Kalmansohn Jakub - pochodził z Hrubieszowa, studiował medycynę we Francji i Niemczech, po czym powrócił do kraju. Podczas obrad Sejmu Wielkiego wypowiedział się w "kwestii żydowskiej", ponadto brał udział w posiedzeniach Sejmu występując tłumacz języka hebrajskiego. W roku 1796 ogłosił drukiem (w języku francuskim) własny projekt reformy żydostwa - Essai sur l'ĕtat actuel des Juis de Pologne et leur perfictbilietĕ. L Laks Ruchla - mieszkała w początkach XX wieku w Zwierzyńcu utrzymując się ze sprzedaży owoców. Lam Lejzor - rodem z Krasnobrodu, w okresie międzywojennym handlował drzewem. Skupował je i obrabiał w swoim tartaku, co przynosiło mu niezłe dochody. Lebersztejn Moszek Pinchas - nauczyciel w chederze w Żółkiewce; w roku 1932 nauczał 19 dzieci Leflerowie – w początkach XX wieku prowadzili w Zwierzyńcu trzy zakłady krawieckie. Licht Jehuda Lejbusz - rabin z Żółkiewki – mieszkał tutaj w drugiej połowie XIX wieku, następnie został rabinem w Preszburgu (Bratysławie) Litwak Szmul - mieszkaniec Zwierzyńca – w początkach XX wieku prowadził tutaj zakład krawiecki. M Markowicze - rodzina utrzymująca się z dzierżaw - w roku 1639 dzierżawili młyn w Rudcek/Zwierzyńca; oprócz młynów ordynaci Zamoyscy oddawali im w arendę karczmy. W Archiwum Ordynacji Zamoyskiej zachował się tekst umowy zawartej pomiędzy żoną IV ordynata – Anną z Gnińskich Zamoyską a Mawrem Markowiczem z roku 1690. Małka - nieznana z nazwiska Żydówka, córka Jankla rodem z Dąbia – gm. Żółkiewka. Ukrywana przez Marię Boblową, następnie uratowana przez Zofię Poklepównę z Częstoborowic – przeżyła wojnę pracując w Wupertalu na terenie Niemiec Mandelfort Jojna – z zawodu felczer, mieszkał w Krasnymstawie Margules Bernard - w latach siedemdziesiątych XIX wieku prowadził w Zamościu wraz z Samuelem Elianbergiem destylarnię i fabrykę słodkich wódek likieru i rumu. W roku 1878 zatrudnili sześciu robotników

L. Luzatto. Początkowo zatrudniał pięciu robotników. L. wśród Żydów funkcjonuje taki zwrot "zdolna głowa do pojmowania wiedzy") . uważany jest za jednego z (obok Meira Szapiro) założycieli Jeszywas Chachmej Lublin. Rejneman . hebrajskim o zasadach tonacji w religijnej muzyce hebrajskiej "Szaarej Neimo"("Wrota słodyczy"). w roku 1758 przeniósł się do Zamościa.do Szczebrzeszyna przybył w początkach XIX z Opatowa (Opty -jak mawiali Żydzi) w celach matrymonialnych.w latach poprzedzających wybuch II wojny światowej mieszkała w Krasnobrodzie zajmując się drobnym handlem. Reifman Jakow . Wraz z córką Edzią przeżyli okupację. Mendelsówna Estera .pracował jako brukarz drzewny w lasach janowskich.w latach 1877 – 1885 kierował urządzoną przez siebie w budynku dawnych koszar w Wólce Infułackiej k/ Zamościa fabryką zapałek. W roku 1946 wyjechali do Izraela. Pupiski . Przez sześć lat sprawował funkcję rabina lwowskiego – jego pragnieniem był wyjazd do Palestyny. które dla tejże młodzieży wygłaszał. Salomon syn Mojżesza jest autorem obszernego traktatu napisanego w jęz. w myśl zarządzeń władz zaborczych do "wszelakiej praktyki lekarskiej i do czynienia dochodzeń sądowych – lekarskich. Podczas Generalnego Zjazdu Gmin żydowskich w Brodach reprezentował Żydów z Ordynacji Zamoyskiej. rodem z Wenecji. obiekt zlokalizowany był na rzece Żółkiewce. w roku 1751 wydał we Frankfurcie n/Odrą dzieło w jęz. XX). Ponadto pracował z młodzieżą żydowską w Zamościu. jego żoną została Frajda Wagner z Dąbia. Singera zamieszczona została w "Book of Memory to the Jewisch Community of Shebreshin". Podczas wojny ukrywali się oboje w Dąbiu u Jana Terentiewicza. Żoną reb Salomona była córka rabbi Mojżesza z Leszna. W roku 1597 wraz z Abrahamem Mizrachi sprzedał wspólnie posiadany dom za cenę 650 florenów Anglikowi – Izaakowi Wettkaffowi. że uda im się przeżyć. Jakub Reifman uważany w szczebrzeszyńskim środowisku żydowskim za heretyka był zwolennikiem ruchu oświeceniowego Haskali.Żyd. Rapoport.po arciu do Izbicy trafił do miejscowego getta. Znaleźli broń i z tą bronią przedostali się aż do Izbicy. a później w Janowie u biednego chłopa. Jego biografia autorstwa I. czyniąc pewne starania w tym kierunku wyjechał do Salonik – tutaj zmarł. Zinger Rajber zmarł w roku 1948 na nowojorskim Brooklynie w wieku 22 lat. W partyzantce Rajber przyjął pseudonim "Zenik") . Rajska . można go z powodzeniem odnosić do osoby reb Jakowa Reifmana. był synem Josła i Fajgi z domu Kadil Rajberów. gdzie zaprzyjaźnił się z rodziną Pelc – dwanaście osób z tej rodziny wyprowadził pojedynczo do pobliskiego lasu. M. Z małżeństwa tego urodził się jedyny syn – Natan.na zaproszenie pierwszego ordynata Jana Zamoyskiego osiedlił się w Zamościu. Jakow Reifman dużo pisał. W roku Salomon był rabinem w Chełmie.– ogółem w omawianym roku wyprodukowano alkohol o wartości 36. Dał się poznać jako wybitnie uzdolniony człowiek . hebrajskim "Markebet ha Miszna "("Powóz Miszny").040 rubli Retlich Natan . prowadził rozległą korespondencję ówczesnymi "potężnymi") umysłami swojej epoki. Jost. w roku 1863 wydano w Wilnie zbiór odczytów. Gdy Niemcy zajęli miasto i zaczęli pastwić się nad ludnością żydowską uciekł wraz z grupą młodych ludzi w pobliskie lasy kawęczyńskie – z nadzieją. D. Markus Salomon .właściciele młyna wodnego w Krasnymstawie. Pereca funkcjonującej od 23 maja 1925 roku przy Zjednoczeniu Szkół Żydowskich w Zamościu P Perelmutowie Boruch i Mendel .w początkach XX wieku mieszkali w Zwierzyńcu – utrzymywali się ze sprzedaży mięsa.rabin gminy żydowskiej w Zamościu . S Salomon syn Mojżesza . I. Mendelsbergowie Wolf i Zelig .458 rubli. Z woli rodziców ożeniony został z córka szczebrzeszyńskiego bogatego Żyda – Josefa Majmona (niestety nie znamy jej imienia). wieku zajmowała się sprzedażą artykułów żywnościowych Rajman Natan . (Kiriat Yam 1948).") W latach trzydziestych XIX wieku zatrudniony był w szczebrzeszyńskim szpitalu.pochodził ze Szczebrzeszyna. tym sposobem uratował im życie.w szczebrzeszyńskim środowisku znany był jako "Reb Niusołe") .mieszkanka Zwierzyńca (pocz. Rendler Gitla . byli to ludzie tej miary co: S. R Rajber Zinger . w roku 1882 zatrudnionych było 25 osób a wartość produkcji wyniosła 12.lekarz medycyny III klasy upoważniony.kierownik szkoły świeckiej j im. Praca ukazała się w roku 1766 z uzupełnieniem . B. wybitnego uczonego.

Kuperszmied Abraham. Dawid – wyrabiał i sprzedawał czapki. Zendel . Wagner Josek . Szyc Szulim . T Traub Srul . dzierżawił młyn. Wank Szol . Radzika "Z dziejów społeczności żydowskiej na Lubelszczyźnie w latach 1918 – 1939" (Lublin 1992. oraz u innych Polaków z tej miejscowości. Singer Daniel Lejb. W dniach 21 – 23.mieszkał we wsi Dąbie. mieszkał z rodziną w Krasnymstawie. Szajka . fizyk. Blatt Tojwie. Występował ostro przeciwko nauce głoszonej przez pseudo – mesjasza – Sabbataja Cwi. Żółkiewka. Waks Syma . Milchaus Chil. pod ich opieką dziewczyna prawdopodobnie przeżyła wojnę. W Wagner Abram . Jelipta Moszek.prowadził mały sklep we wsi Dąbie gm.Bronsztajn Moszek. Pochlebnik Szloma. Wagnerowie . stolarz - .w latach dwudziestych XX wieku mieszkał w Zwierzyńcu . chorował na serce – zmarł w 1943 roku w swoim mieszkaniu – "ludzie. córkę Rajzę i najmłodszego syna. Szmajsner Szloma. jego syna Joska popędzono do getta w Izbicy. Warman Chil – mieszkał w Zwierzyńcu (pocz. zajmował się sprzedażą pieczywa. Wajemus Chaim.mieszkaniec Zwierzyńca – w początkach XX wieku prowadził sklep obuwniczy. mieszkała w okresie międzywojennym w Sułówku. Byli to: Blank Herszek. Kalmanowicz Szulim. którzy byli jego pacjentami wspominają go jako dobrego lekarza a nade wszystko człowieka".Adler Szaja.małamed (nauczyciel)Talmud – Tory funkcjonującej w okresie międzywojennym przy synagodze w Żółkiewce. Niemcy zamordowali jego żonę. Doroszewskiego i T.pierwszy przewodniczący powstałej w 1925 roku w Żółkiewce organizacji pod nazwą: "Szlomej Emanuej Izrael") ("Pokój Wiernych Izraelitów") Z Zamość Abraham syn Izaaka Zamość . Matematyk. Bronsztejn Fejwel. w roku 1885 zatrudniał czterech robotników. astronom – zajmował się również filozofią. dlatego miejscowe dziewczęta – koleżanki ochrzciły ją w 1938 roku w tajemnicy przed rodziną. Ż Żydzi z Izbicy Informacje o wymienionych poniżej Żydach izbickich – więźniach uciekinierach z Sobiboru zamieścił w swoich wspomnieniach "Z Żółkiewki do Izraela" Chaim Zylberklang (Lublin 2003 s. Zamość Izrael . Sznajder Moszko . w początkach XX wieku zajmował się sprzedażą mięsa.prawdopodobnie rodem z Zamościa. Blank Moszek. Morawiec Srul. 42 – 43). ukrywał się w Sobieskiej Woli u Władysława Sawickiego. Wagon Chaim Dawid . Berko – prowadził dom noclegowy. żył w latach 1715 – 1772. Enszpejn Berek. XX wieku). Brafman Jankiel. Żółkiewka. rymarze . 06.Żyd zamojski. Edelsztejn Hele.zamożna rodzina mieszkająca w pocz. Trumpeldora) w Żółkiewce.lekarz. przerabiano wówczas 750q zboża. przypis 19) robotnicy . Gdy wybuchła wojna Szajkę ukrywała kobieta z Tworyczowa o nazwisku Wyłupek – pomagał jej ksiądz z Tarnogóry lub Krasnegostawu (informacja nie jest do końca ścisła). hebrajskim – "Bet Abraham" ("Dom Abrahama").Ruchla został rozstrzelana przez ukraińskiego burmistrza Żółkiewki.od 1932 roku kierował partią Bejtar (Stowarzyszenie Młodzieży Żydowskiej im. Po wyzwoleniu wyjechał do Izraela. Volksdeutscha – Józefa Żernickiego 19 lipca 1943 roku.nieznana z nazwiska żydowska dziewczyna. Wildman Jankiel . Jej uczucia religijne skłaniały się w stronę katolicyzmu. Rotgold Herszek.zajmował się sprzedażą owoców. Izaak Zamość pełnił funkcję "skarbnika samorządu żydowskiego w Polsce") w pierwszej połowie XVIII wieku.syn Abrama Wagnera z Dąbia.w latach osiemdziesiątych XIX wieku dzierżawił we wsi Wieprzec młyn. był nauczycielem Mosesa Mendelssohna. Szapson Szlomo Lejb.dokonanym przez rabina z Dubna.został zabity przez Niemców. żona .mieszkaniec Zwierzyńca. Żydzi z Łęcznej Wykaz nazwisk Żydów z Łęcznej według wykonywanych przez nich zawodów sporządzony został na podstawie pracy J. Wajszczuk Edmund . w roku 1753 opublikowano w Berlinie jego dzieło w jęz. gm. Srul – sprzedawał artykuły spożywcze. XX wieku w Rudce /k Zwierzyńca. 1933 roku odbył się w Lublinie Zjazd tej partii – z Żółkiewki uczestniczyło 21 osób.

Zaporze Szmul Grünbaum. wówczas w miejscowej szkole powszechnej uczyły się dwie dziewczynki pochodzenia żydowskiego o tym nazwisku . Mantel Szaja. Podlesiu Małym . Pogrom zwierzynieckich Żydów rozpoczął się w październiku 1942 roku – zebrano wszystkich i popędzono w kierunku Szczebrzeszyna – wraz z Żydami szczebrzeskimi zostali wywiezieni do Bełżca. które zwierające "Wykaz podatników gminy żydowskiej Szczebrzeszyn zamieszkujących w gminę Radecznica". Do gorajeckiej szkoły uczęszczał jeszcze jeden chłopiec żydowski o nazwisku Jankiel Zimerman Oprócz wymienionych osób w Gorajcu w okresie międzywojennym mieszkał Dawid Godgraber . w takiej sytuacji Żydzi zajęli się handlem domokrążnym.Hersz Met. Boruch Mantel. Chaim Fink. Zynerman Moszek.Birman Chaim. w Zaporzu Honik Jankiel. Nazwisko Met pojawia się w Gorajcu w roku szkolnym 1936/1937. Hersz Basowicz ."Zamojszczyzna w walce z Niemcami "(s.podczas okupacji uratowany został przez Jana Dziwotę mieszkającego w gorajeckiej kolonii tzw. Złapanych zaprowadzał na posterunek żandarmerii. Met Chaskiel. Met Abram. Klukowskiego (Zamość 1945) . Icek Mantel Gorajec .ich domy położone były za "starą rzeką") . Dym Jankiel. "Kalinowym Dołku").brak nazwy miejscowości.dowiadujemy się iż na terenie gminy Radecznica w okresie międzywojennym mieszkali: w Radecznicy .Met Abusz.Aszenberg Icek. oraz Fajga urodzona 17 marca 1928 roku. Chaja z domu Met Metowa . Zynerman Lejba. żądał łapówek. in. Zaporzu .Zajdman Dawid. Ela Met. we wrześniu 1942 roku zmarł w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu. Hil Honig. Żydzi ze Zwierzyńca Tekst opracowano na podstawie relacji Stanisława Bohdanowicza "Likwidacja Żydów ze Zwierzyńca" zamieszczonych w II tomie Wydawnictwa Materiałów do dziejów Zamojszczyzny w latach wojny 1939 – 1944 pod red. Żydzi z terenu gminy Radecznica W roku 2001 podczas rozbiórki starego budynku Urzędu Gminy Radecznica znaleziono dokumenty z 1918 roku.Altman Hersz. Huna Kafenbaum . ale bardzo tani. Klajner Dawid. Honik Judka. W likwidacji zwierzynieckich Żydów zasłużył się stróż z miejscowej rzeźni – Ignacy Kulik – jak podaje S. Przy każdym nazwisku a jest ich 16 podano nazwę wioski z której pochodził dany podatnik: Radecznica . oraz najbiedniejsi. Mantel Icek. które błądziły bez rodziców. gdzie ich zabijano. W tartaku m. w Czarnymstoku Kiestenbaum Dawid. przed wojną bogaty kupiec drzewny i właściciel tartaku – rozstrzelano go za to że "był niepotrzebny". Kopf Jojna.urodzona 30 listopada 1925 roku. Gorajcu Starawieś .Hersz Goldblit.Aszenberg Mira . Na podstawie "Wykazu posiadłości opuszczonych pożydowskich 1945 . Łaja z domu Met Kastenbaumowa.nazwa wioski nieczytelna. Moszko Szafran i jego syn Dawid – uczeń szkoły handlowej. Kiedy zabił Żydówkę kołkiem wyrwanym z płotu przebrała się miarka – wyrokiem Podziemia został rozstrzelany wraz z żoną we własnym domu 29 grudnia 1942 roku. gdy Niemcy wkroczyli do osady zabrali co najcenniejsze towary wysyłając je swoim rodzinom do rzeszy. szewcy .Zylbersztejn Szmul. Met Moszek. Godgraber Hana. Chłopków . Gildyner Szmul.Zagrobli . Izrael Samborski. Met Josef. Z. Osjasz Wiselberg z synem Alfredem. Chaja Gold. Niektórzy znajdowali zatrudnienie w miejscowym tartaku prowadzonym przez Ernsta Schalhorna – przyjmując ich do pracy stwierdzał: to słaby robotnik. Szulgajcer Josek.miał kołnierz. ślusarz.Szmul Gildyner. pracowali: Tobiasz Hagen – z wykształcenia muzyk. Szmul Rostenbaum. Gildyner Lejba. Met Lejb. Huf Sura. wcześniej wskazał Niemcom dom w którym mieszkali Żydzi w Borku pod Zwierzyńcem. 77 – 86) *** Gros Żydów ze Zwierzyńca zajmowało się handlem.1947. Met Jankiel.Gildyner Berek.Fajn Szmul. Oberferst Mira. jakie nosiły biłgorajskie kobiety w początkach XX wieku . Josf Kleiner. klapy i mankiety białe wyszywane różową włóczką Antczak Franciszek Komendant policji w Szczebrzeszynie. . We wrześniu 1942 roku grupa około 52 osób została wywieziona do Bełżca (w liczbie tej byli też Żydzi z innych miejscowości. Po likwidacji Żydów tylko on jeden ich łapał. Jako ostatni rozstrzelany został Jurfest. którzy nie mogli się wykupić). uganiał się za dziećmi żydowskimi. Niemcy w nagrodę za gorliwość pozwolili mu strzelać do Żydów. 1949" przechowywanym w Archiwum Państwowym w Zamościu . Gorajcu .Chajka . Met Dawid." algierka nazwa kaftana (dłuższego niż normalny). Fink Abram. Bohdanowicz "terroryzował ich. Chłopkowie . Met Ela. Gorajcu Zastawie . wyciągał z ukrycia. Jankiel Met.Fluk Abram.

"Siewu". pracować. B Baj Jan Nauczyciel. co zdaniem Ewy i Andrzeja Kokowskich wskazuje iż Awarowie arli w swoich wędrówkach co najmniej do środkowego Bugu. później spółdzielnię przejęła pozostająca pod państwową kontrolą GS "Samopomoc Chłopska". Ożeniony był z się z Zofią z Łabuników i miał z nią trzech synów: Jana (1777 – 1841). pisać i czytać nauczył ją tułacz – powstaniec. W 1938 roku wyjechał do Warszawy. Awarowie Koczownicze plemiona pochodzące z Azji Środkowej. tzw. pochowany jest na cmentarzu w Szczebrzeszynie). który zatrzymał się podczas swojej wędrówki na jakiś czas w wiosce. R.). Była członkiem miejscowego Kółka Rolniczego im. "Ziemi Zamojskiej". zmarł 20. pracował także jako np.). żołnierza II pułku piechoty liniowej. Piotra Ściegiennego rysunki i malowidła wykonane przez uczniów szczebrzeszyńskiej szkoły z lat czterdziestych XIX wieku. przewodniczący rady . Aussenstellen (Niemcy zatrudniali w nim 18 osób). 20 morgowe gospodarstwo i praktykę weterynaryjną na terenie zarządzanej przez siebie gminy. zamieszkałego na powrót w Żurawnicy. kurs przygotowujący ją do tej pracy ukończyła w Lublinie. w Gródku n. Jacentego (we wcześniejszych zapisach – Hiacynta) Jakuba (dwojga imion) (1797 . Bugiem – odkryto tutaj grób wojownika – koczownika datowany na XII – XIII wiek. Piotr pełnił obowiązki proboszcza. żonatego z Marianną z Dąbrowskich. Marvan "arcydzieła" uczniów szczebrzeszyńskiej szkoły Tak określił Szymon Tokarzewski. Bakuniakówna Zofia ps. "Dorotka" Komendantka Wojskowej Służby Kobiet w obwodzie hrubieszowskim w okresie: listopad 1941 – maj 1944. ps. Wojna pokrzyżowała te plany. tam zamierzał się kształcić. które zdobiły ściany plebanii w Chodlu. Był głównie handlowcem. oprócz powiatu zamojskiego obejmował m. bliski współpracownik ks. urodziła się w Udryczach.Arbeitsamty Niemieckie Urzędy Pracy. do rodzinnej wsi. Mieszkał w Żurawnicy w domu pod nr 4. jako delegat z terenu Zamojszczyzny brała udział w Krajowych Zjazdach Kółek Rolniczych. 1833 r . w zawodzie nauczyciela pracował do 1925 roku po czym pełnił obowiązki wójta gminy Miączyn.Artykuły i wiersze Franciszki Bakuniak publikowane były na łamach "Głosu Zamojskiego". oraz dostarczanie jej na teren III Rzeszy. ożenionego w 1839 r. w swoich wyprawach posuwali się w głąb Europy. gdzie od 1843 roku ks. Balicki Władysław Urodził się w 23 IX 1911 roku.05."Chmura". organizator polskiej szkoły w Zawalowie (pow. Wrócił w 1939 r. Podjął pracę w tej spółdzielni i pracował w niej do końca życia (do 31 VII 1973 r. Malowidła były kompozycjami twórców – ustępy z Biblii i sentencje dopisywał osobiście ks Piotr Ściegienny. z Anną ze Szmigów oraz Grzegorza (1800 – 1859). Stanisława Staszica. Po wyzwoleniu wraz z kilkoma mieszkańcami Żurawnicy założył Spółdzielnię Spożywców "Jutrzenka" – placówka funkcjonowała do 1948 roku. angażując się w działalność konspiracyjną – walczył w szeregach Batalionów Chłopskich. zmarł 30 czerwca 1977 roku. Kierownikiem zamojskiego Arbeitsamtu był R. także magazynierem. in. Bakuniak Franciszka Poetyka i działaczka ludowa. Początkowo w Żurawnicy. gdzie 10 listopada zorganizowano zamiejscowa placówkę. Zmarł w 1970 roku. Arbeitsamt w Zamościu powstał w okresie 10 – 17 października 1939 roku. Biłgoraj. hrubieszowski) w 1915 roku. prowadził ponadto własne. później w Zwierzyńcu. na Zamojszczyźnie obecność Awarów odnotowano m. Dzięki jej staraniom powstał w Udryczach teatr amatorski. dymisjonowanego w 1827 r. miały na celu przygotowywanie i zabezpieczanie rezerw siły roboczej..dragon Ordynacji Zamojskiej zwolniony ze służby po I rozbiorze Polski. Balicki Bazyli Urodzony w 1724 r. oraz grot z VI – VII wieku.

uciążliwy dojazd.) Burmistrz Tomaszowa Ordynackiego. w zasadzie wszyscy podróżowali furmankami. który udzielił kredytu w kwocie 500..zakładowej związku zawodowego. Bank Spółdzielczy w Szczebrzeszynie Początek Banku Spółdzielczego w Szczebrzeszynie dała "Kasa Stefczyka". pracownik umysłowy . pojawia się ponownie w roku 1695 roku. która rozpoczęliśmy w 1975 roku. We wtorki i czwartki załatwialiśmy interesantów spółdzielni oszczędnościowo . brak komunikacji. szkół oraz powstających instytucji otworzyliśmy punkty kasowe w: Radecznicy. Zamojskiej. Michalowie. z zawodu garncarz. Był również radnym Gromadzkiej Rady Narodowej (wówczas w Brodach Małych). wymagający.Wawrzyniec Hałasa. to trudne zadanie powierzył mnie.Józef Ząbek. Do końca 1971 roku spłaciliśmy w Banku Rolnym udzielony nam kredyt. Urząd swój sprawował pod koniec XVII wieku. Z chwilą oddania budynku Banku Spółdzielczego do użytku Cukrownia Klemensów2 zleciła nam swoją obsługę z czasem zrobiła to Mleczarnia Szczebrzeszyn. Zakupiliśmy 20 kompletów strojów dla zespołu tańca ludowego przy Liceum Ogólnokształcącym. S. np. bo Kasa nie miała pieniędzy. Zapotrzebowanie na pożyczki było duże. Kąty I i II. Osada kadrowa: kierownik . a w Szczebrzeszynie brakło lokalu spełniającego te wymagania. Na skutek licznych zatargów z mieszczanami udało się na pewien czas zdjąć go z urzędu – w okresie 1689 – 1694 nazwisko Banachowicz nie występuje w wykazie pracowników tomaszowskiego magistratu.Sułów. trzeba było wszystko odbudowywać. całkowicie wypracowanych jako zysk B. kasjer . która od 1925 roku aż do wysiedlenia 5 grudnia 1942 roku funkcjonowała w Wielączy. jesienią 1947 roku dawni działacze Kasy postanowili reaktywować jej działalność. Dużą pomoc i zrozumienie wykazał Inspektorat Kas Stefczyka w Lublinie oraz Bank Rolny w Zamościu. (Leszek Balicki) Banachowicz (. Aktywizowaliśmy środowisko wiejskie poprzez organizację szkoleń i kursów w ramach współpracy z Kołami Gospodyń Wiejskich. Radecznicę. Wiosną 1950 roku Kasa została przeniesiona z Wielączy do znajdującego się w centrum obsługiwania Szczebrzeszyna . Po pokonaniu wielu barier administracyjnych sporządziliśmy dokumentacje. Organizowaliśmy wycieczki po Polsce na które było zapotrzebowanie dla członków i pracowników Banku Spółdzielczego i ich rodzin. Michalowie (później G [minna] S[ półdzielnia] Deszkowice. majątek Kasy i zasoby gotówkowe przejęli Niemcy. Surowy.ów."tępił dostrzeżone błahostki w sposób twardy. Po wyzwoleniu. Zawadę. całe gminy . (Aleksander Garbacik) "Bartek" Kryptonim plutonu stacjonującego w rejonie Szczebrzeszyna → kryptonimy . S. Był duma i wizytówką miasta. Był to pierwszy po wojnie nowy budynek powstały w Szczebrzeszynie. twardą ręką rządził miastem (jak odnotował dr Janusz Peter). Pomieszczenia Kasy stały się ciasne. był mocny finansowo. uczniów Zarząd B.000 zł. przyjęto nazwę Bank Spółdzielczy. 000 złotych. zapraszano go do obsługi imprez i uroczystości w okolicznych wsiach oraz okolicznych zakładach pracy. in.placu Tadeusza Kościuszki. uzyskaliśmy pozwolenie na budowę. Dużą pomoc i zrozumienie wykazały władze Szczebrzeszyna.. nie raz brutalny. Zarząd B. Bank Spółdzielczy wzmocnił swoją pozycję. Koszt całkowity inwestycji wyniósł 1. Szczebrzeszyna. Józefa Ząbka przy ul.S z mojej inicjatywy fundował nagrody dla wyróżniających się uczniów oraz opiekunów. Uchwałą Rady Miejskiej przydzielono Bankowi Spółdzielczemu pusty plac w obrębie centralnego placu Szczebrzeszyna . 000 złotych. sekretarzem Komitetu Gminnego i członkiem Powiatowego Komitetu PSL. ale znaczne utrudnienie stanowiła jej lokalizacja . Celem usprawnienia obsługi rolników GS .. Dla upowszechnienia nawyku oszczędzania i racjonalnej gospodarki pieniądzem wśród młodzieży. a szczególnie Przewodniczący Rady Miejskiej.".ulokowano ją w domu p. Skończyła się wojna.. Od stycznia 1951 przejęliśmy obsługę bankową Gminnych Spółdzielni w: Szczebrzeszynie. uciążliwe okazały się przepisy regulujące wymagania jakim powinny odpowiadać Kasy. Kasa obsługiwała rozległy teren: Wielączę. Ciągle wzrastały zyski z obsługi kont i kredytów. zatrudnialiśmy już dwunastu pracowników. mieliśmy wypracowany zysk w kwocie 500. Walne zgromadzenie Delegatów podjęło uchwałę o konieczności wybudowania nowego. Kółka Rolnicze chętnie u nas lokowały wypracowane dochody. Sułowie. Zespół był żywą wizytówką szkoły i Szczebrzeszyna. Zarząd Kasy zatrudnił mnie[Aleksandra Garbacika] na stanowisku księgowego. Niedzieliska.100. Przez pierwsze trzy lata pracowaliśmy bez zapłaty. Zainteresowanie naszą placówka było duże. ponieważ byliśmy blisko i nie ograniczaliśmy swobody dysponowania ich pieniędzmi. W maju 1954 roku w Warszawie w siedzibie "Domu Chłopa" odbył się Zjazd Krajowy Delegatów Kas Stefczyka.pożyczkowych a w niedzielę po południu wykonywałem swoje obowiązki. na którym m. Byliśmy w tym okresie zdolni do wspierania inicjatyw i potrzeb w środowisku. własnego budynku dla potrzeb Banku Spółdzielczego.Aleksander Garbacik.

W roku 1963 na terenie byłego obozu odsłonięto pomnik upamiętniający Zagładę. Niemcy zajęli Bełżec 18 września 1939 roku – założyli tutaj obóz pracy. ps. 29 września 1400 roku z nadania Władysława Jagiełły otrzymał wójtostwo w Rubieszowie /Hrubieszowie/. którzy utrzymali pozycje do czasu nadejścia I Frontu Ukraińskiego. tutaj założył prywatną aptekę (przetrwała do końca 1951 roku. wcześniej pracował w kilku miasteczkach na terenie Galicji. Od marca 1942 roku obóz w Bełżcu stał się obozem zagłady – łącznie poniosło tutaj śmierć około 600.1917 – 25. uczył się w Warszawie. Po wyzwoleniu organizował w powiecie hrubieszowskim Milicję Obywatelską . siostrę. 25 lutego 1943 został aresztowany wraz z Hieronimem Miącem. (Stanisław Zybała) Bełżec Miejscowość położona na Roztoczu Środkowym – początkami sięga wieku XV. w styczniu tegoż roku została upaństwowiona.03. Benderowie Jan i Sabina Właściciele kaszarni zlokalizowanej przy ulicy Zamojskiej (funkcjonowała do lat 90 XX wieku) w Szczebrzeszynie – "obrabiali kaszę jęczmienną. który pod koniec okupacji liczył około 700 osób. na mocy pozwolenia Zygmunta III Wazy lokował miasto Bełżec. "Korsarz". oraz "Dary kapłaństwa". wtedy na tych terenach pojawili się pasterze wołoscy. Jest autorem dwu prac: "Zwierciadło kapłaństwa". biedni byli. Kiriat Yam 1984). W aptece pracował do końca swoich dni – zmarł w 1953 roku.. a następnie żydowską – więźniowie budowali umocnienia przeciwlotnicze na granicy ze Związkiem Radzieckim.. komendant Rejonu Józefów. w tym znaczna część żydowskiej społeczności Szczebrzeszyna. Basaj Stanisław. Odbili ich partyzanci po brawurowej akcji. w roku 1809 Bełżec wszedł w skład Księstwa Warszawskiego. jaglaną.1945). W roku 1931 przybył do Radecznicy. W czasie okupacji Gustaw Bączkowski zaangażowany był w działalność konspiracyjną – służył pomocą partyzantom z terenu całej gminy. Jednym z więźniów w początkowym okresie funkcjonowania obozu był szczebrzeszyński Żyd – Efraim Farber – swoje przeżycia z tego okresu opisał we wspomnieniach zatytułowanych "W bełżeckim piekle" (zostały opublikowane na łamach Księgi Pamięci Gminy Żydowskiej w Szczebrzeszynie. faszystowska nacjonalistyczna organizacja wojskowa działająca na wschodnich terenach Polski). "Zwierciadło kapłaństwa" napisane została w roku 1550 . w roku 2008 otwarto muzeum – jego dyrektorem został lubelski historyk dr Robert Kuwałek. Osadzeni zostali w józefowskim areszcie gminnym.Bartłomiej Z pochodzenia chełmianin.".. Bartoszewski Konrad "Wir" Porucznik AK. naczelnikiem Urzędu Pocztowego w Józefowie.zmordowany został przez bandę UPA (Ukraińska Powstańcza Armia.000 Żydów z Polski i Europy. gdzie zdobył gruntowne farmaceutyczne wykształcenie. We wstępie do Darów kapłaństwa żartował sobie. gdzie mieścił się zakład zachował się do dziś szyld z nazwiskiem Sabiny Bender. Na niewielkim drewnianym budynku. Bączkowski Gustaw Z zawodu farmaceuta. iż jest "podporą świętej gminy Szczebrzeszyn położonej w Rosji. uzyskując nazwę "Apteka Społeczna nr 110 w Radecznicy"). ich dom zrównali z ziemią. ponieważ w pobliżu rozwijał się Tomaszów Ordynacki stanowiąc zagrożenie głównie w zakresie handlu miasto Bełżec nie ostało się zbyt długo – w roku 1676 wymieniany jest jako wieś.. urodził się w Polankach (powiat tomaszowski). w którym od wiosny 1940 osadzano ludność cygańską. W 1942 roku zorganizował oddział partyzancki Batalionów Chłopskich "Rysia". urodzony 14 sierpnia 1879 roku w Jońcu (pow. W roku 1607 Samuel Lipski. W roku 1756 zbudowano w Bełżcu drewnianą cerkiew greckokatolicką. i gryczaną.. Bełżec został wyzwolony przez żołnierzy Armii Krajowej w liczbie 700. podczas I rozbioru Polski miejscowość znalazła się pod zaborem austriackim. Obydwoje już nie żyją. "Ryś" (24. Za karę Niemcy rozstrzelali na oczach mieszkańców tej miejscowości jego rodziców. ponad 13 lat".11. jego oddział stoczył wiele walk z Niemcami. Piński). ps. (relacja Łaszkiewiczowej – sąsiadki Benderów) Ber Issachar Do Szczebrzeszyna przybył na zaproszenie miejscowego kahału (XVI w ) by objąć posadę rabina. kilka lat pracował na Bałkanach.

że miarodajne czynniki pamiętając o ich potrzebach kulturalnych . Wincenty Szyduczyński (50). Klukowski – przewodniczący biblioteki i S. O działalności szczebrzeszyńskiej biblioteki pisała ówczesna prasa: pod datą 27 stycznia 1949 roku "Życie Lubelskie" (nr 26) zanotowało – "nastąpiło wreszcie dnia 16 bm. medyczne. Pieniądze ofiarowali: Kilarski (500 złotych). prawne. Kołłątajówna (100). (część nazwisk z powodu trudności odczytania nieczytelnych podpisów nie została w tym przekazie uwzględniona). była własnością gminy żydowskiej w Szczebrzeszynie. Biblioteka funkcjonowała do roku 1940. Klukowski (15 książek). mało znanej tematyce). na mocy uchwały z dnia 13 lipca 1949 roku również 3000 złotych. B. pełny tekst apelu znajduje się w Księdze Pamiątkowej przechowywanej w zbiorach obecnej biblioteki.wystosował w dniu 1 października apel do mieszkańców miasta z prośbą zwrot przechowywanych książek. Zajdlicowa (100). wymowy Akadami Zamojskiej . Po raz pierwszy zbiory Biblioteki Akademii Zamojskiej zostały skatalogowane w latach 1674 – 1675 przez prof. Aniela Dziwota (100). podczas wojny polsko – rosyjskiej w 1920 roku kierował obroną Zamościa przed Rosjanami. które w trudnym powojennym okresie wykazały się obywatelskim poczuciem obowiązku – w nawiasie podano ilość książek lub kwotę przekazaną przez poszczególne osoby: dr Z. w roku 1929 na uposażeniu biblioteki znajdowało się 500 tomów autorów polskich i żydowskich łącznie. Gwardii Ludowej oraz dla partyzantów radzieckich.oddział Szczebrzeszyn ofiarował na mocy uchwały z dnia 11 lutego 1949 roku 3000 złotych. rodzina Szczygłowskich (13). historyczne. pod datą 5 lutego 1949 roku (nr 35) – Mieszkańcy Szczebrzeszyna wierzą. który zapoczątkował budowę gmachu biblioteki – otwarcie miało miejsce w 1668 roku. retoryczne. Krobski skatalogował księgozbiór według wydziałów Akademii jako: teologiczne. Z. Biblioteka Miejska w Szczebrzeszynie Historia Biblioteki Miejskiej w Szczebrzeszynie początkami sięga roku 1906. Spółdzielnia Wydawnicza "Książka" z Warszawy (6. Z księgozbioru korzystało (stan na rok 1926) około 200 osób. Kaucha. Kolejne dary przekazywali zamojscy profesorowie. Okolicznościowe przemówienie na temat "Człowiek i książka" wygłosił dr Klukowski. Zamoyski przeniósł zbiory do Warszawy – dały one początek Bibliotece Ordynacji Zamoyskiej. prof. poetycko – gramatyczne. Maćkiewicz (50). Nieco więcej informacji na temat tej placówki pochodzi z roku 1938 – staraniem Koła Miłośników Książki. rodzina Adamusów z Klemensowa (500). Naprawiał broń dla partyzantów zgrupowanych w Armii Krajowej. Komitet Organizacyjny Biblioteki. w tym Manifest Komunistyczny Marksa). Biblioteka Akademii Zamojskiej Powstała w roku 1596 staraniem Jana hetmana Zamoyskiego. wtedy nowo powstały oddział Macierzy Szkolnej jako jedno z najpilniejszych zadań przyjął założenie biblioteki. Jakóba Abramowicza Funkcjonowała (w połączeniu z czytelnią) w okresie międzywojennym. W roku 1785 Stanisław hr. w tym 5 dla dzieci). Drożdżykowie (8 książek. warto jednak poznać nazwiska osób. oraz libri exotici (książki o oryginalnej. M. uroczyste otwarcie oczekiwanej od dawna biblioteki. Działalność placówki reaktywowano w 1948 roku – pracami organizacyjnymi zajęła się żona doktora – Wanda z Szymańskich Klukowska. Władysława Guzowska (100). wspomina w niej rabi Ber o swoim nauczycielu Remu z Krakowa. który ofiarowując uczelni swoje bogate o dużej wartości naukowej zbiory zapoczątkował rozwój placówki. Bezruczko Marko Ukraiński pułkownik. oraz ze zbiorów męża. Anna Mystowska (6). Przy bibliotece zorganizowano Kółko Dramatyczne. któremu przewodniczył dr Zygmunt Klukowski otwarto Bibliotekę Miejską.(żydowskim 5310).Andrzeja Krobskiego. Kilarski . Aniela Basajewska (200). Bezuch Czesław Podczas okupacji pełnił funkcję rusznikarza w rejonie Skierbieszów i w gminie Grabowiec w obwodzie hrubieszowskim. Jasina (100). przed jej zamknięciem zdołano część zbiorów rozproszyć u czytelników celem uratowania przed zniszczeniem przez Niemców. Guzowski (100). który powołano w osobach: K. W odpowiedzi na apel zaczęły napływać pierwsze książki i pieniądze – lista darczyńców jest długa. Na lokal biblioteczny przeznaczono pomieszczenie będące własnością obywatela Budzyńskiego. oraz wsparcie finansowe. Biblioteka im. Władysław Budzyńska (100). swoje prywatne zbiory mocą zapisu testamentowego przekazał także Tomasz Zamoyski. Związek Kupców Polskich . filozoficzne. Podstawę księgozbioru stanowiły książki z jej prywatnych zbiorów. matematyczne. Anna Piróg (100). Smarkalowa (50).

Swoje biblioteki posiadali także: Janina Zubowiczowa – jej księgozbiór obejmował ok. Długoletnim kierownikiem biblioteki była Maria Wójcik. Biblioteka "Sokoła" w Szczebrzeszynie Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół"/o Szczebrzeszyn prowadziło dla potrzeb swoich członków bibliotekę. Stan księgozbioru znany jest na podstawie relacji Jadwigi Syrkowej – kierowniczki Szkoły Powszechnej (żeńskiej nr 2) – "książki stare. tysiąca tomów z zakresu nauk humanistycznych i literatury pięknej. u stóp gór Ural stanowiących granicę między Europą a Azją). Placówkę zlokalizowano prawdopodobnie w świetlicy "Sokoła" (obecny budynek stolarni przy Szkole Zawodowej) wybudowanej staraniem dyrektora Fabryki Kalafonii i Terpentyny "Alwa" . biłgorajski). Bogaty zbiór ex librisów oraz dzieł z zakresu nauk prawniczych zgromadził Henryk Rosiński. oraz Władysław Romuald – posiadał księgozbiór religioznawczy. Biblioteki Uniwersytetu Marii Curie – Skłodowskiej w Lublinie. stąd zgromadzone o takiej treści dzieła. Edwarda Kopcińskiego – posiadał zbiory z zakresu sztuki i bibliofilstwa. W roku 1965 po odrestaurowaniu bóżnicy. Pieniędzy na kupienie nowych książek nie ma". do najcenniejszych należał niewątpliwie "Statut Jana Łaskiego z 1506 roku". że jej opiekunem był Złomaniec (jego imię nie jest znane). Zofię Pohoską – jej zainteresowania oscylowały wokół literatury pięknej i humanistyki. które oznakowane są okrągłą pieczątką o treści: "Państwowy Dom Młodzieży w Szczebrzeszynie". 2 tys. Na pojedyncze egzemplarz sygnowane wspomnianą pieczątką natrafić można w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej. H. prywatne biblioteki należy zaliczyć: Bolesława Leśmiana – zgromadzony przez poetę księgozbiór liczył około 1. Bolączką nowo otwartej placówki jest zbyt mała ilość książek . obecnie mieści się w budynku Urzędu Miejskiego. posiada ona bowiem zaledwie 700 tomów". Biblioteki im. Michała Pieszkę – zebrał ok. Kazimierza Lewickiego – jego zbiory zyskały miano "biblioteki polonistycznej". Biblioteka Państwowego Domu Młodzieży w Szczebrzeszynie O jej istnieniu świadczą pojedyncze już dziś egzemplarze książek zachowane w zbiorach biblioteki przy Liceum Ogólnokształcącym. Łopacińskiego w Lublinie.(Szczebrzeszyn nie ma nawet kina) przyjdą bibliotece z pomocą w powiększeniu skromnego na razie księgozbioru. rosyjskim i niemieckim. biblioteki zamojskich bibliofilów Do grona zamojskich bibliofilów. nie wiadomo też jak była zasobna i jakie publikacje składały się na jej księgozbiór. pod datą 15 kwietnia 1949 (nr 104) "Życie Lubelskie" pisało: Niedawno uruchomiona Miejska Biblioteka Publiczna liczy już obecnie blisko 200 czytelników. wypożyczania książek odbywały się we w czwartki. Nie ukończył żadnej szkoły samodzielnie zdobywając wykształcenie. W bibliotece Kazimierza Zaremby znalazły się zbiory z zakresu sztuki i literatury pięknej. Po zamknięciu ówczesnej Szkoły Realnej książki zostały przekazane do Biblioteki Rządowej. dobór nieszczególny. filozofii. Bielak Antoni Pochodził z Domorowa (pow. urodzony w 1889 roku. były to dzieła o treści przyrodniczo – humanistycznej. brak książek pisarzy współczesnych. Od października 1919 roku członek . Wandę Madlerową – jej księgozbiór liczył 500 tomów.ze zbiorów bibliotecznych korzystało 15 osób. Ryszarda Ostrowskiego – zgromadził szereg z zakresu sztuki drukowanej i grafiki. wiadomo. Biblioteka w szczebrzeszyńskim Magistracie W roku 1929 liczyła 455 tomów . Przed wybuchem Rewolucji Październikowej powołany został do armii carskiej. w roku 1971 w "Bibliotecznej Służbie Informacyjnej nr 1 " ukazał się artykuł jej autorstwa informujący o działalności placówki. Gdy odeszła w 1997 roku na zasłużoną emeryturę obowiązki kierownika biblioteki przejęła Maria Krępa . od października 1917 roku pracował jako milicjant w Permie (miasto w Rosji nad rzeką Kamą. która zaadaptowano na Dom Kultury biblioteka została z prywatnego domu przeniesiona do nowego lokalu. francuskim. którą sygnowano książki będące na uposażeniu biblioteki szkolnej w Szczebrzeszynie do roku 1852. tysiąca tomów z dziejów Zamościa i geografii. w centralnej części pieczątki widnieje orzeł. Pracował na roli. Biblioteki Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. wśród liczących około tysiąca tomów. sztuki i ludoznawstwa w językach polskim. tomów z zakresu: literatury pięknej. którzy posiadali niezwykle cenne z uwagi na zgromadzony księgozbiór.Andrzeja Waligóry.funkcję tę sprawuje do dziś. Biblioteka Szkoły Zamoyskich Nazwa pieczątki (o owalnym kształcie) z charakterystycznym koziołkiem.

W początkach XX wieku miasto zamieszkiwało ponad 3500 Żydów. specyficzny język. Kościuszki (dawnej Tarnopolskiej) znajdowały się zabudowania bogatych Żydów. 1. przebudowany u schyłku XIX wieku został zniszczony przez Niemców podczas bombardowania Biłgoraja w 1939 roku. 1903 – 6." (relacja Haliny Różańskiej). Odbudowany po wyzwoleniu.unicka. m. w parafii Biłgoraj w omawianym okresie na takie posunięcie zdecydowały się aż 304 osoby. Biłgoraj był dużym skupiskiem ludności żydowskiej – tutaj żył i pracował dziadek Isaaca Bashevisa Singera ze strony matki – Mordechaj Zylberman. pełni dziś funkcje kościoła parafialnego. Reportaż powstał jako wynik badań grupy osób zorganizowanej przez filantropa Jana Blocha celem zbadania warunków w jakich żyją i pracują Żydzi z Tomaszowa Lubelskiego i okolicznych miejscowości. W okresie poprzedzającym wybuch II wojny światowej w Biłgoraju znajdowało się sporo Żydów – "ich domy stały w rynku. Jedną z parafianek Biłgoraja obłożono karą 25 rubli. Biłgoraj zasłynął jako prężny ośrodek sitarsko – przetakarski. O wywodzeniu się rodziny Gorajskich. bardzo ładne. Kolejny obiekt sakralny ufundował w 1755 roku Eustachy Potocki – wzniesiono wówczas barokowy kościółek. Bień Paweł (16. funkcję tę sprawował do roku 1913. 1886) – pochowany jest na cmentarzu w Puszczy Solskiej.804 Żydów. (19.. już od XVII wieku poczynając całe rodziny biłgorajan trudniły się tym rzemiosłem.". W latach 1916 – 1918 z inicjatywy koła Polskiej Macierzy Szkolnej zorganizowano pięć bibliotek. Jedna z rzeźb Pawła Bienia. oraz obrządku łacińskiego. Rynek wyłożony był kamieniami. Matka Boża Bolesna w 1938 roku trafiła do Muzeum Etnograficznego w Krakowie "Bilder fun a prowinc" ("Obrazki z podróży na prowincję". trzy domy modlitwy.. uczestnik walk o Monte Cassino. wyrabianiem sit zajmowali się także miejscowi Żydzi – były to sita tzw. in. słynny w sita i przetaki. Biłgoraj Miasto położone nad rzeką Ładą na skraju Puszczy Solskiej w obrębie Kotliny Sandomierskiej. w których ukazał życie społeczności żydowskich z okolic Tomaszowa Lubelskiego. 1891) Cykl reportaży autorstwa Icchoka Lejbusza Pereca. protoplastą której był Dymitr z Goraja od szlachty ruskiej . kilkanaście chederów. które musiała płacić co tydzień ąd aż nie powróci do obrządku unickiego. administratorem której był Eliasz Sajkiewicz.. Biliński Wojciech. IX. w Banachach. Po stłumieniu powstania styczniowego władze zaborcze za wszelką cenę dążyły do likwidacji obrządku unickiego chcąc by unici przechodzili na prawosławie – ci protestując zmieniali swój obrządek na łaciński. Prawa miejskie wraz z przywilejem na jarmark i targi otrzymał Biłgoraj z rak Stefana Batorego w roku 1578. Do miasta przybył ok. Bieliński Jan dr Absolwent szkół szczebrzeskich. Oprócz warsztatów sitarskich w Biłgoraju funkcjonowała fabryka kapeluszy. Z wytworzonymi sitami i przetakami wędrowali w Polskę. 1883 roku – 12 stycznia 1884 roku naczelnik powiatu biłgorajskiego zatwierdził jego wybór na rabina. W wieku XIX wartość rocznej produkcji sit i przetaków wynosiła 40. IV. pierwszy w Polsce hydroterapeuta. szkoła żydowska. W roku 1860 w mieście było: 3.Rosyjskiej Komunistycznej Partii (bolszewików). W latach trzydziestych XIX wieku istniały w mieście dwie parafie – grecko . 01. znajdowała się synagoga. którą zarządzał Antoni Płaszkiewicz. Przy ul. lepsze gatunkowo od polskich. Założone zostało w XVI wieku przez Adama Gorajskiego. na pograniczu Bidaczowa i Łazor. Jego dziełem są znane na terenie Biłgorajszczyzny światki znajdujące się w miejscowych kapliczkach. płk.000 rubli. Założył własny zakład wodoleczniczy w Nowym mieście n/Pilicą. 10. Wytworzyli własny. pochowany na cmentarzu w Tomaszowie Lubelskim. Targi odbywały się w czwartki. Z roku . 215 Polaków. na ślady którego możemy dziś natrafić w opracowaniach etnograficznych. drewniane. W roku 1699 staraniem ówczesnego właściciela miasta – Marcina Szczuki powstał pierwszy kościół parafialny. domów murowanych było 483. Rzeźbiarz ludowy. 1985). Pamiątki po biłgorajskich sitarzach przechowywane są w miejscowym muzeum – Zagrodzie Sitarskiej. dwa cmentarze. Biedne i brzydkie. "niemieckie".bojarów świadczy dziś nazwa jednej z dzielnic Biłgoraja – Bojary.. uczestnik powstania styczniowego. 1828 – 21. O Biłgoraju pisał Ignacy Krasicki" "zaszczyt jego wieloraki.

Poniżej wykaz najstarszych kapliczek z omawianego regionu sporządzony na podstawie podane pracy. na którym w początkach ubiegłego stulecia mieszkańcy Biłgoraja zawiesili tabliczkę z napisem "Chwała bohaterom 1863 roku" − figura s. biłgorajskie kapliczki Kompendium wiedzy na temat biłgorajskich kapliczek (zlokalizowanych w samym mieście Biłgoraju i na terenie powiatu) stanowi praca Krzysztofa Garbacza "Na szlaku biłgorajskich kapliczek i krzyży przydrożnych" (Zielona Góra 2009). negatywu: 4968) Ciosmy – kapliczka domkowa z 1892 roku. Andrzejówka – kapliczka z 1935 roku Andrzejówka – Bukowa – krzyż z daszkiem z 1909 roku Biłgoraj – kamienna figura z 1699 roku. fotografia z 1938 roku przedstawiająca krzyż wykonany przez Franciszka Ciosmaka w 1851 roku. Kuczyńskiego te Postument wystawili Roku 1821 Biłgoraj – Puszcza Solska – kapliczka z 1860 roku na cmentarzu. Prowadzili ja nauczyciele rekrutujący się z katechetów lub alumnów przygotowujących się do stanu duchownego. starosta wąwolnicki.1919 pochodzą informacje o istnieniu w Biłgoraju Szkoły Handlowej. przyklasztorne zabudowania OO. za staraniem IDX Sebastyana Szczerkowskiego Ręką zaś Aug.. W Biłgoraju (lub Dylach. Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich . Na terenie miast i powiatu aktywnie zaznaczyli swoją obecność partyzanci z Gwardii Ludowej. lekarze . W roku 1608 synod bełżycki skierował do Biłgoraja katechetę Wojciecha Czechowica – pracował do roku 1610. Joachim Juhnke. Świeżego (nr. następnie Andrzeja Jezierskiego (1610 – 1611). 1830 roku pomnik Ignacego Krasickiego.. Jana Nepomucena z zachowaną inskrypcją: Bogu na chwałę Wiekowi na Pamięć dla Honoru S. utrzymywana była z dochodów zboru kalwińskiego i dostępna dla wszystkich. 1942 roku) oraz Symplicja Pietrzniak. autorstwa J. fundatorem którego był właściciel majątku Różnówka – Nowakowski. Franciszkanów z końca XVIII wieku. biłgorajska szkoła przy zborowa Założona staraniem Adama Gorajskiego. Zbigniew Krynicki. Jana Obywatele Biłgorayscy Sebastyan y Maryanna Grabińscy Stanisław y Franciszka Józefy y Doroty Grabińscy Stanisława Zofia Mazurkowie y inni przykładni do tey Fundacyi. Program szkoły podobny jak w placówkach tego typu na terenie kraju.Michał Kowalik. W roku 1630 decyzją [Zbigniewa?] Gorajskiego powołano na nauczyciela Jakuba Marcellusa. Roman Szymański. przełożonymi których były: Alojza Zielińska (do 24.ich walkę i poświęcenie upamiętnia wzniesiony staraniem mieszkańców miast pomnik. Walerian Szczepankiewicz (od 1942 roku). Stefan Szmidt. kamienna figura Chrystusa z 1907 roku . − krzyż żelazny na kamiennym cokole z XIX wieku. Lucjan Kopeć.siostry zakonne. W roku 1936 gmina żydowska posiadała własną bibliotekę. z zabytków warto wymienić wzniesiony ok.. biłgorajska służba medyczna w okresie okupacji Dyrektor .dr Stanisław Pojasek. Z chwilą wybuchu wojny miasto zostało zbombardowane i zniszczone. personel pomocniczy . studenci medycyny – Tadeusz Błachuta. w powiecie – Teodorówka funkcjonowała Szkoła Rolnicza Ludowa Żeńska. za jej fundatora uważany jest Marcin Szczuka o czym świadczy zachowana na jednej z bocznych ścian inskrypcja. gdzie Niemcy dopuścili się wielu zbrodni.MS. istnieją dwie wersje) funkcjonował w 1944 roku obóz pracy dla przesiedlonej ludności. Pamiątki z przeszłości Biłgoraja przechowywane są w Muzeum Regionalnym. Armii Ludowej. IV.. zachowana w zbiorach Muzeum Lubelskiego Dąbrowica – krzyż "morowy" z 1848 roku Dąbrowica – Ciosmy – kaplica kłodowa poświęcona powstańcom 1863 roku Korytków Duży – kapliczka słupkowa z 1848 roku. Andrzej Muranowicz (pracował od roku 1942). kapliczka domkowa z 1894 roku także znajdująca się na miejscowym cmentarzu Biłgoraj – Sól – w zbiorach Muzeum Lubelskiego zachowało się zdjęcie kapliczki z 1934 roku.

Dywizja Kościuszki poniosła znaczne straty – około 900 zabitych i rannych. Urząd Techniczny. Sąd Grodzki. III. w sierpniu 1940 roku wraz z vice prezesem Hillelem Janowerem odmówił wytypowania grupy Żydów do obozu w Bełżcu. po wyzwoleniu w szeregi Wojska Polskiego. Józef Stryjecki. mjr. 1926 – 2002). biłgorajskie placówki finansowe okresu międzywojennego W latach dwudziestych ubiegłego stulecia w Biłgoraju funkcjonowały placówki finansowe. ani polskiej". oraz garnizon Wermahtu. Policja Leśna (Vertschutzkommando). założycielami których byli miejscowi Żydzi:  Biłgorajski Bank Spółdzielczy – utworzony został w 1925 roku. czyli Tajna Policja Państwowa. utraconych 6 dział. biłgorajskie urzędy okupacyjne Utworzone zostały po opanowaniu miasta przez Niemców. Palmenbacha – była najbardziej krwawą bitwa stoczoną w 1792 roku. Skład osobowy Komitetu stanowili ponadto: Seweryn Rutański. pełnił obowiązki proboszcza w Tereszpolu. Urząd Skarbowy. Antoni Markiewicz. Zmarł w 1878 roku.kapliczka kłodowa z 1918 roku Potok Górny – kapliczka domkowa z 1898 roku Tarnogród – kamienna figura św.Korytków Mały – Andrzejówka – kapliczka z 1837 roku Majdan Stary . Policja Kryminalna (Kripo). Pomimo klęski zachowała nadal sprawność bojową. obowiązki prezesa pełnił Josef Wajsman  Bank Udziałowy w Biłgoraju – powstał w 1928 roku. Policja Ukraińska. urodzony w Hrubieszowie. Bojarski Michał Urodził się w roku 1806. którzy uczynili z Biłgoraja siedzibę powiatu wchodzącego w skład dystryktu lubelskiego: Starostwo Powiatowe (Kreishauptmanschaft). W 1949 roku wyjechał do Izraela. Pomocnicza Policja Porządkowa (Sonderdienst). W maju 1942 roku został wraz z grupą 2000 osób pochodzenia żydowskiego (i z własną rodziną) wywieziony do obozu w Sobiborze. nie miał obrotów. syn parocha. w tej liczbie 91 wziętych do rosyjskiej niewoli. Kościuszko zyskał awans na generała lejtnanta i szefa 4 regimentu buławy polnej koronnej. Agronom Powiatowy (Kreislandwirt). Jan Głogowski. W mieście stacjonował także oddział Policji Ochronnej Schultzpolizei (Schupo). bitwa pod Dubienką Rozpoczęła się 18 lipca 1792 roku pomiędzy oddziałami armii koronnej dowodzonej przez gen. Kazimierz Szul. jego działalność trwała zaledwie trzy lata – "prowadził on podejrzane transakcje finansowe. Biskupowicz Jakub (17. oraz utworzenia Policji Żydowskiej – obydwaj wraz z pozostałymi członkami Judenratu zostali rozstrzelani. Żandarmeria. Bolesław Zarzycki. Czynni biłgorajscy działacze PPS to: Jan Jabłoński. nie cieszył się zaufaniem ludności ani żydowskiej . Jana Nepomucena z 1848 roku biłgorajscy działacze Polskiej Partii Socjalistycznej PPS rozwinęła swoja działalność w Biłgoraju na przełomie XIX i XX wieku. który został sekretarzem Powiatowego Komitetu Wykonawczego PPS w Biłgoraju. Organizatorem był adwokat Wincenty Bubko. Inspektorat Szkolny. Policja Polska (granatowa). W Biłgoraju posiadały swoje siedziby powiatowe komendy rożnych rodzajów policji: Gestapo (Geheime Staatzpolizei). Wydział Powiatowy (Gemeindeverband). Urząd Pracy (Arbeitsamt). . Tadeusza Kościuszkę a oddziałami armii rosyjskiej pod dowództwem płk. Bin Szymon Prezes biłgorajskiego Judenratu. w roku 1875 przeszedł na prawosławie. Ukończył 5 klas szkoły średniej w Szczebrzeszynie. na prezesa wybrano Icka Wircnera  Bank Kupiecki – utworzony został w 1929 roku. w dwa lata później został naczelnym wodzem powstania. Stanisław Nahajski. Wykształcenie duchowne otrzymał w Chełmie w 1831 roku. skąd uciekł podczas słynnego sobiborskiego buntu (wrzesień 1943 rok). Wstąpił do partyzantki. Policja Żydowska.

Bitwa zakończyła się sukcesem strony polskiej. w końcu lista zaginęła). Przy pochówku poległych powstańców brał udział Robert Przegaliński pod pisarz sądu Pokoju w Szczebrzeszynie – ich ciała złożono we wspólnej mogile naprzeciwko byłej Fabryki Mebli w Zwierzyńcu. mjr. W mieście zapanował spokój. czy to tylko literacka fikcja.. miał wówczas 60 lat. mieszkał na terenie powiatu biłgorajskiego. Poruszony przez Singera problem rodzi pytanie: czy rzeczywiście w Szczebrzeszynie byli zwolennicy Sabataja. mieszkał na przedmieściu Biłgoraja – Bojarach. Pochowany jest na cmentarzu w Hrubieszowie – na jego nagrobku zamieszczono napis "Zostawił imię nieskalane. "Błędy " Opowiadanie Isaaca Bashevisa Singera o działalności sekty Sabataja Cwi w Szczebrzeszynie. Zawirski Józef. był kaleką. Bocheński Hipolit (1829 – 1891).. Dulęba Bronisław. Przyjmij go Panie w progi wiekuiste". Bogdanowicz (. Roller Seweryn. Grywane przez nich utwory miały charakter rozrywkowo – zabawowy. z których szczególnie jedna na trwałe zapisała się w historii Zamojszczyzny. Błazik Franciszek (1927 – 2005). Gdy sporządzano wspomnianą tablicę z trudem udało się odtworzyć 19 nazwisk. Jeden z jej członków był soferem(pisarzem). bajce.. jej skład osobowy stanowiło pięciu braci Blumów. Horodyński Władysław.) Ostatni z biłgorajskich sitarzy – według przeprowadzonych przez studentów Zakładu Etnografii i Etnologii UMCS badań (1951 rok) "trudnił się tkaniem siatki na krojscach (zamienna nazwa krosen). Remberger/Rainberger.. Nyary. gdy sporządził tekst dla szanowanego w mieście obywatela i bogatego człowieka – Motła Wolbroma z błędem w domu tego ostatniego zaczęły dziać się dziwne i przykre rzeczy: choroba żony rabiego Motła. w Komarowie i jego okolicach walczyły oddziały Frontu Północnego z niemiecką 4 Dywizją Lekką. Dulęba Walenty. We wrześniu 1939 r. znana jako bitwa pod Komarowem. rejent powiatu hrubieszowskiego. . Telesz Wojciech. Stoczona została stoczona przez ułanów 1 Dywizji Jazdy pułkownika Juliusza Rómmla i 1 Armii Konnej generała Siemiona Budionnego. czyste.. Walczące strony stoczyły ją w szyku konnym z użyciem broni białej. Po odkryciu błędu i zdemaskowaniu winowajcy sabatajczycy opuścili Szczebrzeszyn.bitwa pod Panasówką Stoczona została 3 września 1863 roku pomiędzy oddziałem Marcina "Lelewela" Borelowskiego a Rosjanami. byli to: Bartołd Józef. Skałowski Mieczysław. bądź okolicach balach. ale dlaczego pisarz o tym wspomniał? W każdej opowieści. powiastce tkwi jakaś część prawdy. Blumberg Ignacy Pierwszy burmistrz miasta Józefowa powołany na stanowisko nominacją króla saskiego Fryderyka Augusta z dnia 15 marca 1811 roku. "Blumkowie" Popularna w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku w Zamościu rodzinna orkiestra żydowska. na stanowisku tym przepracował 30 lat. Bitwa pod Komorowem miała miejsce na polach Woli Śniatyckiej w 1920 roku.. Neumark Bogusław. Nowacki Jan. Mieszkańcy Józefowa na jego uposażenie zebrali kwotę w wysokości 300 złotych rocznie. bitwy komarowskie Na terenie gminy Komarów miały miejsce trzy bitwy. to też chętnie zapraszani byli celem przygrywania do tańca na organizowanych w Zamościu. W 1923 roku zwierzynieccy harcerze wykonali brązowe tablice z nazwiskami poległych i umieścili je na obelisku (według Przegalińskiego poległo 51 powstańców. Historia milczy. Dulęba Walery Dominik. ich nazwiska spisano i długo były przechowywane. pożar. Pierwsza potyczka pomiędzy XIX korpusem rosyjskim (stanowiącym część 5 armii rosyjskiej) a częścią IV korpusu austriackiego (wchodzącego w skład 4 armii austriackiej) rozegrała się na terenie gminy Komarów w 1914 roku. Szmot Jan. Zagorski Jan. Neumark Lambert. Zmagania zakończyły się porażką i wycofaniem żołnierzy rosyjskich w głąb Królestwa Polskiego. często przechowywał zagrożonych aresztowaniem. z tego 100 chrześcijanie i 200 złotych Żydzi. Wiszin. Kaczała Jakub. podczas wojny udzielał pomocy potrzebującym.

. . Bojarski Michał Proboszcz unicki. był synem parocha ( (duchownego unickiego).. Bohun Piotr Nauczyciel szczebrzeszyńskiego gimnazjum. Borsuk Bolesław Wieloletni sołtys wsi Lipowiec (gm.Bogucki Bolesław W 1906 roku założył w Szczebrzeszynie Towarzystwo Pożyczkowo – Oszczędnościowe.. powstańcy mieli 35 zabitych i 109 rannych. w połowie 1863 roku pod Tomaszowem Lubelskim. Wiosną 1939 roku przemawiał na wiecu mieszkańców Szczebrzeszyna. współpracował z "Podkową". zginął w styczniu 1943 roku zastrzelony przez Niemców w obejściu gospodarza Furlepy w Czarnymstoku. Urodził się w 1806 roku. jego oddział w połączeniu z grupą powstańców dowodzonych przez Kajetana Cieszkowskiego oraz 17 kompanią węgierska pod dowództwem Edwarda Nyary stoczył 3 września 1863 roku bitwę pod Panasówką (→ bitwa pod Pansówką) – połączone siły trzech ugrupowań wynosiły 1100 żołnierzy. towarzystwa tego typu były najbardziej rozpowszechnionymi instytucjami kredytowymi w początkach XX wieku na Lubelszczyźnie. Tereszpol). tereszpolski. kawaler Orderu Legii Honorowej. 3 września 1863 roku stoczył zwycięską bitwę pod Panasówką. Zdobył zawód blacharza. Od 1860 roku zamieszkał w Warszawie. straty Rosjan w tej potyczce zamknęły się liczbą 300 żołnierzy (z 4000 biorących udział w walce)." zapisane w dwu brulionach na papierze czerpanym ze znakiem wodnym papierni ordynackiej nad rzeką Sopot. 6 września tegoż roku został śmiertelnie raniony pod Batorzem. akowiec. zmarł w 2008 roku. w okresie okupacji pełnił obowiązki burmistrza w Szczebrzeszynie. ulotek. pierwszy komendant placówki a potem rejonu Radecznica. Prawosławie przyjął w 1875 roku. jego pomnik znajduje się w Hrubieszowie. Gostyńskiego do zbiorów Biblioteki Wojewódzkiej im. Boromirski Gasper Komisarz obwodu hrubieszowskiego (XIX wiek). Po roku urzędowania został zastrzelony przez Niemców. Łopacińskiego w Lublinie. Nauczyciel szkoły powszechnej w w Czarnymstoku. Brał udział w organizowaniu policji narodowej. gdzie czynnie uczestniczył w tworzeniu tajnych kółek patriotycznych. w Dzienniku z lat okupacji Zamojszczyzny 1939 – 1944. gdzie poległ wraz ze swym adiutantem Wallischem Borman Jan Uczeń Szkoły Wojewódzkiej W Szczebrzeszynie – niezwykle staranny i pilny na co wskazują jego notatki z przedmiotów "dawanych w Szkole Wojewódzkiej Zamoyskiej na rok 1825/1826. H. zmarł w 1878 roku.) Z zawodu weterynarz. Lublin 1958). Bohlen Antoni Długoletni dzierżawca Rogoźna. wykształcenie duchowne otrzymał w Chełmie w 1831 roku. wykorzystując spadek terenu przy drodze wiodącej do Zamościa (tuż za dzierżawioną wioską) pozakładał w 1894 roku liczne stawy. Centralny Komitet narodowy mając na uwadze jego zasługi mianował go pułkownikiem i oddelegował na Podlasie celem organizacji sil zbrojnych. następnie uczył się studniarstwa. chociaż był Volksdeutschem (co odnotował dr Klukowskim. w wydawaniu tajnej prasy. z jego inicjatywy spalono kukłę Hitlera puszczając ją jako Marzannę na wody Wieprza. Borucki (. Marcin Borelowski "Lelewel" walczył pod: Krasnobrodem. a także produkował bron i amunicję. Borelowski Marcin Lelewel Marcin Borelowski urodził się 29 października 1829 roku w Półwsiu Zwierzynieckim (Podlasie).. Bohun przyjaźnił się z Zygmuntem Kimaczyńskim. W roku 1934 zostały przekazane przez ks. ukończył 5 klas szkoły średniej w Szczebrzeszynie. odezw.

"Przemysł drobny w powiecie biłgorajskim" (Wisła 1902. proboszcza parafii Szczebrzeszyn – Marcina Gosiewskiego. 27 lutego 1855 roku zmarła mu żona. Monachium. w placówce nauczano wg. t. W roku 1858 wraz z domem w którym została zlokalizowana odsprzedano ja Władysławowi Raczyńskiemu. Warszawie. Świadectwo urodzenia zostało spisane w obecności prof. syn lekarza ordynackiego – Fryderyka Alfonsa i Krystyny Lessel. Brandt Jan Właściciel majątku Smoryń (powiat biłgorajski). t. Antoni Kostkiewicz. Gimnazjum im.326). Biłgoraj" (Wisła 1903. ks. ks. urodzony 11 lutego 1841 roku w Szczebrzeszynie. Prace Józefa Brandta znajdują się w krajowych i zagranicznych muzeach: Tarnowie. Plan autorstwa ks. XVII.. Zamoyskich – Fortunata Janiszewskiego. Biblioteka szkolna wzbogaciła się wówczas o:  Dziennik Powszechny Krajowy z 1834 roku  Tygodnik Polski z 1839 roku  Dziennik Sylwan z 1832/ 1833 roku  figury geometryczne ze skrzynką  pamiętnik rolniczo – techniczno z roku 1833/ 1834  łańcuch mierniczy do pomiaru gruntu Bractwo Szkaplerne Najświętszej Maryi Panny Założone zostało w 1684 roku przez cechy rzemieślników tomaszowskich.. 20 marca tegoż roku. Wrocławiu. prezentował swoje płótna w Towarzystwie Sztuk Pięknych w Warszawie. oraz ojca – Fryderyka Alfonsa i brata matki – Józefa Lessla 29 lipca 1841 roku. Celem działalności Bractwa. W roku 1826 opublikował pracę "Treść logiki popularnej poprzedzona krótkim wykładem psychologicznym". ułożonego przezeń planu lekcji. Józef Brandt zmarł 12 czerwca 1915 roku w Radomiu. Rektor hrubieszowskiej szkoły wydziałowej. Praca została pomyślana jako podręcznik dla słuchaczy kursów przygotowawczych do Szkoły Głównej. Toruniu. W roku 1834 wyjeżdżał do Warszawy celem zakupienia książek i pomocy naukowych do szkoły. Boryski Jan Kanty. gdy jego ojciec otrzymał posadę akuszera gubernialnego rodzina Brandtów przeniosła się do Warszawy. Opiekun jego nieletnich synów Konstantego i Maurycego. 29 lipca 1833 roku ukończył Uniwersytet w Charkowie. Bytomiu. Kielcach. Józef Brandt mieszkał w Szczebrzeszynie zaledwie kilka lat. Jan Brandt jest autorem szkiców etnograficznych publikowanych na łamach miesięcznika geograficzno – etnograficznego "Wisła": "Lud z okolic Smorynia w pow. Bractwo św.Borowski Józef Aptekarz z Łaszczowa.511). Anny Utworzone zostało 8 maja 1598 roku przy kościele tarnogrodzkim z inicjatywy arcybiskupa lwowskiego Dymitra Solikowskiego za pozwoleniem biskupa przemyskiego. było umacnianie wiary członków oraz dbałość o ich morale. zatwierdził je biskup chełmski – Jacek na Święcach Święcicki specjalnym pismem z dnia 19 maja 1684 roku. kolejnym właścicielem placówki został "prowizor farmacji Henryk Koskowski". Poznaniu. W roku 1855 osiadł w Łaszczowie. s. Boryskiego obowiązywał do roku 1833. ks. Rapperswil. przez pierwsze dwa lata po złożeniu egzaminu dojrzałości pracował w miejscowej szkole jako nauczyciel przedmiotów filologicznych. Podczas I wojny światowej zajmował się przemytem broni . oraz w posiadaniu prywatnych kolekcjonerów. proboszcz łaszczowski po porozumieniu z rodziną zmarłego i za zgodą Sadu Pokoju w Tomaszowie przeprowadził licytację zadłużonej apteki. Po raz pierwszy w historii szkoły połączył nauczanie religii z nauką o moralności. z przekonania wielki patriota i społecznik. po czym wyjechał do Warszawy by podjąć studia filologiczne. XVI. Dreźnie. Borzęcki Teofil Absolwent szczebrzeszyńskiego gimnazjum. W roku 1926 w Muzeum Okręgowym w . Krakowie. Niewielkie dochody uzyskiwane ze sprzedaży medykamentów stały się przyczyną znacznego zadłużenia.gdy Rosjanie zbliżali się do Smorynia wysadził skład broni zlokalizowany w obrębie zabudowań na jego posesji. w roku szkolnym 1828/ 1829. Pierwsza wystawa prac artysty miała miejsce w latach 1860 – 1862. Lublinie. Brandt Józef Stanisław Adam Malarz batalista. on sam zmarł niedługo potem. z zamiłowania etnograf. s.

wydał: 10 pieśni lubelskich (Lublin 1954). H Łopacińskiego w Lublinie. którego nutowy zapis sporządzony 15 lutego 1951 roku znajduje się w Zbiorach Specjalnych Biblioteki Wojewódzkiej im. IX. W latach 30 . nauczyciel. ps." (Krzysztof Leszczyński) . absolwent Państwowego Seminarium Nauczycielskiego w Szczebrzeszynie. zaangażowany w działalność konspiracyjną. Autor "Oberka od Szczebrzeszyna". nr 5 – 6)."Karol Namysłowski" (Lublin 1961). " Bratniak" Organ prasowy uczniów szkoły handlowej w Zamościu (okres międzywojenny). Jednym z najstarszych przodków jest Maciej. Wykaz prac Aleksandra Bryka. wschodnim do Hrubieszowa. Lublin 1962. "Dąb" Urzędnik ordynacki ze Zwierzyńca. którą prowadziła w Zamościu przy Lubelskim Przedmieściu nr 142. Mach – taniec lubelski (1953). artykuł O muzyce ludowej (Kalendarz lubelski 1958). Karol Namysłowski (Literatura Ludowa 1959. Brandt Stanisław. jest autorem "Obrazków lubelskich". "Suity biłgorajskiej". Aleksander Bryk opracował: lubelskie pieśni regionalne na chór mieszany męski i żeński. s 13 – 14. "Poradnik dla kierowników zespołów instrumentalnych". 1934 r. oraz krótką notatkę biograficzną zamieścił Henryk Zwolakiewicz w Studiach i Materiałach Lubelskich. w czerwcu 1926 roku został ograbiona przez drobnych włamywaczy na kwotę 200 złotych. który miał za zadanie utrzymywanie kontaktów z oddziałami Armii Czerwonej. Brygada 2 im. 1905 roku w Zamościu. Tańce lubelskie – Mazur (1957). właścicielka budki ze słodyczami. komendant miejscowej szturmówki. Do zadań Brygady należało utrzymanie w stałym zagrożeniu dla Niemców szlaku kolejowego na trasie Rejowiec – Lwów. Bubiłkowie Wielopokoleniowa rodzina z Wielączy. "Suity lubelskiej".tych XX wieku małżeństwo Bubiłków – Marianna i Tomasz ufundowali w Wielączy figurę przydrożną: "Boże zmiłuj się nad nami. a w roku 1797 – "Bubiłko". tańce symfoniczne. rozstrzelany 25 listopada 1942 roku Brandwoj Menia Zamojska Żydówka. pracę poświęcona życiu i twórczości Karola Namysłowskiego . Etnografia I. w roku 1789 nazywany "Bubiłek". Aresztowany w styczniu 1942 roku na skutek donosu "Wismana" (agenta Gestapo na Zamojszczyznę) przebywał w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu – nr obozowy 68777. spisany został dla potrzeb Polskiego Radia. 5 tańców lubelskich (Lublin 1952).Lublinie prezentowano jego prace malarskie i rysunki. południowym do Rawy Ruskiej i Niemirowa. oraz szos: Biłgoraj – Szczebrzeszyn – Zamość Wola Obszańska – Józefów – Tomaszów Lubelski Zamość – Tomaszów Lubelski – Rawa Ruska Józefów – Zwierzyniec Zamość – Hrubieszów Zamość – Krasnystaw Szczebrzeszyn – Turobin – Żółkiewka – Krasnystaw z pośród żołnierzy brygady wyodrębniono ponadto jeden baon. muzykolog. kompozytor. W roku 1932 podjął pracę nauczyciela w gimnazjum w Łukowie. tańce lubelskiego. Jarosława Dąbrowskiego Rejonem jej działań były lasy Zamojszczyzny na wschód od szosy Sieniawa – Biłgoraj – Frampol w kierunku północnym aż do Krasnegostawu. Bryk Aleksander Urodził się 6. Fundatorzy – Tomasz i żona Maryanna Bubiłki.

) Magister farmacji. (Aleksandra Bulak) Bunsch (. w zarządzaniu majątkiem ordynackim pomagał mu główny księgowy. Doszło do zatargu z policją – aresztowano Chwiejczaka i jego pomocników.. Butler Franciszek Właściciel dóbr Radzięcin (powiat biłgorajski)."buda" Kitowskiego Konny środek transportu. 07. (Tomasz Misa) Buhaczowski (. Bzdziuch "Twardowski" Franciszek (13. Całe zajście opisano na łamach ówczesnego "Słowa Zamojskiego". wówczas kilkunastu mieszkańców wsi Deszkowice pod "wodzą" Pawła Chwiejczaka chciało skosić pszenicę rosnącą na polu folwarcznym. który został ranny podczas potyczki z Rosjanami pod Sułówkiem. Grzegorz Bzdziuch (z Aleksandrowa III) – klarnet. Tomasz Przytuła – . Być może (są to tylko domysły) mieszkańcy Zastawia w odniesieniu do gorajaków. lokował Frampol (Marek Butler fundował dla kościoła we Frampolu rokokowe ołtarze).. bunt deszkowicki Miał miejsce w lipcu 1930 roku. Jak głosi rodzinna opowieść w roku 1863 ocaliła życie swemu starszemu bratu Janowi Bulak.02. w roku 1705 założył wioskę Frampol – w roku 1735 uzyskała prawa miejskie. skrzypek i założyciel orkiestry dętej (1951 rok) w Aleksandrowie (pow. sytych używali nazwy "sutry". oraz dochody z dzierżawy miejscowej karczmy stanowiły uposażenie dla siedmiu profesorów zamojskich. którym z nominacji władz niemieckich został Grosenik. 1979). biłgorajskim. lubiła jeździć konno w męskim przebraniu. dzięki jego staraniom zwolniono z obozu przejściowego w Zwierzyńcu 100 osób. Bukowa – miejscowość w pow. istniał tutaj założony na początku okupacji obóz pracy dla Żydów Bulak Andrzej → Woźniak Marcin Bulakówna Magda Rodem z Sułówka. 1906 – 26... które oddane zostało im w zamian za serwituty. "budziarze" Trochę złośliwe określenie używane w odniesieniu do mieszkańców wsi Zastawie k. "Dopiero po wyzwoleniu zaczęli podpalać te budy i brać odszkodowanie by postawić przyzwoity dom" (relacja Tomasza Misy z Goraja). Na stanowisko wybrany został przez okupacyjne władze Zwierzyńca w styczniu 1940 roku. "budy") zabudowa. trochę bogatszych. Bukowina k/Biłgoraja Wieś należąca do Akademii Zamojskiej.)/Bünsch (. właściciel składu aptecznego w Szczebrzeszynie – 15 listopada 1941 roku został rozstrzelany wraz z grupą mężczyzn ze Szczebrzeszyna w Zamościu. Butler Antoni. Właściciel Radzięcina (pow. biłgorajski). Roczny dochód uzyskiwany przez akademię wynosił 1400 złotych – rektor Akademii razem z kwestorem "kontrolowali zarządzanie wsią i godzili spory gromadzkie". gdzie w okresie międzywojennym i w pierwszych latach po wyzwoleniu istniała bardzo licha (tzw. dochody czerpane tytułem opłat czynszowych przez miejscowych włościan.. Pierwotny skład założonej przez niego orkiestry stanowili: Jan Bzdziuch (syn założyciela) – tenor. które to określenie funkcjonuje w Goraju do dziś.) Podczas okupacji pełnił funkcję generalnego dyrektora Ordynacji Zamoyskiej. kursował ze Szczebrzeszyna do Zamościa w okresie międzywojennym – jednorazowo mógł pomieścić około 20 osób. pracowników Ordynacji. hr.. biłgorajski). Stanisław Nowak – klarnet. oraz Białą Ładę. Goraja.

cech złotników. mieczników oraz tkacki. W Lublinie pracował przez osiem lat (1924-1932) angażując się w działalność Stowarzyszenia Młodzieży Polskiej i Akcji Katolickiej. w której w maju 1939 r. piekarski. Roman Przytuła – bębenek. Od 1929 roku prowadził sekretariat generalny Ligi Katolickiej Diecezji Lubelskiej. szewski. Urodził się w Zamościu w 1816 roku. . Jan Nizio – klarnet. syn Stanisława) powstało ich czternaście. W roku 1871 wyjechał do Palestyny. (1896-1988) Urodził się 14 marca 1896 r. s. Cederbaum Alexander Redaktor. Ustawy cechów zostały zatwierdzone przez Zygmunta III Wazę (cech szewski 7 marca 1616 roku). w wieku 34 lat nominowany został na kanonika honorowego Kapituły Zamojskiej. cech sitarski biłgorajski Powstał na początku XVIII wieku. a później w Seminarium Duchownym w Lublinie. Były to cechy: rymarski. informacji zebranych przez Jana Brandta) w Biłgoraju pracowało 343 sitarzy. bednarski. w roku 1815 w Hrubieszowie istniały cechy: szewski. a to z tej racji iż w przeszłości (okres międzywojenny) wiele osób. C "cebularze" Lokalna nazwa stosowana na określenie mieszkańców Goraja. Waligórą brał udział w próbie rozbiórki cerkwi unickiej Akcja ta została powstrzymana z inicjatywy dra Klukowskiego. cechy rzemieślnicze hrubieszowskie Początek organizacji cechów hrubieszowskich przypada na początek XVII wieku – w roku 1616 (starostą hrubieszowskim był wówczas Jan Żółkiewski. złożony z Polaków i Żydów. Gdy 30 czerwca 1933 roku dekanat szczebrzeszyński połączono z zamojskim. tkacki (ich skład osobowy stanowili wyłącznie Polacy). Adam Seroka – trąbka. głównie kobiet handlowało czosnkiem i cebulą. został kanonikiem gremialnym. od roku 1840 mieszkał w Odessie. Cieślicki stanął na czele największego dekanatu w diecezji . stolarski. lub przez Jana Żółkiewskiego (cech tkacki. Funkcję wikariusza pełnił w parafiach: w Konopnicy. tenor. Pierwszy występ orkiestry miał miejsce podczas Świąt Wielkanocnych 1954 roku. kowalski. W 1930 roku. kotlarski. został mianowany proboszczem parafii św. Jan Torba (Tarnowski) – tenor. Upadek cechów następuje wraz z utratą przez Polskę niepodległości (1772). ks Wikariusz szczebrzeszyński. ślusarski. bednarski.trąbka. w roku 1720 biłgorajscy sitarze otrzymali przywilej nadany im przez Katarzynę Szczucką. Wraz z inż. krawiecki. W jego dekanacie znalazła się także Kolegiata Zamojska. Tarnogórze. oraz cechy stricte żydowskie – krawiecki i szklarski. z rąk biskupa lubelskiego Leona Fulmana otrzymał święcenia kapłańskie.dekanatu zamojskiego. Marty Miszczak. gdzie w dwadzieścia lat później wydawał tygodnik hebrajski "Hamelic" ("Orędownik"). tam kontynuował wydawnictwo "Hamelic'a". W roku 1827 (wg. w roku szkolnym 1815/1816 uczył religii w miejscowej Szkole Wydziałowej. Funkcję dziekana pełnił do 20 marca 1946 r. zaś w Petersburgu jego staraniem zaczęto wydawać "Wiestnik ruskich Jewrejew". dwumiesięcznik Kółka Dziennikarskiego działającego przy Gminnym Ośrodku Kultury w Goraju). Bronisław Sokal – trąbka. wówczas ks. Pawła w Lublinie. powtórne zatwierdzenie ustaw cechowych miało miejsce w 1724 roku. Franciszek Muca – bębenek i trąbka. ukazująca się od maja 2009 roku pod red. Od "cebularzy" wzięła swoją nazwę gazeta "Cebulanka" (czyli Lokalne Nowiny Gorajskiej Gminy. 1616). Kolegiacie Zamojskiej oraz parafii św. Tu ukończył szkołę powszechną Dzięki sugestiom miejscowego nauczyciela podjął naukę w Gimnazjum Męskim w Sandomierzu. dziennikarz. stelmachowski. w Urzędowie. 19 kwietnia 1919 r. Wiosną 1932 r. 296 – 299). kolejny dokument regulujący działalność cechu to "Dekret dla cechu sitarskiego z 1746 roku" (obszerna treść dekretu została opublikowana w XVIII tomie "Prac i Materiałów Etnograficznych". Cieślicki Józef ks. dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury. działacz społeczny i wydawca. grabarski. Mikołaja Biskupa i dziekanem w Szczebrzeszynie. kowalski. Wrocław 1961. Bystrzycki. w roku 1920 sitarze założyli stowarzyszenie pod nazwa "Stowarzyszenie Wytwórców Sit w Biłgoraju" – pierwszym prezesem został Stanisław Znak. istniał cech mieszany – kuśnierski. Kapituła Kolegiacka nadała mu ponadto tytuł prałata scholastyka (1952) i kustosza Kapituły (1959).

wikary Władysław Kłos. W czerwcu 1940 roku został ponownie aresztowany tym razem przez Niemców . wyjeżdżał też na tego rodzaju uroczystości do Szczebrzeszyna i Zamościa. Chwiejda również nie chciał się zatrzymać . Były to dowody uznania poprzednich zasług ks. aresztując 25 osób. w roku 1419 dziedzice wsi – Gworko.organizował na terenie gminy Radecznica obchody świąt ludowych. Pracował tu długo. Po tym zdarzeniu Chwiejdę aresztowano i osadzono na trzy miesiące. który miał wpływy w gestapo i urzędował przy Sądzie Okręgowym w Lublinie. W kwietniu 1989 r. Radecznica). dramat "Sen. Chwiejda wyciął konie. Obrocz). aktorzy zagrali m. Chodorowski Tadeusz Major. Przyszła jednak ciężka choroba.prałata kustosza w Kapitule Zamojskiej.Sewer Krasnopera.. melodramat "Tysiąc lat. Manczyn i Mikołaj z Chłaniowa wybudowali kościół pw. Chwiejda Jan Mieszkaniec Latyczyna (gm. w okresie międzywojennym wieś liczyła 571 mieszkańców. dowódca 3 batalionu 75 pp.zmarł 31 grudnia 1988 r. W XIX wieku w Chłaniowie istniała karczma. czyli kaplica Clenthorn" oraz farsę "Żoko. Jakuba.w 1952 roku godność prałata scholastyka. komedię "Lekarstwo co minutę".. Chorował. został zwolniony z probostwa. i był oskarżony do Niemców jako komunista ." jadąc na święto ludowe do Zamościa przez Szczebrzeszyn zastąpił nam drogę komendant posterunku w Szczebrzeszynie – Cymberski. że był lewicowych poglądów.z więzienia na Zamku w Lublinie został wywieziony do Oświęcimia.. św.(Leszek Balicki) Chechłowski Tomasz Andrzej Kierownik objazdowej trupy teatralnej. W 1945 r.miało coś wspólnego z tym. a Chwiejda wstał z siedzenia i zaczął batem okładać Cymberskiego po rękach. ciekawą przeszłość.Jan Krukowski z Zaburza . ponieważ zgłosił się za niego (dobrowolnie) ks. Z tej grupy 17 osób już nie wróciło do rodzinnej wioski. 23 lipca 1944 roku wieś została spacyfikowana. czyli życie szulera". Cymberski jednak nie chciał dać za wygraną. Po ostatnim pobycie u niego wprost mi oświadczył. a za nami cały konwój.tak mi oświadczył adwokat Ukrainiec . w tym Wojciecha Pełczyńskiego ojca ludowej poetki Honoraty Banach (zginął na Majdanku). Zawsze towarzyszyła mu zaburska orkiestra w pełnym komplecie.bo po drodze furmanki z okolic Szczebrzeszyna dołączyły do nas. Tu spędził ostatnich 16 lat życia. rozstrzelano 45 mężczyzn. nie chciał się zatrzymać i pojechaliśmy dalej w stronę Zamościa. gdyż był moim szwagrem byłem kilka razy u tego adwokata. która w roku 1832 dwa razy odwiedziła Hrubieszów (w kwietniu i czerwcu) – "przedstawienia odbywały się w murowanej stajni na rynku. Tak też się stało . Chłaniów Wieś w powiecie zamojskim posiada bogatą historię. zginął podczas potyczki z Niemcami w okolicach Zwierzyńca (stacje kolejowe Biały Słup. która miał miejsce w dniach 17 – 18 września 1939 roku. początki miejscowości sięgają połowy XV wieku. Pozostał w Zaklikowie w charakterze rezydenta. a ja robiąc starania o Chwiejdę. W czerwcu 1940 roku został aresztowany przez Niemców i wywieziony na Rotundę w Zamościu. że tacy ludzie jak Chwiejda światła dziennego nie zobaczą. przeniósł go na probostwo do Zaklikowa. gdyż jest to przedwojenny komunista. Podczas II wojny światowej mieszkańcy wiele wycierpieli od Niemców – 19 października 1942 roku hitlerowcy w nocy okrążyli wieś. skąd nie . przeszedł na emeryturę.wtedy Cymberski złapał konie za wędzidło. działacz ludowy okresu międzywojennego . wyminął nas i pojechał w stronę cukrowni w Klemensowie. Cymberski wtedy puścił konie i my ruszyliśmy w stronę Zamościa. Po kilku dniach nastąpiło zwolnienie. a w 1959 roku awansował na najwyższe po dziekanie stanowisko . Józef Cieślicki był organizatorem komitetu pomocy dla Żydów zwłaszcza w początkowym okresie okupacji. i na własną prośbę. Później jednak. W czerwcu 1969 roku z uwagi na stan zdrowia. małpa brazylijska". szpital i śmierć .Stefan Wyszyński. Filipa i Mateusza. Po wyjściu cały czas był nachodzony i prześladowany przez policję granatową. Również tutaj uzyskał kolejne dowody uznania ze strony władz kościelnych . około 100 furmanek . powoli wracając do zdrowia. Później ukrywał się na terenie diecezji tarnowskiej. in.*** Ks. Stanął na moście i znów chciał zatrzymać cały konwój. powrócił do Szczebrzeszyna w rok później nowy biskup lubelski .". w 1972 roku przyjął stanowisko kapelana Zgromadzenia Sióstr Opatrzności Bożej w Irenie. w tym 16 osób pochodzenia żydowskiego."to jego aresztowanie – wspominał Jan Krukowski . Cieślickiego. siadł na rower. miał obchodzić 70 -lecie stanu kapłańskiego. W roku 1943 jak wspominał jego szwagier .

Bartłomieja Apostoła Goraju. danych PMA w Warszawie znajdowało się wówczas (stan na rok 1933) kilkanaście naczyń z Bodaczowa. (Helena z Majewskich Bulakowa) ciałopalne cmentarzysko z końca epoki brązu w Bodaczowie Odkryte zostało w 1933 roku podczas naprawy drogi bitej. VI. Sułów. Jana Chyliczkowskiego na Zamojszczyźnie datuje się od roku 1859. Na zesłaniu zbierał informacje. W styczniu 1864 roku ks. ks. X. prowadzącej od Bodaczowa do pobliskiej cukrowni w Klemensowie na głębokości 60 – 100 cm. Berga (1790 – 1874. co w konsekwencji bardzo ułatwiało naukę. nie mógł jednak na mocy decyzji władz zaborczych sprawować posługi kapłańskiej na terenie diecezji lubelskiej i warszawskiej wobec czego rozpoczął prace w w diecezji kujawsko – kaliskiej). Chyliczkowski liczył wówczas 33 lata)zamienił wyrok na zsyłkę w głąb Syberii. często wymierzał (nawet dziewczynkom) kare chłosty bijąc w przysłowiową "łapę". Marcina Borelowskiego → Borelowski Marcin "Lelewel". Jan Chyliczkowski wywieziony został do Wołogdy. lub nieparzyste pytanie. Wraz z nim zginęli dwaj Niemcy. gromadził materiały etnograficzne o mieszkańcach krasnojarska i okolic.. Święcenia kapłańskie otrzymał 27 maja 1854 roku. cmentarzysko kultury łużyckiej w Łaszczowie Położone jest na niewielkim wzniesieniu w pobliżu rzeki Białki – taki sposób lokowania cmentarzysk zdaniem Józefa Niedźwiedzia jest charakterystyczny dla kultury łużyckiej.opatrzone były numerami parzystymi i z drzewa grabowego – te opatrzono numerami nieparzystymi. losując uczeń ykiem dłoni wyczuwał które drewno jest bardziej miękkie. Stępnickiemu ze sztabu płk. Waliszowi i kpt. Chytroś (. a następnie Krasnojarska. "Cook Haitim" "Ucisk Czasów" . Fiodora F. z pochodzenia Czech. w latach 1855 – 1858 pełnił obowiązki katechety w II Gimnazjum Realnym w Warszawie. Ukończył Seminarium Duchowne i Akademię Duchowna w Warszawie. Aresztowany i skazany za ten czyn przez najwyższe instancje sądu wojennego (Audytoriat Polowy) na karę śmierci ocalał dzięki łasce Namiestnika hr. szczebrzeszyńskiego Żyda. Cichocki Roman Absolwent szczebrzeszyńskiego gimnazjum. zamojski). Jak się później okazało był członkiem niemieckiej V Kolumny. został wówczas proboszczem parafii św. 1902 Brześć Kujawski).. Został zlikwidowany w czerwcu 1941 roku przez miejscowych partyzantów na drodze między Sułowem a Deszkowicami. Gdy wybuchło powstanie styczniowe ks. ciągnienie losów Odbywało się podczas każdego egzaminu w Szkole Wojewódzkiej w Szczebrzeszynie – istniały wykonane w tym celu przez tokarzy drewniane kulki (gałki) z drewna bukowego .. która kulka została wylosowana uczeń odpowiadał na parzyste. Obecność ks. których Niemcy rozstrzelali na zamojskiej Rotundzie. ostatni namiestnik carski w Królestwie Polskim).tytuł pracy autorstwa Meira ben Samuela. o których poinformował pracowników Państwowego Muzeum Archeologicznego (PMA) w Warszawie nauczyciel szczebrzeszyńskiego gimnazjum – Paweł Fenc. 1830 Warszawa – 3. na temat istnienia których nie ukazała się żadna publikacja.) Z zawodu nauczyciel.. administracyjnym. Jan nie pozostał obojętnym wobec rozgrywających się wydarzeń – w maju 1863 roku udzielił na swojej plebanii schronienia mjr. ks. Zmarł w Brześciu Kujawskim. W latach 1948 – 1985 w Łaszczowie odkryto i przebadano dwadzieścia pięć grobów należących do kultury łużyckiej. Źle odnosił się do dzieci i ich rodziców. Podczas okupacji współpracował z Niemcami – na skutek jego donosu zginęło z Sułówka i okolic kilku mężczyzn. rolniczym i przemysłowo – handlowym" (Włocławek 1898). oraz pięć obiektów wczesnośredniowiecznych. Znaleziono cały szereg naczyń. wydana w 1650 . co zaowocowało wydaniem po powrocie do kraju interesującej pracy "Syberia pod względem etnograficznym. W zależności od tego. znany jest jako wynalazca pługów. który z uwagi na młody wiek skazanego (ks. Wg. Jan jest także autorem "Kazań pasyjnych" (Warszawa 1890). Z zesłania ks. Chyliczkowski powrócił po 20 latach. Przeprowadzone badania pozwoliły na ustalenie istnienia cmentarzyska kultury łużyckiej. pow. gdy przeprawiali się przez Goraj. " Chyliczkowski Jan. gdzie rozpoczął pracę w miejscowej szkole powszechnej. w 1937 roku przybył do Sułówka (gm. (24.powrócił.

12. w półroczu zimowym 1529/1530 rozpoczął naukę na Uniwersytecie Krakowskim – studia ukończył w 1535 roku bakalaureatem sztuk wyzwolonych. polski policjant aresztowany przez Niemców i zamordowany w Oświęcimiu. niesienia sobie w razie potrzeby wzajemnej pomocy". artykuły piśmienne i papiernicze. Czernicki (. ubiory.. opakowania po artykułach aptecznych. Zamoyskiego w 1895 roku (funkcjonowała do roku 2004) – obiekt został zlokalizowany został na gruntach wsi Bodaczów. "Coraz krótsza pamięć" Tytuł wystawy zorganizowanej przez Muzeum Wsi Lubelskiej w 1987 roku w lubelskim salonie PP Desa przy Krakowskim przedmieściu 58 w Lublinie.. obrazy i. którą obsługiwało 6 parowozów i 90 wagonów. Pierwszy superintendent zborów kalwińskich w Małopolsce. Mieszkał w Niedźwiedziu. syn Andrzeja. Pierwszym dyrektorem cukrowni był Michał Lubiński. założonej przez Ordynację Zamoyską w 1884 roku  narzędzie stolarskie z Goraja (okres międzywojenny) credo Bronisław Pietruszyńskiego Cytowane poniżej słowa stanowiły życiowe motto zasłużonego dla Szczebrzeszyna i polskiej kultury fizycznej Bronisław Pietruszyńskiego – wypowiedział je podczas uroczystości wręczania mu nagrody przyznanej przez "Sztandar Ludu" w 1978 roku -"wspólnym naszym zadaniem jest nie tylko nauczyć czegoś młodzież. Spłonął w 1967 roku. meble. fajans. judaika.) Aptekarz w Nowym Zamościu (1591) czarnostocki wiatrak Zlokalizowany w części wsi zwanej "Rusią" stanowił podczas okupacji punkt obserwacyjny dla partyzantów z oddziału "Podkowy". Pierwsza kampania cukrownicza uruchomiona został pod koniec 1895 roku – surowiec przerobowy. 1554 rok). ziemianin. ale ją wychować w duchu patriotyzmu. Cukrownia Klemensów Powstała z inicjatywy Maurycego hr. Dla potrzeb zakładu (jak podaje Krzysztof Czubara) uruchomiono sieć kolei wąskotorowej o długości 50 km łącznie. Wśród prezentowanych eksponatów z terenu Zamojszczyzny znalazły się:  butelka szklana po alkoholu. Około 1546 roku wraz z dziedzicem tej miejscowości – Stanisławem Stadnickim przeszedł na protestantyzm. Czarnołuski (. Zdzisława Szeląga. w listopadzie 1550 roku uczestniczył w I Synodzie Kalwińskim w Pińczowie. buraki uprawiano na gruntach ordynackich.. do druku zostały udostępnione przez prof.). dr hab. Na lamach Tygodnika Zamojskiego (15 – 21 września 2010 r. Czekanowski Stanisław (1868 – 1963). w latach 1934 – 1944 pełnił obowiązki prezesa Towarzystwa Rolniczego Hrubieszowskiego. w 1943 . W latach trzydziestych ubiegłego wieku cukrownie wydzierżawiono spółce akcyjnej "Towarzystwo Cukrowni i Rafinerii Klemensów". sygnowana (skrót) "J. największą moc przerobową uzyskał zakład w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku – produkowano wówczas rocznie ok. także miejscowi chłopi mogli sprzedawać zasiane przez siebie buraki. opakowania po środkach czystości. W roku 1940 obowiązki dyrektora pełnił Stanisław Maliński. porcelanę. Oster".000 ton cukru.) Rodem z Zamościa. szkło stołowe i galanteryjne. t. X.. Zamość  gięte krzesło wyprodukowane w Fabryce Wyrobów Drzewnych w Zwierzyńcu. nr 37 (1605) ukazały się jego wspomnienia z przełomu września i października 1939 roku obrazujące ówczesną sytuacje na terenie ziemi hrubieszowskiej. butelki.roku w Krakowie. Na synodzie w Słomnikach (25. Po wyzwoleniu cukrownia została zmodernizowana. p. który to synod stworzył podstawy organizacyjne kalwinizmu w Małopolsce wybrano Crucigera superintendentem. na której prezentowano przedmioty codziennego użytku (opakowania po artykułach spożywczych. Wyszyński. Zawiera opis pogromu społeczności żydowskiej podczas powstania Chmielnickiego w 1648 roku. poszanowania wspólnego dobra. w roku 1912 funkcję tę pełnił inż. Cruciger Feliks Urodzony w Szczebrzeszynie. działacz administracji państwowej.

W 1648 roku Czernięcin przeżył najazd Kozaków. szkołę jednoklasową przekształcono na dwuklasową szkołę rozwojową. (Joanna Pawlas. 1326 roku. Między 1928 a 1930 rokiem szkoła stała się 4 . jego fundatorem był dziedzic Bogdan Świdwa z Szamotuł .dzieje wsi" Praca autorstwa Joanny Pawlas i Bożeny Romańskiej . Nowy budynek szkolny wybudowany został po II wojnie światowej w latach 1964. W powojennym wyżu demograficznym na jednego nauczyciela przypadało około 60 uczniów. Leży na granicy Roztocza i Wyżyny Lubelskiej. W 1740 roku z inicjatywy ks."Czernięcin to jedna z większych wiosek gminy Turobin w województwie lubelskim. Szkoła mieściła się w starym budynku należącym do Urzędu Gminy w Turobinie.klasowa realizując trzy szczeble programu w pełnym zakresie. Jej kierownikiem został Józef Książek. dostępna w bibliotece szkolnej. W 1574 roku pojawili się we wsi kalwini . oraz na stronie internetowej: www. w której zgromadzono przedmioty znajdujące się niegdyś w dworku poety. Antoniego Górskiego zbudowano trzecią z kolei świątynię przy której istniał szpital.. Na czele urzędu cyrkularnego stał . Jednocześnie nauczyciele prowadzili komplety tajnego nauczania. W budynku szkoły obecnie znajduje się Izba Pamięci Szymona Szymonowicza. mająca swoje ujście w Wieprzu. która mieściła się na plebanii. Dopiero w 1595 roku. W 1923 r. administracyjnie podlegał Gubernium Lubelskiemu. Były tam dwa pomieszczenia używane jako sale lekcyjne. żołnierz Armii Krajowej. do jej dyspozycji oddano budynek szkoły w Żurawiu z dwoma izbami lekcyjnymi." .. Wzdłuż wsi płynie rzeka Por.1966/67. Kościół wraz z budynkiem szpitalnym po 117 latach został rozebrany i na jego miejscu postawiono nowy.kościół katolicki w Czernięcinie został zamknięty. W czasie najazdów tatarskich kościół został spalony. Bożena Romańska) Czerwienic Seweryn (1911 – 1948).klasową szkołą powszechną z pięcioma nauczycielami. budynku jednak nie rozbudowano.założył szkółkę parafialną. "Czernięcin . rozebranym przed II wojną światową. W latach wojennych szkoła pracowała na okrojonym programie nauczania i w zmniejszonej do 3 obsadzie nauczycieli. Po odzyskaniu niepodległości w 1918r. A jednak. więzień obozu na Majdanku (1941 -1943) i Borowicze (1944 – 1946). Nowy budynek mieścił 8 sal lekcyjnych. liczące po kilku uczniów. ks.pl/horajec czernięcińskie obiekty sakralne Pierwszy kościół (drewniany wystawiono w Czernięcinie ok. do pełnej obsady brakowało 3 nauczycieli. patronką parafii czernięcińskiej została św. Cybulska Jadwiga Nauczycielka ze szkoły powszechnej w Szczebrzeszynie – opiekowała się pierwszą drużyną szczebrzeszyńskich skautek powstałą w dwudziestoleciu międzywojennym..republika. przy bliższym poznaniu wieś ta odkrywa swoje walory: czyste powietrze. władze oświatowe zaczęły przejmować szkoły. Andrzeja Fabiańskiego. ciekawe. Uroczysta inauguracja roku szkolnego odbyła się po raz pierwszy w r. Wraz z żoną Zofią objęli 2 etaty nauczycielskie. który rwał do 1736 r. W 1868 r. pochowany na cmentarzu w Kosobudach.powstała w kooperacji z uczniami szkoły podstawowej w Czernięcinie (klasy I . Należała do nich również szkoła jednoklasowa w Czernięcinie. Piękno Czernięcina opiewał w swoich Sielankach żyjący i tworzący tutaj w XVI wieku sławny poeta Szymon Szymonowicz. Stefan Chamerski . czasem tajemnicze miejsca. a następnie ks.brak tu wielkich tradycji historycznych. piękne krajobrazy.1966 w ramach akcji "Tysiąc szkół na tysiąclecie państwa polskiego". przeniesiona została do budynku gminnego. Na pierwszy rzut oka nie odznacza się niczym szczególnym . stając się jednocześnie szkołą rządową.roku została aresztowana jego córka Halina – członek Armii Krajowej. pośrednio Zjednoczonej Kancelarii Austriacko – Czeskiej w Wiedniu.. Cyrkuł zamojski Powstał na mocy decyzji władz carskich w 1782 roku. Bożena Romańska) czernięcińskie szkolnictwo podstawowe Rozpowszechnianie oświaty w Czernięcinie zapoczątkował w 1860 r.IV). Na jego miejscu w 1416 r oku miejscowy dziedzic Dobrogost z Szamotuł Świdwa wybudował drugi z kolei kościół ( również drewniany). bogatego folkloru. Katarzyna Panna. gdy Jan Zamoyski nabył do swojej ordynacji Czernięcin wypędził stąd kalwinów i oddał kościół katolikom. (Joanna Pawlas. wielu sławnych ludzi. Od 1937 roku szkoła w Czernięcinie funkcjonowała jako 7. którzy znów zniszczyli kościół.

Czarnocki Adam (Dołęga Chodakowski Dorian) (1784 – 1825). Do powiatu chełmskiego . Cyrkuł dzielił się na 15 dystryktów sądowych – praca każdego z nich kierował justycjariusz. za użytkowanie ziemi płacili czynsz . Czajka Henryk (1926 – 2005). XIX wieku wyjaśniono sporną kwestię co do istnienia Czerwienia → Czerwień Czarnystok Wieś w powiecie zamojskim zlokalizowana na Roztoczu. Trzy osoby we wsi (rok 1912) zajmowały się handlem: Maria Mazurek – prowadziła skład piwa sprzedając je beczkami. pierwszy polski archeolog. bądź tytułem pracy zarobkowej: na Zachód wyjechał Stanisław Furlepa do powiatu hrubieszowskiego – Bolesław Terejko. pełnili służbę przy kancelarii ordynackiej wykonując różne polecenia. Dokonał wielu zapisów na rzecz kościołów i i klasztorów. Lublinem. Po wyzwoleniu – daje się zauważyć niewielkie w skali wsi migracje – mieszkańcy Czarnegostoku wyjeżdżają bądź w celach matrymonialnych. Dragoni nie odrabiali pańszczyzny. w Dachau. Młodzi nie zorganizowani chłopcy próbowali walczyć z wkraczającymi do wioski Niemcami – dwóch zginęło: Jan Małysz i Leonard Furlepa . w jej miejsce ustanowiono pięć gromad: Czarnystok. więziony na Zamku w Lublinie. Czarniecki Stefan Stanisław Pisarz polny. 31 grudnia 1954 roku rozwiązano gminę Radecznicę. w 1964 roku powstało Kółko Rolnicze. w tym w Zamościu i Wojsławicach właścicielem których został w roku 1666 po ożenku z Katarzyną Hulewicz. Jan Makowski. Początkami sięga schyłku XVI wieku – pierwsza wzmianka pochodzi z roku 1526. Gorajec.. kasa cyrkułu zlokalizowana była w Żółkwi. Zamościem. Według spisu z roku 1827 we wsi znajdowało się 100 domostw zamieszkałych przez 662 osoby. w ich użytkowaniu pozostawało 2. Czarnystok został częściowo wysiedlony w lipcu 1943 roku. w roku 1880 domów było 75 – mieszkańców 635. W roku 1564 Czarnystok należał do braci Latyczyńskich – Jana i Mikołaja. dzięki jego odkryciom w pocz. podczas okupacji zaangażowany w działalność Ruchu Oporu. obydwie rodziny żydowskie wywieziono we wrześniu 1942 roku do Szczebrzeszyna. 15 stycznia 1944 roku w Czarnymstoku zginął nauczyciel Piotr Bohun.). Radecznica i Zakłodzie. W roku 1868 po ustanowieniu gminy państwowej Radecznica Czarnystok został do niej włączony. W latach 1955 – 1975 mieszkańcy Czarnegostoku przy wydatnym poparciu rządowym zbudowali szosę łączącą wieś z Lipowcem. Tutaj podobnie jak w innych wsiach ordynackich stacjonowali dragoni żołnierze pozostający do bezpośredniej dyspozycji ordynata i jego sukcesorów. W roku 1960 połączono Czarnystok z Gorajcem w jedną gromadę z siedzibą w Gorajcu. spokrewniony z hetmanem Czarnieckim.z ćwierci łana 75 złotych rocznie. parafii katolickiej w Szczebrzeszynie – sprawy sądowe rozstrzygano w Sądzie Pokoju w Szczebrzeszynie (tutaj też funkcjonowała poczta obsługująca wioskę). Zaburze. do Zgorzelca Tadeusz Wrona. zastrzelony został w obejściu gospodarza Antoniego Furlepy.starosta. powiatu zamojskiego. w roku 1603 część wsi odkupił od nich Jan Zamoyski i włączył do Ordynacji – odtąd Czarnystok położony był w obrębie klucza gorajeckiego dóbr ordynackich. Malec Stnisław. według danych z roku 1877 administracyjnie przynależał do Guberni Lubelskiej. gminy Radecznica. Koprowski Seweryn. "strawne". Żłób Jan znalazła się w obozie przejściowym w Zwierzyńcu. Kozłowski (. Podczas pożaru wsi (lipiec 1944 roku) mieszkańcy ratowali się ucieczką do pobliskiego lasu. 1 stycznia 1973 roku połączono gromady Gorajec i Radecznica tworząc w ten sposób gminę Radecznica o 14 wsiach. oprócz niego zatrudnionych było 2 – 3 komisarzy. Jan Ducher. W początkach XVIII wieku dzierżawcami Czarnegostoku byli Młodeccy. W 1973 roku uruchomiono linię autobusową łączącą Czarnystok z Radecznicą. ponadto wieś została włączona do obwodu lecznictwa otwartego z . koronny. w okresie wykonywania zleconych zadań otrzymywali dietę tzw. dwóch posłańców.. etnograf. w tej liczbie Michał Łyp. dwaj kanceliści. Położył duże zasługi w odbudowie zamojskiej Starówki. z Kafenbaumów ocalała Nesia i jej mąż Szloma. Trzęsiny i Wólka Czarnostocka. W roku 1906 wójtem gminy Radecznica został włościanin z Czarnegostoku – Kruszyński. Koczot Stanisław.052 mórg gruntu włościańskiego. grupa mężczyzn. praktykant. Jan Smoter. sekretarz. Bruch Kletensbaum i Chuna Kafenbaum – handlowali tytoniem i innymi drobiazgami. na przełomie XVIII – XIX wieku cała wieś znajdowała się w posiadaniu Zamoyskich. W roku 1963 Czarnystok został zelektryzowany. w rezultacie uzyskano połączenie samochodowe z: Biłgorajem.miejscowość Chredków wyjechał Kazimierz Sidor. W skaład gromady Czarnystok weszły wówczas trzy wsie – Czarnystok.

Jan Misiąg – nauczyciel miejscowej szkoły (zm. Pierwszym nauczycielem był Zbyszkow z guberni orłowskiej. Czarnegostoku) trafił do . Józef Gładysz. która wzniesiono staraniem wójta gminy Radecznica na miejscu dawnego domu żydowskiego i kuźni – żydowską rodzinę usunięto z zajmowanej posesji. Czarnostocki oddział straży pożarnej powstał w 1923 roku – naczelnikiem został podoficer WP Michał Bzdziuch. Leokadia Furlepa. mieszkał we Lwowie i Samborze . Marcin Małysz. Józef Perskiewicz – w 1943 roku wraz z mieszkańcami parafii (ludnością z Trzęsin. Z chwilą powstania parafii założono cmentarz. Jan Byk.1983). Na duchownego prymicjonowany został w 1933 roku. Józefa Gładysza. pracą których kierowała Antonina Pięciórek – do Związku należały: Sitarz. który po ukończeniu Kolegium Serafickiego w Radecznicy i Wyższego Seminarium Duchownego został księdzem zakonnym o imieniu Anzelm w Zgromadzeniu Bernardynów. *** Poprzedniczką straży pożarnej w Czarnymstoku była "straż ogniowa" założona przez ks. W latach 1943 – 1946 pełnił funkcje kapelana w radecznickim kościele. Trzęsińską parafią na przestrzeni lat 1922 – 1995 zarządzało dziesięciu księży. Władysław Olech. Paulina Furlepa. z Wólki Czrnostockiej. stąd wyjechał do Dukli. Janina Wrona z Wólki Czarnostockiej. powierzone mu obowiązki pełnił do roku 1930. po kampanii wrześniowej dostał się do niewoli niemieckiej. najstarsze nagrobki pochodzą z lat dwudziestych XX wieku – w 1925 roku pochowano: Janinę Jaskułę i Józefa Duchera. emerytowny major WP – Alfred Smoter.Zofię Zdunek ze Stańczyków i Magdalenę Bzdziuch ze Stępników. Marcin Mrozek. Pierwszym proboszczem został ks.przychodnią zlokalizowana w Gorajcu.był proboszczem parafii Zawalów. *** Czarnystok należy do parafii Trzęsiny – erygowanie której miało miejsce w 1925 roku. kanonik Julian Brzezicki jest jedenastym proboszczem na tej placówce. Aleksander Harkot – pełnił obowiązki przewodniczącego Rady Gminy Radecznica. *** Od 1896 roku funkcjonowała we wsi szkoła. jednego z pierwszych proboszczów parafii Trzęsiny zapewne potrzebna do obrządku paschalnego przy symbolicznym grobie Chrystusa. W okresie międzywojennym gdy wzrosła liczba dzieci objętych powszechnym nauczaniem poza pomieszczeniami w szkole miejscowi gospodarze udostępniali swoje izby na zajęcia lekcyjne. Kazimierz Siemczyk. cmentarz zlokalizowany jest na obrzeżu lasu będącego częścią składową Puszczy Solskiej. Helena Furlepa. Działalność oddziału została przerwana na czas okupacji. Natalia i Genowefa. Jan Kijek. Bzdziuch. gdzie do maja 1945 roku zatrudniony był jako robotnik rolny. siostry Krzysztoniówny – Janina. Leon Rapa. (jego jednostka stacjonowała w Kowlu). Józef Małysz. Helena Furlepa. Józef Kruszyński. Józef Grygiel. Byli to: Kruszyński. Malinowska z Wólki Czarnostockiej. Genowefa Smoter. Na trzęsińskim cmentarzu spoczywają także: Feliks Smoter – długoletni opiekun oddziału OSP (zm. ks. Janina Ryba. 1992). Józef Jaskóła. Michał Furlepa. Marianna Smoter. A. Stanisław Łosiewicz. W roku 1916 na bazie tej szkoły zorganizowano szkołę ludową. Zmarł 28 grudnia 1947 roku w Łodzi. Prezesem Zarządu wybrano ks. Wśród absolwentów szkoły podstawowej w Czarnymstoku znaleźli się ludzie tej miary co: bracia Ferdynand i Czesław Braszko (z zawodu lekarze). Gładysza.1983). Antoni Mazur. Janina Łosiewicz z Wólki Czarnostockiej. Janina Sobczak. Leokadia Pacyk. W pamięci mieszkańców Czarnegostoku szczególnie zapisali się: ksiądz Gąsiorowski – sprawował duszpasterską opiekę nad Związkiem Maryi Niepokalanej założonym przez parafianki – młode kobiety. obecnie rezydujący od 1996 roku ks. do tej pory w obrządku cerkiewnym taka oprawa Świąt Wielkiej Nocy nie występowała. Paweł Krzak – malarz (zm. po wyzwoleniu komendantem został Jan Furlepa po nim opiekę nad strażakami przejął Feliks Smoter – funkcję te pełnił przez kilkanaście lat na ile pozwalało mu zdrowie i kondycja fizyczna – powołany w 1937 roku do wojska. Pięciórek. Po nim pracowało trzech nauczycieli i jedna nauczycielka. za jego czasów założono przy szkole sad. były wojewoda zamojski – Stanisław Rapa. Jurek. Michał Małysz. w rok później . ludowy poeta – Władysław Koczot. Maria Mrozek – siostra w Zgromadzeniu Sióstr "Wspólnej Pracy" od Niepokalanej Maryi. swoją pracą w szeregach OSP dobrze przysłużyli się wsi. Przez osiemdziesiąt lat działalności czarnostockiej straży pożarnej przewinęło się przez jej szeregi około 70% ogółu męskiej społeczności Czarnegostoku. Ostatnią nauczycielką w okresie poprzedzającym wybuch I wojny światowej była córka popa z Łaszczowa – Halina Łopatyńska. ślubowania zakonne złożyła dnia 15 sierpnia 1987 roku we Włocławku. która współpracowała z Rosjanami – to za jej sprawą dwaj gospodarze: Marcin Sitarz z Wólki Czarnostockiej i Andrzej Poznański z Gorajca zostali zesłani na Sybir. Smoter. Helena z Sobczaków Wronowa. Inni czarnostoccy strażacy znani z ofiarnej pracy to: Józef Furlepa.

znane były jako ośrodki o charakterze gospodarczym. Pomieszczenia lekcyjne mieściły się w domu Franciszka Krzaka. 1922). pośród których Czerwień i Wołyń (Gródek Nadbużański) pełniły funkcję obronną. 01. D Dankiewiczówna (. grody zlokalizowane były na wschodnich ziemiach Polski rozciągały się od Horodła po Przemyśl. od jego nazwy wzięło się określenie "Grody Czerwieńskie" dla zespołu grodów rozmieszczonych między górnym Wieprzem a Bugiem. Zygmunt administrował trzęsińską parafią w okresie od 2 maja 1930 roku do 8 lutego 1932 roku – zginął 30 stycznia 1943 roku męczeńską śmiercią w Goleszynie. ks. Lipsko. Od roku 1945 członek Polskiego Stronnictwa Ludowego. Upadek Czerwienia nastąpił w wieku XIII. Zygmunta Pisarskiego. Krzyżem Partyzanckim. ks. 1909 w Zadnodze. Szubartowski. Rodzinie nie pozwolono dokonać pochówku – wyznaczeni sąsiedzi wykopali dół obok stodoły. wymienione zostało w "Powieści dobroczynnej". 000 robotników folwarcznych i chłopów. Jan Mazur – zarządzał parafią w latach 1953 – 1957. Krzyżem Walecznych. Czerwieniec Agnieszka Mieszkanka Wielączy. Daruk Wacław. 1859 – 12. Sąsiadka. Pierwsze wzmianki o Czermnie pochodzą z 981 roku. VI. W latach 1936 – 1939 pełniła funkcję sekretarza Zarządu Związku Młodzieży Wiejskiej RP (Rzeczpospolitej Polskiej). rozstrzelana przez Niemców we własnym obejściu gospodarczym za opóźnienie w dostawie kontyngentu. Czermno Miejscowość położona na północnym skraju powiatu tomaszowskiego. Pochowany jest na cmentarzu w Hrubieszowie. Tyszowiec → Czermno) funkcje obronne pełnił na przełomie X. w której uczestniczyło około 25. pow. Czyńka Onufry (23. Za swoją postawę podczas okupacji i walkę z wrogiem odznaczona mi. ks. V. a także zaangażowała się w działalność Ludowego Związku Kobiet – w roku 1942 została przewodnicząca na powiat tomaszowski. w latach dwudziestych ubiegłego wieku skierowana została do pracy w czteroklasowej szkole powszechnej w Podborczu (gm. 30% stanowiła młodzież wiejska. W czasie okupacji wstąpiła w szeregi BCh. konstruktor ula. autor podręcznika z zakresu pszczelarstwa.. na ten okres archeolodzy datują ślady osadnictwa. w powiecie hrubieszowskim. Czerwień i innych. nestor pszczelarstwa w regionie hrubieszowskim.XII. po ukończeniu .) Nauczycielka pochodząca z Galicji. Gród Czerwień (obecnie wieś Czermno k. Tomaszów Lubelski. absolwentka Szkoły Rolniczej w Sitnie. Dniem "Czynu chłopskiego" ogłoszono 15 sierpnia 1937. W roku 1999 Jan Paweł II wyniósł na ołtarze ks. in. Od lat na terenie Czermna prowadzone są prace wykopaliskowe pod kierunkiem prof. Urodził się dnia 15 sierpnia 1928 roku we wsi Zadębce.. Szczebrzeszyn. Radecznica). pełniła również funkcję radnej Powiatowej i Miejskiej Rady Narodowej w Tomaszowie Lubelskim. Wacław Daruk. gdzie została ciężko ranna. kiedy zniszczyli je Tatarzy rozbierając na rozkaz Batu – Chana wały obronne. Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari. Brała udział w bitwie pod Zaborecznem i Różą. (Bogusław Garbacik) Czuwara z Lipików Paulina Urodzona 25. tam Niemcy wrzucili zwłoki. od 1949 Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. gdzie opisano wyprawę Włodzimierza I na Lachów i zajęcie przez jego wojsko grodów: Przemyśl.obozu przejściowego w Zwierzyńcu – gdzie służył duchową i fizyczną pomocą swoim współwyznawcom. w przeszłości znana jako Czerwień ("Złoty Gród") i wchodziła w skład Grodów Czerwieńskich stanowiących system obronnych umocnień. "Czyn chłopski" Określenie największej w dziejach Zamojszczyzny manifestacji antysanacyjnej. pozostałe: Guciów. Czerwień Gród obronny zlokalizowany nad Huczwą. Andrzeja Kokowskiego kierownika Katedry Archeologii UMCS. w tym ok.

Największe uznanie jako pedagogowi przyniosła mu praca Nowa mnemonika. starościną kamieniecką na zakup zboża w należących do niej dobrach. Czarnystok. Dawid Wincenty Syn Pawła i Anny ze Skubińskich Dawidów . słuchał ich legend. Warszawie. pogrzeb odbył się w piątek.całkowity dochód ze sprzedaży opracowania przeznaczony został na potrzeby kościoła. pogrzebowej przewodniczył zamojski biskup pomocniczy Mariusz Leszczyński. t. Po powrocie do kraju podjął prace w szkolnictwie – pracował w Lublinie. 15 kwietnia w parafii Trzęsiny. Ks. . (Warszawa 1854). czyli sposób ułatwiający naukę języków obcych. współpracował z Redakcjami kilku czasopism.Gimnazjum i Liceum Biskupiego w Lublinie w 1949 roku rozpoczął studia teologiczne w Wyższym Seminarium Duchownym w Lublinie. Ksiądz Wacław Daruk zmarł 12 kwietnia 2005 roku w szpitalu w Szczebrzeszynie po długiej i ciężkiej chorobie. Mszy św. dzierżawcy chmielnickiego. Kosobudy. W roku 1970 został mianowany proboszczem parafii Trzęsiny. które cytuje w pracy "Dzieje kapituły zamojskiej" Franciszek Stopniak (Lublin 1962). Kolejną pracą z czasów służby wojskowej są Wspomnienia z podróży i wycieczek po Kaukazie (wydane w latach 1854 – 1855). których miłość zagrożona została splotem wielu. W roku 1643 sam Boruch był dzierżawcą tarnogrodzkim. Podczas pobytu na zsyłce Dawid obserwował życie miejscowej ludności. Płocku. Ruskie Piaski. stanowił wówczas jeden z 22 dekanatów tej diecezji. Rzecz yczy dwojga młodych ludzi. rolnictwo.przejęty ich losem wydał po powrocie do kraju Wiadomości o kościółku katolickim w Diszlagarze na Kaukazie (Warszawa 1857) . w której pracował do przejścia na emeryturę w 1996 roku. Jego nazwisko figuruje w "Katalogach i spisach duchowieństwa diecezji chełmskiej i lubelskiej z 1858 roku". tudzież spamiętywanie imion własnych i cyfr w jeografii. statystyce i. W roku 1772 w obrębie dekanatu znajdowało się 26 cerkwi parafialnych. Dawidowski Tomasz Proboszcz szczebrzeszyński. technika. (Warszawa 1860). "Dekady czytelnicze" Spotkania organizowane w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku na terenie województwa zamojskiego we wszystkich gminach. w roku 1816. Pracował jako wikariusz w parafiach Łabunie i Milejów. gdzie przebywał do roku 1853.25). żył na przełomie XVIII i XIX wieku. Szewnia). w tym utrzymanie jedynego polskiego kościoła w tych okolicach . Szkoły szczebrzeskiej po roku 1830. Wincenty Dawid zmarł 15 marca 1897 roku w Warszawie. Po zakończeniu nauki pracował kolejno w Suwałkach i Lublinie. często o podłożu polityczno – plemiennym (rodowym) wydarzeń. Zaangażowany w działalność Stowarzyszenia Ludu Polskiego został aresztowany w 1844 roku jako "podejrzanego politycznie wcielono go do armii rosyjskiej i wysłano na Kaukaz".urodził się 1816 roku w Szczebrzeszynie – tutaj uczęszczał do szkoły średniej – wspomnienia Wincentego Dawida z lat szkolnych opublikowane zostały na łamach Kalendarza Lubelskiego (Notatki z życia. Lipsko. W latach 1837 – 1841 Wincenty Dawid studiował na wydziale filologicznym Uniwersytetu Petersburskiego. Tematami spotkań były: problematyka wychowania. dekanat szczebrzeski należało 95 wsi tworzących 14 parafii. Powieść kaukazka. początkujących nauczycieli i w ogóle dla osób kierujących pierwsza nauką dzieci (Lublin 1868). z tego okresu znana jest treść kontraktu jaki zawarł z Elżbietą Kalinowską. podań. Kalendarz Lubelski 1879. s. W 1840 roku do diecezji chełmskiej ukraińskiej. Rozłopy. Dawidkowicz Boruch Faktor Żyda Dawida. Święcenia kapłańskie otrzymał dnia 20 lutego 1955 roku z rak biskupa lubelskiego Piotra Kałwy. 16 cerkwi parafialnych i 7 filialnych (Bortatycze. auł to osada górali kaukaskich. Krótka gramatyka polska dla dzieci polskich (Warszawa 1864). p. co zaowocowało napisaniem (uznanej dziś za czołową w jego twórczości) powieści poetyckiej Tehe. Metoda początkowego nauczania czyli przewodnik dla rodziców. Dawidowski zmarł około 1865 roku. Wydawał także znakomite i bardzo poczytne w ówczesnej Polsce prace z zakresu pedagogiki: Krótka gramatyka polska (Warszawa – Lublin 1882). tradycje kulturalne regionu dekanat szczebrzeski diecezji unickiej chełmskiej Informacje odnośnie jego istnienia pochodzą z lat 1772 – 1914. Tygodnik poświęcony podróżom i krajoznawstwu. 18 . W roku 1965 został rektorem kościoła Świętego Ducha w Kraśniku. czyli zburzenie aułu Dubby. Pochowany został na cmentarzu parafialnym w Trzęsinach. sam redagował Wędrowca. Wincentemu Dawidowi nie obce były zmagania ludności polskiej mieszkającej w rejonie Kaukazu o przetrwanie i zachowanie własnej tożsamości.

w tej liczbie 16. Czech i Węgier zostali zatrzymani w getcie na Nowym Mieście. w roku 1929 Seminarium Duchowne w Lublinie. Depczyńskiego Tarnogród 1567 – 1967.8 wsi. 2500 osób. Aleksander Górski). Suchowola (filia w Krasnobrodzie). Monografia historyczno – gospodarcza stanowiąca cenny przyczynek do poznania dziejów Tarnogrodu (egzemplarz dostępny jest m. deportacja ludności Zamojszczyzny Rozpoczęła się zimą 1942 roku. Wincenty Depczyński jest ponadto autorem kilku prac. Siedliska (filia w Bortatyczach). "Descriptio veteris et novae Poloniae" Dzieło Stanisława Sarnickiego wydane w 1585 roku w Krakowie. Denkiewicz Michał Urodzony we wrześniu 1893 roku w Wierzbie k. Współpracował z KPP. sierpniu. Branew.000 w Oświęcimiu. Depczyński Wincenty. znajduje się w nim opis Kryłowa. (20. Lipsko. 1979 Lublin). jak: Historia parafii Tarnogród ukazały się drukiem. W latach 1912 – 1914 pracował jako stolarz i robotnik na kolei w Smoleńsku. od kwietnia 1917 roku uczestniczył wraz z 17 Dywizją Strzelców w walkach na froncie zachodnim). Ukończył Gimnazjum im. Pierwszy transport miał miejsce 11 kwietnia 1942 roku w przeddzień święta Pesach. wcielony do armii carskiej odsłużył w jej szeregach cztery lata (1914 – 1918. literata z Rygi w Brunszwiku. Ad eius filium Thomam pro consolatione epistola i Honori herois Zamoscii" Tytuł pośmiertnych wspomnień o Janie Zamoyskich . W połowie XIX wieku (1863 rok) w obrębie dekanatu znajdowały się parafie: Biłgoraj. Katalog kapłanów diecezjalnych i niediecezjalnych zmarłych w latach 1918 – 1978. a następnie jako współwłaściciel sklepu. Sól. bowiem Pesach to święto wolności upamiętniające wyjście Żydów z niewoli egipskiej. podczas okupacji niemieckiej więziony w obozach w Oświęcimiu i Mathausen. bolesny cios. którzy pracowali w diecezji lubelskiej oraz Martyrologium duchownych diecezji lubelskiej. 1905 Krasnystaw – 30. wrześniu i październiku tegoż roku. "De obitu magnii Zamosci. W roku 1970 nakładem Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Tarnogrodzie ukazał się praca ks. Kolejne transporty miały miejsce w maju. co stanowiło dla nich dodatkowy. niektóre z nich. Historię osady Krzeszów nad Sanem. Zamościa. Deportacja nie ominęła najmłodszych mieszkańców germanizacji wywieziono do Niemiec 4. Jedną z pierwszych wysiedlonych miejscowości z Zamojszczyzny deportowano kilkadziesiąt tysięcy osób. Ks. z centralnej Polski. 03. zatrudniając się jako robotnik sezonowy i stolarz w Chełmie. kilka tysięcy osób. Józef Lisowski. 2. w roku 1963 otrzymał godność szambelana papieskiego. w lutym 1918 roku powrócił do kraju. Niemiec. badań przeprowadzonych przez Witolda Kołbuka średnia liczba miejscowości składających się na jedną parafię wynosiła 6. Opracował ponadto: Historię parafii Krzeszów. wywieziono wówczas ok. obowiązki dziekana pełnił ks. był Skierbieszów. wydanych w 1605 roku przez Dawida Hilchena.5 tys. Od 6 listopada 1951roku – 10 lipca 1977 roku pełnił obowiązki dziekana i proboszcza parafii Tarnogród. w roku 1948 wstąpił do PZPR. Władysława Jagiełły w Krasnymstawie. W roku 1950 uzyskał doktorat z prawa kanonicznego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Tarnogrodzie). Pracował ponadto w handlu (Mińsk. dzieci. lata 1922 – 1923). in. jako "fortecy murowanej w miejscu niezwykle dogodnym przeciwko najazdom Scytów. Ukończył dwie klasy progimnazjum oraz kursy rzemieślnicze. Szczebrzeszyn (w roku 1842 proboszczem parafii był ks.wg. Brał udział w rewolucji 1917 roku. Uczestnik powstania zamojskiego 1918 roku – poszukiwany przez policję ratował się ucieczką na teren Rosji. W okresie od stycznia do kwietnia 1918 roku pełnił obowiązki intendenta w mińskim szpitalu wojskowym. 01. W roku 1923 ponownie powrócił do Polski. głównie ludności wiejskiej roboty do III Rzeszy. 000 Majdanku. proboszcz z Topólczy /k Szczebrzeszyna. Obrocz (filia parafii w Tarnowie). Ogółem znalazło się w obozie na zostało wywiezionych na Zamojszczyzny – celem deportacje Żydów zamojskich Żydzi z Zamościa a także przywiezieni tutaj z okolicznych miejscowości. Potoczek (filia w Szewni). zakonników oraz duchownych poza diecezjalnych nękanych w miejscach kaźni na terenie Lubelszczyzny w latach 1939 – 1945. w latach 1942 – 1945 członek PPS. jak najlepiej uzbrojone na . ks. Kosobudy. skąd deportowano ich do obozu zagłady w Bełżcu.

śpiewaną do dziś jest zaczynająca się od słów: "tam na błoniu błyszczy kwiecie. Huszczkę. Sitaniec. byłej siedzibie Towarzystwa. a tym samym rodzina uniknęła represji. Nazwisko doktora Janusza Petera na stałe związało się z Tomaszowem Lubelskim. Dom Starców i Kalek . który w czasie okupacji uratował życie wielu partyzantom polskim i radzieckim. Horyszów. który żył i pracował w Tomaszowie Lubelskim. Z okresu powstańczego pochodzą 22 piosenki Franciszka Kowalskiego. Mówiono o nim. W wyniku przeprowadzonego rozeznania przez policje SS dystryktu Lublin akcją zdecydowano się objąć wsie: Antoniówka. orzeczenia wydawane przez sąd jarmarczny dla Żydów winny być wpisywane do akt po polsku. Dokument regulujący sprawy pomiędzy Żydami a chrześcijanami rozsądzane przez sąd jarmarczny w Zamościu Wydany został w 1604 roku przez ordynata Jana Zamoyskiego . dobromierzyckie żetony Służyły jako lokalny środek płatniczy podczas zakupu towarów produkowanych w folwarku Dobromierzyce gdy zarządzał nim Stanisław Gąsiorowski (żył w latach 1838 – 1886).funkcjonował dzięki zabezpieczeniom na 38 morgach 76 prętach ziemi ornej i łąkowej. Tego dnia w kościołach parafialnych na terenie gminy Hrubieszów odbywają się msze w jego intencji. Wycofująca się grupa szturmowców dowodzona przez "Narbuta" wrzuciła do pomieszczenia w którym leżał zabity "Dolina" wiązkę granatów by Niemcy nie rozpoznali zwłok.. będąc na wycieczkach w Muzeum Regionalnym słuchałem opowieści o Januszu Peterze.. Michała Golejowskiego. polegała na lokalizacji osiedlonych na Zamojszczyźnie na mocy dekretu cesarza Józefa II z 14 marca 1784 roku potomków byłych kolonistów niemieckich z: Palatynatu. kilka żetonów znaleziono w obrębie wsi.lekarza. Brody Małe. Wspomnienia byłych żołnierzy AK i BCh snute na zbiórkach harcerskich. gdzie w stopniu podporucznika dowodził plutonem w szwadronie kpt. utwór ten napisał podczas pobytu w twierdzy zamojskiej. członka Tomaszowskiego Towarzystwa Regionalnego poświęcona życiu. dawne locum Zarządu. jako o lekarzu ." Praca została wydana w roku 1997 nakładem Tomaszowskiego Towarzystwa Regionalnego. społecznika i regionalisty w jednej osobie – dr Janusza Petera z Tomaszowa Lubelskiego – autor pracy / biografii o swoim bohaterze wypowiada się tak: " w domu rodzinnym często słyszałem wymieniane przez rodziców nazwisko doktora Janusza Petera . Białobrzegi. Deutschstämmige Akcja wyszukiwania spolonizowanych wsi niemieckich. Brody Duże.partyzancie. jako o regionaliście i twórcy tego muzeum.". W przytułku znajdowało schronienie sześć osób.. "Do moich towarzyszy oblężenia" (przy szklance) Utwór Franciszka Kowalskiego.zgodnie z treścią Dokumentu. nauczyciela literatury polskiej w Szkole Wojewódzkiej w Szczebrzeszynie. Pracownicy szpitala wspominali go jako budowniczego nowego szpitala tomaszowskiego.wzór miast niemieckich". Główne obchody uroczystości mają zawsze miejsce w Dziekanowie. gdzie do dziś istnieje okazały dworek. W szkole podstawowej.. Alzacji i Lotaryngii. Gdy wybuchło powstanie listopadowe F. Doleżal Kazimierz ps. Kowalski wstąpił do powstańczego wojska. Rogoźno. "Doktor Janusz Peter. Dni Staszicowskie Obchodzone są w dniu imienin (8 maja) założyciela Towarzystwa Rolniczego Hrubieszowskiego Stanisława Staszica. Andrzeja Zamoyskiego w Szczebrzeszynie . "Dolina" Zginął w wieku 21 lat 4 lipca 1941 roku podczas akcji na kasę gminną w Sułowie. Społecznik i regionalista" Praca autorstwa Janusza Brodowskiego. a nie jak dotdotychczas po łacinie. którego to języka Żydzi nie znali. Płoskie. przy ogniskach. Dom schronienia dla ubogich starców i kalek Utworzony został w 1845 roku staraniem hr. mówiły o nim. dzierżawa których przynosiła rocznego dochodu 137 rubli. najbardziej popularną. pracy i pasjom znanego lekarza.

w tym 13 polskich i 18 niemieckich – w tych mieli zamieszkać wyłącznie niemieccy koloniści. spotykamy listę nazwisk mieszkańców wsi Żurawnica. lub "Stedgemeinde Szczebrzeszyn". którzy dragonami służą i wolni od czynszu". w Polsce w pierwszej połowie XVII w. Trzech z nich jest "na posłudze". obydwaj wpłacili pewne kwoty pieniężne. W inwentarzu włości szczebrzeskiej z 1653 r. Pierwsze oddziały dragońskie pojawiły się we Francji w połowie XVI w. Ich zaletą byłą wielka mobilność. Turobin. Wojska zorganizowane były w regimenty lub szwadrony składające się z kompanii. biłgorajski) "dominium scebresinum" Posiadłość Dymitra z Goraja nadanie której potwierdził przywilejem z 1388 roku Władysław Jagiełło.. W roku 1795 zamieszkał w Tyszowcach. Szara Wola. skąd przyjeżdżał do Tomaszowa celem świadczenia usług medycznych. Oprócz tej nazwy na określenie Szczebrzeszyna używano zwrotów "Hauptordf Szczebrzeszyn".Funkcjonował w Zamościu w okresie międzywojennym – o jego nie najlepszej kondycji finansowej świadczy fakt dokonywania darowizny przez obywateli Zamościa – dr Dulewskiego i Tobiasza Fuksa. które składały się z rajtarii. której sens już wyjaśniano. Dragonów było zatem więcej o . Wólka Łosiniecka. Maziły i inne miejscowości.Waśko Sierko. W XVIII w. dominium Sióstr Miłosierdzia Do roku 1864 stanowiły miejscowości: Wólka Panieńska i Kalinowice. Goraj i okoliczne wsie. arkebuzerii. które z lokowanych na nim 31. uzbrojone w krócice i szable. Świetnie walczyli w zwarciu. dragoni Formacja wojskowa. Byli więc zwolnieni z czynszów.000 złotych wypłacało Siostrom 800 złotych rocznego procentu. a ponadto "służyli". Zostały wszystkie wyliczone dyplomem cesarza Józefa II z 1786 roku zatwierdzającym Ordynacje Zamoyską. Jednak nazwiska aż sześciu osiadłych gospodarzy opatrzono klauzulą "dragon. Dorfgemeinde Szczebrzeszyn Kreis Zamosc Gmina niemiecka utworzona 31 sierpnia 1943 roku po uprzednim wysiedleniu ze Szczebrzeszyna około 1000 osób. siedzieli więc na półłankach. Wszyscy oni posiadali gospodarstwa półłanowe. wyszkoloną również do walki w szyku pieszym. być może zainteresowanych. Dymitr jako dziedzic Szczebrzeszyna posiadał władzę sądowniczą. ponadto Siostry posiadały zabezpieczenie na "państwie łabuńskim". ich posiadłości i powinności ("osiadłość wsi Żurawnica"). zginął w Katyniu. "Dominium Tomasovience" Dobra wchodzące w skład klucza tomaszowskiego Ordynacji Zamoyskiej . Wieprzowe Jezioro "z wsiami i dobrami przynależnymi". Dostal Franciszek Lekarz medycyny. absolwent Akademii Wiedeńskiej. Domański Eugeniusz (1913 – kwiecień /maj 1940). zatwierdzał powagą swego imienia ("swoją zwierzchnością") układy majątkowe szlachty. co wynika z list poboru. Łosiniec. dragoni stali się jednym z najliczniejszych rodzajów jazdy w armiach europejskich. Kraśnik. piechoty oraz dragonii. pierwotnie piechota. zanotujmy nazwiska tych dragonów. Eugeniusz Domański pochodził z Korytkowa Dużego (pow. Michał Wróbel. służy". a więc. Dla pamięci potomnych. Hwiedko Tarabara. Z czasem dragonia została przekształcona w jazdę. "państwo łabuńskie" odziedziczyły siostry po Braciach Bonifratrach – wówczas sprowadzone je z Zamościa do Szczebrzeszyna. oficer Batalionu Korpusu Pogranicza "Ostróg". W skład gminy oprócz miasta Szczebrzeszyn weszło 31 wsi. 26 maja 1791 roku uzyskał dyplom lekarski. Byli to: Piotr Padrzyk. Jacko Jurkowic. przemieszczająca się konno i prowadząca walkę pieszo. jak na warunki Żurawnicy pełnowymiarowe.Rogoźno. Pasieki. Machnio Hlipczyk (później Lipczyk). prowadził szczebrzeszyńską i okoliczną szlachtę pod własną chorągwią na wojnę. W późniejszych latach w rejestrach poborowych spotykamy ponadto zapis: "z osobna półłanków 4 kniaziowych. Jeniec Kozielska. dyplom publikowany był w "Statutach Ordynacji Zamoyskiej". Zawadki. Składały się nań: Szczebrzeszyn. Stanowiły ją lekkie oddziały kawalerii. w miejsce których sprowadzono kolonistów niemieckich. Dragonia należała do wojsk autoramentu cudzoziemskiego.

Drużyna Pogotowia Powołana została we wrześniu 1939 roku w obrębie Placówki Pogotowia Społecznego w Szczebrzeszynie. dubienieccy starostowie Starostwo dubienieckie niegrodowe (nazwane od miasta Dubienki) powstało przez wydzielenie niektórych dóbr z dawniejszego starostwa horodelskiego. Byli także w korzystniejszej niż inni sytuacji materialnej. gen. Pewne jest jednak. choć pewnie żołnierzy i innych formacji. Nie mamy bliższych wiadomości o przebiegu tej służby. Wg. także śpiewakiem. nie wszystkie przywileje udało się zachować. Lipowiec. Zginął w czerwcu 1941 roku .następców zasadźcy Żurawnicy. urzędnik ordynacki. Weźmy jednak najmniejszą kwotę – 144 zł rocznie. Dubiel Marianna Rodem z Frampola. Berezowiec. Nie ma bowiem dzienników służby. uczestniczyć w ćwiczeniach. W Żurawnicy gospodarstwa były półłanowe. Przynosili później te wartości do rodzinnej wsi. nabywać doświadczenia. wartach. Ordynat postanowił ulokować ich w 22 wsiach swoich dóbr przyznając im nadziały gruntów. a więc równowartość dochodu z jedno łanowego gospodarstwa. konwojach itp. podkomorzy łucki Starostowie z tytułu sprawowanych urzędów opłacali podatek od zarządzanych przez siebie dóbr: kwarty – ¼ dochodów w skali roku (5802 zł. Warto zauważyć. już w 1773 r. wiedzy i kultury. Musieli więc bywać w świecie. Nie można więc ocenić ich zasług bojowych. że służyli. Musieli więc oddawać się tej służbie. egzemplarz dostępny w zbiorach Biblioteki Miejskiej w Szczebrzeszynie). którzy nie zostali nie wymienieni z nazwiska. Skład osobowy Drużyny. Musiało to być poważne zasilenie gospodarstwa. Nawet dzisiaj wieś taka zyskałaby miano wojskowej. córka Leopolda. Nie jest to jednak koniec dragońskiej historii Żurawnicy. pozostało bez źródeł utrzymania. że w połowie XVII wieku w Żurawnicy mieszkało ok. że rzeczywisty czas służby wynosił tylko ¼ nominalnego – dawał on 36 zł.. Jóźwiakowskiego Skauting i harcerstwo w Szczebrzeszynie 1915 – 1939 (Szczebrzeszyn 1994. 1658. Z leżących bliżej Żurawnicy wsi były to m.. Łączna liczba dragonów w służbie ordynackiej wynosiła 12 lub 13. 1665. założycieli wsi. w tym zastrzelona wraz z matką w sierpniu 1944 roku Maria Rytko. że roczny dochód netto kmiecia z gospodarstwa jedno łanowego w latach 1560-1570 wynosił 30-35 zł. in. po zakończeniu wojny w Ośrodku Zdrowia we Frampolu. Co druga rodzina miała zatem swego przedstawiciela w wojskach ordynackich. Jeśli przyjąć. Po pierwszym rozbiorze duża część Ordynacji znalazła się pod zaborem austriackim. Gorajec a także sama Żurawnica. Strzelce. Dubicki Stanisław Mieszkaniec Zwierzyńca. że żołd pobierano za czas rzeczywistej służby. zaangażowany w działalność konspiracyjną. (Leszek Balicki) Drozd Lucjan Członek zwierzynieckiego Koła Śpiewaczego zginął w 1941 roku wraz z Franciszkiem Sierpińskim. 1667. Kładniow. członkini Armii Krajowej – w okresie okupacji pracowała jako sanitariuszka. Ten zapis powtarza się w latach 1656. Starostami byli kolejno: w roku 1765 – Eustachy Potocki. Wprawdzie po usilnych staraniach ordynata cesarz Józef II w 1786 roku zatwierdził istnienie ordynacji i część jej praw. 25 rodzin. 8 gr) oraz hiberny (podatek z dóbr królewskich na utrzymanie wojska) – . artylerii litewskiej 1770 – Adam Chołoniewski. Szacuje się w literaturze. Chodziło jednak najprawdopodobniej o potomków Tarabarów. Uchanki. Oczywiste jest też. komendant zwierzynieckiej szturmówki.: Kosobudy. Nie wiemy przede w wszystkim jak ścisłe były związki żurawnickich dragonów ze służbą. Zlikwidowano przede wszystkim wojsko ordynacji. kasztelan buski 1771 – Celestyn Czaplic . którą już wcześniej prezentowano. członek Zarządu Gminnego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. Czarnystok. obowiązkach. Lustracji z 1765 roku składało się z: Dubienki. stanowiło 38 harcerek (imienny wykaz znajduje się w pracy S. eskortach. miejscowości Starosiele. folwarku Janów – Ostrów. Ziemię tę otrzymywali na własność. Wskutek tego posunięcia 200 dotdotychczasowych stałych dragonów. Kwoty żołdu w wojsku ordynackim są także różnie określane. tym bardziej zapisów o ich udziale w walkach. Drużyna zakończyła działalność w listopadzie 1939 roku.

Wdzięczny za ten nieoczekiwany dar Jan Zamoyski zatrzymał Dyakowskiego zatrudniając go jako administratora folwarków. Kuźnia z 1810 roku." (Bogusław Garbacik) Dygas Andrzej Fundator przydrożnej figury zlokalizowanej około 500 m od skrzyżowania szosy szczebrzeskiej z Wielączą Komasacją. I.starzec mieszczanin wyrażając radość miasta i parafii całej podał chleb i sól. zamieszkiwał tutaj również Stanisław Staszic podczas pobytu w dobrach hrubieszowskich. VIII. rosyjskiego "Dubno". aż do pożaru prawdopodobnie w latach 30 . proboszcz włostowicki i dziekan nowo.z chwilą utworzenia Towarzystwa Rolniczego Hrubieszowskiego → Towarzystwo Rolnicze Hrubieszowskie. Dziekanów Wieś zlokalizowana we wschodniej części gminy Hrubieszów. duszpasterska wizyta Miała miejsce w czerwcu 1905 roku. Po pożarze i po komasacji nastąpiła zmiana miejsca pola na Wielączę nr 102 wraz z przyległymi gruntami i od tej pory . że wszyscy synowie Izraela podzielają radość katolików. w roku 1800 odkupił ja Stanisław Staszic . III.przez długi czas fundację przypisywano rodzinie Machałków. kiedy na Zamojszczyźnie Niemcy wysiedlali poszczególne wsi Kazimierz Dyakowski zatrudniał w administrowanym przez siebie folwarku wielu ludzi z AK." figura postawiona rzekomo przez Machałków jest figurą postawioną przez Dygasa Andrzeja w 1911 roku... które uratował ze stadniny hr. Franciszek Jaczewski odwiedził Zamojszczyznę . z. jako taka przynależała administracyjnie do starostwa horodelskiego.aleksandryjski. dziedzicznych prezesów Towarzystwa Rolniczego Hrubieszowskiego. t. Janowi Zamoyskiemu 80 sztuk koni. Na przełomie 1941/1942 roku. Karol Dębiński – kanonik katedralny lubelski. od roku 1799 stanowiła własność Ignacego Cetnera. IV 1935 r. W wieku Dubienka XIX stanowiła jeden z głównych punktów składowych dla zboża spławianego po Bugu. Dyakowski Kazimierz Były członek Polskiej Organizacji Wojskowej. Nazwę "Dębno". "dwoista danina dawna" Zobowiązanie pieniężne. a sam folwark. aż w końcu sprawa została wyjaśniona .tych.był również w Szczebrzeszynie.dworek przez wiele lat funkcjonował jako rezydencja i kancelaria kolejnych prezesów Towarzystwa. niosącego pokój i miłość wszystkim bez różnicy . Dubienka Początkowo miejscowość funkcjonowała pod nazwa "Dębno" lub z jęz. kapitan rezerwy Wojska Polskiego. bo i oni w biskupie katolickim widzą posłańca Bożego. które w roku 1557 szczebrzeszyńscy Żydzi zadeklarowali się płacić panu miasta – Andrzejowi Górce tytułem wdzięczności za "uchylenie zakazu zajmowania się handlem".zanotował relacjonujący na łamach "Kroniki Rodzinnej" przebieg podróży ks. w roku 1815 dworek został spalony przez Moskali. dyrektora szpitala w Tomaszowie Lubelskim traktująca o sposobach. Obiekt zbudowany został w roku 1911 . Dziekanów był jedną z gmin Towarzystwa. "Dubno" przemianowano na "Dubienkę" na mocy przywileju Zygmunta II wydanego w początkach XVIII wieku. pole po drugiej stronie szosy (po stronie Niedzielisk) należało do Dygasów. ówczesny biskup lubelski – ks. "Dzieje. W tych latach. technikach medycznych stosowanych podczas leczenia złamań kości. Tekst drukowany był na łamach "Chirurgii Narządów Ruchu". odbitka tego unikalnego dziś opracowania w ilości 39 stron znajduje się w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Tomaszowie. gdzie bardzo serdecznie podejmowali go zarówno katolicy. Upadek Dubienki jako miasta nastąpił po pierwszej wojnie szwedzkiej (1563 – 1570).. kahał przez usta swego rabina zaznaczył.472 zł. Płoskiem I. oraz kaplica Grotthausów. metodach.. światła i cienie przyrządów rozciąganych" Praca dr Janusza Petera. Z tamtego okresu zachowały się we wsi: zarządzówka Staszicowska . Płoskiem II. jak wspominał pracujący tutaj Aleksander Garbacik "był punktem zbornym żołnierzy Armii Krajowej. W czasie okupacji administrator folwarków Ordynacji Zamoyskiej w Zawadzie. do roku 1939 pracował w (nazwa nieznana) majątku na Wołyniu. 3 gr rocznie. jak i miejscowa ludność żydowska . ponadto Andrzej Górka poddał Żydów sądownictwu miejskiemu. Do folwarku w Zawadzie doprowadził i przekazał hr.. Aleksandra Ledóchowskiego w Smrodanie. istota.

Trójcy. Prze wiele lat Dymitr z Goraja pełnił obowiązki podskarbiego koronnego – w roku 1398 jego staraniem parafia szczebrzeszyńska została podporządkowana w obrębie administracji kościelnej arcybiskupowi halickiemu – Jakubowi Strepie. Tomasza i Teresy ordynatów Zamoyskich fundatorów anno 1746. Dymitrowi przysługiwało prawo sądzenia osiadłej w nim szlachty. Żabno. przegradzało go z metropolią księstwo bełskie. W dniach 5 – 14 maja 1671 roku biskup Krzysztof Żegocki dokonał wizytacji kolegiaty zamojskiej. Godzisza "Kraśnika" i innych) przechowywał egzemplarze konspiracyjnego pisma "Z Ziemi wysiedlonych" oraz "pisma różnych wydawnictw i organizacji o różnych odcieniach politycznych. Tak powiada ciotka – siostra mego dziadka Mariana. Krukowski w swoich wspomnieniach. *** W roku 1658 (w Wielki Czwartek) wybuchł w Zamościu pożar. Fołtynowiczu 4. Wszystko to zostało zabrane i na pewno zniszczone przez Michała Dyma byłego pracownika Urzędu Bezpieczeństwa w Zamościu. w roku 1398 wzniósł drugi kościół pod wezwaniem św. Madeja "Mrówkę". Mazurka "Przemysława".intendenta szczebrzeszyńskiego szpitala. Lektura protokołu z przeprowadzonej wizytacji w kolegiacie zamojskiej (24 kwietnia 1765 roku) dostarcza także kilku innych ważnych informacji biblioteka kapitulna[znajdowała się] w szafie za . który strawił część kościoła. notariusz lubelski.. czy posług kapłańskich – małych kobierców po nieboszczyku x. Spaliły się również prawa. protokół sporządził Feliks Szaniawski. Tarnawa. nadanie to potwierdził w 1388 roku Władysław Jagiełło dodając mu klucz turobiński. Cichońskiego "Lisa". który otrzymał wraz z powiatem szczebrzeskim w 1379 roku od Ludwika Węgierskiego.Machałkowie mieszkający przy figurze w wyniku upływu czasu i potrzeby konserwacji podpisali figurę swoim nazwiskiem. róznego koloru wyszywane jedwabiem. którego jest łokci trzy i podany ad usum infułatom zamojskim tylko w ten czas. Dokument ten ma niezwykłą wartość historyczną – stanowi szczegółowy wykaz pozostających na uposażeniu zamojskiej świątyni przedmiotów i szat liturgicznych z uwzględnieniem ich walorów artystycznych. Grabowskiego "Tośka" – oficer szkoleniowy komendy okręgu IV BCh. Pawłowicza dziekana zamojskiego. pieczętował się herbem "Korczak".chociaż nie bezpośrednio. które z nich korzystały podczas sprawowania liturgii.imc. Bolesław Kumor. Warszawa 1998. Materiały źródłowe dotyczące kapituły i kolegiaty zamojskiej zachowały się w Zespole [Akt] Kapituły i Kolegiaty przechowywanym w zbiorach Archiwum Państwowego w Lublinie – zebrał je i opublikował ks. na który składały się Turobin. x. oraz część domów kapitulnych przy nim. przy którym osadził Franciszkanów. o wadze od 40 do 50 kilogramów. Malinowskiego "Kosa". Biskupie. Dymitr z Goraja Z pochodzenia Rusin. IV.W. wskazania osób. .zapisał J. fundatorów. kiedy pontificaliter celebrują od J. fundacje. który (oprócz meldunków kierowanych do niego podczas okupacji przez Wyłupka "Wartę". ornat na dnie białem w kwiaty. który dokonał rewizji na skutek jakiegoś donosu na mnie. (Krzysztof Leszczyński) Dym Michał Pracownik Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa w Zamościu od 10 listopada 1944 roku. Czernięcin. Grygla "Orła". Dzieje kapituły i kolegiaty zamojskiej w świetle zachowanych materiałów źródłowych. przywileje. w sporządzonym przez siebie protokóle wizytacyjnym zamieścił dodatkowo spis inwentarza kolegiaty i poszczególnych kaplic funkcjonujących przy niej.W. wówczas cały powiat wraz miastem włączony został do metropolii halickiej . rozporządzenia i zapisy kolegiaty przechowywane w archiwum kapitulnym – zeznania w tej sprawie składał 18 maja 1658 roku przed Trybunałem Lubelskim ówczesny kanonik i prokurator (pełnomocnik w sprawach kontaktów z instytucjami rządowymi) kapituły zamojskiej – Jan Unikowski. Wola Czernięcińska. t. były sołtys wsi Podborcze (jego wspomnienia zatytułowane "Mój pamiętnik" opublikowane zostały w: "Pamiętnikach Nowego Pokolenia Chłopów Polskich". a córka Walentego i Anny Dygas". Podczas swojej bytności w Szczebrzeszynie Dymitr fundował w 1394 roku kościół drewniany.relacja Mariusza Dygasa – potomka wieląckich Dygasów. oraz zestawienie sum i czynszów kapitulnych. jego opiekunem został nieznany z nazwiska rektor Jan. Jako pracownik zamojskiego UB dokonał również rewizji w domu Jana Krukowskiego w Zaburzu. pierwszy właściciel Szczebrzeszyna. ze stołą i manipularzem od JW. w roku 1398 dla nowo powstałej parafii wyznaczył uposażenie potwierdzone przez Jakuba Strepę. O jego poczynaniach wspomina Stanisław Ferenc. łańcuch złoty w pancerz robiony. tekst których dostępny jest w Bibliotece Publicznej Gminy Radecznica w Radecznicy..

kolegiatę. gdzie zamościanie zawsze w trudnych chwilach szukali (i szukają) wsparcia polecając się opiece swojej Matki Bożej Hetmańskiej.. Zamoyski powołując się na postanowienia konstytucji sejmowych Rzeczpospolitej. 1000. tym samym potwierdził przywilej noszenia infuły przez dziekanów kapituły zamojskiej. 6. Piotra z Bunina i Andrzeja Krzyckiego. czyniąc miasto jego siedzibą – na stanowisko oficjała "wraz z odpowiednią władzą w zakresie jurysdykcji kościelnej" powołany został ks.000. infułat zamojski na którą de propio peculis viva manu dał i lokował sumy kapitalnej zł pol[skich] 19 500 et quidem: − 1º Na Żydach starszych wołyńskich. Józefa Poniatowskiego – miasto krótko cieszyło się wolnością – już w roku 1813 po ośmiomiesięcznym oblężeniu do Zamościa wkroczyli Rosjanie. W roku 1772 przeszła diecezya pod rządy austriackie"). Sama tylko obietnica Zbawiciela naszego pokrzepia mnie i mogę być pewny pomocy Jego w zarządzaniu ta częścią diecezji. Podczas I rozbioru Polski w 1772 roku Zamość znalazł się pod zaborem austriackim. Zaistniała sytuacja niosła ze sobą zrozumiale komplikacje – stała się przedmiotem wielu zabiegów zarówno ordynata Andrzeja hr. Zamoyskiego jak i władz duchowych kolegiackich o zachowanie priorytetowych dla Zamościa i jego mieszkańców wartości. 3. nieudolnego przerażają przydanym ciężarem nowych obowiązków pasterskich. Wraz z uzyskaniem stanowiska administratora diecezji przemyskiej biskup Skarszewski eryguje oficjałat okręgowy dla tej części diecezji w obrębie której położony jest Zamość. Biskup Skarszewski zdawał sobie doskonale sprawę z doniosłości i znaczenia tej decyzji. Na mocy kolejnej decyzji – nadwornego dekretu sygnowanego datą 10 luty 1792 cesarz Leopold przywraca do życia zamojską świątynię. Zamość z racji włączenia do Księstwa Warszawskiego znalazł się pod jurysdykcją biskupa przemyskiego – Antoniego Gołaszewskiego (jak podaje Zygmunt Gloger "biskup przemyski siedział ósmy z rzędu niżej warmińskiego. Wojciecha. − 4º Na kahale janowskim itidem coram iisdem actis commisorialibus zapisanej zl pol. Baltazara Dulewskiego jako koadiutora dziekana infułata zamojskiego. Ten krótki okres wolności przyniósł istotne zmiany natury administracyjno – kościelnej. W roku 1809 Zamość został zdobyty przez wojska ks. Zamojskie duchowieństwo odzyskując kolegiatę czyni dalsze starania o przywrócenie funkcjonującej przy świątyni kapituły wszystkich praw i przywilejów potwierdzonych przez papieży i polskie sejmy. Seminarium Duchowne. kościół Matki Bożej Loretańskiej i św. actis commisorialibus zeznanej i zapisanej sumy zl pol. − 2º Na kahale turobińskim według inskrypcyjej in actis commissorialbus arcis Zamoscensis uczynionej zł pol. duchowy bastion. 7500. a przed chełmińskim. − 3º Na kahale szczebrzeskim coram itidem.000. ograniczone zostały przywileje infułata zamojskiego. 4 stycznia 1786 roku Andrzej hr. parafia ormiańska. Dekanatów liczyła diecezja 9 "przez samych wysoko wykształconych biskupów. Fundatorem kapeli muzycznej był Mathiam Pawłowicz. oraz związanych z Ordynacją Zamoyską przedłożył cesarzowi Józefowi II prośbę w sprawie przywrócenia do życia kolegiaty zamojskiej. działalność najważniejszych instytucji społecznych w mieście została wstrzymana – zamknięto Akademię zamojską. która przez lat trzydzieści kilka razem z krajem oderwana była od pasterstwa poprzedników moich.kratą w kaplicy św. że inne obiekty sakralne klasztor bonifratrów. Katarzyny. Każdy dziekan infułat zamojski z chwilą utworzenia kapituły otrzymywał przywilej noszenia infuły podczas spełniania czynności liturgicznych – 17 października 1791 roku rząd austriacki mając na uwadze prośbę kapituły zamojskiej zaakceptował ks. który przekazał administrację na d okręgiem zamojskim z miastem Zamość włącznie biskupowi lubelskiemu Wojciechowi Skarszewskiemu. Możemy sobie wyobrazić jakie zapanowały wówczas w Zamościu nastroje. przy kolegiacie pozostawało 4 wikariuszy i kaznodzieja. który w 1790 roku w imieniu kapituły zamojskiej zwrócił się do cesarza z prośbą o przywrócenie do życia innych. po unii lubelskiej siedział między [biskupem] łuckim a żmudzkim. na których Żydzi starsi zamojscy iuxta oboquentiam iuscriptionis in Castro Bełsensi facte tenetur censuum corocznie płacić binis rathis [musieli] od sumy kapitalnej zł pol. .. Decyzja cesarza Leopolda tym bardzie podniosła na duchu zamojskie społeczeństwo. skoro w piśmie skierowanym do duchowieństwa i ludności świeckiej zamieszkującej w obrębie diecezji przemyskiej napisał: okoliczności te mnie. szczególny nacisk kładąc dziekanię kolegiaty i beneficjów parafii szczebrzeszyńskiej. parafia unicka pozostawały zamknięte. zawieszono działalność funkcjonującej przy świątyni kapituły zamojskiej. przecież kolegiata to "serce" miasta. Poczynania ordynata czynnie wspierał dziekan infułat zamojski – Aleksander Trębiński. ważnych dla życia społecznego miasta instytucji – obok kolegiaty wymienia także akademię i seminarium duchowne. ostoja polskości. Przemyśl w swoim czasie był siedliskiem wykształcenia humanitarnego.

w roku 1829 kanonikiem penitencjarzem (uprawnionym przez biskupa do udzielania rozgrzeszenia w wypadkach podlegających jurysdykcji ordynariusza). Streszczenia obszernego łacińskiego tekstu dokonał ks. iż duchem jedności i miłości braterskiej tchnąc na zawsze.. W maju 1817 roku duchowieństwo zamojskie gościło biskupa Wojciecha Skarszewskiego – po dokonaniu wizytacji kapituły administrator wydał częściowy dekret dotyczący: kolegium wikariuszy. w roku 1838został scholastykiem zamojskim. Możemy sobie postawić w tym miejscu pytanie: co skłoniło członków kapituły zamojskiej do udzielenia wsparcia Fryderykowi Augustowi? Z treści zachowanego dokumentu dowiadujemy się. śpiewów liturgicznych i obowiązków chórowych w kapitule. pełnił obowiązki prokuratora . służby Bożej. zmarł w 1856 roku. Bezpośrednim administratorem kolegiaty zamojskiej został w tym momencie biskup lubelski – Józef Marcelin Dzięcielski.. pełnił obowiązki proboszcza w Kumowie. Ignacy Czarnołuski – od roku 1806 pełnił funkcję kanonika honorowego zamojskiego. Feliks Troszyński – pełnił obowiązki proboszcza w Hrubieszowie. Antoni Kościakiewicz – kanonik zamojski (1838). Okres okupacji przyniósł ogromne straty w potencjale ludzkim naszego kraju. Joachim Jędrzejewicz – proboszcz w Rachaniach. następnie prokurator kapituły zamojskiej. od roku 1828 kanonik zamojski. kanonik zamojski. od roku 1838 kanonik zamojski.gruntowa przebudowa kolegiaty miał miejsce w latach 1824 – 1826. w dokumencie – projekcie reorganizacji kolegiaty zamojskiej wydanym 20 czerwca 1832 roku (oryginał w jęz. był kanonikiem honorowym płockim.Był proboszczem w Dubience. zaręczając uroczyście.. w roku 1815 mianowany został vice kustoszem. kanonikiem zamojskim został w roku 1838. Początek XIX wieku przynosi kolejne zmiany w dziejach zamojskiej świątyni – na skutek administracyjnej zmiany granic państwa. fundusze w wysokości 100. VI. W okresie tym rządy w Polsce sprawował (w całkowitej zależności od Napoleona I) Fryderyk August. w dokumencie nr 148 sygnowanym datą 29 lipca 1812 roku spotykamy ciekawy zapis o przystąpieniu kapituły zamojskiej do konfederacji generalnej. historyk kolegiaty zamojskiej. odprawiania mszy fundacyjnych. oraz zmian wewnątrz diecezjalnych (na mocy bulli papieża Piusa VII Ex imposita nobis a Deo z 30. a najszczególniejszym zapałem ujęta wszystko.. od 1830 sekretarz kapituły zamojskiej. Zamojscy duchowni chcąc upamiętnić te bolesne wydarzenia zwrócili się do papieża Piusa XII z prośbą o udzielenie przywileju noszenia nowego stroju kanonickiego koloru czarnego i rubinowego. który usiłował stworzyć oddane mu stronnictwo. od roku 1838 kanonik zamojski. Zamojszczyzna ucierpiała szczególnie – pacyfikacja. stanem i restauracją budynków kościelnych . Kajetan Straz – prepozyt tarnogrodzki. łożyć ku potrzebie i ratunkowi ojczyzny chce i będzie.. Bolesława Kumora. tysiące dzieci oderwanych od rodziców. Przypomina o obowiązku odprawiania aniwersarzy.000 wyłożył Rząd Królestwa Kongresowego. prepozyt tomaszowski. że kapituła przystępuje chętnie do akcesu konfederacji generalnej. Pełna wersja dekretu ukazała się 5 sierpnia 1817 roku. Swoją decyzję członkowie kapituły zamojskiej uzasadnili tak: ma on być pamiątką okrucieństw okupacji niemieckiej na Zamojszczyźnie w czasie drugiej wojny światowej. germanizacja.wspólnego stołu wikariuszy i prowadzenia odpowiednich ksiąg w kancelarii parafialnej. Zajmuje się uposażeniem kapituły. W roku 1924 dziekan kapituły zamojskiej otrzymał od papieża Piusa XI brewe mocą którego potwierdzone zostały dotdotychczasowe przywileje dotdotyczące używania przez niego pontyfikaliów. Kumor – podaję za nim: dotyczy on stałej rezydencji kanoników przy kolegiacie. dziekanem infułatem zamojskim został w 1828 roku. od 1830 roku pełnił obowiązki sekretarza kapituły zamojskiej. Fabian Sędrowski – proboszcz w starym Zamościu. duszpasterstwa wśród więźniów. łacińskim) znajduje się lista ówczesnych kanoników zamojskich. był również jej prokuratorem. kanonikiem zamojskim został w 1838 roku. od 1838 roku kanonik zamojski. Antoni Gosiecki – prepozyt turobiński. zgładzonych w obozach. Mateusz Bełcikowski – proboszcz w Potoku. W Zbiorze Dokumentów Kolegiaty i Kapituły Zamojskiej opracowanym prze ks. porządku nabożeństw i katechizacji w kolegiacie. On także wzorem swego poprzednika podjął istotne decyzje odnośnie kolegiaty zamojskiej. w roku 1838 został kanonikiem zamojskim.Mateusz Kosiarski. stąd pomysł zwołania konfederacji generalnej. archiwum i biblioteką kapitulna. Jan Dynowski – kanonik honorowy zamojski. wywiezionych do Rzeszy. w roku 1858 został kanonikiem lubelskim.. zapewne celem umocnienia swojej pozycji politycznej. w roku 1834 pełnił obowiązki kanonika penitencjarza. Odpowiedź/brewe papieża odnośnie noszenia opisanego powyżej stroju otrzymała kapituła zamojska w lutym 1958 roku – dokument . w roku 1830 pełnił obowiązki prokuratora kapituły. co stanowi cenny przyczynek do poznania historii zamojskiego duchowieństwa: Aleksander Ulidowicz – pełnił obowiązki kapelana wojska w Królestwie Polskim. przywilejów odpustowych. Walenty Wojtasiewicz – proboszcz z Sitańca. kustosz zamojski. 1818) wytyczone zostały nowe granice diecezji lubelskiej w obręb której decyzją biskupa Skarszewskiego z dnia 15 grudnia 1818 roku włączono Zamojszczyznę. Józef Biesch – senior wikariusz przy kolegiacie zamojskiej (1815 rok). cokolwiek w jej mocy jako zgromadzenia duchownych byłoby..

Met Chaskiel. działalnością usługową . Huna Kafenbaum . Szmul Grünbaum – Zaporze. Hil Honig – Radecznica. Icek Mantel – Radecznica.Łopatyński wyraził zgodę na pobudowanie wspomnianej szkoły. albo najbogatsza grupa ludności żydowskiej z terenu gminy. Chaja z domu Met Metowa . Przy każdym nazwisku a jest ich 16 podano nazwę wioski z której pochodził dany podatnik: Hersz Goldblit – Radecznica.) Bardziej znany w historii gminy jest okres międzywojenny . gdzie znajduje się drewniany budynek starej szkoły mieszkała rodzina żydowska.Żydzi z terenu gminy Radecznica organizacyjnie podporządkowani byli kahałowi szczebrzeszyńskiemu.ich domy położone były za "starą rzeką". posiadał własną kuźnię .Fluk Abram. Chłopkowie . Met Jankiel. Met Moszek. Mantel Szaja. Godgraber Hana.rodzinę usunięto z zajmowanej posesji z chwilą gdy wójt gminy . Dym Jankiel.Altman Hersz. Prawdopodobnie były to dzieci Rywki mieszkającej na "Rusi".Zagrobli . oraz Fajga urodzona 17 marca 1928 roku.Lejzor Honig. 1949 przechowywanym w Archiwum Państwowym w Zamościu dowiadujemy się iż na terenie gminy Radecznica w okresie międzywojennym mieszkali: w Radecznicy . Fajga i Mojsze. Jankiel Met – Gorajec. z podpisem Gildo Brungola de speciali mandato cardinali a publicis Ecclesiae negotiis przechowywany jest w Archiwum Kapituły Zamojskiej. wyciśnięta na czerwonym tuszu. Szmul Rostenbaum – Radecznica. bo monopolu na ten artykuł zaprowadzić nie można. Gildyner Lejba. Klajner Dawid. w Zaporzu Honik Jankiel. Nazwisko Met pojawia się w Gorajcu w roku szkolnym 1936/1937. *** . W roku 1896 w Czarnymstoku. z rodziny Metów zamieszkałych w Gorajcu z wojennej pożogi ocaleli: Pesia Rajzla z domu Fink Metowa.Starawieś . Gmina Żydowska Gorajecka istniała jako prężny ośrodek do początków XX wieku. Zynerman Lejba. Szmul Gildyner – Chłopków. oraz współpracująca z nim Zarząd byli bezpośrednimi przełożonymi radecznickich Żydów w kwestiach natury religijnej.Kiestenbaum Dawid. Na podstawie Wykazu posiadłości opuszczonych pożydowskich 1945 . Gorajcu . w Czarnymstoku . W roku 2001 podczas rozbiórki starego budynku Urzędu Gminy Radecznica znaleziono dokumenty z 1918 roku. Oprócz wymienionych osób w Gorajcu w okresie międzywojennym mieszkał Dawid Godgraber . Prawdopodobnie w Gorajcu mieszkała w przeszłości najliczniejsza. Abusz Met .. Met Lejb. ani z tym Żydem w ugodę wchodzić nie trzeba.Żydzi mieszkujący na tych terenach znajdowali się: w Czarnymstoku . iż do Radecznicy przybył Żyd o nazwisku Oberweis Icek .. dzieje ludności żydowskiej z terenu gminy Radecznica Z lat czterdziestych XIX wieku pochodzą informacje o tym. Boruch Mantel – Radecznica. Zynerman Moszek. Żyd był kowalem. Aszenberg Mira. skoro ludzie ci wznieśli własnym sumptem okazała bóżnicę. Josf Kleiner – Gorajec. Honik Judka. Dużym skupiskiem ludności żydowskiej była Radecznica .że pobyt temu Żydowi dopóki się dobrze sprawować będzie może być pozwolonym.Met Abusz. z rodziny Kafenbaumów ocalał z wojennej pożogi Szloma i jego żona Nesia. Ela Met – Gorajec. Met Abram. Łaja z domu Met Kastenbaumowa. Na "Rusi" mieszkał także Dawid Kiestenbaum. posiadał własne gospodarstwo.zwrot użyty w jego tytule .Gildyner Berek.byli to: Bruch Kletensbaum i Chuna Kafenbaum handlowali tytoniem i innymi drobiazgami. zatem przewodniczący tej gminy.jednym z nich był kupiec i sklepikarz .Birman Chaim. Fink Abram. Huf Sura.. Do szkoły powszechnej w Czarnymstoku uczęszczało w 1939 roku troje żydowskich dzieci .podatnicy gminy żydowskiej w Szczebrzeszynie wskazuje na jedną istotną sprawę .. które zwierające Wykaz podatników gminy żydowskiej Szczebrzeszyn zamieszkujących w gminę Radecznica. Mantel Icek.nazwa wioski nieczytelna. Hersz Basowicz . pieczenia chleba.urodzona 30 listopada 1925 roku. . Chaja Gold – Radecznica.o imionach .Aszenberg Icek. Oberferst Mira. wniosek taki nasuwa się po przeczytaniu wyżej cytowanego dokumentu . "Kalinowym Dołku".. Met Dawid. Gildyner Szmul. Do gorajeckiej szkoły uczęszczał wówczas jeszcze jeden chłopiec żydowski o nazwisku Jankiel Zimerman. ani szynkowania zapewniać.miejscowi Żydzi zajmowali się drobnym handlem.Zastawie .podczas okupacji uratowany został przez Jana Dziwotę mieszkającego w gorajeckiej kolonii tzw.otrzymał wówczas pozwolenie od Zarządu Ordynacji Zamoyskiej na zamieszkanie w wiosce . Met Josef. w miejscu. Gorajcu . wówczas w miejscowej szkole powszechnej uczyły się dwie dziewczynki pochodzenia żydowskiego o tym nazwisku . Met Ela. która miała sklep z materiałami.Szangla. Chaim Fink – Gorajec. który zamordowany został przez hitlerowców w 1942 roku. prawnej (mam na myśli wewnątrz gminne przepisy żydowskie i uwarunkowania prawne.brak nazwy miejscowości. Gorajcu . Hersz Met – Gorajec. Izrael Samborski – Radecznica. Kopf Jojna. Podlesiu Małym .Chajka .zapisany na pergaminie o wymiarach 47 x 34 cm z pieczęcią Rybaka.1947.

który pod koniec okupacji liczył około 700 osób.nieznany z nazwiska mieszkaniec Gruszki przechowywał w oborze sześciu Żydów z Radecznicy. ps. o którym pisał Zygmunt Klukowski w Dzienniku z lat okupacji Zamojszczyzny 1939 – 1944 (Lublin 1958 ) to Sulowski. od listopada 1939 roku związany z Zamojszczyzną . że ów nieznany z nazwiska gospodarz Gruszki. . W piśmie z dnia 17 marca 1948 roku skierowanym przez Zarząd Gminy w Radecznicy do Biura Obwodowego Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w Zamościu28 czytamy: Na Zasadzie ustawy z dnia 30 stycznia 1948 roku ogłoszonej w Dz.Żydzi z terenu gminy byli albo rozstrzeliwani na miejscu. Zginęła również jego żona i dzieci . więzienie. Nazwisko Hany Wofson z Gorajca figuruje w "Księdze Pamięci Gminy Żydowskiej w Szczebrzeszynie" (Kiriat Yam 1984) na liście zawierającej nazwiska pomordowanych szczebrzeszyńskich Żydów.ukryli się w piwnicy Batorskiego na Zaporzu. 8 pkt. spora ilość osób z tego regionu narażając życie aresztowania. 75 oraz zgodnie z art. Budynek ten był wzniesiony kosztem gminy żydowskiej mieszkańców wsi Gorajec i obecnie nikt do niego nie rości prawa. Po wyzwoleniu córka Batorskiego Helena została zaproszona tytułem wdzięczności przez wspomnianego Rubina do Hajfy w Izraelu. Grupę Żydów ukrywających się na łąkach pod Smoryniem rozstrzelali (prawdopodobnie na skutek donosu) Niemcy. Prawdopodobnie . że na terenie gminy grasowały bandy . na bagnach i na łąkach pod Smoryniem.Zagroble obecnie już przerobionego na szkołę powszechną. faszystowska nacjonalistyczna organizacja wojskowa działająca na wschodnich terenach Polski).poświęcała się pracy mającej przynieść lepsze jutro. Po wyzwoleniu ludzie ci wyjechali do Ameryki. zaś obecnie korzystając z dobrodziejstw wyżej cytowanej ustawy Zarząd gminy chce przejąć go na własność. celem przydzielenia go na szkołę.aryjski wygląd. banda Dyma. − Błasiak Józef..po rozmowie z Heleną z Batorskich Krukowską wiemy. w Zaburzu żydowskim chłopcem o imieniu Chaim opiekowała Mrówkowa . (Regina Smoter Grzeszkiewcz. Po wyzwoleniu organizował w powiecie hrubieszowskim Milicję Obywatelską zmordowany został przez bandę UPA (Ukraińska Powstańcza Armia.podjął wówczas pracę w spółdzielni Spożywców "Społem" w Hrubieszowie. rodzina Zawiślaków z Czarnegostoku (ich poczynania odnotowano jeszcze przed wybuchem wojny). Niektórzy z nich ukrywali się w okolicznych lasach – w Podborczu w kompleksie leśnym zwanym "Cetnarem". skąd przysyłali paczki żywnościowe jako dowód swojej wdzięczności. Do najbardziej znanych na Zamojszczyźnie działaczy ludowych należeli: − Basaj Stanisław. Ukrywał się w lasach zaburskich. który jednemu z nich Rubinowi Weistuch umożliwił wyjazd na roboty do Rzeszy.jedna z tych grup zabiła na tle rabunkowym ukrywającego się w Czarnymstoku Żyda (jego nazwisko nie jest znane).03. W 1942 roku zorganizował oddział partyzancki Batalionów Chłopskich "Rysia". "Ryś" (24. Dziś w nocy ( 22 marca 1943 ) roku) umarł Żydów rozstrzelali polscy policjanci z Radecznicy. miejsce gdzie został pochowany mieszkańcy wsi określają dziś jako "Żydów dół". jednym z okrutnych eksternistów był nieznany z imienia Baranowski. raniony przez Niemców wrócił do zdrowia dzięki opiece swojej pracodawczyni.Szpugowie z Topólczy. który jest niezbędnie potrzebny Zarządowi gminnemu na ten cel. które prowadziły głównie działalność rabunkową . wobec czego władze gminne pozwoliły zająć go na potrzeby szkoły powszechnej. Jest autorem zbiorku pieśni chłopskich wydanych w 1928 roku na powielaczu – utwory powstały z okazji 10 – lecia powstania pierwszego Rządu Ludowego. skutkiem czego w miesiącu lutym 1947 został przejęty pod zarząd Zarządu gminnego. Po zakończeniu działań wojennych nikt z gorajeckich Żydów nie rościł pretensji do budynku bóżnicy.jedna z rodzin uratowała żydowskie małżeństwo z dzieckiem.1945). Zdarzenie takie miało miejsce w Czarnymstoku . Żydów z terenu gminy zabierano także do pobliskiego Szczebrzeszyna. urodził się w Polankach (powiat tomaszowski). Gdy zjawiła się policja zaczął uciekać i wówczas został postrzelony. W Gruszce Zaporskiej także ukrywano Żydów . Innym miejscowa ludność udzielał schronienia i dostarczała żywność.bo do końca zagadnienie to nie zostało wyjaśnione .1917 – 25.Okres okupacji przyniósł całkowita zagładę . Podczas okupacji pracował w Komendzie BCh Obwodu Hrubieszów. poprawę warunków bytowych dla nich i przyszłych pokoleń. P. położonego we wsi Gorajec .Zarządu gminnego budynku murowanego /bożnicy/. w lasach czarnostockich. z tej racji. Nr 10/48r poz. Ustaw R. Stanisław Zybała) działacze ruchu ludowego na Zamojszczyźnie Ruch ludowy na Zamojszczyźnie ma wieloletnią tradycje. W czasie wojny zginęło ogółem w Radecznicy ponda pięćdziesiąt osób pochodzenia żydowskiego. Zagładę radecznickich Żydów przeżyło dwóch chłopców .Żydówką czeską.11.zarabiał na życie pasąc krowy. gdzie się osiedlił ze swoją żoną . 1 zarząd gminy niniejszym zgłasza wniosek o przejęcie na rzecz samorządu . Wiadomo. Żył w latach 1904 – 1973. w tym słynne w Berezie Kartuskiej . że miał czysty .posiadamy informacje przynajmniej o trzech. gdzie ginęli wraz z miejscową ludnością żydowską.

W roku 1941 zorganizował grupę ZWZ. Dziduch Jan (ur. hrubieszowskiego i tomaszowskiego. W roku 1922 otrzymał mandat poselski z listy Chłopskiego Stronnictwa Radykalnego (ChSR). W 1941 roku wstąpił do Batalionów Chłopskich. Od roku 1931 należał do Stronnictwa Ludowego. Pracował jako nauczyciel w powiecie hrubieszowskim. biłgorajski – zm. gdzie wstąpił (8 lutego 1940 roku) do II dywizji Armii Polskiej. Do kraju powrócił w 1945 roku. w mieście Hrubieszowie ukończył Wyższy Kurs Nauczycielski oraz Wydział Pedagogiczny Wolnej Wszechnicy Polskiej. 05. 16. od roku 1959 Kuratora Szkolnego Warszawskiego. 1923 Sabaudia. urodzony w lutym 1904 roku w Kotlicach. Od początku okupacji organizował na terenie powiatu zamojskiego a później biłgorajskiego komórki Stronnictwa Ludowego "Roch".1943). XI. hrubieszowski. w latach 1927 – 1931 należał do Stronnictwa Chłopskiego. W latach 1943 – 1944 organizował pomoc dla osób wysiedlonych i prześladowanych przez Niemców. Rodem z Soli k/Biłgoraja.inżynier.zmarła w szpitalu więziennym w Zamościu.− − − − − − − − Daruk Wacław. VII. W latach 1948 – 1950 zorganizował Uniwersytet Ludowy\Szkołę Wieczorową dla dorosłych w rodzinnej wsi. aresztowany w 1944 roku wywieziony został w głąb ZSRR. uczył się krawiectwa a następnie prowadził własne gospodarstwo rolne. "Plon niesiemy plon"( 1946). Od roku 1918 sprawował w swojej gminie funkcję wójta. rolnik (2. 1908 . Ukończył Gimnazjum Humanistyczne w Zamościu oraz Wydział Rolniczy Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. a następnie Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. Pisał również artykuły traktujące o sztuce ludowej i przemyśle ludowym. rolnik urodzony w Huszczce w powiecie zamojskim. pow. 1916 roku w miejscowości Trzeszczany. ułan I Pułku Ułanów Krechowieckch. Był również zastępca dowódcy oddziału. na przełomie sierpnia i października 1942 roku był komendantem Okręgu IV BCh (województwo lubelskie). Po wyzwoleniu zaangażował się w działalność Stronnictwa Ludowego. od roku 1922 członek PSL "Piast". udzielał się również w pracach na rzecz harcerstwa – w latach 1928 – 1933 pełnił obowiązki komendanta hufca Hrubieszów: w roku 1932 zorganizował Muzeum Etnograficzne Ziemi Hrubieszowskiej. pow. Kędra Jan. Związku Młodzieży Wiejskiej RP. 23. gdzie pełnił funkcję łącznika i kolportera prasy Stronnictwa Ludowego "Roch". oraz Janem Mazurkiem. oraz wydawanej przez BCh. Wacław Daruk jest autorem wspomnień: "Bez głaskania po głowie" (1973). a w marcu 1943 roku grupa której przewodził przekształciła się w oddział partyzancki Po wyzwoleniu wstąpił do Milicji Obywatelskiej. zginął w Oświęcimiu. Zginął zamordowany przez bandę (nie wiadomo przez jaką) we własnym mieszkaniu w Gorajcu wraz z rodzicami Anną i Antonim. 1893 Sól.09. W roku 1944 wstąpił do Związku Młodzieży Wiejskiej RP "Wici". Zadenuncjowany do gestapo podczas likwidacji grasującej na terenie powiatu bandy został aresztowany wraz z żoną Anną . współautorem opracowania "Kościuszko w pieśni i poezji" ( 1946). Tomaszowski – 9. w Oświęcimiu). oraz jednostki Batalionów Chłopskich. W 1918 roku wybrany został na wójta gminy Sól. oraz poruszające problematykę społeczno – oświatową. Mieszkaniec Gorajca.02.(20. W okresie 1945 1947 pełnił obowiązki inspektora szkolnego w Nowym Sączu. "Znicz". pow. Klimaszewski Ignacy – z zawodu nauczyciel. Greniuk Piotr (1902 – 1955). Zaangażowany w działalność związku Młodzieży Wiejskiej RP oraz stronnictwa Ludowego. Po upadku kampanii wrześniowej przedostał się do Turcji. Ukończył szkołę podstawowa. powrócił w listopadzie 1947 roku.12 luty 1943roku pozostające pod jego dowództwem oddziały BCh podjęły działania przeciw siłom okupanta na pograniczu powiatów biłgorajskiego i tomaszowskiego. podległe mu oddziały udzielały pomocy wysiedlonej ludności z powiatów: zamojskiego. powiat tomaszowski. Dzioch Jan. w kwietniu 1925 roku został wiceprezesem Zarządu Naczelnego ChSR. Aresztowany podczas okupacji przez Niemców zmarł w Oświęcimiu. ps. "Dziennik jednego roku" (1973).05. Udzielał się w pracach Koła Związku Młodzieży Wiejskiej RP w Tomaszowie. od 1933 roku członek Związku Młodzieży Wiejskiej RP (Rzeczpospolitej Polskiej) w Trzeszczanach. Ur. Działacz Centralnego Związku Młodzieży Wiejskiej. Jest autorem kilku zbiorków etnograficznych i materiałów świetlicowych: "W naszej świetlicy" (1946). uczestniczył w wojnie obronnej 1939 roku. w 1922 roku otrzymał mandat z listy Polskiego Stronnictwa Radykalnego . Uczestnik wojny obronnej 1939 roku. Za swoją działalność odznaczony został . Pasją jego życia poza praca w szkolnictwie była etnografia i etnologia. a następnie Stronnictwa Ludowego. internowany do Szwajcarii pracował jako nauczyciel w gimnazjum i liceum ogólnokształcącym dla żołnierzy i uchodźców. Żołnierz armii rosyjskiej. Pełnił funkcję komendanta Obwodu BCh Biłgoraj oraz członka Powiatowego Kierownictwa Ruchu Ludowego. uciekł z więzienia. 1945 okolice Tomaszowa Lubelskiego). Gryn Jan ps. W dniach 3 . "Miron" . W 1941 roku objął funkcję komendanta Obwodu BCh Zamość. wkrótce wszyscy przeszli do BCh.18. Grygiel Jan. absolwent Państwowego Seminarium Nauczycielskiego w Szczebrzeszynie.

gdzie uczył matematyki. Lewicy PSL. utworzony 1942. w roku 1942 do Batalionów Chłopskich. We wrześniu 1939 roku założył na terenie powiatu hrubieszowskiego organizację ruchu oporu pod nazwą "Gwardia Chłopska". w roku 1918 rozpoczął pracę w Prywatnej Szkole im. od jesieni 1943 podporządkowany wydziałowi sanitarnemu KG BCh. w latach 1947 – 1954 trzykrotnie aresztowany i osadzany w aresztach śledczych. był jednym ze współzałożycieli Banku Spółdzielczego Rolniczo – Handlowego w Hrubieszowie. Podczas okupacji pełnił funkcję komendanta placówki Związku Walki Zbrojnej w Łabuńkach. w latach 1936 – 1939 studiował w Centralnym Instytucie Wychowania Fizycznego. urodzona w Łaskarzewie. Brał udział w wojnie obronnej 1939 roku – pod koniec tegoż roku wstąpił do Związku Walki Zbrojnej. W roku 1914 ukończył matematykę na Uniwersytecie w Kijowie.szpitale polowe. W latach 1952 – 1956 Petryk Feliks więziony był na podstawie fałszywych oskarżeń. uczestnik wojny obronnej 1939 roku. który najwięcej kwaterował i przebywał w Zakłodziu u Krukowskiego Nikodema. Działalność konspiracyjną w ruchu ludowym rozpoczął w 1940 roku – o jego poczynaniach na terenie gminy Radecznica (pow. "Kmieć" (1913 – 1987). Śledzia i Zycha. tomaszowski – 14. W okresie międzywojennym członek Polskiego Stronnictwa Ludowego i Lubelskiego Związku Młodzieży Wiejskiej RP. 1943 Rachanie). Pracował ponadto w organizacjach: Związek Nauczycielstwa Polskiego. Podczas okupacji zaangażowany w działalność Stronnictwa Ludowego "Roch" i Batalionów Chłopskich na terenie powiatu tomaszowskiego.. W roku 1936 wstąpił do Związku Młodzieży Wiejskiej RP i Stronnictwa Ludowego. "Skrzydło" – z zawodu nauczyciel. Uczestniczyła w bitwie pod Zaborecznem i Różą. Jest autorem wspomnień z okresu okupacji "Konspiracja nad Wisłą i Sanem 1939 – 1944 " (1967). "Lis". od 1949 roku należała do Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. Absolwent Państwowego Seminarium Nauczycielskiego w Szczebrzeszynie (1934). W maju 1944 roku Edward Michoński współorganizował z dowództwem oddziałów partyzanckich skupionych w rejonie Szczebrzeszyna i Radecznicy wielką manifestację patriotyczną z udziałem Komendanta Głównego Batalionów Chłopskich. Sokół Jan ps. rodem z Łaszczowa powiat tomaszowski. szkolenie sanitariuszek). W okresie międzywojennym był współorganizatorem manifestacji chłopskich w powiecie zamojskim – aresztowany przebywał przez osiem miesięcy w wiezieniach w Zamościu i Janowie Lubelskim. "Lilia". "Marysia" (1908 – 1968). Świdziński Lucjan Ryszard (1890 – 1963) urodzony w Hrubieszowie. Ludowej Straży Bezpieczeństwa i ludności cywilnej . organizował służbę sanitarną dla BCh. Petryk Feliks ps. W roku 1931 wstąpiła do Związku Młodzieży Wiejskiej RP. od roku 1942 komendant placówki BCh w swojej wsi.lipiec 1944 rok" – maszynopis dostępny w Bibliotece Gminnej w Radecznicy) Jan Krukowski z Zaburza . ps.. Współorganizator I Kadrowej Kompanii BCh. która brała udział w bitwie pod Wojdą. W latach 1919 – 1931 pełnił funkcję prezesa Powiatowego Zarządu PSL "Wyzwolenie" w Hrubieszowie. ps. Sokołowski Stanisław. ps. Towarzystwo Szkoły Świeckiej. "Niezapominajka". Wiejak Maria. Pełnił obowiązki komendanta Obwodu BCh Krasnystaw – pod jego dowództwem oddziały BCh rozbiły we wrześniu 1943 roku więzienie w Krasnymstawie uwalniając wszystkich przetrzymywanych Polaków."."Komendantem tego podokręgu (IV zamojskiego)) był Edward Michoński. Członek BCh – organizowała placówki Zielonego Krzyża (wydział sanitarny Ludowego Związku Kobiet. Odznaczony został złotym krzyżem Orderu Virutri Militari. aresztowany przez Niemców zbiegł po dwóch tygodniach pobytu na Majdanku. zginęła podczas operacji "Wicher" skierowanej przez Niemców przeciwko partyzantom w Puszczy Solskiej w czerwcu 1944 roku. inżynier rolnik. Od 1945 roku była członkiem Polskiego Stronnictwa Ludowego. Piskorska Irena ps. Łopuszyński Stanisław – (23. Jana Hetmana Zamoyskiego w Szczebrzeszynie. W okresie okupacji zaangażowana w działalność konspiracyjną – była łączniczką i kolporterką Centralnego Kierownictwa Ruchu Ludowego i Komendy Głównej Batalionów Chłopskich w Warszawie – z jej mieszkania rozdzielano centralnie prasę konspiracyjną. pow. Po upadku Powstania warszawskiego zbiegła z transportu do obozu przejściowego w Pruszkowie. W latach 1930 – 1938 członek Związku Młodzieży wiejskiej RP w rodzinnej wsi. gdzie zginęła 2 lutego 1943 roku w obronie punktu sanitarnego. pełniła funkcję członka Zarządu Koła we własnej wsi. żyła w latach 1925 – 1944. Michoński Edward ( 1913 – 1979). zamojski) pisze w swoich wspomnieniach ("Moje wspomnienia z lat okupacji niemieckiej. Liga Przyjaciół Żołnierza. Kołodziej Genowefa – mieszkanka powiatu tomaszowskiego. urodzony w Łabuńkach w powiecie zamojskim. . w okresie okupacji członek Stronnictwa Ludowego "Roch" i Batalionów Chłopskich.− − − − − − − − − − Orderem Sztandaru Pracy II Klasy. 1913 Krynice. 01.. "Rolnik" (1913 – 1944) urodzony w Zamościu. z zawodu nauczyciel. "Szarotka" (1925 – 1944) urodzona w Hrubieszowie. 01. Wrzesień 1939 . Munkiewicz z Zagłoskich Michalina ps.

Ryba Jan. Aresztowany 12 kwietnia 1950 roku. Bernardynów w Radecznicy. ze przybył w gościnę jako znajomy O. Aresztowana (z pocztą konspiracyjna. sam ks. Andrzej Szepelak). gdy odwiedziny się powtarzały .. uczniów Liceum Ogólnokształcącego im. wtedy to – jak odnotował ks. Obowiązki gwardiana pełnił wówczas ks. wydana w 1978 roku przez Towarzystwo Regionalne Hrubieszowskie w ramach konkursu na prace maturalne o tematyce hrubieszowskiej. o jakiejś współpracy w podziemiu kogoś z klasztoru czy gimnazjum nie było mowy. Józef Wacław Płonka – to z nim spotyka się kpt. "Grom". ps. Biała Krakowska). jak podano w Wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 16 października 1951 roku). że na terenie klasztoru konspiracji organizować nie będzie. którą miała przy sobie) na trasie Hrubieszów – Sahryń przez policje ukraińską trafiła na Zamek w Lublinie. Prezesa Stowarzyszenia Żołnierzy Oddziałów Partyzanckich Okręgu Lubelskiego "Wolność i Niezawisłość". Rola jaką "Jar" pełnił nie była tajemnicą na "Górce Radecznickiej". Józef Wacław Płonka. plutonowy rezerwy. Działalność Inspektoratu miała miejsce w latach od września 1945 do października 1950 (jako ostatni aresztowany został ks. Pochodzący z Latyczyna Zdzisław Kiepek przekazał wycinki z prasy lubelskiej traktującej o procesie Mariana Pilarskiego oraz Ojców Bernardynów. w Armii Krajowej kapitan (stopień niezweryfikowany. Działalność Ojców Bernardynów w Radecznicy w latach 1945 – 1950 Tekst został napisany w oparciu o materiały udostępnione przez Karolinę Krzysztoń. Bizior Stanisław. Sanojcy. Podczas okupacji zaangażowana w działalność Wojskowej Służby Kobiet jako łączniczka AK Obwodu Hrubieszowskiego. Tor Alfred. ale w charakterze gościa. który na mocy decyzji podjętej we wrześniu 1945 roku w Warszawie przez pięciu pułkowników Armii Krajowej: Niepokólczyckiego. Z czasem "Jar" takiej jak opisano roli i sytuacji zadomowił się w klasztorze i zaczął bywać w odwiedzinach raz i dwa w miesiącu bawiąc po parę dni. za co należą mu się serdeczne podziękowania. zjawił się natomiast inny. Już wtedy niepodległościowcy zamojscy znaleźli schronienie w radecznickim klasztorze. Płonka. Ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie. który jednak z tego wymówił się. Skowera Władysław – urodził się 11 kwietnia 1904 roku w Przeworsku (pow. Punkt ten otrzymał kryptonim "Zamek". bo "Jar" z klasztoru często chodził w teren i kontaktował się na miejscu z partyzantami "Krukiem" (zginął we wrześniu 1946) i [. Wacławowi słowo. Pilarski Marian – urodzony 30 sierpnia 1902 roku w Pisarzowicach (gm. Wacławowi. Po wyzwoleniu klasztor nadal pozostawał ich punktem kontaktowym. Konspiracyjna działalność radecznickich Bernardynów datuje się od czasów II wojny światowej. Szczurka i Jana Rzepeckiego przystępuje do organizacji II Inspektoratu Zamojskiego. "Czarny" był kapelanem stacjonujących na terenie gminy Radecznica oddziałów partyzanckich. Dziękuję również serdecznie kierownik Biblioteki Publicznej Gminy Radecznica Zofii Sykała za udostępnienie materiałów prasowych odnośnie omawianego zagadnienia oraz prywatnego listu skierowanego do niej przez syna Mariana Pilarskiego "Jara" – Janusza Mariana Pilarskiego. siedzą spokojnie.zmarła na Zamku w Lublinie. Ksiądz Płonka odnotował ten fakt w swoich wspomnieniach: do Radecznicy dawni partyzanci prawie nie przybywają. Na razie nie było to nic groźnego. za udostępnienie informacji o ks. Wołoszczuk Józef. Aresztowany 8 kwietnia 1950 roku. a zgodził jedynie na wizyty "Jara" w klasztorze i gimnazjum. Wacława i przybył z ze swoją sekretarką "Wiską" . Kaleta Kazimierz. Wykształcenie średnie.. Płonka wyraża zgodę by punkt pocztowo – kontaktowy dowódców i członków Inspektoratu Zamojskiego Wolność i Niezawisłość mieścił się w klasztorze OO. Marian Pilarski. brat zakonny Golba Piotr (organista) oraz: Skowera Władysław. Wacława jeszcze z okupacji "Jar" (Marian Pilarski) inspektor podziemnego inspektoratu zamojskiego. Józef Wacław Płonka zaangażowali się we współpracę z miejscowym Ruchem Oporu. do roku 1939 chorąży zawodowy. "Działalność 2 Pułku Strzelców Konnych w latach 1939 – 1945" Praca maturalna autorstwa Andrzeja Ciesielczuka i Krzysztofa Papugi. a także ks. dawny znajomy O. o. prof."Jar" wysunął propozycję współpracy O.. były członek Polskiej . gdzie została rozstrzelana. bo na razie nie było i sensu.Jadwigą Wiącek. Bokszczanina..] do których z Zamościa różnymi okazjami przysyłał instrukcje i wiadomości podziemne. Kolejno zostali zatrzymani: Wołoszczuk Józef – syn Antoniego i Magdaleny z Kliszczów. Tomaszów Lubelski). Z czasem dopiero. chorąży zawodowy w Wojsku Polskim do 1939 roku. ps. Jerzemu Myszorowi z Chełma Ślaskiego. Woźniacki Marian. urodzony 16 stycznia 1908 roku w koloni Frank – Kamionka (pow. Ze względu na rolę tego człowieka zaznaczyć należy. Janie Hugolinie Ryba. Aresztowania rozpoczęły się w kwietniu 1950 roku. hrubieszowski). po roku 1939 podporucznik. Z chwilą utworzenia II Inspektoratu Zamojskiego współpracę z "Jarem" przy akceptacji ówczesnego Prowincjała Zakonu Bernardynów Andrzeja Szepelaka podjęli: ks. bo "Jara" krępowało dane O.

86 § 2 KKWP [Kodeks Karny Wojska Polskiego]. sierżant zawodowy w Wojsku Polskim do 1939 roku. W Armii Krajowej porucznik. Sądzony był wraz z innymi 3 zakonnikami i 6 świeckimi członkami "WiN" . wykształcenie wyższe teologiczne. Krosno. 1946 r oraz wymienionym w pkt. że klasztor w Radecznicy służył jako miejsce zebrań członków "WiN". pozbawienie praw publicznych i honorowych na 3 lata oraz przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa. gdzie ukończył Wyższe Seminarium Duchowne. do dokonania morderstwa na służącej klasztoru OO. Andrzej Szepelak. Tor Alfred – urodzony 19 lipca 1917 roku w Horyszowie Polskim. Przed aresztowaniem przebywał w klasztorze Ojców Bernardynów w Dukli ( pow. 10. "usiłowaniem dokonania przemocą zmiany ustroju Państwa Polskiego. "Pistolet". Ryba Jan – urodzony 28 stycznia 1913 roku w miejscowości Trzemeszna (pow. Władysław Skowera ps. syn Jakuba i Tekli z domu Kawa. którego przedstawiono mu jako komendanta . "Czarny". wykształcenie średnie. "Marian". w składzie: mjr Mieczysław Widaj (przewodniczący). 7 Dekret z dn. gdzie dnia 20. Bernardynów w Radecznicy. szpiegowskich i terrorystycznych. "Robak". gdzie dojeżdżał na zajęcia z dziećmi młodzieżą dwa razy w tygodniu napisał o nim ks. Aresztowany 12 kwietnia 1950 roku.autor notki biograficznej w "Leksykonie duchowieństwa represjonowanego w PRL". Do chwili aresztowania mieszkał w Zamościu. Tomaszów Lubelski). 1950 r. Prokuratorem był mjr. ppor. Aresztowany 13 kwietnia 1950 roku. Józef Włoszczuk ps. 2. W uzasadnieniu wyroku napisano m.z drugiej zaś strony. Ze względu na współpracę z władzami podczas śledztwa i procesu. Tarnów. lecz także co do wszystkich innych faktów mających znaczenie w niniejszym procesie". Józef Wacław Płonka. por. Ojciec Ryba potraktowany został łagodniej. w miejscowości Trzemeszna pow. Z zawodu stolarz (ukończył szkolę powszechną i rzemieślniczą). Wraz z innymi oskarżonymi uznany został winnym przestępstwa z art. ps. Jerzego Myszora: Ojciec Jan Hugolin Ryba. z art.. przez uczestnictwo w działaniach konspiracyjnych. Bernardynów. a także był miejscem przechowywania broni i archiwum organizacji. skazany został na 6 lat więzienia. Kazimierz Kaleta ps. szczere przyznanie się do winy. Podczas przesłuchania prowadzonego przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Lublinie pisała lubelska prasa . Alfred Tor. Aresztowany 13 kwietnia 1950 roku. 13. a także Marian Pilarski ps. 1950 r. okazaną na rozprawie skruchę. Przebywał w klasztorze OO.. Do roku 1939 odznaczony został: Krzyżem Niepodległości.. Stanisław Bizior ps.w czasie od jesieni 1946 r. Rozprawa przeciwko o. Leszek Basiński (asesor). Ukończył wyższe seminarium duchowne. W roku 1939 odznaczony został medalem Dziesięciolecia. "Zakręt". "Zych".zmierzających bezpośrednio do urzeczywistnienia zamiaru obalenia władzy ludowej" . 225 §1KK[kodeksu Karnego]. Rzeszów). 4. Marian Woźniacki ps. Władysław Poninkiewicz i sekretarz Maria Kalamarzówna. VI. o. zerwanie z przestępczością oraz czynny żal. IV. syn Pawła i Katarzyny z Jóźwiakowskich. Bogdan Szymański. nie tylko co do tego zarzutu. z art. Tadeusz Jankowski. Akt oskarżenia stawiał zarzuty wszystkim podejrzanym z art. Nieco więcej informacji podaje Mirosław Piotrowski . 8 i 9 z art. jako syn Jakuba i Tekli z domu Kawa. Aresztowany 12 kwietnia 1950 roku. Ojciec Hugolin Ryba przybył do klasztoru OO. 01. 86 § 2 KKWP popełnionego na terenie powiatu zamojskiego i okolicy. [arżonego] Ryby." Płonka Józef – urodzony 10 marca 1912 roku w miejscowości Biała (pow. Krosno). "Eam". brat zakonny Piotr Golba. Protokolantami byli: por. Bernardynów w Radecznicy w czerwcu 1941 roku . Wstąpił do zakonu OO. Ryby: "złożył zeznania szczere i obszerne. pow. Krzyżem Walecznych. Rybie i innym odbywała się w Wojskowym Sądzie Rejonowym w Lublinie w dniach 9 -12 i 15 października 1951 r. co następuje: (. występujących pod nazwą "WiN" oraz później Inspektorat zamojski AK . 86 § 2 KKWP. Przed aresztowaniem zamieszkiwał w Dębicy Kaszubskiej (pow. w sprawie o. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 16. prof. członek Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. redagowanego przez ks. Na poczet kary zaliczono mu areszt tymczasowy od 20. Płonka zeznawał że: poznał Mariana Pilarskiego we wrześniu 1945 roku podczas spotkania na imieninach u Kalety. Aresztowany 20 kwietnia 1950 roku.ks. Henryk Ligęza. Tarnów). z jednej strony jego aktywność przestępczą. 11 z art. Członek Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. Krzyżem Virtuti Militari.urodzony w Chłaniowie 25 sierpnia 1906 roku. Aresztowany 13 kwietnia 1950. członek organizacji "WiN". ps. gwardian klasztoru OO. Słupsk). pozycję społeczną."Jar". ppor. do jesieni 1948 r. a ponadto wymienionym w pkt.byli to: o. 27 KKWP w zw[iązku]. inteligencję i wykształcenie . Kaleta Kazimierz . 225 Kodeksu Karnego i cały szereg innych. na podstawie art. związków przestępczych. Uwolniony został natomiast od zarzutu podżegania Mariana Pilarskiego ps. in. Ojca Rybę bronił adwokat Stanisław Wiśniewski.) Co do osk. Józef Płonka ps. Woźniacki Marian – urodzony 28 kwietnia 1909 roku w Tyszowcach ( pow. I dalej: "Przy wymiarze kary Sąd miał na uwadze. Bernardynów w Radecznicy i w Dukli. Aresztowany 13 kwietnia 1950 roku. 86 § 2 KKWP. 28. "Grom".objął funkcję nauczyciela religii w Radecznicy i pobliskim Podlesiu. o. urzędnik. Bernardynów w Radecznicy Marii Milińskiej. "Śmigło". Bizior Stanisław – urodzony 15 kwietnia 1918 roku w Szczebrzeszynie. "Czad". Twierdzono. ściganych przez organa państwowe.Organizacji Wojskowej. 1913 r. urzędnik. IV. 1951 r. Ur. "Orkan". został aresztowany i oskarżony o przestępstwa z art.. Stanisław Chadam. Krzyżem Zasługi.

zamojskiego obwodu WiN. kapelana AK na terenie klasztoru Ojców Bernardynów w Radecznicy. Aresztowany 28 sierpnia 1950 roku. Proces Ojców Bernardynów nagłośniła lubelska prasa. W latach 1945 – 1947 zaangażował się w działalność Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość". która została zlikwidowana z polecenia "Zapory" . Hugolin przyjął do kuchni nową służącą Marię Milińską. ale także uczucia zdrowego odłamu członków zakonu Bernardynów. Odprawiał nabożeństwa partyzanckie. Jana Rybę na 6 lat więzienia.] 1910 roku w miejscowości Wiązownica (pow. którzy odżegnują się i odcinają od Szepelaka.. Brunona Olbrychta (1942 – 1943). Tam rządził kat i szpieg Pilarski. Bernardynów. Przemówienie prokuratora i wyrok w procesie "Inspektoratu Zamojskiego" prawdopodobnie opublikowane zostały na łamach "Sztandaru Ludu" z października 1951 roku – dla potrzeb niniejszej publikacji. O. Jest to opinia jednostronna ukazana przez prasę. Gwardiana zakonnego ks. Szepelaka na 15 lat więzienia. a jak wiadomo dziennikarze i redaktorzy poddani surowej cenzurze (tym bardziej że "Sztandar Ludu" był ówczesnym organem prasowym PZPR) nie mogli pisać inaczej pod groźbą utraty pracy i kto wie czy nie zostali by pociągnięci do odpowiedzialności karnej pod zarzutem współpracy z oskarżonymi. Ryby i Płonki. Jeden ze świadków. braciszek zakonny Piotr Golba oraz członkowie bandy Alfred Tor i Marian Woźniacki..trudno powiedzieć. opiekował się również ukrywającym się w tym samym klasztorze w kalwarii Zebrzydowskiej profesorem Józefem Feldmanem (1944 – 1945). W latach 1938 – 1939 studiował filozofię i teologię we Lwowie. Wacława Płonkę – otrzymał stanowisko kierownika wywiadu na rejon Radecznica – Zwierzyniec. gdyby nie znalazł on wspólników w klasztorze radecznickim. Płonki z hersztem bandy. Golba Piotr – syn Franciszka i Ludwiki z Kisielów. Hugolina i "Jara". Co o fakcie znanym i doborze czasu i okoliczności sądzić . ojciec Kaperniak wyraził nie tylko swoje uczucia. Hugolina i "Jara" służąca została zabrana z klasztoru (przez "Zaporę") i nie wróciła więcej . Był ponadto związany z działalnością partyzancką w Kalwarii Zebrzydowskiej (swoim macierzystym klasztorze). Jarosław). brat zakonny. Kazimierz Kaleta i Józef Włoszczuk. Jego następcę gwardiana ks.atach 1950 – 1952 brał udział w ruchu oporu kościelnego przeciw ingerencji władz bezpieczeństwa PRL w sprawy wewnętrzne zakonu OO. o czym wspomniałam wcześniej przekazał je Zdzisław Kiepek pochodzący z Latyczyna: Działalność bandy Pilarskiego nie mogłaby osiągnąć takiego rozmiaru. Wadowice wszedł w porozumienie z osobą działająca w interesie obcego państwa w celu działania na szkodę Państwa Polskiego W czynie zarzuconym Ojcu Chadamowi uznano że mieszczą się w nim cechy przestępstwa z art. Uznając winę oskarżonych za udowodnioną Sąd skazał: Dowódcę bandy Mariana Pilarskiego oraz szefa "żandarmerii" Stanisława Biziora na karę śmierci. Prowincjała zakonu oo. jak i zlikwidowana przed kilku dniami banda "Żelaznego".. Od tej pory datuje się współpraca ks. 5. że wizyty Pilarskiego w klasztorze starał się ukryć przed zakonnikami. dekretu z dnia . Były organista. że ona jest konfidentem UB. Stanisław Chadam zatrzymany został 12 stycznia 1952 roku tytułem podejrzenia o to iż w roku 1951 w Kalwarii Zebrzydowskiej. ks. w okresie 1939 – 1942 ukończył w Krakowie tajny Wydział Teologiczny Uniwersytetu Jagiellońskiego już jako członek zakonu Bernardynów (do Zakonu Braci Mniejszych Bernardynów wstąpił w 1934 roku) W okresie okupacji Stanisław Chadam działał czynnie w Ruchu Oporu jako kapelan Armii Krajowej (marzec 1942 – styczeń 1945). urodzony 29 [.została zabita. Płonkę na 12 lat więzienia. Ukończył gimnazjum neoklasyczne im. Opinia ogółu społeczeństwa – społeczeństwa trzeźwo i rozsądnie myślącego była zupełnie inna. Antoniego Malczewskiego w Sokalu – maturę zdał w 1938 roku. Pisząc o radecznickich Bernardynach nie sposób pominąć jeszcze jednego z nich – o.. z czasem okazało się według oceny O. Cytowane poniżej wypowiedzi zamieszczone w tekście " Na usługach Waszyngtonu i Watykanu prowadzili zbrodniczą działalność przeciw Polsce Ludowej. tym bardziej. Z pośród aresztowanych dodatkowymi zarzutami obciążono ks. pow. przedstawiając bandytę jako swego prywatnego gościa.O. Oskarżony twierdzi. Przed aresztowaniem mieszkał w klasztorze Ojców Bernardynów w Radecznicy. ukrywał w zabudowaniach klasztornych gen. Zaprzysiężony został w 1942 roku przez ks. że postawienie w stan oskarżenia katolickiego kleru stanowiło doskonałą pożywkę ideologiczną dla władz komunistycznych. Na 5 lat więzienia organista klasztoru w Radecznicy. Na 10 lat więzienia skazani zostali: Władysław Skowera. Stanisława Chadama urodzonego w Zaburzu 15 marca 1916 roku w rodzinie Marcina i Franciszki z Tujaków. i w przededniu wyjazdu O. Wacława do Łęczycy w obecności O. Tam odprawiano sady bandytów nad bezbronnymi dziewczętami – przechowywano ociekające krwią legitymacje zabrane zamordowanym przez bandytów żołnierzom i robotnikom. Tam w radecznickim klasztorze ukrywały się zarówno bandy dawno już zlikwidowane. Józefa Wacława Płonkę posądzając go o morderstwo Marii Milińskiej konfidentki UB (pracowała jako kucharka w radecznickim klasztorze). Rejonowy Sąd Wojskowy w Lublinie wydał wyrok na członków bandy Pilarskiego pod nazwa " Inspektorat Zamojski". Bernardynów ks.

dzierżawcy ziemi radecznickiego monastyru Radecznicki klasztor OO.. Akt III Ko . Wydarzenie to odbiło się szerokim echem na Zamojszczyźnie. Franciszek Buśko. Michał Bartorski.1963 był przełożonym klasztoru w Kalwarii Zebrzydowskiej." Obowiązki redaktora naczelnego pełnił Bazyli Kukulnik . Pismo dedykowane jest "Jaśnie Wielmożnemu Jegomości Panu Stanisławowi Hrabi Ordynatowi na Zamościu Zamoyskiemu Fundatorowi Liceum Zamojskiego Kunsztów i Nauk łaskawemu Protektorowi. Marcin Sikora. Wojciech Wdowiak. technologii. zawiera: informacje wstępne dotdotyczące całości pracy. dzieje poszczególnych wsi. Tekla Świeżawska.I. Ojców Bernardynów. a całość zamyka niezwykle ciekawy przewodnik po Radecznicy autorstwa Stanisława Zybały . geometrę powiatu zamojskiego w 1896 roku. Józef Sokołowski.). Łopacińskiego w Lublinie. Władimir (..Po wyjściu z więzienia w latach 1954 – 1957 pełnił obowiązki prowincjała Zakonu Bernardynów. co potwierdza Odpis postanowienia Sądu wojewódzkiego w Krakowie z dnia 15 września 1997 roku. Andrzej Flak.13 czerwca 1946 roku. Dziennik Ekonomiczny Zamojski był jak na owe czasy pismem na wskroś nowatorskim . Michał (. Cenną pozycją w tej pracy są okupacyjne wspomnienia mieszkańców gminy. Antoni Marchewka. Pieszko. Marianna Krukowska. Jakub Jachymek. Ludwik Dąbrowski. Mniszki wraz z klasztorem otrzymały znaczny areał ziemi uprawnej. historia obiektów sakralnych. historię gminnego pożarnictwa.1804 w Zamościu . obszerne dane o działalności niektórych z mieszkańców gminy. Łopacińskiego w Lublinie. omawiano zagadnienia dotyczące ekonomii.. Bernardynów przejął po roku 1869 w swoje posiadanie Żeński Zakon Mniszek Prawosławnych . Egzemplarze "Dziejów gminy Radecznica" dostępne są w: Bibliotece Miejskiej w Szczebrzeszynie. ciekawe teksty o działalności radecznickiego teatru amatorskiego. Pamiątka obchodu "Dnia Śląska Cieszyńskiego ". Wadowski. A. Jakub Kabat.dostępny jest w zbiorach Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. byli to: Paweł Jasiński. Michał Mazur..)... Na łamach Dziennika .. Obchody zorganizowano jako wyraz solidarności z mieszkańcami Śląska trwały wówczas pertraktacje z z rządem czeskim odnośnie aneksji Śląska do Czech. dzieje ludności żydowskiej. Dzień Śląska Cieszyńskiego Obchodzony był uroczyście dnia 23 maja 1920 roku w Szczebrzeszynie ( zorganizowano z tej okazji kwestę na rzecz Macierzy Szkolnej Księstwa Cieszyńskiego) i Klemensowie .tutaj obchody uświetnił wieczór teatralny podczas którego odśpiewano pieśń "Śląsk moja ojczyzna" (słowa Stanisław Splowacz). Franciszek Olbiński. "Dziennik Ekonomiczny Zamojski" Ukazywał się w latach 1803 . w latach 1957 . Bibliotece Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Zamościu. Józef Mazur. mechaniki i budownictwa wiejskiego.wydano 18 numerów. oraz w Książnicy Zamojskiej. sygn. Miler.. która dzierżawili okoliczni włościanie. szczególnie dla niej zasłużonych. historii naturalnej i nauk ekonomicznych w Liceum Zamojskim.. Klemensowa i okolicznych wsi zebrali znaczne kwoty pieniężne (w koronach i markach) przekazując je na rzecz Macierzy Szkolnej na Śląsku Cieszyńskim – pełny wykaz darczyńców oraz kwota jaka został zebrana opublikowano na łamach okolicznościowej broszury zredagowanej przez zespół w składzie: A. Ich nazwiska znalazły się na Planie Ziem Klasztoru Radecznica Lubelskiej Guberni Gminy Radecznica. "Dzieje Gminy Radecznica" Praca zbiorowa pod redakcją Reginy Smoter Grzeszkiewicz. już w roku 1919 na łamach "Nowin Zamojskich" (z dnia 9 lutego) ogłoszony został apel o finansowe wsparcie dla Kresów Cieszyńskich. w Bibliotece UMCS w Lublinie. Aresztowany przez krakowskie UB przetrzymywany był w więzieniu Montelupich w Krakowie bez wyroku Sadu w okresie od 12 stycznia do 13 grudnia 1952 roku. Marcin Krzyszczak.ich obecność datowana jest w klasztorze do roku 1916. Bibliotece im. ukazała się dzięki wsparciu finansowemu Urzędu Gminy w Radecznicy.). S. Marcin (. 207/97 w przedmiocie zasadzenia zadośćuczynienia. Borkowski "Klemensów i Szczebrzeszyn Cieszynowi. Bibliotece Gminnej w Radecznicy. sporządzonym przez Antona Osipowicza Rogaczewskiego. W najbliższym regionie Dziennik. Broszurę wydano nakładem Koła Macierzy Szkolnej w Klemensowie.. Sebastian Kubik. H. Franciszek Żuk. M. rozmaitości gospodarczych. oraz "Piosenkę Ślązaków".zawierał zarówno treści teoretyczne jak również porady praktyczne. Paweł Guzowski . H. Andrzej Rybicki. W odpowiedzi na apel mieszkańcy Szczebrzeszyna.. Maciej Bałka.. Piotr Popławski.profesor fizyki.praca powstała we współautorstwie z mieszkańcami gminy.

chemikaliami. aresztowany w październiku 1939 roku ("wiedział o schowanych aktach [dokumentach] władz polskich i nie zameldował i tym " . Kraków 1911  Pośród cywilnie umarłych. Czasopismo redagowane było przez Konrada Lindnera i Juliana Sobotę. Zamoyski.". pisma o treści geograficznej . Edwards Samuel Kupiec toruński. i nawoływał lud... Kraków 1910  Katorżnicy. Zafascynowany poczynaniami ks. Eljasz Żyd hrubieszowski. handlował artykułami leczniczymi. przed rokiem 1445 jeździł po nie przez Łuck do Kijowa. Bourdona. Opowieść w dwóch częściach..przedmiotem ich czytelniczych zainteresowań były praca Zenona Sierpińskiego "Obraz miasta Lublina" Czasopisma naukowe prenumerował ponadto mieszkający w Klemensowie Andrzej hr.. Wynalazków.3 egzemplarzy. Lublin 1992) dowiadujemy się że spośród mieszkańców Zamościa w omawianym okresie aż 8 osób nabyło "Zasady algebry" autorstwa P. "Echo. Warszawa. E "Echo Biłgorajskie" Miesięcznik oświatowo – społeczny wydawany przez Powiatowy Związek Polskiego Nauczycielstwa Szkół Powszechnych w Biłgoraju.. W latach 1830 – 1860 prenumeratę książek prowadziło 8 osób z Hrubieszowa. Z pamiętników powstańca. Inne prace Szymona Tokarzewskiego to:  Bez paszportu.1857. surowcami przemysłowymi i artykułami spożywczymi. znany tylko z imienia – handlował towarami wschodnimi. Urzędnicy administracyjni Ordynacji Zamoyskiej ze Szczebrzeszyna prenumerowali "Izys Polską" (Dziennik Umiejętności. były to prace z zakresu hodowli owiec. gdzie zbierał materiały dotyczące . Swoje przeżycia tamtego okresu. Pamiętnik Szymona Tokarzewskiego 1846 . Warszawa  Z roku 1863 i lat następnych.lektura tego rodzaju pism wynikała z rozlicznych zainteresowań hrabiego. Piotra Uczeń szczebrzeszyńskiej Szkoły Wojewódzkiej – Szymon Tokarzewski. podobnie urzędy Miejskie w Goraju i Tomaszowie. po kilkumiesięcznym pobycie na Zamku Lubelskim został zwolniony.(ze Szczebrzeszyna). Kunsztów i Rękodzieł. z okresu jego działalności w tym mieście zachowała się znaczna ilość dokumentów przechowywanych obecnie w Wojewódzkim Archiwum Państwowym w Bydgoszczy. z pochodzenia Szwed. Engelhardt Gustaw Szef kancelarii Ordynacji Zamoyskiej. Opowiadania wygnańca. z opracowania Anny Dymmel (Prenumeratorzy piśmiennictwa naukowego wydawanego w Królestwie Polskim w pierwszej połowie XIX wieku). Obrazki z życia Polaków na Syberii. Biblioteka Szkoły Wojewódzkiej w Szczebrzeszynie prenumerowała "Zoologię" F." drukowano w drukarni Sejmiku Powiatowego w Zamościu. od września 1928 roku przemianowano je w "Głos Zamojszczyzny". ukazywał się w latach 1820–1828).wspominał Ignacy Kurzępa ze Zwierzyńca). Warszawa po roku 1900  Na tułactwie.. Sędzia Stałego Trybunału Sprawiedliwości Międzynarodowej w Hadze. Warszawa  Siedem lat katorgi. Filię swego przedsiębiorstwa ulokował w Zamościu. Erlich Ludwik (1889 – 1968). oraz zsyłkę na Syberię opisał w tomie wspomnień "Ciernistym szlakiem". Warszawa 1918  O ucieczce. dziewiętnastowieczni zamojscy prenumeratorzy książek Prenumerata książek na terenie Zamojszczyzny w początkach XIX wieku jest zagadnieniem mało znanym. P. Po zajęciu Lwowa przez Niemców ukrywał się na terenie Ordynacji Zamoyskiej . prawnik. osoby ze Szczebrzeszyna i Tomaszowa . emisariusz ks. Piotra Ściegiennego wciągnięty został przez tegoż do pracy konspiracyjnej "od sioła do do sioła wędrował po kraju. Jarockiego w ilości od 1 . Poświęcony Krajowemu Przemysłowi tudzież Potrzebie Wiejskiego i Miejskiego Gospodarstwa.

głównie z przeznaczeniem do eksportu na Litwę i na Ukrainę.tym bardziej. Nadgorliwi fanatycy.polityki władz niemieckich odnośnie okupowanej ludności polskiej. Ferenc Edward Wieloletni sołtys wsi Zaburze (gm.z tego okresu pochodzą jego wspomnienia zamieszczone we wspomnianej na wstępie Księdze Pamięci. W zbrojnej walce. Od połowy maja 1944 roku zamieszkiwał w radecznickim klasztorze.rodzin. . którzy przeżyli. fabryki krochmalu Funkcjonowały w XIX wieku na terenie powiatu tomaszowskiego w Czerkasach (wieś powstała prawdopodobnie w XVIII wieku. Tak zrodził się pomysł napisania Księgi Pamięci w terminologii hebrajskiej nazywanej krótko "pinchasem". strach. ból. F fabryka braci Kabasów Funkcjonowała w Zamościu u schyłku XIX wieku (1896) . Tadeusza Sztumberk – Rychtera. powiedział wówczas: "Ziomkowie uratowani cudem od hitlerowskiej zagłady składają hołd nad grobem pomordowanych ojców . gdy Niemcy zaczęli stosować coraz bardziej rygorystyczne środki wobec miejscowych Żydów wyjechał. Na stałe zamieszkali w Izraelu. a właściwie poszedł do Tarnogrodu. zakłamanie nie obce również społeczności żydowskiej.Ludwik i Bolesław Kabasowie wytwarzali powozy. fabryka zapałek Uruchomiona została w 1877 roku w Wólce Infułackiej w budynku byłych koszar przez Rejnemana.. Aresztowany przez Gestapo i osadzony w więzieniu w biłgorajskim więzieniu uwolniony został w nocy z 23 na 24 września 1943 roku przez oddział AK pod dowództwem kpt. zmarł w 2008 roku. które zostały opublikowane na łamach Księgi pamięci Gminy Żydowskiej w Szczebrzeszynie: Zakończyć sprawy przed terminem . Aktywnie uczestniczył w pracach powstałego w Izraelu Ziomkostwa Szczebrzeszyńskich Żydów. Radecznica).. Szczęśliwy dziadek.jako ciekawostkę mogę jedynie dodać iż tej rodziny wywodziła się także żona szczebrzeszyńskiego uczonego z początków XIX wieku . Mendel pełnił obowiązki szamesa w szczebrzeszyńskiej synagodze ." Zmarł w 1991 roku. Wacław Płonka. przez długi czas stanowiła pod względem administracyjnym przedmieście Łaszczowa) i Podlodowie Zakład istniał od 1878 roku. który przynosił rocznego dochodu rubli 50. a szczególnie członkom Judenratu (nie podał jednak ich nazwisk). że brakuje dokumentacji traktującej o przeszłości szczebrzeszyńskich Żydów.Rosę. 200 rubli. Ukazuje w nich Efraim obraz zajętego przez Niemców Szczebrzeszyna. prowadzili w 1880 roku sklepik zlokalizowany w okolicach szpitala. Jest to rzecz wyjątkowa . co z przedwojennej żydowskiej szczebrzeszyńskiej rzeczywistości pozostało w pamięci Tych. Oprócz wymienionych powyżej wspomnień Efraim Farber jest autorem tekstów. w którym zawarł opis synagogi z czasów jej świetności (prezentowany jest poniżej).matek . Po powrocie z frontu. Farberowie Ester z Majmonów i Mendel Farberowie byli rodzicami Efraima. Po otrząśnięciu się z wojennych koszmarów Efraim zabrał się energicznie do pracy by ocalić to. autor "Wspomnień z lat 1939 – 1946" (dostępne na stronie internetowej: www.republika. Lekarz i mohel. Opisuje również warunki panujące w obozie w Bełżcu. ks. podając jego imię jako Stanisław. Feldmanowie Berko i Icek Ubodzy szczebrzeszyńscy sklepikarze żydowscy. które to Ziomkostwo po wielu wysiłkach i staraniach wydało omawianą Księgę.pl/horajec).wspomniany wcześniej Efraim dzieciństwo i młodość spędził w Szczebrzeszynie.. Był żołnierzem kampanii wrześniowej. Syn Mendla i Ester . wartość produkcji w 1880 roku wyniosła 34. O Ester nie wiemy nic poza tym.. W roku 1878 wyprodukowano 200 000 pudełek zapałek.Jakowa Reifmana. W roku 1946 poznał w Polsce swoją przyszła żonę . wspomina o prof. sprawowałem się dobrze. W szatach arianina w Belgii . codzienną egzystencję miejscowych Żydów.w "Księdze Pamięci Gminy Żydowskiej w Szczebrzeszynie" ( Kiriat Yam 1984) znajduje się tekst jego autorstwa. Pracowałem ciężko. oraz teksty: Na cmentarzu.. W roku 1991 Efraim Farber przemawiał podczas uroczystości odsłonięcia na szczebrzeszyńskim kirkucie obelisku upamiętniającego zagładę Żydów ze Szczebrzeszyna i okolic. że pochodziła z rodziny Majmonów . Zakład funkcjonował do 1885 roku.W niemieckiej niewoli . Aresztowany wraz z grupą tarnogrodzkich Żydów znalazł się w obozie w Bełżcu .

Tutaj znajdowało się większe skupisko Żydów. Foglara zlokalizowane w okolicach wsi Rogoźno.. W roku 1901 otrzymał nagrodę im. Relacje Devory Fleischer z tamtego okresu są cennym przyczynkiem do odsłonięcia mało znanej i nie nagłośnionej historii odzyskiwania żydowskich dzieci – te. na Dolnym Śląsku. którego "Dziennik z czasów okupacji" publikowany był w 2008 roku na łamach "Tygodnika Zamojskiego". Jan Wypych z Grygli (lokalna nazwa części wsi Podborcze). Kółko Rolnicze funkcjonowało pod patronatem Sejmiku Samorządowego w Zamościu. notatkę o autorce i trzy wiersze ("Przy żłobku". na którym pobudowano dla potrzeb miasta bydłobójnię. hr. dotdotychczas jej utwory nie zostały opublikowane. Devora. następnie odsyłane do Niemiec. gdzie spotkał uratowane dzieci z polskich rąk śpiące beztrosko i w białych łóżeczkach." (tekst pochodzi ze wspomnień Devory opublikowanych na łamach "Book of Memory to the Jewisch Community of Shebreshin" (Kiriat Yam 1984. W Łodzi Devora nawiązała kontakt z Lejbelem Goldberg ps. którzy zgłaszali się dobrowolnie lub zostali do tego zmuszeni". W Zamościu celem werbowania chętnych do do zniemczenia utworzono specjalny urząd przy ul. która ocalała z hitlerowskiego pogromu. Kazimierza.republika. zwrotu tego używa Adam Mastaliński. Sejmik pokrył m. tekst poświęcony Stanisławie Flis znajduje się na stronie:www. jak podawał na łamach "Tygodnika Zamojskiego" Krzysztof Czubara . skrzypek. . kompozytor. przekład z jidysz Adam Altman) Flis Stanisława (1918 – 1984). czy u polskich rodzin. frampolski ośrodek tkactwa Za początek jego funkcjonowania uważa się rok 1773. Fitelberg Grzegorz (1879 – 1953). "folks" Spolszczona nazwa Volksdeutscha. Piotrkowskiej 88 i Narutowicza 18. siostrę i brata. wiolonczelę i fortepian.pl/scebreshinum. Marcin Bartnik. serwety. w Kamieńcu. 27 z 2003 roku Jan Adamowski. a stamtąd do Palestyny.. podróżowałam przez wiele miesięcy chcąc odnaleźć moje jedyne dziecko.Ferenc Kazimierz Pierwszy prezes powstałego w Podborczu w okresie międzywojennym Kółka Rolniczego.moll op. "W dniach starości i rozpaczy". ludowa poetka rodem z Błonia/k Szczebrzeszyna. "Na pożegnanie obrazu Matki Bożej") zamieścił na łamach Twórczości Ludowej nr 3(55) s. u schyłku XVII wieku Foglar uczynił na nich spory zapis na szpital tomaszowski.. 10 na skrzypce. in. Przedmiotem produkcji było: płótno lniane. Walenty Piwowarek. Jan Wypych s. Fleischer Devora Do wybuchu drugiej wojny światowej mieszkała w Szczebrzeszynie. obrusy. czysto.umieszczane były początkowo w Domach Dziecka w Łodzi na ul. Po dłuższych wędrówkach po miastach i wsiach osiadłam w Łodzi". Tomaszowa. ale samotne.. brata i siostry przemierzając teren Lubelszczyzny i kraju -". "on później [żydowski pisarz Chaim Grade] odwiedził Dom Dziecka w Łodzi na Piotrkowskiej 88. Maurycego Zamoyskiego w Warszawie za Trio F.płótno produkowano we Frampolu przez około 250 lat! Frayman Moszko Żyd tarnogrodzki. "Foglarowszczyzna" Grunty należące do obywatela m. który we współpracy z Centralną Historyczną Komisją w Łodzi kierowaną przez człowieka o nazwisku Szeptl poszukiwał żydowskich dzieci na terenie wyzwolonej Polski – bądź to w klasztorach. pełne sieroty. kiedy we Frampolu rozpoczął swoją działalność cech tkaczy. ok. Ukazał się również w grudniowym (2010 rok) numerze szczebrzeszyńskiego "Chrząszcza". 1823 roku władze miejskie odkupiły od niego grunt zlokalizowany nad strumykiem (od tarnogrodzkiego rynku prowadziła do niego nienazwana uliczka). jej rodzice byli zamożnymi ludźmi – rodzina Fleischerów była znana i ceniona w mieście. szczególnym uznanie cieszyły się frampolskie obrusy. "Turek". dyrygent i pedagog.. inni członkowie to: Maciej Ferenc. po wyzwoleniu na własną rękę rozpoczęła poszukiwania swego dziecka. które udało się odnaleźć (oddawano je dobrowolnie lub za pieniądze) .. 50 % kosztów zakupu siewnika rządowego – użytkowany był przez całą społeczność wsi. Nowej 12 – jak podaje Mastaliśki " chrzest na folksa przechodzili ci. Michał Olech.

Myszkowski Jan – w latach 1667 – 1678 wybudował w Dubie drewniany kościół. jego dzieło dokończył w 1755 roku Eustachy Potocki. Niedźwiedzia "Leksykon historyczny miejscowości dawnego województwa zamojskiego". ks. Łysakowska Katarzyna – przed rokiem 1672 fundowała w Hrubieszowie nowy. Klimek Adam – projektował drewniany kościół w Bondyrzu. Kazula Stefan – w roku 1630 wybudował w Hrubieszowie cerkiew murowaną. Strutyńscy Ambroży i Julianna – w roku 1738 rozpoczęli budowę kościoła w Horodle. . Blacha Adam – około 1903 roku wybudował w Dąbrowicy (pow. który uległ zniszczeniu podczas pożaru miasta w 1561 roku. drewnianą kaplicę. Zamość 2003 Abrek Andrzej – prof.projektował cerkiew klasycystyczna w Luchowie. obiekt wzniesiono w latach 1841 – 1866.w latach 1777 – 1778 wystawił w Dubie drewniany kościół Kostyński (. inż. Makomaskich rodzina – fundowała w 1860 roku w Dąbrowie (pow. . Mikołaja w Hrubieszowie. W roku 1923 został prezesem Centralnego Towarzystwa Rolniczego. obiekt murowany istnieje do dziś.Bielską. konsekracja miała . biłgorajski) małą. które w maszynopisie przekazał do zbiorów "Ossolineum". Antoniego. Myszkowski Aleksander – w 1626 w miejscowości Dub będącej jego własnością wybudował drewniany kościółek. Radziszewski Ludwik.. Łabuński Adam – w 1435 roku wybudował w Łabuniach drewniany kościół.. Granowskich rodzina – fundowała w 1757 roku kościół drewniany w Chodywańcach. Kluszowski Andrzej – w 1639 roku fundował kościół w Dzierążni. Dołęga Żył w latach 1831-1901. Kurdwanowskich rodzina – w wieku XVIII fundowała drewnianą cerkiew unicką w Czumowie Kuria Biskupia w Lublinie – fundowała w latach 1929 – 1932 drewniany kościół w Gilowie. Krzyżanowski Jan – w latach 1872 – 1875 ufundował w Liskach drewnianą cerkiew. Tomaszów Lubelski).w 1677 roku wystawił w Hrubieszowie kościół. tomaszowski) murowaną kaplicę p w. hrubieszowski) cerkiew drewnianą. Gisges Władysław – projektował kościół w Czernięcinie. tekst opracowany na podstawie pracy J. zniszczony w 1648 roku przez Kozaków został ponownie odbudowany. Sapieha Jerzy – w I połowie XVIII wieku fundował w Hostynnem drewnianą cerkiew unicką. oraz studia na Uniwersytecie w Monachium. Był właścicielem dóbr w Krasnobrodzie i okolicy. . Akademii Zamojskiej. który wybudowano w latach 1857 – 1858. od roku 1935 piastował godność senatora RP.w 1732 roku rozpoczął w Biłgoraju budowę kościoła (istnieje do dziś).w latach pięćdziesiątych XVIII wieku wybudował w Jarczowie cerkiew. w latach 1674 – 1765 wybudował w Bukowinie drewnianą kaplicę. Losenau Losa de – projektował wybudowany w latach 1795 – 1828 cerkiew p w. Ćwikła Michał – w 1880 roku w miejscowości Gózd Lipiński wybudował drewniany kościół Dzierżkowa z Krasińskich Aniela – w 1766 roku jej staraniem wybudowano w Dyniskach cerkiew Dulewski Baltazar – w 1782 roku z jego fundacji wybudowano w Goraju murowany kościół. Mańczykowscy Tobiasz i Dorota – w roku 1705 wystawili murowaną kaplice przy kościele w Goraju. Frąckiewicz Wacław – projektował murowany kościół we wsi Czołki (pow. Jest autorem wspomnień "Moje wspomnienia 1892 – 1932" . obiekt wybudowano w latach 1948 – 1949. Myszkowski Adam Kazimierz – w 1622 roku wybudował w Dubnie drewnianą cerkiew. Sarbiewska Zofia – w roku 1671 fundowała w Goleszynie cerkiew unicką. Rylski Henryk – w 1882 roku fundował w Dłużniowie (pow. obiekt wybudowany został w latach 1983 – 1985.). św. Ukończył Szkołę Nauk Politycznych w Paryżu. Makomaska Konstancja – fundowała w 1828 roku cerkiew unicką. Kurdwanowski Maurycy . kościół drewniany oraz z dzwonnicą na froncie murowaną kaplicę. ks. Kobylański Józef. zamojski). żonaty z Ludwiką Saryusz .Fudakowski Kazimierz h. syn Ignacego. budowniczowie i projektanci obiektów sakralnych (kościoły i cerkwie). Górka Stanisław – przed rokiem 1561 wybudował w Goraju drewniany kościół. niewielkich rozmiarów w Dzierążni (pow. ks. fundatorzy. św. Pawłowski Mateusz.

. Furmanek (. Oświęcim. danych z 1965 roku płótna stanowiły . pełnił obowiązki dziekana zamojskiego. Został burmistrzem w jednym z miasteczek. Zygmunt III Waza – w roku 1625 ofiarował drewno na budowę cerkwi w Grabowcu. zmarł po roku 1885. Hilarego w rodzinne strony. obiekt wzniesiono wg. w Przemyślu ukończył 8 klas szkoły średniej świeckiej. Drȍgen. oraz polską szkołę i sierociniec dla polskich dzieci. do czasu aresztowania w 1940 roku uczestniczył w pracach Chłopskie Organizacji Wolności "Racławice". Dotarł do granicy niemiecko – belgijskiej. Tajna prasę bukowńskim politykom dostarczali Michał Fus (pochodzący z Różańca) i Dubiel (pochodzący z Majdanu Siennickiego). autorem cyklu prac "cztery pory roku". Futa Mieczysław Nauczyciel. książę Mazowiecki i Bełski – fundował kościół i klasztor dominikański w Hrubieszowie. VIII. Furmanek z Pochwatów Katarzyna (12. Maczka. in. Radecznicy. z których zachowały się dwie "wiosna" i "lato". 1953). święcenia kapłańskie otrzymał w 1860 roku. Biszcza. wg. IX. Zaroślak Jan – cieśla z Aleksandrowa (pow. Członek Centralnego Związku Młodej Wsi. Władysław. To on przywiózł rannego O. Aresztowany w 1940 roku został przewieziony na posterunek w Moniatyczach a następnie na Zamek w Lublinie. były to tereny już wyzwolone przez żołnierzy gen.miejsce w 1759 roku. skąd zbiegł. spoczywa na polskim cmentarzu w Toronto. od roku 1868 pracował w diecezji chełmskiej – był kolejno administratorem w: Lublinie. pochowana na cmentarzu w Radzięcinie. 1906 – 23. Założył ośrodek dla Polaków. długoletnia nauczycielka w Teodorówce. w latach 1936 – 1940 pełnił obowiązki kierownika szkoły powszechnej w Dziekanowie. W roku 1987 staraniem społeczeństwa Dziekanowa wmurowano na budynku miejscowego urzędu gminnego tablicę upamiętniającą postać Mieczysława Futy. Zamoyski Marcin – w roku 1668 fundował w górecku Kościelny kościół i klasztor. uczestnik powstania 1863 roku. jest m. Tracz Jan – w 1920 roku z inicjatywy mieszkańców Krynic przy poparciu dziedzica Grzegorza Lipczyńskiego skończył budowę kościoła. Wykształcenie duchowne otrzymał w latach 1855 – 1859 we Lwowie. Fus Andrzej W roku 1934 przy współudziale Tomasza Bulicza zorganizował we wsi Bukowina (gm. z pochodzenia mieszczanin. Zmarł 29 stycznia 1955 roku.) Mieszkaniec jednej spod radecznickich wiosek. G Gajda Jan Urodzony 1836 roku w Galicji. W 1875 roku przeszedł na prawosławie. Kolejne miejsca pobytu to obozy koncentracyjne w: Sachsenhausen. w 1934 roku budował kościół w tej miejscowości. Wieniawski Antoni – w 1836 roku wybudował w Horodle cerkiew. Gajewski Paweł Twórca szkół kilimiarskich → społeczne szkoły kilimiarskie. W roku 1947 wyjechał z polecenia Polonii Belgijskiej na leczenie do Kanady. Świeżawski Stefan – inwestował w 1910 roku w budowę kościoła w Dołhobyczowie. Zamoyscy – w latach 1842 – 1848 fundowali w Kosobudach cerkiew unicka. którzy ucierpieli na skutek działań wojennych. Szuka Marcin – dziedzic Biłgoraja. biłgorajski).. malarz. projektu Wiesława Kononowicza. Monice i Buchenwald. w 1699 roku fundował drewniany kościół parafialny. Wraz z oddziałem zorganizowanym przez radecznickiego Bernardyna O. obiekt został rekoncyliowany na kościół rzymsko – katolicki. gdzie został poddany torturom. Zienkiewicz Jan – w latach 17901793 wybudował cerkiew unicką w Biłgoraju. Biłgoraj) oddział stronnictwa ludowego. Po roku 1936 prezes Powiatowego Związku Młodej Wsi w Hrubieszowie. Hilarego brał udział w potyczce z Rosjanami pod Batorzem gdzie grupa radecznickich powstańców została rozbita. pow. ponieważ wokół Radecznicy znajdowały się rosyjskie posterunki zatrzymali się w Andrzejówce położonej kilka kilometrów od Radecznicy.

też chyba spokrewnionym z rodziną Antoniego. rozpoczął pracę w fabryce elektrotechniki motoryzacyjnej. Teść Ludwika. żony Bolesława. 09. z Anną ze Szmigów oraz Grzegorza (1800 – 1859). w wieku 82 lat. ostrym.05. urodzony w 1724 r. Żył więc 109 lat. mało komunikatywny.). ur. po śmierci żony. Jana i Halinę. Były i boczne odgałęzienia tej rodziny. a więc syn brata Antoniego Balickiego. Tak długo.11. wesoły. 1836 r. żonaty z Franciszką z Tymickich mieli czworo dzieci: Aleksego (1807 . wypadło wypić po parę kieliszków wódki. Byli więc.).1922). Za dzisiejszym kościołem mieszkała także Aniela Balicka.1919) i Bolesława (28. zmarł 2 lipca 1996 r. dorosła już Wanda. Byli to: Jan – ur. ożenił się po raz drugi z Heleną Sałabonówną (ur. gospodarstwo było bowiem niemałe.1914 – 2. Wkrótce po tym. Nie znam jej dalszych losów. Basia okazała się wdzięczną córką i podporą na starość. Gucma (ur. rodzinę dobrze radzących sobie gospodarzy. Była to już bowiem druga Wandzia. 1977). Aleksego i Anny pojął za żonę Antoninę z d. Tam ukończył szkołę zawodową. 1909 . lecz zmarł w wieku dwóch lat. Mieszkał on w Żurawnicy w domu pod nr 4 i . 06. gdy w 1957 r. Mieszkał tam także Piotr Balicki. 1911 – 30. 1841 r. by się odezwał. ożenionego w 1839 r. to kontrast między cichym. Feliks żyje do dzisiaj.). Mimo swojej osiemdziesiątki trzyma się jednak nadzwyczaj dobrze. Małżeństwo z Antonim zostało zawarte 26. oprócz gospodarstwa. tj. Ludwik miał troje dzieci: Stanisława. stryjeczny brat Władysława. gdy z okazji udanej transakcji leśnej (cechowanie). skończyli szkoły i urządzili się w życiu. zmarła jego niespełna roczna córka. Osiedlił się w Świdnicy.własność Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Hrubieszowie. 1906 r. Po wojnie odnalazła się jej ciocia. Jacentego (we wcześniejszych zapisach – Hiacynta) Jakuba (dwojga imion) (1797 . Ożenił się Feliks w końcu z Janiną z Poznańskich (tych od "Czarnego"). Być może stało się tak za sprawą jego małomówności: wyjątkowo długo trzeba było czekać na to. przeniósł się do żony i tam zaczęli gospodarować. która zabrała dziewczynkę. zmarła pod koniec lat 80-tych. Antoni i Agnieszka mieli synów aż pięciu: Leonarda (30. Wojciechu. Zofia. właśnie Wandzię. które wiodły prym w tym gospodarstwie. tak dużo.. dragona Ordynacji Zamojskiej zwolnionego ze służby po I rozbiorze. ale radził sobie nieźle. Na co dzień zaś milczący. Wspominałem już o Piotrze. Bazyli. 1833 r. z ojca Jana i Antoniny z Witoszków. Był jeszcze syn Andrzej. ożenił się z Agnieszką Skwarek z Kawęczyna. W 1825 r. Najbardziej pamiętam Stanisława. Bolesław.09. Obserwowałem go jednak kiedyś. w okresie powojennym ciągle pracował w Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska w Zwierzyńcu. Stanisław jednak ciężko chorował i dość szybko zmarł. po pierwsze. Piotr miał kilkoro dzieci. niespotykanym wręcz dowcipem.01. Później. Baliccy wywodzący się od Bazylego Balickiego. Jedyny mankament w tym ożenku. galeria postaci i rodzin żurawnickich Baliccy Reprezentantów tego nazwiska było w Żurawnicy chyba najwięcej. Ludwik wżenił się w rodzinę Sekreckich. Feliks długo pozostawał w stanie kawalerskim.trzeba podkreślić – mieszkał długo. Gdy opadły zahamowania. O Leonardzie i Władysławie jest mowa poniżej.07. adoptowali dziewczynkę. Jan. którzy zaprawieni od młodości do pracy wyszli na ludzi. s.06.. 11. w 1845 r. adoptowali dziewczynkę z rodziny Zofii. Mariannę (1816 .w 1839 r. śliczna brunetka. zamieszkałego na powrót w Żurawnicy. Aleksy i jego żona Anna z Dąbrowskich (ur. W wyniku słynnej akcji ratowania dzieci zza zwierzynieckich drutów moja stryjenka wzięła bowiem na wychowanie dziewczynkę. 10. żona Bolesława. i Wojciech – ur. co było zresztą niemal zasadą w tej rodzinie. dzieci jednak także nie mieli.).). Najmłodszy z tej rodziny. 1882 r. Wkrótce zmarła Janina. Józefa (1812 . lub jego ojca – Justyna. zdaje się. po wyjściu za mąż. uśmiechem. 07. która mieszkała w Brzegu n/Odrą. Wandzia. że zgłaszający jego zgon synowie "rodziców zmarłego nie umieli". Marysię. wdowa.05. Antoni – ur. 1781 r. Ludwika (19. w 1867 r. że wszystkich nie uda mi się przypomnieć. pracował ciężko. Tam też się ożenił.06. wyjechała do Staszowa. po ciężkiej chorobie. Urodzona 18. żołnierza II pułku piechoty liniowej. 25. 1813).). dymisjonowanego w 1827 r. którą poślubił 24. Justyn. Basia zdążyła już wyjść za mąż. cóż to był za uroczy człowiek. i Jana ur. teściowej (zwanej Stachową) i żony. wkrótce po wojnie wyjechał na tzw. Jan miał również co najmniej dwóch synów (Piotra i Wojciecha).1996) Feliksa (10. który był mniej .) i Annę (1817 . Imię Wandzia miało w tej rodzinie niekonwencjonalną historię. 1872 r. Marysia.). Ziemie Zachodnie.. żonatego z Marianną z Dąbrowskich. Bolesław został sam. Primo voto Sekrecka. Dzieci mieli czworo. po Józefie. w 1875 r. z celnym. Antoni zaś. mieli dwóch synów: Justyna ur. Ludwik więc przejął rolę gospodarza. poszła na swoje. Czterej pierwsi mieszkali i gospodarzyli w Żurawnicy z tym. zmarł 20. wyłącznie synów. że Władysław. w 1864 r. Ludwik. Władysława (24. Syn Bazylego i Zofii – Jan. W 1966 r. spokojnym usposobieniem Ludwika i władczą naturą obu dam.05. Ma jednak wsparcie w córce i jej rodzinie. Ożenił się z Zofią z Łabuników i miał z nią trzech synów: Jana (1777 – 1841). przyjeżdżała odwiedzać "ciocię" z Żurawnicy – bardzo często nawet z mężem i z dziećmi.

Początkowo mieszkał naprzeciwko ojca. Najstarszymi dziećmi Michała byli jednak Józef i dwie córki. Nie wszystkie z nich pamiętam. Dopiero w końcu lat osiemdziesiątych Józef. Skończył technikum i gospodarował w Żurawnicy. Druga. Pamiętam tylko. Kolejna rodzina Balickich z Żurawnicy. Oto po śmierci mojej mamy postanowiliśmy sprzedać nasza ojcowiznę. gdy moja kuzynka i sąsiadka. Obecnie pełni kolejną misję – jest kościelnym w miejscowym kościółku. Przyznawał się do żurawnickich korzeni. Mieli chyba siódemkę albo ósemkę dzieci. Celina bowiem także pracowała. podobno był w Jeleniej Górze i usiłował się ze mną skontaktować. Dwóch z ich synów. razem występowały w zespole artystycznym młodzieży wiejskiej. Kupiło tę schedę (zresztą za grosze) młode małżeństwo. by odpocząć. byli bowiem mniej więcej w moim wieku. Ale to dopiero jedna z rodzin Balickich. która wyszła za Edka Bartnika. ojca Walentego (jeśli czegoś nie pomieszałem). Później pobudował się przy głównej szosie. oboje długo nie mogli stwierdzić. ale byłem zbyt mały. Zostałem nawet chrzestnym ich syna. (Szczepan. Mieszkał tam. ale już przy szosie. Po wojnie wyjechała na Zachód. Obok Wojciecha. razem chodziliśmy do szkół. po drugiej stronie drogi na starej wsi. Bronisława i Antoniego(zm.1936). również jeszcze w sile wieku. zdaje się. Szczepana). ojciec Wojciecha. usiadł na odwróconym wiadrze. Ani. Gienia Hołowińska wyszła za mąż. W wieku czterdziestu czterech lat. Gdy odwiedziłem ich ostatnio (lato 2001 r. Zrąb dość okazałego budynku długo straszył i denerwował ludzi.. mieszkali również Baliccy. Miał jedyną córkę. że nie było mnie wtedy w domu. To Ela Sierkowska. On miał na imię Michał (s. Jeden ze starszych synów. zdaje się przy likwidacji szkód. Ma równie ładną córkę i syna Mirka. Janek (ur. przystojniak z wielkimi. poszedł na swoje gospodarstwo. mojego szkolnego kolegi i sąsiada. Agnieszka) dokończyli budowę. nie miałem tam rówieśników. Żyje gdzieś w okolicach Wrocławia. mieszkała jeszcze jedna rodzina Balickich. Jola. a miał ich bodaj czworo (Krysia. . Michał to syn Bazylego (ur. że była piękna. Fatum jednak trwa dalej: syn Cześka. Po raz drugi zetknąłem się z tą rodziną stosunkowo niedawno. która bywała w Żurawnicy na wakacjach. był bratankiem Aleksego Balickiego). siostra Ignaca). Ona była koleżanką zabaw wakacyjnych mojej córki. Początkowo nawet o nich nie wiedziałem. widziałem ją wprawdzie. wkrótce i to okazało się półśrodkiem. Trudno przewidzieć losy życiowe. Ożenił się z Heleną Chwiejczak (ur. druga wyszła za Czesława Sasa i jest chyba matką obecnej dyrektorki Szkoły Podstawowej w Żurawnicy. pracował początkowo przy odbiorze buraków w Klemensowie. Wybrali się do Fabryki Dywanów w Kowarach. Romek szukał swojego miejsca na Śląsku. Stanisława i Jana Bębenków). Czesiek Balicki. oboje już chyba na emeryturze. mój brat spotkał kilka lat temu jej syna. dość rozległa rodzina Balickich mieszkała za czasów mojej młodości (tj. Nagle się przewrócił i więcej już nie wstał. moją cioteczną siostrę. Trochę pracował. na tzw. by uchronić ją przed zmarnowaniem i rozkradzeniem. Jego syn.). później w PZU w Zamościu. i to długo. Traf chciał.). Maria Balicka była siostrą Michała. 1842) i Katarzyny Hajduk..więcej z mojego wieku i w latach pięćdziesiątych dojeżdżał do Technikum Rolniczego w Zamościu. w wieku 33 lat. Gdzieś w początkach lat siedemdziesiątych rozpoczął budowę domu. Hankę pamiętam głównie ze zdjęcia. A jeszcze w 1982 r. Marią (Manią). Najpierw amputowano mu nogę. w laboratorium przy szczebrzeszyńskim szpitalu. w 1948 r. Jedna. którzy mieszkali na parceli zajmowanej także przez rodzinę Bębenków. Walentego już prawie nie znałem. by zakupić kobierce do świeżo zbudowanego kościoła w Żurawnicy. Michał Balicki i jego żona Marianna z d. Później jednak byli serdeczni. to bardzo dalekie i nie stanowiły przeszkody dla małżeństwa. Józef. bezpośrednio po wojnie). z kim mają do czynienia). w 1984 r. Został w Żurawnicy. Starszy od Romka i Cześka. Była serdeczną koleżanką mojej mamy. Mieszkali dość daleko. Czochra. Jan. Tymczasem w ostatnim skupisku zabudowań Żurawnicy. Zawał. jeśli właściwie pamiętam. jak zwykle. ur. mieszka gdzieś w Lublinie. Nie jedyny to przypadek w Żurawnicy. Jarek. przed Wnukami i Smołami. wżenił się poniekąd w moją rodzinę. tam stracił zdrowie. Halinę. 28 V 1935). ożeniwszy się. by ją zapamiętać. Dziś mieszkają już wygodnie i spokojnie. jadąc w stronę Zwierzyńca po lewej stronie. ładną dziewczynę. Był dość zaradny. jak się okazuje. córka Lucjana Sierkowskiego. mojego nieco starszego kolegę z żurawnickich czasów. Nie znam jego dalszych losów. Wojciech. trochę gospodarował. Ludwika. O istnieniu tej rodziny dowiedziałem się. w 1940 r. starej wsi. jego żona zaś była Tekla. Tę znam najmniej. imieniem Jan. skończył Technikum Ekonomiczne w Zamościu. że żadnych koneksji rodzinnych między nimi nie było. gdy Balicki żenił się z Balicką. a jeśli były. niebieskimi jak len oczami. Jedna to Walenty Balicki i jego żona. Wziął za żonę Celinę Kuczmowską. 12 V 2002 r. cierpiał na chorobę Bergera. Mało jej jednak pamiętam. a ponadto był maszynistą kolejowym. Wiem tylko. Byli zresztą z Bębenkami skoligaceni: żona Michała Bębenka (ojca Józefa. Oboje Bartnikowie gospodarują do dziś i nieźle się mają. znałem dobrze. że w latach podeszłych był już głuchy. przy budowie domu. Dowodzi to. Hanny. Mężem Eli okazał się również Balicki. Cześka i Romka. Jacek zmarł nagle we śnie. Zmarł chyba w rok po swojej żonie (23 I 1995 r.Fatum jakieś ciążyło nad tą rodziną. Jej wybrankiem okazał się Janek Balicki z tej właśnie rodziny. Były jeszcze co najmniej dwie rodziny Balickich. wraz z dorosłymi już dziećmi. ożenił się ze wspominaną już córką Leonarda.

zabroniono jej utrzymywania własnego wojska. Po wojnie na gospodarstwie. czy we wsi nie znalazłby się jeszcze jakiś Balicki. Wszyscy zdobyli wyższe wykształcenie i podjęli pracę zawodową. Batalionach Chłopskich (pseud.).in.XI. Kazimierza – ur. w Żurawnicy był sklep z artykułami spożywczymi. ordynat zamojski rozmieścił swoich "dragonów" w dobrach swoich posiadłości. Jej bracia: Stanisław (ur. Maria do Świdnika. w wyniku I rozbioru Polski. Skwarek (ur. Ponadto. Lipowcu. 17 I 1938 r. Szanowany gospodarz. Bazylego).) i Agnieszki z d. 12 II 1994. Pozostał wdowcem do końca życia. Marek (ur. Przyjazny. zmarł 2. i Marię . że w 1929 r. jako jeden z pięciu (drugi z kolei) synów Agnieszki i Antoniego Balickich. żyła bowiem 34 lata (zm. (wymieniam bliższe miejscowości) w Kosobudach. 30 I 1944 r. Marcin Balicki (prawdopodobnie wnuk Grzegorza. 23. pisarz prewentowy nazywał się Jan Balicki. obecnie na emeryturze.5 zagonów. Skwarek. Prowadzili ją do 1948 r. Prowadził go Balicki W. Michała i Tekli. w 1948 r... W Żurawnicy otrzymali oni 23 "ćwierci" i tyluż było prawdopodobnie obdarowanych. W latach 1900-1920 przebywał "za chlebem" w Stanach Zjednoczonych. Balicki Władysław Urodził się w 23 IX 1911 r. zm. Dzieci wyjechały z Żurawnicy. później córką Marią. tam już bowiem mieszkała ich część. Przed wojną i po wojnie zajmował się dodatkowo wyrębem i wywozem drewna z lasów. jako jednostka podstawowa liczył ok. 30 I 1944 r. Był ojcem Józefa i Jana. W czasie wojny w partyzantce. ur.ur.IX. 6 "Dragoni"). a także Ludwika.. co robią Baliccy w tych swoich mikrogospodarstwach żurawnickich. głównie o historii Żurawnicy. s. W czasie wojny – w partyzantce. co jest rzadkością – umie słuchać.Odtąd. Czarnymstoku. Rodzice: Antoni ur. żył 83 lata. Wraz z kilkoma podobnymi zapaleńcami założyli Spółdzielnię Spożywców "Jutrzenka". Leonard prowadzi gospodarstwo rolne i wychowuje dzieci. Gospodarowali na swoich "półłankach". Mimo młodego wieku chłopak dużo wie. żył w latach 1880-1930 (daty przybliżone). Baliccy byli szlachtą herbową. człowiek z autorytetem w środowisku. w 1939 r. i w Królestwie. Był czynny w Ochotniczej Straży Pożarnej w Żurawnicy (np. zm. Pierwszy to ojciec mego "następcy na włościach". 15 IX 1945 r. Podjął pracę w tej spółdzielni i pracował w niej do końca życia (do 31 VII 1973 r. 29 IX 1961 r. także o czasach. w 1941 r. ur. Feliksa i Bolesława. Ordynacja Zamojska znalazła się częściowo w zaborze austriackim.. Wyszperałem. 23 I 1995 r. później już samodzielnie ( Relacja Bolesława Balickiego (22 maja 2003 r. Wyszła za mąż za Jana Balickiego. każdy dostał więc "ćwierć". mieli być gotowi do służby. Młodego Janka odwiedziłem niedawno kilkakrotnie. Kazimierz – ekonomista. których nie pamięta.in. I na koniec: nie dam głowy. 28 V 1935 zm. Urodził się w 1909 r. wraz z matką Agnieszką. pracować. I w Galicji. Wiedliśmy długie rozmowy. To on. Wojna pokrzyżowała te plany.1883 r. łączniczka. m. brata mej babci. Brat Leonarda. 4. Rzecz okazała się nieco bardziej prozaiczna: w Żurawnicy mieszkali dragoni hetmana i kanclerza Zamojskiego. okrojono jej przywileje. gdy w 1772 r. "ludzki" dla swych poddanych. obecnie na emeryturze. m. i jak zwykle.1871.). Długo szukałem prawdy. Nadano im ziemię jako źródło utrzymania. "Chmura"). s. W 1941 ożenił się z Janiną Wróblewską. Miał naturę społecznika.1992 r.. I bądź tu mądry o kogo chodzi! Ostatnio wyjaśniono mi. Początkowo w Żurawnicy. Wrócił w 1939 r. rzekomo w nagrodę za jakieś zasługi wobec króla i ojczyzny. obsługiwał końmi dowóz do pożaru).. a ponadto. czyli po ok.właśnie z opisywanej rodziny. Z Janiną miał Władysław troje dzieci: Leszka. . Leszek – pracownik naukowy.).) A w ogóle to po wielu szperaniach w historii zastanawiam się. początkowo ze swym bratem Mikołajem. Nina. a powtarzającym się herbem był "Topór".. ps. W 1938 r. wyjechał do Warszawy. przypomniał mi o owych dragonach osiedlanych w Żurawnicy. w 1941 r. Maria – dziennikarz. Leonard spoczywa na cmentarzu parafialnym w Szczebrzeszynie. Balicki Leonard Najstarszy z pięciu synów Antoniego (ur. w 1871 r. W końcu znalazłem. Ulokowano ich w 22 wsiach. pracownik przemysłu drzewnego w Miliczu. zięciem Jana Hołowińskiego. Ponieważ łan. nadając im 232 ćwierci i 345. tam zamierzał się kształcić. pracownik naukowy Politechniki Wrocławskiej. Podobno do dziś czasami nazywają ich "dragonami". ur. i nawet na Ukrainie. Leszek i Kazimierz do Wrocławia. a także w Żurawnicy. do rodzinnej wsi. Nawet urzędujący w Ordynacji Zamojskiej w 1624 r. zm. Także w BCH..1961 r. Dlatego właśnie wie. Żonaty z Marianną z Dąbrowskich. Później spółdzielnię przejęła pozostająca pod państwową kontrolą GS "Samopomoc Chłopska".) – absolwent Technikum Drzewnego. 17 ha. która urodziwszy troje dzieci zmarła w młodym wieku.5 ha i został gospodarzem (por. Jego dziadek. w końcu młodzieniec. w 1944 r. że był to Wojciech Balicki. drugi był mężem Gieni Hołowińskiej.). Agnieszka. który zdaje się po powrocie z "Ameryki" założył sklep. 18 I 1882 zm.: rozdz. Dzieci: Maria (zwana i znana niemal wyłącznie jako Mania).. Gorajcu. z d. ur. zm.

). Na miejscu starego domu postawił swoje "gniazdo" syn Józefa. czego się podejmował i uczynny w stosunku do innych. urodził się syn Stanisław. Zmarł 30 czerwca 1977 r. Michała i Józefy. (zm. Ślub formalnie odbył się w dniu 22 VII 1905 r.). Jan urodził się w 1788 roku. lecz za przyczyną niechlujstwa różnych pisarzy gminnych i magistrackich.córka Anna 1819 r. Została im jedyna córka.. Surmacz. szczególnie w zakresie upraw roślinnych. Tam urządzili swe lokum trzej bracia Bębenkowie: Józef. 25 V 1905 r.04. (4 XI) wziął za żonę Katarzynę Hołowińską ur. Na początku lat 50-tych inwestuje we własne gospodarstwo. Jan. 1826 r. siostrę mojej babki.).05. Gdy wyszła za mąż (Trusz). W 1874 r. 1876 r. w 1796 r.. w domu nr 47 mieszkał wówczas Jan Bembenek (pisownia z ksiąg metrykalnych). w 1921 r. Z trzech braci Bębenków zostało wkrótce tylko dwóch. Ale to było już w czasach współczesnych. Prawdopodobnie z pierwszego małżeństwa pochodziła córka Ewa. 1827) 1829 r. – córka Agnieszka. W rzeczywistości małżeństwo to istniało znacznie wcześniej choć ze względu na prześladowania religijne nie mogło być zawarte. ożenił się więc po raz drugi z Marianną z Tulejów (ur. O ich dzieciach mamy skąpe wiadomości. 20 II 1939 r. – syn Daniel. urodził się im syn Tomasz. Pod koniec życia chorował na serce i astmę. poszła za mężem. syn Józef został początkowo odnotowany w księgach metrykalnych jako Balicki (nazwisko panieńskie matki) i dopiero po uznaniu (22 VII 1905 r. czytał wielkie ilości książek. Ożenił się z Genowefą z d. Z tego właśnie powodu urodzony 4 I 1897 r. Nowe zabudowania zasiedlił z rodziną w 1951 roku. Miał wielkie doświadczenie w sprawach rolniczych. zmarła 10. z d. zwłaszcza we własnym gospodarstwie.) małżeństwa Michała i Marianny zaczął nosić nazwisko Bembenek. Był również radnym gromadzkiej rady narodowej (wówczas w Brodach Małych). córka Helena (zm. Był głównie handlowcem.) – Jan. (c. Mieszkali oni na tzw. Po śmierci jej rodziców przejęli gospodarstwo. – syn Józef. W dniu 9. Ożenił się z Marią z Bielców. przewodniczący rady zakładowej związku zawodowego. Józef. synowie Michała. zm. pracował jednak także jako np.). Leon. Marysia (ur. w wieku 75 lat. Jedno (syn Tadeusz-Mikołaj) zmarło po miesiącu od urodzenia w 1937 r. Obawiali się nowego wynalazku: "wystarczy iskra na strzechę i wszystkie zabudowania pójdą z dymem" – mawiano. po powrocie z wojska. Jan i Marianna Bembenkowie mieli dość spory przychówek. starej wsi obok Kapuścińskich. Szymona Romańskiego i Katarzyny z Lepionków (oboje z Lipowca). Michał Bembenek pojął za żonę Mariannę z Balickich. Anna zmarła 9. w stronę lasu.. Wcześniej. Często służył radą i pomocą sąsiadom. trzecie . 25 V 1949 r. . Michał Bębenek zmarł w 1943 r. Najwcześniejsze wiadomości o tym rodzie pochodzą z końca XVIII wieku. złotą rączką. Jerzy. Był ponadto tzw. liczne dzieci jednak zmarły w okresie niemowlęcym. Był wyjątkowo rzetelny we wszystkim. urodziła się jeszcze jedna córka – Anastazja. dobrze . Stanisława znałem najmniej. z której wywodziła się Marianna. później zaś (20 III 1899 r. aresztowany w czasie wojny przez Niemców. za dzisiejszą wewnętrzną drogę żurawnicką ("szosę"). 1831) 1834 r. trafił do Majdanka i nigdy już nie wrócił. 28.. wdowy po Danielu. Maria w 1950 r. żona Michała. W Żurawnicy. 22 I 1898 r. (Była ona córką Stefana i Marianny z d. Stanisław i Jan. – syn Jozafat (zm. Na parceli za obecną "szosą" były więc kolejne zabudowania: pierwsze – Balickich (Walenty). Kapuścińska). Wówczas Bębenkowie przenieśli się wyżej. był więc lubiany i poważany.później w Zwierzyńcu. W 1867 r. Następnie. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Szczebrzeszynie.Stanisława.12.). także magazynierem. był dwukrotnie żonaty. (zm. powojennych. Mimo podstawowego zaledwie wykształcenia. Kurzawska). 1844 r. Obie panny były wyjątkowo urodziwe.1940 r. c. ciągle się uczył. żonaty z Marią Szpuga z Topólczy. 1936 r. o jej dalszych kolejach życia nie mamy jednak wiadomości. Marianna z Balickich urodziła się 8 V 1869 r. drugie – Józefa i Katarzyny Bębenków. sekretarzem komitetu gminnego i członkiem powiatowego komitetu PSL. ciągle pracujący. 11. urodził się syn Michał (zm. Lista może być niepełna.09. Bębenkowie Niektórzy pisali się: Benbenkowie lub Bembenkowie I to nie z powodu jakichś fochów. Gdy w 1916 r. który zmarł 16 XI tegoż roku. Jego żoną była Marianna z Kowalskich ur. Mieli dwoje dzieci. zamężna (od 1841 r. w wieku 16 lat. zmarł 29 grudnia 1853 r. zm. 18 X 1831 r. która zmarła w 1871 r.. Pierwsza żona Józefa jednak szybko zmarła. Marianny. urodziła się Marianna (później zamężna z Kieszem.) z Bartłomiejem Kowalskim 1816 r. 1822 r. że 4 XI 1854 r. ur. Józef. 4 I 1834 r. 1869 r.02. najbliżej szosy mieszkała rodzina Balickich. budynki znalazły się blisko torów. Wymieniony jako ostatni w kolejności syn. Ciągle aktywny. – bliźniaki: s.) 1820 r. Był on synem Anny Bembenek.Prawdopodobnie niepełna lista dzieci wyglądała następująco: 1813 r. Wiadomo. Najmłodszy. – syn Jan. uruchomiono kolej. w 1834 r.

31 X 1913 r. zaledwie zdołał utrzymać gospodarstwo w stanie. Jan (zwany Śmigą) (ur. już w dorosłym wieku. "Śmiga" podjął pracę w Zakładach Mięsnych w Zamościu i tam zamieszkał. grał na klarnecie. Wróblewską (ur. prawdopodobnie skoligaconych z poprzednimi. W latach sześćdziesiątych w ich domu zamieszkiwała jeszcze matka i jej dzieci: Henryka (ur. roku w obozie koncentracyjnym na Majdanku. ona chorowała na ischias. Leon (1926). wziętym szewcem. Zmarł jednak ok. Rozproszone są również ich groby. hodować jedwabniki. Eugeniusz (oboje 1932). Wawrzyńca przy ul. jego brat Stanisław oraz Katarzyna i Leon spoczywają na cmentarzu parafialnym w Szczebrzeszynie.Janka oraz Fela zostały pochowane na cmentarzu parafii św. Mimo tego pracowali do końca życia. Na dodatek był jeszcze pomocnikiem sołtysa. 1942 r. Franciszek. Byli to Jan i Florentyna Budzyńscy.) już tylko Maria (w Choszcznie) i Stanisława w Żurawnicy. Rzadko zdarzało mu się .). obok Poznańskich. Bronisławę (1926) i Zofię (1933). Bujwida we Wrocławiu. Synowie Walenty i Piotr zostali na ojcowiźnie. Józef. a właściwie trzy rodziny Budzyńskich mieszkały pod Przekopem. w 1857 r. Był to przede wszystkim Marcin Budzyński. Był stolarzem i cieślą. 1990 r. w 1889 r. którzy mieszkają do dzisiaj w Żurawnicy i oboje doczekali się już wnuków. Leon i Stanisława zostali w Żurawnicy.1887 r. Wasąg (ur. Najmłodsza z rodzeństwa. Mieli ono sześcioro dzieci: Jana (ur. Marcin (ur. Mikołaj Budzyński ur. 13 X 1897 r.) mieli jedynego syna Jana (ur. W centrum wsi. Reszta opuściła gniazdo rodzinne: Janina. Stasia. Tomasza Wróblewskiego i Katarzyny. I to właśnie Marcin mieszkał na Wólce. Obok zresztą mieszkała samotnie jego siostra Anna. ludzi – własną pracą dorobili się godziwych warunków bytu i szacunku otoczenia. Z tak licznego rodzeństwa żyje już tylko dwoje: Marysia w Choszcznie i Stasia w Żurawnicy. przed "górą" mieszka bodaj najliczniejsza rodzina Budzyńskich. a później jego żona. odziedziczył po ojcu niemal wszystkie zdolności (nie tylko zresztą on. Ciężka praca i warunki życia zrobiły swoje. Józef był przed wojną sołtysem wsi. ok. Akceptowali to obrywanie nikomu niepotrzebnych. Gienek – do Szczebrzeszyna. Jego brat znalazł się w Tomaszowie Lubelskim i także już nie żyje. co wiem. Gienek – w Zamościu. Mikołaj i Katarzyna mieli czworo dzieci: Agnieszkę (ur. na nowym cmentarzu na tzw. Chwiejczakowie Rodowodu rodziny Chwiejczaków nie znam zbyt dokładnie. Był jeszcze jeden Chwiejczak – Stanisław. ma obecnie lat 66.). w 1909 r.1919 – później mieszkał w Świdnicy. pochodzą z Brodów Dużych. Wiadomo. Później. "Gajku" Budzyńscy Dwie.). z nowatorską żyłką choć o różnych charakterach. ożenił się z Katarzyną Sierkowską (ur. 1935 r. próbował zakładać koło Stronnictwa Ludowego. zm. c. Liczna rodzina rozproszyła się po świecie. Halinę (ur. jaki zastał. Jan nie był już tak zapobiegliwy jak ojciec. Jego praprzodkami byli: Jerzy Budzynski i Marianna z Sierkowskich. Maria. Dodać należy. w wieku 65 lat. Janek (1924). Po drugiej stronie drogi mieszkała także rodzina Budzyńskich.). oprócz talentów życiowych potrafił także spisać i pozostawić rodzinie ciekawe wspomnienia opisujące historię rodu Bębenków. W latach sześćdziesiątych oboje zmarli. Feliksa (1928). Z siódemki dzieci żyją do dzisiaj (2002 r. Widać usiłowali wdrażać nowinki – pamiętam bowiem alejkę dojazdową do ich gospodarstwa. do Wrocławia. Najstarsza . Zmarła w 1979 r. Spędził ok.). Henryka wyprowadziła się z Żurawnicy i nie znam jej losów.) i jego żona Marianna z d. Janek – prawdopodobnie w Zgorzelcu.. Ich protoplasta wżenił się do Żurawnicy. Był przez długi czas prezesem Oddziału Wojewódzkiego Centrali Nasiennictwa. który zmarł zaledwie przed kilku laty. w 1862 r. Jończak (ur. Wykorzystując swoje wszechstronne zdolności. podupadali na zdrowiu. Ojciec. żył w latach 1882-1949. także Leon). Tu się wykształcił. On miewał ataki padaczki. Z tego. miał żonę Teklę. ok. Próbowali chyba. a słodkich jak miód owoców. Józefa (1914). Wywodzą się oni od Marcina i Marianny Budzyńskich. Dobrzy gospodarze. Marysia skończyła 70 lat (2002 r. bodaj czy nie do Wróblewskich. ok. Gienek. pracowite. 1990 r. pszczelarzem. Ich syn. a później do Zamościa. z d. Zresztą Jan także żył krótko – zmarł kilka lat po rodzicach. po kolejnym ataku padaczki zmarł w szpitalu w Szczebrzeszynie Józef. Stanisława(1936). 1939) i Stanisława (ur. Ogrodnictwa i Sadownictwa (CNOS) we Wrocławiu. Katarzyna przeżyła męża o kilkanaście lat.) oraz najmłodszy – Romek. 23 IX 1907 r.). 1942). ok. że Eugeniusz. ożenił i mieszkał.). Zbudował swoje gospodarstwo. morwy zostały na pociechę dzieci z całej wsi. jeszcze przed wojną. Mieli dwoje dzieci. Obsadzona była czarnymi i białymi morwami. Leonarda (ur. wyemigrował na Zachód. Józef powoli się dorabiał. Ich syn. wychowywali siedmioro dzieci: Janina (1922). Janinę (1922). Mieszkali w środku wsi. Wszystkie dzieci wyszły na tzw. że Jan zajmował się kopaniem kamienia (do dziś chyba istnieje "kamieniarnia" Budzynskiego).wychowane.). Marcina (1897) i Zofię (1907 – później żona Jana Wróblewskiego). gdy tego zaniechali. Jan ożenił się z Feliksą z d. 1940). Fela. Po wojnie Budzyńscy wybudowali nowe budynki. W lipcu 1962 r. wydanej w Warszawie 1971roku. Bliższych danych o nich nie mamy. Marysia i Janek wywędrowali na ziemie zachodnie. Po wojnie. Annę (1889). Od lat czterdziestych Józef. Opisuje to w swojej pracy wspomnieniowej "Kolczasty trakt".

1918-42. Zofia 1896-42. zaborze austriackim na odwrót: soli było w bród (tam przecież leżała Wieliczka. Kniaziowscy Nazwisko w Żurawnicy tak częste. nie było natomiast spirytusu. wciąż kawaler). W rezultacie zatrzymano 4 młodzieńców: Jóźwiaka Piotra z Brodów. a z powrotem . Maciej wybudował po wojnie nowy dom. która wówczas szalała. Antoni . dzieciakom. którzy bezpośrednio po wojnie. upamiętnił dr Klukowski w swojej "Kronice z lat okupacji" [Dzienniku z lat okupacji Zamojszczyzny 1939 – 1944]. gdy wielu miało kłopoty z wyborem postawy wobec nowej rzeczywistości. Jak można sądzić na podstawie epitafium – zapłacił za to najwyższą cenę. 389). Maciej. s. Znany był z ostrego. Wólce. Zmarł w 1978 r. Miał dwóch synów: Heńka i Mariana. Przekopie. czyli w zaborze rosyjskim. Starą chatę zaś. Lubił zresztą opowiadać i miał do tego talent. Jadwigę i Marysię. W Królestwie Kongresowym. staruszka. Gienia wyszła za mąż za Kazimierza Szutego z Turzyńca.1893-1942. zostawiając dwoje dzieci. To chyba jego i jego charakter.1905-1919. Walenty miał czworo dzieci: Ignacego (zwanego Ignac . Marian. Ożenił się biorąc pannę z . (Por. Matławska: Zwierzyniec. następnie dyrektorem zbiorczej szkoły gminnej w Zwierzyńcu. miał wykształcenie pedagogiczne (Studium Nauczycielskie? później studia) był nauczycielem. pracował w Bodaczowie w Zakładach Tłuszczowych.1903-1919. nie pił. Ignacy skończył Technikum Rolnicze w Zamościu. że są rodziną. Józef mieszkał przed wojną na Wólce pod Przekopem. wybudowali sobie dom naprzeciwko ojca (nawiasem mówiąc: w tym miejscu były jakieś kamienne ruiny. pobito przy tym kliwie". wysoki. że nie palił. syn Macieja. porywczego charakteru i języka. Być może są to ofiary wojny polsko . kawał chłopa. trochę pomagał ojcu w gospodarstwie. Był zmyślnym cieślą. Dzieci owego Kniaziowskiego to Józef. zresztą o tym się mówiło niemal otwarcie.. a więc pod lasem. Noszono więc do Galicji spirytus w pęcherzach uzyskiwanych podczas świniobicia. miał też wiele innych zalet. Podaję więc dane spisane z pomnika na cmentarzu szczebrzeszyńskim: na tablicy pierwszej: Marianna . zieloną granicę. że nie wiadomo. Maciej miał troje dzieci: Gienię. Marcin -1920-42" Tu już nie ma wątpliwości. było tego towaru w bród. w wieku 74 lat. był elektrykiem. o których wiadomo na pewno. 366. wszystko przez tzw. Bochnia). R[ada]M[iejska] Zwierzyniec 1991. Urzędował tam stolarz z Brodów. Postawny. Mimo. Później był zaangażowanym działaczem Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" (skarbnik w pierwszym Zarządzie GS. kalekę.sól z Galicji. czy pochodzą z jednego pnia. Janka i najmłodszą Marysię. Osadzono ich w areszcie przy magistracie. tj. Pamiętam jeszcze ich ojca (być może był to ojciec żony). Helenę. jak to często bywa. zmarł chyba na początku lat sześćdziesiątych na raka żołądka. U tej ostatniej.bolszewickiej. Pod datą 28 lutego 1941 r. Kapuściński Wojciech Jeden z tych. lub była ona droga. jak przemycali do Galicji spirytus. a może grypy. moim uczniem. przez pewien czas nawet kierownikiem Szkoły Podstawowej w Żurawnicy. powołanym 9 lutego 1945). Janek. Był też kopalnią wiedzy o historii Żurawnicy i jej ludziach.hiszpanki. Nie było natomiast soli. Starszy Heniek. Ten ma 2 starsze siostry: Renatę (obecnie Łosiewicz. wtedy. oficerem rezerwy na czele. Później jednak zdecydował się wyjechać na Kresy. z porażeniem mózgowym. wybrał i zaczął aktywnie się udzielać. wszystko potrafił zrobić. prawdopodobnie z 1940 r. czy jak kto woli. został wybrany pierwszym przewodniczącym Gminnej Rady Narodowej w Zwierzyńcu. Młodszy syn. Niestety. b. starsza mieszka w Zamościu . wychowywał się na ziemiach zachodnich najmłodszy jej syn – Wojtek (Sławek?). Walenty głównie gospodarzył. Chwiejczaka z Żurawnicy (. To Katyń i okolice. po skończeniu szkół był również nauczycielem. Piotr. pewnie fundamenty domu lub piwnicy – prawdopodobnie Józefa) i gospodarowali sobie na posiadanych żurawnicko -turzynieckich hektarach. żył dość krótko. sprowadzano ją bowiem aż z Rosji. Już 30 września 1944 r. Trochę pracował w gminie. po śmierci Teresy. H. Po kolei więc: na tzw. Helena wyszła za mąż w Żurawnicy (za Cześka Balickiego) i poszła "na swoje". Walenty i Agnieszka (1895-1983). niejaki Jastrzębski. był spokojnego charakteru. zapisał: "Złota młodzież szczebrzeszyńska z Piotrem Jóźwiakiem.. która również ukończyła Technikum Rolnicze(a może Liceum Ogólnokształcące?) i zmarła w dość młodym wieku. częściowo murowaną. mieszkało troje Kniaziowskich. których nie znałem. mieszka w Żurawnicy i ma trzech synów). który nam.). trochę gospodarzył. Drugą była Elżbieta.najstarszy. tzw. opowiadał o tym. W Galicji. wynajął na warsztat stolarski. Miał Piotr dwie córki: Teresę (po mężu Wędzina). upiła się wczoraj wieczorem i zaczęła robić pijackie awantury. czy mówiąc dokładniej – złotą rączką. Próbował tam zagospodarowywać wołyński czarnoziem. niemal równocześnie z rodzicami. Mieli jednak syna. dobrze jeszcze utrzymaną. który mieszkał obok.przyjechać do Żurawnicy. Wojciech . Na koniec został inspektorem oświaty szkolnej. trochę dorabiał prywatnie. oraz sześcioro. Jednym słowem był aktywnym obywatelem gminy. Na drugiej tablicy obok: "zginęli w Rosji: Józef .

Jej zaletą były wielkie. Była to część mieszkalna. b. Agnieszka zmarła w 1983 r. Byłem nawet. Był on nauczycielem historii w LO im. (Ostatnio chyba w Zamościu.. Była równieśniczką mojej babci. ukończył Technikum Leśne w Zwierzyńcu. Nie zdecydowała się na małżeństwo. Stasię. Edek – rok czy dwa lata starszy. która miała. Ładna. rowach. Jego żona także nie pracowała – wychowywała dzieci. Marysia. Stefan był z 1940 r.ur.5 ha. tak jak Tomasz. drzwiowe wykończone były cegłą. Wkrótce więc oboje wyjechali do Puław. jak to się mówi dzisiaj. lecz nie spotkałem jeszcze bardziej idealnego człowieka pod względem przymiotów charakteru. choć jeszcze przedwojenne. doliczając sobie odpowiednią marżę. Sąsiedztwo by na to wskazywało. A mieli ich czworo: Henryk . Młodsza. jako sąsiad. wszystkie zaś narożniki. lecz przeżyła ją o dziesięć lat. na posesji naszej sąsiadki. w 1940 r. którego w okolicy (np. Agnieszki Kniaziowskiej. a suszarnia i obora – murowane. Nie miała jej bowiem gdzie przechować. Pracował w "Alwie" pobliskiej fabryce i to było jego główne źródło utrzymania. ukończył jakiś kurs krawiecki. w pierwszym. Ciekawe. Bardzo ceniła ją i przyjaźniła się z nią moja mama. Janek. Nie mógł tego procederu ścierpieć mój tata – nigdy nie uznał dochodu z handlu (taniej kupić – drożej sprzedać) za uczciwy. Do Żurawnicy ciągnął jednak bardziej jej mąż. Kniaziowskiego. była moją rówieśnicą. Miała kawałek pola. pobudował dom i zaczął uprawiać to pszczoły. zdał egzamin mistrzowski. otwory okienne. spokojniutka. Obok Walentego mieszkał Tomasz Kniaziowski. Spotkanie odbyło się w Żurawnicy zaledwie kilka lat temu. najmłodsza latorośl Macieja. zmarł dość wcześnie. pracowita i tak można wyliczać jej zalety w nieskończoność. spokojny. Osiedlił się w Żurawnicy. ale zawsze ładnym i raczej pociągowej budowy perszeronem. wybudował dom i do dziś opływa w dostatki. Przeniósł się do Biłgoraja. Skończyła jakieś tam szkoły. to maliny. Czartoryskich w Puławach. miał również dość ładne zabudowania. Wyglądało to dość zgrabnie i ze smakiem. miał około pięćdziesiątki. Walentego i Agnieszki i chyba wielu pozostałych Kniaziowskich. Hodowała też kilka kur i z tego miała parę złotych.obora razem. Jako jedni z nielicznych w Żurawnicy. gdzieś w Bieszczadach. Mają dwie córki: Anię (po historii) i Monikę (po Akademii Medycznej). była dość ładna. Stefana i Jana. obaj mieli sady owocowe. chyba same zalety. obecnie na emeryturze). brata Walentego) można nazwać "ordynackim" W podobny bowiem sposób budowane były niemal wszystkie budynki ordynacji: kamień wapienny. Nie mam pojęcia. wybudował własną. a zwłaszcza czym wykarmić. czy byli spokrewnieni. Tomasz prawie w ogóle nie posiadał ziemi (miał zaledwie 40 arów). dość okazałą posiadłość i zaczął gospodarować. tj. Agnieszka przez lata samotności stała się nieufna. pracował w "Alwie". Niestety. na weselu Stasi i Janka. zresztą był podobnie cichy. Jako najmłodsza była też szczególnie wypieszczona i traktowana. Krystyna i Edward wyjechały gdzieś w rejon Zgorzelca. Walenty i Zofia Kniaziowscy mieli trzech synów: Edwarda. mieszkał po prawej stronie drogi (idąc w dół). najtrudniejszym po wojnie okresie. niż ona. pozostałe: Janina i Władysław pozostali w Żurawnicy. jej mąż zresztą bardzo szybko się przystosował do swego szczęścia. to porzeczki. trochę oryginalna w zachowaniach.powtarzała tę procedurę. Dość szybko wyszła za mąż za Edwarda Hołowińskiego z Topólczy.wręcz przeciwnie. tam się ożenił. Gdy przyszła następna wiosna . Natomiast dzieci Michała: Bronisława. żonaty z Zofią. w stopniu podpułkownika. Ale jest i suplement do sagi tej rodziny. cierpliwy. Walenty zadowalał się zwykle jednym. krewny Macieja. Żywiła ją pasąc na miedzach.Brodów Dużych.. małomównymi a pracowitymi. Toteż po ukończeniu szkoły podstawowej Edek wkrótce się ożenił. znalazła dodatkowe źródło dochodów. Stefan. Jego dzieci nadal mieszkają w Żurawnicy. że dom był drewniany. Znałem ją dobrze. ona gdzieś w laboratorium. Jej taktyka była następująca: wiosną Agnieszka kupowała krowę. w lesie. Rzadko utrzymywała kontakty nawet z mieszkającymi obok braćmi. skończył szkołę pożarniczą i do niedawna pracował w zawodzie. Kazia . już jednak nie żyją. (Informacja na podstawie relacji H. Tomasz miał braci: Jakuba i Michała. Pracuje w zawodzie. Jan. charakter i wszystkie inne okoliczności . ok. Osąd to subiektywny. kupowała tam kilka bel tkanin różnego rodzaju i sprzedawała w Żurawnicy i okolicach. Maciej miał zawsze parę ładnych koni. Walenty Kniaziowski. Najsmutniejszy żywot pędziła Agnieszka. Najmłodszy ich syn. Styl tych murowanych budynków (podobny był u Macieja. Jakub. jednym słowem wybrał fach – został krawcem. Zofia. Byli i inni Kniaziowscy. czarne oczy. Oto po latach odnalazł się jeszcze jeden członek tej rodziny. cicha.1-1. i ma ąd. W latach 70. doszli więc do względnego dobrobytu. mini -stodoła i mini . Obaj raczej nie mieli głowy do nauki i nie kwapili się do tego. Mieszkała samotnie. wrócili do Zamościa gdzie on pracował w archiwum KP PZPR. w osobnym budynku zawierającym trzy w jednym. Walenty i Maciej byli solidnymi gospodarzami. żona Walentego. Miała więc mleko. została laborantką medyczną. Stąd Edward poszedł na emeryturę. mieszkańca Żurawnicy oraz Andrzeja Kniaziowskiego). Miała osiemdziesiąt osiem lat. Jakoś sobie jednak radziła. W październiku zwykle krowę sprzedawała. Jeździła mianowicie co pewien czas do Łodzi. O datach śmierci Walentego i Macieja nie mam wiadomości. w zawodowej straży pożarnej jako oficer. w Przekopie) było moc. Doszło do spotkania tej wielkiej rodziny z dorosłymi już wnukami.

Trzy pierwsze porastały lasy. Jan. Rodzina Waltera w 1941 roku znalazła się w Kazachstanie. Natomiast Wojciech Kniaziowski z rodziną wylądował w republice Kirgiskiej. Ma dwoje dzieci. Studium Podyplomowe w Wyższej Szkole Ubezpieczeń i Bankowości w Warszawie oraz Studium dla Analityków Bankowych w SGH. wygonie. mieszkają podobno w Bilgoraju. była jakąś urzędniczką. był moim rówieśnikiem. Józio zimą i latem. Walter wstąpił do armii gen. wyszła za mąż i wyjechała. chyba Józia. Krystynę (mieszka w Płocku) oraz Stanisławę (mieszka w Rumi). nie wiedzieć czemu – charakterystyczny przydomek . miejscowego murarza. nazywana wśród sąsiadów "Tomkową" została sama i do końca życia biedowała. 1990 r.. Wojciech Kniaziowski miał 4 córki: Gienię (zmarla kilka lat temu). przedwojennego długoletniego sołtysa. zmarł w 1985 r. wiosną i jesienią nosił czapkę-pilotkę a ponadto. dobrze sytuowanego gospodarza. Jest obecnie jej prezydentem. Bodaj w 1995 r. Tam. Ten rodzaj lokacji tym się różnił od innych. On. Po zajęciu kresów przez Armię Czerwoną zostali zesłani na wschód. Zesłanie przeżył jedynie Walter i jego dwie siostry. I tu ykamy jednocześnie historii owego "odnalezionego" niedawno jeszcze jednego członka rodziny Kniaziowskich (tych spod Przekopu). Reszty rodzeństwa. obok Brusiów. z wołoskich stawały się polskie. dobrze sobie radzącego. a nie sołtysów. wygon. Otóż bezpośrednio przed wybuchem II wojny światowej (prawdopodobnie ok. Kniaziowa – to pola uprawne. Edek. Tomasz zmarł gdzieś pod koniec lat sześćdziesiątych. który chodził ze mną do klasy. Wrócił do Żurawnicy po wojnie. Nie wiodło się im więc najlepiej. Jest nauczycielką w Opolu Lubelskim. Marianna. Potem. Po ukończeniu colleg`u i odbyciu służby wojskowej znalazł się na Alasce. Przeszedł cały szlak bojowy z ZSRR do Berlina. Ma syna Andrzeja. Kto wie. W ostatnich latach życia odwiedzała często moją mamę. Była to stryjeczna linia tych "drugich" Kniaziowskich spod Przekopu (ojciec Tomasza. jak mniemam.Walter kupili ziemię na Podolu i tam się przenieśli. Paweł był synem Tomasza i Magdaleny z Kowalskich Jego żona. misji wspomagającej rozwój szkolnictwa. został nawet wybrany człowiekiem roku w tej działalności. Jeden z nich. obok zabudowań Leona Kołodziejczyka. Jednocześnie udziela się czynnie w Association School Boards. W 1943 r. Obecnie. Miał Paweł. zawsze uśmiechnięta ale także wyjątkowo solidna i zdaje się pozostała taką do dzisiaj. Bartników i Sierkowskich istniało jeszcze jedno gniazdo rodzinne Kniaziowskich. od 1993 r. Nie wiem o nich nic bliższego poza tym. czy Kniaziowscy to nie potomkowie owych kniaziów. Marysię. osiedlając się obok siebie. Nazwiska bowiem ewoluowały. Przy wylocie drogi z Przekopu na tzw. Ten typ osadnictwa kresowego był zresztą forsowany przez ówczesne władze państwowe. miał zdaje się na imię Jakub i był bratem Tomasza.) Wojciech Kniaziowski i ojciec "odnalezionego" niedawno Ricka Kniaziowskiego . miał dzieci dwoje: Danusię. Mieszka w Żurawnicy. ojca Heńka. Zanim jednak Wojciech osiadł po wojnie w Żurawnicy przebył długą drogę. Dąbrownia. bodaj liceum w Szczebrzeszynie. w 1964 r. W końcu żona Tomasza. jest prezesem Zarządu Banku Spółdzielczego w Szczebrzeszynie. Zmarła ok. mieszkała także rodzina Kniaziowskich. Oto w połowie 19 wieku wójt gminy Zwierzyniec wykazał w sprawozdaniu. mieszkali na tzw. nie znałem. . Po wojnie znaleźli się w Anglii. że byli to już starsi ludzie. prawie wołoskim. Przy głównym trakcie do Szczebrzeszyna.– skończyła jakąś szkołę pedagogiczną. a następnie wstąpił do Ludowego Wojska Polskiego formowanego na terenie ZSRR. byli już w Palestynie. Drugi z synów Pawła. w latach 1983-1992 pracował jako dyrektor Biura Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zamościu oraz w Urzędzie Wojewódzkim w Zamościu. Obecnie mieszka w Zamościu na stałe. Po wojnie mieszkali w Żurawnicy: Wojciech został na ojcowskich "śmieciach" Jan wybudował się po drugiej stronie drogi. Wielka i Kniaziowa. za nim poszły także siostry. było biednie. mieszkali w bardzo leciwej chatce i mieli syna. wesoła.Irena i Staś wyjechali w ślad za Heńkiem. naprzeciwko Michała Sierkowskiego. Kurzawscy. głowa rodziny. że miał kniaziów. Pierwsi od strony Brodów. Byli to potomkowie Pawła. Ziemi nie mieli z wyjątkiem ogródka przy domu. Obecnie ma 50 lat i pracuje jako wysoki urzędnik managementu portowego Dutch Harbor na Alasce. W 2003 r. Wojciecha i Jana. że w Żurawnicy istnieją cztery góry: Podlipy. gospodarza światłego. Chatka."Jubka" Byłem nawet kiedyś w odwiedzinach u Jubki. 1938 r. a następnie Akademię Rolniczą w Lublinie. Dzieci mieli kilkoro. W latach 1974-1982 był Naczelnikiem Miasta i Gminy Szczebrzeszyn. dwóch synów. Z Marysią chodziłem do szkoły. zduna i kolejarza w jednej osobie. Która z nich to Kniaziowa Góra? Kurzawscy Dość bogato reprezentowane było w Żurawnicy nazwisko Kurzawskich. Żurawnica była założona jako wieś na tzw. pochodziła z Hołowińskich. urodził się syn Waltera – Rick. uosobienie grzeczności oraz Józefa. Utrzymywali się również z pracy ojca w pobliskiej fabryce. chodziliśmy do tej samej klasy. Prawdopodobnie tak było. Danusia początkowo dojeżdżała do pracy w Zamościu. Była bardzo grzeczna. Andersa. Jednego tylko problemu nie zdążyłem wyjaśnić. był rodzonym bratem Pawła). Józio (tak go wszyscy nazywali) skończył Liceum w Zamościu. doszło w Żurawnicy do spotkania rodziny Kniaziowskich mieszkających pod Przekopem z rodziną Ricka z USA. znacznie młodszego. Najmłodsi . która mieszka w Żurawnicy. Od czasu do czasu odwiedziło ją któreś z dzieci.

mimo starości trzymała się nieźle, była schludna i czysta, a Józio poczęstował mnie jakąś zupą. Drudzy z kolei, to to rodzina Józefa Kurzawskiego, "glaglusia". Obok istniejącego do niedawna sklepu, (tego głównego, historycznego), choć nieco bardziej w głąb, mieszkał Leonard Kurzawski. Znam go tylko z tego, że zawsze miał silnego konia – perszerona, a także filigranową, szczuplutką córkę – Marysię, z którą chodziłem do szkoły. Miał też inne dzieci. Najliczniejszą rodziną Kurzawskich byli chyba nasi sąsiedzi ze starej wsi. Było to rodzinne gniazdo Andrzeja Kurzawskiego, zresztą spokrewnionego z nami (czy to on zginął w czasie okupacji w Szczebrzeszynie, zastrzelony przez Niemców? - wspomina o tym Z. Klukowski w swojej "Kronice...") [Dzienniku z lat okupacji...] . Moja prababcia po kądzieli, Józefa, była z domu Kurzawska, po mężu Hołowińska. Tenże Andrzej miał liczną progeniturę. Tak liczną, że nie wiem czy uda mi się całą wyliczyć. Spróbujmy jednak, według starszeństwa byli to: Jan, Piotr, Janina, Genowefa, Bronek, Tadeusz, Maria, Stach, Zosia i Heniek. Chyba wszyscy. Nie było u Kurzawskich luksusów, lecz był porządek, wszyscy musieli pracować i wzajemnie sobie pomagać. Ja kolegowałem się z Heńkiem, najmłodszym z nich, razem byliśmy w szkole, mieszkaliśmy obok siebie, byliśmy zdani na swoje towarzystwo. Razem więc wchodziliśmy w tajniki życia. O jedno zabudowanie wstecz, w stronę Szczebrzeszyna mieszkali jeszcze jedni Kurzawscy. Było to dwoje staruszków, bez dzieci (ostatnio zwróciła mi uwagę moja siostra, że mieli jednak córkę, Zosię, która niedawno zmarła). Niewiele o nich wiem poza tym, że nazywano ich "olejarzami" Prawdopodobnie w przeszłości stary Kurzawski tłoczył olej (w Żurawnicy mówiło się "bił olej"). I jeszcze jeden Kurzawski, dość zresztą oryginalny. Nazywano go "Dzian" Długo nie wiedziałem skąd taka nazwa. W końcu wyjaśniła mi to babcia. Mianowicie Kurzawski wyjeżdżał do Stanów Zjednoczonych na zarobek. Gdy wrócił podobno chodził w kapeluszu i kazał się nazywać "Dzian", co miało w wymowie amerykańskiej oznaczać "Dżon", a więc John. Był to przecież Jan Kurzawski. Odtąd już został "Dzianem" Nic o nim nie wiem. I chyba nie tylko ja. Dzian żył samotnie, z nikim nie utrzymywał kontaktów. A był już stareńki w latach sześćdziesiątych. Wkrótce zmarł. Tylu Kurzawskich pamiętam choć z pewnością to nie wszyscy przedstawiciele rodu. Z list mieszkańców wynika bowiem, że w różnych czasach była to bodaj najbardziej rozgałęziony ród w Żurawnicy. Ja niestety tylko tylu ich pamiętam. Kurzawski Józef Należał do grupy dość znanych osobistości, był bowiem po wojnie jednym z najbardziej przedsiębiorczych obywateli Żurawnicy. Jest jeszcze jednym dowodem na to, że nawet w tamtych czasach łatwiej było zapewnić byt sobie i rodzinie w obsłudze rolnictwa, a nie w samym rolnictwie. Utrzymywał się głównie z zajęcia zarobkowego. Józef był urzędnikiem (tzw. klasyfikatorem) w systemie kontraktacji i skupu żywca. Ponieważ umiał robić to, co robił, wiodło mu się nieźle. Ziemi prawie wcale nie uprawiał. Jeśli w tym zakresie coś się robiło, to za sprawą Stanisławy z Sekreckich, jego żony. Wybudował dom i wszystkie zabudowania gospodarcze. Kurzawscy mieli troje dzieci: Marka (ur. w 1945 r.) - dziś przedsiębiorca w Jeleniej Górze; ładną jak laleczka Marysię (ur. w 1948 r.), która w najlepszych latach swego życia, mając lat osiemnaście nagle zachorowała i wkrótce zmarła na białaczkę. Była starsza o kilka lat od najmłodszego swego brata, Krzysztofa. Marysia wyszła za mąż za Wacława Kowalskiego z Brodów Małych, osierociła syna Wojtka, którego wychowywała Bożena, później żona Stanisława Balickiego, syna Ludwika. Stach i Wojtek mieszkają do dzisiaj w Brodach Małych. Trzecim, dzieckiem Józefa był Krzysztof. Ten został w Żurawnicy, choć także miał ochotę na "emigrację", potem powiększył i unowocześnił gospodarstwo. Wkrótce zmarli także rodzice. Józef Kurzawski żył 55 lat zm.19 VII 1966 r. Dziś na gospodarstwie został Krzysztof, który radzi sobie nieźle. Poznański Bronisław Pochodził z rodziny leśników pozostających w służbie u Zamoyskich. Jego pradziad był gajowym, czy może leśniczym w Michalowie. Na koniec służby ordynat Zamoyski obdarzył go nadaniem ziemi i skierował do Hedwiżyna. Sprzeciw małżonki wobec leśnych ostępów Hedwiżyna spowodował, że wybrał Żurawnicę. I był to dobry wybór, przynajmniej dla Żurawnicy. Bronisław zaś był niekwestionowanym autorytetem społeczności żurawnickiej w całym powojennym okresie. Urodzony w 1913 r., zmarł 28 V 1991 r. Pochodził z rodziny osiadłej w Żurawnicy od dawna. Miał siostrę Jankę (po mężu Sierkowską, zamieszkałą w Rozdołach) oraz Marię, po mężu Świstek, która mieszkała w Topólczy. Był żonaty z Apolonią z d. Wróblewską (ur. w 1915 r. zm. 2 IV 1990 r.). Miał dwie córki: Helenę (ur. 1940 r.) (obecnie farmaceutka, właścicielka apteki w Zwierzyńcu) i Wandę (ur. 1948 r.) (ekonomistka - obecnie pracuje w spółdzielni mieszkaniowej w Lublinie). Nie są łatwe i całkiem jasne koneksje rodzinne Bronisława z pozostałymi Poznańskimi w Żurawnicy. Za

moich czasów było ich dwóch i obaj mieli imiona Jan. Miejscowa społeczność bardzo szybko sobie poradziła z tym kłopotem: jeden otrzymał przydomek "Siwy", drugi zaś "Czarny". Chodziło, oczywiście, o kolor włosów. "Siwy" był prawdopodobnie stryjecznym bratem Bronka (po Janie). Był jeszcze jeden Poznański – Leonard, stryj Bronka. Jak wszyscy Poznańscy, był obywatelem aktywnym i świadomym. Bezpośrednio po I wojnie był sołtysem wsi, radnym w gminie. To jego synem był "Czarny", a córką (jedną z trzech) Janka Poznańska, późniejsza żona Feliksa Balickiego. W rejestrach poborowych Żurawnicy z 1845 r. można znaleźć jeszcze Stanisława, a później (np. w 1864 r.) - Antoniego Poznańskiego. Kolejnymi przedstawicielami rodu byli Franciszek (dziad Bronisława) oraz Jakub (ojciec). Autorytet środowiskowy Bronisława wynikał z jego wykształcenia, nowoczesnej postawy życiowej i uczciwości. Był absolwentem szkół rolniczych, znał się na tajnikach pracy rolnika. To do niego szło się po radę w sytuacjach trudnych i ostatecznych. On radził jak założyć sad, jak pomóc choremu zwierzęciu. On pierwszy w Żurawnicy założył wodociąg, łazienkę, kupił radio, telewizor. On pierwszy w Żurawnicy jeździł wspaniałą na owe czasy czeską Javą-250. Stąd np. szczególny obrazek z początku lat 50-tych: wieczór, kuchnia Poznańskich pełna ludzi, którzy nie chcąc nadużywać gościnności, siedzą nawet na podłodze - przyszli posłuchać wieczornego dziennika radiowego. Podobnie było później z pierwszym we wsi telewizorem. Mimo tych prekursorskich pozycji zawsze otwarty, szczery, uczynny, skłonny do pomocy innym. Wspaniały ojciec rodziny. Oboje zresztą kochali, wręcz wypieścili obie swoje córki. Wywianowali je także na nowe życie mieszkaniami. Dziś obie córki wywędrowały z Żurawnicy, dawną posiadłość, zwłaszcza zaś dom zajmuje dorosła już wnuczka, Ania z rodziną. Bronek był ponadto zapalonym myśliwym. Zawsze w wigilię, wracając z tradycyjnego polowania, podrzucał nam zająca. Przez cały okres powojenny związany był z Zakładami Tytoniowymi w Zwierzyńcu gdzie pracował. Jednocześnie prowadził gospodarstwo rolne. Podczas wojny działał w partyzantce, bodaj w AK. Był także więziony "za drutami" w Zwierzyńcu. M. in. jego relacje stamtąd można znaleźć w opracowaniu Cz. Służewskiego: Hitlerowski obóz przejściowy w Zwierzyńcu.(Zwierzyniec 1993). Po wojnie represjonowany. Mimo to zawsze przyznawał się do swojej kombatanckiej przeszłości. Do ruchu oporu należały obie siostry Bronisława. Janina, aresztowana przez UB, siedziała 6 tygodni w więzieniu w Zamościu. Bronisław spoczywa na cmentarzu w Zwierzyńcu wraz ze swoją małżonką Apolonią. Sierkowscy Popularne jest w Żurawnicy także nazwisko Sierkowski. Pierwszy w kolejności, od Brodów zaczynając, mieszkał Michał Sierkowski, którego nazywano niekiedy Łuka- MIchał. Wyjaśnienie tego przydomka jest proste – ojciec Michała to Łukasz, a Łuka to rosyjska wersja tego imienia, tak je zapisywali zaborcy. Właściwie to niewiele o Michale wiem, poza tym, że miał kawałek pola nieopodal naszego domu i czasami, w czasie żniw, on lub jego żniwiarze przychodzili po wodę do picia. Ważniejsze dla mnie było jednak to, że Michał miał córkę, Dankę, w której podkochiwałem się jeszcze w Szkole Podstawowej. Danka jednak po wodę nie przychodziła z tej prostej przyczyny, że tata nie pozwalał jej pracować. Była wszak jedynaczką. Została nauczycielką, lecz jej losów nie znam. Następna rodzina Sierkowskich mieszka do dzisiaj na Przekopie. Dziś jest to Lucjan Sierkowski i jego dzieci. Za moich czasów był to Kuba Sierkowski (dla odróżnieniu od innego Jakuba Sierkowskiego (zwanego "Czeku"), ten nazywany Wasylowym). Rzeczywiście, był to syn Bazylego (Rosjanie pisali – Wasyla), wnuk Grzegorza Sierkowskiego i Marii z d. Danilewicz. Pamiętam Kubę jako człowieka wyjątkowo radosnego, wesołego, pełnego optymizmu. Przy nim zrozumiałem, że mimo wieku, można być pogodnym, radosnym. Toteż bardzo się zasmuciłem, gdy gdzieś w 1962 lub 1963 roku przyszła wiadomość, że Kuba Sierkowski zmarł. Zmarł w wieku 52 lat po tym, jak nabawił się zapalenia płuc rozładowując wagon. Budował dom, w którym obecnie mieszka jego rodzina. Tyle kosztuje poświęcenie. Ostatnio dowiedziałem się, że i Lucjan podupadł na zdrowiu – miał wylew. Lutek ma dwie siostry (Krysię i Zosię) i troje dzieci: Elżbietę, tę która z mężem objęła naszą schedę rodzinną. Jej starszy brat Andrzej, z żoną Moniką mieszka i pracuje w Londynie (ma tam firmę budowlaną). Od czasu do czasu młodsze rodzeństwo jeździ w odwiedziny do brata, okazyjnie reperując swoje finanse. Najmłodszy syn Lutka, Piotrek, mieszka w Żurawnicy, ma czteroletnią córkę Ewę. Kolejna rodzina Sierkowskich mieszkała na tzw. wygonie, obok Bartników, Danielewiczów. Jeśli mnie pamięć nie myli głową tej rodziny był także Jakub Sierkowski, właściciel dość dużego gospodarstwa. Jedynym jego następcą był syn, Władek. Drugi brat, chyba Leonard, wyjechał do Warszawy, mówiono, że pracował gdzieś w dyplomacji, czy też w handlu zagranicznym. Ich ojciec już wtedy poważnie chorował. Władek więc, gdy tylko skończył szkołę podstawową musiał przejąć gospodarstwo i pracować, pracować i pracować. Tak jest do dziś. Następni Sierkowscy mieszkali za Dąbrowskimi. Była to wdowa po Andrzeju (chyba) – Aleksandra, z domu Dąbrowska, zwana powszechnie Oleszką. Mieszkała z dorosłym już synem Jaśkiem, następcą rodu. Nie znałem ich bliżej. W rodzinę Poznańskiego, zwanego Siwym, wżenił się Staszek Sierkowski. Tak powstała jeszcze jedna

rodzina o tym nazwisku. Za tzw. górą, czyli za szczytem, na który wspina się wewnętrzna droga Żurawnicy, za zabudowaniami Głowackich, mieszkał kolejny Sierkowski – Andrzej. Kiedyś była to podobno duża rodzina. Została jednak zdziesiątkowana w czasie wojny. O jednym z nich, Franciszku, pisze Z. Klukowski w swoim "Dzienniku z lat okupacji". Autor nie podaje przyczyny represji okupanta. Z opowieści mojej Mamy wiem, że był to młody, niespełna dwudziestoletni chłopak, a chodziło o wykrycie u Sierkowskich nielegalnego w czasach okupacji odbiornika radiowego. Wtedy zmarł i sam Andrzej. Został syn, Stanisław, który wybudował nowe gospodarstwo po drugiej stronie żurawnickiego traktu. Staszek (tak go zwano) był znany z tego, że miał nieco liberalny stosunek do obowiązków rolnika. Podśmiewano się więc z niego, że potrafi odłożyć kopanie ziemniaków aż do pierwszego śniegu. Ile w tym prawdy – nie wiem, powtarzam tylko com słyszał. Ponadto miał sad owocowy, który był przedmiotem pożądania nas, małolatów. Jego właściciel miał zresztą niekonwencjonalne metody walki z nami, szkodnikami sadu. Używał mianowicie do tego celu ...pokrzywy wkładanej w tylną część spodni schwytanego "przestępcy". To skutecznie odstraszało naśladowców. Staszek miał syna, Heńka, utykającego całe życie, prawdopodobnie po chorobie HeinegoMediny. Ostatnio słyszałem, że zmarł, w nietypowy zresztą sposób – znaleziono rower i Heńka w przydrożnym rowie obok posesji Poznańskich i Chwiejczaków. Podobno zawał, lub wylew. Prawdopodobnie znaleźć można Sierkowskich także na przeciwległym krańcu wsi, tym przy zwierzynieckim. Tam jednak miałem rzadsze okazje bywać, mniej ludzi znałem. Nie mogę więc nic o nich powiedzieć. A jeśli już chodzi o pochodzenie nazwisk: w początkach 17 wieku, w rejestrach ordynackich znalazłem kilka nazwisk "Sirko" lub "Sierko", najpewniej byli to protoplaści Sierkowskich. Tymicki Władysław Nie należał być może do wybijających się postaci w Żurawnicy. Mnie zaimponował jego chłopski upór i determinacja w osiąganiu tego, co jest konieczne, zamierzone, upragnione. Tymiccy mieszkali na tzw. starej wsi, między Czochrami i Naklickimi, w starej, chylącej się ze starości chałupince. Mieszkali blisko rzeki, na podmokłym terenie. Tu warto dodać, że było w Żurawnicy jeszcze kilku innych Tymickich. Był Tymicki Jan (zwany Tymczakiem), który mieszkał mniej więcej w okolicach dzisiejszego sklepu. Tymiccy mieszkali jako pierwszy numer na wsi od strony Brodów. Była też rodzina Tymickich w okolicach Bębenków, po przeciwnej stronie szosy. Ten Tymicki, o imieniu Jan, znany był jako "druciarz". Pracował bowiem na poczcie, a ściślej w telefonii. Jako jedyny w Żurawnicy miał telefon już w latach 50-tych. Wróćmy jednak do Władysława. Gdzieś pod koniec lat czterdziestych Tymicki zdecydował się na budowę domu. Zgodnie z panującymi wówczas trendami, nową zagrodę zaczął budować przy głównej wówczas szosie, między Sierkowskimi (Andrzej I Stanisław) i Balickimi (Michałem i Teklą). Podjął ten trud, mimo że, jak mawiają, "bida aż piszczała". Mieli Tymiccy dwóch synów: Ryszarda (1939) i Jana (1941). Z tym młodszym chodziłem do szkoły podstawowej, ze starszym, choć był on dwie klasy wyżej – do Liceum w Zamościu. Czasy były wówczas ciężkie. Obowiązkowe dostawy zabierały niemal wszystkie dochody. Kto nie pracował gdzieś poza rolnictwem – nie miał praktycznie ani grosza – za dostawy przecież nie płacono, a zabierano wszystko. Miasto potrzebowało – brzmiał propagandowy slogan. Tymczasem Władysław budował. Ślamazarnie, głównie własnymi i chłopaków siłami, ale budował. W końcu cel osiągnął – budowę zakończył. "Po drodze" niejako Ryszard potrafił skończyć studia (stomatologia). Do dziś jest dentystą, choć po przejściach (nagła ciężka choroba i śmierć żony), gdzieś w Skierniewicach, czy Sieradzu. Co dzieje się z młodszym – nie wiem. Początkowo gospodarował w Żurawnicy. I ciągle te skojarzenia. Żurawnica, zakładana na prawie wołoskim, miała początkowo wiele nazwisk i imion właśnie wołoskich. Powtarzało się często imię Timko, później Tymko. Prawdopodobnie stąd wzięły się później nazwiska Tymickich, a także przydomki "Tymczaków". Wróblewscy Nazwisko Wróblewskich już prawie w Żurawnicy nie występuje. A były to rody znane i zasłużone dla miejscowej społeczności. Wywodzili się z dragonów Zamoyskiego: kapral Teodor Wróblewski, Stefan Wróblewski oraz trzeci, prawdopodobnie Jan Wróblewski, wszyscy "libertowani" (tj. zwolnieni ze służby) dragoni, osiedleni w Żurawnicy po 1772 r. (por. tab. 1 w rozdz. 6). Później, jeszcze w XIX w. kapral Jan Wróblewski "dawnym zwyczajem służbę pełnił", a jednocześnie był przysiężnym w zwierzynieckiej gminie. Odpowiadało to funkcji sołtysa i przedstawiciela społeczności wsi w gminie. Także w XX wieku niemal na każdym zebraniu gminnym spotykamy nazwisko Wróblewskich: początkowo Franciszka, a później jego synów Wincentego i Tomasza. Ten ostatni był także członkiem zarządu powstałej w 1925 r. gminnej kasy zapomogowo- pożyczkowej w Zwierzyńcu. Prawdopodobnie od Jana Wróblewskiego (1777 – 1855) (wtedy jeszcze pisano Wróblowski), można prowadzić dalsze koleje rodu. Jan, syn Jacentego i Marianny, a później jego syn, Maciej (ur. 1808) i jego żona, Antonina z d. Petrów są przodkami tej rodziny. Maciej i Antonina

mieli czworo dzieci: Michała (1839), Mariannę (1842), Grzegorza (1846) i najmłodszego Franciszka ur. 1.09. 1853 r. Franciszek i jego żona Magdalena z d. Danilewicz mieli także czwórkę następców: dwóch synów – Tomasza (1880) i Wincentego (1882) oraz dwie córki: Mariannę (ur. w 1876 r., wyszła za Józefa Chwiejczaka) i Katarzynę (ur. w 1884 r., wyszła za J. Kimaka). Franciszek zmarł 29. 02.1931 r. w wieku 78 lat. Jego syn, Wincenty, żył krótko, zaledwie 46 lat, zmarł bowiem 1. XI. 1928 r. Drugi syn, Tomasz zmarł 15.08.1949 r. w wieku 69 lat. Miał Franciszek ponadto córki, które przez małżeństwa weszły w rodzinne koligacje z rodzinami Chwiejczaków i Kapuścińskich. Wincenty miał trzy córki: Apolonię (po mężu Poznańska), Genowefę (po mężu – Kuczmowska) i Janinę (po mężu - Balicka). Tomasz zaś podtrzymał nazwisko rodowe. Oprócz córek miał bowiem syna – Walentego. Ten z kolei miał także synów: Janusza i Bogdana. Miał także córki. Dalszych losów synów nie znam zbyt szczegółowo. Dopiero ostatnio dostałem nowe wiadomości. Janusz podobno stale mieszkał w Żurawnicy, zmarł w 1999 r. Bogdan wywędrował z Żurawnicy, osiedlił się w Zielonej Górze.Także już nie żyje, zmarł kilka dni przed Bożym Narodzeniem 2003 r. Syn Bogdana mieszka także w Zielonej Górze, syn Janusza wyjechał do Warszawy. W Żurawnicy mieszka jeszcze młodszy brat Janusza i Bogdana – Marian. Ma on cztery córki, a w starej, podupadłej chałupce swych rodziców mieszka jeszcze bezdzietny Tomek. Bezdzietny był również,nieżyjący już, a mieszkający w Czechowicach Julek. Najmłodszy z braci Mirek mieszka w Obroczy. Córki powychodziły za mąż. Tak więc nazwisko Wróblewskich stopniowo, ale skutecznie zanika (Na podstawie relacji Bożeny Smolarczyk (z d. Swacha), córki Alicji (z d. Wróblewskiej) i Stanisława. Swachy. Idąc w kierunku Zwierzyńca, "za górą", za zabudowaniami Szpugów (także stare nazwisko – spotykaliśmy je w Żurawnicy wśród pierwszych osadników) mieszkała druga rodzina Wróblewskich: Jan i Zofia. Zofia ma dziś (2003 r.) 96 lat i jest podobno w dobrej formie. Jan już nie żyje. Mieli dwóch synów: Józefa i Stanisława. Józef był moim kolegą z klasy, później ukończył szkołę oficerską i służył jako oficer zawodowy. Dość wcześnie jednak przeszedł na emeryturę (czy może rentę) ze względu na stan zdrowia. Stanisław był nauczycielem. Pełnił nawet, choć dość krótko, funkcję dyrektora Szkoły Podstawowej w Żurawnicy. Ze względu na poważne kłopoty ze zdrowiem musiał odejść z tego stanowiska. Ich dalsze koleje życia nie są mi znane. W każdym razie w Żurawnicy już nie mieszkają. Nazwisko Wróblewski w Żurawnicy zanika także i w tej gałęzi. Zubrzyccy Irena i Stanisław Nauczyciel. On, od 1952 roku (lub blisko tej daty) był kierownikiem Szkoły Podstawowej w Żurawnicy. Wcześniej, jeszcze od czasów przedwojennych, szkołę tę prowadzili Wiktoria i Adam Nędzyńscy. Uczyli więc naszych rodziców. Gdy Nędzyńscy odeszli na zasłużoną emeryturę, ich miejsce zajęli Zubrzyccy. Zubrzyccy byli małżeństwem, wydawało się, bezdzietnym. Okazało się wkrótce, że mieli córkę, która po mężu nazywała się Fiałkowska. Młodzi mieszkali w Wywłoczce. Mąż, chyba Witold, prowadził przez pewien czas stację benzynową przy Bramie Szczebrzeskiej w Zamościu. Mieli Zubrzyccy także syna – Jerzego. Mieszkał i pracował w Warszawie, w którymś z ministerstw. Pani Irena Zubrzycka, uczyła matematyki. Robiła to znakomicie, z sercem. Jej mąż, Stanisław, uczył fizyki i języka rosyjskiego. Ich poprzednicy, państwo Nędzyńscy byli nauczycielami i nic ponadto. Raczej na dystans, raczej z dala od wsi i jej problemów. Zubrzyccy natomiast byli ludźmi z temperamentem, takimi, którzy nie potrafią się nie zaangażować. Nie wiem, czy Zubrzycki znał Żurawnicę i jej ludzi wcześniej, przed swoim przyjściem. W każdym razie zaraz po objęciu rządów w szkole, zmuszony realiami, wyszukał najbardziej energicznych, liczących się i chętnych do pracy obywateli Żurawnicy, takich jak np. Poznański, Balicki, Ulanicki i inni. Z ich pomocą utworzył Społeczny Komitet Budowy Szkoły. dotychczasowa szkoła, posiadająca dwa pomieszczenia klasowe i mieszkanie dla nauczycielskiego małżeństwa, powstała jeszcze w czasach pierwszej wojny światowej i przestała już wystarczać. Tym bardziej, że z czteroklasowej szkoły, zafundowanej przez przedwojenną reformę Jędrzejewicza, stała się szkołą o pełnym, siedmioklasowym zakresie nauczania. Powojenny wyż demograficzny zawitał i do Żurawnicy. Rozwiązanie tymczasowe, przedsięwzięte przez Zubrzyckich, polegało na tym, że od Anieli Balickiej, wdowy po Józefie, wynajęto jeszcze jedno pomieszczenie. Było ono odległe od budynku szkoły o jakieś 200 m, znajdowało się zaraz za obecnym żurawnickim kościółkiem. Dzięki energicznym zabiegom Zubrzyckiego i Komitetu, a także mieszkańców, budowa wkrótce ruszyła. Mieszkańcy się opodatkowali, świadczyli robociznę i część materiałów (zwłaszcza drewno), cegłę pozyskano gdzieś z rozbiórki, młodzież pomogła tę cegłę rozładować z wagonów i oczyścić. Część funduszy dodała władza powiatowa. Budowa trwała krótko. Nie była wówczas jeszcze tak zbiurokratyzowana, otoczona przepisami, jak dzisiaj. Chyba już w 1954 r. oddano do użytku nowy, na owe czasy dość przestronny budynek, w którym było 4 czy pięć dodatkowych sal lekcyjnych. Łącznie ze starą szkołą to na razie wystarczało. Po kilku latach i to dzieło okazało się niewystarczające. Rozpoczęto kolejną

rozbudowę, a raczej dobudowę piętrowego, stojącego do dzisiaj skrzydła budynku. Szkoła, jej rozbudowa i prowadzenie to nie jedyna domena działalności Zubrzyckich. Oboje, zarówno on, jak i jego żona, zresztą znakomici nauczyciele, udzielali się na zewnątrz, uczestniczyli w życiu wsi. Nie było takiej imprezy, w której by nie brał udziału Zubrzycki, najczęściej jako współorganizator. Byli ze społecznością wsi "za pan brat". On był trochę porywczy, wybuchowy. Ale też różne były przypadki "głów", które przyszło im uczyć. Ona zaś była uosobieniem cnót nauczycielskich i ludzkich. Jedyną jej wadą było to, że namiętnie paliła papierosy. Podobno jednak skończyła z tym nałogiem ok. 1960 r. Była poza tym damą z charakteru i manier, taką jednak damą, która nie wynosi się ponad wszystkich, a wzbudza podziw, poklask. Była nauczycielką z krwi i kości, z autentycznym powołaniem. Uwielbiała ją młodzież. Zresztą z wzajemnością. Opowiadano mi, że nawet na łożu śmierci, gdy bardzo cierpiała, zapytano ją, czy podać jej coś do picia. Odpowiedziała, nie bardzo chyba wiedząc, co mówi: " nie trzeba, zaraz przyjdą dzieci z Żurawnicy, przyniosą mi wody". Oboje rwali na placówce żurawnickiej do emerytury. Potem przenieśli się do Wywłoczki. Stamtąd, zdaje się, pochodzili. Myślę, że Żurawnica pamięta ich jako rzetelnych, oddanych nauczycieli i szanowanych obywateli, którzy potrafili się zintegrować i identyfikować ze społecznością Żurawnicy, stać się jej autentycznymi mieszkańcami, żyć ich problemami. Oddali tej wsi wszystko, czym dysponowali. (opracował Leszek Balicki) Galiński Jan (1870 – 1944), sekretarz generalny Ordynacji Zamoyskich, pochowany na cmentarzu w Zwierzyńcu. "Gazeta Narodowa i Obca" Ukazywała się pod koniec XVIII wieku w Warszawie – na jej łamach oddano hołd ex kanclerzowi Andrzejowi Zamoyskiemu, który zmarł w lutym 1792 roku po powrocie z Włoch. "Gazeta Świąteczna" Pismo ludowe redagowane od roku 1881 przez Konrada Prószyńskiego (Kazimierza Promyka), który stawiał sobie za cel podnoszenie kultury rolnej na wsiach Lubelszczyzny, oraz szerzenie ogólnej oświaty: "Gazeta..." zwalczała ciemnotę szerzącą się na wsiach, alkoholizm, na jej łamach zachęcano do zakładania szkół ludowych."Gazeta Świąteczna" kolportowana była do 125 miejscowości na terenie Lubelszczyzny, w tym również do wsi powiatów: biłgorajskiego - Dąbrówka k. Biłgoraja, Potok Górny, Radzięcin k. Frampola, Rożnowki, Sól, zamojskiego – Mokrelipie, Radecznica, Szczebrzeszyn, Wola Panieńska, Zamość, Zwierzyniec, tomaszowskiego – Majdan Sielecki, Nedeżów, Podhorec, Rachanie, Tomaszów Lubelski, Tyszowce. Gazurek Jakub, ks. Urodził się na Śląsku Cieszyńskim, po zakończeniu działań I wojny światowej z nominacji Austriaków (pod zarządem których pozostawała Radecznica) został radecznickim duszpasterzem. Swoje obowiązki pełnił w latach 1915 – 1918. (Stanisław Zybała) Gehard Wojciech Rodem z Dębowca (gm. Stary Zamość) - nauczyciel, aresztowany prze Niemców zmarł na skutek pobicia w drodze do aresztu. German Prawosławny biskup lubelski, z jego inicjatywy w 1903 roku w Turkowicach utworzono filię żeńskiego monastyru w Radecznicy. Pierwsza przełożoną została ciotka cara Mikołaja II – wielka księżna Maria Magdalena Gorczakowa → Opis prawosławnego klasztoru w Radecznicy... Geszychter J. Żyd szczebrzeszyński, w okresie międzywojennym prowadził skład apteczny, w którym poza środkami farmaceutycznymi i towarami aptecznymi można było nabyć kosmetyki i farby. Skład zlokalizowany był w Szczebrzeszynie przy ulicy Zamojskiej.

Gierasimowicz Michalina Fiedosiewna Żona proboszcza parafii hrubieszowskiej [unickiej]. Zmarła w wieku 84 lat , dnia 15 grudnia 1888 roku, jej nagrobek znajduje się na cmentarzu w Tomaszowie Lubelskim. Gimnazjum Koedukacyjne Gminy Żydowskiej w Zamościu Powstało w 1922 roku. Szkoła miała profil humanistyczny, dla jej potrzeb Żydowska Gmina Zamojska pobudowała dwukondygnacyjny budynek. Placówka cieszyła się dużym uznaniem społeczności żydowskiej z racji wysokiego poziomu nauczania. Istniała do wybuchu II wojny światowej – pierwszym dyrektorem gimnazjum był Rafał Jakubowski. Gimnazjum Koedukacyjne w Hrubieszowie Inicjatorką jego założenia w roku 1944 była absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego – Stanisława Bojarska. Placówka otrzymała imię Królowej Jadwigi; w roku 1950 została upaństwowiona, następnie przemianowana na Liceum Ogólnokształcące im. Unii Horodelskiej. Na przestrzeni lat 1944 – 2004 palcówkę opuściło 2.354 absolwentów. W tej liczbie znajdują się ludzie tej miary co: prof. Antoni Kuczyński – archeolog , pracownik Uniwersytetu Warszawskiego prof. Kazimierz Szymański – pracownik naukowy Politechniki Wrocławskiej Adam Sikorski – wicekurator Kuratorium Oświaty w Lublinie Funkcje dyrektorów szkoły pełnili: w latach 1944 – 1950 założycielka – Stanisława Bojarska, Stefan Wojcieszak, Stanisław Kołaczek, Jerzy Krotkiewicz (1970 – 1977), Halina Bocańska, Wiesław Szlązak. "Głos Kolegialny" Pismo wydane przez radecznickich Bernardynów po uruchomieniu drukarni w 1937 roku (w zabudowaniach klasztornych) - od roku 1937 nazwę przekształcono na "Młodzież Seraficka". Na temat pisma wypowiedział się naczelny redaktor Kalendarza Serafickiego: "Pismo pozwoli niezawodnie na wykrycie i wyrobienie się młodych talentów literackich, które zaprawiwszy się w młodości w kunszcie literackim w swoim gronie będą mieli sposobność dalej pracować na tym polu." Quazi kontynuacją "Młodzieży Serafickiej" był miesięcznik religijno - kulturalny "Nasza Gazeta" wydawany także w Radecznicy od stycznia do czerwca 2003 roku pod opieką O. Tytusa (OFM). Skład redakcyjny w osobach: Marcina Zymona, Anny Batorskiej, Marioli Tałandy, O. Tytusa, oraz prowadzącej korektę polonistyczną Grażyny Paszko postawił sobie za cel zarówno przybliżanie przeszłości Radecznicy i okolicznych wsi administracyjnie położonych w obrębie gminy jak i spraw dnia codziennego ze szczególnym uwzględnieniem twórczości młodych artystów, przybliżając czytelnikom ich ich poezję, rysunki, zainteresowania. Jak zaznaczono w podtytule pisma, był to miesięcznik religijno - kulturalny, nie mogło więc zabraknąć na jego łamach strawy dla duch i ciała. W numerze 5/2003 odnotowano, iż 4 listopada 1995 roku szkoła podstawowa w Zaburzu otrzymała imię Jana Pawła II, a cały wysiłek kadry nauczycielskiej zmierza w kierunku wychowywania młodzieży w duchu "nauczania Jana Pawła II". Inne godne odnotowania fakty to rozmowa z ks. biskupem Janem Śrutwą - ordynariuszem diecezji zamojsko - lubaczowskiej. Stałe miejsce na łamach " Naszej Gazety" zajmował cykl: " historia poszczególnych wsi", oraz bieżące informacje o tym, co ciekawego wydarzyło się na terenie gminy Radecznica. "Głos Ziemi Zamojskiej " Miesięcznik, a następnie dwutygodnik nielegalnie redagowany i wydawany (pocz. XX wieku) przez Tadeusza Łuczyckiego, nadleśniczego Ordynacji Zamoyskiej, społecznika i kolportera na terenie Lubelszczyzny, założyciela Kół Polskiej Macierzy Szkolnej w Józefowie, Górecku Kościelnym, Majdanie Sopockim. Trzeci numer pisma wydany został we Lwowie 15 maja 1906 roku i stąd przez zieloną granicę trafił do Józefowa Ordynackiego. "Głos Ziemi Zamojskiej" został z czasem przemianowany na "Głos Ziemi Zamojskiej i Chełmskiej", ukazywał się do 1908 roku. Głowacki Władysław Z zawodu nauczyciel, pracownik oświaty w Urzędzie Miejskim w Hrubieszowie. Z zamiłowania regionalista – pełnił funkcję skarbnika Towarzystwa Regionalnego Hrubieszowskiego → Towarzystwo Regionalne Hrubieszowskie. Gmitrowicz Józef Pochodził z powiatu zamojskiego, urodzony w 1898 roku; do roku 1914 pracował w gospodarstwie rodziców, przed rokiem 1917 w fabryce [nie wiadomo jakiej], po czym został żołnierzem Armii Czerwonej.

Której wykonana w 1939 roku dostępna jest w zbiorach Muzeum w Lublinie. w rok później na sześcioklasową. w roku 1819 zdał egzamin państwowy uprawniający go do pracy w charakterze nauczyciela – w roku 1842 powołany został na stanowisko dyrektora. Dla ich potrzeb zorganizowano dwuklasowa Szkołę Ludową. z obszarów położonych za Uralem. pochowany jest na miejscowym cmentarzu. Matraszka. "gniazdo sierot" Potoczna nazwa Zakładu dla Sierot Wojennych w Turkowicach zorganizowanego w obiektach byłego monastyru przez Główny Komitet Pomocy utworzony w 1918 roku celem pomocy ofiarom I wojny światowej. XX w. Od tej chwili podpisywał się jako "Dymitr z Goraja". nocą z 30 na 31 stycznia 1863 roku doniósł do dowódcy twierdzy zamojskiej o wkroczeniu do Tomaszowa oddziału powstańczego. W 1905 roku zbudował we wsi Banachy kapliczkę. ale kochali go. dotychczas dwuklasowa przemianowana została na pięcioklasowa. Gołąb Jan Nauczyciel i opiekun drużyny skautów w Szczebrzeszynie założonej w 1916 roku przez Franciszka Przyrowskiego. W Zakładzie znaleźli opiekę chłopcy z terenów Łotwy.. która otrzymał z nadania Ludwika Węgierskiego (XIV w. Jego praca (krzyż z figurą Chrystusa) znajduje się we wsi Szeliga (gm. 1908). gorajska biblioteka parafialna Istniała (co odnotowano w historii parafii) w czasach dawnej Rzeczpospolitej – jej księgozbiór zarówno w przeszłości jak i w wieku XX był raczej skromny. W roku 1920 istniejąca przy zakładzie szkoła.".Od 6 września 1919 roku był członkiem Rosyjskiej Komunistycznej Partii (bolszewików). prowadziła s. Wykładał język polski i łaciński. Jego uczeń – absolwent gimnazjum – Czesław Szczebrzeszak napisał w swoich wspomnieniach o Stanisławie Godziszewskim: "człowiek uczciwy i zacny. w roku 1938 Złotym Krzyżem Zasługi) zostały upamiętnione przez miejscowe społeczeństwo – w miejscowym kościele odsłonięto tablice o treści: "Pamięci s. w następstwie czego 5 lutego tegoż roku Rosjanie dokonali rzezi w Tomasowie mordując 24 osoby. VIII. następnie pracownikiem sekcji polskiej KPR (b) w Niżnim Nowgorodzie. publicysta. Godzisz Józef Rodem z Rozłop k. ukraińskich i żydowskich". Stanisława Aniela Polechajłło – z Turkowic wyjechała 15 września 1951 roku.. w szczebrzeszyńskich szkołach pracował do roku 1848 – zmarł w roku 1849. Gołdak (.. swoje artykuły o tematyce rolniczej zamieszczał na łamach "Zorzy" (pocz. a sam Goraj rządził się prawem magdeburskim i stał się ważnym (obok Kraśnika) punktem handlowym na obszarze południowo wschodniej Polski.. herbu "Korczak".) Tomaszowski felczer pochodzenia żydowskiego. Matki dla dzieci polskich. Od roku 1921 Zakład. Huta Krzeszowska. fot. Jej praca i trud (w roku 1933 została uhonorowana Srebrnym Krzyżem Zasługi za wybitne osiągnięcia wychowawcze. .. W Muzeum Okręgowym w Nowym Sączu znajduje się rzeźba matki Bożej.) Godziszewski Stanisław Nauczyciel.). pochowany na cmentarzu w Hucie Krzeszowskiej. pow. Stanisławy Polechajłło. Gomiela Mikołaj Rzeźbiarz ludowy z Łazor ( 1843 – 10.. Biłgoraj). negatywu 4956 Goraj Dawna posiadłość Dymitra z Klecia. nr. pracę w Szkole Wydziałowej w Szczebrzeszynie rozpoczął w roku 1811 jako kollaborator (pomocnik nauczycieli). Białorusi. z dobrodusznej i nastrojonej powagą jego miny uczniowie jak zwykle robili sobie żarty. W roku 1919 w Zakładzie przebywało około 300 chłopców. Szczebrzeszyna. gorajskie "Towarzystwo Wstrzemięźliwości" Zorganizowane zostało w latach czterdziestych XIX wieku przez proboszcza Goraja – ks. "Schwytany w okolicy Tarnawatki został powieszony na przydrożnym drzewie". Litwy.

Oskarżony przed władzami gubernialnymi. w roku 1615 w Bazylei. zmarł w 1448 roku.. odwiedził Bazyleję. Brał udział w wyprawie chocimskiej (1620 rok). W 1607 roku rozpoczął naukę w gimnazjum w Gdańsku. Przed rokiem 1595 z jego inicjatywy powstał kolejny zbór kalwiński.prawnukowie Elżbiety córki Dymitra z Goraja. Byli to bracia: Andrzej. W roku 1581 otrzymał godność seniora dystryktu [lubelskiego kalwińskiego]. która funkcjonuje do dziś (Maria Kiszka) Górkowie Właściciele Szczebrzeszyna. Aktywny działacz kalwiński. gwałtem do tego napędzał aby parafianie przysięgali. zaprzestał działalności. następnie odebrał biłgorajskim katolikom kościół. Według sporządzonego przez Henryka Sienkiewicza zapisu w "Potopie" przejeżdżał tędy sam Andrzej Kmicic. gościniec Kmicica Pozostałości starego traktu królewskiego. bratanek Dymitra z Goraja od którego otrzymał Goraj. Ostatnie zachowane o Aleksandrze Gorayskim wiadomości pochodzą z 1448 roku – występował wówczas jako świadek przy sporządzaniu aktu sądowego we Lwowie. z końcem 1616 roku w Lejdzie. taka wzmiankę znajdujemy w "Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. że nigdy w swoim życiu wódki pić nie będą. Gorajski Adam Syn Jana Gorajskiego i Anny z Osmólskich.. Żonę .". Adam Gorajski zmarł w 1602 roku. Filipa Sulimierskiego (Warszawa 1881.odziedziczył po ojcu dobra we włości radzięckiej i miasto Biłgoraj. z małżeństwa tego urodziło się dwoje dzieci: Teofila (wydana za podkomorzego kijowskiego Samuela Hornostaja) oraz Zbigniew . w roku 1613 przebywał na protestanckim uniwersytecie w Heidelbergu. Wittenbergę. następnie służył w wojsku w randze rotmistrza.. Adam Gorajski ożeniony był z Katarzyną ze Słupeckich. Łukasz i Stanisław . Z małżeństwa z Teodorą urodziło się troje dzieci: Adam.. które natychmiast rozwiązały Towarzystwo. II) Gorayski Aleksander h.. w twarz profesora uderzył. c. jakie ks. po roku 1575 został przywódcą kalwinów lubelskich (w jego kamienicy w Lublinie po roku 1570 zorganizowano lubelski zbór kalwiński). Teodor (od jego imienia wzięła nazwę wieś Teodorówka. t. 19 kwietnia 164(?) roku Adam Gorajski został mianowany kasztelanem chełmskim. XVII wieku). który wraz z przyległościami otrzymali na mocy dekretu sejmowego z 1555 roku. W latach 1579 – 1584 z bratem Piotrem podróżował poza granicami kraju. podczas ich bytności w mieście otwarto szkołę przy zborową – jej rozwój przyćmiła słynna w ówczesnej Rzeczpospolitej szkoła kalwińska w pobliskim Turobinie założona przez .Metody. Rafała wojewody bełskiego poślubił 26 lutego 1629 roku. lokowana w XVII wieku) – obydwaj poświęcili się służbie wojskowej. Gosiewski Marcin W latach 1819 – 1828 pełnił funkcję rektora w Szkole Wojewódzkiej w Szczebrzeszynie. Korczak Syn Iwona vel Iwana (w Szczebrzeszynie zwano go "Iwonią") z Klecia. gdzie założył nowy zbór. Żuchowskiemu za wspólnem zniesieniem się z prefektem i inspektorem szkoły. tym razem we wsi Rzeczyca. Górkowie byli wyznawcami kalwinizmu. Gorajski Zbigniew Syna Adama i Katarzyny ze Słupeckich Gorajskich. gorajski zbór kalwiński Zbór kalwiński w Goraju istniał w okresie przynależności miasta do rodziny Firlejów (pocz. Po lokacji Biłgoraja zorganizował miejscowy zbór." pod red. Rektor Gosiewski pochowany jest na miejscowym cmentarzu. stąd przyjęta przez miejscowa ludność nazwa. oraz Rafał – stolnik lubelski.Teodorę Leszczyńską. Mikołaj Powała z Taczowa. Matraszek stosował celem powstrzymania włościan od picia alkoholu były nieco szokujące – kijem. Wczesną młodość spędził na dworze hetmana Jana Tarnowskiego.. który oznakowany przydrożnymi kapliczkami przebiegał z Warszawy przez Stary Zamość w kierunku Lwowa. w bitwie pod Grunwaldem stał u boku takich rycerzy jak: Mszczuj ze Skrzynna. W latach 1409 – 1411 brał udział w walkach z Krzyżakami.. Za jego kadencji stosowano w odniesieniu do niesfornych uczniów kary cielesne – taką otrzymał 23 marca 1827 roku Florian Mitygowski za "nieposłuszeństwo profesorowi historyi p.

Greniuk Piotr (4. "Teatru Ludowego". a w roku 1952 etnografii i etnologii na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Delegowani do Szczebrzeszyna przez władze rządowe wysłannicy nie udowodnili nikomu. pedagog. W roku 1945 uzyskał na Uniwersytecie Łódzkim tytuł magistra filozofii.Stanisława. robotnicy folwarczni. zmarł 4 maja 1913 roku. Poza budynkiem mieszkalnym w obejściu znajdują się: drewutnia.. Górski Aleksander Proboszcz parafii unickiej w Szczebrzeszynie. 1955 Iłowiec). Nadstawnej 32 w Biłgoraju (obecnie muzeum biłgorajskich sitarzy). Mikołaja w Szczebrzeszynie. X. W podziemiach jej spoczywać miały zwłoki fundatora obiektu – Andrzeja Górki i jego rodziny. budynek inwentarski (w przeszłości istniały jeszcze dwie obszerne stodoły. pełnił przy tym funkcję komendanta hufca Związku Harcerstwa Polskiego. ponadto dbali o rozwój Szczebrzeszyna i jego bezpieczeństwo – rozpoczęli budowę murów obronnych czerpiąc środki finansowe z dochodów miejskich. dla uczczenia jego ofiarnej pracy na niwie Pańskiej parafianie wmurowali pamiątkową tablicę w kościele pod wezwaniem św.) Żyd szczebrzeszyński. Pierwszą potyczkę. Kolejnym celem było opanowanie miasta Tomaszowa. etnograf. że wystosował do generał – gubernatora lubelskiego prośbę o przeprowadzenie śledztwa w sprawie 62 unitów. Grabowski Jan Proboszcz parafii Szczebrzeszyn na przełomie XIX – XX wieku. Turkowice (1933 – 1934). z zawodu krawiec.. 1902 Orchowice – 30. absolwent Seminarium Nauczycielskiego Męskiego w Szczebrzeszynie. Griner (. zatrudniony był jako kino operator w kinie "Muza". niesiemy plon" (1946). w okresie między powstaniowym pozycja ta weszła do "ścisłego kanonu pomocy szkolnych". w roku 1900 uzyskał pozwolenie od władz zwierzchnich kościelnych na odbudowę kościoła pod wezwaniem św. "Przysposobienia Rolniczego". profesora historii literatury polskiej i pedagogiki w Szkole Wojewódzkiej w Szczebrzeszynie. urzędnicy ordynaccy. Gramowski (. Żona Grinera (nieznana z imienia) należała do Związku Młodzieży Komunistycznej. w lipcu 1906 u wejścia do kaplicy pałacowej w Klemensowie witał ordynata hr. obawiając się Niemców wyjechali oboje wraz z 6 – 7 miesięcznym dzieckiem z wycofującymi się ze Szczebrzeszyna Rosjanami we wrześniu . Grabiński Andrzej Pierwszy właściciel pobudowanej w 1810 roku zagrody sitarskiej przy ul. Aleksander Górski wypowiedział się także na temat cerkwi zlokalizowanej przy obecnej ulicy Sądowej. V. skład osobowy którego stanowili: pracownicy służby leśnej. wozownia – wiata. Jego artykuły publikowane były na łamach "Polskiej Sztuki Ludowej". w roku 1863 zawiązał w Zwierzyńcu oddział powstańczy. chłopi i rzemieślnicy ze Zwierzyńca i okolic. którzy przeszli na obrządek łaciński. że jest to najdawniejsza budowla na terenie miast sięgająca początkami 1194 roku. "Gramatyka polska na klasę I i II " Podręcznik autorstwa Teodozego Sierocińskiego. które nie zachowały się do dziś). które powstańcy zajęli bez trudu. niestety zakończoną porażką stoczył oddział Gramowskiego z załogą rosyjską stacjonująca w Szczebrzeszynie. Mikołaja w Szczebrzeszynie. Maurycego Zamoyskiego z nowo poślubioną małżonką – Marią z Sapiehów Zamoyską (ślub odbył się 18 lipca 1906 roku w Biłce Szlacheckiej – majątku Sapiehów). Piotr Greniuk jest autorem kilku zbiorów etnograficznych i materiałów świetlicowych: "W naszej świetlicy" (1945). Pracował jako nauczyciel na terenie powiatu hrubieszowskiego: Nowosiółki (1923 – 1928). Żył lat 64 lat. jego parafian.) Leśniczy ordynacki. prałat kolegiaty zamojskiej. dwukomorowy spichlerz.. że "został zmuszony przez wpływy zewnętrzne do przejścia na obrządek łaciński". Grabarski Jan Nepomucen Proboszcz parafii szczebrzeszyńskiej. był gorącym zwolennikiem połączenia cerkwi unickiej z prawosławną – w swoich poczynaniach posunął się tak daleko.. "Plon. Ukończył Kurs Nauczycielski (1933) oraz Wydział Pedagogiczny Wolnej Wszechnicy Polskiej. Hrubieszów (1928 – 1933).

w którym był przed wojną był zatrudniony informując. Jurów. Horodło. Bugiem. zwężające się w kierunku obuchu. o jednym z nich (nazwiska. interesujące materiały odnośnie charakterystyki i historii grodzisk i zamczysk znajdują się w pracy Ewy Banasiewicz "Grodziska i zamczyska Zamojszczyzny" (Zamość 1990). Terebiniec. Zamch. Gozdów. . Hrubieszowa). Guciów. Skibice. Uchanie. XII wieku. W roku 1973 pracownicy z Zakładu Archeologii UMCS przeprowadzili w Posadowie badania sondażowe – ich zdaniem gród mógł wchodzić w skład Księstwa włodzimiersko – halickiego. Przeprowadzane systematycznie przez zakład archeologii UMCS badania dostarczają coraz to ciekawszych informacji o przeszłości tych terenów.1939 roku. Susiec) i zamków (Goraj. Jego kolekcja. wiadomo. którzy realizowali recepty w turobińskiej aptece. mieszka w Tel – Awiwie i ma prywatne kino". Posadów (grodzisko pochodzi z XII lub XIII wieku. Kryłów.zrobiono mu prostą trumnę i pochowano na cmentarzu w Trzęsinach.XI wiek. Grodzki Feliks (1863 – 1948). dość ciekawa z punktu widzenia pasjonata ma jednak jedna wadę jak zauważyli opracowujący ja archeolodzy Barbara Bargieł i Jerzy Libera – Grodzki "nie prowadził niestety kartoteki. Wiodąca lekturą która umożliwia zapoznawanie się "na bieżąco" z dokonanymi odkryciami są "Prace i Materiały Zamojskie" wydawane przez Ośrodek Archeologiczno – Konserwatorski w Zamościu. Biłgoraja. Przeżył wojnę – w latach 40 (może rok 1947) przysłał kartkę do Wiesława Krzeszowskiego."rodzina z Poznańskiego mieszkała u Wronów. Jego pasją była archeologia. aptekarz. Po wyzwoleniu dzieci przyjeżdżały na jego grób" (relacja Marianny Smoter z Czarnegostoku). datowany na paleolit schyłkowy. "że urodził mu się drugi syn. Niemirówek. który po raz pierwszy pojawił się w "Powieści dorocznej" ("Powiest'i wriemiennych let") napisanej w Kijowie. archeolog – amator. Kolonia. Rachanie. syna właściciela kina. wcześniej w jego miejscu funkcjonowała osada datowana na X. Skierbieszów. odbywał wycieczki terenowe w okolice Turobina z których przynosił różnorodne starożytne przedmioty. wiele egzemplarzy przynieśli mu również mieszkańcy okolicznych wiosek. Gródek n. które znalazły się tutaj podczas okupacji jako nasiedleńcy. zatartych. Z Armią Andersa Griner wszedł na teren Związku Radzieckiego. Na ile ta wiadomość była wiarygodna trudno dociec – nie udało się pomimo poszukiwań prowadzonych przez rodzinę Krzeszowskich odnaleźć Grinera. można je jedynie określić jako pochodzące z okolic Turobina". W latach 1938 – 1948 prowadził w Turobinie aptekę. że zmarł w domu Jana i Marianny z Mikszów Smotrów w Czarnymstoku . Szczebrzeszyn. jest ich 59. Krawędzie proste. Terminem tym określono zespół grodów zlokalizowanych w dorzeczu Huczwy z głównym ośrodkiem administracyjnym Czerwieniem (teren obecnej wsi Czermno k. kultura amfor kulistych  toporek pięcioboczny w konturach mocno zaokrąglonych. Grodzicka Zofia Żona oficjalisty z folwarku w soli k. są to m. Orłów Murowany. co uniemożliwia lokalizację znalezisk. nie zapisywał także skąd pochodzą poszczególne egzemplarze zabytków. a następnie bełzkiego). Sąsiadka/Sutiejsk. Zainteresowanych dziejami grodu Sutiejsk/Sąsiadka odsyłam do pracy Zofii Wartałowskiej (która powadziła badania w tej miejscowości ) "Gród czerwieński Sutiejsk na pograniczu polsko – ruskim" (Warszawa 1975). Wykonany z granitu lub granitowego diorytu Grody Czerwieńskie Termin.  przekłuwacz z dobrze wyodrębnionym żądłem wykonany z krzemienia czekoladowego. Wykonana z krzemienia pasiastego. ani uzyskać danych odnośnie rzekomo prowadzonego w Tel – Awiwie kina (Wiesław Krzeszowski) groby "wygnańców" Pochówki osób zmarłych na ternie parafii Trzęsiny. stanowią pozostałości dawnych grodów (Czermno. w latach 1911 – 1914 prowadziła (w pomieszczenia folwarcznych) tajne komplety z historii polskiej. ojciec tej rodziny zmarł w naszym domu . klinowata o przekroju prostokątnym i płaskim płaszczyznowym obuchu. Majdan Górny. Tyszowce. in. Hrubieszów. grodziska i zamczyska Zamojszczyzny Jest ich na Zamojszczyźnie wiele. Zawalów). kultura magdaleńska  siekierka czworościenna. Grabowiec. pochodząca z neolitu. w klasztorze Peczerskim (Ławra Peczerska) – zwodzie latopisarskim ukazującym dzieje Rusi od IX – pocz. którego nie dało się ustalić).

Za jego sprawą (jak podaje w swoich wspomnieniach → Kurzepa Ignacy) Zwierzyniec nie został spacyfikowany . H Han Józef (1928 – 2005). udzielał się w pracach zwierzynieckiego oddziału Ochotniczej Straży Pożarnej. "Tryptyk". w okresie późniejszym "za każde utkane płócienko (spód sita) gospodyni wypłacała im jeden grosz.. m. Posiadał jednak dokumenty potwierdzające jego polskie obywatelstwo. Udał się do Przeworska i Krakowa z prośbą o przyjęcie do społeczności zakonnej. przebywał tutaj Jan Zamoyski. Janina Gulińska zajmowała się apteką. gdzie przywozili swoje towary bogaci handlarze żydowscy z terenu Zamojszczyzny.Grossemik okazał się więc Mężem Opatrznościowym dla Zwierzyńca. do podpisania Volkslisty zmusza również przebywająca w Radecznicy swoją siostrę – Czesławę. W roku 1944 Maksymilian Hanf uciekł z Lublina. żołnierz 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej. oraz pozamiejscowy – większe miasta na terenie Lubelszczyzny w tym głownie Zamość i Lublin. W czasie II wojny światowej zlokalizowany tu był obóz jeniecki Oflag II D Gross Born. . gdzie przyjeżdżał z zamojskim Gestapo często bywa w gościnie u jej rodziców. Wkrótce nawiązał współpracę z zamojskim gestapo . wywiezieni zostali do Oświęcimia. Utykał lekko na jedna nogę z powodu noszonej protezy. Według ksiąg celnych lubelskich w latach trzydziestych XVI wieku na jarmarkach lubelskich odnotowani zostali Żydzi ze Szczebrzeszyna i Turobina . 1 czerwca 1941 roku aresztowano ich synów. Bernardynów znając jego okupacyjną przeszłość odmówiły mu przyjęcia. Hanf Maksymilian Bernardyn. jednak władze Zakonu OO. gdzie dotychczas przebywał. A.nie zrobiło to jednak na nim większego wrażenia. Opuścił więc Polskę i wyjechał na Zachód. później Gross – Born. "Guaria" Pod taką nazwą figuruje w "Atlasie I. handlarze żydowscy Mówiąc o handlu uprawianym przez ludność żydowską należy rozróżnić dwa rodzaje tej działalności: handel lokalny (obnośny. sam również malował i rzeźbił. On to wyjednał u gubernatora Franka.Gross .. dostał się do niewoli rosyjskiej. że zamiast pacyfikacji w Zwierzyńcu odbyło się tylko swoiste sprawdzenie dowodów. "groszówki" Nazwa jaka stosowano w odniesieniu do ubogich dziewczyn z Biłgoraja i okolic. Grossemik Niemiec. od 1915 roku Marian Guliński pełnił obowiązki komendanta pod obwodu Polskiej Organizacji Wojskowej. Praca początkowo zdobiła ołtarz kaplicy oflagu Neubrandenburg. który prowadził kursy malarstwa i rysunku dla współtowarzyszy. in.zachodnim krańcu Pojezierza Drawskiego. Po wyzwoleniu "Tryptyk" przekazany został osobiście przez Jana Zamoyskiego jako dar do kościoła garnizonowego w Warszawie. które przyjmowały się do pracy u biłgorajskich sitarzy – praktyka trwała sześc lat – przez pierwsze trzy pracowały za darmo.Born Obecnie miasto Borne . do Radecznicy delegowany został z miejscowości Cześniki w roku 1939. gdzie zginęli.detaliczny. gdzie pełnił funkcję głównego księgowego w Zarządzie Ordynacji Zamoyskiej. Jabłonowskiego" wydanym w 1772 roku w Londynie zamek królewski Goraj (inaczej zwany Ładą). dzięki czemu został zwolniony. podczas okupacji przebywał w Zwierzyńcu. Gulińscy Janina i Marian Zwierzynieccy aptekarze. nauczyciel szkoły podstawowej nr 1 w Hrubieszowie.wyniku czego podpisał Volkslistę i przywdział mundur (1940 rok). wspomnień dotyczące okupacji znajdują się w zbiorach biblioteki gminnej w Radecznicy). W maju 1942 roku był świadkiem masakry radecznickich Żydów. Maksymilian Hanf po wyjeździe z Polski przebywał w Niemczech . której dopuścili się jego "koledzy po fachu". podczas wizyt w radecznickim klasztorze.Sulinowo położone na południowo .jest autorem dwóch tomów wspomnień (frgm. Wybranką jego serca zostaje Szygendówna. jarmarki).

Zmarł w roku 1987 w Horaz k/Fuldy. W roku 1915 został wraz z rodziną ewakuowany w głąb Rosji. szefa Gestapo i SS.). Jego ilustracja została zamieszczona w pracy zbiorowej pod red. który obradował w latach 1545 – 1563. poseł Królestwa Polskiego na sobór trydencki. . Zarys dziejów" ( Szczebrzeszyn 1927). Waldlagar.na użytek katolikom przywrócił go Jan Zamoyski w roku 1593.stamtąd wraz z synami zabrali ich Niemcy i rozstrzelali podczas zbiorowej egzekucji. Małka Holc – (Mirka jak zapisano w Kronice tej Szkoły) zginęła z grupą szczebrzeszyńskich Żydów w obozie w Bełżcu. "War" Oficer rezerwy piechoty. znana powszechnie jako "Tchórzawica". przepisów. do kraju powrócił po zakończeni działań wojennych 1904 – 1918 roku. (Stanisław Zybała) Hasewicz Włodzimierz ps. w Zamościu przebywał 22 lipca 1941 roku.. zachowała się w zbiorach Biblioteki Ordynacji Zamoyskiej (dane z lat 1938 – 1939). Dalsze losy maski /Marii Hejno nie są znane. przybierając imię Maria – obrządku chrztu dokonały na jej usilną prośbę koleżanki katoliczki. Wyobraża on dwu płytową tarczę na której umieszczono sylwetkę kupca stojącego przy ladzie i wadze. Ormianie posiadali w Zamościu osobną dzielnicę. "Historja kościoła zamojskiego ormiańskiego. Na mocy decyzji Rady Pedagogicznej została w 1929 roku wychowawczynią klasy I liczącej 58 dziewcząt. Był organizatorem i dowódcą oddziału partyzanckiego. Hejnowie mieli troje dzieci: Judkę. twórcy obozów koncentracyjnych. pochowany jest na cmentarzu w Krasnymstawie. Po powrocie pracował jako nauczyciel. Dowolna interpretacja wyjaśnia. urodzony 9 października 1906 roku w Szczebrzeszynie. herby miasta Szczebrzeszyna Szczebrzeszyn w swojej kilkuset letnie historii pieczętował się dwoma herbami – herbem "Korczak" Dymitra z Goraja. Pawłowskiego "Szkoły im. w roku 1938 został kierownikiem szkoły powszechnej w Aleksandrowie (powiat biłgorajski). herb nazywany jest "rzemieślniczym". że owe belki symbolizują trzy rzeki okalające Szczebrzeszyn . a następnie został wywieziony do zespołu obozów Borowicze (Jogło. a poświęcony był walce z reformacją. która jeszcze przed wybuchem II wojny światowej w tajemnicy przed rodzicami przyjęła chrzest wodny. We wrześniu 1944 roku aresztowany przez NKWD . w której " własność gruntowa i zabudowania były ściśle oznaczone ze względów fiskalnych".przebywał na Zamku w Lublinie. Pracował jako nauczyciel w Suchowoli. Maśkę ukryła kobieta z Tworyczowa. pierwszego właściciela miast (herb ten używany jest obecnie) wyobrażającym trzy białe belki na czerwonym tle. Ukończył Seminarium Nauczycielskie Męskie. Icka i Maśkę. Szibotów. Himmelstadt Nazwa Zamościa nadana miastu w okresie okupacji na cześć Heinricha Himmlera. W czasie wojny Hejnowie wyprowadzili się do pobliskiego Kitowa . Hejnowie Merla i Fawel Żydowska rodzina z Sułówka. który został wcielony w skład III batalionu zgrupowania OP 9. gdy został właścicielem miast. Godło to występuje na pieczęci miejskiej z 1636 roku znajdującej się obecnie w Archiwum Lwowskim. Jest to najstarszy dokument do historii Ormian w Zamościu i zarazem najważniejszy stanowił bowiem prawną podstawę ich osadnictwa w tym mieście. Zmarł 20 listopada 1961 roku.które pisał od 1929 roku. (Helena z Majewskich Bulakowa) Herburt Walenty Proboszcz szczebrzeszyński.. transakcji do kościoła tegoż należących sum i obligacjów od roku 1585 do roku 1700" Kopia rękopisu przywileju nadanego Ormianom przez pierwszego ordynata Jana Zamoyskiego. L. Później ocalałą dziewczynka zaopiekował się ksiądz z Krasnegostawu. dokąd zostały zabrane dokumenty ze Szczebrzeszyna po I rozbiorze Polski. Zamoyskich w Szczebrzeszynie 1811 – 1926. Holc Małka/Mirka Nauczycielka ze Szkoły Powszechnej nr 2 (żeńskiej) w Szczebrzeszynie.Wieprz Por i Topornicę. przedmiotem jej zajęć była matematyka." . oraz herbem darowanym miastu w 1847 roku przez zaborców. z wyrażeniem przywilejów. Po śmierci Herburta "kościół szczebrzeszyński heretycy zarażeni arianizmem opanowali i zdewastowali. oraz narzędzia tkackie.

która wniosła mu w posagu dwór kryłowski (wzniesiony w 1820 roku przez Józefa Chrzanowskiego). jazzman). nr. Horoszewicz Wincenty Nauczyciel Szkoły Realnej w Szczebrzeszynie (funkcjonowała w latach 1849 – 1852). Jan Machulski (aktor). Tomaszowa Lubelskiego Pierwszym z honorowych obywateli Tomaszowa Lubelskiego został gen. horodelska manifestacja Miała miejsce 10 października 1861 roku. Horosiewicz Michał Nauczyciel w tarnogrodzkiej szkole unickiej. W roku 1393 Władysław Jagiełło przyłączył miejscowość do Ziemi Chełmskiej. Jan Paweł II. Jak doniosła zamojska prasa (Tygodnik Zamojski z dnia 10 – 16 września 2008 roku. pobierał 60 rubli pensji. W wieku XVII z polecenia starosty Ludwika Wilgi reszki zamku rozebrano. Prawa miejskie otrzymał Hrubieszów w roku 1410 z rąk Władysława Jagiełły – wcześniej była to wieś królewska o nazwie "Rubieszów" (łac. gm. zebrała się wówczas pod Horodłem wielotysięczna grupa ludności rozmaitych stanów i wyznań – przybyłych z różnych części Rzeczpospolitej. Binder Karl Fredrich. Jan "Ptaszyn" Wróblewski (muzyk. honorowi obywatele m. prawdopodobnie już wówczas istniał gród.Ksawery Rolle zesłany został do Irkucka . republika. W latach 1473 – 1490 Hrubieszów był stolicą . w tej liczbie m.Hołowiński Wojciech (1897 – 1965). "Rubiesovia"). Tadeusz Piskor. Początki miejscowości sięgają XIII wieku . Odznaczony Krzyżem Virtuti Militari oraz Krzyżem Walecznych z trzema okuciami. zamojskim. stopniowo popadała w ruinę.ostatni prezydent Rzeczpospolitej Polskiej na uchodźstwie. przeważają w okolicach miasta czarnoziemy i gleby lessowe. uczestnik wojny 1920 roku. Jan Zamoyski (XVI ordynat). danych z roku 2005 honorowe obywatelstwo Zamościa otrzymało piętnaście osób. Kolejny z honorowych obywateli to Jan Świtka. Z roku 1411 pochodzą pierwsze wzmianki o zamku hrubieszowskim . Zaszczytnym tytułem honorowego obywatela zostali także obdarzeni członkowie rodziny generała – żona Zofia Piskor i syn Jerzy. Hrubieszów Hrubieszów położony jest w jednej z najżyźniejszych okolic Polski. Antoni Horodyski pochodził z Mołodiatycz.pl/horajec. Pochowany na cmentarzu w Kosobudach. Prochy generała sprowadzone z Londynu spoczywają na tomaszowskim cmentarzu przy ul. nazwa "horajec" posłużyła do tytułu strony internetowej traktującej o historii miejscowości zlokalizowanych w obrębie gminy Radecznica: www. Radecznica. doceniony został przez mieszkańców miasta za zorganizowanie Wydziału Zamiejscowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w Tomaszowie. wraz z Janem Fijałkowskim zamieszany był w sprawę spisku przeciwko władzom zaborczym (1852 rok). Zamościa Wg. W roku 1630 pobierano w Horajcu podymne od 58 domów. ożeniony był z Józefą Gabrielą Chrzanowską. którą dowodził została rozbita pd Tomaszowem. co wskazywałoby na to iż była to w owym czasie dość spora miejscowość. Franciszek Kamiński. in. po wykryciu którego jeden z uczestników .zlokalizowany był na wyspie okolonej przez rzekę Huczwę. honorowi obywatele m. Horajec Pierwotna nazwa wsi Gorajec w pow.w roku 1255 według zapisów w kronikach ruskich zatrzymał się tutaj ze swoją drużyną książę Daniel podążający z Chełma do Halicza. w 1939 roku Armia "Lublin". Celem tak licznego przybycia były obchody 448 rocznicy podpisania unii horodelskiej → unia horodelska Horodyski Antoni Jeden z najbogatszych (dane z 1878 roku) ziemian w hrubieszowskiem. pracował w latach 1851 (?) . gdzie pracował w gorzelni. Budowla została zniszczona podczas najazdu Bohdana Chmielnickiego. Lech Wałęsa.1864. Lwowskiej. Edward Moskal (prezes Kongresu Polonii Amerykańskiej). po raz pierwszy występuje w roku 1564 – zapis pochodzi ze źródeł do historii Ukrainy – Žerela do istoryi Ukrainy znajdujących się w Archiwum Skarbu Koronnego w Archiwum Głównym Akt Dawnych. 37) piątym honorowym obywatelem Tomaszowa został Ryszard Kaczorowski .

Według raportu sporządzonego przez rachmistrza Karola Łaskiego 4 maja 1821 roku "w mieście Rubieszowie domów murowanych już dość wystawiono i wciąż murują się.. młyn parowy.prawosławni. wg. był "Kontrakt Towarzystwa Rolniczego Hrubieszowskiego". Towarzystwo. stąd obecność dwóch bóżnic murowanych i dwóch cerkwi . szpital św. Na stanowisko prezesa Stanisław Staszic mianował Józefa Grotthusa. W roku 1709 Hrubieszów "trapiło morowe powietrze ". Krzyża. do cerkwi p w. stacja pocztowa i telegraficzna. Edwarda.. szewski. prawosławnej wystawionej kosztem rządu w 1874 roku. handlem. Jadwigi. jego kontynuacją była Stacja Hodowli Roślin Ogrodniczych w Dziekanowie. W roku 1882 w Hrubieszowie znajdował się browar. Jadwigi.. w tym 135 żydowskich. W XVI wieku wzniesiono drewnianą synagogę. W Hrubieszowie w początkach XIX wieku istniały: szpital powiatowy św. Hrubieszów zamieszkiwały mniejszości wyznaniowe Żydzi. która istniała do roku 1862. Mikołaja. szkółka żeńska (29 uczennic). blacharski. funkcjonowały dwa przytułki dla starców. Według danych z roku 1765 w mieście znajdowało się 375 domów. danych z 1931 roku w jej zbiorach znajdowały się książki przekazane w depozyt przez koło Polskiej Macierzy Szkolnej • Biblioteka Polskiego Białego Krzyża (organizacji powstałej w 1918 roku. z których 95 to katolicy. Kupiectwo znacznie się podniosło. Mikołaja (wymurowana została w 1809 roku). 1 protestant i 9 Żydów. dwa wiatraki. wg. Hryć Sawa z Czerniczyna. zakład kotlarski zatrudniający pięć osób. unici i prawosławni. oraz cotygodniowego targu "w dzień czwartkowy". sześć sklepów prowadzonych przez Polaków . Filip Taras z Pobereżan. ulokowane w dawnym klasztorze dominikanów. Zajęcia z młodzieżą prowadziło 8 nauczycieli . Swoje wspomnienia związane z działalnością Towarzystwa Rolniczego Hrubieszowskiego opisał Stanisław Staszic w Krótkim rysie życia mego. W okresie międzywojennym Hrubieszów (obok Zamościa) należał do miast posiadających najwięcej bibliotek. Podstawą działalności Towarzystwa. oraz pop i ksiądz nauczający religii. Busińcu. funkcjonowało do roku 1945. angażował się również nadleśniczy Franciszek Lang. do klasztoru dominikanów należało 8 domów. który na zakupionych przez siebie dziewięciu okolicznych wsiach liczących 12. z czego 53 tomy to książki z zakresu literatury naukowej i popularnonaukowej • Biblioteka Zjednoczenia Kolejowców Polskich – funkcjonowała od roku 1929 • w latach trzydziestych powstała Biblioteka Stowarzyszenia "Rodzina Wojskowa" • Biblioteka Sejmiku Powiatowego. danych z 1866 roku w "Kalendarzu Urgena" opublikowano biogram hrubieszowskiego uczonego pochodzenia żydowskiego – Abrahama Sterna. W mieście istniały wówczas cechy: kowalski.w prace Towarzystwa. trzy cegielnie. pozwolono im budować się . • trzy szkółki elementarne: dwuklasowa męska (56 uczniów).unickiej pod wezwaniem św. w roku 1929 na stanie biblioteki znajdowało się 65 tomów książek. celem której było udzielanie . w roku 1881 staraniem TRH otwarto szpital "przeznaczony dla chorych na sekretne choroby". Putnowicach. W 1578 roku Żydzi hrubieszowscy otrzymali duże swobody ekonomiczne – ich synagoga zwolniona został od podatków. Swoje nieruchomości w liczbie 17 domów posiadał kościół farny. Jarosławcu. fabryka "reperacyi maszyn narzędzi rolniczych". W okresie tym funkcjonowały w mieście szkoły: • Progimnazjum. szkółka elementarna na Przedmieściu Sławęcin (50 uczniów) – wszystkie placówki utrzymywane były przez Towarzystwo Rolnicze Hrubieszowskie. Przedmieście Sławęcin. która w roku 1932 została przekształcona na Powiatową Centralną Bibliotekę .. kuśnierski.w dzień Wniebowstąpienia Pańskiego i w dniu Podniesienia Św. Ignacy Kosmey z Bohodrycy. 82 . trudnić się rzemiosłem. Bohorodycy. Pobereżanach. Zamojska. istniały ulice o nazwach: Wójtowska. W latach 1929 – 1935 w Gimnazjum Państwowym im. św.biskupstwa chełmskiego łacińskiego.". siodlarski.. Żydzi trudnili się handlem i rzemiosłem. ponadto istniał (od roku 1844) szpital żydowski. Stanisława Staszica pracowała dr Felicja ze Szczepańskich Piwowarkowa rodem z Sambora. oraz fałszerstwem (lichwą?). Powołano Radę Gospodarczą złożoną z prezesa i i sześciu radnych (dwóch z miasta i czterech ze wsi). a fabrykantów różnych coraz więcej przybywa. Zasady ich funkcjonowania regulowała "Uchwała Hrubieszowskiej Rady Powiatowej w sprawie akcji bibliotecznej w powiecie z dnia 28 marca 1938 roku" . Szpikołosach założył w 1816 roku Towarzystwo Rolnicze Hrubieszowskie. Dziekanowie. w roku szkolnym 1881/1882 naukę pobierało 187 uczniów. Miasto stało się wówczas słynne za sprawą Stanisława Staszica. były to: • funkcjonująca przed rokiem 1923 Biblioteka Publiczna. szpital żydowski (wybudowany w 1844 roku). Pomocy w dokonaniu zakupu jako nie .000 mórg ziemi – Białoskórach..szlachcicowi udzieliła mu jego była uczennica Anna z Zamoyskich Sapieha. dwa domy przytułki dla starców i kalek. Marcin Wasilewski z Jarosławca.jej pracą kierowała Zofia Rodziewiczowa • Biblioteka Powiatowej Komendy Policji. Z roku 1502 pochodzi informacja o ustanowieniu przez Władysława Jagiełłę dwóch jarmarków . Od roku 1858 funkcjonował szpital św. radnymi zostali: Leon Sanocki z Dziekanowa. obowiązki kasjera pełnił Wincenty Sędzimir. Czerniczynie. wtedy wybudowano murowaną.

W roku 1938 Alina Mandatowa z Hrubieszowa ukończyła Kurs Bibliotekarski Instytutu Oświaty Pracowniczej w Warszawie. Bibliotekę prowadzili przydzieleni oficerowie. gromady. Wyspiańskiego. W roku 1991 w Muzeum zorganizowano wystawę "Hrubieszowscy nauczyciele i ich pasje". Wg. hrubieszowska szkoła rzemieślniczo . Na terenie miasta prężnie działał oddział AK . H.". historii naturalnej. Pracownicza Spółdzielnia Wielobranżowa Rzemieślnicza. Po wyzwoleniu przystąpiono do odbudowy. w mieście funkcjonuje 11 warsztatów kowalskich. botaniki. W Hrubieszowie istnieje Muzeum im. rysowali by poznać kształt. W Hrubieszowie funkcjonowało również Towarzystwo Miłośników Sceny. o jej działalności pisano na łamach Miesięcznika Katolickiego (1935 nr 8). roczna opłata za naukę wynosiła 18 złotych. żyta. punkty usługowe szklane. w każdej z nich zatrudniony był jeden nauczyciel. Karol Bojarski ps.niedzielna Działalność placówki datuje się od roku 1829. Towarzystwa Wiedzy Powszechnej. zainteresowania i pasje blisko trzydziestu pedagogów pracujących w szkołach hrubieszowskich i okolicznych na przestrzeni lat 1915 . poznawania liter. Przybyszewskiego. danych z roku 1836 na terenie powiatu hrubieszowskiego funkcjonowały cztery szkoły rzemieślniczo – niedzielne. Czechowa. Hrubieszowa i miejscową Gminę Wyznaniową Żydowską • w powiecie (Białopole) funkcjonowała Biblioteka Polskiej Macierzy Szkolnej. (urządzanie ogrodów. elementów biologi "podziału na królestwa.fachowej pomocy władzom wojskowym w pracy kulturalno – oświatowej wśród żołnierzy). Bałuckiego. Znajdują się dwa punkty usługowe. artyści często odwiedzali okoliczne wsie.." na terenie powiatu hrubieszowskiego i w samym Hrubieszowie nastąpił rozwój rzemiosła. Stanisława Staszica. "Wyga". Uczniowie w ramach zajęć poznawali również treść Starego Testamentu. • Biblioteka żydowska im.. W klasie drugiej uczono: płynnego czytania. o związkach najużyteczniejszych i najszkodliwszych". ponadto pełnił funkcje dyrektorów szkół podstawowych w: Grabowcu. Przy Komendzie funkcjonowała biblioteka żołnierska 2 pułku strzelców konnych. Szkoła uzyskała status dwuklasowej.1975. zgłoskowania.jednym z wybitniejszych oficerów był por. Okres okupacji przyniósł ze sobą ogromne straty w ludziach. Szczególnie dużo uwagi poświęcono osobie Jana Slonzaka (1907 – 1991) rodem ze Skryhiczyna k/Dubienki. za działalność w AK zginął zamordowany w marcu 1945 roku przez funkcjonariuszy UB nauczyciel – Wojciech Peszek. usługi świadczą: Spółdzielnia Pracy Remontowo – Konserwacyjna. którymi posługiwali się w pracy. który w latach 1928 – 1969 pracował jako nauczyciel języka polskiego. Spółdzielnia Inwalidzka. w roku 1829/1830 naukę pobierało trzydziestu terminatorów. zniszczonych zostało wiele domów. szczepienie drzew) zoologi (użytkowanie zwierząt). Jak wyglądała czytamy w broszurze propagandowej "Ty i Twoja Rada" wydanej nakładem Wojewódzkiego Frontu Narodowego w Lublinie (Lublin 1954) . W mieście znajdowała się Komenda Powiatowa Strzelecka. hrubieszowskie teatry amatorskie w początkach XIX wieku w Hrubieszowie rozwijały działalność trzy amatorskie sceny teatralne prowadzone przez: Polską Macierz Szkolną . Moniatyczach i Hrubieszowie. rzędy. jako ciekawostkę należy podać że miejscowa ludność ze "staszicowskich " wsi świętuje dzień 8 maja jako święto swego dobroczyńcy. Odmienny repertuar reprezentowali artyści skupieni w Towarzystwie Szerzenia Oświaty "Światło" – grywano dramaty Słowackiego. co stanowiło (jak obliczył M. przesadzanie drzew. moralności. a podczas okupacji czynnie angażował się wraz z żoną Zofią w tajne nauczanie. działania matematyczne (uczono czterech działań o liczbach). przydatność narzędzi. I.na repertuar składały się komedie Korzeniowskiego. Blaszyński) ówczesną równowartość 100 kg. gdzie przechowywane są pamiątki po założycielu Towarzystwa Rolniczego Hrubieszowskiego. Mickiewicza. Zapolskiej. co ilustruje poniższa tabelka miejscowość Hrubieszów Horodło Dubienka Kryłów nazwisko nauczyciela ilość uczniów Antoni Cyrański Bazyli Mankiewicz Michał Jakubowicz Karol Piotrowski 113 27 38 14 uposażenie 200 zł nie pobierał 300 zł nie pobierał . w których naprawia się uprząż końską. Towarzystwa Rolniczego Hrubieszowskiego. Fredry. Brenera subwencjonowana przez Magistrat m. program klasy pierwszej obejmował naukę: religii. Jan Slonzak był działaczem Związku Nauczycielstwa Polskiego. na której prezentowano osiągnięcia zawodowe.

in. w roku szkolnym 1925/ 1926 rozpoczęło naukę 62 uczniów.1998". materiały piśmienne. a ponadto w dowód uznania i zarazem zachęty do dalszego rozwijania talentu podarował skrzypce Stradivariusa. Zespół ten należał do kilkuset miejscowych handlarzy żydowskich. Swoje towary sprzedawał na terenie całego kraju. w okresie międzywojennym prowadził siec sklepów z tapetami. Czerniczyn. w którym znajdował swoje locum teatr żydowski prowadzony przez Hustlika. Huberman Bronisław (1882 – 1947). "Kozackim rogu". wyroby jubilerskie. słowem w niezbędne artykuły codziennego użytku. Kontynuacją placówki była funkcjonująca w okresie międzywojennym hrubieszowska szkoła rzemieślnicza.". Hyża(Kisielów) Wieś w przeszłości zlokalizowana na pograniczu włości szczebrzeskiej i klucza nowo zamojskiego. solą i wapnem. hrubieszowski żydowski zespół handlowy Funkcjonował pod koniec XIX wieku. Wolica. 300. wyroby tytoniowe. Hustlik Szloma Żyd hrubieszowski. Z wykształcenia historyk. W roku 1919 hurtownia zrzeszała 73 spółdzielnie z terenu całego powiatu biłgorajskiego.. odtąd pracujące w tym dziale osoby zaopatrywały "bezpośrednio ludność Biłgoraja w artykuły spożywcze. w roku 1880 . pułkownik Wojska Polskiego. która nazywano Sutki. Huss Ryszard (1932 – 2005). urodzony w Częstochowie.Od roku 1864 hrubieszowska szkoła rzemieślniczo – niedzielna utrzymywana była z budżetu państwa. Zginął rozstrzelany przez Niemców w 1942 roku. uliczki boczne Żydzi hrubieszowscy określali jako "pereułki". W roku 1593 Jan Zamoyski odkupił odkupił włość szczebrzeską od braci Czarnkowskich – Hyża wraz z nią przeszła w posiadanie Zamoyskich. 000 łokci płótna w samym mieście i ok. w części naziemnej targowiska sprzedawano tkaniny. Uprawą lnu i konopi zajmowali się mieszkańcy wsi: Pobereżany. danych z 1828 roku w Hrubieszowie tkactwem zajmowało się czterysta osób. kierownikiem został Śmieciuszewski. Wyrabiano w nich w owym czasie rocznie ok. W roku 1918 utworzono Dział Detaliczny. Ślipcze. autor monografii szkoły "TSWL 1944 – 1995". składały się nań: dwa rzędy kramów i jatek przecinające rynek z wąską uliczką. wyroby cukiernicze. oraz pracy "Garnizon Zamościa wczoraj i dzisiaj (1618 . skrzypek. żył w XIX wieku. Maurycego Zamoyskiego. Inicjatorami jej utworzenia byli nauczyciele Antoni Witer – Wiatrowski (częściej występujący pod nazwiskiem Wiatrowski) oraz Feliks Czarnkowski. Terebin. Handlowano: śledziami. 100. hrubieszowscy tkacze Wg. drewnem i meblami. Metelin. obydwaj z Hrubieszowa. Antoni Wiatrowski został pierwszym dyrektorem – na stanowisku tym pozostawał do roku 1929. niektórzy z nich posiadali kilka warsztatów tkackich. buty. w latach 1972 – 1977 pełnił obowiązki zastępcy komendanta Technicznej Szkoły Wojsk Lotniczych w Zamościu (TSWL). który zorganizował mu występy we Lwowie i Marienbadzie. Otella Szekspira. Hudes Motł Żyd hrubieszowski. Hurtownia zaopatrywała spółdzielnie spożywcze na trenie powiatu biłgorajskiego w niezbędne artykuły. zagrał wówczas wraz z orkiestrą Warszawskiego Instytutu Muzycznego VII Koncert Skrzypcowy Jacques'a Pierre' a Rode'a – swoim występem zachwycił hr. składy tych materiałów znajdowały się w piwnicach. w miecie istniało pięćset warsztatów tkackich. 000 w okolicznych wsiach. Hurtownia Współdzielcza Powstała w Biłgoraju w 1917 roku z inicjatywy działaczy lewicowych "w celu przeciwstawienia się prywatnemu handlowi".. dzierżawca zajazdu zlokalizowanego na tzw. na samym przedmieściu Hrubieszowa – Sławęcinie tkactwem trudniło się siedemdziesiąt osób. W roku 1924 złożyli w tej sprawie wniosek do Sejmiku Powiatowego Hrubieszowskiego – wniosek rozpatrzony został z pomyślnym skutkiem. Po raz pierwszy wystąpił publicznie w wieku 7 lat. Bohodryca. naczynia kuchenne. Od roku 1410 stanowiła własność franciszkanów szczebrzeskich. zespół wystawił m.

Bogusław Wróbel Eugeniusz Wróbel Mieczysława Wróbel Kazimierz Wróbel Michał Ciurysek b..wyjechała na "Ziemie Odzyskane".. – krótko uczył języka łacińskiego.) . pełnił obowiązki wychowawcy Popielec (.. w Szczebrzeszynie pracowała do roku 1957 Głąb F. imię i nazwisko pseudonim/stopień wojskowy/inne informacje zawód/miejsce pracy pokrewieństwo Tomasz Wróbel Edward Wróbel.) .została odsprzedana Sajkiewiczowi.. I imienny wykaz nauczycieli pracujących w szczebrzeszyńskim gimnazjum po wyzwoleniu.uczyła języka niemieckiego Sławek Walery – nauczyciel geografii W roku szkolnym 1945/1946 niektórzy z nauczycieli powrócili w swoje rodzinne strony – Rzepecka.. Bodaczów. – nauczycielka wychowania fizycznego Michalski Antoni – prowadził zajęcia z języka niemieckiego Niechaj Józef – historyk Piwowarkowa ze Szczepańskich Felicja – przedmiotem jej zajęć był język polski Podlewski Antoni – prowadził zajęcia z biologii Pomarański Andrzej. po zawarciu związku małżeńskiego z Wandą Słotwińską wyjechał do Lublina Rzepecka (. Niedzieliska. rodem z Gorajca Jonko Kazimierz – nauczyciel śpiewu Jóźwiakowska Janina – w zastępstwie męża przebywającego w obozie w Dachau pełniła obowiązki dyrektora szkoły (funkcji tej pozbawiono jej po przyjęciu w Szczebrzeszynie w 1946 roku biskupa Stefana Wyszyńskiego) Kapalski Franciszek ks – uczył religii Kopytowa Joanna – uczyła historii Kot Jan – nauczyciel prac ręcznych Lubos Jerzy – nauczyciel języka łacińskiego Łukomska W.. Haścowa . Siedliska. rodem z Poznańskiego Przysada Bronisław – przez wiele lat uczył matematyki Rogowski (. Płoskie. Imienny wykaz żołnierzy członków Armii Krajowej zamieszkałych we wsiach: Wielącza Zawada. w okresie międzywojennym potomek Sajkiewicza A[dam] Sajkiewicz posiadał we wsi 290 ha ziemi.). organizacyjnie przynależących do placówki Niedzieliska – Mokre. inż – wykładał matematykę..) .przedmiotem jego zajęć była chemia i fizyka. Cichoń Jan – uczył łaciny Czarnecki Ambroży – w roku szkolnym 1946/1947 pełnił obowiązki dyrektora gimnazjum Doleżal Maryla Głazowska Antonina – nauczycielka geografii.. Walery Sławek wyjechał do Opoczna (Aleksander Piwowarek) Imienny wykaz żołnierzy. Jerzy Lubos.nauczycielka języka polskiego w klasach pierwszych ( było ich cztery).. wójt gminy Mokre syn wójta gminy Mokre syn wójta gminy Mokre syn wójta gminy Mokre córka wójta gminy Mokre brat wójta rolnik . – nauczyciel wychowania fizycznego Gumowska Wanda Hasiec (.. Folwark Kąty (Kąty II).

Wojciech Gębala Franciszek Pupiel Wacław Zub Władysław Hałasa Szczepan Bzdziuch. żona Aleksandra Garbacika jego cała rodzina udzielała się w walce z wrogiem "Biały" podoficer zawodowy brat Ludwika Hałasy brat Bolesława Hałasy "Mściwy".kierownik szkoły w Wielączy nauczyciel brat Jana Bzdziucha brat Szczepana Bzdziucha pocztowiec nauczyciel . zginął brat Józefa Burysia brat Antoniego Burysia "Wilczur" oficer rolnik siostra Wojciecha Krawca brat Anieli Krawiec nauczyciel.to on podczas akcji"Siedliska" zlikwidował szefa akcji wysiedleńczej na Zamojszczyźnie kolejarz nauczyciel organista córka organisty Jana Gawlika córka organisty Jana Gawlika siostra Genowefy Wróbel siostra Justyny Wróbel. Jan Bzdziuch Tadeusz Gał Władysław Baj Paweł Kusz Marian Czop Adam Majdan Aniela Krawiec Wojciech Krawiec Jan Bożek Jakub Gał Aleksander Ordyniec Antoni Buryś Józef Buryś Robert Wal Władysław Kaszyca Bolesław Hałasa Ludwik Hałasa Józef Koziołek Aleksander Garbacik Piotr Żołyniak Stanisław Grula Feliks Zych Jan Gawlik Aniela Gawlik Eugenia Gawlik Justyna Wróbel Genowefa Wróbel Bolesław Michalec erkaemista. plutonowy.

żołnierz września z 4. podchorąży kierownik szkoły w Niedzieliskach nauczyciel Władysław Kaszyca Stanisław Aurzecki Stanisław Ryń Feliks Podobiński . zginął we wrześniu 1944 roku – zamordowany na Zamku Lubelskim bez sądu) . ciała nie znaleziono gajowy zmienił nazwisko na Stagnowski podchorąży kolejarz kolejarz "Róża" "Czop" jego domu często kwaterował "Adam"(mjr. Stefan Prus dowódca 9 pp.Marcin Czerwieniec Mieczysław Duszyński Józef Wiatrzyk Tadeusz Ciurysek Czesław Ciurysek Gustaw Wróbel kolejarz kolejarz kolejarz brat Czesława Ciuryska brat Tadeusza Ciuryska syn wójta. Armii Krajowej. p[ułku] podhalańskiego. wybuchła druga mina "Żubr".dom stał na odludziu. niedaleko od cmentarza w Wielączy "Derwisz" Stanisław Szponar Marian Szewc Adam Sokołowski Stanisław Domaszewski Józef Domaszewski Emilia Zych Józef Zych Marcin Magdziak Jan Koczołap Franciszek Roman Feliks Wróbel Jan Bednarz Edward Waga Eugeniusz Bożek Jan Świergoń zginął przy podnoszeniu parowozu (pracował jako kolejarz). zginął pod Osuchami.

Ajzen Abraham. Akarflug Hana. Aberferst Lech. Apelbaum Mosze. Ader Lejzer. pracował jako furman u Jana hr. Arensztajn Szloma Saja.. Abramowicz Jakub – kupiec. Ajzen Moszko. a po jego wydaleniu z granic Polski (z przyczyn bliżej nie znanych) z bratem Samuelem dzierżawił w połowie XIX wieku młyn ordynacki. a te przypadły na lata 1674 – 16966 . Ajzen Dod.Zofia Zych Podobińska - dyżurny ruchu Bolesław Michalec Tadeusz Rypulak Jan Łuczka Anna Magdziak Jan Tukiendorf Jan Tyszko Tadeusz Podobiński Bronisław Gorzkowski leśnik kolejarz.. Rebeka. Akarf Hana. Ader Rebeka. Abramow Szloma – szynkarz. Ajzen Ciopora. Hersz. Azeka – córka bogatego kupca. że spichlerz przy młynie jest już gotowy.autor tekstu "Stłukłem okno wystawowe" zamieszczonego w Księdze Pamięci Gminy Żydowskiej w Szczebrzeszynie (dalej w Księdze Pamięci. od tego czasu aż do ostatecznego rozwiązania "kwestii żydowskiej" przez hitlerowskiego okupanta w 1942 roku współtworzyli z miejscową ludnością gospodarczą. Ziomkostwo Żydów Szczebrzeskich wydało w 1984 roku Księgę Pamięci swojej gminy (Book of Memory to the Jewish Community of Shebreshin) – posiłkując się tą lekturą. kulturalną i polityczną historię miasta. Ajdelsberg Eliezer. Aberferst Jehudit. Ajzen Lejba. Zamoyskiego w folwarku Zawada nauczyciel zginął (komandor Eugeniusz Jereczek) indeks nazwisk Żydów szczebrzeszyńskich Żydzi pojawili się w Szczebrzeszynie przed rokiem 1507. Akarflug Golde. Ashenberg Sanvel – autor tekstów: "Dwaj aktywni dla ludzi" i "Echo sądu króla Salomona" zamieszczonych w Księdze Pamięci. tańczyła z grupą dziewcząt (Jechelia. Akarflug Hersz. Data wizyty królowej nie jest dokładnie znana. Afer Arim. nr aktu urodzenia 63/1938. Rachela. Alder Jakow.. Ader Nechemia. Ajchenblot Lejb. Kasja. Regina) także córek bogatych kupców na szczebrzeszyńskich łąkach. Aberferst Jakow.. 31 sierpnia 1886 roku wystosował pismo do rządcy klucza zwierzynieckiego. Aberferst Brane. Anker Hana.. Akarflug Fajga. Akarflug Reisze. Aszkenazy Salomon – wspólnie z S. w obrębie którego położony był wówczas Szczebrzeszyn. wg danych z roku 1789. Akarflug Szamaj. A Aberferst Abraham. zapewne miała miejsce w okresie rządów króla Jana III Sobieskiego. w roku 1639 przewoził do Wrocławia towar należący do niejakiego Rafała . Altron Sura – urodzona w 1938 roku. Ajzen Nechama. Anker Jakow.). w związku z czym prosi o ubezpieczenie tegoż spichlerza. kupca chrześcijańskiego. Alman Jakub – zginął jesienią 1942 roku zamordowany przez żandarma Jana Sieringa znanego w szczebrzeszyńskim środowisku jako "Łebniak ". Aszenberg Sara. a także korzystając z innych źródeł sporządziłam indeks nazwisk Żydów szczebrzeszyńskich poszerzony (w miarę dostępnych materiałów) o elementy biografii. Landau. Aberferst Ezechiel. Alder Elich. nieznana z nazwiska. Ackerpflug Leibl . Ajzen Hilel. Jerusa. Ader Brane. gdy do miasta przyjechała z wizytą królowa Marysieńka Sobieska. Ajzen Etel. Ader Hersz. Abontak Abram. Ajzen Szloma. Jemina. Anker Elkana.

Biebel Pinchas – autor tekstów: "Polska" (pieśń). Bechagen Szachna.. "Szatan pozostał bezczynny". Bejsztcher Symcha. Bergman Boruch. Berger Dod. "Wygląd kapłana"/ "Zwierciadło Kapłaństwa" zostały wydane w przekładzie na język niemiecki. Becher Pinchas. Barik Lejbisz. którego dokonał badacz Kabały Christiana.. Becher Eliezer. Bejtszer Male.. to spojrzenie pamiętam do dziś. "Sprawozdanie z rozdawania posiłków i chleba wśród wygnańców". Beglajbter Berisz. Bejtszer Josef Dod. Berger Idl..) – żona byłego ławnika.. syn Naftalego Kohena. Bergman Rojza. Bajczer Ita. Beglajbter Perl. Bejtszer Mordechaj.. Barik Israel. Bejtszer Zelig. Zanim Ber Issachar/Lehman osiadł w Szczebrzeszynie pełnił obowiązki rabina w kilku gminach żydowskich. Bergman Brucha. Beren Szulim. Beglajbter Abraham.) – w okresie międzywojennym prowadził sklep obuwniczy. Berensztejn Perla. Becher Simcha. Beglajbter Isachar. Beglajbter Szmuel.rabiego Zyskinda. W roku 1674 prawnuk Ber Issachara wydał ponownie tę pracę. Berensztejn Lejb. Beglajbter Jakow. "Och. Baumfel Jankiel. Bejtszer Eliezer. Beglajbter Lejzer. a inne tłumaczenie tytułu (moje uwagi R. Bejtszer Ester. Bernsztejn Fajga. Berensztejn Wolf.. Berszła Mendel. Bernsztejn Perla c. Becher Daniel. Bak Chaim... Bajer Symcha – w połowie XIX wieku zajmował się uprawą winnej latorośli. być może jest to ta sama praca. Bejtszer Luzer. Becher Towa.. Bejtszer Abram. W Polskim Słowniku Biograficznym podano nazwisko Berman Lehman Ben Naftali Katz . Bejtszer Jechudit. Bakowicz Josł. Becher Dod. prowadził sklep obuwniczy.. Bejtszer Ita.. Blaukman Chil – w okresie międzywojennym i podczas okupacji pełnił obowiązki rabina – marca 1938 roku . O jego pobycie w Szczebrzeszynie świadczy napis skopiowany z macewy przez innego szczebrzeszyńskiego uczonego – Jakowa Reifmana.) – jeden z najbogatszych Żydów szczebrzeszyńskich w okresie międzywojennym.. Berger Bajla. Bejtszer Symcha. Beglanbter Leyb.. Berger (Elbaum) Sima – autorka tekstu " W wirach wojny" zamieszczonego w Księdze Pamięci.. Wspomniane wcześniej "Zwierciadło Kapłaństwa" powstało w roku 1550 – w podpisie do tej pracy zamieszczona jest modlitwa. gdzie piastował urząd rabina pracę zatytułowaną "Dary Kapłaństwa" ("Matanot Kehuna"). Bergman Rywka. Berger Lejba. Beglajbter Natan. urodził się na Wołyniu. Bejtszer Chaja Bajla.. Bergman Israel. Bejlampter Lejb – szkolnik szczebrzeszyńskiej synagogi. Bejtszer Mosze. Bejtszer Dod. Bejtszer Josef.S. która zachowała takie o niej wspomnienie: Menia idąc na kirkut w grupie Żydów przeznaczonych na rozstrzelanie z żalem patrzyła na mnie. ty moje miasto" zamieszczonych w Księdze Pamięci. Berger Bese. Berland Jechsekiel. Becher Czarna. że Ber Issachar miał dwóch synów. Bekier Menia – przyjaźniła się z Zofią Basajewską. Beglajbter Hana. Becher Abracham – autor tekstu " Nie spóźnij się na pociąg" zamieszczonego w Księdze Pamięci. Becher Henoch – pracował w Zespole redagującym Księgę Pamięci. Becher Chaja Rebeka.. Bejtszer Anwar. gdy wkroczyli do miasta we wrześniu 1939 roku duże ilości wygarbowanych skór i wraz z nimi wyjechał z miasta. (które z pewnych względów należy utożsamiać z osobą Ber Issachara) – mianowicie ten uczony z XVI wieku napisał w Szczebrzeszynie.. Bergman Sznajdel. Zginął gdzieś zastrzelony po drodze. Bejtszer Miriam.. Bejtszer Lejba. Berger Pejsach. Frejdy. Berger Abraham. Beglajbter Machal... Bekier (. Biebel Baruch – autor tekstu "Powinieneś odwiedzić psychiatrę" zamieszczonego w Księdze Pamięci.. Berder Josef. Berger Chaja. Ber Issachar – autor prac: " Zwierciadło Kapłaństwa" i "Dary Kapłaństwa". Bergman Henoch. Hany. Beglajbter Daniel. Becher Hana. Berger Jakow Szloma. Berger Hinda. Barik Mosze. Barik Jechosze. Bergerowa (. Beglamber Herszko. jest również autorem zamieszczonych w niej tekstów: "Szczebrzeszyn po wojnie". Berger Rajzel. w przedmowie do niej wspomina jego syna .. Becher Gitl. Berensztejn Jechiel. Bejtszer Sara. Bejchmar Hinda – jej nagrobek znajduje się na szczebrzeszyńskim kirkucie. Beglajbter Zisze. Beglajter Icchok. Beglajbter Meir. z której wynika. Bechagen Mendel. Becher Szloma.G).. Bakser Jechosze. Barik Hana. Barik Josf. Barik Pinchas.. Bejczer Ita. Berger Josef.. Becher Sara. Bak Mendel. Beglajbter Ester. Ber Issacharowi także przypisuje się jej autorstwo. Berger Mosze. Bechagen Mordechaj. "Obóz w Bełżcu". Bakser Eliezer Ber. Beglejbter Abraham... Becher Pinchas Mosze. Bejtszer Jakow. Berger Mosze Hersz. Bejszer Symcha. Barik Jankiel. chcąc ratować życie przekazał Rosjanom. Biebel Batia – autorka tekstów:"Noce pogromu" i "Mój dom zniszczony" zamieszczonych w Księdze Pamięci.. Berger (. 18 lutego 1827 roku był świadkiem ślubu Icka Hersza Szejnera i Hindy Ester Feldman.. Becher Bajla Gołda. von Rossenroth w Silzbach w 1677 roku. Beglajbter Hersz. który z Armią Czerwona wyjechał na wschód. Becher Haskiel.. bogatego kupca. Rabbi Issachar zmarł przed rokiem 1604. Becher Sara c..B Babat Szloma.. Po drugie – Lehman napisał "Wygląd kapłana" – Ber Issachar "Zwierciadło Kapłaństwa". Bejtszer Hana. Bernstein Abraham – autor tekstu "To nie powinno być trzymane w rękach" zamieszczonego w Księdze Pamięci.

Brener Israel. sprzedawał mięso w dni inne niż te. Blejwas Lejbke. Chmielasz Cipora. Bronsztein Iza – córka dentysty. Bronsztein (. Borensztejn Sara.Briks Efraim. Była zdolną. Cuker Riwa. Chmielasz Rebeka. Bronszteinowa – dentystka. Boim Jakow Mosze. Blejwas Ben Cijon. Citrin Dod Eli. Błat Jakow Mosze. Brinker Beniamin. według danych z roku 1789. Bronsztejn Beni. Cimerman Jechosze. "Na zewnątrz wojskowy. Borek Lejzor. Briks Etel. Briks Naftali. Citrin Hana.14 Już od samego początku wojny rabin był szykanowany przez Niemców. Chmielasz Lea. Boim Chaim Szmuel. Bronsztejn Abraham – rabin okręgu dozoru bóżniczego w byłej guberni lubelskiej. Chmielasz Fajgele. Cukier Skarla.. Cuker Josef. Chmielasz Abraham. Cuker Mordechaj. Misiołka. Coler Itka. Perl. Czasner Bajla. Citrin Jente.. nr aktu urodzenia 42/1938 Cywia nieznana z nazwiska.. Blejwas Izrael. Cuker Pinina Pesl. Chmielasz Hana. Chmielasz Berisz. Brener Chawa. Cukersztajn Szajndel. Briks Herszel. Bokowicz Josł. Boim Etel Fajga – autorka tekstów: "Niebiesko – białe pudełko ze zbiorami dr Herzla". Cuker Icchak Meir.. Citrin Jankiel.. Blejwas Gecel. Citrin Moniek. Coler Berl. Cukersztajn Cwi. nr aktu urodzenia 69/1938. Boim Josef – autor tekstu "Rabbi odszedł" zamieszczonego w Księdze Pamięci. Citrin Jakow Szaja..) . Brabsberg Ciwia. Israel. Cuker Rouwen. Błaj Szmuel. Chmielasz Jakow. Cukersztajn Herszel. Goraju. że ten nie tylko odmówił zapłaty za pół cetnara żelaza (kupionego od Berka). Czaban Markus – rzeźnik. C Cajbergier Kandla.. co odnotował dr Klukowski . za to. czy przeżył Bułka Jako. Briks Jakow. Błat Rachel. Blusztejn Nyson – urodzony w 1938 roku. Bral Josef. Citrin Jakow. Coler Hanoch. Boim Abraham.wraz z Froimem Sztern składał oświadczenie przed urzędnikiem stanu cywilnego.) – we wrześniu 1940 roku został pobity przez Niemców. Briks Szajndel. w okresie poprzedzającym wybuch II wojny prowadziła sklep z materiałami ("łokciwy"). Brener Szloma. Citrin Danoch. Brener Jechosze.. Cuker Hersz. Cytryn Abuś – szynkarz. Citrin Jechosze. według danych za rok 1789. że nie zauważył jak nadchodzą i nie zdjął przed nimi czapki. Boim Małka. Cuker Jechosze. Borensztejn Nachum. Cytryn Jankiel. Boim Towa. inteligentną dziewczyną. Bronszpigel Pinchas. Cuker Mosze.18 Błaj Ita Lea. Citrin Chaim. Błaj Zelman. Brukier Teria i Tobia – w połowie XIX wieku zajmowali się uprawa winnej latorośli24 Bryks (. Cukersztajn Jidl. Cuker Abraham. Cuker Jakow. Cylkler Jan.. Chmielasz Elkana. które wyznaczył ordynat Jan "Sobiepan" Zamoyski dla zamiejscowych rzeźników. to ona opowiadała Izie i jej przyjaciółkom – Lusi Ostowicz i Zofii Basajewskiej bajki. Bronsztejn Aron. 18 lutego 1827 był świadkiem ślubu Icka Hersza Szejnera i Hindy Ester Feldman. Cuker Meir. Cuker Hinda.. Coler Josf.Cymbyrg Szloma. Funkcję swą sprawował w Szczebrzeszynie. Czasner Bat Cijon. Briks Icchak. Briks Gitl. Chmielasz Szmuel. że małżeństwu Brucha z domu Sztern i Froimowi Elbaum urodziło się 11 marca tegoż roku martwe dziecko płci żeńskiej.. zatrudniali służącą – Polkę o imieniu Janina. Cytryn Moszko Chaim – urodzony w 1938 roku. Cukersztajn Jankiel. Blufeld Moszko. Błaj Szyja.. Boim Mordechaj. Chmielasz Emanuel – autor tekstów: "Ulica w Szczebrzeszynie". Citrin Szmuel Lejb. Frampolu i Józefowie w latach 1910 – 1918. Braner Ester. duchem pionier" zamieszczonych w Ksiedze Pamięci. o to. Błaj Mincze. Cukersztajn Jankiel. Braner Meir. Blejwas Szmul. Cuker Elka. z dwoma córkami została wywieziona do Bełżca w październiku 1942 roku. Błaj Jente. Citrin Nuta.Citrin Ester Gitl. Blejwas Sara. nie wiadomo.na podwórzu magistrackim bili wczoraj (22 października 1939 roku wszystkich bez wyjątku... Boim Boruch. marca 1794 roku oskarżył przed Radą Ekonomiczną Ordynacji Zamoyskiej pisarza prowentowego Godlewskiego. nr aktu urodzenia 82/1938. wraz z Zofią Basajewską (Kościk) uczęszczała do III klasowej szkoły powszechnej kierowanej przez p. Cuker Icchok. Bluzer Berek – kupiec. W roku 1906 był członkiem zarządu Towarzystwa Pożyczkowo – Oszczędnościowego założonego w Szczebrzeszynie przez Bolesława Boguckiego. w roku 1663 stawał przed Trybunałem Zamojskim – oskarżono go o pogwałcenie praw cechu rzeźników zamojskich. Chmielasz Beniamin.. Coler Mordechaj. jej rodzice byli dobrze sytuowani.. Chmielasz Riwsze. Chmielasz Jechosze. Chmielasz Renele. Cuker Chaja. .19 Brander Rachner. Bracht Eliezer. "Podobna do synagogi w Amsterdamie". "Jeden w naszym czasie – Hersh Getzl Hochbaum". Briks Hinda. Brener Miriam. Cuker Rachel. Cuker Lea. Burstein Avieser – autor tekstu "Cudowna droga wizjonera z Lublina zamieszczonego w Księdze Pamięci. Chmielasz Szajndel. Rabinowi nawet nie darowano." Szkoła Żydów" zamieszczonych w Księdze Pamięci. ale jeszcze publicznie go zwymyślał/ Błaj Ita –urodzona w 1938 roku.. Borensztejn Jechiel.Bronfenbrener Chaim. Cuker Itsze Meir. Chmielasz Miriam. mieszkał przy ulicy Zamojskiej. Brener Melech.. Blejwas Simeon. Cuker Male.. Bronsztejn Debora. Błat Sara. Iza zginęła podczas zagłady szczebrzeszyńskich Żydów w 1942 roku. Bronsztejn Mala. Cimerman Rachela. Czasner Abraham. Borensztejn Lejb. Brener Rachel..dentysta. Chmielasz Szabtaj. Cytryn Mortko – szynkarz. Brandel Rachmil – szkolnik synagogi.

Dimant Lejba. Dim Rajzele. Drajer Sura. Matki zwykły były zostawiać małe dzieci pod opieką starszych. kto ma prośbę do Niebios może przyjść do tego grobu i prosić o pomoc Wszechmogącego" i rzeczywiście. Dim Zlata. jest autorem kilku tekstów zamieszczonych w Księdze Pamięci: "W walce zbrojnej". mieszkał w Szczebrzeszynie w XVI wieku. Dimant Wolf. Fajwel Riwka.. Erlich Rochama. Ludzie mówili. Dimant Szloma. Drajer Machel.Drajer Aron. Diner Jechudit. Erlich Chaim. Jest to nagrobek sławnego reb Simchale. Drajer Dod Itsze. inskrypcja zatarta i trudna do odczytania. by przybliżyć czytelnikowi ciekawe relacje związane z tym obiektem. Dajlas Hanach. Dajlas Szloma. Dornbarst Rouwen. Dim Nachman. Dajlas Ester.... Dim Melech. Dawidowicz Izaak i Kielman – serwitoranci królewscy. "W bełżeckim piekle". Farber Mendel – ojciec Efraima. dobry reb Szlomo chodził w pobliżu żydowskich domów i nasłuchiwał czy jest tam płaczące dziecko. Fajler Saul. gdy wszyscy mężczyźni i kobiety byli zgromadzeni w synagodze. Dim Rachel.. Drajer Hersz. pierwotnie na język angielski. oraz "Na cmentarzu" zamieszczonych w Księdze Pamięci. Diner Mosze.Dyner Moszko E Efenberg Dawid – w roku 1860 zalegał ze spłatą czynszu. Dimant Simeon. Dinersztejn Meir. Dramat Menachem. Dajlas Itsze Meir. Efraim Farber czynnie udzielał się w pracach Ziomkostwa Żydów Szczebrzeskich – jego staraniem wydano w 1984 roku w Kiriat Yam Księgę Pamięci Gminy Żydowskiej w Szczebrzeszynie.. Dalkart Josef – syn kabalisty Mattiahu. Eflinberg Dawid. Fajler Rebeka. sprawowałem się dobrze". w roku 1938 składał wspólnie z rabinem Chilem Blaukman/Blankman oświadczenie przed urzędnikiem stanu cywilnego o urodzeniu przez Bruchę Sztern Holcowa martwego dziecka... Czasner Jechiel. którego nazywano "dobrotliwym" – reb Szlomo odszedł w 1840 roku. Elboim Efraim. "W szatach arianina w Belgii". . Elboim Pinchas. Domant Ester. Powiedziano o nim: w wieczór poprzedzający Jom Kipur. Falchandler Boruch.Czsner Boruch. Farber Abraham. Erlich Jechsekiel. Davidovitz Dawid– autor tekstów: "Skromna na zewnątrz. Ejzen Lejba. Dajlas Hinda Bajla. Domatszewski Fajga. Dim Ethel. Dim Zisze. Dornbarst Lea. Engelsberg(. D Dajlas (.Drajer Motł. Elboim Rajzel. Elbaum Szloma. o doręczeniu mu w tym przedmiocie stosownego pisma poinformował rządcę klucza zwierzynieckiego urzędnik ordynacki Turski. Dajlas Ichudit. Elbaum Froim – szewc. Eisen Moszko –piekarz. że zgodnie z jego wolą na nagrobku wyryto napis: "każdy.. Erlich Israelke. czego dokonała synowa Mendla Farbera – Rosa Farber. Drajer Josef. Diner Lea. F Fajler Josef.. Elboim Josł.Erich Chaim. skąd ratował się ucieczką . Dimant Menachem. Erlich Dod. Drajer Berisz. Czasner Motł. Drajer Cwi.. Elbaum Ela. (gdzie zmarł). Dim Dina.) – 14 maja 1942 roku zbiegł z aresztu na posterunku szczebrzeszyńskiej żandarmerii.. Elbaum Fanel. bogato zdobiona wewnątrz". Elboim Sima. Elboim Brucha. W roku 1991 brał udział w uroczystości odsłonięcia na szczebrzeszyńskim kirkucie obelisku upamiętniającego zagładę Żydów ze Szczebrzeszyna i okolic. Elboim Mosze. Farber Efraim – więzień obozu w Bełżcu. Dimant Hana. Drajer Towi. Draserg Judka. Dim Frument.do roku 1999 mieszkał z rodziną w Kiriat Yam (Israel).. Elboim Jakow. Dim Itka. Drajer Wolf. "Jeden z najsłynniejszych domów modlitwy" zamieszczonych w Księdze Pamięci. Fajlr Fajwel.). "Szczęśliwy dziadek". "Zakończyć sprawy przed terminem". że zawód ten uprawiał w latach 1854 – 1855. urodzony w 1887 roku.. Ponieważ tekst traktujący o żydowskim cmentarzu w Szczebrzeszynie doczekał się przekładu. Dajlas Fejcze. Drajer Debora. Ettenberg Berl autor tekstu "Dobroduszny uzdrowiciel" zamieszczonego w Księdze Pamięci. Żydowski cmentarz w Szczebrzeszynie Obok wejścia na cmentarz żydowski stoi macewa pomiędzy dwoma dębami do połowy zapadnięta w grunt. Farber Boruch. Elboim Bajla. Elbaum Mordechaj – autor pieśni "Nie zapomnij o umarłych" zamieszczonej w Księdze Pamięci. Falast Nachum. Dim Icchak. autor tekstów: "Korony wysadzane złotem i diamentami". a następnie na język polski – przełożył Mariusz Grzeszkiewicz pragnę go zacytować w całości. Dimant Josef. Czasner Jakow. Domatszewski Mirla. Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdził 15 listopada 1669 roku w Krakowie nadane im wcześniej przywileje. "W niemieckiej niewoli". Dim Ester. Elboim Hana. "Pracowałem ciężko. Elboim Abraham. Elboim Dod. Czasner Lejbisz. Pośród innych nagrobków znajduje się macewa rebego Szlomo. który odszedł 150 lat temu. wiadomo. Dim Sandar. Erlich Czarna. Ejzen Ela. Domatszewski Hana. związany był ze światem chasydyzmu i Kabały. w ciężkich czasach ludzie przychodzili na grób rebego Simchale by przypomnieć mu jego wolę i prosić o wstawiennictwo.

babki I.. Modena. Fink Boruch. Feder Jakow Szaja. Firer Tobia. Flejszer Mosze. Fortysz Szela. Gawerc Sara. w okresie międzywojennym współpracował z plenipotentem ordynackim – Otto Kubickim. Frost Zelman. "Nowe pokolenie.gdy młodsze dzieci zaczynały płakać udzielało się to i starszym. córka Hindy Ester i Icka Hersza – wspomniana Blima Tema Szejner podała jako rodowe. Geld Rachel. czy jej rodowe nazwisko brzmi Majster. W takich wypadkach reb Szlomo wchodził do domu i z wielka miłością tulił je. Frenkel Boruch. Fridweld Jehudit.żona Josefa Firera. Feder Mose. Frost Lejbel. Gal Ljuba – autorka tekstu "Wspomnienia nie – szczebrzeszynianina" zamieszczonego w Księdze Pamięci. Foks Blima. Frank Sender. Flinder Nich. Fridman Miriam. Geld Szajndel. Rzeczony plac odsprzedali Firerowie siedmiu właścicielom (Helena Bondyra. Firer Nechemia. w roku 1902 posiadał jeszcze znaczny majątek. Frider Mordko. Fridweld Hadasa. G Gabriel – nieznany z nazwiska kupiec. Frank Jakow Lejb. Garanrejch Icchak. Flejszer Dan.. Flamówna Gitla – kierowniczka II klasowej Prywatnej Szkoły Żydowskiej im. Farber Zelman. Geld Hana. Galtman Rochama. Anna Szmiga. Fehlendler Boruch. Józef Godzisz. 13 listopada 1929 roku małżonkowie odkupili od soistry Josefa – Rojzy plac o powierzchni 0. Frenkel Mordechaj. Fiszer Hanach. Frost Abraham.. matka Temy Blimy Szejner. Garansztejn Zelig. Fuchs Dawid – autor tekstów: "Przywódca i nauczyciel "Bundu". Frost Szamaj. Gawerc Mordechaj.64 m2 w równych częściach za 50 zł. Garanrejch Jente. Fridweld Nechama. Agnieszka Głowacka. Finkel Frojda. Fersztat Icchok. Firer Chaim – 24 maja 1928 roku nabył od Zanwala Zylbera plac o wymiarach 0. Firer Rojza.. Chaima. oraz " totufmacki plenipotenta". Jan Godzisz. Finer Berko. Finkel Boruch. Frost Jona.) – zamordowany jesienią 1942 roku przez żandarma Jana Sieringa. Foks Rojza. Fleischer Devora – autorka tekstów: "Szczebrzeszyn pod okupacją Hitlera". Frost Szloma. Frost Awidgor. Frost Bronia. Frank Mordechaj. Singera. Frost Arie. nazwisko matki Majster. Frost Zew. Foks Mala. Geisthaut Beniamin. Frost Beniamin. Frost Rebeka. Fink Małka. Firer Szmuel. Flejszer Samek.Fridweld Eliachu. Fruder Moszko. że pochowani byli ofiarami pogromu Chmielnickiego. nr aktu urodzenia 67/1938. Figeltojb Nachum. Na cmentarzu znajduje się również bardzo stary nagrobek matki i jej siedmiorga dzieci. Firer Perla. Felc Abraham. na stanowisko została powołana w 1927 roku decyzją Rady Szkolnej Powiatowej w Zamościu. Grzegorz Godzisz. Foks Lea.. Firer Mordechaj.. Feder Rouwen. Feder Szloma. c. Fefer Motł.. Fersztat (. Fink Cwi. W roku 1922 prowadził młyn wodny z tartakiem. Finkel Abraham. Feder Josf. Firer Hanach. Gawerc Abraham. Gawec Pinchas. Firer Ela. Gelerntner – został rozstrzelany 22 czerwca 1942 roku.. Garansztejn Szmuel. Geld Abraham. Garnsztanblit Rachel. Flejszer Szalom. Gelerntner Icchak. "O postawie dr Klukowskiego" zamieszczonych w Księdze Pamięci. jego dwaj synowie zginęli wcześniej Gelerntner Drezel. ludzie wierzą. Feydko Dawid. B.Firer z Szafelów Chaja . w roku 1639 woził do Krakowa krajki i książki.. Feder Nich. Fridweld Rebeka. Firer Berko. jego wzrost i rozwój" zamieszczonych w Księdze Pamięci. Firer Josef s. Galtman Szaja. Feder Sara. Feder Rebeka. Feder Joel. Foks Efraim. Fryder Mortko. Frost Sara. Frost Mosze. gdzie zapisano. Firer Etel. Fridweld Pinchas. Frost Rachel. wywodził się ze znanej i bogatej rodziny. Frimzon Simcha. brak jest danych ile osób zatrudniał. Nie wiadomo. Foter Berisz. Garansztejn Hinda. Foter Benisz. Frost Towa. Firer Rachel. Feder Debora. Fogel Sala – urodzona w 1938 roku. Geld Jochwed.64 m2 na rzecz córki Rojzy. Zyskał dwa przydomki: "Rotszyld ordynacki" – to z powodu znacznego bogactwa. Foter Sara Hana. one się uspokajały. Fromer Motł.50 x 0. Flejszer Ester. Frost Debora.. Feldman Hinda Ester – żona Icka Hersza Szejnera. Figeltojb Bejnis. Frank Kopel. Fink Lea. Foks Fradel.50 x 0. Frank Etel.. że związek małżeński został zawarty pomiędzy Ickiem Herszem Szejnerem a Hindą Ester córka Berka i Bimy Feldmanów. Fleischer Herszek – faktor.Feder Miriam. Fersztat Mosze. Foter Sara. Garanrejch Jechosze. Geld Lea. Flajszer Mordko – członek zarządu Towarzystwa Pożyczkowo – Oszczędnościowego założonego przez Bolesława Boguckiego w 1906 roku. Fuchs (Ingber) Sarah – autorka tekstu "Ostatni wieczór w moim domu" zamieszczonego w Księdze Pamięci. Garanrejch Szolke. który to plac stanowił część większej powierzchni oznaczonej nr policyjnym 74 przy ulicy Klasztornej (obecna dr Klukowskiego). Frost Ester.. Feder Lea. Garansztejn Chaim. Frank Sara.. "24 dzieci uratowanych od katolików". Frost Brucha. Gelerntner . Foks Fiszel. Michał Krupa) – z kolei od nich nieruchomość nabyła w roku 1944 Kazimiera z Kapciów Rzepecka. Galia Jechosze. Fefer Icchak. Fleyschaker Uryn. czy Feldman – na nazwisko Feldman wskazuje akt ślubu Hindy Ester z dnia 18 lutego 1827 roku. Galtman Dod. Galtman Hosze. Galtman Lea.. Gawerc Pesa. Geisthort Beniamin – w połowie XIX wieku zajmował się uprawą uprawą winnej latorośli. Frost Hanach – autorka tekstu "W stroju powszednim i w stroju świątecznym" zamieszczonego w Księdze Pamięci…. Fridweld Sara. "Ciocia Marysia". Gal Jankiel. Foks Szajndel. Gadchat Ben Cijon. Frank Dod. Chaima.

przy tym szalenie inteligentna i mądra. Grojser Motł. ciekawe kto mu je zacharapczył?. Gryn Gitla. Grin Ejdel. Hochboim Nachum. Jankiel Grojser zmarł w 1970 roku. Hischakker Uryn. Grojser Abraham.) – w okresie międzywojennym prowadził skład apteczny. Goldberg Sara. Grojser Jankiel – urodzony 24 sierpnia 1904 roku. Goldgrober Hana. Halpern Mendel. I Icek – stolarz. Goefinkel Jechosze. Małka pracowała w Szkole Powszechnej nr 2 (żeńskiej). Grojser Debora.. mieszkał w Szczebrzeszynie przed wybuchem II wojny światowej. Holpern Israel. Goldman Grina. Goldgraber Abraham. Grojser Simcha. Haring Israel.. Herman Lejzer. w którym poza środkami farmaceutycznymi i towarami aptecznymi można było nabyć kosmetyki i farby. Honigman Etel.ponieważ sprzedawał na słowo honoru szybko zbankrutował. Grand Berisz.. dobrze wykładająca swój przedmiot – matematykę. Grajber Zelman. Na mocy decyzji Rady Pedagogicznej została w 1929 roku wychowawczynią I klasy liczącej 58 dziewcząt. Grinsborg Rachmil. Grojser Efraim. Hochboim Hana.. Grojser Hana. Grojser Aron. Greenspan Rachel – autorka tekstu "W trosce o najuboższych" zamieszczonego w Księdze Pamięci.. według danych z roku 1789. Holf Hana.Geszichter Josef.. Goldgraber Jakow Lejb. Graf Szachna. Geszychter J (. Gorfinkel Hesia. Grojsberd Pinchas. Hant Aron. Goefinkel Rafael. Gold Abraham. Gieysthort Benjamin – 17 października 1863 roku odkupił za sumę 18 złotych 150 sztuk dachówek od Zarządu Ordynacji. . Germanowicz Israel. Szloma. Hajner/Hejner Fajwel. Githner Anszel. niż te które dla zamiejscowych rzeźników wyznaczył ordynat.. Hochboim Lea. Geysthauf Beniamin.Gillenter Faller – zamordowany w 1942 roku przez żandarma Jana Sieringa.. Haring Nachmale. Goldgrober Chaja. Goldberg Rafael. Grojsberd Riwa. Geryler Pinchas. Goldman Simeon.Haring Gitla. Hilf Fajga.. Grad Szmuel.. Hochboim Gerszon. Gield Josf. Hajner/ Hejner Mosze. nr aktu urodzenia 92/1904. Goldgraber Isachar. Hilf Zisze. Grojser Chana.. Hilf Hana.. Grojser Lea.. co zostało odnotowane w aktach Urzędu Stanu Cywilnego 14 marca tegoż roku. Haltz Abraham. Goldgraber Itcze. ze brał udział w walkach pod Monte Cassino. Gorajer Wolf – szynkarz. Horowicz Ejzyk. Potrafił też napoić podczas jarmarku wszystkie chłopskie konie nie pobierając za to żadnej zapłaty. Holtz Abram. Gerntner Rachel. Hunef Herszko – szynkarz.. Goldgrober Mendel. Honigman Cwi. Hilf Lejb. H Hach Mendel. Gorfinkel Fajga. miała dwie siostry – Dwojrę i Hanę. . zginęła w Bełżcu. Heiszcz Sudko. Hochgelertner Leml. Herman Israel. Holc Lejba – żonaty z Bruchą Sztern. Grin Gitla. Hochboim Rosa. Honigman Jankiel. Haltz Szloma. Gutman Harav Menachem – autor tekstów: "Wizjonier z Lublina" i "Uchowajcie niebiosa" zamieszczonych w Księdze Pamięci. Goldgrober Hersz. podobno była z nich najładniejsza. Germanowicz Szloma.Goldschmit Abraham – autor tekstu : "Harav Hagaon Jechiel Blankman" zamieszczonego w Księdze Pamieci. Goldgrober Josf. Hajt Meir. Grin Mosze Szmuel. Goldberg Jente.mało kto w kondukcie pogrzebowym szedł. Goldgrober Naftali. Haring Jankiel. Mieszkał z rodzicami przy ulicy Frampolskiej. Hochboim Hers. Goldgrober Mosze. w roku 1653 sądzony był prze Trybunał Zamojski za pogwałcenie praw cechu rzeźniczego zamojskiego – przywoził do Zamościa mięso w dni inne. Hajt Abraham. Herz Herszko. wiadomo. nieznany z nazwiska. Harpern Mendel. Grojsberd Mosze Dod. Gold Herszko. Starsi mieszkańcy Szczebrzeszyna pamiętają jak Jankiel założył sklep . Golber Abuś.. Grosban Gerszon. Hilf Mosze. jakie pozostały po reperacji dachu na Oberży (obecnie siedziba władz miejskich miasta Szczebrzeszyna). Gorfinkel Israel. Goldgraber Mordechaj. Gorfinkel Simeon. Hochboim Szmuel Ber. dającą wiele do myślenia informację o nim zanotował Stefan Kozicki. Grojsberd Rebeka. Hochboim Bajla. Gilis Rejzel. Holc Małka – nauczycielka. Ingber Woelw l – autor tekstu " Halucynacje w syberyjskiej tajdze" zamieszczonego w Księdze Pamięci. Hochman Cirla. Grosban Gerszon. Holf Lejbisz. Haring Hanele. Grand Lejbisz. Gillenter Moszko – zamordowany jesienią 1942 roku przez żandarma Jana Sieringa. Gernkuper Abraham. według danych z roku 1789. jego rodzicami byli Aron i Chana (rodowe nazwisko nieznane) Grojserowie. ordery miał spod Monte Cassino. w roku 1938 liczył sobie 29 lat. Hochman Hall. Gorfinkel Szprinca. Hochboim Berisz. HallLejb. Gelerntner Chawa Sara. Gold Szmul. Honigman Towa. Goefinkel Samson. pochowany jest na cmentarzu parafialnym. Goldberg Moszko. Hochman Boruch. Holc Brucha z domu Stern – z małżeństwa z Lejbą Holc urodziła 11 marca 1938 roku martwą córeczkę.Holf Szmuel Dod. Herman Boruch. Glazer Lejbke. Grinsborg Perla. Goldgrober Fajga. został zabity uderzeniem kamienia w głowę 10 sierpnia 1940 roku. Hochman Abracham. Goldgraber Miriam. Gorfinkel Chaja Etel. Hochgelertner Pesa. Hochboim Abraham.. Goldgraber Gitl. Izraelowicz Moszek – rzeźnik. Germanowicz Iser. Zakład zlokalizowany był przy ulicy Zamojskiej. Goldgrober Miriam Lea.Grajber Towa..Mosze Arie. Grojser Israel – w chwili śmierci miał 11 lat. Gorfinkel Fiszel. Gorfinkel Hersz.. Honigman Mosze. Horowicz Eliasz. Grider Mortko. Holpern Abraham.

Knajdel Dodsze.. u niej zaopatrywał się w bibułę Ksawery Rolle aresztowany za propagowanie antyrewolucyjnych haseł. Leher Zyskiel. Kauz Shimon – autor tekstu "Czemuż żyjący milczą? Zamieszczonego w Księdze Pamięci. Kojfman Icchak. Joher Jankiel. Kellner Yehuda – autor tekstów: "Sympatyczne typy" i "Legendarne postaci" zamieszczonych w Księdze Pamięci. Kucze Sima. Kliger Jakow. Kelner Chaja. Khol Szmul. Kojfman Mala. Leder Chaim. Kojl Szmuel. właściciel malej drukarenki. Kalach Ben Cijon. Krofinalny Josef – szynkarz. Kasel Berl Elimelech. Kawersztok Itcze Meir. Kalpfel Szmul. Kojfman Sara. Kahan Ankiel – w roku 1860 zalegał z opłatami czynszu. Kandel Zisze. Kajfel/ Kejfel Machal. Kuczer Lejb. Lass Aharon .. według danych z roku 1789. Jaworow Hurowitz Elimelech – duchowy przywódca szczebrzeszyńskich chasydów. Kojfman Zachar. Lebschütz Icek. Kornsztejn Efraim. Lejbchober Wolf. Kajfel/Kejfel Sara. Kawersztok Berisz. Kisiel Zylber. Jongman Towa.. Joepast Hania. Katz Herszko. Kancenalenbrigen Menasze. Kojl Ichud.. Langbord Fajwel. Kapech Josef.. Kandel Icchak. Kojl Simeon. Kelner Pesia. Landman Tema. Landau S. Lehler Zysko. Kawersztok Jakow. Kotlarz Szmuel Itcze. która na ręce jego [ Ankiela Kahana] przekazana została. Kojfman Chaja. Kupiec Etel. Landau Elkim. Leder Tanba Cyrla – urodzona w 1938 roku. Kornsztejn Lejb. podkuwał konie. Kojl Josf. Lamowa (. Kolbfeld Jankiel. Klejner Berele. Kahan Jechosze. Lam Jankiel – autor tekstów: "Heroizm (epizody)". nr aktu urodzenia 72/1938. Katz Berko. Kandel Rebeka. Jorpast Abraham. Kawersztok Chim. Lam Dod. Kahan Abraham. które pobudza człowieka do dobrych uczynków i bliższe jest słuchani słowa Pana. Kasel Jechosze. Kol Berko. Kalach Lena. Khol Josek. Josow Abram – szynkarz. urzędnik ów poinformował Zarząd o przekazaniu exspedycyi. Kojl Rachel Lea. w połowie XIX wieku wespół z Samuelem Aszkenazym dzierżawił młyn ordynacki..65 Jeleń – arendarz myta. Kohan Uszer. Joher Joel. Kojl Aron. Jongman Mordechaj. Langbord Szajndel. Lechs Josef.. Korn Rosa. Lam Lejzor – na drzwiach jego domu powieszono w roku 1852 odezwę zatytułowana "Manifest". w środowisku szczebrzeszyńskim znany był z tego. w roku 1584 przeprowadził się ze Szczebrzeszyna do Zamościa. według danych z roku 1789. Kojfman Hanach. Kojfman Mendel. Kahan Debora. informacji takiej dostarcza pismo rządcy klucza zwierzynieckiego – Turowskiego z dnia 12 stycznia 1860 roku do Zarządu Ordynacji Zamojskiej. Lam Aron. Kliger Samuel Ber. Jongman Hinda. Korn Mendel.J Jakub ze Szczebrzeszyna – brat Salomona Lurri. Kupiec Rachel. Klatz Icek. Kojfman Gitl. Kolbfeld Kelman. Klech Icek. Kawersztok Gecl. Kliger Fajga. Kojfman Simeon. Kichelsberg Szymon. Joepast Jankiel.. a w dzień targowy przybijał okolicznym chłopom zelówki do popularnych przed wojną "tyszowiaków" ( skórzanych butów z cholewami wyrabianych w Tyszowcach). zmarł około 1938 roku. Kliger Szmul Dod.) – malarz.. Kupiec Josef. Jongman Tema.urodzony w 1938 roku. Klejner lea. Kojl Tobia. Kojfman Guta. Jongman Riwa. wypowiedział się przeciwko zbytniemu zainteresowaniu pulpilem (metoda prowadzenia dyskusji) i zalecał oddanie się studiowaniu Pisma. L Lafer Chaim. Kojl Riwa. Lechs Chaja. Lazar Icchak.. Klejner Fanel. Kahan Josef. Lemer (. Knobel (Stern) Sheindl – autorka tekstu "Tułaczka" zamieszczonego w Księdze Pamięci. Landau Tema. Klinger Berle. K Kancenalenbrigen Berisz. Krawiec Judka. Kawa Rywka. Lason Lejzor. Kahan Jente. rozstrzelany 11 maja 1942 roku.. która w swej treści nawiązywała do ówczesnej sytuacji politycznej w kraju.) – została rozstrzelana wraz z dziećmi w październiku 1942 roku przez żandarma Jana Sieringa.. "Kulawy Szmul" – przydomkiem tym obdarzono nieznanego z nazwiska snycerza. Klejner Szloma. Kawersztok Bronia. Kahan Chaim. Jongman Ita. Kojfman Jakow. Klejner Szmuel. Kopf Wolf. Lederejch Mosze. "Zenik partyzant" zamieszczonych w Księdze Pamięci…. Jankiel – nieznany z nazwiska kowal. Kawersztok Abraham.. Knajdel Fajwel. Lefer Chaim. Kojl Szmul . Johel Fradel. Janklowa Bajla Zira – w 1852 roku prowadziła sklep z materiałami papierniczymi. Juda Łukasz. żył w XVI wieku. Jongman Hersz. Kawersztok Aszer Rouwen.. nr aktu urodzenia 74/1938.Korowicz Ezyk. Kawersztok Rebeka. Kajfel/Kejfel Menasze. Kojfman Abraham. Kliger Mosze. Kancenalenbrigen Jechosze. Kolbfeld Eli. Kojl Abraham. Kohan Abram. Lederejch Frejda.. Kliger Menasze.autor tekstu "Wspomnienia z chederu i pokoju za ścianą" zamieszczonego w Księdze Pamięci…. Kojl Jechosze. Jorpast Fedel.. Kauf Aron. Kahan Uszer.Lam Szoel. że wyrabiał malowane skrzynie... Kawa Dod. Kuper Gerszon – członek Zarządu Towarzystwa Pożyczkowo – Oszczędnościowego założonego w Szczebrzeszynie w 1906 roku przez Bolesława Boguckiego. Kranf Szyja Griszka. Kligier – drukarz. jego dwie córki zostały .

. Morgensztern Chaja. Utwór składa się z trzech rozdziałów . Mendelbrim Hana. Mindberg Jakow – członek Zarządu Towarzystwa Oszczędnościowo – Pożyczkowego założonego w 1906 roku przez Bolesława Boguckiego. Lerner Moszko. Milnder Chaja.rozstrzelane 18 maja 1942 roku na szosie prowadzącej w kierunku wsi Rozłopy. Meir ben Samuel jest także autorem hymnu na powitanie soboty – "Mizmor szir ha szabath" napisanego w języku aramejskim. Miler Mosze Josef. Montag Abram. Licht Icchak Eli. Lichtfeld Mordechaj. Libele Jakow. Majmon Fradel. Mel Gitla.. Majmon Lejb. Mejer Lejba. Minc Israel Mendel. Les Rachel.. Majmon Hersz. Mel Mosze.. Lens Dod. Miediner Chaim. Lostman Menasze. Lotwak/Łotwak Josef. Licht Lejzer Eliach. Malowaniec Daniel – szynkarz. Mesinger (. Miler Szmuel. Majer Ankiel. Moba Rebeka. człowiek bardzo zamożny. Morgensztern Dod. "Głód wiedzy". pismo w sprawie jego uregulowania doręczył Majmanowi w styczniu 1860 roku urzędnik ordynacki . Lens Berisz. Morgensztern Mosze. Miler Dod. Lostman Chaim. Lubliner Araon – sukcesor Leyby Szpera. Messinger Menachem – autor tekstu " Małe anioły śpiewają pieśń miłości" zamieszczonego w Księdze Pamięci. Mildron Lejba. Mielstain (Langbord) Beltche – autorka tekstu " Przeraźliwa noc" zamieszczonego w Księdze Pamięci. Minc Sara. w której zawarł opis pogromu szczebrzeszyńskich Żydów w czasie powstania Chmielnickiego w latach 1648 – 1649. Mesinger Zajndel... w 1655 roku sądzony przez Trybunał Zamojski za nieprzestrzeganie terminu dostaw mięsa do Zamościa w dni wyznaczone przez ordynata Jana "Sobiepana" Zamoyskiego Mermelsztejn Dod. Lostanberg Menachem. Mesinger Icchak Meir. Majmon Chaim. M Machrowski Frochter. Mojżesz – arendarz młynnego. Milsztajn Jechosze. Machrowski Icchak. Milsztajn Mosze. Lostanberg Pinchas. Mendelbrim Jankiel. nr aktu urodzenia 72/1938. Miler Awidgor. Morgensztern Jacob – autor tekstu "Z bunkra do partyzantów" zamieszczonego w Księdze Pamięci. Mantel Rochama Bina. Lernzon Icchak Hersz. zwolennika Haskali. Milsztajn Blechte. w roku 1598 wyprowadził sie ze Szczebrzeszyna do Zamościa. Lens Jente. Les Zlata. Mendelbrim Jakow. Messinger Mendel – autor tekstu "Ludowe opowieści" zamieszczonego w Księdze Pamięci. Mitler Rebeka. Mantel Ester. utwór został opublikowany 1639 roku w Wenecji. Mendelbrim Fiszel. Machrowski Benisz.. Leson Leizer. Miler Szloma. Miler Glikl. Liger Etel. Lichtfeld Chaja. znane są imiona dwóch synów – Hirsz Dawid i Pinchas. Montacg Hanach. Lichtenberg (. Mlidner Haser.80 Ludok Eliasz – mieszkał w "dzielnicy" Szczebrzeszyna określanej jako Chałupy na Chmielniku.. Lichtfeld Josef. "Otoczenie i środowisko". Loher Lea. według danych z roku 1789. Lichtfeld Jechzekiel. Mitler Hanasze. Liberman Herszko. Lichtfeld Blima.) – zastrzelona w 1942 przez żandarma Jana Sieringa. Miler Jakow. Praca po raz pierwszy została wydana w Krakowie w roku 1650.. autor pracy "Cok Haitim" (Ucisk czasów). Minc Fania. Moba Tojba... Mendel Fajwel. Lotwak/Łotwak Sara. Lotwak/Łotwak Samuel. Minc Mosze Genendl. Majmon Gitl. "Szczebrzeszyn w zapiskach Sejmu Czterech Ziem". Minc Motł. Moba Fajga. Lerner Szloma Itcze. Meczunger Moszek – w roku 1929 potwierdzał przed notariuszem wydziału hipotecznego sądu grodzkiego zamojskiego Wiesławem Jaśkiewiczem tożsamość Rojzy Firer c. pierwszy z ich jako akrostych zawiera imię autora. Montag Mendel. Libel Heszko. Lichtfeld Menasze. Lostman Fajga. Mel Szmuel Zisze. Minc Bajla. Morgensztern . Miler Cirla. Mendlowicz Hirsz – rzeźnik. Miler Josef. Minc Jakow. Majmon Josef – teść Jakowa Reifmana. Lipszyc Icek.. Mitler Lejb. Mitler Rebeka. Les Lipman. Montag Hersz. Lerner Szajndel. Mitler Icchak. Majmon Rejzel. Lostman Hana. Miler Gerszon. Minc Israel Menachem. Lichtenberg Jente. a przy tym wyrozumiały dla zięcia. Majmon Abraham. z małżeństwa tego urodziło się sześcioro dzieci. Lostman Cwi... Milsztajn Israel. Lerman Mosze. Mitag Idl. Meir ben Samuel – szanowany członek żydowskiej społeczności w Szczebrzeszynie. Morgensztern Josef. Morgensztern Miriam.. Lichtfeld Dod. Lerner Jechiel. Lotwak/Samuel Itcze.. Lens Zysko. Chaima Firera i jej brata Josefa.. Moba Pesel. Lostman Ichudit. Majman Lejba – zalegał z opłatą czynszu. Miler Hana. Lewin Minda Najza – żona Mejera Szpera. Mel Łaja. "Źródła utrzymania" zamieszczonych w Księdze Pamięci. Majmon Hana. Termin ostatecznej zapłaty Zarząd Ordynacji Zamoyskiej wyznaczył mu na koniec czerwca 1838 roku.Turowski.. Licht Rebeka. Machrowski Szewa. Moba Motł. Lerner Chaja. Moba Szmuel.81 Luwicz Leiba.).89 Misiejmowa (. Mitler Rachel Lea. niejaki Joshua ben David z Lamberga dopuścił się plagiatu wydając "Ucisk czasów" jako swoją pracę – został zdemaskowany przez Steina Schneidera. Mildern Efraim. Lostanberg Josef. Machrowski Hanele.) Rywka.. Majmon Debora. Lichtfeld Sara.. Mejman Lejba. Minc Michal. gdy zawierali umowę z Zanwlem Zylbergiem odnośnie kupna placu przy ulicy Klasztornej nr 75. Minc Minc Szloma. Les Sara. Mincberg Icchak. Moba Heszel. Majmon Jakow. Majmon Szloma. Mendelbrim Drezil. "O galerii postaci". Mincberg Rouwen.77 Lemer Icchak. Lostman Dod. Lemer Rywka – urodzona w 1938 roku. zalegał z opłatami (należności inwentarskie) za rok 1839 i lata wcześniejsze (hipoteka nr 18). Lichtfeld Debora. Messinger Mosze – autor testów: " Szczebrzeszyn dlaczego?". Miler Mosze. Montak Abram. Morgensztern Szloma.

Rasgprut Herszko. Ha – Mebaser. Nut Henoch. związanym z Haskalą. Pos Chaim. który został zamieszczony w "Księdze Pamięci Gminy Żydowskiej w Szczebrzeszynie" (Kiriat Yam 1984). Rajz Simeon. Perl Zelik – rabin. Rajber Zindel. 18 lutego 1827 roku w jego obecności został zawarty związek małżeński pomiędzy Ickiem Herszem Szejnerem a Hindą Ester Feldman. po drugie społeczność żydowskich miast i miasteczek w Polsce. Rajz Josef. "Arbaah Charaszim" (Praga Czeska 1860). Rajber Arie. Naj Motel. Rajz Perc. oraz wolny ich wyszynk.. K’bucat. Nosalczykowie /Nosołowicze – rodzina mieszkająca w Szczebrzeszynie w XVII wieku. Mejera. Rajz Fajga. Nugiel Fajnel. Rajfer Benisz. Rajber Fajga. Za udzielenie tego przywileju – Jan "Sobiepan" Zamoyski nałożył na Izraela Nosalczyka czynsz roczny w wysokości 100 zł na ołów do cekhauzu zamojskiego. Papier Dod. NikalsbergMosze. Oprócz pisania zajmował się pracą z młodzieżą żydowską. Nikalsberg Simeon. pochodząca z licznej żydowskiej rodziny. Dla syna Izraela Nosalczyka – Mejera III ordynat Jan "Sobiepan" Zamoyski wydał w 1642 roku zezwolenie na palenie gorzałki i warzenie piwa. O Oberwais (. Nadel Lejbisz. Pierwsze próby swojej poezji zawarł w tomiku "Tuszyjah U – M’zymah. Pelzler Reca – żona Pinchasa Szpera urodzonego 23 kwietnia 1919 roku. Hakarmel. Pergament Szmul. Monterperl Mordechaj. Nisenbaum Bina. albo hebrajski. Od 1940 roku pracowała na posterunku szczebrzeszyńskiej żandarmerii. w roku 1653 sądzony był przez Trybunał Zamojski za to. Nut Lejba. Perl Aron. Nudel Mordko.Nisenbaum Issachar. przechrzta. Pieróg Boruch – rzeźnik. według danych z roku 1789. Rajchszten Etel. Nut Abraham Chaim. Bikurim. Rechsztejn Ester. Chachamim. O życiu i działalności Jakowa Reifmana obszerny tekst napisał Icchak Warszawski (Isaac Bashevis Singer). Rajber Mala. Nadel Jakow. NisenbaumHinda. i jak bardzo wszystkie drogi do ich wykształcenia były zamknięte. Monterperl Nachum. Pomeranc Jechsekiel.) – kobieta lat 30. "Peszer Dabar" (Warszawa 1845). Nut Rebeka. którzy pragnęli się kształcić. Ponadto ogłaszał drukiem swoje artykuły w czasopismach niemieckich i hebrajskich: Cyjon. 25 sierpnia 1656 Izrael otrzymał od III ordynata zezwolenie na palenie gorzałki czterema baniami. Nisenbaum Nachum. a więc języki w których nie było prawie żadnych książek z których mógłby poznać świat i jego problemy. którzy zostali wykształceni w normalnym trybie (chodzili do szkoły) nie mogą sobie nawet wyobrazić jakie trudności mieli w poprzednich czasach pobożni Żydzi. Jakub ponadto dzierżawił wieś Chmielek za roczną opłatą wysokości 3000 złotych. Aleksandra. Nehl Fajga. Rajber Jakow. która przed kilku laty przeszła na katolicyzm i osiedliła się na wsi w Gorajcu. dla której wygłaszał odczyty w pobliskim Zamościu – ich zbiór zatytułowany "Moade Ereb" wydano w 1863 roku w Wilnie. Nut Naftali. Nisenbaum Gołda. Rajz Pinia. oraz ich wyszynk. "Tol Rabenu Zerachija Halevi" (Praga Czeska 1853). jej przedstawiciele w osobach Jakuba I Jelenia dzierżawili młyny. Nisenbaun Niche. Nurdmel Jechosze. Najder Szmuel. Rajz Hana. Nudel Ariel Lejba. Rajber Szloma. . Rajz Chaja. R Rabinowitz Jeremiachu. Piekarz Moszko. Nikalsberg Berisz. Naj Chaim. Rayker Chaim.Jeszurun. Pomeranc Szmul. Nurdmel Rejzel. gorzelnie i stawy rybne w Ordynacji. Nugiel Fajwel. Rajfer Fajga. Pomap Hersz. Ha Kochabim. Kochbe Iicchak.Szmuel. Nut Mosze. Rajz Ben Cijon. Inne prace Jakowa Reifmana to: " Tabnit ha – Bait" (Żółkiew 1844). P Papa Israel. Pos Hanasze. Po pierwsze taki młody człowiek nie znał żadnych innych języków jak jidysz. Hamagid. zastrzelona 16 listopada 1942 roku – posłano ją po coś do miasta. Nidman Lejba. Pomap Genandel. "Chut ha M’szulasz" (Praga Czeska 1859). Nobel Jakow.. Szymona. Rajchszten Abraham. Nagelrejter Rebeka. Monatsschrift. był postępowym pisarzem i krytykiem literatury żydowskiej. z która miał sześcioro dzieci: Fajgę. Papa Israelke. "Kol Mebaser" (Praga Czeska 1859). Najder Mosze. sycenie miodu i warzenie piwa. N Nadel Docie. Najder Itcze. poszedł za nią żandarm i strzelił z tyłu w głowę Oszyja Zyra – szynkarz. Rajber Lejbel. Mojżesza i Jakuba Hersza. Pomeranc Szmuel. Orient. z uwagi na jego unikalną wartość biograficzna podaję przekład z jidysz dokonany przez Adama Altmana: Wielki Żyd i genialny człowiek Ludzie. że przywoził do Zamościa mięso w dni inne od tych które dla zamiejscowych Żydów wyznaczył ordynat Jan "Sobiepan" Zamoyski. Zatwierdził również prawo własności do folwarku na Przedmieściu Janowickim. Rajber Zeptel. Reifman Jakow – w Szczebrzeszynie mieszkał w początkach XIX wieku.

Jednak wielu takich pobożnych młodych ludzi w żydowskich miastach i miasteczkach prawie że ryzykowało swoim życiem by osiągnąć wiedzę. (Opcie jak nazywali miasto Żydzi) nie mógł o tych sprawach otrzymać żadnych informacji. i I Księgi Pięcioksięgu). że są ludzie. to. W swojej biografii opowiada Jakow Reifman . jako pisarz wprowadził się do Opatowa. Jeżeli taki młody człowiek poznał jakieś prawo z logiki. a jego teść był bogaczem. Jakow na początku uczył się u swego ojca. których nie było w języku rosyjskim. która Jakow znalazł u swego teścia było dzieło filozoficzne "Chozari/Kuzari" napisane przez poetę Jehudę Halevi. że w domu swego teścia Jakow znalazł wielki skarb – tym skarbem było kilka książek. że gdy był jeszcze dzieckiem trzyletnim to już matka Rachel budziła go z rana i prowadziła do mełameda. albo muzyki. że są wielkimi niedowiarkami. że ten albo inny sławny rabin miał dyskurs z takim niedowiarkiem. Jedyne co się dowiedział o tych ludziach posiadających wiedzę. W Opatowie stare książki. którzy potrafią do tych rzeczy dojść drogą umysłową. że gdzieś tam – w dużych miastach są ludzie. żeby zadawać pytania. I ten teść. To wszystko jeszcze bardziej pobudziło jego ciekawość świata i rozbudziło wyobraźnię. czego uczą ci profesorowie?. W wieku 17 lat został narzeczonym – swojej narzeczonej nigdy przedtem nie widział. że oprócz Tory są jeszcze inne dziedziny wiedzy. odwrotnie – te książki jeszcze bardziej rozbudziły jego pragnienie poznania świata. to dzień. biblioteki. i opanowało go straszne pożądanie wiedzy – co tam piszą w tych księgach. Opatowa w radomskiej guberni. czy poszerzył swoją wiedzę nawet z geografii. którego podejrzewano oto. że dąży do nauki czegoś innego prócz Tory. żadnych dokładnych szczegółów. później zostało przełożone na hebrajski. już wtedy zaczął wykazywać się jako zdolny chłopiec [zdolna głowa]. Po pierwsze: w języku niemieckim były dostępne wszelkiego rodzaju książki. prowadził indywidualne nauczanie dzieci. W roku 1836 Jakow osiedlił się w Szczebrzeszynie. odpowiadać na wnioski i budować zamki na lodzie wokół problemów poruszanych w Talmudzie – to znaczy umieć komentować. t. ale których w Opcie nie było. który pragnął wyjść poza krąg wiedzy objętej Pismem Świętym. z człowiekiem. Dowiedział się z ksiąg. drugą książką. Jednym z takich młodych ludzi . Tam w Opatowie pracował jako mełamed (uczył alfabetu. bito go i bardzo często zsyłano do wojska. ale wiadomo. że do znalezionych w Szczebrzeszynie dorwał się z takim zapałem. Jakow. którzy z nim się uczyli zapędzać w kozi róg [wkładał ich sobie za pas]. jego teść Josef Majmon mieszkał w Szczebrzeszynie – to dość daleko od Opty. zanim jednak chłopak nauczył się rzeczywiście studiować jedną stronę z Gemary. zaćmienie słońca. ażeby mógł poświęcić się nauce. W księgach pisano. o tych bibliotekach. Prze kilka lat po jego śmierci już krążyło o nim cały szereg legend. który odznaczał się zdolnościami zaczął wszystkich chłopców. później u innych mełamedów. że po kilku miesiącach znał je na pamięć. W tym czasie wszyscy maskilim mieli tylko jedna drogę do Haskali – uczyć się języka niemieckiego. Oprócz tych wiadomości Jakow czasami czytał w książkach o tych znawcach problemów świata – wiedział. którzy potrafią wyliczyć (przewidzieć) kiedy będzie zaćmienie księżyca. który odznaczał się wielką ciekawością. Takiego młodego człowieka nawet wykluczano z domu modlitwy bet ha – midrasz. jednak swaci bardzo często doprowadzali do związków ludzi z różnych miast. nikt nie mógł mu o tym powiedzieć. Ryzykowali swoim jestestwem. Który Żyd chciałby takiego zięcia?. Zdolna głowa do pojmowania wiedzy Jakow Reifman urodził się w roku 1817 we wsi Łagów k. Jego ojciec pan Hirsz był "pisarzem" (umiejącym pisać) – prowadził korespondencję w zarządzie lasów. d czego oni się uczą. bibliotekach i. o których już przedtem słyszał. Gdy Jakow miał cztery lata spalił się dom jego ojca. rozdrażniły jego apetyt dla spraw ducha. że są specjaliści z matematyki. matematyki. musiał więc [ojciec] opuścić tę miejscowość. i doszło do jego uszu. który był bogatym człowiekiem przyrzekł swemu zięciowi utrzymanie [kies] po to. to już powinien być na tyle przygotowany. o tym uczeniu się. Jedna książką było "More Nebuchim" Rambama (Mojżesza ben Majmonidesa) – dzieło filozoficzne pisane po arabsku. Związek małżeński z takim człowiekiem byłby wielkim mezaliansem. z których Jakow uczył się wiadomości ogólnoświatowych (w sensie poza biblijnych) tak rozbudziły jego chęć poznania świata. Co tam piszą w książkach? Przebywając w domu modlitwy dowiedział się.Galicji i na Litwie nie tolerowała każdego. Ale w Opatowie. W wieku 15 lat przestał pobierać naukę u mełamedów i zaczął uczyć się sam. są uniwersytety. Jakow był chłopcem. Nowe możliwości w Szczebrzeszynie O współżyciu tej pary mamy bardzo mało wiadomości. W tych czasach uczono dzieci w przeważającej mierze wersetów Księgi Genezis. Jakow uchodził za człowieka uczonego. w którym to się stało był dla niego dniem szczęśliwym. to znaczy chciał poznać świat jak najdokładniej. którzy potem stali się sławni – ich nazwisko stało się znane jako człowieka wiedzy był Jakow Reifman. ani też w języku . To nie zaspokoiło jego głodu wiedzy.

Pisał wiele książek i publikował duże rozprawy w hebrajskich i niemieckich żurnalach. czy ten mąż wieczorem szykuje sobie wodę. będziesz miała z nim dobrego syna. ale to nie przeszkadzało mu w tworzeniu poezji w języku hebrajskim i aramejskim. Jeżeli szczebrzeszyńscy Żydzi nie wierzyli. tym niedowiarkiem. Skąd u Jakowa znajomość aramejskiego?. a później stał się more [nauczycielem?] w Lublinie. Złoty kielich od Montefiore Z czego Jakow Reifman żył w późniejszych latach. modlił się. siedział i uczył się. Ale nie ma rzeczy . szybko wyuczył się niemieckiego. gdyż jest to język lekko podobny do żydowskiego (jidysz). W swej krótkiej autobiografii napisał Jakow Reifman. Bo po pierwsze: tata. ale rabin spytał. bo Reifmanowie już mieli dziecko. że mąż szykuje sobie wieczorem wodę. Po drugie: wyuczenie się niemieckiego było o wiele łatwiejsze. tak jak wszyscy inni pobożni Żydzi. bo gdy spostrzeżono młodego człowieka studiującego Święte Księgi w przekładzie Mendelsohna dawano mu policzek . Nie mamy dokładnej odpowiedzi na to. że studiuje. To w jaki sposób Jakow go otrzymał trzeba było okryć tajemnica. Złapany na gorącym uczynku Prędzej. nauczył się pisania po hebrajsku z określeniami tego języka używanymi w ówczesnych czasach.nie chwalono. który otrzymał od Mojżesza Montefiore. Szczebrzeszyn miał jedną zaletę. mimo to dawał ojcu przynależną cześć. I postrzegał swojego ojca jako cząstkowego niedowiarka. W jakiś sposób Jakow dostał w Szczebrzeszynie książkę przełożoną na język niemiecki. Po drugie: tata był wielkim uczonym. że tak. Druga wielką radość przeżył Reifman. którą Montefiore sam ułożył. czy rzymuje tego zwyczaju. to mieszkaj z nim. "Sanhedryn". Najbardziej lubił logikę wiedzy. wydalano z domu modlitwy i bardzo często musiał on rozwieść się z żoną. Na zewnątrz nie okazywał tych wszystkich objawów. wypełniał wszystkie nakazy Biblii. Nie było lekką sprawą otrzymać ten przekład. Po pierwsze: okazuje się. tak wię aramejskiego uczył się z tych przypisów. otrzymywał tez książki niemieckie. Jakowa Reifman jedyny syn Natan był pobożnym młodym człowiekiem. kiedy się bardzo. Wtedy rabi odpowiedział – jeżeli on szykuje tę wodę do polewania rąk. uważał . Chasydzi opowiadają. której nie miał Opatów – położony był blisko Zamościa. że wiele jego książek. Sławny żydowski filozof Mosze Mendelsohn (twórca Oświecenia żydowskiego – Haskali) przetłumaczył Księgi Święte na język niemiecki – drukowano je z alfabetem hebrajskim. Z dziesiątką rubli w tygodniu można było przeżyć. "O logice w Talmudzie". jednym z tych wyróżniających się uczonych w Polsce. to tata. gdy zmarł jego teść?. że Jakuba Reifmana żona pojechała do starego rabina w Bełżcu – Szaloma pytać o radę. który wierzył w umysł. Poza tym Jakow prowadził się na zewnątrz tak samo jak inni pobożni Żydzi. które maskili przyjmowali. że ich niedowiarek Jakow Reifman jest przyjęty w świecie. tak dalece nie tolerancyjne było żydowskie społeczeństwo dla wszystkich maskilów. Między jego książkami były pozycje: "Beit Jakow" (Dom Jakuba" – to książka o Pismach Świętych. że dla umysłu nie ma żadnych tajemnic. a był jeszcze trzeci powód dla którego niemiecki był językiem używanym przez maskilów. że jeszcze nigdy jeszcze nic tak go nie ucieszyło jak właśnie ten kielich . I chasydzi wskazują. czy później dowiedziano się w Szczebrzeszynie. gdy otrzymał od swojego zwolennika z Amsterdamu – Abrahama Chaima Wagne skrzynię pełną rzadkich ksiąg. że Jakow Reifman został złapany w sidła nowych poglądów. człowiekiem. Po trzecie w tamtych latach w Szczebrzeszynie nie musiano mieć wielkich pieniędzy żeby się utrzymać. który już od dawna był miastem maskilów z wykształconymi ludźmi. to właśnie ten kielich przekonał ich do pozycji Reifmana. a bardzo tego chce. między innymi z z żydowsko – niemieckimi badaczami [poszukującymi w Biblii] – Abrahamem Geiger i Icchakiem Mordechjem . Tak że on. niewątpliwie zarabiał też coś na swoich artykułach. Sławny angielsko – niemiecki filantrop Mosze Montefiore przysłał Jakubowi Reifmanowi złoty kielich. po drugie niewątpliwie maskili z całego świata trochę go wspierali materialnie. Jakow Reifman był z natury racjonalistą. Tak więc często ten przekład niemiecki był punktem wyjściowym dla większej ilości maskilów do nauczenia się języka niemieckiego. Napisał też książkę o dużym i rozgałęzionym rodzie żydowskim Rapaport (zamieścił w niej drzewo genealogiczne tej rodziny). Było już za późno. i dlatego taką satysfakcją był dla Jakowa ten podarunek.polskim. Jakow Reifman dostał właśnie te książki Mendelsohna. I długo nie trwało jak Jakow Reifman zdobył pomiędzy żydowskimi uczonymi znaczącą pozycje filozofa. które przynosiły mu jakiś dochód było publikowane. żeby teść mógł go wygonić. krótko mówiąc nie był wyrzutkiem społeczeństwa. które od czasu do czasu publikowano. na którym była wygrawerowana hebrajska piosenka. W każdej Księdze z Pięcioksięgu są przypisy w języku aramejskim. z czego się utrzymywał. czy ma się rozwieść z mężem. "Księga soferów z Erec Israel". Ona odpowiedziała. że przepowiednia rabina sprawdziła się. których nie można osiągnąć. Reifman korespondował z wieloma współczesnymi mu uczonymi. która z rana po przebudzeniu się polewa sobie ręce.

Rozenfeld Arisz. Rotenteler Mincze. rzucają słowa na wiatr Nie powtarzać innych W roku 1888 obchodzono. i jeśli kogoś nie cierpiał.. Hebrajski poeta J. informację o dostarczeniu pisma przekazał do Zarządu Ordynacji urzędnik ordynacki – Turowski – rządca klucza zwierzynieckiego. Roitman Jakow Mosze. Rejfer Szloma. Remer Chaja Bina. do których nie dochodził jeszcze w ich studiowaniu fałsz. *** Jakubowi Reifmanowi zawdzięczamy wzmiankę o wspomnianym wcześniej Ber Issacharze – skopiował napis z jego macewy znajdującej się w czasach współczesnych Reifmanowi na szczebrzeszyńskim kirkucie. tylko czasami lubił obracać się w towarzystwie. W późniejszych czasach nauczył się łaciny. Rotenteler Fajwel. w przeciwieństwie do innych maskili.. Po trzecie lubił samotność. Ruy Szmul. Rider Bronia. którymi pogardzano. ale mówiono o nim z szacunkiem.. Gordon stworzył o nim pieśń hebrajską. Roitman Chinke. Remer Hinda. Roitman Rojza. Rozenblat Icchak.Rewitman Fajga. greckiego i arabskiego. ponad wszystko lubił nowe rzeczy i otwartość. polityki. Po czwarte był bardzo oddanym przyjacielem. Remer Ezril. Safir Dod. przekontrolować. Jakow Reifman zmarł 13 października 1895 roku w wieku 78 lat.. w którym mógł zostać pobożnym i jednocześnie pracować nad pogłębianiem swej wiedzy. rabbiego. Roitman Jechosze. przeto dalej zamieszkiwał w tym małym. szczególnie wysoko ceniono go w Zamościu. Bez wątpienia Jakow Reifman był wzorem dla pisarza. Rozenberg Jechosze. Samborski Nechemia... Safer Nach. Rozanajl Israel. S Sachawolski Abraham Ichud.. Rybin Jankiel. Roitman Brane. Rejsztcher Symcha. Reuweni Ariela – autorka tekstu " Menachem Messinger naiwny 80 letni malarz" zamieszczonego w Księdze Pamięci. Rider Awigdor – autor tekstu "Nocna zmiana w piekarni" zamieszczonego w Księdze Pamięci. Rotenteler Rojza.. Reyner Israel. Rozenfeld Binem. Rejchter Szmuel. Jego księgi wydawano w: Berlinie. Roitman Fajga – autorka pieśni "Wspomnienie" zamieszczonej w Księdze Pamięci. ale pobożnym Szczebrzeszynie.. gdy był on jeszcze młodym maskilem w Zamościu. ze on [Jakow] rzeczywiście był pobożnym Żydem. Chasydzi postrzegali Reifmana jako niedowiarka. Rotman Mosze. To chyba rzadkość między maskilami. Przeto też przyjaźnił się z ludźmi młodymi. Rozenfeld Fajga. między innymi przekazując tam rysy jego charakteru. wychował też pobożnego syna – on też był pobożnym Żydem. Był bardzo popularny w lubelskich okolicach. Rosenblum (Scher) Bella – autorka tekstu "Rozczarowanie socjalistycznym reżimem w Polsce" zamieszczonego w Księdze Pamięci. Roitman Motł. Riotman Nachum. Petersburgu. Remer Hana. samodzielnie wypowiadał swoje myśli. Napis brzmiał: "Wspomnij imię naszego wielkiego nauczyciela i pana. Pradze. Roitman Israel. poety I. Musiał każdą rzecz sam przemyśleć. Wiedniu. Sachawolski Ben Cijon. którzy sami kierowali swoimi umysłami. że lubił być oryginalny – nie lubił powtarzać myśli innych. Po pierwsze. Po drugie był wrogiem niewierności. Roitman Gitl. Warszawie. Rotenberg Kielman. Pereca. gdy obchodzono jubileusz 70 lecia urodzun Jakowa Reifmana na zebraniu w hebrajskim Kneset Israel wydrukowano krótką biografię Jakowa Reifmana. . to nie robił do niego słodkich oczu. którzy szafują pochwałami. prawdopodobnie Perec znał Reifmana osobiście. Bardzo prawdopodobne. Resenblitz Sura. L. L. Roitman Chaim. Ryng Pinchas. Remer Ariel. żeby wychować syna w ten sposób. wspomnij imię kapłana który o tyleż pomnożył studnię Tory Usta kapłana będą strzegły wszelkiej powierzonej mu wiedzy jak przestrzega w księdze: Zwierciadło kapłaństwa wielki czynem w komentarzach wielu: Dary kapłaństwa" Rejber Icek. Wilnie. która mówi: "Gdzie się zwracam widzę jego ducha który poszukuje w zakamarkach Tory światła i płomienia Nie zapomniałem cię bracie – kto cię może zapomnieć ilu takich Jakubów Reifmanów jest na tym żydowskim świecie Niewielu" Gordon nie należał do ludzi. Resz Hania. Roitman Chaja Ita.. przeinaczeń. który jak już uprzednio powiedzieliśmy był miastem maskilów.Jostem. Zewnętrznie prowadził się Jakow jako pobożny Żyd. do których dochodził.Sapin .. Rejszman Ankiel – w styczniu 1860 roku otrzymał pismo odnośnie spłaty zaległego czynszu.

Szmirch Todos. Szak Hanach. numer aktu urodzenia 54/1938.). Szpakowski Eli. Druga . Szacher Aron. oraz córkę Fajgę. Szacher Iser. Szafer Jakow.Chava – autorka tekstu " Sprawiedliwy" zamieszczonego w księdze Pamięci.. O cadyku opowiadano. matka miała na imię Tema (rodowe nazwisko nieznane). oraz łąkę za rzeka Wieprz – umowa kupna została spisana przed rejentem Okręgu Zamojskiego – Walerym Głowackim w dniu 24 października 1858 roku. Szacher Szpringa. XIX w... Szmirch Fajga. Szoel Lam – pracował jako pomoc kancelaryjna c[esarskiej] i k[królewskiej] Komendy w Zamościu (pocz. Silber Abuś. Szejner Lejbisz.117 Szper Haskier. Szacher Berl. Simeona. Szejba Mosze. Szic Jankiel. 26 lipca 1850 roku została poślubiona w wieku 17 lat Szmulowi Zinger (z Końskich ) w Tomaszowie. Szpejzinger Etel. Stern Sara. 60 letni wówczas mężczyzna. Szisel Bina. Szacher Lejb. która założył na Szperówce (Przedmieście Szczebreszyna). Lejby. zalegał z opłatami (należności inwentarskie)za rok 1838 i lata wcześniejsze. Szmirch Josf.. Lejby.. jego ojcem był Szloma Szper.. Szper Itcze Meir. Szafer Abraham. prowadził w okresie międzywojennym sklep spożywczy. w Szczebrzeszynie zamieszkał po zawarciu związku małżeńskiego z Hindą Ester Majster/Feldman pradziadek Isaaca Bashevisa Singera. Jeśli tak było brał je w ramiona i serdecznie uspokajał. Pochowany jest na szczebrzeszyńskim cmentarzu. numer aktu urodzenia 70/1938. Sofer Icchak. Szmul – nieznany z nazwiska sklepikarz. Szisel Benisz. Szafer Bela. Nieco wcześniej(12 kwietnia) Lejb Szper sporządził testament dla zabezpieczenia dzieci i uporządkowania spraw. Sznajder Szloma.Stromec Habuś. Szlomo. SZ Szacher Abraham. Szajnberg Rywka – urodzona w 1938 roku. Szacher Bronisz. Pinchasa.Szacher Fania. Szajwic Małka. Szacher Sara Perl. urodzona 1 lutego 1833 roku w Szczebrzeszynie. Szejner Szloma. Szper Jakub Hersz s. Tema Blima była babką I. Szejner Lea. Szeybaum Leyzor... Szic Hanach. Szacher Nacha. Szajwic Idl. Szic Bese... B. Suesser Moshe – autor tekstu "Potajemne działania w sztiblu" zamieszczonego w Księdze Pamięci. on chodził od domu do domu i nasłuchiwał. Szafer Rojza. Stern Shalom – autor pieśni "Cichy lament" zamieszczonej w Księdze pamięci. Szackmer Dod. Szpakowski Alter. że gdy w Jom Kipur dorośli byli w synagodze. Szer Łaja – urodzona w 1938 roku. Smali Debora. Szor Mosze s. Szacher Lezer. Szisel Chaja – pracowała w Zespole Redakcyjnym Księgi Pamięci. tudzież chcąc zachować sławę. Sbrahama. Singer Tewel. Szacher Isaja.. Szejba Lejb. Szacher Hinda.. studiował Kabałę – jego ścieżki były oparte na i wyznaczone prze podstawy Kabały i tajemnicę umieszczona słowem rabiego Salomona bar Izaaka w Zoharze i Poprawkach. Szejner Sara. Szoul Pinchas.. Szper Haskiel – sukcesor Leyby Szpera. Szper Jehuda s. Szcher Hanach Lea. Szmirch Hadasa. Szcher Chaja Etel. Szinena Dawid – syn rabiego Jakuba ze Szczebrzeszyna.. Szelk Kancel. Lejb Szper był dwukrotnie żonaty – pierwsza żona – Nirla (rodowe nazwisko nieznane) urodziła mu: Icka Jehudę Mordkę i Haskiela Szlomę. Sytz Dawid.. Szper Abraham Szloma – żonaty z Łają Mendelsburg. Sznajder Fajwel. Szer Jakow. numer aktu urodzenia 70/1938. Szic Zalman. Szor Rachel c. Smali (Catz) Rywka – autorka tekstu " Na brzegach Wieprza " zamieszczonego w Księdze Pamięci... Szisel Abraham. Snajder Brucha.. Szajwic Zanwel. Szisel Aron.. Szic Lejb. Szejner Tema Blima – córka Icka Hersza i Hindy Ester Szejnerów. Stern Abraham – autor tekstu "Anioły przeniosły go do Ziemi Izraela" zamieszczonego w Księdze Pamięci. Szper Lejb – dzierżawca dochodów konsumpcyjnych. Szic Mosze. Stern Bracha – autorka pieśni "Moje miasto Szczebrzeszyn" zamieszczonej w Księdze Pamięci. Szajwic Lejbisz. Szajwic Eliachu..103 Stemmer Ytzchak – autor tekstu "Między życiem a śmiercią" zamieszczonego w Księdze Pamięci. Szacher Fajga. Szcher Hanach Mala. Szafharc Israel Dod. Szper Josf.. 3 maja 1831 roku zmarł na skutek epidemii cholery – oświadczenie o jego śmierci złożyli przed urzędnikiem stanu cywilnego dwaj szkolnicy: Leyb Beglanbter liczący 64 lata i Rachmiel Braundel. Szejner Icek Hersz – syn Pinkasa i Rywki (nazwisko rodowe nieznane) urodzony 1808 roku w Tomaszowie. Lejby. Szer Simeon. czy małe dzieci pozostawione pod opieka trochę starszych nie płaczą. którą to należność obowiązany wpłacić do kasy ordynackiej do końca 1838 roku. Sznajder Boruch. Szper Hinda c. a ponadto kupili od Mortk Szpera dom pod nr 355.. Szor Chaja c. Szperowie byli właścicielami domu w Rynku pod nr 11. Szper Abraham.. Akt zakupu nieruchomości potwierdzono wpisem do Księgi Umów Okręgu Zamojskiego w dniu 28 grudnia 1858 roku. Szacher Mosze. Singera. Szper Hirsz Jakub s. Szper Jankiel.109 Szer Mosze. Szper Gitla – wyszła z Lejzora Rosset. Szic Icchak. Szpakowski Ezekiel. Szacher Jakow. jego macewa wrośnięta jest głęboko w ziemie. Szper Icek – postrzegany jako twórca koloni rolniczej. Szacher Simeon. Szacher Dod. Zelmana. Szacher Chaim. Szacher Mordechaj. Szer Hasa.. Szafer Icchak. cadyk – nosił przydomek "dobroduszny". Staupfmanowie Abram i Teria – w początkach XIX wieku zajmowali się uprawą winnej latorośli. Szpejzinger Hersz.. według danych z roku 1789..Lejb urodził się około 1785 roku. Szacher Szloma Israel.... Szper Hana Rywka. Szer Icek – urodzony w 1938 roku. Szolow Herszko – szynkarz. Szic Dod. Szacher Rafael Hersz. która dotychczas utrzymywał. zmarł w 1840 roku.. Szisel Bronia. Silber Szmul. Schytz Zelman. tuż przy wejściu na cmentarz pomiędzy dwoma dębami.

na jego rzecz w maju 1861 roku Icek Szper tytułem posagu dla córki zapisał 540 rubli srebrem. Modena. Ostateczny termin spłaty wyznaczyła mu administracja Ordynacji na koniec czerwca 1838 roku. oraz Hindy. Sztajnberg Riwa. Sztronzer Aron Dod. małżonkę Lejby Holca. Szwajcar Gołda Zajdel. Sztejnberg Mendel. Szpul Chaja Bina. Sztibel Lea. Szpul Brucha. Szper Pinchas s. Sztibel Ester. Sztorfeld Gerszon. Aleksandra. w roku 1938 liczył sobie 54 lata. zm. Szpringer Hersz.) – dentystka. Szpringer Hersz. Sztrajcher Szajndel. Szpira Rebeka. Szajndla Szper Szmul. Szreyber Zyra. Szpul Gecel. Sztohl Jona. Szwajcar . Sztoker Motł. Katarzyny cerkiew. Sztohl Efraim. Szpringer Chaja Lea. zastrzelona w październiku 1942 roku. Szternfeld Gadalia. który miał miejsce w Szczebrzeszynie w 1922 roku.żona Łaja – córka Abrahama Willausz była matka Josefa Arona i Hirsza Jakuba. Szpringer Mosze. Sztech Israel. Sztarker Motł. Sztrajcher Bronia. Sztern Zalman. Szrift Icek. Sztibel Bejcze. kupiec i szynkarz. późniejszy kościół unicki zamieniony przez Rosjan na cerkiew bóżnica pluton hufca szkolnego P. Szternfeld Josef. Sztibel Chja Ita. żona Mendla Cukier zamieszkałego w Tomaszowie. Sztibel Welwel.. Szwajcar Jakow. Szpul Szmuel. Szwajcar Josf Hersz. Szryba Jankiel. Szwajcar Jankiel.. Szper Mosze. Szwajcar Mordechaj. Sztajnberg Hersz. Sztibel Hersz. Szper Perla z Baumfeldów – żona Moszko Szpera – 1 września 1838 roku małżonkowie odkupili od Haskiela Szpera dom w Szczebrzeszynie wraz z gorzelnia i murowanym spichrzem. według danych z roku 1789. Sztejnklaper Hana. Szrift Dina. Szaji. Szwajcar Alfer. Sztibel Chaja. Szpul Mosze. Sztibel Ita. Sztibel Niche. Szpira Josł. Sztronzer Towa. Szrift Bajla. Szwajcar Icchak. Strajcherowa (. Sztohl Hersz.Szrejbman Lejzor. Szpul Samson. Szper Mońko – sukcesor Lejby Szpera. Szwajcar Hana. Szpringer Rejzel. Sztern Dod. Sztern Jakow Szaja. Szreiba Lejb. Szpringer Becalel. Mejera. Szpringer Perla. Szrift Mosze. Szper Mordko – na drzwiach jego domu umieszczono w 1852 roku odezwę polityczna zatytułowaną "Manifest". Aleksander (* 6 czerwca 1900 roku). Szpringer Abraham. Szpringer Chaja. Sztibel Icek. Szper Moszko. Szryft Hana. Sztern Simcha. Szper Pinchas Herszek. Szplizinger Chaja. Szrift Sara. Szreybaum Naftul. Szpira Bina. zdjęcia jego autorstwa zostały zamieszczone w pracy zbiorowej pod red. Są to w kolejności numerycznej stron: fragment wnętrza kościoła św. W. Szpringer Szymon. Zamoyskich w Szczebrzeszynie 1811 – 1926. Szreybaum Leyzor. Szpringer Jan – w roku 1927 otrzymał od Rady Szloknej Powiatowej w Zamościu pozwolenie na itwarcie w Szczebrzeszynie II klasowej Szkoły Prywatnej im. Sztibel Nota. Szrift Rouwen. Sztibel Lejzor. Szpul Ita. w swojej treści nawiązywała do ówczesnej sytuacji politycznej w kraju. Szpul Hersz. Szrift Aron – autor tekstu "Ostatni pociąg" zamieszczonego w Księdze Pamięci. Szper Naftul – w maju 1839 roku sprzedał część swojego domu Moszkowi i Hanie Rywce małżonkom Szper. Sztrajcher Sosza Lea. Szpul Miriam. 5 stycznia 1918 roku w Zamościu. Sztrajcher Chaim Lejzor – fotograf. Szpringer Moszko Icek. Szprynger Josef – przewodniczył na wiecu Ogólnopolskiego Związku Robotniczego Żydowskiego. Sztern Israel. Szper Szaja – ur. Szrift Berl. Szpringer Pesa. miał sześcioro dzieci: Fajgę. Lejby. zmarł w 1908 roku w Zamościu. wydanej w Szczebrzeszynie w 1927 r. Szrift Isajachu. Sztaner Mintcze. Szpringer Berl. Szpul Esel. Zarys dziejów" .. Sowa oficer instrukcyjny internat. Szper Liba Gitla – córka Icka Szpera. Dzieci: Perla. Sztibel Hana Perl. Szper Pinchas – żonaty z Recą Etel Pelzler. Ludwika Pawłowskiego "Szkoły im. Szwajcar Frajdel. Sztohl Gecel. w głębi ppor. Szpringer Josef. II grupa przy obiedzie Zakład Sztrajchera zlokalizowany był przy ul. Szrift Josf. Szryber Jankiel. Szpira Lea. Szper Mordka s. Sztern Efraim Szaja. Szpul Josf. Szpringer Lejb. 30 stycznia 1858 roku. Szper Majer Szymon – urodzony 1832 roku. Szternfeld Zelig. Sztob Motł. Sztronzer Rachel.. Sztajnberg Josef. Sztronzer Pesa. Szpil Rachel. Szreychta Lejba. Szrift Szloma. Szpul Hanach. Szpringer Brucha. żonaty z Chawą Efrus z Hrubieszowa. Szpilzinger Hersz. Sztorman Abraham. wnętrze sypialni internat. Sztibel Israel Szloma. Mojżesza i Jakuba Hersza. Szpul Kajla. Sztibel Mosze. Sztern Rajza. Sztrajzel Sara Gitl. Sztob Perl.. Szpringer Simeon. Szpilzinger Motł. Szper Majer. Szpira Icchak. Szper Mortko – szynkarz. Sztam Simcha. Szplizinger Monisz. Sztern Hana. sygnowane jego firmową pieczątką stanowi dziś cenną pamiątkę znajdującą się w posiadaniu Marianny Smoter z Czarnegostoku (zamieszkałej w Lublinie). Szper Szymon. Sztern Froim – nauczyciel. Szpul Sonia. Szpiy Szymon. W dniu 10 czerwca 1939 wykonał jako jedno z ostatnich zdjęcie dzieci ze szkoły powszechnej w Czarnymstoku. Sztibel Lejbisz. Sztibel Zisł. Sztibel Jechosze. zalegał z opłatami należności inwentarskich za rok 1838 mi lata wcześniejsze. Szawjcar Lea. Szrit Reca. Sztibel Icchak. Szymona. Razem z rabinem Chilem Blaukman składał przed urzędnikiem stanu cywilnego oświadczenie o urodzeniu martwego dziecka przez Bruchę Holc. Szper Perla c. Sztibel Ezriel. Rynek 34.W (I stopień). Szpringer Isajachu. Szrift Chaja. Mejera. Szpringer Mosze Aron. Szrejber Isajachu. Sztern Frajda. Szpira Aszer. Szpringer Dod. Sztohl Sara. Sztok Szloma Szmuel.

. Wajnberg Szalom. Zelman – nieznany z nazwiska piekarz – piekł bardzo chleb pszenno – razowy. Szyja Rebeka. Zilbersztajn Lejbel. Zigeltoh Mendel Jona. Tochsznajder Szajndel. Zajdel Szajndel. Wolfson Abraham – pracował w Zespole Redakcyjnym Księgi Pamięci. Waks Neche. numer aktu urodzenia 19/1938. W Wagmajster Ester. Waks Sara. Waldman Chaim. Waks Fajga c. Wolf Jechosze. który miał miejsce w Szczebrzeszynie w 1922 roku. Warman Josef. (uwaga moja RSG). Wildman Jechwed. Tanenbojm Israel. Wajnsztok Zelda Wajs Fajga. Wercer Jeremiachu. Waks Jakow.. Zinger Jechosze. Waldman Lejb. Tochsznajder Icchak. Wajnberg Boruch Lejb. Wolfson Elka. Zigeltoh Aleksander. Traeger Yankel Itche – autor tekstu "Stłukłem okno wystawowe" zamieszczonego w Księdze Pamięci. Zisbrener Fajga.. Tochsznajder Ezriel. Waks Szaja.. Zisbrener Hana. Wagner Lejzer.Mosze. Zilber Icchak. Zira Rejzel. Zajdel Mosze. Szwajcar Rouwen. Weymel Szloma. według danych z roku 1789 Terobiner Gerszon. Woltarz Abram. Trager Mordechaj. Zirer Lejzer. Wagner Abraham. Wajnberg Hersz. Szwarc Efraim Itcze. ZirerEzriel... Wajs Szaja – przemawiał na wiecu Ogólnopolskiego Związku Robotniczego Żydowskiego. Trager Chaim. Woltarz Josef. Wjnblat Wajnblat Gecl. Zilber Szmul. Szwarberg Daniel. Zewa. Zilber Gitl. Wagner Rywka – urodzona w 1938 roku. Szychta Moszko.139 Zajdel Aron. Zilberlicht Mosze. Wajnblat Mendel. Szyja Dod. a w Szczebrzeszynie znalazła się podczas zagłady miejscowych Żydów. Wagner Szmul. Zilber Ester. Tayczer Gerszon – szynkarz. Warik Johanes. Waks Aron Lejb.. Zilber Sosza. Zelcer Szalom. Szychtr Moszko. Wajnblat Zelig. Wildman Perla. Waicz Ankiel. Tolkop Czarna. W 1942 roku został oficjalnie przydzielony do pracy w szpitalu przez Arbeitsam. Warman Rebeka – rodzina Warmanów zginęła podczas pierwszego bombardowania Szczebrzeszyna. Wajnryb Abraham Itcze. Trager Chaja. Wajsfeld Szajndel. Szwarcman Jechosze. Wajnrab Szachna. Waks Rachel. czy jej rodowe nazwisko brzmiało Wolfson. Unger Menashe – autor tekstu "O hiszpańskich emigrantach w Polsce" zamieszczonego w Księdze Pamięci.. Wayar Jankiel. Weiman Leib. Tofel Mendel. Wilner Hase. Welczer Herszek. Waks Chaim. Wajnblat Lea. Zilber Mordechaj Josef. Wagner Eliezer. Waks Abraham Icek. inger Bajla. Trager Ben Cijon. Tochsznajder Hana.. 15 października 1942 roku rozstrzelany pod Michalowem. Szytr Dawid. Wajnblat Perla. Wajsfeld Ejzyk. Wainstok Mosze – pracował w Zespole Redakcyjnym Księgi Pamięci. Wartman Nachum. Tochsznajder Etel.. Zilbersztajn Ester. Tolkop Mosze Aron... Szwarc Beniamin.. Welczer Szol. Szyja Szmul. dzierżawił sad. Szja Hana. Wagmajster Jechzekiel. Szwarcman Chawa. Szytz Zelman. Sznycel Josif – w styczniu 1915 roku władze rosyjskie odmówiły mu udzielenia koncesji na prowadzenie biblioteki. Tofel Izrael. Z Zacher Daniel – szynkarz. T Tancer Szmuel. Szychter Helman. Tochsznajder Josef. Zero Lejzor – rzeźnik. Wolfson Debora. Waks Hana Ita. Waks Perla. Zilberlicht Sosza. Zirer Israel. Tochsznajder Lejbisz. Waks Michael. Trager Raszke. Trager Ariel. Waldman Lejbisz Mosze. Trager Jechosze. Wagner Ojzer. Warman Israel. Zajdel Gerszon. Tanenbojm Hersz.Wajnblat Chaim. Wolfson Josef. Szyja Jakow. Wax Jankiel. U Uncug Rebeka Rachel. Wajnberg Jeremiachu. Trager Hana.. Zilbersztajn Arie. autor tekstu "Troska o chleb powszedni" zamieszczonego w Księdze Pamięci. Zilberlicht Hana. Wolf Mala. Waks Mosze. Zilberklang Szloma. Wajnblat Josef. Wajmn Mordechaj. Tochsznajder Itcze. Zira Kajltcze.. Traeger (Tal) Cwi – pracował w Zespole Redakcyjnym Księgi Pamięci. Wajnberg Debora. Waks Gitl. Trager Jerchemiel. Szychter Zelman. Wolfson Hanach z Gorajca – nie wiadomo czy była poślubiona Wolfsonowi ze Szczebrzeszyna i pochodziła z Gorajca. Ungar Hersz Lejb. Wajnrab Ita Riwa. Zilber Sara. Weinbrod Ankiel. Tofel Rachel. Wagner Cila. Wainbladt Ankiel.. Zajdman Mendel. Szwrac Efraim Icchak. Wolf Bracha Zager. Wajnblat Lejbel. Zajer Zon. Wajnberg Niche. od lat dostarczał do szpitala w Szczebrzeszynie mięso. Szwajcar Zelman. Waldman Mordechaj. Wajnman Chaja. Waser Szlomke. Zilber Rebeka. Zilber Abraham. Wolf Mosze. Zisbrener . Wildman Rachel. według danych z roku 1789. Waser Chaim Mosze. Zilber Lejb. Wajnblat Arie. Warman Lea. Zigeltoh Efraim Pinchas. Zilber Fajga Lea. Waks Chaim Zelman. Wajnrab Abraham. Zajdel Mirla. Wajnsztok Saul. Winbroad Ankiel. Werer Israel. Szychter Moszko. Szytz Mordko. Szymin Szmul. Wajnberg Jakow. Zisbrener Perla. Tochsznajder Motł. Trenkel Norma. Tanenbojm Mordechaj. Waldman Abraham. Zajdel Sepora. Waldman Towa. .. Zilbersztajn Hana. Waks Ihud. Wajnberg Wolf. Tochszejder Debora. Zilber Jakow.. Zajdel Jakow.

Pinchas, Zisbrener Saul, Zisbrener Szloma, Zischonig Israel, Zischonig Nachum, Ziser Ezriel, Ziser Hersz, Ziserr Miriam, Ziser Matut, Ziser Mosze, Ziswrager Mosze, Zolberlicht Szmuel, Zuza Jankiel, Zygier Leizer, Zylber Abuś, Zylber Lejba, Zylber Szmul, Zylber Zanwel właściciel placu przy ulicy Klasztornej; w roku 1929 odsprzedał jego część Josefowi Firer, Zylberman Symcha - urodzony w 1938 roku, numer aktu urodzenia 85/1938,143 Zyngier Elka - urodzona w 1938 roku, numer aktu urodzenia 112/1938, Zyra Luzer – szynkarz, według danych z roku 1789,145 Zysa Szloma, Zyskind – syn Ber Issachara, informacja o nim pochodzi z tekstu modlitwy , którą Ber Issachar zamieścił w podpisie do księgi Dary Kapłaństwa. Ipatijewskaja Letopis" ("Kronika Hipacego") Kronika ruska, w której znajduje się wzmianka iż w roku 1255 książę Daniel Halicki upolował pod Hrubieszowem sześc dzików, w tym trzy osobniki zabił osobiście, i pomodlił się do św. Mikołaja. Jak podaje Antoni Wiatrowski, autor opracowania "Dzieje Hrubieszowa w świetle źródeł, dokumentów i zabytków historycznych" (Zamość 1957), historycy rosyjscy, m. in. A. W. Łonginow dopatrywali się w tej wzmiance "dowodu istnienia w Hrubieszowie cerkwi pod wezwaniem tego świętego" . Iwaszkiewicz Jan, ks prefekt Kanonik i proboszcz parafii grecko – unickiej w Szczebrzeszynie, mieszkał w parafialnej wsi Rozłopy. Według relacji swego podopiecznego (ucznia gimnazjum – Czesława Szczebrzeszaka) był to mąż najzacniejszy, prawy kapłan, uczniów wszystkich uważał jak swoje własne dzieci - stopnie z religii dawał za postępowanie mówiąc: "religia uczy jak być dobrym chrześcijaninem, bo można umieć co do litery katechizm, a być skończonym łotrem". Z miejsca swego zamieszkania przyjeżdżał na furze w deskach [furmanką], gdy wjeżdżał do Szczebrzeszyna zdejmował czapkę, na pytania uczniów "po co pop ziębi sobie głowę" zwykł odpowiadać "bo mi się nie chce fatygować i zdejmować czapkę, jak mi się kłaniacie". J Jabłoński Feliks (1887 – 1940), kapitan artylerii, zginął w Katyniu. Symboliczny grób Feliksa Jabłońskiego znajduje się na cmentarzu parafialnym w Zamościu (przy ul. Peowiaków). Jabłoński Tomasz (1844 – 1918), powstaniec 1863 roku więziony w cytadeli warszawskiej, zesłany na Sybir. Pochowany jest na cmentarzu parafialnym w Zamościu (przy ul. Peowiaków). Jachtoma Jan Pochodził z Barchaczewa (pow. zamojski), urodził się 1 września 1895 roku. Otrzymał podstawowe wykształcenie. Od roku 1914 służył w armii rosyjskiej, w roku 1917 znalazł się na froncie na Wołyniu; udzielał się jako agitator rewolucyjny w Armii Czerwonej (działalność tego rodzaju prowadził m. in. w Permie). Po powrocie do kraju osiedlił się w rodzinnej miejscowości. Od 1931 roku należał do Polskiej Partii Socjalistycznej "Wyzwolenie". Zmarł 21 stycznia 1941 roku. Jachuła Józef, ks Rektor kościoła pod wezwaniem św. Katarzyny i kapelan szpitala w Szczebrzeszynie (ur. 27 listopada 1892 roku w Białowodzie powiat kraśnicki, zm. 14 września 1961 roku). W pamięci mieszkańców miasta zachował się jako "dobry pasterz [który] duszę swoja kładzie za owce swoje". Nagrobek ks Józefa Jachuły znajduje się na szczebrzeszyńskim cmentarzu. "Jahoda" Anatol Szydoruk Dowódca oddziału (sotni) Ukraińskiej Powstańczej Armii, żołnierze którego w Palmową Niedzielę 1945 roku zamordowali 23 mieszkańców Kryłowa oraz 16 milicjantów, byłych żołnierzy Batalionów Chłopskich. Jakubik Zbigniew, ps. "Marek' Żołnierz AK, operowany przez dr Klukowskiego po bitwie pod Osuchami; za namową Doktora napisał swoje wspomnienia z tego okresu - ukazały się w "Wydawnictwie Materiałów do dziejów Zamojszczyzny w okresie okupacji 1939 – 1944 t II" (Zamość 1946) zredagowanym przez Z. Klukowskiego. Zbigniew Jakubik jest również autorem pracy "Czapki na bakier" (Warszawa 1977), pierwsze opowiadania opublikował w

1949 roku. Żył w latach 1920 – 1976. Jan I Olbracht (1459 – 1501), od roku 1492 król Polski. Za namową Jana Amora Tarnowskiego, właściciela Szczebrzeszyna wytyczył przez miasto drogę wiodąca z Ziemi Chełmskiej do Wielkopolski, co wpłynęło korzystnie na gospodarczy rozwój Szczebrzeszyna. Janiszewski Fortunat Wykładał w szczebrzeszyńskim gimnazjum filozofię – zmarł 6 marca 1848 roku; pochowany jest na miejscowym cmentarzu wraz z trójką swoich dzieci, co może sugerować iż profesor zginął nagle razem z nimi. Bardzo wymowne epitafium zamieściła na nagrobku żona: " Zginął zbyt wcześnie dla Rodziny, Przyjaciół i Uczniów, pozostawił w ciężkim żalu żonę i dwoje dzieci" Fortunat Janiszewski żył zaledwie 44 lata (* 1804 roku) Jankiel "Siulali" Nieznany z nazwiska Żyd szczebrzeszyński, przed wojną sprzedawał bibułę do papierosów firmy "Solali", ponieważ przy wymawianiu przekręcał nazwę obdarzono go przydomkiem "Siulali". Jankiel nie doczekał końca wojny – zginął zastrzelony przez żandarma - świadkiem zajścia był mieszkaniec Kawęczyna Edward Czuk, który opisał powyższe zdarzenie w tekście wspomnieniowym o zagładzie szczebrzeszyńskich Żydów, opublikowanym na łamach Tygodnika Zamojskiego (1982 nr 36 s. 5 -9) - "dopadam do okna, bije tego Jankla "Siulali". Bije go całym rozmachem karabinu... A biedny Jankiel skonał, płakał, wił się w kurzu i prochu.." Janus Franciszek Wincenty Weteran powstania styczniowego, rodem z Biłgoraja. Zmarł 17 stycznia 1933 roku, jego pogrzeb przekształcił się w wielką manifestację patriotyczną. Jarmark św. Kiliana Organizowany jest corocznie w Skierbieszowie w dniu św. Kiliana – 8 lipca (tradycja jarmarków sięga XV wieku) można na nich kupić wyroby rzemiosła ludowego, swoją twórczość prezentują śpiewacy ludowi z terenu Zamojszczyzny. jarmarki na Zamojszczyźnie W przeszłości odbywały się w: Annopolu, Biłgoraju, Frampolu, Goraju, Janowie Ordynackim, Józefowie k/Biłgoraja, Krzeszowie, Krasnobrodzie, Szczebrzeszynie (w ciągu roku było tutaj sześć jarmarków w terminach: po Niedzieli Śródpostnej, przed św. Filipem i Jakubem, przed św. Janem Chrzcicielem, po Wniebowzięciu NMP, po św. Michale, przed św. Mikołajem), Tomaszowie, Tarnogrodzie, Zamościu - dane z roku 1885) Jarosz Aniela Nauczycielka, podczas okupacji udzielała pomocy osadzonym w obozie przejściowym w Zwierzyńcu skromna, nie obnosząca się ze swoją pracą uczyniła wiele dobrego dla więźniów. Pochowana jest na cmentarzu w Szczebrzeszynie; grobem opiekuje się rodzina Książków. (Katarzyna Książek) Jednacz (...) Gajowy w lasach kosobudzkich, wraz z kolegą (nazwisko nieznane) wskazał Niemcom schron gdzie ukrywały się cztery żydowskie rodziny – ludzie ci zostali rozstrzelani przez żandarmerię niemiecką, ich skromny dobytek zabrał kolega Jednacza. Obydwu gajowych rozstrzelali żydowscy partyzanci. (Eugeniusz Jereczek) Jehoszua, s. rabina Dawida z Zamościa Dopuścił się plagiatu przypisując sobie autorstwo pracy Meira ben Samuel ze Szczebrzeszyna

zatytułowane "Cook Haitim" ('Ucisk Czasów"), którą wydał w przekładzie na język rosyjski w publikacji " Cztenja w Obszczestwie istorji i drewnostiej" (Petersburg 1859); oryginał autorstwa Meira ben Samuel ukazał się w 1650 roku w Krakowie. Jezierski Wojciech Żołnierz kampanii wrześniowej 1939 roku. Wspólnie z Józefem Markiem organizował sieć konspiracyjną Związku Walki Zbrojnej – Armia Krajowa w Radecznicy. W maju 1942 roku przeszedł do Batalionów Chłopskich. Szlify podoficerskie zdobył w Wilnie; zadbał o przechowanie w czasie okupacji sztandaru Ochotniczej Straży Pożarnej z Radecznicy. Żył w latach 1914 – 1971) (Stanisław Zybała) Jeżewski Władysław Rządca klucza zwierzynieckiego, żył w latach 1834 – 1892, jego nagrobek znajduję się na cmentarzu parafialnym w Szczebrzeszynie. Oprócz posady administratora zajmował stanowisko dyrektora filii Banku Polskiego, był Radcą Stanu. Jeżo Wiktor "Olszyna" (1905 – 1942), z zawodu nauczyciel, od roku 1934 pełnił obowiązki dyrektora szkoły powszechnej w Bondyrzu. Gdy wybuchła wojna zorganizował we wsi placówkę Służby Zwycięstwu Polski, aresztowany przez Gestapo przetrzymywany był w Zamościu, na Zamku w Lublinie a następnie wywieziony został do Auschwitz – Birkenau gdzie zginął 25 listopada 1942 roku. język "w okrętkę" Tak nazywali biłgorajscy sitarze swój zasób słów, którymi posługiwali się jeszcze w latach pięćdziesiątych XX wieku. Nazwa "w okrętkę" tłumaczy się jako język niezrozumiały, wyprowadzający w pole słuchaczy. Skład leksykalny "okrętkowego" języka wywodzi się z wielu krajów Europy do których docierali sitarze sprzedając swoje wyroby – Rumunia, Rosja, Włochy, Niemcy. Kilkanaście słów (30) z tego zapomnianego dziś języka zebrał i opublikował Michał Pękalski w XVIII tomie, cz. I "Prac i Materiałów Etnograficznych" (Wrocław 1961 s.281); oto kilka z nich: wódka – parucha, złodziej – repik, paszport – motyl. Jojna Kozak Zamojski złodziejaszek, nie wiadomo skąd pochodził; w czerwcu 1926 podczas jarmarku w Nowej Osadzie okradł mieszkańca Michałowa (Michalowa), gm. Sułów – Jana Kościuka na kwotę 20 złotych. Józefa Soroki i Jana Wójcika wspomnienia z Berezy Kartuskiej Obóz w Berezie Kartuskiej w swym założeniu był obozem koncentracyjnym, w którym osadzano przeciwników rządu sanacyjnego, zwłaszcza komunistów. Jako taki funkcjonował od 1934 roku; ostatnich więźniów zwalniano z chwilą wybuchu II wojny światowej. Nazwę wziął od miasta Bereza Kartuska położonego nad rzeką Jasiołdą, które do roku 1939 należało do Rzeczpospolitej Polskiej, obecnie Bereza Kartuska znajduje się na terenie Białorusi. *** Józef Soroka, rodem z Zamościa – działacz polityczny zaangażowany w ruchu ludowym i młodzieżowym "Wici" (pełnił funkcję prezesa powiatowego) przebywał w osławionym obozie przez osiem miesięcy – od stycznia do sierpnia 1939 roku. Jego wspomnienia opublikowane w zbiorowej pracy "Bereziacy" wydanej nakładem Zakładu Historii Partii przy Komitecie Centralnym PZPR (Warszawa 1965) traktują o sytuacji politycznej na Zamojszczyźnie w latach trzydziestych XX wieku, oraz o jego osobistych przeżyciach w obozie. W omawianym okresie Zamojszczyzna była istnym tyglem politycznym - "w organizacjach naszych na styku czterech powiatów tej części województwa lubelskiego aż kipiało", odbywały się manifestacje, a których do historii przeszła manifestacja ludowa w Szczebrzeszynie 4 czerwca 1934 roku z udziałem około 15.000 ludzi – chłopów i robotników; jak przystało na zaangażowanego w słuszną sprawę działacza politycznego Józef Soroka także wziął w niej udział. Jego wspomnienia z tamtego okresu są cenne nie tylko ze względu na wydźwięk polityczny, ale również dlatego, że pokazują ówczesną sytuację społeczną na zamojskich wsiach choćby taka krótka relacja:" zaledwie w dziesięć dni po burzliwej manifestacji w Szczebrzeszynie, na kilkanaście godzin przed moim aresztowaniem byłem we wsi Sąsiadka, gdzie wybuchł wielki pożar..." Pobyt w Berezie Kartuskiej wspomina Józef Soroka jako "wychowywanie go na patriotę" - "wystawia łeb

chyba najgorszy kat Berezy, przynajmniej ja go tak oceniałem, Klusek. Przez cały czas mego pobytu w Berezie byłem jego ofiarą, wszędzie, gdzie mnie dopadł, bił, było to po prostu jego pasją." Po wyjściu z Berezy Józef Soroka powołany został do wojska - 27 dywizji stacjonującej w Kowlu. Przed wyjazdem na front poddany został oględzinom lekarskim - " lekarz wojskowy w randze majora zwrócił uwagę na żółte pręgi na moich plecach i zapytał: "co mają znaczyć te "kiełbasy" na plecach?" Odpowiedziałem mu, że to są "lekcje wychowawcze..." Sposób obchodzenia się z zatrzymanymi przez służbę więzienną pozostawiał wiele do życzenia, traktowani przedmiotowo, bici za najdrobniejsze przewinienie, a często bez przyczyny, wszyscy, którzy tam się znaleźli przeszli twardą szkołę życia. To, co pozwoliło im przetrwać – to niezachwiana wiara w słuszność wyznawanych poglądów, którym poświęcili się bez reszty, nadzieja w lepsze jutro, sprawiedliwość, która miała kiedyś nastąpić. Obraz panujących w Berezie relacji więzień – służba więzienna oddaje wymowna wypowiedź Józefa Soroki:" za co przyszedłeś? [rozmowa strażnika z zatrzymanym]. O ile aresztowany odpowiedział, że nie wie padał rozkaz "skłon!", i Klusek z całą siłą walił pięć pał w siedzenie. I znów pytanie: a teraz wiesz za co ?..., a jak więzień połapał się, że trzeba powiedzieć , że "za komunizm", wówczas Klusek z uśmiechem mówił: "trzeba ci było s...synu od razu tak mówić. " Więźniowie przebywający w Berezie Kartuskiej pracowali w różnych grupach zawodowych przy wszystkich niemal robotach na terenie obozu: w betoniarni, w pralni (tutaj szli tacy, którzy nie mieli już sił ciągnąć nóg za sobą - wspomina inny więzień tez z Zamojszczyzny - Jan Wójcik (nr obozowy 610), w kartoflarni. Więźniowie pracowali jako szewcy, kowale, blacharze, sprzątali pomieszczenia, w których przebywali policjanci - "można tam było czasem znaleźć w muszli klozetowej skrawek gazety. Należało go dokładnie wymyć, wygładzić, dobrze schować, aby policjanci nie znaleźli..., wieczorem zaczytywano się tymi strzępami, by skleić z nich obraz tego, co się działo na wolności. " Najliczniejszą grupę stanowili betoniarze, osoby wyznaczone do niwelacji terenu, oraz grupa karno ćwiczebna; strzegła ich policja uzbrojona po uszy. Jan Wójcik podaje teksty pieśni śpiewanych podczas jego pobytu w obozie: białoruskiej, która kończyła się słowami: "Nam nie straszny gumowyje pałki, "Padnij", "czołgaj", areszt, post, My nie sahniom pierad faszyzmam karki, My jszli i budziem iści na prost." oraz polskiej, śpiewanej przez grupę betoniarzy, w której pracował: "Kostki twarde muszą być w bereskiej betoniarni, Co dzień pała płacą nam, co tydzień raport karny. Czego stoisz, bój się Boga, komendanta pana, Ma przyjechać delegacja, mówią z Lewiatana." Komendantem obozu, w okresie gdy przebywali tam Józef Soroka i Jan Wójcik był pułkownik Kamola Kurhański (lub Kostka - Biernacki, taką wersje nazwiska podaje Józef Soroka). Więźniowie reprezentowali sobą różne ugrupowania polityczne, wywodzili się z różnych środowisk, zróżnicowani byli pod względem wieku i wykształcenia. Obok rdzennych Polaków w Berezie odsiadywali swoje wyroki Żydzi, jeden z nich Mendel Skrobek zwolniony w 1935 roku jako pierwszy opublikował w Paryżu broszurę o straszliwych warunkach panujących w obozie. józefowska drukarnia hebrajska Założona została w 1820 roku w Józefowie przez rodzinę Waxów, w zakładzie zatrudniano ponad sto osób. Hebrajskie druki z Józefowa sprzedawano w Moskwie i Stambule, drukarnia funkcjonowała do roku 1860. Przyczyny upadku były dwie: konkurencja drukarzy warszawskich, oraz nałożona przez władze carskie cenzura; nie pomogła nawet pomoc ze strony Zarządu Dóbr Ordynacji Zamoyskiej. Jóźwiakowski Stefan (2.09. 1902 – 18.05.1962), z zawodu lekarz, przez wiele lat świadczył usługi medyczne ludności Szczebrzeszyna i okolic pracując w miejscowym szpitalu. Harcerz, uczestnik wojny 1920 roku; w 1939 roku podczas walk z okupantem został ranny pod Świeciem. Stefan Jóźwiakowski pełnił obowiązki szefa sanitarnego Obwodu Zamojskiego AK pod pseudonimem "Jaga", pochowany jest w kwaterze partyzanckiej na szczebrzeszyńskim cmentarzu.

Judenrat szczebrzeszyński Rada Żydowska powstała w listopadzie 1939 roku na mocy rozporządzenia szefa Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy na Generalne Gubernatorstwo – Reinharda Heydricha. Do jej obowiązków należał nadzór na członkami gminy – a dokładnie ścisłe wypełnianie rozkazów i rozporządzeń władz okupacyjnych. Szczególnie przykrym bywał obowiązek sporządzania list członków społeczności żydowskiej przeznaczonej do obozów zagłady - Żydów szczebrzeszyńskich wywożono do Bełżca, ciężkich robót, grupa Żydów ze Szczebrzeszyna pracowała przy budowie lotniska w Klemensowie, oraz przy pracach melioracyjnych w Bortatyczach, zbieranie nałożonej przez Niemców kontrybucji - "obębniono (zapisał w "Dzienniku.." dr Klukowski pod datą 18 lipca 1940 roku) staroświeckim zwyczajem i rozlepiono na ścianach zarządzenie burmistrza, że wszyscy Żydzi w wieku od 16 do 50 lat muszą codziennie meldować się w Judenracie..." 6 lipca 1940 roku szczebrzeszyński Judenrat potwierdził odbiór produktów żywnościowych i odzieży pochodzących z darów amerykańskich dla wysiedlonej i ubogiej ludności żydowskiej – były to niewielki ilości dziecięcych trykotów, swetrów, sukienek, oraz: 14 kg tłuszczu, 43 puszki skondensowanego mleka, 100 kg żytniej mąki, 64 kg kaszy, 25 kg cukru. Kopia pokwitowania została opublikowana w "Księdze Pamięci Gminy Żydowskiej w Szczebrzeszynie" (Kiriat Yam 1984 s. 231). Jak bardzo złą opinią cieszył się szczebrzeszyński Judenrat pisze na łamach wspomnianej Księgi... Efraim Farber: "Część członków z wielką gorliwością, z własnej inicjatywy pomagała wykonywać bestialskie zarządzenia wydane przeciwko ich cierpiącym braciom. Pamiętam przypadek, kiedy Judenrat otrzymał zarządzenie niemieckie by dostawić do Bełżca 300 młodych ludzi. Przewodniczący Judenratu – czcigodny, pełen szacunku Żyd pilnujący przykazań boskich spotkał mnie wtedy na ulicy i zameldował mi, żebym się stawił. Odpowiedziałem mu: "ja się nie stawię dobrowolnie do Niemców, do niemieckich żądań." To on mi odpowiedział "u mnie nie będziesz mędrcem" (przekład z jidysz – Adam Altman) Jurikwa Iwan Komendant powiatowy (biłgorajski) policji ukraińskiej. Wspólnie z oddziałem policji ukraińskiej Włodzimierza Darmochwałą z Tarnogrodu →"Siczowyje Stryłki" brał czynny udział w pacyfikacji wiosek: Potok Górny, Dąbrówka i Zagórki – Ukraińcy spalili wówczas 68 gospodarstw, zginęło 18 osób, w tym ks. Nowosad. jurydyki szczebrzeszyńskie Istniały w Szczebrzeszynie dwie – po franciszkańska, składająca się z części dworskiej; w roku 1890 stanowiła własność L[eona?] Sajkiewicza, oraz po proboszczowska – funkcjonowała na prawach samodzielnej włości. jurysdykcja Jakuba Strepy Jakub Strepa, arcybiskup halicki na prośbę szlachty powiatu szczebrzeskiego – Dymitra z Goraja i jego żony Beaty z Bożego Daru, Janusza ze Żdanowa, Mikołaja z Latyczyna, Zbyszka z Targowisk włączył w 1389 roku powiat pod administrację (nadzór) metropolii halickiej - oprócz prośby szczebrzeszyńskiej szlachty o podjęciu korzystnej w skutkach decyzji zadecydował także niedobór kadry kapłańskiej (katolickiej) na tym terenie. Przyjęcie zwierzchnictwa abp. Strepy niosło za sobą pewne zobowiązania ze strony miejscowej ludności - obciążona został tzw. "dziesięciną biskupią" - 12 groszy praskich płaconych od łanu użytkowanej ziemi, w tym 6 groszy na rzecz rektora kościoła pod wezwaniem św. Mikołaja w Szczebrzeszynie; dotychczas szczebrzeszyńska szlachta płaciła na rzecz miejscowego kleru dziesięcinę swobodną (wg. własnego uznania). Zasadę pobierania dziesięciny biskupiej (jak podaje T. M. Trajdos "Kościół Katolicki na ziemiach ruskich") uregulował w 1426 roku Władysław Jagiełło wydając "przywilej ustalający niepodważalne zasady poboru świadczeń na rzecz arcybiskupstwa". K Kaczmarczyk Julian ps. "Lipa" Jeden ze współorganizatorów "Straży Chłopskiej", która skupiała w swoich szeregach ludowców z powiatu biłgorajskiego, tarnobrzeskiego i niżawskiego. Kaczmarczyk dowodził oddziałem, który wszedł w 1944 roku w skład I brygady Armii Ludowej Kafarski Michał Mieszkaniec Szczebrzeszyna - z zawodu kupiec, zmarł w obozie w Dachau w roku 1941 – "był to bardzo

spokojny człowiek, przeszedł ciężkie koleje w Rosji, zrównoważony, opanowany, z prawdziwie męską postawą znosił wszystkie przeciwności losu – napisał o nim dr Z. Klukowski. "Kalendarz Prawosławny" Opublikowany został w latach trzydziestych XX wieku w Tomaszowskiej Spółdzielni Wydawniczej "Głos Prawdy" w nakładzie 10. 000 egzemplarzy. "Kalendarz Seraficki " Drukowany był w latach 1926 – 1939; pierwszych dwanaście numerów ukazało się nakładem Redakcji Dzwonka III Zakonu we Lwowie – ostatni, 13 numer wydany został w Radecznicy – trzynastka to liczba antoniańska, 13 czerwca przypada uroczystość tego Cuwórcy – napisał w przemowie O. Jan Duklan Michnar. Kalendarz drukowano w drukarni zwanej "Prowincjonalską", której moc przerobowa wynosiła 1000 arkuszy na godzinę. Mieściła się w lokalu Kolegium Serafickiego OO. Bernardynów w Radecznicy, zecerami byli: Stanisław Świętalski i Aleksander Stankiewicz. Oprócz "Kalendarza..." spod prasy drukarskiej wychodziły różne akcydensa, ulotki, czasopisma i. t. p. Drukarnia była "oczkiem w głowie" Kolegium a "słoneczkiem" Prowincji Bernardyńskiej. Zaprzestała pracę wraz z wybuchem wojny. Okres wojenny przestała nieczynna, po wyzwoleniu w 1944 roku nie wznowiła pracy, a po 1950 roku została zdemontowana i ślad po niej zaginął. "Kalendarz Seraficki " na rok 1939 został wydrukowany w nieznanej liczbie egzemplarzy – nakład do końca nie został rozprowadzony. Jego część przeleżała okres okupacji w magazynie. W roku 1944 po uruchomieniu szkoły został rozdany młodzieży, z tym, że wyrwano wtedy jedną kartkę, ponieważ pisano na niej bardzo źle o ZSRR, a Zakon OO. Bernardynów bał się przykrych konsekwencji ze strony Bolszewików z rodowodem Rosjan, bo doświadczył od nich już wiele złego w wieku XIX. Na treść Kalendarza... składają się informacje dotyczące: hierarchii Zakonu Serafickiego, sposobów oznakowania nowego roku w poszczególnych krajach, spraw stricte religijnych jak: wykaz dni świątecznych, postnych, czasów zakazanych, świąt ruchomych, wykazu odpustów, oraz wiele materiałów o działalności Zakonu Braci Mniejszych (Franciszkanów), oraz OO. Bernardynów - w tym o roli jaką odegrali w dziejach Radecznicy ( i okolic), gdzie przybyli w 1919 roku. Do czasu objęcia przez nich kościoła pod wezwaniem św. Antoniego msze odprawiali kapelani armii austriackiej i polskiej, ale nie tylko. Znajdują się również bardzo ujmujące wiersze – "Z Nowym Rokiem" autorstwa Fr. Marka Pociechy, oraz Fr. Marka Piechoty - " Milion Cię nie zna" - milion Cię nie zna, a przecież Ty Panie za pogan także krwi przelałeś zdroje, kiedyż więc wolność na świecie nastanie, kiedyż nadeślesz nam królestwo Twoje... Działalność OO. Franciszkanów i Bernardynów nie ograniczała się w latach trzydziestych XX wieku do posługi duszpasterskiej w przydzielonej parafii – Bracia wyjeżdżali na misje. O tym traktują teksty - " Franciszkański posiew krwi w Chinach", przekładu którego z francuskiego na język polski dokonał O. Hipolit Legowicz (OFM), "Zakon franciszkański a misje", autorstwa Fr. Jukudyna Łaby, czy Fr. Romana Pitołaja " W 25 lecie misji na Sachalinie". Można także przeczytać opowiadanie o czasach kasaty radecznickiego sanktuarium, św. Antoniego – autor tekstu O. Jan Duklan Michnar przytacza zabawne, a zarazem smutne zdarzenie ... wtedy dziekan zamojski ks. Szydoszyński nocą wykradł obraz św. Antoniego i wywiózł go do Łabuń... Ozdobą publikacji są "Staropolskie roraty" autorstwa Władysława Syrokomli, a ponadto relacje o losach powstańczego oddziału 1863 roku zorganizowanego przez radecznickiego bernardyna – O. Hilarego - O. Hilary nie zważając na niebezpieczeństwo, nie zważając na swój podeszły wiek urządzał zebrania wtajemniczonych i spiskowców w sukmanach, czy to w czeladnej, czy w klasztorze, czy w której z wiosek. Przy okazji odpustu, czy wizyty w dalszej stronie starał się pozyskiwać nowych członków... Zorganizowana przez O. Hilarego partia liczyła około 300 ludzi. Wszyscy zebrali się w lasach k. Podlesia w ostatnich dniach marca 1863 roku. Powstańcom od chwili wyruszenia z Radecznicy towarzyszył O. Hilary. Po kilku dniach połączyli się z większą grupą w okolicach Goraja. Swój chrzest bojowy radeczniccy powstańcy przeżyli pod Zawichostem. Pod Batorzem oddział został rozbity - z oddziału O. Hilarego niewielu zostało przy życiu. Kilkudziesięciu padło już dawniej, kilkudziesięciu rannych przed bitwą jeszcze pozostawiono w Chrzanowie, reszta zdziesiątkowana straciła łączność pomiędzy sobą. O. Hilary ranny poważnie w prawe przedramię wracał na swoim siwku do domu... "Kalendarz Seraficki na rok 1939" jest bogato ilustrowany; zawiera między innym: zdjęcie ówczesnego papieża Piusa XI postrzeganego jako "papież misyj"; kościoła OO. Bernardynów we Lwowie, gdzie spoczywają relikwie Błogosławionego Jan z Dukli, kościoła i klasztoru OO. Bernardynów w Radecznicy, gmachu w którym mieściło się Kolegium Serafickie i drukarnia OO. Bernardynów, zdjęcie maszyny na której drukowano Kalendarz. Uzupełnienie stanowią liczne ciekawostki, jak: wykaz lekarzy w Polsce na rok 1938 – 12. 427, co w przeliczeniu na liczbę mieszkańców dawało 3,7 lekarza na 10.000 osób mieszkających w

Ksiądz Kapalski pełnił także obowiązki kapelana Zamojskiego Inspektoratu Armii Krajowej. co zostało zrozumiane przez jako zapowiedź powstania. (Stanisław Zybała. w jego drukarni tłoczono: ogłoszenia w języku polskim. Studiował medycynę we Francji i w Niemczech. wychodzą bałwany. pochodził z Hrubieszowa.będzie burza. 1926. Jacek Rogatko. w tym przepowiednie pogody . 3 prowincje. Do roku 1915 pracował jako murarz w Zamościu. ptaki się chowają. gdzie występował pod pseudonimem "Fulek". a uzyskane w ich trakcie materiały są zawsze dokładnie lokalizowane w terenie". Kania Piotr Rolnik z Gródka n. Kalmansohn Jakób Lekarz żydowski. 749 zakonników ogółem. Hrubieszów) – kolekcjoner zabytków archeologicznych. 96. Kapłan Feliks Urodzony 30 sierpnia 1893 roku w Zamościu. Regina Smoter Grzeszkiewicz) Kaleta Feliks Rodem ze Szczebrzeszyna. w latach 1915 – 1917 robotnik w fabryce drutu w Aleksandrowsku. przed I wojną światową nauczał dzieci z Podborcza (w różnym wieku) czytania i pisania – zajęcia odbywały się w mieszkaniu gospodarza o nazwisku Piwowarek. gliniane.. jest autorem pracy o Franku i Frankistach wydanej w języku francuskim. metalowe i kościane.1930 udzielał się w pracach Komunistycznej Partii Polski.. a więcej szukaniem pomocy dla innych". Kapalski Franciszek. aresztowany przebywał w więzieniu w latach 1923 – 1924. szczególnie w okresie okupacji ks Kapalski okazywał swoja troskę i uczynność względem potrzebujących "zajmował się mniej kapłaństwem. Piotr Ściegienny . Bugiem (gm. słowem okazano mi naprawdę rzeczową pomoc. Kaminer Max Biłgorajski drukarz okresu międzywojennego. podczas obrad Sejmu Czteroletniego wypowiedział się w kwestii równouprawnienia Żydów. Władysław Kamiński aresztowany został 25 października 1844 roku w Kielcach w aptece Floriana Pantoczka. w roku 1938 było.pracował tutaj w latach 1937 – 1947. Po wyzwoleniu (1945 – 1948) członek Polskiej Partii Robotniczej. przy pomocy mieszkańców miasta – głównie kobiet i dzieci organizował doraźną pomoc dla wysiedlonych z Poznańskiego. 253 kapłanów. 174 kleryków. Kolekcja Piotra Kani liczy bardzo wiele okazów – są to: narzędzia krzemienne.we wrześniu 1844 roku w kościele pobenedyktyńskim na św. Podano również ciekawą statystykę odnośnie liczebności Zakonu Franciszkanów w Polsce. archeolog tak pisze o nim: "jego poszukiwania cechują się systematycznością. 322 braci laików. bydło ryczy niespokojne. Członek Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy – największą aktywność partyjną przejawiał w latach 1915 – 1918. uczestnik Rewolucji Październikowej. Ostrowcu Kieleckim i Dęblinie.000 tercjarzy (osób należących do tzw. dzięki jego staraniom znaleziono dla nich lokal w jednym z opuszczonych domów żydowskich. w latach czterdziestych XX wieku czynnie zaangażowany w działalność agitacyjną. Trzeciego Zakonu. które "podług rozmaitych zakonów żyją w świecie". Z inicjatywy dr Klukowskiego zorganizowany został Komitet Opieki nad rannymi żołnierzami – na jego czele stanął ks Franciszek Kapalski. a przede wszystkim ksiądz Kapalski skupują rozmaite artykuły..ówczesnej Polsce. "Biskup". wyroby kamienne. Dr Klukowski napisał o nim w "Dzienniku z lat okupacji Zamojszczyzny 1939 – 1944" "Członkowie Komitetu. wiadomości astronomiczne. W okresie 1913 . Zmarł 16 listopada 1963 roku w Warszawie. jest parno. żebym mógł szpital utrzymać i obsłużyć taka liczbę rannych".. Krzyżu w Kielcach miał zachęcać wiernych do "skupienia się koło sztandaru Matki Boskiej przeciw wrogom jej ojczyzny i wolności ludu". siłą sprawczą której był ks. anonse. gdy słonko przypieka. Po uzyskaniu dyplomu lekarskiego na stałe zamieszkał w Warszawie. 1925.. udzielał się również jako tłumacz języka hebrajskiego. kapłani z Trzęsin . Samouk. 1939. biuletyny. bez której mowy nie ma. Kamiński Władysław Syn nauczyciela z Hrubieszowa. 57 klasztorów. ks Postać znana i lubiana w szczebrzeszyńskim środowisku .

Helena Furlepa. in.(ks. Natalia i Genowefa. A. W Czarnymstoku witał Jego Ekscelencję pełniący obowiązki ministranta Stanisław Rapa. pogrzeb odbył się w piątek. ks.w "Kronice parafii Trzęsiny" zachowały się poczynione przez niego notatki. ks. a później na kolanach biskupa pojechał wraz z nim furmanka do Trzęsin. Buczyn. iż ks.młode kobiety. po ukończeniu Gimnazjum i Liceum Biskupiego w Lublinie w 1949 roku rozpoczął studia teologiczne w Wyższym Seminarium Duchownym w Lublinie.założył "straż ogniową"(poprzedniczkę straży pożarnej w Czarnymstoku) potrzebną zapewne do obrządku paschalnego przy symbolicznym grobie Chrystusa. Jan Mazur – od 7 marca 1953 roku do 24 sierpnia 1957 roku . z roku 1965. wdychał zdrowe.". Edwarda Borsuka ze Smorynia).". Karpiński Andrzej Dziekan szczebrzeszyński. który zorganizowano w celu "urządzenia kościoła ruskiego. Pracował jako wikariusz w parafiach Łabunie i Milejów. pracą których kierowała Antonina Pięciórek.Janina. Po powrocie z obozu zapadł na zdrowiu. Wacław Daruk – od 5 kwietnia 1970 roku do 17 czerwca 1996 roku . pobyt w Trzęsinach był dla niego bardzo wskazany z uwagi na wyśmienite wręcz w tych okolicach warunki zdrowotne .podczas okupacji ks. Janina Sobczak. Antoni Peret ."często spacerował po lesie. Mazur był więźniem obozu koncentracyjnego w Dachau. bp. Julian Brzezicki. ks.. Przyjęto wyznanie wiary zatwierdzone przez papieża Urbana VIII . Leokadia Furlepa (siostra Pauliny). Pisarski nauczał tutaj religii. obecnie rezydujący od 1996 roku ks. pogrzebowej przewodniczył zamojski biskup pomocniczy Mariusz Leszczyński. m. Helena Furlepa (wydana za mąż na Trzęsiny). Święcenia kapłańskie otrzymał dnia 20 lutego 1955 roku z rak biskupa lubelskiego Piotra Kałwy. m. Józef Gładysz – od września 1925 roku do września 1928 roku . Teodorowskiej pod nazwa Budy Komodziańskie (z parafii Radzięcin). w powiecie hrubieszowskim.w 1943 roku wraz z mieszkańcami parafii. w którym utworzono Dom Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży – placówka otrzymała imię bł. W roku 1931. poświęcenia i otwarcia dokonał ks. ludnością z Trzęsin. Paulina Furlepa.września 1928 roku do lipca 1929 roku. Janina Wrona z Wólki Czarnostockiej. ks. 15 kwietnia w parafii Trzęsiny o godz. Ksiądz Wacław Daruk zmarł 12 kwietnia 2005 roku w szpitalu w Szczebrzeszynie po długiej i ciężkiej chorobie.. Leokadia Pacyk (jej matka pochodziła z Łypów). Mariusz Leszczyński. Czarnegostoku trafił do obozu przejściowego w Zwierzyńcu gdzie służył duchową i fizyczną pomocą swoim współwyznawcom . tzw. część Kol. "Karol" Kryptonim plutonu stacjonującego w rejonie Szczebrzeszyna. 11. którego Niemiec postrzelił w rękę.od 8 grudnia 1957 roku do kwietnia 1970 roku . ks. Janina Łosiewicz z Wólki Czarnostockiej. Helena z Sobczaków Wronowa. Genowefa Smoter.. Stanisław Szubartowski . kanonik Julian Brzezicki jest jedenastym proboszczem na tej placówce . Zygmunt Pisarski – od 2 maja 1930 roku do 8 lutego 132 roku. wraz z innymi z terenu Zamojszczyzny brał udział w obradach Synodu Zamojskiego w 1720 roku. uroczyste otwarcie Domu. oraz Czarnystok i i Wólka Czarnostocka. Malinowska (.. ks. siostry Krzysztoniówny . W 1999 roku w Trzęsinach odrestaurowano dawny budynek Ordynacji Zamoyskiej.Trzęsińską parafią na przestrzeni lat 1922 .. Józef Perskiewicz – od lipca 1936 roku do 8 kwietnia 1945 roku . W pamięci parafian zapisał się jako dobry kapłan.) z Wólki Czarnostockiej. wybrany na urząd po roku 1954. Mszy św. ks.... Perskiewicz z parafii Trzęsiny opatrywał rannego..wszystkie klasztory prawosławne włączono do reguły . proboszcz parafii Trzęsiny) Kardasz Andrzej Pierwszy wójt gminy Stary Zamość. że to mu bardzo pomaga". podczas sprawowania przez niego duszpasterskiej opieki nad parafią nasze strony odwiedził w 1947 roku ówczesny biskup lubelski Stefan Wyszyński."ks.. ks.00. rześkie powietrze mówiąc. bł. Poświęcenia tablicy dokonał 12 czerwca 1999 roku Jan Paweł II podczas pobytu w Zamościu. W roku 1965 został rektorem kościoła Świętego Ducha w Kraśniku. Zygmunta Pisarskiego. dobrze sprawujący posługę duszpasterską. z której dowiadujemy się (przy okazji prymicji ks. Janina Ryba. ks. miało miejsce dnia 7 listopada 1999 roku.urodził się dnia 15 sierpnia 1928 roku we wsi Zadębce. "organistówkę".1995 zarządzało dziewięciu księży. Do Związku. in. Stanisław Szubartowski przed objęciem probostwa w Trzęsinach pełnił obowiązki rektora kościoła Św. ks.. Jan Ołdak – od 8 lutego 1932 roku do lutego 1936 roku. należały: Marianna Smoter. Smoryń. Ducha w Kraśniku Lubelskim i prefekta szkół kraśnickich. ks. Kazimierz Gąsiorowski – od kwietnia 1945 roku do 7 lutego 1953 roku sprawował duszpasterską opiekę nad Związkiem Maryi Niepokalanej założonym przez parafianki . W trzęsińskiej parafii pracował do przejścia w stan emerytalny w 1996 roku. W skład nowo utworzonej parafii nad która sprawował opiekę duszpasterską weszły wioski: Trzęsiny.byli to według sporządzonej przez niego listy następujący kapłani: ks. co odnotowano w Kronice Szkoły w Czarnymstoku. Padziński – od 17 lipca 1929 do 5 kwietnia 1930.

w roku 1911 do Kasy należało 165 urzędników. tomaszowskim. odznaczony Złotym Znakiem Związku OSP. hrubieszowskim. którego roczna pensja wynosiła ponad 200 rubli...Na jej rzecz ordynat wpłacił jednorazowo 60. Stanisław Zajączkowic ks.. Jej pracami kierował: Zarząd. Adam ks. oraz Komisja Rewizyjna reprezentowana przez trzy osoby.. Dla zasilenia funduszy Kasy potrącano wkłady w wysokości: • od zarobków wynoszących 200 – 499 rubli 7% • od zarobków wynoszących 500 – 797 rubli 8% w razie wypadku lub choroby członkowie Kasy. Głównym zadaniem Kasy była realizacja celów emerytalnych. otrzymywali zapomogę. Zamoyskiego w 1905 roku dla uczczenia 300 rocznicy śmierci założyciela Ordynacji – Jana Zamoyskiego. Zamoyskiego. 1 września 1936 roku w jego mieszkaniu w Zamościu odbyło się spotkanie ziemian z powiatów: zamojskiego. Kasa Przezorności i Pomocy Urzędników Ordynacji Zamojskiej Utworzona została w 1904 roku staraniem Maurycego hr. Ustawa Kasy Zapomogowo – Pożyczkowej objęła pracowników dóbr ordynackich położonych w powiatach: zamojskim. krasnostawskim. Członkiem Kasy mógł zostać każdy pełnoletni etatowy pracownik ordynacji. oraz pracowników zatrudnionych na terenie nieruchomości położonych w Warszawie.bazyliańskiej. zapomogowo – pożyczkowych. Uchwały Synodu zatwierdził następca Urbana VIII – papież Benedykt XIII. Crocius ks. Celem Kasy.. Kaznodzieje i ministrowie Zamojszczyzny) imię i nazwisko ks. Kawa Szczepan Mieszkaniec Długiego Kąta (pow.. Rada Przedstawicielska (zwana zamiennie Radą Reprezentantów) w ilości 12 osób. biłgorajskim i janowskim. było zabezpieczenie bytu pracowników ordynackich oraz ich rodzin w razie śmierci któregokolwiek z członków Kasy. 1641 zm.prowadził kronikę oddziału. Jan Grzybowski ks. Daniel Roborius ks. a wdowy i dzieci po zmarłym miały prawo do "znaczniejszej zapomogi". współorganizator straży pożarnej w Długim Kącie .Oszczędnościowa Ordynacji Zamoyskiej Utworzona została z inicjatywy Maurycego hr. Nerlich Wojciech Jan Radziszowski Łobodziński Tomasz Gorzkowski Adam z Sandomierza Jan Grzybowski Grzegorz Milicius Jan Biskupski Marcin Crocinus Sebastian Cropcius kalwińscy w zborach zamojskich (zlokalizowanych na terenie lata pracy 1639 od 1616 zm.000 rubli. biłgorajski). Statut Kasy opracował sekretarz Zarządu Głównego Ordynacji Stanisław Jasiński. Kasa Zapomogowo . Kazerski Stanisław Ziemianin. 1649 1599 ostatni kaznodzieja 1586 1595 1596 1598 1599 1602 1604 1609 1614 1620 miejscowość Krasnobród Biłgoraj Biłgoraj Biłgoraj Radzięcin Radzięcin pełniona funkcja kaznodzieja kaznodzieja kaznodzieja kaznodzieja kaznodzieja Radzięcin ministrowie .. działacz społeczny. tomaszowskiego i hrubieszowskiego celem omówienia ruchu ludowego wywołującego zastraszające obawy w części zamieszkiwanych przez uczestników zebrania powiatów.

ponadto autorstwa K. miał tym samym prawo używania tytułu barona.1610 1570 1582 1586 1595-1600 1600-1601 1601 1602 Krasnobród ministrowie Mokrelipie minister Biłgoraj ministrowie Kryłów ministrowie Kelles – Krauz Kazimierz Urodzony w Szczebrzeszynie 2 marca 1872 roku. Prusicki Jerzy Pontanus Piotr Milicius Jan Węgierski (?) Paweł Obrębski Jan Dębski Andrzej Jezierski Wojciech Czechowicz Mateusz Raków Piotr Artomius Iwan Wandlowius Wojciech Grabiec Myslowicius Krzysztof Serpentyn Grzegorz Jankowski Jan Bochnicius 1627 1586 1602 1603 1603 1660 1547 1622 1623 1610 1606 . Przodkowie Kazimierza Kelles – Krauzego wywodzili się ze szlachty kurlandzkiej osiadłej w XVI wieku w Polsce. w roku 1892 wyjechał na studia do Paryża – naukę rozpoczął na Sorbonie. dodatkowo pieczętując je sygnetem herbowym. w roku 1962 ukazało się dwutomowe wydanie jego Pism Wybranych.Wawrzyniec Donik Baltazar Kawaturski Wojciech Grabiec Stanisław Orłowski Piotr Gilowski S. teoretyk i działacz Polskiej Partii Socjalistycznej. nawiązał wówczas bliższe kontakty z przedstawicielami Polskiej Partii Socjaldemokratycznej (PPSD) Galicji i Śląska. Wystąpił na I Międzynarodowym Kongresie Socjologii (4 października 1849 roku). publicysta . co wykorzystał w okresie.był najstarszym synem Michała i Matyldy z Daniewskich. (1901) • Darwinizm w socjologii (1903) • Socjologia i psychologia (1904) . Kazimierz Kelles – Krauz prowadził prace naukowo . socjolog. W roku 1901 osiedlił się z rodziną w Wiedniu. by po roku przenieść się do Collège Libre des Sciences Politiques. gdy był zaangażowany w działalność konspiracyjną – używał tego tytułu w listach do żony. W latach 1882 – 1890 ukończył gimnazjum w Radomiu. gdzie studiował socjologię i ekonomię. Zmarł w miejscowości Pernitz (Dolna Austria) 24 czerwca 1905 roku – pochowany został na cmentarzu Centralnym w Wiedniu.badawcze z zakresu socjologii. Kelles – Krauzego są: • Klasowość naszego programu (1894) • Socjologiczne prawo retrospekcji (1898) • Rzut oka na rozwój socjologii w XIX w.

bo dużo zaległości mamy. uczucia podburzają i krzywią. w naukę. a także piękny komplet mebli znajdujący się w posiadaniu osób prywatnych w Hrubieszowie. co namiętnościom tylko dogadzając. z którego (relacja o. księgozbiór liczył ok. Warszawa 1838). proboszcz szczebrzeszyński. dnia 22 lipca 1917 roku udzielił w miejscowym kościele parafialnym ślubu Michałowi Bartnikowi (synowi Jacentego i Antoniny z Hanaków) z Marianną Bartnik (córką Adama i Zofii z Poźniaków)późniejszym rodzicom ks. która nam pomoże do wygodnego wypełniania naszych obowiązków codziennych. uwierzmy raczej w pracę. autora autobiograficznej pracy "Mistyka wsi" (Radom 2003). ostatnie prace wykończeniowe przeprowadził ks. Decyzją prezydenta miasta Zamościa – Marcina Zamoyskiego przekazany został Miejskiej Bibliotece Publicznej w Zamościu. "Saxsonia" Albertusa Krantza (Frankfurt 1575). Kiesewetter Ludomir Rodem z powiatu hrubieszowskiego. które to wsie stanowiły uposażenie kościoła pod wezwaniem św. Kleiner Symcha Syn Efraima Fiszla z Hrubieszowa. oficjał chełmski. Gramatyk hebrajski i egzegeta biblijny. przeznaczonego do sprzedaży. Po śmierci matki opiekował się nim dziadek. Razem z dr Boruckim (także weterynarzem) przeprowadzali w okresie międzywojennym kontrole sanitarne mięsa pochodzącego z uboju. 13. kierat wialnię i sieczkarnię. jedną. Budynek był konsekrowany przez biskupa chełmskiego – Jerzego Zamoyskiego. "Kilka prawd z ekonomii politycznej" Praca autorstwa Andrzeja Augusta Zamoyskiego. H. Jan Unikowski.000 złotych kupili młocarnię parową. Wacława Płonki) OO. "Ma – Male" o źródłosłowach języka hebrajskiego (Warszawa 1836). W roku 1668 kościół został na nowo konsekrowany przez biskupa sufragana chełmskiego – Mikołaja Świrskiego. który poprosił Abrahama Sterna o edukację wnuka. cenną myśl pochodząca z z tego dzieła przyjął Zespół Redakcyjny Teki Zamojskiej za swoje motto: "nie wierzymy tym pismom. w tej liczbie tak unikalne publikacje jak: "Herby rycerstwa polskiego" Bartosza Paprockiego (Kraków 1584). mieszkaniec Szczebrzeszyna (jak podaje Jan Jurczykowski) – weterynarz) dzierżawił gospodarstwo rolne w Brodach małych k/Szczebrzeszyna. a nieodrobienie ich ciąży na naszem sumieniu: praca zaś do szczęścia się naszego przyłoży" Kimaczyński Antoni Wikariusz szczebrzeszyński. Kolejni proboszczowie szczebrzeszyńscy odbudowywali go ze zniszczeń.• • • Kilka ważnych zasad rozwoju sztuki (1905)Portrety zmarłych socjologów (1906) Wybór pism politycznych (1907) Materializm ekonomiczny (1908) Kicki Sebastian Proboszcz szczebrzeszyński. Czesława Bartnika. Kieślicki Mikołaj Pierwszy infułat zamojski. prof. Na skutek przeprowadzonej po wyzwoleniu reformy rolnej zlikwidowano jego majątek. "Historia Polonica" Jana Długosza (1615). Symcha Kleiner jest autorem prac: "Dobry komentarz do Księgi Hioba" (Lwów 1834. Mikołaja w Szczebrzeszynie. własnym sumptem i staraniem wzniósł w 1620 roku murowany kościół w Szczebrzeszynie w miejsce drewnianego fundowanego przez Dymitra z Goraja. Łopacińskiego w Lublinie. klemensowskie starodruki W liczbie ponad tysiąca (z XVI i XVII wieku) pochodzące z Biblioteki Zamoyskich w Klemensowie przechowywane były do czerwca 2005 roku w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej im. Około 1644 roku został spustoszony i spalony przez Tatarów. w roku 1593 uzyskał od Jana Zamoyskiego pozwolenie na oddanie w dzierżawę na okres trzech lat Sułowa i Sułówka. Klemensów . Bernardyni z Radecznicy "za cenę 31. wykonał ambonę i drzwi katedry lubelskiej.. 000 woluminów..) Lekarz. w której można odnaleźć również wątki szczebrzeszyńskie. Kijowski (.

W roku 1895 z inicjatywy ordynata Maurycego hr. którą obsługiwało 6 parowozów i 90 wagonów. młodzież szlachecka z okolicznych dworów. druga z wozami konnymi do Cukrowni Klemensów. Przyjechało bardzo dużo lotników. że na mocy dekretu cesarza Józefa II z 1772 roku potwierdzającego Ordynację Zamoyską . zabierając je na furmanki.ziemiańskiego ugrupowania zorganizowanego przez Andrzeja hr. Zamoyskiego uruchomiono w Klemensowie cukrownię (funkcjonowała do roku 2004) . jednopiętrowy murowany pałac . Górski i W. Podczas okupacji w Klemensowie Niemcy zorganizowali lotnisko . Wyszyński. Oprócz benzyny.Rozłopy. Na akcję wyruszono przez wieś Szperówka do mostu na szosie Szczebrzeszyn .Klemensowi. połączonych z akcją charytatywną na rzecz Macierzy Szkolnej. które odwiedzane były przez Klemensowczyków podczas tychże zjazdów.jedna na drugiej. buraki uprawiano na gruntach ordynackich. że gromadzą jakieś inne materiały. in.gą. Projektantami pałacu byli: Jan Andrzej Bem i Jerzy de Kawe. Zaporze. W pracy kółka zaangażowana była młodzież z okolicznych zamożnych rodzin oraz członkowie Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" ze Szczebrzeszyna ( m. Po wyzwoleniu cukrownia została zmodernizowana. Pierwszym dyrektorem cukrowni był Michał Lubiński. Ruch samochodowy wzmożony. do których niewątpliwie należał cukier w czerwcu 1944 roku radeczniccy partyzanci dokonali napadu na gospodarstwo rolne w Michalowie i cukrownię Klemensów . Gorajec i placówek pobliskich zwołano w Kolonii Zaburze (na Świniarkach) na godzinę 22 . cały wygon koło cukrowni założony beczkami. Pałac wystawiony został w latach 1747 . w obrębie których był już Klemensów podzielone zostały na klucze dóbr. który wybudował na nich (ulegając prośbom swej żony .obiekt został zlokalizowany został na gruntach wsi Bodaczów. Funkcjonująca pod niemieckim zarządem Cukrownia stanowiła łakomy kąsek dla miejscowego (zamojskiego) Ruchu Oporu z tej prostej przyczyny . największą moc przerobową uzyskał zakład w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku . zdaje się. (któremu groziło oderwanie od Polski i przyłączenie do Czech). Szerokim echem na Zamojszczyźnie odbiło się zorganizowanie w Klemensowie i Szczebrzeszynie w 1920 roku obchodów Dnia Śląska Cieszyńskiego. budowniczym . podczas dorocznych spotkań dyskutowano nad problemami modernizacji rolnictwa.1767. W okresie międzywojennym (1905 rok) z inicjatywy działaczy ludowych . Andrzej hr. Grabiński.Jana Korby i L. przyjaciele Zamoyskich.000 ton cukru.posiadłości ordynackie. Na lotnisku robota wre od rana do nocy. Pierwsza kampania cukrownicza uruchomiona został pod koniec 1895 roku . w roku 1912 funkcję tę pełnił inż.obiekt został ofiarowany synowi ordynatorstwa . Klemensowska rezydencja Zamoyskich była miejscem spotkań "Klemensowczyków" . przy moście odcięto druty telefoniczne. jego aspektów technicznych i społecznych. w roku 1858 Klemensowszczycy zainicjowali powstanie Towarzystwa Rolniczego). Jedna grupa udała się do gospodarstwa Michalów.wspomina żołnierz Batalionów Chłopskich z Radecznicy Władysław Jezierski zbiórkę żołnierzy BCh z placówek Radecznica. na których z czasem powstał Klemensów odstąpili w latach 1744 1745 Franciszkanie zamojscy Tomaszowi Antoniemu Zamoyskiemu.Początki miejscowości sięgają XVIII wieku wiemy. in: L. Staraniem Rodziny Zamoyskich zorganizowany został (także w okresie międzywojennym) w pałacu teatrzyk przy którym funkcjonowało kółko recytatorsko . Część gruntów należących do Bodaczowa.braku podstawowych środków spożywczych. W czerwcu 1943 roku w klemensowskim pałacu zatrzymały się duże oddziały żandarmerii i SS. W latach trzydziestych ubiegłego wieku cukrownie wydzierżawiono spółce akcyjnej "Towarzystwo Cukrowni i Rafinerii Klemensów". rekwizyty sprowadzano z Warszawy.surowiec przerobowy. w parku pałacowym w Klemensowie pomiędzy drzewami beczki z benzyną ułożono w 3 warstwy .produkowano wówczas rocznie ok. Śledzińskiego powstało w Klemensowie Koło Polskiej Macierzy Szkolnej (PMS).dramatyczne. miejscowość znalazła się wówczas w kluczu szczebrzeskim. także miejscowi chłopi mogli sprzedawać zasiane przez siebie buraki. Kółko miało swoje locum przy cukrowni w Klemensowie. w pracach ugrupowania udzielali się m.Stanisław Grabski.pod datą 17 marca 1941 roku dr Klukowski zapisał: Ludność jest zaniepokojona olbrzymimi zapasami benzyny. Dla potrzeb zakładu uruchomiono sieć kolei wąskotorowej o długości 50 km łącznie. w stajni moich rodziców (Jezierskich w Radecznicy) była przetrzymywana klacz . z priorytetowym zagadnieniem.placówka przestała istnieć z chwilą gdy klemensowski park przekazany został w dzierżawę na okres 12 lat. współredagował również Rocznik Gospodarstwa Krajowego. 12.Anieli Teresy Michowskiej) późnobarokowy. Kazimiera Kapeć) pozostającego pod opieką Adama Zamoyskiego z Kozłówki. Zaburze. Zamoyskiego (istniało w latach 1843-1847.1857 w Klemensowie funkcjonowała szkoła ogrodnicza prowadzona przez pozostającego do dyspozycji Zamoyskich ogrodnika Sierugowskiego . a wszystkie inscenizacje odbywały się w pałacu klemensowskim. urzędnicy ordynaccy. W latach 1842 . kilkakrotnie był przebudowywany. Z Michalowa zabrano kilkanaście sztuk bydła i koni (były to sztuki mające licencję) i zabito tam kilka sztuk trzody chlewnej.Jan Columbani. na premierach poza ordynatorstwem bywali: plenipotent . W roku 1940 obowiązki dyrektora pełnił Stanisław Maliński. Zamoyski prowadził w pobliskim Michalowie i Deszkowicach wzorcowe folwarki.

Dane opublikowane we wspomnianym "Wydawnictwie. jak to się mówi . 200 tys." dotyczące zagłady szczebrzeszyńskich Żydów zostały opublikowane w Biuletynie Żydowskiego Instytutu Historycznego.zawarł je w "Wydawnictwie Materiałów do dziejów Zamojszczyzny w latach wojny 1939 – 1945". Klukowski Zygmunt Dyrektor szczebrzeszyńskiego szpitala w latach 1916 – 1946. Turzyńca. Wólki Wieprzeckiej. Górecka. 11 – 13 "Listopad w Norymberdze 1946. że tata miał pseudonim "Gąsienica". oraz w kwartalniku tegoż Instytutu wydawanym w Polsce w języku jidysz: "Bleter Far . Kosobud. Z Cukrowni Klemensów zabrano kilkanaście ton cukru. bibliofil → Order Białego Kruka. Sułowa. O pobycie dr Klukowskiego w Norymberdze wspomina także synowa doktora.. Niedzielisk... do klucza szczebrzeszyńskiego należało także 5 folwarków. Źrebiec. tę wojenną . cukier wydawano nam w piekarni Bogdana Strusińskiego w Radecznicy. Relacje z z przebiegu procesu zostały opublikowane w Kamenie: R. a ponadto dochodowych jednostek organizacyjnych w całej Ordynacji Zamoyskiej . a swojego stryja w gajówce Krzywe zlokalizowanej w lasach kosobudzkich. Po wyzwoleniu część zwierząt wróciła do gospodarstwa Michalów. z klucza szczebrzeskiego w tymże roku spodziewano się osiągnąć rocznego przychodu ok. zorganizowanej przez miejscowych [klemensowskich] partyzantów (z oddziału "Podkowy") opowiada córka jednego z nich . Nielisz. Zarudzia. Był także jednym z najsilniej zaludnionych i najbogatszych kluczy w Ordynacji. furmani dostali po 30 kg cukru.chciał im pomóc i co najciekawsze nie znał pseudonimu stryjka Bolesława.Oczkoś: jak sobie przypominam z opowiadań. Stanowił więc prawie 18% dóbr całej Ordynacji co dawało mu trzecie miejsce pod względem obszaru. Zawsze mieli schronienie. 207 – 241. złotych. W AK była wówczas konspiracja . t..wikt i opierunek. klucz szczebrzeski Klucz szczebrzeski był jedną z najbardziej zaludnionych.Przy okazji dowiedziałam się. w obrębie tego cyklu wydawniczego ukazał się również Dziennik z lat okupacji Zamojszczyzny 1939 – 1944 (Lublin 1958). Brodu Starego i Brodu Nowego (Wołoskiego). Poznań 1949 s.mój tata po śmierci swego brata. Błonia. w tym zysku ok. Klukowskiego o pacyfikacji Zamojszczyzny . przed śmiercią podyktowała swoje wspomnienia dr Klukowskiemu. nr 11 s. Bortatycz. Wywłoczki. Ta akcja miała miejsce między mostami w Michalowie. 6 tys. Sułowca. Powałka i Pniów) oraz 2 wsie stanowiące uposażenie plebana szczebrzeszyńskiego (Sułów i Sułówek). Wielączy. a żona jego syna – Jerzego – Wanda Klukowski w pracy "Dangerous journey to freedom" (New York 1990). Nielisza. a trzeba było udowodnić jego przynależność do AK. Okazało się że archiwa znajdują się w Londynie. Siedlisk. Radecznica. Kawęczyna. kiedy to oddziały AK uniemożliwiały przetransportowanie armii niemieckiej żywności na wschód.3 km² powierzchni. 12 tys. połowy Pniowa. Sułówka. Topornicy. Wysokiego.". Dziadek Józef tez bardzo pomagał w wojnę żołnierzom AK. gdzie Zygmunt Klukowski wystąpił w charakterze świadka eksterminacji ludności Zamojszczyzny przez niemieckiego okupanta. Wśród wykazanych wsi znajdowało się 7 wsi szlachty lennej (Topornica.. nie znał też nikt z rodziny. mój tata wraz ze swoim bratem Bolesławem brał udział w akcji lokalnej. V. roczne przychody ze wszystkich majątków Ordynacji wynosiły ok. Zofia Klimczuk była siostrą zakonną prawosławnego klasztoru żeńskiego w Radecznicy. Bodaczowa. Michalowa. 173 – 201 znalazły się relacje autorstwa Z. Topólczy. O innej akcji. Na obszarze Ordynacji leżała ponadto wieś Hyża – własność franciszkanów szczebrzeszyńskich. Złojca."Pacyfikacje i egzekucje w powiecie zamojskim w latach 1939 – 1944". 23: 1946. Płoskiego. Białobrzegów. rękopis dotychczas nie opublikowany znajduje się w depozycie na Katolickim Uniwersytecie Ludowym.Jana Loca Maria Loc .przez kilka dni. Rozłóp. Żurawnicy. Klimczuk Zofia Pielęgniarka ze szczebrzeszyńskiego szpitala. Obroczy. Sułowiec. kiedy jego żona i córki starały się o rentę rodzinną. zostały wykorzystane jako materiał dowodowy na Procesie Norymberskim w 1946 roku.. Wszepec (wieś dziś nie istniejąca). zł rocznie. kronikarz wydarzeń jakie miały miejsce podczas okupacji na Zamojszczyźnie . pracowała tutaj w 1919 roku kiedy do miasta przyjechał dr Zygmunt Klukowski by objąć posadę dyrektora w szpitalu. Notatki świadka w procesie". Deszkowic. Radecznicy. Wieprzca. wskazano nazwisko mojego taty. Otrzymaliśmy po 10 kg cukru. W roku 1931 Zofia zachorowała na zapalenie opon mózgowych – zmarła w Szczebrzeszynie.według szacunków w 1605 r. Fragmenty "Dziennika z lat okupacji. W Biuletynie Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce. Klucz liczył 653. Tata ukrył się wtedy u mojego dziadka. 1956 nr 19/20 s. Źrebce. Składał się ze: Szczebrzeszyna. Powałki (wieś dziś nie istniejąca). Później była obława na akowców zaangażowanych w tę akcję.

Naukę w trzech klasach pobierało 79 uczniów. Jego Rodzice (niemieccy chłopi z Rumunii) zostali nasiedleni tutaj przez Niemców pod koniec 1942 roku. gabinety: fizyczny.O. Stanisław Dziura z Zakłodzia. Stanisław Kulik. Politechniki Lwowskiej . O. W roku szkolnym 1922/1923 w Kolegium wykładano: język łaciński. W roku szkolnym 1937/1938 szkołę ukończyło 126 uczniów. z jego inicjatywy (w czynie społecznym) zorganizowano w Krasnobrodzie izbę porodową na osiem łóżek. Kobierzycki Ludwik Jan Z jego inicjatywy w 1920 roku powstał w Tomaszowie Lubelskim Związek Tomaszowian – organem prasowym Związku. O. W gimnazjum pracowali: O.funkcję swą sprawował tylko przez rok.zajęcia prowadził O. geografię .. gdzie urodził się w 1943 roku. historię. O.. punkt zorganizowano w pomieszczeniach szpitalnych. W trudnym okresie swego życia – lata pięćdziesiąte XX wieku (w 1948 i 1952 roku przebywał na Zamku w Lublinie. Paweł Głowala z Zakłodzia. Jan Duklan Michnar. Eugeniusz Boruta. Stefan Żywot. (.wykładał łacinę. Wacław Płonka. Köhler Horst Prezydent Niemiec (stan na 2010 rok). a w roku 2007 nakładem tegoż wydawnictwa "Zamojszczyzna (1918 – 1943)". Jednym z uczniów radecznickiego gimnazjum był ks.. Metodego Sikory 17 stycznia 1922 roku.pismo ukazywało się w latach 1922. Julian Kędziora. IV z. dotychczas nigdzie nie publikowanych – do tych. W roku 2004 na łamach "Karty" (nr 42) ukazał się tekst dr Klukowskiego "Praktyka w Szczebrzeszynie". Kolegium Serafickie Otwarte zostało w Radecznicy staraniem O.Geszichte" (1951 t. przyrodniczy i historyczno .. (. Jan Kołodziej.O. II. Julian Kędzior przyrodę . fizykę .geograficzny.O.4. Jozafat Biernat język polski .. była "Ziemia Tomaszowska" . emerytowanego prof. t. Ireneusz Hanaka . Zajęcia odbywały się w budynku dawnej szkoły powszechnej. jego losy związane są ze Skierbieszowem. oraz "Zamojszczyzna (1944 – 1959)". Marek Tatka religię. Czesław Stanisław Bartnik. Zygmunt Kimaczyński ze Szczebrzeszyna prowadził zajęcia z matematyki. Edward i Jan Woźnicowie z Latyczyna. które yczą bezpośrednio Zamojszczyzny należy zaliczyć: • Imienny wykaz ofiar terroru niemieckiego w Zamojszczyźnie • Konspiracyjna służba zdrowia w Zamojszczyźnie w latach okupacji niemieckiej • Konspiracyjne duszpasterstwo w Zamojszczyźnie 1939 – 1944 • Pamiętnik zakonnicy prawosławnej o klasztorze w Radecznicy. Kobel Władysław Przewodniczący Prezydium Gminnej Rady w Krasnobrodzie (1954 rok).1927. t. Mgr. uczniowie używali podręcznika "Puer Romanus" drukowanego przed wojna we Lwowie. tam tez znajduje się kilka prac w rękopisach. Jego kontynuację stanowiło otwarte w kwietniu 1944 roku gimnazjum na koszt Organizacji. Dyrektorem mianowano Leona Syroczyńskiego. Przy Kolegium istniała biblioteka nauczycielska i uczniowska.O. który nie omieszkał podać w swoich wspomnieniach nazwisk kolegów: Eugeniusz Gąsior z Podlesia. Emil Seroka.) Bibliografia prac dr Zygmunta Klukowskiego jest dość rozległa. niemiecki . W roku 1980 ukazał się dalszy ciąg po okupacyjnych wspomnień Doktora: "Dziennik 1944 – 1945" wydany w 1990 roku w Lublinie. grecki. Kolegium Serafickie funkcjonowało do 1939 roku. gdzie jako lekarz udzielał pomocy medycznej współwięźniom) Doktor zaprzyjaźnił się z małżeństwem Danutą i Tadeuszem Jaszczykami → nieznane dedykacje dr Klukowskiego. Jan Duklan Michnar. naukę rozpoczęło około 60 uczniów .. W roku 1943 dr Klukowski zajmował się tajnym nauczaniem. Księgozbiór Dr Klukowskiego zdeponowany został w bibliotece Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W roku szkolnym 1923/1924 funkcjonowały cztery klasy. Paulin Wilczyński język niemiecki . religii uczył dyrektor gimnazjum ks.uczył przyrody. Ryszard Zawiślak.) Kuna z Podlesia przedmiotem jego zajęć była historia. kierownikiem placówki został O. Feliks Daniłowicz z Sułowca. .) Szut . że to kontynuacja przedwojennej siódmej klasy. Jan Rekiel. Jan Duklan Michnar. Gabriel Czupka matematykę. O. Józef i Jan Pruszkowscy.na wypadek wtargnięcia Niemców uczniowie i nauczyciele mieli mówić. przeważnie były to dzieci okolicznych rolników.O. I.

bo bliżej były tylko cerkwie prawosławne.szeptuchy. Ale ile razy w roku można odbyć taką podróż? Co robić przez cały rok? Polować. Do dzisiaj panie. Za to do końca namiętnie palił papierosy. Władze szkolne wyposażyły Romana w rewolwer. otwarto w Szczebrzeszynie pierwszą od 63 lat szkołę. Jedyny zarobek przynosiły ogromne zbiory grzybów. a młodsi wrócili do szkoły. do tworzonego w Zamościu przez mjr Jaworskiego II szwadronu "Jazdy Ochotniczej". Teresy.1929 r w Sokalu. Uczył w szkole czteroklasowej.Kołodziejczyk Roman Urodził się 28 lutego 1904 r w Szczebrzeszynie. W roku 1920 Roman. i co złowiono w jeziorach. gdyż w zdecydowanej większości byli "obcymi" sprowadzeni z dawnej Kongresówki i Galicji. Z tej stacji jeździło się na zakupy lub "do kultury". świadczeń na rzecz szkoły. przyszła żona Romana. Odmowy posyłania dzieci. Nauczyciele i administracja lokalna powiatu lidzkiego żyli i bawili się w swoim gronie. Po zdaniu matury w roku 1927. że choć np. zimą bogatsi buty z wyprawionej przez miejscowych skóry. Tam szwadron został rozwiązany. Starsi zostali wcieleni do regularnych oddziałów. Na zabawie jak i w życiu prywatnym nie pił alkoholu. zgłosił się wraz z kilkunastoma harcerzami i kolegami ze Szczebrzeszyna. Jego przodkowie mieszkali tu od ponad 250 lat. co wyhodowano. literatury i historii ojczystej tj białoruskiej czy litewskiej. Elżbiety i Ireny. Wielu opozycjonistów zostało aresztowanych. Był harcerzem. lub do lekarza to. członkiem. Bieda była tam nieopisana. i w niedługim czasie osiągnął Międzyrzecz Podlaski. że był znakomitym tancerzem. Można sobie wyobrazić brud i zaduch w chatach. W roku 1915. które po wysuszeniu sprzedawano za grosze przyjeżdżającym specjalnie po nie żydowskim kupcom. i mógłby z nim konkurować chyba tylko Kraków. przy czym świetnie prowadził tak walca jak i mazura czy poloneza. nawet oficjalnie nazywano te tereny Polską "C". pracował za darmo jako dar dla odrodzonej Polski. Po drodze z Podzitwy do stacji kolejowej mijał Roman najpierw wieś Pielasy. a następnie zaścianek szlachecki Pocieluńce. Jako wodzirej wystąpił tez w filmie "Kardiogram" nakręcanym w Szczebrzeszynie. Jedzono to. do odległej o 30 km Lidy. wrogo nastawiona do polskiej szkoły. i rozpoczął naukę w Państwowym Seminarium Nauczycielskim w Szczebrzeszynie. Kilka następnych lat pracował dorywczo. A lubił się bawić i tańczyć do białego rana. Na nogach noszono łapcie z łyka. Dochowali się czworga dzieci: Romualda. a także poziom higieny. Pierwszy rok. do miasteczka Raduń. Razem więc do tej najbliżej położonej stacji kolejowe było 41 km. W ten sposób i Romanowi na początku lat trzydziestych XX wieku cofnięto prawo nauczania. aby się do niej dostać. Wilno to do dzisiaj piękne miasto. gdzie znajdowała się cerkiew i parafia prawosławna. Kilka tygodni żywieni byli grochem często niedogotowanym. i chyba nikt w całym jego długim życiu nie widział go podchmielonego. piechotą lub furmanką. na kursach rolniczych organizowanych przez Kółka Rolnicze. do Lidy w linii prostej było 16 km.VIII. co utkano z lnu. uczyła Stefania Bielańska. często społecznie. Ludzie mieszkali często w kurnych chatach. po zajęciu przez Austriaków. i był tam jedynym nauczycielem. Po przeszkoleniu szwadron wyruszył na front. W tychże Pocieluńcach. to. W niedzielę wybrać się do kościoła do odległego o 18 km Radunia. Lekarzy zastępowali znachorzy i baby. Szkołę powszechną ukończył w roku 1922. Wieś Podzitwa otoczona była bagnami tak. jak ogromna większość mieszkańców Szczebrzeszyna. Starostowie mieli prawo zsyłać bez sądu przeciwników do obozu w Berezie Kartuskiej. dał las. Roman rozpoczął w niej naukę mając 11 lat. Wileńskim. czy jak wtedy mówiono skautem. innego urzędu. lub musiało uciekać za granicę. Nowogródzkim. w przeciwnym kierunku. zatajając swój młody wiek. został skierowany do pracy nauczycielskiej we wsi Podzitwa w woj. a nie obcej. Wzięli ślub 25. Roman Kołodziejczyk był. Pieniędzy otrzymanych za grzyby wystarczało tylko na sól. nocne napady na szkołę były na porządku dziennym. w drużynie założonej i prowadzonej przez nauczycielkę panią Jadwigę Cybulską. Niestety niedługo odebrano prawo nauczania również . rodzinnym mieście Stefanii. Dalej 23 km autobusem do stacji kolejowej Bastuny. trzeba było jechać drogą okrężną. Dr Klukowski wymienia ich nazwiska w swoich wspomnieniach zdeponowanych w KUL. Na wszystkich zabawach był wodzirejem. do odległego o dziewięćdziesiąt kilometrów Wilna. Najpierw 18 km drogą wiejską. Na niższym szczeblu rugowano ich z pracy. I o uczenie swoich dzieci mowy. wełny i w kożuchach. w powiecie Lida graniczącym z woj. a pewnie i dłużej. które go znały wspominają. rywalizowała między sobą o przekształcenie jej w szkołą białoruską lub litewską. i uzyskaniu prawa nauczania w szkolnictwie powszechnym.polskiej. lecz niestety nie zachowały się z wcześniejszego okresu żadne dokumenty. jedynej wysepce polskości. Chodzono w tym. Nie patyczkowano się wtedy z opozycją. Służbowo do inspektoratu. a później i działaczem Narodowej Demokracji będącej w ostrej opozycji do rządzącego obozu Piłsudskiego. Organizować zabawy i jeździć po kuligach. co uboga ziemia urodziła. Na całe życie zostało Romanowi wspomnienie fatalnej aprowizacji. tak jak jego przyszła żona i wielu młodych ludzi. Ludność miejscowa białoruska i litewska.

organizuje wraz z kolegami zjazdy absolwentów. od "głubinki" Syberii do Petersburga. w której znajduje się "Szlakówka" nazywała się Starybród (nie Stary Bród). myśleli tylko o rabunku i wódce. Z jego inicjatywy Klub Seniora nawiązał współpracę z podobnymi klubami z Tarnogrodu. przystępuje Roman do tajnej organizacji niepodległościowej. Odwrotnie niż w zaborze rosyjskim. Już w pierwszych dniach wojny wojska austriackie dwukrotnie opuszczały Sokal pod naporem rosyjskim i dwa razy wracały.jego żonie. którego energia i zaangażowanie stały się motorem działania Klubu. od banku Rolnego w Zamościu. a panie w pięknych kreacjach świetnie się bawią.był tylko jakiś Kraj Priwiślański. że w Galicji rządzili Polacy w tym także. a pewnie i nie chcieli wiedzieć. gdzie w tym czasie starostą był Polak Władysław Korostkiewicz a burmistrzem Eugeniusz Wysoczański. Owocem tych kontaktów.1995 r w wieku prawie 92 lat.11. Wspaniałym przedsięwzięciem okazały się Bale Seniora. do którego Sokal należał.organizujący bal seniorzy wprost się prześcigają w pomysłach nad zestawem menu. aby jak najokazalej przyjąć swoich gości. przed którym chowano się w piwnicach. W tymże Gimnazjum i Liceum przez następnych kilka lat był przewodniczącym Komitetu Rodzicielskiego. Naukę mogła Stefania kontynuować dopiero po wojnie. Krasnobrodu. dziczy w porównaniu do dotychczas panujących tam stosunków cywilizacyjnych.10. in. Dyr.1906 r w Sokalu w rodzinie pracowników wymiaru sprawiedliwości. ąd wszystkim w Klubie brakuje wspaniałego humoru prezesa i wygłaszanych przez niego patriotycznych piosenek i wierszy". A także grabieżami i mordami straszliwych Kozaków. jak wtedy i dzisiaj na tych terenach nazywa się Rosjan. która przy poparciu burmistrza Przysady. Dla Moskali. na którym można było zacząć rabunek. Na taki bal. kiedy to przechodził on kilkukrotnie z rąk do rąk. jeden wujek adwokat. Polski w pojęciu elit rosyjskich nie było. Jako ciekawostkę można podać. Już w październiku 1939 r. Suto i pięknie zastawiane stoły. ks Kapalski. W latach 80. Ojciec kierownik sekretariatu sądu. i stworzyć okupacyjny reżim. dr Jóźwiakowski. Liceum Aleksander Przysada: "Niemalże wizytówką działalności Klubu był jego pierwszy prezes. aby wreszcie opuścić go na dłużej. Józefowa. Ponieważ nie mogli dostać pracy w żadnej instytucji państwowej kupili w roku 1934. Prowadząc gospodarstwo Roman i tutaj udzielał się społecznie m. Stefania rozpoczęła naukę w szkole podstawowej sióstr Felicjanek. Roman Kołodziejczyk . Tak wspomina b. W zaborze austriackim. a np. rozpoczęła starania o wznowienie działalności Gimnazjum i Liceum w Szczebrzeszynie. 18 hektarowe gospodarstwo rolne koło Szczebrzeszyna zwane "Szlakówką". dlatego odsetek ludzi wykształconych był tam znaczny.w umówionym miejscu. w Sokalu. Na emeryturze dużo pracuje społecznie. często wspominając swoje młode lata. Wspominała często pobyt Moskali.emerytowany nauczyciel. jak wspomina w swojej książce "Armia Krajowa na Zamojszczyźnie" Jerzy Jóźwiakowski. gdzie szczątkowe szkolnictwo istniało tylko w dużych miastach. Często liczba uczestników balu sięga 150 osób. Zmarł 29. dr Klukowski. polskie szkolnictwo było dobrze rozwinięte.tych i 90-tych ubiegłego wieku pełnił funkcję prezesa organizacji kombatanckiej w Szczebrzeszynie. i zaciętymi walkami. Po tzw odwilży Gomułkowskiej Wojewódzka Komisja Weryfikacyjna przywraca go w lutym 1957r do pracy w szkolnictwie. a więc terenem zdobycznym. były wspólne imprezy wypełniające wolny czas emerytów. drugi sędzia. Znowu jest nauczycielem ZSZ w Szczebrzeszynie skąd w roku 1964 odchodzi na emeryturę. Zwierzyńca. Po szesnastu latach prezesowania odszedł na wieczny odpoczynek Roman Kołodziejczyk. Jednak już w 1953r zwolniono go za przeszłość polityczną.stawiają się członkowie zaprzyjaźnionych klubów. Tuż po wyzwoleniu przewodzi grupie działaczy. krytykę usunięcia religii ze szkół itp. (Romuald Kołodziejczyk) Kołodziejczyk z domu Bielańska Stefania Urodziła się 14. organizując wraz z innymi Spółdzielnię Mleczarską w Szczebrzeszynie. Po . Przeżyła w tych czasach tragiczny los Sokala. w Szczebrzeszynie z powodu braku szkół panował powszechny analfabetyzm. Panowie w odświętnych garniturach. wśród których są. Po ukończeniu szkoły powszechnej rozpoczęła naukę w Prywatnym Żeńskim Seminarium Nauczycielskim w Sokalu. Zostaje nauczycielem Zasadniczej Szkoły Zawodowej w Szczebrzeszynie. wrogi stosunek do PZPR i ustroju. jednak wybuch pierwszej wojny światowej ją przerwał. A "sałdaty" w 100 % analfabeci spędzeni do wojska z całej przestrzeni "matuszki Rassyji" od Władywostoku przez Azję. Sokal był już wrogą Austrią. Odbywało się to z huraganowym ostrzałem artyleryjskim. współtworzy książkę "Zakłady Kształcenia Nauczycieli i Ich Wychowankowie". która przekształciła się ZWZ a potem w Armię Krajową. Krasnegostawu i Zamościa. Niezwykłą popularność przynosi mu funkcja Prezesa Klubu Seniora przy Miejskim Domu Kultury. że wg aktu kupna miejscowość. Przewodniczy Kołu Absolwentów Seminarium Nauczycielskiego. Nie wiedzieli.

a więc pocałunki czy całusy. Jednym z najważniejszych przedsięwzięć zamojskiego KMK było wydawanie w latach 1938 – 1939 Teki Zamojskiej . dostępne są m. ochronki dla dzieci i szkółki miejskiej.w roku 1939 Biblioteka posiadała na stanie ok. W rok po Zjeździe wydano Pamiętniki Zjazdu Naukowego im Szymona Szymonowicza w Zamościu – znalazły się tutaj referaty wygłoszone podczas sesji zjazdowych. w skład Komisji Rewizyjnej weszli: ks Grabowski. Rzecz o o mecenacie Jana Zamoyskiego • S. Komitet Organizacyjny Wystawy w składzie: dr Zygmunt Klukowski. in w zbiorach Biblioteki im. Michał Bryłowski. pod egidą KMK wydali kilka druków bibliofilskich: • S. Zaścianek posiadał 7 klasową szkołę powszechną. nauczyciel rysunku w zamojskich szkołach średnich. oraz materiał sprawozdawczy z przebiegu obrad. która zapoczątkowała działalność Koła.1989r w wieku 82 lat. w roku 1925 zatwierdzono Statut Koła. Wacław Kosior. Bolesław Płodowski. jej celem było niesienie pomocy początkującym nauczycielom. Kazimierz Lewicki . łączyła pracę zawodową z prowadzeniem znacznie zmniejszonego w powojennych latach gospodarstwa. członkowie – ks. Aleksander Krzywdziński. i siłą sprawczą był Zygmunt Klukowski. w jego pracach brało również udział małżeństwo Młodożeńców – Wanda i Stanisław. W roku 1929 wyszła za mąż za Romana Kołodziejczyka. W roku 1924 członkiem Koła został Bolesław Leśmian. Jadwiga Degurska. Łempicki. Trzy Ballady (1926) . Utworzenie Koła.jego ukończeniu została zatrudniona w powiecie Lida. Stanisława Łempickiego • S. Zdobycie przez dzieci wyższego wykształcenia. (Romuald Kołodziejczyk) Koło Absolwentów Liceum Pedagogicznego w Szczebrzeszynie Powstało z inicjatywy absolwentów podczas Pierwszego Zjazdu. Łopacińskiego w Lublinie).. Marian Małuja. z tej liczby wybrano Zarząd Koła w składzie: prezes – ks.artysta malarz. Zygmunt Klukowski jako zapalony bibliofil zgromadził wokół siebie grupę ludzi o podobnych zamiłowaniach . Wanda Madlerowa – wdowa po lekarzu. Edward Kopciński . oraz wydano nakładem Komitetu Obchodu 300 Rocznicy Śmierci Szymonowicza kilka liczących się pozycji książkowych traktujących o poecie i epoce w której żył: • Szymon Szymonowicz i jego czasy pod red. Z inicjatywy dr Klukowskiego w roku 1927 przejęto na mocy aktu notarialnego pomieszczenia Biblioteki Miejskiej w Zamościu założonej w 1905 roku przez Zdzisława Kłossowskiego .000 woluminów i 900 stałych czytelników. Stanisław Sawilski. H. Młodożeniec. Jan Czechoński. Helmstedt i Zamość. w zaścianku szlacheckim o oficjalnej nazwie Pocieluńce. który miał miejsce w dniach 28 – 29 czerwca 1952 roku. Kot.pisma o profilu historycznym (ukazało się sześć numerów. Medyceusz polski XVI wieku. Po zakończeniu drugiej wojny światowej powróciła do zawodu nauczycielskiego ucząc w szkole podstawowej w Brodach Dużych. były największym jej szczęściem. Zmarła 18. w swych założeniach pismo nawiązywało do wydawanej przez braci Pomarańskich – Stefana i Zygmunta w latach 1918 – 1921 Kroniki Powiatu Zamojskiego.wspólnie. 17. Kot. Andrzej Kołodziejczyk. Niezmiernie pracowita.Królewiec i Zamość.. Adolf Cort. Kraków (1929?) • bibliografię Szymona Szymonowicza autorstwa Jadwigi Królińskiej.03. i wychowaniem czworga dzieci. przełożona gimnazjum żeńskiego i rejent Henryk Rosiński z czasem przekształcił się w Zarząd KMK. Obowiązki sekretarza redakcji pełniła Zofia Sochańska. Wacław Wietrzykowski. Koło postawiło sobie za cel założenie w mieście biblioteki. Stanisław Mystkowski.Wandę) • B. i gromada wnucząt..dyrektor gimnazjum męskiego. Kwadraty (zbiór wierszy z okładką projektowaną przez żonę poety . Redaktorem Teki.. które nałożyło na absolwentów szkół średnik obowiązek tworzenia tego typu organizacji. Nazwę tą miejscowi wymawiali z wileńska. Z dziejów kultury humanistycznej • S. Koło Macierzy Szkolnej w Szczebrzeszynie Powstało na zebraniu organizacyjnym dnia 12 sierpnia 1906 roku – zapisało się 27 osób. Leśmian. W 1929 roku w 300 rocznicę śmierci Szymona Szymonowicza zorganizowano w Zamościu staraniem Zygmunta Klukowskiego Ogólnopolski Zjazd Naukowy poświęcony życiu i twórczości Szymonowicza. Koło Miłośników Książki Koło Miłośników Książki (KMK) w Zamościu powstało z inicjatywy dr Zygmunta Klukowskiego w 1923 roku w październiku urządzono w gmachu zamojskiego gimnazjum wystawę z dziejów polskiej książki.białorusko: Pacjeuńce. Od roku 1934 obydwoje prowadzili gospodarstwo rolne zwane w Szczebrzeszynie powszechnie "Szlakówką". Publikacje Nowych Uniwersytetów w XVI w . było odpowiedzią na zalecenia Ministerstwa Oświaty.

złożoną głównie z osób pochodzenia żydowskiego. kiedy rosyjskie wojska wkroczyły na teren naszego kraju. relacji najstarszych mieszkańców Żydzi rozbrajali wracających po klęsce kampanii wrześniowej polskich żołnierzy. oraz ks. Tadeusz Gładych był uczniem zamojskiego gimnazjum • J. bogato ilustrowany.zaczynają rządzić Żydzi – komuniści. Podczas pacyfikacji Zamojszczyzny w 1943 roku Róża Zamoyska zorganizowała akcję pomocy dla dzieci znajdujących się w obozie przejściowym w Zwierzyńcu – dzięki współpracy z Radą Opiekuńczą Powiatową w Biłgoraju przewodniczącym której był Jan Zamoyski uratowano z obozu 480 małych i chorych dzieci. w Krasnobrodzie.z ich inicjatywy za zgodą wojskowych władz radzieckich powołano latem 1946 roku Publiczną Średnią Szkołę Zawodową Komitet Opieki nad Ofiarami Wojny Utworzony został w latach okupacji niemieckiej przez Różę z Żółtowskich Zamoyską i ks. Członkowie Komitetu organizowali akcje pomocy dla Polaków wysiedlonych z Wielkopolski i Pomorza.Sochańskiej." W Szczebrzeszynie wg. Żołnierze AK wspomnianego Obwodu odsłonili w Tomaszowie Lubelskim poświęconą ks. sytuację tę opisują dr Z. Klukowski ze Szczebrzeszyna ("Dziennik z lat okupacji Zamojszczyzny 1939 – 1944"). 9 lipca 2006 roku w 31 rocznicę jego śmierci b. 1928 (referat wygłoszony na Szkolnym Święcie Książki. Zwierzyńcu) we wrześniu 1939 roku gdy wkraczali do nich Rosjanie. dr ps. Komitety Powitalne biskupa Jaczewskiego .. oraz zbieżność tematycznego zakresu działalności Komisji. Komitety zakładali dowódcy rosyjscy. Gładych. Edwardowi tablicę pamiątkową.. Działalność Komisji. Zamoyskich. Siedlec. "Skowronek" Kapelan AK w Okręgu Tomaszowskim. którzy znaleźli się na terenie Zwierzyńca i okolic. pozakładali czerwone opaski i zaczynają wprowadzać nowe porządki. Rada sprawy wojennej (1935) • K. oraz Jan Kot . in. Stanisława Szepietowskiego w Zwierzyńcu. Fryderyk Platner. Komitety Ludowe Powstawały w miasteczkach Zamojszczyzny (m.. Zamościu. Znalazły opiekę w domu pp. Szczebrzeszynie. Czas po 17 września 1939 roku. Marcin Bardel z Krasnobrodu ("Z Krasnobrodu przez obozy i obczyznę do rodzinnych stron") . z działalnością oddziału lubelskiego Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. • Kołszut Edward. Książeczka moja. Kazimierz Lewicki.. Ostatnie wydawnictwo książkowe Koła Miłośników Książki ukazało się w 1938 roku. w miastach powiatowych województwa lubelskiego powstać miały autonomiczne wydziały Komisji Regionalistycznej. ks. a ludność żydowska chcąc znaleźć w nich sojusznika prowokowana (zwłaszcza w środowisku młodych ludzi) hasłami komunizmu dopuszczała się takich czy temu podobnych czynów zasługuje dziś na pogardę i zdecydowane potępienie. Łukaszewicz. wyłaniając z ich składu idącą z nimi na współpracę Milicję Czerwoną. w myśl postanowień Towarzystwa. Komitet Odbudowy Szkół w Szczebrzeszynie Powołany został w lipcu 1944 roku po wejściu Rosjan do miasta. Pieszko.. trwała krótko – bezpośrednią przyczyną jej likwidacji była rezygnacja Urzędu Wojewódzkiego z finansowania wydawnictwa "Region Lubelski". Komisja Regionalistyczna Utworzona została w listopadzie 1927 roku przez Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Lublinie. Komitety Pomocy Wysiedlonym z Zamojszczyzny Powstawały w podwarszawskich miejscowościach – celem ich było udzielanie pomocy dzieciom wysiedlonym z Zamojszczyzny do Garwolina. Mińska Mazowieckiego. Takie młode Żydki. Pracami Komitetu kierowali dr Zygmunt Klukowski. był to esej Zamość autorstwa Zofii Serafin . Kazimierz Oleszek. często także potrzebujących pomocy – spontaniczna reakcja członków Komitetów często ratowała życie zarówno dzieciom jak i ich opiekunom. Stefan Miler. Zamoyski. gdzie pozostawały pod opieką przydzielonych im przez Niemców starszych osób. Michał M. w skład Zarządu Wydziału Zamojskiego weszli: Zygmunt Klukowski.T.. Wspomnienia starego lekarza o czasach powstania listopadowego (opracował dr Klukowski). Z chwilą wycofywania się wojsk sowieckich za Bug członkowie Komitetów i Milicji wyjeżdżali razem z nimi.

Bardzo dużo. bez niczego. A później. Kwapisz Jan. bo on nie widzi.670. Koncewicz Jan Tomasz (1795 – 1859). baldachim nieśli: Świdziński – radca. Ferenc Stanisław. Wyszywałam . "Kopytko".94 zł.Bóg wie komu ile ja tego już nawyszywałam . Tutaj [do Podborcza] przyszłam na służbę i tu się zapoznałam ze swoim mężem . do których to fragmentów obuwia szewcy przykuwali podeszwy drewnianymi kołkami zwanymi szpilkami . Śmierć widziałam. technolog.606. W pochodzie wiodącym biskupa do kolegiaty zamojskiej szli: osiemdziesięcioletni ks.dużo opowiadać by o niej można było.. wkłady oszczędnościowe i czekowe mieszkańców Zamościa Szczebrzeszyna wyniosły łącznie łącznie (w Kasie i Oddziale) na dzień 1 stycznia 1937 roku 179." Komunalna Kasa Oszczędności Powiatu Zamojskiego Funkcjonowała w Zamościu w okresie międzywojennym..61 zł. o i zaraz o stokrotce wierszyk ułożyłam: stokrotka moja stokrotka wiem ze jesteś malutka czemu depczesz mnie po główce skarży się mała stokrotkach widzisz przecież masz oczy że jestem taka malutka Leokadia Komornik zmarła w 2008 roku w wieku 96 lat. O sobie Leokadia Komornik opowiadała: Pochodzę z Teodorówki z biłgorajskiego powiatu. żebym zabawiała się tym. Ale dalej. bo musi mi to Pan Bóg dał. ps. "Kmicic".. Krzak Jan. Zborowski – inżynier. co odnotował w w "Kronice wsi Podborcze" Stanisław Ferenc – "potrafił skroić i uszyć wszelkiego rodzaju obuwie ze skóry miękkiej. w roku 1937 – 42. ps.. Kazimierza.to szłam sobie. Dziuba – mieszczanin. ale to nie wszystko robiła wspaniałe kwiaty! z karbowanej bibuły.187. żeby coś robić. pełnił obowiązki komendanta Placówki w Podborczu. W stolicy Ordynacji – Zamościu dostojnego gościa witali: Maurycy hr Zamoyski. "Regent". Tomaszewski Władysław.drogę do Warszawy by wyścielił może. "Fosz". ps. Miałam już tę smykałkę w ręce. ile ja pamiątek pozostawiłam po sobie.. Wypych Marcin.117. "Grab". ks. tylko z bliziutka widzę. ps. na dzień 1 stycznia 1938 roku 1. Komornik Stanisław Rodem z Podborcza.. Jana Organizator komórki konspiracyjnej BCh w Podborczu. jak to u ludzi . Jeszcze synowi przeczytam. zyskał miano "kamasznika". Kanonik Wadowski – ostatni przedstawiciel kapituły kolegiaty zamojskiej. Wypych Józef. to już bardzo marnie widzę. ps. żołnierzami BCh z Podborcza byli: Komornik Jan. Wypych Jan s. Po upadku . uczestnik kampanii wrześniowej. jak wyszłam za mąż. ps. jeszcze nawlekam igłę bez okularów. to już wzięłam się za robotę. Przeżyłam II wojnę światową . "Pistolet". bowiem. tutaj jeszcze kwitną. Będą ludzie dobrze wspominać. pracownik naukowy Instytutu Politechnicznego w Warszawie. ps. ps. wyratowałam jeszcze czterech chłopców. były kapral Wojska Polskiego. Komornik Leokadia Poetka i hafciarka w jednej osobie.202. Według danych z roku 1936 obrót roczny obydwu placówek wyniósł 26. Gdy weszłam do jej malutkiego pokoiku w malutkiej pomalowanej na różowo! chatce w Podborczu zabrakło tylko pszczół i motyli by czuć się jak w prawdziwym kwietnym ogrodzie. pochodzę z biednej rodziny.wyszłam za niego. W całym sadzie bielutko było . to te stokrotki zobaczyłam . "Rdzawicz".o.Zawiązywały się w każdej miejscowości/parafii Zamojszczyzny którą odwiedzał w 1905 roku. Komornik Michał.844. 35 zł. prałat Tomasz Petrykowski. Przez dowództwo BCh został awansowany do stopnia porucznika. Soroka".trzeba było. był również oficerem szkoleniowym na powiat zamojski. z domu nazywam się Paszko. Bogu dzięki. Jana.251. Była członkiem Stowarzyszenia Twórców Ludowych – jej prace znajdują się w Lubelskim Muzeum. W polu pracowałam. ps. Mnich – włościanin. Sajkiewicz – radca. Dużo radości odnajdywała Leokadia Komornik w pisaniu wierszy – szłam ścieżką. ps. proboszcz parafii zamojskiej. Liczę sobie 93 rok.s. "Szewernad".34 zł. zawsze coś robić. jej oddział znajdował się w Szczebrzeszynie. Wypych Władysław. za swoją.. Komornik Jan s. ale byłam jeszcze zapędzona. "Jurand'.

"Radwan" – został ranny pod Osuchami • pielęgniarka Barbara Kopeć ps. konfederacja tyszowiecka Zawiązana została 31 grudnia 1655 roku w kościele pod wezwaniem św. "Antoni Sas". które to ugrupowanie zamierzało odebrać mu urząd i skonfiskować dobra rodowe. pochodziła z Długiego Kąta /k Biłgoraja • dr Zygmunt Klukowski ze Szczebrzeszyna • dr Władysław Wróblewski ze Zwierzyńca • doktorzy Jabłoński i Janusz Peter z Tomaszowa Lubelskiego • dr Pojasek z Biłgoraja • dr Kazimierz Bieńkowski Z wymienionym personelem współpracowali: Jan Hauslinger. dr Leopold Bielecki ps. "Kwiatkowski" • dr Helena Poradowska ps. konwikt Bursa założona w 1828 roku dla uczniów Szkoły Wojewódzkiej w Szczebrzeszynie. Hubinek – na wschód od tej linii kopce można spotkać w Podsadowie. Podlodów. Katarzyny. dr Franciszek Bardzik. jazda konna. na czele której stanął król – Jan Kazimierz konspiracyjna służba sanitarna w powiecie zamojskim Organizatorem konspiracyjnej służby sanitarnej na terenie miasta Zamościa i powiatu był dr Julian Tyczkowski ps." Inicjatorami zawiązania konfederacji byli: hetman wielki koronny Stanisław Potocki i hetman polny Stanisław Lanckoroński. W drugiej połowie stycznia konfederacja dotychczas o zasięgu lokalnym przekształciła się w konfederację ogólnopolską. "Łuna". przedwojenny lekarz powiatowy (wspomina o nim na łamach "Dziennika z lat okupacji Zamojszczyzny 1939 – 1944" dr Z. Zamoyskich w Szczebrzeszynie.powstania listopadowego w 1833 roku przyjął posadę nauczyciela w Gimnazjum im.zginęła pod Osuchami • dyplomowana pielęgniarka Janina Roguska – Bartoszewska ps. Zginął w bitwie pod Osuchami 24 czerwca 1944 roku • lekarz Lucjan Kopeć ps. "Korab" • dr Bolesław Ałapin ps. tańce.. Konfederacja szczebrzeszyńska Została zawiązana 4 listopada 1672 roku przez hetmana Jana Sobieskiego i prymasa Prażmowskiego. Opracowany przez konfederatów uniwersał "powoływał pospolite ruszenie szlachty i oddziały łanowe. dr Józef Spoz. Wasylowie. "Nina" • dr Zbigniew Krynicki ps. autorem pracy "Związek Walki Zbrojnej Armia Krajowa w Obwodzie Zamojskim 1939 – 1944" . we wspomnianym roku w konwikcie przebywało 12 uczniów. "udzielać jej [młodzieży] potrzebne talenta. dr Felicja Warchałowska. Przyczyną takiej niechęci do sławnego pogromcy Turków i Tatarów było popieranie przez tegoż francuskiej kandydatury na tron Polski. W latach 1841 – 1848 prowadził działalność publicystyczną – swoje artykuły ogłaszał w Rocznikach Gospodarstwa Krajowego. na zachód od Koziej Woli. dr Saciuk. "Ksantypa". jak fechtunek. "Helena" • pielęgniarka Danuta Wójcik ps. Zawiązana w Szczebrzeszynie konfederacja miała bronić władzy hetmańskiej – konfederaci obradowali w kościele OO. jak i w leśnych obozowiskach partyzanckich. s. "Passiflora". "Skiba". rannym partyzantom). jej opiekunem był nauczyciel publiczny – Suszkowski.. "Oldan". początkowo pracował w Szczebrzeszynie. Suszkowski poza opieką nad uczniami miał za zadanie przygotowywać ich do egzaminów końcowych. Leonarda w Tyszowcach przeciwko Szwedom. pływanie. Tyszowce [Dąbrowa]. usypane zostały na terenie dawnego powiatu tomaszowskiego wzdłuż linii: Honiatyczki. aktem tym opowiadali się po stronie Jana Kazimierza. Klukowski). następnie w Biłgoraju.Warszawa 1985. dr Matuszewski. Powodem przystąpienia Sobieskiego do konfederacji była zniewaga jaka spotkała go ze strony elit rządzących na czele z królem Michałem Korybutem Wiśniowieckim." W roku 1830 bursę zamieszkiwało 32 uczniów. Służbę sanitarną zorganizowano zarówno w szpitalach (lekarze nieoficjalnie udzielali pomocy Żydom. 99 – 105) przedstawiała się następująco: • lekarz – Tadeusz Błachuta ps. Klątwy. Obiekty . Obsada (podaję za Janem Gryglem. Franciszkanów pod wezwaniem św. "kopce tatarskie" Wzniesienia "służące do ostrzegawczo – wiciowej sygnalizacji".

Za zasługi poniesione w walce z okupantem (udzielał się przede wszystkim jako lekarz). awansowany został w 1944 roku do stopnia majora. łowczy i nadleśniczy Ordynacji Zamoyskiej. W okresie okupacji – 30 grudnia 1942 roku Niemcy rozpoczęli w rejonie Wojdy – Kosobud atak na zgrupowane oddziały partyzanckie. żołnierz Batalionów Chłopskich. pseudonim. która w latach 1874 – 1919 przemianowano na prawosławną. lat 18 Burcon Stanisław Kościk Michał Kowala Jan "Mały". w roku 1589 wieś została przyłączona do Ordynacji Zamoyskiej. lat 40 zamordowany przez Niemców 22 lipca 1942 roku zamordowany przez funkcjonariuszy UB 1 kwietnia 1945 roku zamordowany 10 grudnia 1943 roku w okolicach Zamościa zamordowany 10 grudnia 1943 roku w okolicach Zamościa zginął na Zamku w Lublinie w 1942 roku zamordowany przez funkcjonariuszy UB 2 lutego 1945 roku zginął z rąk Niemców zamordowany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa (UB. cerkiew grecko – unicka (od 1624 roku). kilka drewnianych. wiek Burcon Eugeniusz "Borówka". W latach 1842 – 1842 rodzina Zamoyskich ufundowała nową cerkiew unicką. a następnie na kościół rzymsko – katolicki. jej członkiem jest m. lat 22 Radliński Józef. Żył w latach 1891 – 1964. żołnierz Armii Krajowej. W odległości 5 km od Kosobud znajduje się dawna gajówka ordynacka Krzywe – obecnie leśniczówka Dębowiec. in Piotr Niczyporuk zafascynowany historią Kosobud i wspomnianej gajówki. od roku 1881 szkoła początkowa. w latach 1954 – 1964 pełnił obowiązki prezesa Zarządu Powiatowego Polskiego Czerwonego Krzyża. lat 34 Stachula Stanisław. pochowany jest na cmentarzu w Hrubieszowie. Pierwsza nazwa Kosobud to "Kosopa". W wieku XVIII we wsi funkcjonowały trzy karczmy.zostały "wkomponowane" w system obronny tego obszaru. obywatel ziemski. kosobudzka lista ofiar nazwisko i imię. pochowany jest na cmentarzu w Szczebrzeszynie. starych domów zrębowych z czterospadowymi dachami. "Kordian" Pseudonim konspiracyjne dr Janusza Petera (→ Peter Janusz. Korczak Michalewski Jan Stanisław (1858 – 1915). po ciężkiej walce został powstrzymany przez oddział Antoniego Bajona "Groma". Kosobudy Najstarsza wieś na Zamojszczyźnie położona na Roztoczu Środkowym w obrębie Roztoczańskiego Parku Narodowego – pierwsza wzmianka o Kosobudach pochodzi z 1389 roku. stworzony podczas zagrożeń ze strony Tatarów (XVI – XVIII wiek). Bezpieki) zamordowany przez funkcjonariuszy [zamojskiej] Bezpieki 2 lutego 1945 roku . żołnierz Batalionów Chłopskich. członka podziemnej organizacji "Roch" i Batalionów Chłopskich. Kopczyński Ksawery Hrubieszowianin. dr). lat 19 Burcon Marian. Na dzień dzisiejszy (dane z roku 1986) w Kosobudach zachowały się: dziewiętnastowieczna karczma z dwuspadowym dachem. 5 marca 1944 roku na terenie wsi walczył radziecki batalion pod dowództwem Piotra Werszyhory. gdzie w okresie letnim ma swoją bazę Roztoczańska Konna Straż Ochrony Przyrody. 3 stycznia 1943 roku około 300 mieszkańców zabrano do obozu przejściowego w Zwierzyńcu.

Interesujący zewnętrznego wyglądu świątyni (1867) przekazał w swojej Encyklopedii Orgelbrand: gmach był tak zbudowany. C. dlatego syn pierwszego ordynata – Tomasz Zamoyski wraz ze swą żoną – Katarzyną z Ostrogskich Zamoyską w miejsce drewnianej wybudował w latach 1620 – 1638 świątynię murowaną. przekład dzieła Wolsteina "Księga o zarazach bydła u chłopów" (Lwów 1785) dedykował Janowi Zamoyskiemu. Bieńkowski) erygował wówczas parafię szczebrzeszyńską. wiadomo jedynie że w latach 1905 – 1941 biskupem wspomnianej diecezji był Elogiusz Gieorgijewskij.Prokop. Kostrzewski Jakub W roku 1783 objął w Tomaszowie Ordynackim posadę lekarza – starał się o uporządkowanie spraw sanitarnych i medycznych w mieście. Katarzyny. a Dymitr wykorzystując dobry moment zdecydował się na ufundowanie miastu jeszcze jednej świątyni (pierwszą fundowaną przez niego w 1394 roku był obecny kościół pw. ten zwięzły ale jakże wymowny opis oddaje w zupełności panujące wówczas w Szczebrzeszynie nastroje. Przełożył również na język polski pracę Rafała Steidelea "Księga o sztuce babienia z przyłączonemi figurami" (Lwów 1777. z przyłączonym wraz z wyłuszczeniem zdania. Cerkiew została administracyjnie podporządkowana duchowieństwu diecezji prawosławnej chełmskiej.. którzy poszli na współpracę z Niemcami. Katarzyny w Szczebrzeszynie. Mikołaja). Fundatorem kościoła wraz z zabudowaniami klasztornymi był prawdopodobnie pierwszy właściciel miasta – Dymitr z Goraja.". zabijaniu bydła w zarazach zachwalonemu. Zewnętrzne też mury ogród klasztorny otaczające miejscami do 10 łokci wysokości dochodzą i w strzelnice są opatrzone. rzecz miała miejsce w 1398 roku. przeprowadzał nawet wizytację miejscowej apteki. aby w potrzebie napad nieprzyjacielski mógł wytrzymać. żołnierz batalionów Chłopskich zamordowany przez funkcjonariuszy UB 2 lutego 1945 roku "Kosoocy Germańcy" Pogardliwa nazwa nadana przez zamojskich partyzantów Turkiestańczykom. św. We Lwowie w drukarni Antoniego Pillera r.Świrgoń Eugeniusz "Wirus". Bernardynów w Radecznicy. Funkcję kapelana Sióstr Miłosierdzia pełnił (nie znany jest okres jego działalności) Aleksander Słupecki ze Zgromadzenia OO.. Jest autorem pracy "Sztuka babienia ku nieuchronney dzieci przy porodzie potrzebie. F. uważany za zwolennika rusyfikacji całej ziemi chełmskiej i Podlasia.M rozkazem. W roku 1883 kościół zamieniono na cerkiew prawosławną (nosił wówczas jak podaje B. Druga praca w przekładzie na język łaciński ukazała się we Lwowie w 1785 roku. zmarły 21 marca 1881 roku. Franciszkanom. M. wkrótce ze Lwowa przeniósł się do Zamościa gdzie pełnił funkcję lekarza domowego rodziny Zamoyskich.C. zwany w szczebrzeszyńskim środowisku "Prociem" nadał położoną w obrębie szczebrzeszyńskiej włości wieś Hyrzę w roku 1812 (po kasacji konwentu franciszkanów w 1783 roku) został przekazany Siostrom Miłosierdzia św. Babic. Zmarł w Zamościu około roku 1798. Wincentego a Paulo. Pierwotny obiekt był budowlą drewnianą – z upływem czasu ulegał niszczeniu.. W roku 1785 został dziekanem Uniwersytetu Lwowskiego i dyrektorem Studium Medycznego. Chmielka. a niemniey ku miłemu rodzących pożytkowi krótko y doskonale zebrana przez J. wyzwolonych y filozofyi doktora za dokładnym J. Arcybiskup Strepa przebywając w Szczebrzeszynie (16 stycznia tegoż roku) inkorporował powiat szczebrzeszyński do diecezji katolickiej halickiej. Wadowski: z kościoła zrobiono cerkiew i biją w dzwony. trudnych dla miasta chwil podał ks. Doroboz i innych wsi. św. od których ciągłego rozgłosu nie tylko chorym ale zdrowym łby puchną. lat 20. in. Prawdopodobnie ostatnim intendentem szpitala przed sprowadzeniem do Szczebrzeszyna prawosławnych mniszek Krzyżanek /Elżbietanek które spełniały określone posługi w szpitalu był Wincenty Krzoss.K. Klasztor służący OO. być może.. Oddziały złożone z przedstawicieli tych narodowości w czerwcu 1944 roku "zwaliły się do Łukowy. a swą aktywną działalnością [mile postrzeganą przez władze zaborcze] w . którym w 1410 roku bratanek Dymitra z Goraja . a w jego pomieszczeniach urządzono szpital. Opis tamtych. 1786). w wieku 56 lat – spoczywa na miejscowym cmentarzu. a w ich miejsce sprowadzono prawosławne mniszki Krzyżanki. wraz z wikariuszem generalnym Braci Mniejszych Leonardem. Tłumaczył z języka niemieckiego na język polski i łaciński dwie prace Wolsteina z zakresu weterynarii – jedna została opublikowana w Wiedniu w 1782 roku – "Uwagi nad zarazami bydła. Kościół pofranciszkański pw. 1774" . przeciwnego". wojewodzie podolskiemu. Zapewne od imienia patronki ordynatowej kościół otrzymał wezwanie św. Tatarom i Armeńczykom. Trójcy) – rezydujące w klasztorze Siostry Szarytki zostały usunięte. Nie znany nazwiska popa sprawującego bezpośredni nadzór nad świątynią. jak twierdzą historycy (m. Jakuba Kostrzewskiego. jego nagrobek znajduje się na szczebrzeszyńskim cmentarzu. gdy Szczebrzeszyn odwiedził arcybiskup halicki Jakub Strepa. Chlebowski wezwanie św. franciszkanin.

Szczebrzeszyn. w Źrebcach k.nosząca ślady upływającego czasu. W 1912 roku w obrębie diecezji znajdowało się 282 parafii prawosławnych. Aresztowany 18 marca 1941 roku przebywał w Auschwitz . Dopiero tak ogrzany metalowy element za pomocą szczypiec był umieszczany na . Medalem „Za Udział w Wojnie Obronnej”. Siedliska z filią w Bortatyczach.. Tereszpol. Kowalczyk Wojciech Mieszkaniec Zamościa. Na wprost drzwi wejściowych do kuźni umiejscowił palenisko. Odznaką Grunwaldzką oraz Odznaką Weterana Walk o Niepodległość.kowadle. Suchowola z filią w Krasnobrodzie. Kot Jan Syn Tomasza i Zofii urodził się 28 lipca 1917 r. Jak cała kampania wrześniowa. średnia ilość wiernych w obrębie parafii wynosiła 1029 osób. Prawosławna cerkiew w Szczebrzeszynie zlokalizowana w obecnym kościele pw. zakończyła się klęską. wyjechał na front do Iłży (obecnie woj.21 . doczekali się czterech wnuczek i wnuka. wtedy po zakończeniu działań pierwszej wojny światowej rekoncyliowano kościół. Swoim doświadczeniem w wykonywaniu zawodu dzielił się z innymi osobami.wnuczka Jana Kota) Kowal Aniela Współzałożycielka Zespołu Śpiewaczego w Rudzie Solskiej. Za postawę podczas II wojny światowej odznaczony został Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. w celu jego łatwiejszej obróbki.Dumie Państwowej przyczynił się do ogłoszenia w 1912 roku aktu o wydzieleni Chełmszczyzny z terenów Kongresówki. Tam też spędził życie młodzieńcze. Kossobudy. Szczebrzeszyn jako dekanat parafii prawosławnej chełmskiej dzielił się na 13 parafii: Biłgoraj.drewnianym pomieszczeniu. Jan Kot zmarł 21 września 1996 r. Wraz z bratem Feliksem pomagał w gospodarstwie Jana i Katarzyny Bździuchów. Posługiwał się wówczas pseudonimem "Kulon". Topólcza i Złojec. . Dramatyczna bitwa rozegrała się 8 i 9 września. uczestnik wojny 1920 roku. Biłgoraja. Lipsko. gdzie zginął. które przypadło na lata wojenne. 27 kwietnia 2007 r. Bolesław Mazur ze Źrebiec.Marianna Kot ( pochowani są na cmentarzu w Gorajcu). Jan Kot udzielał się także społecznie jako radny Gminy Radecznica podczas kadencji 1984 -1988. mazowieckie. Do dzisiaj w Gorajcu Starej Wsi stoi jeszcze warsztat pracy Jana Kota . Po powrocie w rodzinne strony wstąpił do organizacji konspiracyjnych walczących z okupantem. św.: Marian Olech. W dniu 21 marca 1939 r.letnią wówczas Marianną. a następnie przy pomocy różnej wielkości młotków poddawany obróbce..wraz z grupą więźniów wywieziony został do Sonnenstein w Saksonii. urodzony w Wadowicach w 1900 roku. Jego dowódcą był Feliks Pietruczuk ps. pow. Marianna i Jan Kotowie wychowali dwóch synów i córkę.znajdującym się w pośrodku budynku . Sól z filią w Majdanie Księżpolskim. Od 1943 roku walczył w szeregach Batalionów Chłopskich obwodu zamojskiego. (Małgorzata Fudali . Otrzymał też Odznakę Pamiątkową Batalionów Chłopskich. których się nie spodziewali. "Klon". Tytuł czeladnika kowalskiego uzyskał po złożeniu egzaminu 25 września 1948 r. Potoczek z filią w Szewni. Szczebrzeszyńska cerkiew pełniła funkcje parafialnej. gdzie zostali rozformowani. Branew. w Ochotniczej Straży Pożarnej w Gorajcu Starej Wsi oraz w Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska w Radecznicy. Szczebrzeszyna. Zmarła w 2008 roku. in. radomski). Naukę rzemiosła kowalskiego pobierał w Szczebrzeszynie u mistrzów zawodu Budzyńskiego i Barańskiego oraz w Tworyczowie u Łupiny. posiadał tytuł mistrza w rzemiośle kowalstwo. Niemcy ponieśli jednak pod Iłżą duże straty. Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 r. Praktykę u niego zdobywali m. Do Gorajca Jan Kot przybył wraz z rodziną po wysiedleniu rodzinnej wsi Źrebce. Od 16 kwietnia 1973r. Palenisko służyło do rozgrzewania metalu w żarzącym się węglu. W okresie międzywojennym oficer kontrwywiadu w 9 pułku piechoty Oddziału II WP Legion w Zamościu. Otrocz z cerkwią filialną w Tarnowie.szczególne zainteresowanie przejawiał w dziedzinie naprawy sprzętu rolniczego. Praca w kuźni stanowiła jego pasję . W 1946 rozpoczął organizowanie już własnej kuźni. w Izbie Rzemieślniczej w Lublinie (świadectwo Nr 14650). mieszkała w Soli k. został wcielony do 7 Pułku Piechoty . Edward Krasula. Wraz z przesuwającym się frontem w kierunku wschodnim arł w rejon Równego i Kowla. zmarła jego żona . i tylko we wspomnieniach brzmi odgłos uderzeń młotem w kowadło. Katarzyny funkcjonowała do roku 1917. legionista. W dniu 2 września 1939 r. Powstała ona w wybudowanym przy drodze charakterystycznym dla tego typu warsztatów . Była to bardzo istotna część kuźni. Służył w 5 Kompanii Strzeleckiej w Chełmie.Legion Chełm. jako żołnierz placówki w Źrebcach.kuźnia. Stały związek z Gorajcem przypieczętował ślub z najstarszą córką Bździuchów .

Kowalik Stanisława Stanisława z Tomaszewskich Kowalikowa urodziła się 17 grudnia 1937 roku w Sąsiadce. za użytkowane budynki pobierał wysoki czynsz od władz rosyjskich. która trwała do ostatnich lat życia Stanisławy.początkowo jako agronom w Urzędzie Gromadzkim w Radecznicy. aresztowany w 1928 roku za przynależność do Komunistycznej Partii Polski – zmarł po kilkuletnim pobycie w więzieniu.walczył w szeregach Batalionów Chłopskich. chyba pod tytułem " Osada Radecznicka" (dostępna jest w Bibliotece Publicznej Gminy Radecznica).swoją artystyczną obecność w życiu Szczebrzeszyna zapisała na krótko . Zimą uczyła się malować akwarelą .Anna Kaznowską. napisał nawet prace licencjacką o Radeczncy.. Jej mąż był nauczycielem.obraz został zakupiony do prywatnej kolekcji w Niemczech.jej pierwsze prace powstały w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia.. okupację przeżyła z rodzicami w w rodzinnej wsi ." Z okresu zamojskiego pochodzi także 22 najbardziej znanych piosenek żołnierskich jego autorstwa. zmarła w 2000 roku . Malowała głównie latem. Kowalikowie mieszkali w Radecznicy na osiedlu przyszpitalnym. Tworzyła jako osoba niepełnosprawna. Prace w większości zostały rozdane znajomym i przyjaciołom. Stanisława Kowalik zaczęła malować po przejściu na emeryturę . z Radecznicy wyjechali do Szczebrzeszyna (1974).Kowalik Eugeniusz Uczeń Seminarium Nauczycielskiego w Szczebrzeszynie. Pierwszych lekcji rysunku udzieliła jej instruktorka miejscowego Domu Kultury . tak dla zapełnienia wolnego czasu. później na stanowisku kierownika gospodarstwa rolnego w Państwowym Szpitalu w Radecznicy. trochę w handlu (osiem lat). Plac pod zabudowę wydzierżawił Krzos od władz miejskich. i ze względu na to. by zabić bezczynność z powodu kalectwa. ale nie przeszkoda dla osoby o tak ogromnej energii i głębokiej duszy.malować zaczęła. zmarł w 1862 roku w Kijowie. Podczas pracy w Radecznicy bywała częstym gościem w miejscowej gromadzkiej bibliotece prowadzonej przez Stanisława Zybałę . Kozacy przynosili także wysokie dochody właścicielom biłgorajskich restauracji i szynków. powiedziała kiedyś w jednej z rozmów. Kowalski Franciszek (1799 – 1862). Gdy wybuchło powstanie listopadowe wziął w nim udział – przetrwał oblężenie twierdzy zamojskiej. Po upadku powstania dłuższy czas przebywał w Galicji. Zdarzało się tematem jej prac były obrazy jej wspomnień i snów. W roku 1829 objął posadę nauczyciela języka polskiego i literatury w szczebrzeszyńskiej Szkole Wojewódzkiej. które Stanisława nazywała osiedle Jaśmin. znajdują się w prywatnych zbiorach. Choroba w niczym nie przeszkadzała w późniejszej ich realizacji . stojąc pewnego razu na warcie ułożył słowa słynnej dziś piosenki: "tam na błoniu błyszczy kwiecie. napisał również wspomnienia o Adamie Mickiewiczu. poeta. trochę zajmowała się tkaniną artystyczną. Będąc w Bibliotece lubiła sobie porozmawiać o aktualnych sprawach. tłumacz dzieł Moliera.. których nie mogła wcześniej realizować ze względu na całkowite oddanie się rodzinie i pracy zawodowej. w latach 1847 – 1850 ukazało się 6 tomów tłumaczeń tych dzieł.wspomina Stanisław Zybała i świetną gawędziarką. W lipcu 1999 roku na II Międzynarodowym Plenerze Malarskim dla Osób Niepełnosprawnych w Górowie Iłowieckim zdobyła nagrodę Euro .to małe utrudnienie. Tematem jej płócien były pejzaże. o nowościach wydawniczych oraz o klasykach literatury nie tylko polskiej. Tacy ludzie jak pani Stasia do końca pozostają w naszej pamięci . Pierwsza wystawa prac Stanisławy Kowalik miała miejsce na wiosnę 1994 roku. martwa natura.Fundacji Bałtyk. Kozacy Dońscy .wspominają Stanisławę Anna i Janusz Kaznowscy.tematyka różnorodna.jej ojciec był czynnie zaangażowany w walkę z okupantem . Ta ich szczególna energia.była osobą oczytaną . Z czasem pomiędzy przyszła animatorką kultury (Anna kończyła wówczas Wyższą Szkołę Pedagogiczną w Częstochowie o kierunku wychowanie plastyczne) a początkująca malarką zadzierzgnęła się serdeczna przyjaźń. architektura. kozackie koszary Wybudowane zostały w Biłgoraju w roku 1880 staraniem mieszczanina Jana Krzosa dla 13 pułku Kozaków dońskich. Oddanie się malarstwu było spełnieniem jej marzeń. pejzaże. Ukończyła Technikum Rolnicze w Zamościu. w których zamykała często siebie. Jej malarskie zapiski nie pozwalały przejść obok nich obojętnie. Pracowała w wyuczonym zawodzie .. Nagrodzona została z pracę Martwa natura . postaci.

W dowód uznania tych zasług staraniem Kapituły zamojskiej został mianowany proboszczem parafii św. Koźmian Józef Kanonik lubelski. W Zamościu pracował do roku 1890. pielgrzym jerozolimski. Poza pracą pedagogiczna pełnił kilka innych funkcji: był sekretarzem rady pedagogicznej. owijano nimi nogi okręcone uprzednio w onuce i na wierzch zakładani buty (tyszowiaki). Koźmian postarał się wówczas o przyłączenie do kolegiaty probostwa szczebrzeszyńskiego. poeta. pamiętnikarz związany z Zamojszczyzną – jest m. które w czasach kasaty Kapituły → Dzieje kapituły i kolegiaty zamojskiej w świetle zachowanych materiałów źródłowych. peregrynował w roku 1890 do: Betlejem Grobu Pana Jezusa. duchem stolicy się staje "kozy" Warkocze uplecione ze słomy. po czym został skierowany na stanowisko dyrektora gimnazjum realnego w Łowiczu. absolwent Uniwersytetu w Petersburgu. Tomasza w Zamościu (wiek XIX). Kозловский Петр Онуфевичь Duchowny unicki. Święcenia kapłańskie otrzymał w roku 1796. Koźmian Józef Szczęsny Biskup kujawski. urodzony w 1772 roku w województwie lubelskim. obowiązki proboszcza pełnił przez 46 lat. aby nauczali z podręczników "przepisanych przez Dyrekcję Edukacyjną". pochowany na cmentarzu w Biłgoraju. żył w latach XII. sotnika (dowódcy szwadronu) 15 Dońskiego Pułku Kozackiego. Na cmentarzu parafialnym w Tomaszowie Lubelskim znajduje się nagrobek Iwana Stiepanowa. żył w latach 1834 – 1906. Kozicki Leon (1835 – 1908). Kozłow Grigorij Strażnik komendy powiatowej w Biłgoraju. W roku 1867 otrzymał (decyzją władz rosyjskich) nominację na nauczyciela matematyki w progimnazjum męskim w Zamościu. swoje locum znalazło w budynku byłej Akademii Zamojskiej). że "wypada. Koźmian Kajetan (1771 – 1856). 1836 – 20 listopad 1919. w którym opisał Tyszowce: Tyszowce. w roku 1811 mianowany prałatem infułatem zamojskim – jako taki w roku 1814 wizytował Szkołę Wojewódzką w Szczebrzeszynie – mające się odbyć w dniach 20 – 22 lipca popisy /końcowe egzaminy uczniów przesunął na dzień 27 – 29 lipca. że poziom nauczania w wizytowanej placówce jest tak niski. senator Królestwa Kongresowego. bibliotekarzem. (Marianna Smoter) Kracz Władysław . ubierali się podczas srogich zim mieszkańcy Czarnegostoku. tak m. in. autorem poematu "Stefan Czarniecki". tłumacz. aby żadnemu uczniowi nie była dana promocja do wyższych klas. który zmarł 21 kwietnia 1893 roku. pochowany na cmentarzu w Hrubieszowie. Ks. pochowany jest na cmentarzu w Hrubieszowie. w roku 1877 otrzymał awans na zarządzającego progimnazjum żeńskim (utworzone zostało 10 września 1869 roku. ponadto oświadczył. zostało od niej odłączone. in. Latem 1915 roku do wsi stary Zamość przybył oddział Kozaków Dońskich celem ewakuowania mieszkańców. Po zakończeniu ewakuacji wieś została spalona. zaś klasy szóstej uczniów przeznaczam aby powrócili do klasy piątej. Kozakin Mikołaj Rodem z guberni mińskiej." Wymagał również od nauczycieli. że pełnił jednocześnie funkcję proboszcza w Szczebrzeszynie i Zamościu.Ich obecność na Zamojszczyźnie odnotowano na przełomie XIX i XX wieku – w Biłgoraju od 1880 roku funkcjonowały → kozackie koszary. w roku 1809 powołany został na członka Rządu Tymczasowego. Doliny Jozafata i Góry Kalwarii. położył duże zasługi na rzecz kolegiaty zamojskiej. gród nie znany ni z murów ni z gmachów W niskich swych gospodach spod słomianych dachów Brzękiem skuszonych kajdan znak do walki daje Wśród stolic kraju. Jego poczynania sprawiły.

Punktem przełomowym jak się wydaje było zatrzymanie 24 czerwca 1952 roku na Żoliborzu w Warszawie Krystyny Metzger. wszyscy on byli uczniami tego samego roku Wydziału Mechanicznego PSM. Do spotkania tego jednak już nie doszło. Redaktor Stefan Martyka został zastrzelony w Warszawie we własnym mieszkaniu. Członkami organizacji m.. historyka Zamojszczyzny. Kolumnowa galeria z gontowym dachem łączy . 2 lipca podczas próby aresztowania funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa z Zamościa zabili dowódcę organizacji Zenona (lub Andrzeja) Sobotę. Według innej wersji Sobota otoczony w swej kryjówce przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa popełnił samobójstwo strzelając sobie w głowę. Organizacja podzielona była na dwa piony – "starych" i "młodych". Olszewskiego Bogumiła skazano na karę 10 lat więzienia. w których sądzono członków organizacji "Kraj" poza karami wieloletniego więzienia aż w 10 przypadkach orzeczono kary śmierci. że wstąpił do bandy"Jana" pod nazwą"Kraj" mającej na celu przez szpiegostwo. dlatego też posiada status miejscowości letniskowej. Na czele stał Andrzej Sobota vel Zenon Tomaszewski ps. Poznaniu. skutek był taki. Zamościu.pamiątką po dawnych właścicielach jest znajdujący się w dzielnicy Krasnobrodu zwanej Podzamkiem pałac. Krośnie. Takie wyroki zapadły między innymi przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Warszawie w sprawie przeciwko czterem osobom. która otrzymała kryptonim "Grusza". Obiekt zlokalizowany rozległym parku. Ostatecznie zapłacił poszkodowanemu 5 rubli. Mimo wniesionych apelacji w tych pięciu przypadkach kary śmierci wykonano. Marian Gembala – pochodzący z Wielączy. autora znanego "Dziennika z lat okupacji" i świadka w procesie norymberskim w 1946 roku. że głównym celem gdyńskiej grupy będzie nawiązanie kontaktów z zagranicą po ukończeniu Szkoły.syna dr Zygmunta Klukowskiego. kiedy jej członkowie będą już pływać na statkach marynarki handlowej. Jaśle i Wrocławiu. Ustalono. byli: Bogumił Olszewski. rabunki i wrogą propagandę – obalenie przemocą ustroju Państwa. Katowicach. W sumie spędził za kratami ponad 4 lata. a należeli do niej przeważnie studenci i młodzież szkół średnich. Jednego dnia zlikwidowano grupy w Warszawie. był kilkakrotnie niszczony i odbudowywany. otoczony przepięknymi lasami stanowi doskonałe miejsce do odpoczynku. podczas wyprawy z kolegami w tzw. W sumie władze bezpieczeństwa zatrzymały co najmniej kilkadziesiąt osób. że uderzył w naczynie z wrzącym olejem – ten wylał się na stojącego obok Żyda niszcząc mu chałat i powodując oparzenia. który miał swoją kwaterę na organistówce w Zwierzyńcu. (Krzysztof Leszczyński) Krasnobród Krasnobród położony w centralnej części Roztocza Środkowego. za"planowanie" rozbrojenia kilku milicjantów i za rzekomą próbę wysadzenia pociągu jadącego do Moskwy skazano na śmierć także Tadeusza Klukowskiego . W czerwcu 1952 roku. czym dopuścił się przestępstwa z art. Bogumił Olszewski odbywał wyrok w zakładzie karnym w Sztumie. Kiewlicz nie zrobił z całego zajścia większej afery. którzy "przesmażali olej na pokost". 86 p. jej pełna nazwa brzmiała "Krajowy Ośrodek – Kraj" (w pewnym okresie występowała też jako "Krajowy Komitet Porozumiewawczy"). Bogumił Olszewski spotkał się dowódcą organizacji "Kraj" – centrali "Wyka" i został mianowany kierownikiem placówki Gdynia. Krośnie. Alfred Hałasa. a inspektor Szkoły – prof. Jaśle i Wrocławiu. Chcąc zrobić im kawał rzucił w kierunku ogniska grudę ziemi. Dowódca organizacji"Kraj" wyznaczył też datę inspekcji placówki w Gdyni – miała ona mieć miejsce latem tego roku. Centrala organizacji mieściła się w Warszawie i nosiła kryptonim "Wyka". utratę praw na 3 lata i przepadek mienia za to. Po zamachu władze bezpieczeństwa rozpoczęły intensywne śledztwo na terenie całego kraju. in. kierownikiem łączności była Krystyna Metzger. na Dworcu Wschodnim w Warszawie. dywersję. który nałożył na niesfornego ucznia karę w wysokości 20 rubli. kryty polskim łamanym dachem. Jest budowlą piętrową.Uczeń Szkoły Wojewódzkiej w Szczebrzeszynie. Lublinie. Na karę śmierci za przynależność do organizacji "Kraj". debry (wąwozy wokół Szczebrzeszyna) spotkał przy ognisku miejscowych Żydów. Władysław Kracz potrafił jednak udobruchać rabina nazywając go "panem dobrodziejem". Bytomiu. w malowniczej dolinie Wieprza. "Jan". Sprawa otarła się o rabina. Dziewięć miesięcy wcześniej – 9 września 1951 roku członkowie organizacji"Kraj" wykonali wyrok śmierci na pracowniku Polskiego Radia prezenterze propagandowego programu"Fala – 49". W przeszłości należał do Leszczyńskich . Katowicach. werbował do niej nowych członków i spełniał inne polecenia. Poznaniu. "Kraj' Organizacja założona w roku 1949 przez byłych członków Armii Krajowej i Szarych Szeregów. w pozostałych zamieniono je na więzienie. Tydzień później bowiem na terenie całego kraju zaczęły się masowe aresztowania członków organizacji"Kraj". gwałtowne zamachy. 2 KKWP. przy której musiano znaleźć jakieś dokumenty. W procesach w różnych częściach kraju. Obecnie posiada cechy architektury klasycystycznej. którym zarzucono zabicie redaktora Martyki (choć Martykę podobno osobiście zastrzelił Zenon Sobota). w drodze z Wielączy do Gdyni. Posiadała placówki w Lublinie.

Po Zamoyskich Krasnobród przejęli Tarnowscy. Żydowskie Stowarzyszenie Kulturalno – Oświatowe "Tarbut" . Pod kapliczką znajdują się źródła. oprócz wspomnianych stowarzyszeń w okresie międzywojennym w Krasnobrodzie istniały jeszcze: Stowarzyszenie Robotnicze Wychowania Fizycznego "Jutrznia".. nawet z odległych miejscowości. Celem upamiętnienia tego. w miejsce której królowa Marysieńka Sobieska. M. następnie do Zamoyskich. W roku 1924 decyzją stowarzyszenia "Biblioteka i Czytelnia Salomona Ettingera" udostępniono mieszkańcom Krasnobrodu bibliotekę. Pielgrzymka miała miejsce w przeddzień święta Matki Bożej Jagodnej. Prawa miejskie uzyskał w roku 1576.Jakubowi Puszczykowi objawiła się Matka Boża.. Społeczność żydowska znana z szeroko rozumianej przedsiębiorczości zaznaczyła swoją obecność w dziejach miasta (zwłaszcza w okresie międzywojennym) zarówno poprzez działalność gospodarczą jak i oświatową. Po drodze odpoczywano spożywając skromny posiłek.celem jego działalności było: prowadzenie ochronek dla dzieci. Obecność lasów. szkół elementarnych i zawodowych.nauczanie odbywało się na bazie programu siedmioklasowej szkoły powszechnej ze szczególnym uwzględnieniem "nauki religii żydowskiej" Szkoła rozpoczęła działalność 15 marca 1926 roku – z chwilą otwarcia naukę .zginęło 42 powstańców. dla potrzeb miejscowej ludności pracowali też garncarze .niestety rzemiosło to zanikło około 1985 roku z chwilą śmierci ostatniego garncarza. Turobinie. W roku 1925 krasnobrodzki oddział organizacji Żydów Ortodoksów w Polsce uzyskał od Rady Szkolnej Powiatowej w Zamościu koncesję na prowadzenie prywatnej szkoły z językiem wykładowym polskim. pielgrzymi śpiewali pieśni Maryjne. Stowarzyszenie nie cieszyło się zbytnią popularnością wśród żydowskiej społeczności Krasnobrodu i Zamojszczyzny w ogóle – jak podaje Jerzy Doroszewski – każdy z oddziałów funkcjonujących na terenie Zamojszczyzny i Lubelszczyzny nie przekroczył liczby 30 członków. Dodatkową atrakcją źródełko z kapliczką na wodzie. Ze Zwierzyńca cała grupa wcześnie rano wyruszała w kierunku Krasnobrodu mijając na trasie m. W Krasnobrodzie istniała gmina żydowska (kahał) – podczas powstania Chmielnickiego w 1648 roku jej członkowie wraz z miejscowa ludnością wiele ucierpieli od Kozaków. gdzie rozegrała się owa potyczka (jak głosi miejscowy przekaz) Marysieńka Sobieska podczas panującej zarazy morowej (dżumy) ufundowała na źródełkiem kaplice z obrazem św.celem jego działalności było upowszechnianie kultury żydowskiej wśród dorosłych. Jak wyglądała pielgrzymka w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku opowiada Marianna Smoter rodem z Czarnegostoku: idący na pielgrzymkę mieszkańcy parafii Trzęsiny zbierali się w Zwierzyńcu – zazwyczaj pielgrzyma podwoził ktoś z rodziny furmanką na miejsce zbiórki. a co za tym idzie dużej masy drewna zadecydowała o rozwoju gonciarstwa. Równolegle z prawami miejskimi Zygmunt III Waza obdarzył go przywilejem na sześć jarmarków rocznie i jeden co tygodniowy targ. mająca właściwości lecznicze po tę wodę przyjeżdża bardzo dużo osób. uniwersytetów ludowych. ponieważ tym miejscu. Zamościu. Kościół do dziś stanowi miejsce pielgrzymek mieszkańców Zamojszczyzny. W miejscowym muzeum zachowano pamiątki po nieżyjących już garncarzach – przekazane zostały z pośród pamiątek zachowanych przez rodziny nieżyjących artystów. przybywają tu również ludzie z odległych zakątków Polski. że niektórzy z mieszkańców Krasnobrodu wzięli w nim udział) krasnobrodzianie byli świadkami potyczki rozegranej przez oddział Marcina Borelowskiego "Lelewela" z wojskiem carskim . 21 listopada 1669 roku na mocy decyzji Michała Korybuta Wiśniowieckiego gmina żydowska krasnobrodzka wraz z gminami w: Szczebrzeszynie. gotowane jajka.. w roku 1640 mieszkańcowi Krasnobrodu . Tarnogrodzie. Nieopodal miejsca. otrzymał wezwanie Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny. Link. zwaną "Kaplicą Objawień". Rocha – patrona osób chorych na zakaźne choroby. Obok kaplicy znajduje się figura przedstawiająca objawienie się Matki Bożej Jakubowi Puszczykowi oraz Stacje Różańcowe wykonane z kamienia przez miejscowego artystę . z których wypływa woda.Andrzeja Gontarza. utracił je w roku 1870 – status miasta uzyskał Krasnobród ponownie w roku 1994. szeroko pojęta praca oświatowa wśród dorosłych.pałac z oficyną wybudowaną na przełomie XVIII i XIX w. Obiekt wraz z zabudowaniami klasztornymi wybudowany został w latach 1690-1699 jako wotum wdzięczności za uzdrowienie. organizowanie kursów wieczorowych. Przedstawicielka tego rodu – Katarzyna Zamoyska ufundowała w pobliskim Podklasztorze w 1664 roku kaplicę. Po przybyciu na miejsce brali udział w całonocnym nabożeństwie. biały ser. Frampolu i innymi włączona został do Okręgu Ordynacji Zamoyskiej . lub – jak podaje Stanisława Stolarczyk w wieku XVII. a rano każdy udawał się do kapliczki na wodzie by nabrać w butelkę wody z cudownego źródełka. Placówka otrzymała nazwę "Szlomej Emunej Isroel" ("Szkoła Pokoju Wiernych Izraelitów") . W roku 1929 powstało Żydowskie Stowarzyszenie Kulturalno – Oświatowe "Jabne" . ważnego w dziejach Zamojszczyzny wydarzenia w roku 1930 wzniesiono pomnik. Gdy wybuchło powstanie styczniowe (nie można wykluczyć... na który składały się: chleb.decyzja ta dawała Żydom zamojskim "prawo uczestniczenia (jako Okręg Ordynacji) w sesjach Sejmu Żydów Korony". in Bondyrz. primo voto Zamoyska wzniosła murowany kościół – jego budowniczym był architekt Zamoyskich J.

Materiał potrzebny na budowę pomieszczenia dostarczyli krasnobrodzianie metodą tzw.numer poświęcony "sprawom politycznym związanym ze zbliżaniem się frontu wschodniego – ukazało się 50 egzemplarzy formatu A4 drukowanych na powielaczu. Ponadto Krasnobród słynie z przepięknej okolicy. Krasnobród został wyzwolony 23 lipca 1944 roku przez dywizję pułkownika Szestakowa z I Frontu Ukraińskiego. Pomocy rannym udzielali: dr Konstanty Łastowiecki i dyplomowana położna Zofia Służewska "Błyskawica". gdzie pracował Czesław Sak "Sokół". wędrówki piesze. jest znany w całej Polsce z silnie rozwiniętego kultu Maryjnego i ze znakomitych wód leczniczych. wcześniej ten sam los spotkał ludność żydowską . "Porodówkę" (z chwilą otwarcia liczyła 8 łóżek) urządzono w zabudowaniach "pod lasem u Płachcińskiego". Jak w zeszłym roku wiozłem po nocy żonę do Zamościa . żebyśmy nie mieli urządzić izby.). pod koniec 1942 roku w obrębie gminy Krasnobród do BCh należało 12 osób. bowiem z nieogrodzonych stawów zaczęły uciekać ryby. W zabytkowym pałacu Leszczyńskich zlokalizowano Sanatorium Rehabilitacyjne im. to sam myślałem.. 21) . Kierownik gospodarstwa przyszedł do Gminnej Rady . Zofia prowadziła ponadto kurs sanitarny wg.. Punktem kontaktowym krasnobrodzkich partyzantów był sklep spożywczy w Krasnobrodzie. W czerwcu i lipcu 1943 roku Niemcy wymordowali znaczną część mieszkańców. gdzie znajduje się spora pływalnia. Tyle pracy na nic. Działacze Batalionów Chłopskich wydawali pisma konspiracyjne. "Zezula". sporty zimowe. jak i Armii Krajowej. Jan Łubiarz. doskonałych warunków klimatycznych. skrupulatnie wykonujący polecenia Rady "i nigdy nie odmawiał swojej pomocy". Krasnystaw . Innym pismem był "Zew podziemi" . komendantem placówki w Krasnobrodzie był pracownik urzędu gminnego – kpt.a weźmy przykład choćby z mieszkańców Krasnobrodu.. tyle pieniędzy pójdzie w błoto!" Gminna Rada zwróciła się z apelem do okolicznych chłopów. który znany był w Krasnobrodzie jako człowiek solidny.. czy co. Janusza Korczaka dla dzieci ze schorzeniami reumatycznymi.. oprócz szkoły funkcjonował tradycyjny cheder. Od lat siedemdziesiątych XX wieku w mieście funkcjonuje ośrodek sportów wodnych .. zniszczonych domów.. gmina Krasnobród oznakowana został kryptonimem "P" w jej obrębie walczyły z okupantem zarówno oddziały Batalionów Chłopskich. później funkcję tę pełnił Antoni Bajan. Potem w 1942 roku wyłapywali mężczyzn i masowo wywozili samochodami do Zamościa. bo mi wszystkie ryby uciekną.. odezwał się jeden z chłopów..pobierało 46 osób. Łabunie – pierwszym komendantem rejonu został kpt. jednym z z żołnierzy AK działającym w rejonie Krasnobrodu był absolwent Seminarium Nauczycielskiego w Szczebrzeszynie – Stanisław Michoński "Lis". Suchowola. podręcznika "Zabiegi pielęgniarskie". Wacław Stasiewicz "Bystry". gdy został aresztowany w maju 1943 roku jego obowiązki przyjął nauczyciel z Majdanu Wielkiego – Józef Downar. prowadzono też kursy języka hebrajskiego.. in: Władysława Zarębowa. Stanisław Kobiałko. głównie przy budowie dróg. Pierwszym komendantem gminy z ramienia "Straży Chłopskiej" ("Chłostry") . kiedy na teren Zamojszczyzny weszły oddziały radzieckie w rejonie Krasnobrodu rozbroił się I batalion 9 Zamojskiego Pułku Piechoty AK."Ratujecie towarzysze – prosił. Do krasnobrodzkiego rejonu AK (powstała w 1940 roku) należały placówki: Krasnobród. "Bartosz" (zginął 25 września 1943 roku wyskakując z drugiego piętra budynku Gestapo w Zamościu). jest wymarzonym wprost miejscem do uprawiania wielu dyscyplin sportowych (kajakarstwo. "szarwarku" (obowiązkowej pracy na rzecz wsi).ciężkie czasy nastały dla Żydów krasnobrodzkich w lecie 1940 roku. Szyllinga stoczyły swój ostatni bój z okupantem. Skład osobowy krasnobrodzkiej placówki stanowili m. Podobny los spotkał następnie kobiety i dzieci. Stanisław Gielmuda – pełnił obowiązki wójta po zastrzelonym przez Niemców Kotowskim. Szefem wywiadu rejonu Krasnobród był Czesław Harczuk "Janusz". O problemach Mieszkańców Krasnobrodu w latach pięćdziesiątych XX wieku czytamy w broszurze propagandowej wydanej nakładem Wojewódzkiego Komitetu Frontu Narodowego w Lublinie (1954. We wrześniu 1939 roku w okolicach Krasnobrodu oddziały armii "Kraków" dowodzone przez gen. Po wyzwoleniu nastał czas odbudowy – odbudowy życia. Wiosną w czasie roztopów zaczęły się walić groble. że dobrze byłoby mieć coś takiego na miejscu. s. gdy Niemcy zaczęli ich wywozić do robót publicznych. zrujnowanej gospodarki. Kto żyw pospieszył na ratunek.. W roku 1954 staraniem Gminnej rady Narodowej pod kierunkiem przewodniczącego prezydium rady – Władysława Kobla zorganizowano w Krasnobrodzie izbę porodowa – ano macie rację przewodniczący. sprzęt medyczny ofiarował kierownik Wydziały Zdrowia Powiatowej rady Narodowej w Zamościu. redagowany był w schronie zlokalizowanym w lasach zaburskich. kolarstwo. Antoni Rycak (z zawodu piekarz). które były kolportowane na terenie Zamojszczyzny: od 1 marca – 10 czerwca 1944 roku ukazywał się dwutygodnik "Z ziemi wysiedlonych". Gospodarstwu rybnemu PGR Krasnobród groziło zniszczenie całej hodowli. Niby to nasza wieś gorsza od innych. który dostarczył jej dr Julian Tyszkowski.formacji zorganizowanej przez dowództwo BCh został Jan Nogas.

. Służył w szeregach Armii Czerwonej. Kilńskiego w Warszawie. Barbara była harcerką drużyny "Błękitnej" Hufców Polskich. W listopadzie 1939 roku powstał w Krasnymstawie Związek Walki Zbrojnej przemianowany w 1942 roku na Armię Krajową. brama jest z przejazdu Maksymilianowską nazwana. Kreiner Aron/Słucki Arnold (* 1920 Tyszowce . "jak i pożytek krajowy" – biłgorajskie druki znane były na terenie całej Europy. w której tłoczono dzieła wyłącznie o tematyce religijnej w języku hebrajskim przede wszystkim na eksport. Niewidziajło. sanitariuszką kampanii harcerskiej batalionu "Gustaw" zgrupowania AK "Róg" w powstaniu warszawskim – ciężko ranna zginęła w zbombardowanym szpitalu przy ul. tłumacz pochodzenia żydowskiego. Redaktorem odpowiedzialnym za merytoryczną stronę pisma był Julian Wyszyński. w 1921 roku otwarto szkołę średnią." tłoczono w drukarni Stanisława Dżała w Lublinie. w lipcu wszyscy zostali rozstrzelani bez procesu w Kumowej Dolinie pod Chełmem. ale ówczesny biskup "pomieszkiwał zwykle w Skierbieszowie". koło Polskiej Macierzy Szkolnej zajmującej się szeroko pojętą pracą oświatową wśród dorosłych. W latach trzydziestych funkcjonowała bibliotek miejska. która zajmowała się działalnością polityczną i pracą kulturalno – oświatową. rezerwy został Michał Niewidziajło." Dlaczego "Maksymilianowska?". Kronberg Nuta Właścicielka drukarni hebrajskiej w Biłgoraju (okres międzywojenny). Resursa "Ogniwo". Jak wieść głosi po zwycięstwie po Byczyną (1588) na arcyksięciem austriackim Maksymilianem Habsburskim – pretendentem do tronu polskiego Jan Zamoyski więził tegoż we wspomnianym zamku. wśród zatrzymanych znalazł się kpt. W roku 1410 przeniesiono z Hrubieszowa do Krasnegostawu stolice diecezji łacińskiej. "Kronika Powiatu Zamojskiego" Pismo wydawane w latach dwudziestych ubiegłego stulecia (1915 – 1918) przez Zygmunta Pomarańskiego & s -kę w Zamościu. "Kronikę. w której było izdeb 2 i komnat 2. W roku 1863 Waleria Mossakowska otrzymała od Komisji Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego zezwolenie na założenie w Krasnymstawie Wyższej Szkoły Prywatnej Żeńskiej III klasowej. w roku 1926 znajdowały się dwie filie "Ridnoj Chaty" – Towarzystwa Dobroczynności i Oświaty założonego przez społeczno – oświatowych działaczy ukraińskich zamieszkujących Lubelszczyznę – w maju 1929 roku na walnym zjeździe "Ridnoj Chaty" uczestniczyło dwóch delegatów z miasta Krasnegostawu. oraz w krasnostawskim więzieniu. 1972 Berlin Zachodni). 31 sierpnia 1942 roku mianowany został burmistrzem gminy niemieckiej w Szczebrzeszynie . Z miastem związana jest postać Janusza Świeżego – absolwenta Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Według "Lustracji województwa ruskiego 1661 – 1665" w mieście znajdował się zamek " murem wkoło obwiedziony. obowiązki kierownika redakcji pełnił Ludwik Kobierzycki. Według danych z roku 1928 w mieście istniały dwie biblioteki przy dwóch kompaniach łączności 8 pułku piechoty. Kraus Andreas Volksdeutsch ukraińskiego pochodzenia.Krasnystaw położony u ujściu Żółkiewki do Wieprza w przeszłości funkcjonował jako starostwo grodowe. W roku 1926 urodziła się w Krasnymstawie Barbara Wajszczuk – córka Edmunda (lekarza) i Marii z Bieguńskich. który został zabity podczas podróży handlowej na Śląsku. poeta. ziemie południowej części powiatu wchodziły w skład Ordynacji Zamoyskiej. W roku 1676 powiat krasnostawski składał się ze 167 wsi i kilku miast – w tej liczbie oprócz Krasnegostawu znajdował się Zamość wraz z twierdzą. J.. który pracował w miejscowej szkole średniej jako nauczyciel rysunku. pierwszym powiatowym komendantem w stopniu kpt. Na treść publikacji składały się tematy dotyczące: spraw społeczno – kulturalnych powiatu . W czerwcu 1940 roku rozpoczęły się w mieście pierwsze aresztowania. w tym zwalczaniem analfabetyzmu. W roku 1935 gościł w Krasnymstawie Teatr Wołyński im. którym zarządzali urzędnicy ziemscy. prawa miejskie otrzymał w 1394 roku. Krochmal Mendel Menachem Rabin krakowski.zm. W jednym ze swych responsów wspomina o zamojskim Żydzie. Słowackiego z Łucka prezentując "sztuki o charakterze rozrywkowym". Swoją siedzibę miał w Krasnymstawie Zarząd Centralnego Związku Młodzieży Wiejskiej – na terenie powiatu znajdowały się 44 koła ZMW. W okresie międzywojennym w mieście funkcjonowała fabryka prochu i materiałów wybuchowych.. J.. a następnie śląski. istniał Związek Zawodowy Pracowników Przemysłu Skórzanego.

" "Topola"" zginął w bitwie pod Osuchami 25 czerwca 1944 roku.zamojskiego. "Kronika Powiatu Zamojskiego" była pismem apolitycznym. Rzeszowie. gdzie przywędrował za żoną – w roku 1926 założył rodzinę. wśród partyzantów znany był jako"Topola". "Bruzda"."był w straży w Belwederze przy Piłsudskim. pójdziesz z nami. Malował wiejskie motywy i pejzaże. Biłgoraju. Jako zawodowy wojskowy rozpoczął z chwilą wybuchu II wojny działalność konspiracyjną . urodzony w Szczebrzeszynie. przeszłości Zamojszczyzny. (Romuald Kołodziejczyk) Krzak Paweł (1900 – 1992). w roku 1940 wstąpił do konspiracji– był dowódcą oddziału OP9/III w kompanii "Groma" Armii Krajowej. w maju 1944 roku zmarł w Oświęcimiu. Urząd swój sprawował przez dwie kadencje. ojciec Wacława Krzeszowskiego założyciela kina "Muza". Pełnił obowiązki zastępcy komendanta Placówki Tereszpol. H. malarz ludowy. Królikowski Józef Mieszkaniec wsi Wisłowiec. pochowany jest w kwaterze wojennej na szczebrzeszyńskim cmentarzu. wybuch II wojny światowej spowodował przerwę w jego twórczości – do malowania powrócił dopiero w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. służbę w wojsku rozpoczął w wieku 26 lat. złaź stary (Marcin pracował przy układaniu słomy).nie ma młodego. Do rodzinnego Szczebrzeszyna powrócił na stałe po zawarciu związku małżeńskiego. legionista II Brygady. Łopacińskiego w Lublinie. reprezentował typ malarstwa prymitywnego. organizator chórów.znajdują się w muzeach w: Lublinie. Sąsiedzi. "Topola" Nauczyciel.tytuły których nie są mi znane . ale przez to niepowtarzalnego i pełnego uroku w swoim przekazie. Bezpośrednim sprawcą aresztowania Marcina Krzeszowskiego był granatowy policjant ze szczebrzeszyńskiego posterunku – to on powiedział w obecności Niemców: ". wydał je pod pseudonimem "Podwiński" dr Klukowski w 1944 roku . oświatowych. pochowany jest na cmentarzu w Trzęsinach."Pieśni oddziałów partyzanckich Zamojszczyzny. Tracze. Z czasem awansował. Zainteresowania i działalność pedagogiczną przerwał wybuch wojny.w domu Krzeszowskich przy ulicy Zamojskiej odbywały się pierwsze spotkania organizacyjne członków Związku Walki Zbrojnej. szerzenia kultury. zmarł w 1992 roku. Urodził się w Podborczu (powiat zamojski). ( Wiesław Krzeszowski) Kryk Jan ps. ps. podporucznik. Krzeszowski Marcin Mieszkaniec Szczebrzeszyna. a później w Sulejówku". w roku 1918 podczas pierwszych wyborów w niepodległej Polsce wybrany został na wójta gminy Stary Zamość. Krzaczek Stefan. Scena rodzajowa. co przyniosło zaszczytna funkcje – służbę w straży przybocznej Józefa Piłsudskiego . Kryk Leonard Nauczyciel szkoły powszechnej absolwent Seminarium Nauczycielskiego Męskiego w Szczebrzeszynie. całe dorosłe życie spędził w Czarnymstoku. absolwent szczebrzeszyńskiego Seminarium Nauczycielskiego. dał się poznać jako miłośnik folkloru. gospodarczych. . "Gruda" Nauczyciel z Tereszpola. Pierwsze rysunki i obrazy zaczął tworzyć w latach I wojny światowej – inspiracją były przemarsze różnych formacji wojskowych przez rodzinną wioskę. Tomaszowie Lubelskim. Pejzaż.. Przed wybuchem wojny i krótko podczas jej trwania pracował jako nauczyciel w Wywłoczce. Interesował się pracą oświatową wśród dorosłych. Jego wspomnienia z czasów okupacji opublikowane zostały w III tomie Wydawnictwa Materiałów do dziejów Zamojszczyzny do dziejów Zamojszczyzny w latach wojny 1939 – 1944 (Zamość 1946) → Wydawnictwo Materiałów do dziejów Zamojszczyzny w latach wojny 1939 – 1944. Był członkiem Stowarzyszenia twórców Ludowych. którym dowodził istniał w okresie luty 1943 – czerwiec 1944. Aresztowany w zastępstwie za ukrywającego się syna zaangażowanego w działalność konspiracyjną – zginął w obozie na Majdanku. Jego prace Orka. Oddział . Inne ." (Wiesław Krzeszowski) Krzeszowski Wacław Mieszkaniec Szczebrzeszyna. unikalne dziś egzemplarze dostępne są w zbiorach Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Ginące chaty przechowywane są w Muzeum Okręgowym w Zamościu. Jan Kryk opracował również nuty do do pieśni śpiewanych przez zamojskich partyzantów.

Zdjęcie Mariana Książka w otoczeniu żołnierzy AK WiN obwodu Tomaszów Lubelski opublikowano w pracy "Żołnierze wyklęci.Zwierzyniec M . Częstymi gośćmi Doktora bywali uczniowie przedwojennego szczebrzeszyńskiego gimnazjum.Suchowola P .kryptonimy Używane były w działalności organizacyjnej Armii Krajowej.Nowa Osada C . noszący nazwisko (podaję za Haliną Matławską) Krystanowie. dodatkowo miał pilnować lasu przed szkodnikami. lub oglądać na miejscu w jego małym służbowym mieszkaniu przy szpitalu. "ale również napisany dużymi literami widniał w malutkim pokoju doktora zatłoczonym książkami. wspomina Izabela z Bakońskich – Gajewska.pełnił w jego oddziale funkcje skarbnika.Szczebrzeszyn K . osiadły we wsi Wywłoczka k. dziedziczki włości szczebrzeskiej. Krystankowie. Antykomunistyczne podziemie zbrojne po roku 1944" (Warszawa 2002 s. oraz prowadził szkolenia z zakresu posługiwania się bronią.Nielisz E .miasto Zamość Krystan Jan Poddany Elżbiety Tarnowskiej.Łabunie Ł .Mokre G . "Nieuchwytny" Służbę wojskową odbywał w marynarce w latach 1932 – 193. z terenu Szczebrzeszyna i okolic znane są następujące: • Bolek – pluton prowadzący działania operacyjne w Brodach Małych w rejonie Zwierzyńca • Bronek – pluton w Brodach Dużych • Karol – pluton prowadzący działania w rejonie Szczebrzeszyna • Kopacz – tak określano rejon Zwierzyniec • Nr 15 – pod tym kryptonimem rozumiano rejon Szczebrzeszyn • Szczebel – placówka Szczebrzeszyn kryptonimy literowe gmin powiatu zamojskiego Ustalone zostały dla poszczególnych gmin na zebraniu organizacyjnym Batalionów Chłopskich w 1941 roku: A . Na wchodzących po raz pierwszy robiło to niesamowite wrażenie". Napis ten znajdował się nie tylko na ex librisach. złowionej " z użyciem sieci lub rusznicy". Krystaniki. Za wykonywaną pracę zwolniony został od innych robot pańszczyźnianych. Zwierzyńca.Radecznica I . od czynszów i podatków. podczas okupacji czynnie zaangażowany wraz z żoną Katarzyną w działalność konspiracyjną. "książek nie pożyczam" Zwrot pojawiający się na ex librisach dr Zygmunta Klukowskiego.Wysokie O . Książek Marian ps. oraz ks. można je było czytać. którzy na miejscu korzystali z jego księgozbioru. Współpracował z "Podkową" . Terenem jego działalności poza Szczebrzeszynem był rejon Tomaszowa Lubelskiego.Krasnobród T . 185). w roku 1516 Elzbieta Tarnowska zleciła mu dostarczenie zwierzyny na swój dwór. Z przywileju nadanego mu dziedzicznie korzystali także jego potomkowie.Tereszpol H . który rzeczywiście swoich "skarbów" nie miał zwyczaju pożyczać. Książek Stanisław Jak wspomina dr Klukowski w "Dzienniku z lat okupacji Zamojszczyzny 1939 – 1944".Sułów F .Stary Zamość B .Skierbieszów D . Wacław .

"Ku Zwycięstwu" Pierwszy numer prasy konspiracyjnej działającego w obrębie gminy Radecznica oddziału BCh. Antoniego" Istniała przy kościele pod wezwaniem tegoż świętego w Radecznicy do czasów II wojny światowej. "Księga Żałoby gminy Stary Zamość" Znajduje się w zbiorach Andrzeja Kardasza zamieszkałego w Starym Zamościu (stan na rok 1964). który wykonywał ją za pośrednictwem mianowanego przez siebie sędziego grodzkiego. następnie komendantem tegoż obwodu (IX 1943 – VII 1944). dostępne są w Archiwum KW PZPR w Lublinie. Jak podał na łamach Tygodnika Zamojskiego (z dnia 24 maja 2006 roku) Krzysztof Czubara prawdopodobnie niemieccy żołnierze przynieśli mu do wywołania film. Księga Sławy Dokument do którego wpisywano w szczebrzeszyńskiej Szkole Wojewódzkiej nazwiska uczniów "zasługujących na nagrodę szkolną na publiczna pochwałę i wpisanie do Księgi Sławy'". potwierdzone przez lekarzy – "o małych łaskach. s 14) o. oraz Instytut Robót Ręcznych i Rysunków w Warszawie. uniwersały. przełożony radecznickich bernardynów. którymi obficie nasz Antoś obdarza ludzi nie wspomnę" – wypowiedział się na łamach Tygodnika Zamojskiego (z dnia 30 czerwca 2004 roku.. zmarł 2006 roku w Warszawie. "Rota".. brat "Nieuchwytnego" . zostały zaprezentowane na łamach wspomnianego Tygodnika. dzierżawców i pracowników administracji dworskiej Ordynacji Zamoyskiej o pobicie. "Świder". spory mieszczan i Żydów. protestacje. Z zachowanych fotografii ocalały dokumentujące zagładę zamojskich Żydów w sierpniu 1942 roku. manifestacji i oblat. fragmenty Księgi. relacji. Obecnie Ojcowie Bernardyni prowadzą "Księgę cudów" do której wpisywane są świadectwa uzdrowień jakich dokonał "radecznicki" święty – zapisywane są tu tylko przypadki niezwykłe.. później był dowódcą placówki Szczebrzeszyn. Urodzony 25 kwietnia 1909 roku w Gruszce Zaporskiej. Po wyzwoleniu pozostał w konspiracji. reprotestacje. Ksykiewicz Włodzimierz Właściciel zakładu fotograficznego przy Rynku Wielkim w Zamościu. księgi dekretów. Zamenhofa 18. Zawierają ponadto różne rodzaje zapisów sądowych: sprawy sporne i niesporne.jego kolportażem zajmował się Jan Krukowski z Zaburza. spory o wyrządzone szkody wraz z ich rejestrem/ wykazem. szlachty.. W latach 1939 – 1940 mieszkał u rodziców w Szczebrzeszynie. nr 26. przywileje. z którego Ksykiewicz zrobił potajemnie odbitki. zajazdy.odbijany na matrycy przez nauczyciela ze Szperówki k/Szczebrzeszyna . gdzie pracował do wybuchu II wojny światowej. teczka "Pacyfikacja Zamojszczyzny".Mariana Książka. Odznaczony Orderem Virtuti Militari. a od czerwca 1941 roku komendantem rejonu Szczebrzeszyn..Chadama. Na ich treść składają się: akta procesowe szlachty powiatu szczebrzeskiego podległej jurysdykcji każdorazowego dziedzica. uleczone. przechowywane są w Archiwum Państwowym w Lublinie. wydrukowany został połowie grudnia 1941 roku . w roku 1943 został zastępcą komendanta obwodu Zamość.Płonka w nie opublikowanych ąd "Wspomnieniach 1939 – 1946" (dostępne w Bibliotece Gminnej w Radecznicy) Stanisław Książek kierował obchodami Święta Ludowego w lasach zaburskich w 1944 roku. oblaty akt. Innym pismem ukazującym się na terenie gminy (od stycznia 1942 roku) był "Głos Prawdy" . Księgi podzielone są na: księgi wpisów. "Wyrwa". w końcowym okresie istnienia Armii Krajowej był komendantem obwodu Tomaszów Lubelski. . później inspektorem zamojskiego oddziału WiN.. wzajemne skargi. akty publiczno – prawne (np. (zawierające nazwiska 246 osób) opublikowane zostały na łamach pracy Stanisława Zgrzywy "Gmina Stary Zamość 1939 – 1944" (Lublin 1964). jego dystrybucją także zajmował się Jan Krukowski z Zaburza. Flawian Bularz. oficer rezerwy. Pseudonimy jakich kolejno używał to:"Kolba". manifestacje. Skargi chłopów na szlachtę.: zezwolenia na różne czynności prawne udzielane szlachcie. "Księga uzdrowień i szczególnych łask doznanych za wstawiennictwem św. Księgi Grodzkie Szczebrzeskie Zachowały się z lat 1612 – 1807. fotokopie Księgi Żałoby . w marcu 1940 roku rozpoczął działalność w Związku Walki Zbrojnej – początkowo zajmował się wywiadem. ukończył Państwowe Seminarium Nauczycielskie w Szczebrzeszynie. oraz referentem artylerii w sztabie Inspektoratu Zamość. podczas okupacji jego pracownia funkcjonowała na ul.

Kuleszyński Mikołaj, ks. Absolwent Szkoły Wojewódzkiej w Szczebrzeszynie, autor pracy "Trzy pisma z wygnania" (wydanie drugie ukazało się w 1892 roku we Lwowie), w której opisał postawy szczebrzeszyńskich nauczycieli i uczniów po wybuchu powstania listopadowego. Kulik Ignacy Stróż w zwierzynieckiej rzeźni (okres okupacji). W pamięci mieszkańców Zwierzyńca zapisał się jako ten, co (cytuję za Stanisławem Bohdanowiczem) - znęcał się nad Żydami, terroryzował ich i żądał od nich łapówek. Podczas likwidacji Żydów towarzyszył Niemcom. Gdy w Zwierzyńcu nie było już Żydów Kulik wyciągał ich z ukrycia, uganiał się za żydowskimi dziećmi, te, które udało mu się schwytać przyprowadzał na posterunek żandarmerii. Ignacy kulik za swoje czyny wyrokiem sądu podziemnego został rozstrzelany wraz z żona we własnym mieszkaniu 29 grudnia 1942 roku. Kulpa Ludwik Mieszkał w Józefowie (pow. biłgorajski). Żołnierz AK, sędzia sportowy i zasłużony działacz Ludowego Związku Sportowego na Lubelszczyźnie. Zajmował się boksem, pchnięciem kulą, podnoszeniem ciężarów. W 1959 roku zajął III miejsce w ogólnopolskim konkursie "Mister Polonia". Kultur Liga Stowarzyszenie propagujące żydowską kulturę poprzez sztukę, muzykę, teatr, upowszechnianie oświaty (prowadzenie bibliotek, czytelni, organizowanie okolicznościowych odczytów); w Szczebrzeszynie oddział Kultur Ligi funkcjonował w okresie międzywojennym - w roku 1929 liczył 80 członków. kultury archeologiczne Przeszłość Zamojszczyzny poznawana jest dzięki odkryciom archeologicznym - z uwagi na charakterystyczne cechy odkrywanych przedmiotów, głównie ceramiki i pochówków wyodrębniono kilka rodzajów kultur archeologicznych spotykanych na tych terenach: • kultura lubelsko - wołyńska (stanowiska w Strzyżowie) • kultura ceramiki sznurowej (77 stanowisk w obrębie Kotliny Hrubieszowskiej i Grzędy Horodelskiej, m. in. Turkowice) • kultura Chłopice - Vesele (16 stanowisk) • kultura strzyżowska (62 stanowiska, m. in. Czerniczyn) • kultura łużycka (Wronowice - Paprzyca, Łuszczów) • kultura pucharów lejkowatych (międzyrzecze Huczwy i Bugu, m. in. Turkowice) • kultura ceramiki wstęgowej rytej (Hrubieszów – Pogórze) • kultura trzciniecka (Tyszowce; cmentarzysko kurhanowe) • kultura zarubiniecka (Czerniczyn, Masłomęcz) oraz stanowisk archeologicznych:  Czernięcin – znaleziono naczynia z wczesnego okresu brązu  Hrebenne – podczas budowy przejścia granicznego w 2006 roku odkryto tutaj stanowisko kultury tylczyckiej (ludność tej kultury wędrowała (zdaniem dr hab. Jerzego Libery) przez te tereny 13. 000 lat temu), oraz oraz cmentarzysko kultury pomorskiej  Łaszczów Kolonia – stanowisko reprezentujące tzw. grupę czerniczyńską  okolice Turobina – znaleziska reprezentujące kultury: świderską, wczesny okres brązu, pucharów lejkowatych, wołyńsko – lubelską ceramiki malowanej, magdaleńska, ceramiki sznurowej, amfor kulistych  Tokary – krzemienny grot oszczepu , monety rzymskie  Turkowice – stanowiska: kultury pucharów lejkowatych, kultury mierzanowickiej (groby szkieletowe wyposażone w zausznice miedziane w kształcie wierzbowego liścia, zawieszki z zębów zwierzęcych, drobne narzędzia krzemienne), kultury trzcinieckiej, kultury wołyńsko – lubelskiej, kultury ceramiki sznurowej, kultury pomorskiej (garnek charakterystyczny dla tej kultury, zdobiony podwójnymi guzami, o powierzchni zewnętrznej chropowatej),  Radecznica - odsłonięto grób kultury strzyżowskiej kultury archeologiczne występujące w obrębie Płaskowyżu Tarnogrodzkiego Najstarsze znaleziska archeologiczne na terenie Płaskowyżu Tarnogrodzkiego (pod nazwa ta rozumiemy

cześć Kotliny Sandomierskiej rozciągającej się na wschód od Sanu do krawędzi Roztocza, w obrębie której zlokalizowany jest Tarnogród i okoliczne miejscowości) pochodzą z IX tys. p. n. e, są to narzędzia krzemienne kultury świderskiej (paleolit schyłkowy – miejscowości: Pawlichy, wschodnia część Różańca (tzw. Jaminszczyzna) − kultura wołyńsko – lubelskiej ceramiki malowanej (okolice Woli Różanieckiej) − kultura amfor kulistych (okolice Różanca) − kultura pucharów lejkowatych ( okolice Korchowa, Kolonia Bukowina Wschodnia, Kamionka − kultura trzciniecka (okolice Tarnogrodu, m. in. Księżpol) − kultura łużycka (epoka brązu) – tereny położone pomiędzy Tarnogrodem a Wola Różaniecką Kunat, pop W roku 1579 osadził na gruntach wsi Rogoźno miejscowość Szara Wola, zwana także Szarym Katem. W roku 1584 Jan Zamoyski zatwierdził te osadę synom popa, oraz "nadał na wieczyste użytkowanie cztery łany prawem sołtyskim i zapisał na tych łanach 20 grzywien". Kuncewicz Tadeusz, ps. "Podkowa" W historii Armii Krajowej nazwisko Tadeusza Kuncewicza zostało zapisane złotymi zgłoskami. Jego niezwykła wprost popularność jaką cieszył się na Zamojszczyźnie przerodziła się w legendę o "Podkowie", żyjącą w pamięci nie tylko tych, co mieli honor bić się o Polskę pod jego komendą... Urodził się 26 listopada 1916 roku w Fastowie koło Kijowa w rodzinie maszynisty kolejowego Stanisława i Anny z domu Mijakowska. W Kowlu ukończył szkolę powszechną i trzyklasową szkolę handlową. Maturę uzyskał w Państwowej Szkole Handlowej w Stanisławowie. W latach 1935 – 1936 pełnił służbę wojskową jako podchorąży Dywizyjnego Kursu Podchorążych Rezerwy w Łucku i 50 pp. W Kowlu. Po ukończeniu kursu kolejowego pracował jako dyżurny ruchu na stacji kolejowej w Ruskich Piaskach. Tutaj zastała go wojna. Jako pracownik PKP nie podlegał mobilizacji. Z konspiracją związał się już w listopadzie 1939 roku. W ZWZ i AK pełnił kolejno funkcje wywiadowcy, dowódcy drużyny i zastępcy dowódcy plutonu szturmowego, adiutanta komendanta obwodu i komendanta tzw. "zachodniego odcinka dywersyjnego". Od wiosny 1943 roku dowodził oddziałem leśnym, który w okresie "Burzy" i OSZ stanowił zawiązek 2 batalionu 9 pp. AK. Po wkroczeniu Sowietów i rozbrojeniu oddziału pozostał w konspiracji. Przez krótki okres był adiutantem dowódcy pułku ppłk. "Adama' i mjr. "Wacława". W lutym 1945 roku został dowódcą dywersji obwodu zamojskiego i już w marcu zaktywizował poakowskie struktury do zbrojnych wystąpień w samoobronie. Podległe mu oddziały pod jego osobistym dowództwem lub na jego rozkaz przeprowadziły do maja 1945 roku około 20 akcji wymierzonych w siły bezpieczeństwa, konfidentów, szpiclów i pospolitych przestępców. Zlikwidowano m. in. 12 postronków MO, przeprowadzono 4 duże akcje rekwizycyjne i odbito z janowskiego więzienia 15 kobiet – żołnierzy AK z Powstania Warszawskiego, które znalazły schronienie w klasztorze Ojców Bernardynów w Radecznicy. *** Jak podaje autor pracy "Związek walki Zbrojnej Armia Krajowa w Obwodzie Zamojskim 1939 - 1944" (Warszawa 1985) - Jan Grygiel - udało się ustalić niektóre nazwiska lub pseudonimy ludzi oddziału "Podkowy", byli to: Feliks Czyż " Zająć", Stanisław Wojciechowski "Miś", Czesław Tchórz "Kowal", Bolesław Polakowski "Wiarus", Jan Lepionko"Łasica", Marian Kopczyński, Józef Lembrych, Marian Tulidowicz, Bronisław Grona (zm.1943), Franciszek Grona, Tadeusz Kalbarczyk "Gzyms", Zienkiewicz, Aleksander Sierpotowski/Sierputowski?, czesław Jóźwiakowski "Most", Aleksander Jóźwiakowski "Błysk", Zdzisław Jóźwiakowski" Huzar",, Jóźwiakowski "Motylek", Stanisław Ryzner "Piorun", Tadeusz Niedzwiedzki "Stern", Antoni Czarnecki (z Wywłoczki), podch. Ferdynand Orzechowski, Zbigniew Podczaski "Sajgon", Wiesław Podczaski, Jan Guzowski "Błyskawica", Jerzy Florkiewicz "Ozdoba", podch. Aleksander Bortkiewicz "Mongoł", "Michał Kwiatkowski "Wojtek" , Adam i Władysław Guściorowie,Marian Kopytko, Boleslaw Grudewicz "Wilczek", Michał Zawiślak "Reja", Kazimierz Łokaj, Roman Paczos "Lasota", Jan Mielnik, Jerzy Prystapczuk "Ryś", Zygmunt Kuncewicz (brat "Podkowy", uczeń gimnazjum) "Podkówka". Z oddziałem Tadeusza Kuncewicza związało zwoje losy także kilku kolejarzy, którzy rezygnując z pracy na kolei wybrali walkę z okupantem: Wacław Hubka "Jar", Franciszek Hubka "Mewa", podch. Tadeusz Karczewski "Irys", Marian Żyła "Wrzos", Kazimierz Orzechowski "Kotwica", Roman Piskorski "Meduza", Tadeusz Mazurek"Kaszub", Waldemar Borkowski "Brodzic", (z Lublina), Nawrocki "Lubicz", Jan Gieysztor "Szachowski", Ireneusz Bryl "Bończa", Marian Mijalski "Maf", Jan Brochowski "Dan", Wiesław Smyk "Czarny", Jerzy Janowski "Blask", Stanisław Mazur "Elski", Tadeusz Jankowski "Romb", "Wikta", "Puci",

"Puma", "Życie", "Ryś", Marian Bronikowski "Grzmot", Józef Szmiga "Smyk" i inni. Tadeusz Kuncewicz "Podkowa" znany był w rejonie Szczebrzeszyna "jako ten, w oddziale którego ginęło najmniej ludzi; miał takie szczęście od Boga. Do dziś w ostatnie dni maja odbywają się w kościele pod wezwaniem św. Izydora w Topólczy nabożeństwa poświęcone pamięci "Podkowy" i jego poległych partyzantów, a przy okazji zjazdy "Podkowiaków". Jak podaje autor pracy "Związek walki Zbrojnej Armia Krajowa w Obwodzie Zamojskim 1939 - 1944" (Warszawa 1985) - Jan Grygiel - udało się ustalić niektóre nazwiska lub pseudonimy ludzi oddziału "Podkowy", byli to: Feliks Czyż " Zająć", Stanisław Wojciechowski "Miś", Czesław Tchórz "Kowal", Bolesław Polakowski "Wiarus", Jan Lepionko"Łasica", Marian Kopczyński, Józef Lembrych, Marian Tulidowicz, Bronisław Grona (zm.1943), Franciszek Grona, Tadeusz Kalbarczyk "Gzyms", Zienkiewicz, Aleksander Sierpotowski/Sierputowski?, Czesław Jóźwiakowski "Most", Aleksander Jóźwiakowski "Błysk", Zdzisław Jóźwiakowski" Huzar",, Jóźwiakowski "Motylek", Stanisław Ryzner "Piorun", tadeusz Niedzwiedzki "Stern", Antoni Czarnecki (z Wywłoczki), podch. Ferdynand Orzechowski, Zbigniew Podczaski "Sajgon", Wiesław Podczaski, Jan Guzowski "Błyskawica", Jerzy Florkiewicz "Ozdoba", podch. Aleksander Bortkiewicz "Mongoł", "Michał Kwiatkowski "Wojtek", Adam i Władysław Guściorowie,Marian Kopytko, Bolesław Grudewicz "Wilczek", Michał Zawiślak "Reja", Kazimierz Łokaj, Roman Paczos "Lasota", Jan Mielnik, Jerzy Prystapczuk "Ryś", Zygmunt Kuncewicz (brat "Podkowy", uczeń gimnazjum) "Podkówka". Z oddziałem Tadeusza Kuncewicza związało zwoje losy także kilku kolejarzy, którzy rezygnując z pracy na kolei wybrali walkę z okupantem: Wacław Hubka "Jar", Franciszek Hubka "Mewa", podch. Tadeusz Karczewski "Irys", Marian Żyła "Wrzos", Kazimierz Orzechowski "Kotwica", Roman Piskorski "Meduza", Tadeusz Mazurek"Kaszub", Waldemar Borkowski "Brodzic", (z Lublina), Nawrocki "Lubicz", Jan Gieysztor "Szachowski", Ireneusz Bryl "Bończa", Marian Mijalski "Maf", Jan Brochowski "Dan", Wiesław Smyk "Czarny", Jerzy Janowski "Blask", Stanisław Mazur "Elski", Tadeusz Jankowski "Romb", "Wikta", "Puci", "Puma", "Życie", "Ryś", Marian Bronikowski "Grzmot", Józef Szmiga "Smyk" i inni. *** O czynach dzielnych "Podkowiaków" istniało wiele pieśni, autorami których byli "ludzie z lasu" - do druku zebrał je i opracował Jan Kryk "Topola". Wydane zostały staraniem dr Zygmunta Klukowskiego pod pseudonimem "Podwiński" (rodowe nazwisko matki Doktora) jako "Pieśni oddziałów partyzanckich Zamojszczyzny" (1944); unikalny dziś egzemplarz w najbliższym regionie dostępny jest w zbiorach Wojewódzkiej Biblioteki im. H Łopacińskiego w Lublinie. Oto jedna z pieśni pochodząc z omawianego zbiorku: "Podkowiacy" (słowa napisał podchorąży Marian Mijalski "Maf") W każdym oknie dziewcząt młodych widać głowy, Kiedy przez wieś idzie kompania Podkowy. Oj da, oj dana! Kompanio kochana, Nie masz jak podkowa, nie! Każe dziewczę kocha żołnierza Polaka Lecz z wszystkich najbardziej pragnie Podkowiaka Oj da, oj dana... itd I sam pan porucznik także z tego słynie, Że każdej spotkanej serce wziął dziewczynie. oj da, oj dana... itd Gdy się nasz porucznik przed frontem pokaże, Serce raźniej bije, promienieją twarze Oj da, oj dana... itd

Nic nam grad kartaczy szwabskich nie poradzi, Gdy nas sam podkowa do boju prowadzi. Oj da, oj dana... itd Prowadź nas prowadź, drogi poruczniku, W piekło z tobą pójdziem w niezachwianym szyku! oj da, oj dana ...itd Baczność! Równaj w prawo! Już wiara gotowa, Leci w niebo okrzyk : Niech żyje Podkowa! oj da, oj dana...itd Kunz Samuel (1921 – 2010), urodził się na Powołżu, jego rodzice byli niemieckimi osadnikami. W roku 1941 walczył jako żołnierz Armii Czerwonej, gdy dostał się do niemieckiej niewoli postanowił pójść na współpracę z Niemcami wykazując chęć wstąpienia w szeregi SS, gdzie awansował do stopnia podoficera. Wkrótce znalazł się w obozie koncentracyjnym w Bełżcu - przez kilkanaście miesięcy nadzorował prace obozowych strażników. Po zakończeniu działań wojennych wyjechał do NRF, dostał pracę urzędnika i wiódł spokojny żywot. Za swoje czyny (wg. dochodzeń Prokuratury w Dortmundzie zajmującej się zbrodniami hitlerowskimi winien był śmierci 10 osób i udzielenia pomocy strażnikom obozu w dokonaniu zabójstwa 430 tysięcy innych osób) nie został skazany, prawdopodobnie (podaję za Małgorzatą Mazur, autorką tekstu "Nie odpowie za zbrodnie", Tygodnik Zamojski z dnia 1 – 7 7 grudnia 2010 roku, s. 18) ze względu na wiek. Dodajmy iż w obozie w Bełżcu przebywał wraz z grupą szczebrzeszyńskich Żydów Efraim Farber, współredaktor "Księgi Pamięci Gminy Żydowskiej w Szczebrzeszynie " (Kiriat Yam 1984), który ocalał dzięki ucieczce w chwili gdy obóz pracy w Bełżcu przeorganizowywano na koncentracyjny. Efraim zmarł w w 1999 roku w Kiriat Yam. Kupiński Albert Doktor filozofii i profesor ortografii, które to przedmioty wykładał od 1648 roku w Akademii Zamojskiej. Pochodził z rodziny mieszczańskiej; w zamojskim środowisku panowała wówczas moda na używanie przydomków wskazujących miejsce pochodzenia – Kupiński podpisywał się jako "Szczebrzeszyniensis". Jest również autorem pracy o treści panegirycznej wydanej w 1647 roku w Zamościu. "kurator wieczysty" Honorowy tytuł przyznawany ordynatom Zamoyskim po roku 1849, kiedy to szczebrzeszyńskie gimnazjum przemianowano na Szkołę Realną – jako taka straciła dotychczasowy prywatny charakter przechodząc pod wyłączne zwierzchnictwo Kuratora Okręgu Naukowego Warszawskiego. Kurkiewicz Władysław Podczas powstania styczniowego dowodził "'setką" powstańców szczebrzeszyńskich – 26 stycznia 1863 objął dowództwo nad grupą; tego samego dnia powstańcy spotkali się z załogą rosyjską w Zwierzyńcu – po wymianie strzałów wycofali się w kierunku Zamościa. Kuropatwa Jan Podkomorzy lubelski, w 1459 roku udzielił Kazimierzowi Wielkiemu pożyczki w wysokości 500 złotych za co otrzymał w zastaw "Hrubieszów ze wsiami doń należącymi". "Kursy Muzyczne im. Mieczysława Karłowicza" Zorganizowane zostały w Zamościu na mocy decyzji Ministerstwa Wyznań i Oświecenia Publicznego z dnia 24 października 1929 roku. Kursy Wakacyjne Prowadzone były w latach 50 – 60 XX wieku w Liceum Pedagogicznym w Szczebrzeszynie. Organizowanie Kursów miało na celu dokształcanie dorosłych reprezentujących różne zawody. Gros słuchaczy stanowili mieszkańcy okolicznych wsi; jednym z wykładowców była dr Felicja ze Szczepańskich Piwowarkowa.

Kusy Wincenty Więzień obozu przejściowego w Zwierzyńcu, po wyzwoleniu kierownik Rozlewni Piwa i Wód Gazowanych w Szczebrzeszynie; mieszkał na Szperówce, jego pracownikiem był ostatni szczebrzeszyński Żyd – Jankiel Grojser. Kuśmierczuk Michał Mieszkaniec wsi Udrycze – w jego mieszkaniu zbierali się (w okresie międzywojennym) trzy razy w tygodniu miejscowi chłopi. Czytano prasę, książki o tematyce rolniczej, przeprowadzano dyskusje na interesujące mieszkańców tematy. Kucharzewski Paweł Wójt biłgorajski – stały dostawca słynnego na okolice zielonego piwa biłgorajskiego na dwór ordynacki w Zamościu. W roku 1662 sprzedał go na sumę 1426 złotych; smakoszami piwa byli Jan "Sobiepan" Zamoyski i jego żona Maria Kazimiera.

Kurzępa Ignacy Kapral 7 Pułku Ułanów IV Brygady Jazdy gen. Władysława Beliny – Prażmowskiego, mieszkaniec Zwierzyńca, organista, nauczyciel śpiewu. Zmobilizowany 1 września 1939 roku uczestniczył w odwrocie za Wisłę i Bug. Przez kilkanaście dni tułał się z przygodnie napotkanymi żołnierzami z oddziału rozbitego pod Tomaszowem – pod Suścem dostał się do niewoli niemieckiej skąd zbiegł z pomocą nadleśniczego Kazimierza Pożerskiego. Po powrocie do Zwierzyńca włączył się w działalność konspiracyjną. Współpracował ze Stanisławem Brandtem "Adamem". Od roku 1946 nauczał śpiewu w Państwowym Gimnazjum Leśnym w Zwierzyńcu; pracował jako organista w miejscowym kościele, zorganizował w Zwierzyńcu "Kółko Śpiewacze" i chór szkolny. Jest autorem opublikowanego w 1997 roku pamiętnika "Lata wojny i okupacji", który stanowi cenny przyczynek do poznania okupacyjnych losów mieszkańców Zwierzyńca - w rękopisie pozostaje jego pamiętnik "Wojna polsko – niemiecka" spisany przez Halinę Matławską. Odznaczony Krzyżem Walecznych i Medalem Niepodległości. kwestor Zarządca drukarni zamojskiej w XVII wieku, wypłacał drukarzom uposażenie – początkowo tygodniowe, później od sztuki wydrukowanej książki Kwiatkowski Maciej, ks. Proboszcz parafii Radzięcin, 21 listopada 1852 roku dokonał aktu poświęcenia założonego cmentarza, co upamiętnia obelisk (Chrystus na krzyżu na wysokim postumencie) fundowany przez Macieja Kotyłę. Ks. Kwiatkowski zmarł 17 października 1882 roku w wieku 82 lat, pochowany jest na cmentarzu w Radzięcinie. L Lachowiec Edward, ps. "Fruwak"," Konrad' (22 VI. 1912 Łabunie – 18 IV. 1945 Kolonia Łabuńki Tuczapy), absolwent szkoły zawodowej w Zamościu, którą ukończył jako ślusarz – mechanik, po odbyciu zasadniczej służby wojskowej pozostał w wojsku – w roku 1937 awansował na plutonowego. Z chwilą wybuchu II wojny światowej rozpoczął działalność konspiracyjną. Walczył w szeregach ZWZ – AK, pełnił obowiązki dowódcy I plutonu sanitarnego AK w Łabuniach, dowódcy kompanii I batalionu "Norberta" obwodu AK Zamość; w 1942 roku zawarł związek małżeński z sanitariuszką Lucyną Petryk, ps. "Vita", "Weneda". W marcu 1943 roku odznaczony został przez gen. Kazimierza Tumidajskiego "Krzyżem Walecznych". Aresztowany w lipcu 1944 roku przez NKWD w Barchaczowie zbiegł podczas podczas postoju w Tyszowcach. 25 lipca 1944 roku po wkroczeniu do Zamościa został rozbrojony wraz ze swoją kompanią. Zginął z grupa dziewięciu partyzantów w podpalonych przez NKWD i UB zabudowaniach Józefa Bilskiego, Stanisława Adamczuka i Leokadii Pieli w Kolonii Łabuńki Tuczapy. Ladenberger Edmund

Były oficer austriacki, inwalida z I wojny światowej – pracował na stanowisku buchaltera w Fabryce Kalafonii i Terpentyny na Brodach k/Szczebrzeszyna założonej przez inż. Andrzeja Waligórę. Decyzją starosty powiatu zamojskiego - Sochańskiego osadzony został w charakterze więźnia (przyczyny uwięzienia nie są znane) w radecznickim klasztorze. W okresie okupacji dzięki jego staraniom został zwolniony z więzienia na Zamku Lubelskim O. Jan Duklan Michnar z Radecznicy, gwardian i rektor Kolegium Serafickiego. Lam Lejzor Jeden z bogatszych Żydów krasnobrodzkich. W okresie międzywojennym handlował drewnem; inni bogatsi Żydzi krasnobrodzcy to: rodziny Lamów, Musieli, Bronsztejnów, Uncykow, Ślomów. Domeną ich działalności był handel i rzemiosło. Wysiłkiem żydowskiej gminy krasnobrodzkiej została (również w okresie międzywojennym) pobudowana piekarnia, istniała mykwa i bożnica – wszystkie obiekty kultury żydowskiej wraz z żydowskimi mieszkańcami Krasnobrodu zostały unicestwione przez Niemców. Latopis Hipacki Nazwa dokumentu pochodzi od jednego z klasztorów w Kostromie (Ruś Kijowska), jego główną treść stanowią zapisy z XIII wieku, wśród nich znajduje się wzmianka z 1268 roku o Grabowcu – jest to opis walk, jakie toczyły się w drugiej połowie XIII w. między Polską i Rusią. lądowiska Wyodrębnione miejsce w lasach, na polanach, gdzie partyzanci oczekiwali na zrzuty broni, amunicji, lekarstw, oficerów i instrukcji dalszych działań; samolotami przywożona także chorych i rannych. Organizacją lądowisk zajmowali się głównie partyzanci radzieccy, którzy pojawili się na terenach Zamojszczyzny z początkiem 1944 roku; szczególnie silne ugrupowanie istniało w powiecie biłgorajskim – zorganizowane przez nich lądowiska istniały na terenie gminy Łukowa i Aleksandrów. Ledóchowski Stanisław Podkomorzy krzemieniecki; 26 listopada 1715 roku stanął na czele konfederacji tarnogrodzkiej skierowanej przeciwko Augustowi II, który dążył do ograniczenia swobód szlacheckich. Po blisko rocznych utarczkach z królem konfederaci uzyskali wyłączność kierowania polityką, zmusili jednocześnie króla do wycofania wojsk saskich z terenu Polski. "Leksykonu duchowieństwa represjonowanego w PRL w latach 1945-1989"1 [w:] Śląskie Studia Historyczno Teologiczne t. 41 (2008) nr 1. Opracowanie autorstwa ks. prof. Jerzego Myszora, zawiera wiele informacji m. in. na temat radecznickiego duchowieństwa. Ledercremer Leizor Mieszkaniec Hrubieszowa, aptekarz, ukończył studia w Wiedniu. Doskonale znał niemiecki; gdy Niemcy wkroczyli do Hrubieszowa wykorzystywali go jako tłumacza, zapewne dlatego "był jedynym [Żydem], któremu Niemcy pozwolili nosić długą białą brodę". Zmarł w 1942 roku (też jako jedyny z hrubieszowskiej społeczności żydowskiej w okresie okupacji śmiercią naturalną) w 1942 roku w wieku 82 lat. Lerman Jahet Mieszkanka Bełżca. Z chwilą wybuchu II wojny światowej i wkroczeniu Niemców na teren powiatu tomaszowskiego plac będący jej własnością (na którym spadkobiercy pobudowali młyn i nim zarządzali) zajęli okupanci pod budowę obozu koncentracyjnego. Leszczyński Leonard Przewodniczący Zarządu Szkolnego Związku Młodzieży Polskiej, absolwent Liceum Pedagogicznego w Szczebrzeszynie. Na I Zjeździe Absolwentów Liceum (1952 rok) wygłosił referat na temat "Zadania nauczyciela na obecnym etapie przebudowy gospodarki rolnej na wsi." Leśmian Bolesław (1878 – 1937), poeta, z zawodu rejent (pracował jako notariusz przy dwóch zamojskich sadach – Sądzie Pokoju i Sądzie Okręgowym), jednak swoją kancelarią (jak podaje Z. Klukowski) nie za bardzo się przejmował – "kancelarią swoją nie zajmował się zupełnie, podobno nawet mało znał się na rejenturze..." Dr Zygmunt Klukowski, ordynator szpitala w Szczebrzeszynie znał osobiście poetę, razem udzielali się w

Jan Kowalik. Ceglińskiego został opublikowany również w "Albumie Lubelskim z 1859 roku. dr Ludwika Zalewskiego (Lublin 1947). Po śmierci Jakuba Maksymowicza jego żona odsprzedała Leśnictwo. Z wyglądu nie można było domyślić się w nim wielkiego poety.. Zajmowały go zagadnienia przyrodnicze. (podaję za dr Januszem Peterem) nazywano partykularzem rogozińskim.pracach Zamojskiego Towarzystwa Miłośników Książki. jak pisał Leopold Staff w przedmowie do jego zbiorku wierszy – "ucieczką od rzeczywistości.. ps. Krasnostawskim... w 1936 "Napój cienisty". "Świrski" (pełnił obowiązki komendanta szkoły). od roku 1789 gorzelnia ... Michał Wawryk. wojewoda bracławski. ps. "Siłacz" – odbywały się w okresie połowa lutego 1944 roku – do końca maja tegoż roku kolejno w miejscowościach: Nowy Dwór (gmina Wysokie). Leśna Szkoła Podchorążych Piechoty BCh podokręgu IV B – zamojskiego Zorganizowana została przez dowództwo w składzie: kpt. "Bogdaniec". st. kpr.. budynki gospodarskie. obracając w niwecz jego świat i zaświat. ppochr. lamus. który w 1928 roku został rozparcelowany. prowadzili też ciekawe dysputy na wiele interesujących tematów. był bardzo małego wzrostu.. w roku 1681 w dożywotnie posiadanie nadał je wraz z częścią wsi Rogoźno Jakubowi Maksymowiczowi Marcin Zamoyski. od czasów pierwszego ordynata była wieś Rogoźno. która zemściła się na nim. obszar na którym znajdowały się pozostające na uposażeniu leśnictwa. Jan Boczkowski. szpakowaty. który odbył się z woli Gryzeldy Zamoyskiej – podskarbiny wielkiej koronnej celem ustalenia spłaty zobowiązań dłużnych (membran) wobec Żydów chełmskich i bełskich. 1947 – 31. W drugiej połowie XIX w. "Ikar". końcowe egzaminy zorganizowano w lesie w pobliżu wsi Bobrowa w pow. z 78 słuchaczy do egzaminów przystąpiło 64. elew Ignacy Horecki (szef sanitarny). Gros uczniów stanowiła rdzenna młodzież szczebrzeszyńska. sierż. Stanisław Bączek... Rysunek Adama Leurĕ litografowany przez J. Leśniczówka Marynin. w tej liczbie 461 mężczyzn. 655 absolwentów.spłonęła w czasie działań I wojny światowej) wynosił 2 łany. łysiejący. "Giewont". Leurĕ Adam Rysownik. w dożywotnie używanie otrzymał Józef Załuski.". a Leśmiana zajmowało zdaniem dr Klukowskiego dosłownie wszystko: "zainteresowania jego były bardzo rozległe i wszechstronne. Nowiny.VIII 1969 roku. ps. Pisał także utwory dla dzieci – do najbardziej znanych należą: "Przygody Sindbada Żeglarza". Zygmuntów. ps. jak bardzo ceniona jest obecnie twórczość zamojskiego rejenta świadczy fakt wydania jego utworów pod wspólnym tytułem "Poezje" (Warszawa 1994) z uwagami edytorskimi i opracowaniem tekstu dokonanymi przez Jacka Trznadla. ps. Piotr Mielnik. od roku 1788 nowy dwór drewniany. "Grudziński". W roku 1912 ukazał się tomik "Sad rozstajny".. wachmistrz Piotr Mielnik." Poezja Bolesława Leśmiana była.za kwotę 600 złotych Franciszkowi Trzcińskiemu →"Foglarszczyzna". ps. Fotokopia tego rysunku została zamieszczona między innymi w pracach: "Katedra i jezuici w Lublinie" (część II ) autorstwa ks. budynki (dwór. oraz "Klechdy domowe". 14 stycznia 1700 roku reprezentował swoją gminę na zjeździe rabinów z miast ordynackich w Łukowej. Zajęcia ze słuchaczami prowadzili: Michał Wawryk. w roku 1858 "rysował z natury i litografował" szczątki szczebrzeszyńskiego zamku.. decyzją Anny z Gnińskich Zamoyskiej w 1702 roku Leśnictwo. Leśnictwo Jeneralne Lasów Tomaszowskich Siedzibą Leśnictwa.. Miejsce lokalizacji Leśnictwa. przez okres trzynastu lat mieszkał w Zamościu. Liceum Pedagogiczne w Szczebrzeszynie Placówka funkcjonowała przez 22 lata – od 1 IX. Bolesław Leśmian był członkiem Polskiej Akademii Literatury. piwnice. "Szczerbiński".. "Podleśny" (kwatermistrz). Mieczysław Tura.. Lewin Szmul Lejb W okresie międzywojennym był właścicielem folwarku Smoryń. kuchnia. litograf.. Nauczyciele pracujący w szkole poza zajęciami obowiązkowymi prowadzili Kursy Rejonowe i Pedagogiczne dla Dorosłych – ukończyło je 368 osób." Litografia Leurě'go pojawia się często na publikacjach Stowarzyszenia Przyjaciół Szczebrzeszyna. mjr. . oraz "Dawny powiat szczebrzeski XIV – XVIII w" – autorstwa Marii Stankowej (Warszawa 1975). Uczniowie Liceum pochodzili w większości z rodzin robotniczych i chłopskich z okolicznych wsi. Liceum ukończyło 1. wydzielono z folwarku Smoryń nowy folwark Buczyn Lewkowicz Beniasz Rabin szczebrzeszyński.

VII.Graz Bietighein Soest Strasshof Strasshof Strasshof Halle Breslau Halle Brandenburg 11. 1943 5. VII. 1943 4. 1943 27. VII. 1943 23. VIII. VII. 1943 16. VII. VII. VII. VIII. wykaz znajduje się w Archiwum Państwowym z Zamościu w Zespole Akt Gminy Radecznica. VIII. 1943 ilość dzieci 182 miejsce wywiezienia Swinemunde . W wykazie ujęte są dzieci z powiatów: zamojskiego. VIII. VII.niemiecka nazwa Świnoujścia. 1943 13.Liczebny wykaz dzieci wywiezionych do Rzeszy Sporządzony został przez pracownika Powiatowego Komitetu Opieki Społecznej w Zamościu. 1943 23. VII. VII. VII. VIII. znajdował się tutaj obóz pracy. 1943 6. data wywiezienia 7. VIII. 1943 18. VIII. VII. 1943 9. 1943 20. 1943 22. 1943 21. VII. VII. 1943 21. obejmuje okres od 7 lipca – 25 sierpnia 1943 roku. VII. 1943 20. 1943 15. 1943 27. VII. VII. 1943 25. 1943 12. 1943 Linas Hacedek 297 286 314 352 189 252 392 143 23 58 47 20 97 107 199 394 75 316 244 180 195 6 21 17 25 6 9 9 . VII. VII. tomaszowskiego i biłgorajskiego. 1943 24. 1943 25. VII. 1943 24. VII. 1943 18. 1943 19. 1943 14. 1943 17. VII. 1943 24. podczas nalotu bombowego (data nieznana) zginął Stanisław Sikora z Gorajca – relacja Stanisława Zybały Schneidemuhl Halle Posen St[r?]asshof Wien Lehrte Breslau Bransdorf Stargard Stargard Soest miejsce nieznane Kelesterbach Neumark Neumark Bransdorf Wesel Stargard Parchin Karnten .

(Jan Borsuk. Zofia Kur oraz aresztowany wcześniej Józef Kur – rodzice Feliksy z Kurów Czajkowej.2005) Żołnierz Armii Krajowej. Istniał także sklep prowadzony przez małżeństwo Czajków. Wieloletnią nauczycielką w Lipowcu była także Danuta Kitowska. Nasz gospodarz był w porównaniu z innymi dobrym Niemcem. w której przez jakiś czas pracował Mikołaj Berezowski z żoną (przeniesiony później do Gorajca). Było także dwóch (z tego. pierwsi lipowieccy strażacy to: Sirko Tadeusz. J. We wsi byli Badacze Pisma Świętego . Mąż na polu. "Brodzką Górą" w administracyjnych granicach gminy Szczebrzeszyn – tam powstała Kolonia Lipowiec. rodzina Koziarów – Rozalii i Wojciech zmarli w Rosji . nr L.Towarzystwo Wspomagania Chorych Żydów. Jan Borsuk pracował w majątku pod adresem: Austria Dolna. do kraju powróciła 2 letnia Anna pod opieką starszej siostry Haliny. Post Grosirnik Niderdonau. in. Sirko Leon. Z relacji najstarszych mieszkańców (rozmowa przeprowadzona w październiku 2010 roku) . Męża jego siostry Katarzyny – Michała Olecha (z Gorajca) wywieźli Niemcy do Oświęcimia.) Duleba. po wyzwoleniu wyjechał do Gdańska) oraz Bolesław Glina. Adam Sirko. Funkcjonowała szkoła. początkowo Niemcy zostawili ją wraz z kilkoma młodymi dziewczynami do dojenia krów.Anny z Koziarów Szeptuchowej Feliksy z Kurów Czajkowej i Jana Borsuka dowiadujemy się iż podczas działań I wojny światowej mieszkańcy wsi zostali wywiezieni do Rosji. Pracowaliśmy w gospodarstwie (wspomina Feliksa Czajka w październiku 2010 roku liczyła sobie 96 lat). Był senatorem Rzeczpospolitej Polskiej. że są we wsi. Jan Gnida. następnie zostali wywiezieni na roboty do III rzeszy. 1946 roku) zorganizowano we wsi oddział straży pożarnej. a także Koziara Anna. in. współtwórcą Fundacji Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego im. przeżył. Podczas wojny w Lipowcu Niemcy zabili dwie Żydówki – ktoś naskarżył. działacz Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność". Na robotach w Niemczech znalazła się także rodzina Czajków – Leonard z żoną Feliksa i dwojgiem małych dzieci . Lipowiec Wieś położona w administracyjnych granicach gminy Tereszpol. Gnida Marian.zebrano 115 złotych 53 grosze. Leon Sirko. 8 lipca 1926 roku na mocy zezwolenia Starosty Zamojskiego z dnia 1 lipca 1926 roku. W roku 1840 Lipowiec należał do unickiej parafii w Tereszpolu. rodzina Grelów (do dziś żyje we wsi najstarsza z nich Karolina z Grelów Grabowska (stan na rok 2009). Feliksa z Kurów Czajkowa. gdzie mogły się ogrzać i zjeść coś ciepłego. Najdawniejsze dzieje wsi nie są dokładnie znane. uhonorowany został tytułem "Człowiek Roku 2005".) Łazorczyk). istniało w Zamościu w okresie międzywojennym. już na emeryturze. Jan Borsuk. Osterburg. Borsuków) otrzymali ziemię za serwitut. Gdy przybyli wysiedleni z okolic Hrubieszowa chłopi (na gospodarstwie Borsuków pracował niejaki Opiela) – Anna i jej koleżanki zostały wywieziony na roboty. Po wyzwoleniu (ok. Tadeusz Kalita. Obecnie (stan na rok 2010) w Lipowcu mieszkają dwie "badaczki" Pisma Świętego – Feliksa z Kurów Czajkowa i Aniela Mielnik (gdy wstąpiły do ugrupowania religijnego duchowa opiekę sprawował nad nimi (. Wywieziony został do Niemiec z całą rodziną jako 18 letni chłopiec – jego matka Antonina z Antoników wywodziła się z Czarnegostoku. Lipowiec został wysiedlony w okresie Wielkanocy 1943 roku. co pamięta Jan Borsuk) dwóch prawosławnych – Konstanty Popko i (..Pieczykolan Józef i jego syn Edward. Tadeusz Kur. Małysz Julian. ja w obejściu przy krowach. tam urodziła nam się druga córka – Danusia. Początkowo przetrzymywano wszystkich w obozie przejściowym w Zamościu. uczęszczali do niej m. pracował również jako chirurg w szpitalu powiatowym w Tomaszowie Lubelskim. Gnida Jan. Lisowska Maria) . Józef Borsuk. Rugałów. Wioska się wyludnia. w 1938 roku). Józef Małysz. Obecnie w Kolonii mieszka kilkanaście osób. Michał Popko. 1938/ 26 na ulicach miasta kwestowano na jego rzecz .... W okresie międzywojennym w Lipowcu istniała szkoła powszechna (klasy I – IV). który zginął na froncie. gdzie zginął. Prezesem został Jan Borsuk. Lipko Wiesław (1927 . zabudowań jest niewiele. W Lipowcu partyzantów nie było. Józef Pacyk.. wielobranżowy sklepik – "w torby by wszystko zabrał" (wyraził się na ten temat Jan Borsuk).Czesławą i o dwa lata starszym Marianem (ur. Stanisław Terejko. Anna z Koziarów Szeptuch. do organizacji należeli jedynie dwaj młodzi ludzie – Józef Borsuk (został ranny w bitwie pod Osuchami. grunta te były zlokalizowane za tzw. Większość mieszkańców to ludzie starsi. Strażacy postawili drewnianą remizę. in. W 1921 roku mieszkało tutaj 769 osób. W 1938 roku niektórzy z mieszkańców (m. Kobiety często przychodziły do rodziców Jana Borsuka. poszczególne rodziny zostały rozwiezione po całych Niemczech. Feliksa Kur. Kapuśniak Stanisław. Przez wiele lat pracował jako lekarz gminy Komarów – Osada. Pawła II w Zamościu. Przebywała tam m. Jan Mazur prowadził niewielki. W Rosji przebywał także z rodzicami kilkuletni Leonard Kur. Początkami sięga XIX wieku – wieś powstała w obrębie dóbr Ordynacji Zamoyskiej.

Zamość 1984. obiekty o charakterze socjalnym . w roku 1830 wyjechał z rodziną do Warszawy. dwie cerkwie – prawosławna w zaadoptowanym do tego celu kościele pod wezwaniem św. gdzie ścigany za działalność konspiracyjną ukrywał się pod nazwiskiem Mrozowski. z Krasnego – Biedrońskiego i Michała Ćwika. w: • Gorajcu – Stanisław Jeż – Kelna. Katarzyny "ogólny ze stałym lekarzem". Hrubieszów. Klukowski pod tytułem "Pieśni oddziałów partyzanckich Zamojszczyzny" (1944). lista zabytkowych obiektów zniszczonych podczas okupacji zabudowa drewniana . Kryłów. Mańkowski w pracy "Między Wisłą a Bugiem 1939 – 1944" (Lublin 1987. a te wydał metodą powielaczową dr Z. dom schronienia. po uprzednim wykarczowaniu puszczy (1578). urząd notariusza. W obozach koncentracyjnych m. po wyzwoleniu pełnił obowiązki dyrektora szkoły podstawowej w Gorajcu. synagoga. Doroszewskiego "Szkolnictwo na Zamojszczyźnie w latach okupacji hitlerowskiej. Goraj (bezcenne podcienia). Zamość. Dąbrowica. lokale użyteczności publicznej miasta Szczebrzeszyna U schyłku XIX wieku (dane z 1890 roku) w Szczebrzeszynie funkcjonowały: obiekty kultu religijnego . Wojciech Polak. stacja pocztowa (od 1887 roku telefon)..Lisowski (. Według opracowań Jerzego Doroszewskiego z powiatu zamojskiego na terenie kraju i w obozach koncentracyjnych zginęło pięćdziesięciu nauczycieli. Dołhobyczów. jak Jan Kryk "Topola" ze Szczebrzeszyna (zebrał pieśni śpiewane przez zamojskich partyzantów. Szczebrzeszyn (podcienia. Kolejno lokowane wsie to: Gromada. który pełnił obowiązki komendanta obwodu AK Biłgoraj. Leonarda na cmentarzu. s. Józefów Ordynacki. Stefania Mościowa. Niektórzy z nauczycieli walczyli z okupantem z bronią w ręku. zespoły pałacowe – Łabunie. Powstały wówczas wsie Rzeczyca i Kąty na lewym brzegu Polskiej Łady. fabryka sukna czarnego i siwego. urząd miejski. uszkodzone bóznice – Szczebrzeszyn. Katarzyny i unicka zlokalizowana przy ulicy Turobińskiej (obecnie Sądowa). obiekty o charakterze edukacyjno – urzędniczym. Małka Holc – zginęła wraz ze szczebrzeszyńskim Żydami w Bełżcu. Tomaszów Lubelski. Kryłów. jej skład zamieścił Z. zbiory artystyczne – pałac Zamoyskich w Klemensowie.kościół parafialny katolicki. Frampol. H. oraz Sokołówka na prawym brzegu. losy zamojskich nauczycieli podczas okupacji tekst oparty na publikacji J. w rok później z terenu gminy Stary Zamość aresztowano ze szkoły w Wierzbie Franciszka Skakuna i Adama Waśkę. folusz.w swoim mieszkaniu w Podborczu przeprowadzała egzaminy maturalne . Piotr Bohun – zastrzelony został w Czarnymstoku w obejściu gospodarza Furlepy). dwa domy modlitwy (bet – ha midrasze). m.. t. Inni zajęli się tajnym nauczaniem . apteka. czy Stanisław Wójcik "Mały" z Krzechowa. kościółek murowany św. I Pierwsze aresztowania nauczycieli na terenie Zamojszczyzny miały miejsce w roku 1940. przebywali: • Włodzimierz Hasiec z Gorajca – Pottenboum na terenie Austrii • Stefan Kilarski ze Szczebrzeszyna – Buchenwald • Zofia Kormańska z Zamościa – Ravensbrück • Mikołaj Kuzycz Berezowski z Lipowca – Strasshof.na terenie powiatu zamojskiego tajne nauczanie odbywało się w 29 miejscowościach. 22 – 42).zginął w obozie przejściowym w Zwierzyńcu.) Urzędnik szczebrzeszyński.szkoła początkowa II klasowa. zamieszkałe w większości przez ludność żydowską). in. Łaszczów. lokacje Gorajskich Prace osadnicze w okolicach Goraja (rodowej siedziby rodu Gorajskich nadanej w 1377 roku Dymitrowi z Klecia i jego bratu Iwoni przez Ludwika Węgierskiego) rozpoczął Adam Gorajski i jego bracia w II połowie XVI wieku. Oleandrów (od końca XVI wieku przemianowano nazwę na Sól). na południe od wsi Radzięcin i Wola Radzięcka. Łopacińskiego w Lublinie). w tym 13 osób z Zamościa. dr Felicja ze Szczepańskich Piwowarkowa . W roku 1946 została sporządzona lista ocalałych z wojennego pogromu nauczycieli. zakłady fabryczne . dwory – Łaszczów. 3 osoby ze Szczebrzeszyna (Stanisław Węgierski .Biłgoraj.szpital św. Biłgoraj.młyn wodny o ośmiu kamieniach. in. uszkodzone kościoły – Biłgoraj. unikalny dziś egzemplarz dostępny jest w zbiorach wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im." Rocznik Zamojski.

Nie podpisał jej żaden członkowie rodziny. Najpierw wyciągał świąteczne ubranie i czyścił go. Każdy z nich obejmował ogromny obszar. bowiem wszystkimi lasami znajdującymi się w kluczu. w Krzywem ona w Harasiukach. że Maria była starsza od Lotza o 13 lat.• • • Klemensowie – Maria Słomińska Latyczynie – Leopold Gwarda Żurawnicy – Adam Nędzyński Lotz Józef Gajowy Jan Józef Lotz używał na co dzień. Jej zachowanie wskazywało na obycie w wielkim świecie.000 ha. położeniem i z nazwiskami uroczysk (dzielnic). wesoła. Wysoki. szczególnie panie. od wczesnych lat zupełnie siwy." Musiał mieć odpowiednie przygotowanie. i robił to tak powoli. Drugi zwany przez rodzinę Zdziśkiem był leśniczym w Zwierzyńcu. Rodzina ta po wojnie przeniosła się do Warszawy zabierając z sobą Leona. mieszkając w Harasiukach. W Harasiukach. Józef Lotz był żonaty z Marią Luge (Luż).jednym Janem. Dobra Ordynacji Zamojskiej pod koniec XIX wieku. Jak się poznali? On mieszkał. zesłano za to na Majdanek. towarzyska. atletycznie zbudowany. chyba bez rodziny. i drugim Janem Zdzisławem. W jakim charakterze nie wiadomo. zwracano się do niego "Leon". Odbywał przed 1939 r. Zamoyskiego. Wszystkich intrygowało to małżeństwo. Potem czyścił buty. Józefowa poprzez Turzyniec. aktu urodzenia jej ojciec był podleśnym Ordynacji Zamojskiej. Księżopolski i Zwierzyniecki. i czarny beret ze srebrnym orzełkiem na głowie.miał na imię Pantalejmon. słowem wszystkiego w rewirze znajdującego się. Tam dała mu mieszkanie. podleśny czy oficjalnie podleśniczy. (gajowy odpowiadał rangą dzisiejszemu leśniczemu. Pulchna. i zapewniła pracę stróża w Wedlu. ale też jak do tego doszło. Wg. a jednego z braci Józefa. liczyły jeszcze ponad 180. Mieszkał zawsze w tej samej gajówce. zwany przez rodzinę Jankiem mieszkał w Michalowie. Był gorącym patriotą. obejmował okrąg lasów od Kosobud. Nie wiadomo jak się ta francuska rodzina znalazła w Polsce.XI. ale nie gruba. Ojciec Marii Luge. bo sam nie byłby w stanie zapewnić im pełnego zaopatrzenia. i był przed wojną kierowcą hr. Godziszewski. Kilometr od gajówki Krzywe w uroczysku Mokra Debra miał swą siedzibę oddział ppor Stefana Poździka . mająca swoje zdanie. zarządzał być może kluczem Księżopolskim. Stanowczy. bardzo lubiła jazdę konną. Na tych czynnościach schodził mu czas do południa. a potem zaopatrywał ich w żywność. ale grzeczny.mundur czołgistów. Kawęczyn. i przez których szło prawie całe zaopatrzenie oddziału. Niezmiernie pracowity i obowiązkowy. już po uwłaszczeniu chłopów. ojciec pani Marii Loc . Maria swoją młodość spędziła u hrabiów Łosiów w Narolu. Wiedziało o tym kilka osób. Kąty koło Zawady z powrotem do Kosobud. ale także służbowo. że był już prawie wieczór. tak jak na XIX rycinach. Najprawdopodobniej w prosty sposób. Wg instrukcji Ordynacji Zamojskiej z 19. W gajówce Krzywe spotykali się. Klucz Zwierzyniecki np. a potem przez wiele lat nadleśniczym w Kosobudach. pracował stryjek Józefa Edmund. bez gama tłuszczu. jako najbliższy nadzór lasów sprawujący. myć. Tenże Leon przechował aż do końca wojny rodzinę żydowską. Wykopał im w lesie ziemiankę. Anegdotyczne były jego wyprawy w niedzielę do Szczebrzeszyna. biorąca udział w rozmowach i dyskusjach. a raczej pilnowania całości – zarówno mieć także powinien uwagę na ich porost. a więc obszarem obejmującym dzisiaj dwa czy trzy nadleśnictwa. analfabeta. Józef Lotz był prawnukiem sprowadzonego przez Ordynację Zamojską z Kurlandii leśnika. prawosławny gdzieś z pod Tarnogrodu. Swobodna. służbę wojskową w jedynej polskiej dywizji zmotoryzowanej wyposażonej w małe tankietki. Wg tradycji rodzinnej rodzice .1858 : "Podleśniczy. imienia Józef. obok dozoru zapobiegającego zniszczenia ich. jako córka Piotra i Kazimiery Radzikowskiej. który obejmował m. Zawiadywał on. bardzo przez wszystkich lubiana. Było to stanowisko w ówczesnej hierarchii leśnej bardzo wysokie. Józef Lotz przepracował w leśnictwie jako gajowy. Być może u niego poznali się. bywał tam nawet legendarny Miszka Tatar. a może to on wyswatał tą parę. Nie wysoka. Miał Lotz do pomocy w gospodarstwie człowieka na poły parobka. i tem celem najdokładniej obznajomić się obowiązany z miejscowością. który pomimo szykan gestapo nie podpisał volkslisty. siwa. co w tym czasie nie było wśród kobiet powszechne. być może nawet studia na jakimś zagranicznym uniwersytecie. jeżeli jakie są. a nieraz i całe oddziały partyzanckie. Maria urodziła się w Hrasiukach w 1882 r. (w przeważającym procencie były to lasy). wzbudzający od razu sympatię. i dzieliły się na trzy klucze. puszczę Solską."Wrzosa". a tym samym emeryturę. Pracowita poczciwina słynął z powolności. Potem zaczynał się golić. Krasnobrodu. Niedzieliska. i często stacjonowali. Wskazywał na to jej sposób bycia. aby nie mylić go z dwoma bratankami . na poły domownika .Oczkoś. i był podporządkowany bezpośrednio nadleśniczemu) około 60 lat. Pierwszy. Nie tylko dlatego. przez niektórych. Zapamiętałem go ubranego w czarne skórzane spodnie i taką kurtkę. uczesana tak. dowódcy dywersji. w leśnictwie. który mieszkał w Zamchu.. błot. uczynny. że wszystkie włosy podniesione były równo z głową o kilka centymetrów do góry. posądzany przez to o despotyzm. gatunki rosnącego drzewa i naturę ziemi. Żywa. ale raczej panny do towarzystwa niż służącej. który był stałym gościem gajowych. in.

Józefa nie byli zadowoleni z tego. Zatrzymywali się u Lotza na kilka słów pogawędki. z głęboką studnią. i szerokimi poglądami zawsze mierzył wyżej niż zwykły gajowy. W gajówce Krzywe od przed wojny aż do połowy lat czterdziestych ubiegłego wieku mieszkał oprócz Lotza drugi gajowy Kawka. i pogarszaniu się zdrowia. 1973 kiedy to Józef Lotz zmarł nagle prawdopodobnie na zawał serca.Zdzisław i Janek Lotzowie. Miała śliczną srebrzystą klacz "Baśkę". aby opiekować się chorą. Komplet książek Kraszewskiego.1943 roku). siwa. Piękną pamiątką jej pracy w Tarnogórze był przywieziony stamtąd na Krzywe inkrustowany sekretarzyk. Zdzisław. Niedługo po tym ożenił się z Wandą Kowalską. miał 20 lat. Trzy pokolenia ludzi ze Szczebrzeszyna i okolicy znały Lotza ze spraw służbowych. (Romuald Kołodziejczyk) Lubycza Królewska Jak podaje Schneider (cytuję za B. Lubyczę nazywano także " Lubicą". Wg. Małżeństwo ich trwało ponad 25 lat aż do roku. co było jej potrzebne do życia włożyli bratankowie Józefa . dokąd wracać została w Krzywym przejmując całą gospodarkę "kobiecą" Pozostała tam przez kilkanaście lat nawet po powtórnym małżeństwie Lotza.09. Urodziła się ona w miejscowości Gorliczyna położonej 4 km od Przeworska jako córka Franciszka i Joanny Malinowskiej. pisana wówczas jako wieś "Lubicz" mogła się rządzić prawem wołoskim. przyjeżdżała już wozem wyposażonym w półkoszek. Na mocy przywileju Ziemowita. wrodzoną inteligencją. Józef ze swoim ujmującym sposobem bycia. Po wojnie i parcelacji majątków ziemskich ukończyła kurs pielęgniarski. a sama szła do miasta po zakupy. Na mocy przywileju Jana III Sobieskiego wydanego w Lublinie w 1678 roku "uczciwi kniaziowie wsi Lubycza" – Bazyli Wańczyszyn. oporządzania i utrzymania inwentarza itp. Mieszkała samotnie w gajówce Krzywe aż do swojej śmierci w roku 1988. że wyszła ona za mąż za zwykłego gajowego. ciekawością świata. Była zamiłowaną czytelniczką książek również podczas pobytu w gajówce Krzywe. poglądy i zachowanie upodobniały ją do zakonnicy. Z jednej strony był to w świetle ówczesnych stosunków mezalians. Jej wygląd. księcia mazowieckiego i bełzkiego z roku 1420 Lubycza. Wrócił po kilku latach. w których działały szkoły (urodził się w roku1895. Musiało to być ciężkie życie dla samotnej starej kobiety. Chlebowskim "Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego") nazwa Lubycza jest pochodzenia rumuńskiego. proponował nawet. bardzo oddana gajówce i Lotzowi. lub chodząc do lasu na poziomki. i pracowała jako pielęgniarka w przychodni zdrowia w Szczebrzeszynie. a najczęściej całymi rodzinami dla zebrania chrustu na opał. Spokojna. że ożenił się ze starszą o 13 lat panną. że wielu go nie zna. chleba pobocznego zimowego. Małżeństwo było bezdzietne. Pierwsi osadnicy otrzymujący pozwolenie na zagospodarowanie tych terenów zobowiązani zostali jednocześnie do "służby wojskowej pod jurysdykcja wójta. ogrzewania pomieszczeń porąbanym drzewem. aby przeniosła się do niego. W roku 1947 Lotz oświadczył się Antoninie Głazowskiej nauczycielce Gimnazjum i Liceum w Szczebrzeszynie. a także przekazują sobie informacje terenowe: "w prawo od Lotza". Też nie wysoka. Andrzej Chodor uwolnieni zostali "od wszelkich żołnierskich stacyj. W czasie choroby Marii przyjechała na Krzywe jej siostra "Pani Helenka". i roczniki różnych czasopism. lub "u Lotza". w miarę upływu lat. i zaopatrzenie we wszystko. na "Szlakówkę". czyli kniazia jak go wówczas nazywano". lub "Lubiczą". Była o 12 lat młodsza od Lotza. Po śmierci Marii nie mając. zawsze ubrana w sukienki czy spódnice do samej ziemi. gdy w 1915r utworzono pierwszą szkołę w Szczebrzeszynie) na pewno zaszedłby zawodowo wyżej. pracowita lubiana przez ludzi. gdzie "Baśkę" zostawiała. gdyż Lotz nie żyje już od kilkudziesięciu lat. Posiadała np. Kamionką i Hrebennem) należała do dzierżawy rzeczyckiej z liczbą poddanych 58. Nie wiemy czy rodzina Marii też była niezadowolona z tego. bez prądu elektrycznego. i dla napicia się wspaniałej w smaku wody ze studni liczącej kilkadziesiąt metrów głębokości. na której konno przyjeżdżała z Krzywego. "za Lotzem". Wanda przeżyła męża o 15 lat. mogli ponadto zachować otrzymane . exakcyj. Maria zachorowała i zmarła po kilku miesiącach (28. oczywiście zaprzężonym w "Baśkę" W ostatnich latach zdana była na pomoc ludzi. Alexiej Kiszczak. Lecz ta nie chciała rezygnować ze swego wdowieństwa. gdyż przywiozła do gajówki Krzywe sporo książek m. podwód brania i innych ekstorsyj". olbrzymim pałacu wybudowanym na miejscu dworu Tarnowskich z XVI wieku. z której trzeba było ciągnąć wodę dla siebie i inwentarza. Postać Lotza jest do dzisiaj popularna wśród mieszkańców najbliższych okolic pomimo tego. ale już nie do gajówki Krzywe. lecz Wanda wolała pozostać w gajówce Krzywe. Pracowała u Czyżewskich w majątku Tarnogóra koło Izbicy w przepięknym. Ogromnie dużo pracy i serca w opiekę nad Wandą. który był nadleśniczym w Kosobudach. Gdyby żył w czasach. że być może nie mogła znaleźć lepszej partii. borówki i grzyby. in. "przed Lotzem" itp. Otrzymała na pewno jakieś wykształcenie w domu lub na pensji. Z drugiej była już w takim wieku. Do dzisiaj np rozdzielając się w poszukiwaniu grzybów umawiają się na późniejsze spotkanie "koło Lotza". wywieziony w roku 1944 na Sybir za współpracę z partyzantką. Później. trylogię Dumasa w skórkowej oprawie. "Lustracji z 1667 roku" Lubicza wraz z pięcioma innymi wsiami (m. in.

ze zasłużyli się dla kraju swoją odwaga i uczciwością. Łukowej. że kobiet było co najmniej 14. że z tej liczby około 8500 kobiet zamojskich osadzonych było na polu V.wiele z nich po kilkutygodniowym pobycie wywieziono na roboty do Niemiec. dotychczas nie jest znana dokładna liczba ofiar – Niemcy starannie zacierali ślady popełnianych przez siebie zbrodni: nie prowadzili dokładnej rejestracji więźniów. Pierwsze transporty ludności z Zamojszczyzny znalazły się na Majdanku pod koniec czerwca 1943 roku (były to ofiary akcji Grossaktion. W sierpniu 1944 roku powołano z ramienia Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego Polsko Radziecko Komisję Nadzwyczajną do zbadania zbrodni niemieckich dokonanych w obozie zniszczenia na Majdanku w mieście Lublinie.000." Zaledwie niewielka część kobiet z akcji pacyfikacyjnych na Zamojszczyźnie pozostała na Majdanku do chwili ewakuacji obozu.000 osób.nazwa ta sugerowałaby odrębność pod względem zarządzania. W roku 1834 Lubyczę. Żeńska część obozu otrzymała nazwę Frauen Konzentrationslager (FKL) .wcześniej prawa i przywileje. . Głównym przedmiotem produkcji były naczynia i przedmioty przeznaczone dla celów kultowych ludności żydowskiej. Jeśli nawet przyjąć. Ułazów. z Aleksandrowa. która miała miejsce w lutym 1944 roku do Oświęcimia i Ravesbrück . w roku 1921 było ich 649. Woli Różanieckiej. m. *** Obóz na Majdanku przeznaczony był zarówno dla mężczyzn jak i kobiet. Bidaczowa.liczbę kobiet ustalono na około 12. W czerwcu 1944 roku zaczęto przywozić na Majdanek ofiary akcji wysiedleńczych na Zamojszczyźnie przetrzymywane dotychczas w obozie przejściowym w Zwierzyńcu – w kilku dużych transportach przybyło setki mężczyzn. że w wyniku niezbyt sprawnej pracy kancelarii FKL numery więźniarek zmarłych. znaczną grupę więźniów stanowiły także dzieci. zakład funkcjonował do 1911 roku. Większość osób przywiezionych do obozu stanowiły kobiety i dzieci . rodzinę Goldsteinów. jak sugeruje Zofia Murawska "numery kobiece w lipcu 1943 dochodziły do maksymalnej wysokości przekraczając 15."w okresie transportów z Zamojszczyzny pewna staruszka. należy przypuszczać. Nieco wcześniej . w tym kilkoro urodzonych podczas jazdy w wagonach bydlęcych. Majdanu (2lipca).000 kobiet. Lipowca (3 lipca). w ramach której Niemcy wysiedlili i spacyfikowali kilka wsi). że podczas transportów w 1943 i 1944 roku (informacje te są niepełne) z Zamojszczyzny przybyło około 2500 osób .500. albo "Beczków". Ludność Zamojszczyzny w obozie koncentracyjnym na Majdanku Obóz koncentracyjny na Majdanku funkcjonował od jesieni 1941 roku do 23 lipca 1944 roku. kolejne transporty z tego miasta w liczbie 6 i 11 osób miały miejsce 21 kwietnia i 6 czerwca. wówczas miasteczko (prawa miejskie otrzymała w roku 1759) zniszczył pożar – do jego odbudowy brano drzewo z pobliskiego lasu zwanego "Boczków". zakład dzierżawiony był m. in. Księżpola. Aleksandrowa (4 lipca). a wszystko dlatego . Ogółem na transporty zamojskie przypada więc 12. a stamtąd po upływie kilku lub kilkunastu dni transportowana na Majdanek. Wysiedlana ludność początkowo przywożona była do obozów przejściowych w Zamościu i Zwierzyńcu. tak się jednak nie stało. który miał miejsce w pierwszej dekadzie lipca przywieziono więźniów z powiatu biłgorajskiego: z Babic (1 lipca).przywożono ich całymi rodzinami. organizacyjnie obóz kobiecy podporządkowany był głównej komendanturze. kobiet i dzieci. nie były natychmiast oddawane nowo przybyłym.31 marca przywieziono na Majdanek grupę mężczyzn ze Szczebrzeszyna. Osadzani byli na polu V kobiety łącznie z mężczyznami i dziećmi. dzieci było około 4000. W jesieni 1944 roku obóz koncentracyjny na Majdanku przekształcony został na muzeum pamięci pomordowanych ofiar hitlerowskiego ludobójstwa. 16 września tegoż roku po raz pierwszy w ogłoszonym komunikacie podano charakterystykę obozu. które odeszły. Parnasa. Huty Różanieckiej. której podczas rozłączania rodzin zginęła . przyjmuje się. przez M. Dąbrowicy (9 lipca) i Dereźni Majdańskiej (17 lipca). Jak zeznawał Klemens Drzewiecki "w lipcu 1944 roku na Majdanek przywieziono ponad 800 rodzin z Zamojszczyzny.500. opuszczając w pośpiechu Majdanek w lipcu 1944 roku dokładnie niszczyli kartoteki więźniów i akta obozowej kancelarii. lub tych. w tym również niemowląt. " Ogółem przyjmuje się. wielu zabijali tuż po przekroczeniu przez nich bram obozu. W lipcu 1943 roku stan obozu żeńskiego wynosił około 11. Majdanu Górnego. z powiatu chełmskiego: z Łowczy (6 lipca). ale już 1 październiku 1941 roku osadzono za drutami pola V pierwszą partię kobiet. W początkowym okresie funkcjonowania przywożono tutaj wyłącznie mężczyzn. nadto znaczna ich część przebywała na polu III razem z mężczyznami i dziećmi. 80% ludności miasta – zostali wymordowani przez Niemców. Pasiek. kiedy to oddziały Armii Radzieckiej i Wojska Polskiego wyzwoliły miasto Lublin i obóz. skład narodowościowy więźniów i metody uśmiercania stosowane przez hitlerowców. W okresie międzywojennym mieszkała tutaj pewna ilość ludności żydowskiej. z chwilą wybuchu II wojny światowej Żydzi stanowili ok. W kolejnym transporcie. in. W roku 1855 ludwik Zieliński założył w Lubyczy fabrykę fajansu i wyrobów kamionkowych.

To miejsce straszliwej tortury. wśród których znajduje się wstrząsający tekst "Obozy koncentracyjne" autorstwa Jana Litke. Majdanek. "Kwiaty Oświęcimia" to dzieci na wiór. U komór gazowych szczutych sfora psów. gdy armia I frontu białoruskiego zbliżała się do Lublina w obozie pozostawało około 2000 osób. które w zupełności by wystarczyło podał chłopcu narkozę ewipanową – podczas operacji chłopiec zmarł. Stutthof. 24 czerwca 1944 roku z obozu w Zwierzyńcu przywieziono grupę mężczyzn. Obozy wchłaniały miliony i wciąż Bez końca. Później zabijane główkami o mur. *** W porozumieniu ze Związkiem Autorów. w tej grupie kobiety i dzieci z Zamojszczyzny. kobiet i dzieci w liczbie 91 oso. Komory gazowe. Kompozytorów i Wydawców Z. stron 8) "Popularne piosenki". stanowi on moim zdaniem uzupełnienie tekstu . w tym również obozu na Majdanku gdzie ginęli mieszkańcy Zamojszczyzny. Gdy nastąpiła ostateczna ewakuacja obozu . SS – mani biciem starali się zmusić ją do milczenia. Gdyby zwyciężył ten gad " ? Kto widział ww obozie Treblinki ten tłum? Nagich. Buchenwald. cyklony i strzał. wciąż nowych zwożono. obozy to kaźnie i głód.22 lipca 1944 roku. który oświadczył. Dachau.wnuczka straciła zmysły i bez przerwy powtarzała jej imię. Treblinka.I. To miejsce sadyzmu i okrutnych mąk. Kto próg obozu przekroczył. z trwogi oszalałych. Birkenau. Niech powie: "Czy istniał by dla innych świat. Niemiecki sadystyczny kat.K. następnego dnia 200 osób . Który bez końca tam trwał. a los Dozwolił mu wytrwać do końca. To szczyt niemieckiej kultury na punkcie morderstwa ogarnął ich szał..S Ludwik Lidke z Łodzi wydał (brak roku wydania. ukazuje bowiem cała gehennę obozów koncentracyjnych.mężczyzn i dzieci łącznie. W obozie SS – man kres życiu ich kładł. ten postanowiła przeprowadzić przebywająca w obozie dr Stefania Perzanowska . Mauthausen. który zachorował na krup – nie było surowicy.. Wreszcie pejczami zamordowali kobietę. Zamiast znieczulenia miejscowego.ludność z Zamojszczyzny i kalecy jeńcy radzieccy pozostali na miejscu – pozostałych ustawiono w kolumny i wyprowadzono pieszo z obozu. mógł je uratować jedynie zabieg chirurgiczny.gdy dziecko leżało na stole pojawił się dr Blanke. 8 sierpnia 1943 roku operowano 8 lub 10 letniego chłopczyka z Zamojszczyzny. dziecku groziło uduszenie. Celowo głodem zasuszone.A. To z trupów ciągnący się wał. Sobibór. że sam przeprowadzi operację. Gross – Rosen i Gusen. Kto dostał się zbirom do rąk. Ludność z Zamojszczyzny pozostawała na Majdanku do końca trwania obozu . "Obozy koncentracyjne" Obozy. Oświęcim. Czy przeżył by to jeszcze znów? . Oto był kultury ich wzór.

na którym . By znowu nie wrócił ten czas. Te stosy ciał. Dlatego pamiętać należny nam wciąż. W latach trzydziestych ubiegłego stulecia (tuż przed wybuchem II wojny światowej) we wsi mieszkały cztery rodziny żydowskie .byli to : Jankiel Gildener. Przed jednością zawaha się wróg. jego grunt położony był na gorajeckiej Tokarce. co ostrzega nas. w roku 1950 odwiedziła rodzinną wieś) i Szmulem . W roku 1921 na 650 mieszkańców Chłopkowa 21 osób stanowili Żydzi. które w jesieni tegoż roku deportowano do obozu zagłady w Bełżcu.zaledwie jedna rodzina (Kafenbaumów) mieszkała w Czarnymstoku. By znowu jak rakarz. Kielmanem. Nie strzelał. mordował. Lejba z żoną i dziećmi: Jankielem (przed wojną wyjechał do USA). gminnych zapisów w 1912 roku we wsi żyła rodzina o nazwisku Weistuch trudniąca się handlem. I w leśnej gęstwinie się krył. wg.Solowski przechowywał w oborze sześciu Żydów. Berek i Szmul Gildener utrzymywali się z handlu domokrążnego i sklepowego.Berek z żoną i trójką dzieci: Chaną. Ten wioskę opuszczał. Że jedność to siła – potęga. Łajką i Perlą (przeżyła wojnę. niektórych wywieziono do obozów pracy.Kto słyszał te krzyki pędzonych na śmierć.z roku 1912 pochodzi informacja o Szmulu Gildener. Zginęła również jego żona i dzieci. Lub je zasuszał na wiór.jego żona miała na imię Masia. nie łapał nas wróg. były to dzieci Judki Honiga z Zaporza. Szloma mieszkał u gospodarza o nazwisku Tuzin. Icek Zimmerman zginął w warszawskim getcie. Żona Icka Zimmermana miała na imię Socha. większe skupisko Żydów odnotowano w Gorajcu. pozostali dzierżawili od wsi plac. Że legnie znów u naszych nóg ludność żydowska z terenu gminy Radecznica Ludność żydowska mieszkająca na terenie gminy w okresie poprzedzającym wybuch II wojny światowej stanowiła liczebnie niewielkie grupy w poszczególnych wioskach . cyklony lub straszne tortury. w roku 1918 uiścił podatek (z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej) na rzecz Magistratu miasta Szczebrzeszyna w wysokości 20 koron. p. stolarz Szmul. Icek Zimmerman. ich obecność widoczna jest także w innych wioskach: w Chłopkowie . Do komór gazowych strzałami. ci którzy ukrywali się przed Niemcami zginęli na uroczysku "Podleśna ".szewc Szloma. gazował. O latyczyńskich Żydach nikt z mieszkańców wioski nie pamięta. oraz Icek Zymmerman. A piece – palarnie dymiły w dzień – noc Paląc ludzi tysiącami. dzierżawy sadów i. by dzieci nam nie tłukł główkami o mur. W chwili wybuchu II wojny światowej we wsi przebywali trzej bracia Gildenerowie .znany z nazwiska mieszkaniec Gruszki . Jankielem i Jentą. Niech się o tym dowie dzisiaj cały świat Jak ludzi mordował wróg – kat. Herszek i Urynek trudniący się handlem. które zdławił gaz. Żydów rozstrzelali polscy policjanci z Radecznicy. Chłopkowscy Żydzi zostali wywiezieni we wrześniu 1942 roku część z nich rozstrzelano. jego matka i siostra Gitla. Przy drodze do Teodorowki zginął nieznany z nazwiska krawiec Jankiel. który mieszkał tutaj z rodziną prowadząc sklep. Gdy zjawiła się policja zaczął uciekać i wówczas został postrzelony – zmarł w nocy 22 marca 1943. Na północno – wschodnim skraju Gruszki Zaporskiej w pobliżu Nowej Wsi w miejscu zwanym "Byki" żyły do 1942 roku dwie rodziny żydowskie (nieco wcześniej (1931 rok) cztery rodziny żydowskie mieszkały u okolicznych włościan w pobliżu Gruszki Zaporskiej (Fiszer. We wsi ukrywano Żydów . Lejzor i Łajka (przeżyła wojnę). Niech będą tym znakiem. uciekał co sił. oraz dwie z których znane są tylko imiona ojców rodzin – Herszek i Moszek). przyjęli na wychowanie dwoje dzieci . dzieci: Gitla. Lejba Gildener był rolnikiem.Esterę i Szulima. t. Gielda.

Moszek i Srul. ocalało także dwoje Żydów z Radecznicy (byli nieobecni w miejscu ukrycia) . Niuńką. Herszkiem. wynajmował się do pracy jako kopacz nowin rolnych na po ukazowych gruntach włościańskich. W 1927 roku w Zakłodziu żyło pięć żydowskich rodzin: .prowadził sklep. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939 roku. Rodzina Honigów zajmowała się rzeźnictwem. razem około 12 osób. w roku 1941 urodziła im się córka. Zginęli wszyscy prawdopodobnie podczas pogromu szczebrzeszyńskich Żydów w 1942 roku. Jankiel (nazwisko nieznane). Gecel także prowadził sklep "z fajką.8 kwietnia 1913 roku. Żydzi mieszkający w Zaporzu do 1942 roku grzebani byli na kirkutach w Turobinie. − Aron (nieznany z nazwiska). handlował owocami. Mantlowie mieszkali u rodziny Ciepielaków. W Podlesiu Dużym mieszkała jedna rodzina żydowska . i. . Abram Flug zmarł w 1928 roku po nagłej śmierci dziedzica Bramskiego. p. Moszek Wajstuch. Żydowskich miejsc pochówków na terenie gminy Radecznica nie było. ci którzy mogli. Aron Waks . w czasie okupacji był funkcjonariuszem w turobińskim Judenracie.Motek Klajner z żoną Cywią. syn Borucha .Josef Bajczer. że w Zaporzu w 1912 roku żyła jedna rodzina żydowska o nazwisku Fridlinder.sześcioosobowa rodzina rzeźnika. po wyzwoleniu służył w wojsku polskim. Wszyscy zaporscy Żydzi utrzymywali się z handlu. najmłodszą była córka Jankiela. . Aron utrzymywał sklep Zakłodziańscy Żydzi zostali straceni przez Niemców na terenie Sułowa (w Choinach) . Z chwilą wybuchu wojny w Zaporzu żyły trzy rodziny żydowskie . W roku 1918 w Zaporzu prowadził handel domokrążny Szmul Grinbaum. mydłem i powidłem". brat Dawid . prowadził sklep. W 1942 roku w Radecznicy żyły następujące rodziny żydowskie: . pozostali zginęli. Jentą. Z zapisów gminnych wynika. Małką . jego rodzina składała się z czterech osób.Jankiel Aszenberg z żoną Marią. córką Gitlą i Rajzlą. Dawidem. Z zawodu rzeźnik. nazwiska którego nie udało się ustalić. córkami Henią i Jentą. Chuna Strasberg miał 15 lat. młodzież żydowską uczył pisać po hebrajsku. podobno udzielał ślubów nowożeńcom wyznania mojżeszowego. utrzymywał się z handlu . jego siostra Ita urodziła się 26 maja 1926 roku. Szaja był radecznickim Żydem.16 października 1916 roku. handlem domokrążnym i obnośnym. Ickiem.stały ich zabudowania. Mieli własny dom (spalił się 25 lipca 1944 roku).Lejzor Honig z żoną Małką. .wdowa z córką i synem.17 września 1917 roku. syn przeżył wojnę.mieszkał z matką i siostrą. t.jego żona i pięcioro dzieci: Hejno. najuboższy we wsi Żyd. w tej liczbie Szaji Mantel rannemu w nogę (pomocy udzieliła mu Ciepielaczka z Radecznicy). synami Abramem i Szlomą. Pewnego dnia ktoś ich zdradził wydając w ręce turobińskiego Schupo. Flugowie dzierżawili staw w Podlesiu Małym – hodowali w nim ryby. udzielał ślubów. Rzeźnik.Icek Aszenberg z żoną Bajlą i dziećmi: Dwojrą. Hejno służył w wojsku polskim. z żoną (jej imienia nie udało się ustalić). jej siostra Niuńka . Jankiel z żoną mieli sklep bławatny. Ukrywali się w radecznickich Dołach II z paroma Żydami z Zaporza i Radecznicy.Judka Honig miał około 90 lat. a następnie gdzieś uciekł.Jenta. Zamordowanych Żydów z nakazu Niemców pogrzebano na miejscu zbrodni. Herszek był przewodniczącym tej małej wspólnoty wyznaniowej.Jenta i Symcha Adelerman. ukrywał się w Zakłodziu. Strasberg Gecel z żoną Małka i dziećmi – Itą i Chuną. Lejzorem. dzierżawą sadów "na pniu".Szaja Mantel. zajmował się handlem domokrążnym. . dopiero w drugiej połowie 1942 roku na tym terenie zaistniały bez kadiszowe pochówki żydowskie. Josef. .rodzina Herszka (nieznana z nazwiska). młodsza dziewczynka miała na imię Chajka.jej nazwiska nie udało się ustalić. mistrz szewski. synami Hejną i Kalmanem. Szczebrzeszynie i Frampolu. W Podlesiu Małym żyła rodzina Abrama Fluga . przed 1939 rokiem Motek wyjechał do Ameryki Południowej. Szają. Z masakry udało się zbiec Chunie Strasberger. Z zawodu krawiec męski. W latach 1918 – 1939 w Mokrymlipiu żyły trzy rodziny żydowskie . załatwiał ich sprawy w urzędach. zajmował się handlem obnośnym. . w lutym tegoż roku opodatkowany został kwotą 30 koron na rzecz magistratu w Szczebrzeszynie. rodzina ta prowadziła we wsi sklep.Fridliner Szyja . była to pięcioosobowa rodzina . . Przed deportacją w 1942 roku Bencje ukrył się u rodziny Dziochów. prowadzili sklep. Godził zwaśnionych. dwie dziewczynki i chłopiec i imieniu Bencje.ojciec pięcioosobowej rodziny. We wrześniu 1942 roku wywieziono ich do Szczebrzeszyna.Srul z żoną i trójka dzieci.Judka Honig z żoną Haną i dziećmi: Jentą. Łajką. W 1942 roku deportowano ich do Szczebrzeszyna – prawdopodobnie dwie osoby z wymienionych rodzin przeżyły okupację. mieszkali w komornem u Józefa Sobczaka. Najstarszy zaporski Żyd . Małka Honig . 15 latkowi z Zaporza.Jokwa . który pożyczył od Abrama dużą kwotę pieniędzy.niektórym udało się zbiec. . Mieszkał w domu rodziny Marcina i Julii Dziura. uciekli.

siostry i trzech braci. którzy zginęli podczas zagłady.Chyl Honig z domownikami: Herszkiem. .napadli na dom Moszka Weistucha i Icka Mantla. Szają i Zelikiem zajmował izbę południową . Cywką. rzeźnictwem. dożynki. Zajmował się handlem. Żyli tu. Józefa Piłsudskiego. Jentą. Gdy na naleganie żandarmów nie chciała odstąpić od skazańca zabito ją razem z mężczyznami. uszli ze Lwowa by się ukryć przed Niemcami. Zabitych pogrzebano pod południową ścianą zamieszkałej chałupy. Pewnego dnia do wsi wpadli Niemcy i urządzili zbiorowy mord na żydowskich mężczyznach . pełnił obowiązki prezesa Związku Powiatowego Plantatorów Tytoniu. oraz delegacje z czechosłowackich Uniwersytetów Ludowych. Świadkowie tragedii oglądali ruchy nieurodzonego dziecka w martwym ciele Sury. poród odebrała znachorka Kaczorka z Radecznicy). Samuel Samburski. Prowadził piekarnię i sklep spożywczy "U Fajgi". jej mężem i synami: Rubinem. dom spalił się 25 lipca 1944 roku.Moszek Weistuch i Icek Mantel – mieszkali w bardzo przeludnionej chałupie z sienią przez środek. oraz Związku Ogrodniczo – Pszczelarskiego. Ostatnimi pogrzebanymi w Radecznicy Żydami byli zaporscy Żydzi o nazwisku Honig. Luksemburg Róża (1871 – 1919). Przedmiotem zajęć w szkole były zarówno lekcje teoretyczne jak i zajęcia praktyczne w przyszkolnym gospodarstwie rolnym. w jego domu od 1942 roku funkcjonowała szkoła powszechna. Dawidem.Herszek Goldblit. posiadał własny dom oraz sklep tekstylno odzieżowy. Przyjechała do Radecznicy z dwoma dorosłymi synami Hipolitem i Mieczysławem. Posiadali własny dom i transport konny. wyprowadzili z izb obu rodzin 7 dorosłych i 6 z nich zastrzelili tuż obok domu. przyjeżdżali indywidualni rolnicy. pierwotnie Rozalia urodziła się w Zamościu.ich dom spłonął w lipcu 1944 roku. Zabito w tym czasie jedną Żydówkę . W roku 1936 placówkę przemianowano na Szkołę Przysposobienia Rolniczego im.Arie Geld z rodziną. w którym mieszkali spłonął 25 lipca 1944 roku. . mieszkał w domu Miklińskich. sąsiad Samburskiego i Chyla Honiga. dom. Lejbą. . . W domu Chyla Honiga znajdowała się mała bóżnica i szkółka [języka?] hebrajskiego. oraz jeden Żyd warszawski ujęci w Gruszce Zaporskiej. Prowadzili sklep tekstylno . . Sara Samburska. córką. zajmowali się skupem zboża . podczas ucieczki został lekko ranny w rękę. dzierżawą sadów. którego polskie tłumaczenie brzmi: Pamięci moich rodziców. Moszek z żoną Ryfką. Jednym z nauczycieli pracujących w janowickiej szkole był Tomasz Mazurek. która po wyzwoleniu mieszkała w Katowicach W 1947 roku była w Radecznicy i poszukiwała nieruchomości po swoim ojcu. (Stanisław Zybała) Ludowa Szkoła Męska w Janowicach Powstała w dwudziestoleciu międzywojennym.ostrzelano wówczas z długiej broni wszystkie mieszkania żydowskie (oprócz Mordki). Herszkiem. 2 lutego 1943 policjant o nazwisku Furmaniak zastrzelił w Radecznicy Żyda Mieczysława Breslera. Pożar wojenny 25 lipca 1944 roku zniweczył dom Lejzora Honiga i spadkobierczyni nic nie uzyskała. Następna zagłada dokonana była przez hitlerowców. Niech pamięć ich będzie błogosławiona. Wiosną 1943 roku policjanci w służbie niemieckiej pojmali ukrywających się w radecznickich Dołach II Symchę i Jentę Adlerman (pod koniec 1942 roku Jenta urodziła dziecko. odwiedził miejsce zagłady swoich najbliższych i sąsiadów i upamiętnił to miejsce bryłą skalną z napisem.pozostała po nim córka . Prowadzili sklep bławatny. pierwszym kierownikiem (1925 – 1939) był Stefan Bauer.. Po latach ocalały z pogromu syn Moszka Weistucha – Rubin. Lejzorem. gdzie mieszkała z rodzicami do roku 1873.Symcha Adlerman z żona Jentą z Samburskich.w izbie od północy mieszkał Icek z ciotką. córkę M. przyjmowano wycieczki uczniów szkól powszechnych.nazywała się Sabina Bresler. żoną Serle i dziećmi: Symką.Edwarda z Honigów Durakowa. Podobno zajadle broniła swego męża uwieszając mu się na szyi. Pierwszy pogrom Żydów z Radecznicy i Zaporza odbył się między 5 a 15 października 1939 roku przeprowadzony przez opozycję antysemicką . jednym z absolwentów jest Alfred Smoter.Srul Samburski. Szkoła stanowiła ważny ośrodek kultury rolniczej ówczesnej Zamojszczyzny – organizowano wystawy rolnicze.Surę. . którą w Radecznicy nazywano "angielską śmiercią". − dentystka u Lejzora . siódmemu udało się zbiec. a miejsce ich pochówku jest nieznane. Weistucha będąca w wysoko zaawansowanej ciąży.odzieżowy zlokalizowany w dworku Waśniewskich. zginęli razem z miejscową ludnością żydowską. Najbogatsza rodzina żydowska we wsi. W Radecznicy zamordowany został również Honig Lejzor . Łajką. który dał się poznać jako wielki społecznik. Menasze. Liczebność jego rodziny nie jest znana. emerytowany major WP rodem z Czarnegostoku.

Luksemburgowie byli rodziną na wskroś zasymilowaną. wydanie polskie ukazało się w roku1958. Po odzyskaniu wolności nawiązuje współpracę ze "Związkiem Spartakusa" . przeciwko którym Rząd wystawił ochotnicze oddziały przeciwników rewolucji. Rozalii (Róży) już od najwcześniejszych lat znane były utwory polskich pisarzy – szczególną uwagę poświęcała twórczości Adama Mickiewicza. podobnie jak ona działacza rewolucjonistę – Leona Jogichesa. Studia ekonomiczne ukończyła doktoratem w roku 1887 obronionym pracą "Die industrielle Entwicklung" Polenus (Rozwój gospodarczy Polski"). "Wstęp do ekonomi politycznej (1926. Zorganizowane w Berlinie tzw. Wraca do berlina i wspólnie z Karolem Liebknechtem podejmuje decyzje o utworzeniu Komunistycznej Partii Niemiec. przywódcy w tym Róża Luksemburg zostali zmuszeni do ukrywania się. Klęska Cesarstwa Niemieckiego w 1918 roku przyniosła Róży Luksemburg przebywającej przebywającej w więzieniu we Wrocławiu nadzieję na wolność. aresztowana przebywała do czerwca w więzieniu. Róża Luksemburg została osamotniona w swoich poczynaniach. Związek małżeński z Gustawem nie trwał zbyt długo. nie została jednak przyjęta zbyt entuzjastycznie – niemieccy działacze komunistyczni opowiadali się za rewolucją w dosłownym tego słowa znaczeniu – Róża Luksemburg "zakładała. Po kilku dniach berlińscy rewolucjoniści zostali pokonani. zresztą miała towarzysza swego życia. Marzeniem. polskie wydanie w roku 1959) Róża Luksemburg uważana za najwybitniejsza kobietę – działaczkę w dziejach ruchu robotniczego była z przekonania pacyfistką. podczas którego klasa robotnicza zmusi rząd do ustępstw. Po zawarciu związku małżeńskiego z Gustawem Lübeckiem uzyskała możliwość wyjazdu do Niemiec. Jest również autorką cennych publikacji o charakterze ekonomiczno – politycznym: "Reforma socjalna. określane potocznie jako "Freikorps".. że możliwe będzie zorganizowanie strajku powszechnego. tym bardziej. in na pamięć "Pana Tadeusza". Pod koniec grudnia 1905 roku zdecydowała się na przyjazd do Warszawy by naocznie zobaczyć jak przebiega rewolucja. Gdy wybuchła wojna. Uroczysty pogrzeb odbył się 13 sierpnia 1919 roku. W więzieniu pisze tekst o rewolucji rosyjskiej (po raz pierwszy opublikowany został w 1922 roku) krytykując Włodzimierza Lenina i Lwa Trockiego za likwidację swobód politycznych wprowadzonych na krótki okres czasu przez rząd tymczasowy – "wolność tylko dla zwolenników rządu tylko dla członków partii – choćby byli nie wiadomo jak liczni – nie jest wolnością – pisała. który doprowadziłby do obalenia rządu i przejęcia władzy przez komunistów. W roku 1917 zostaje aresztowana za antywojenną działalność. zajmowała jednocześnie kierownicze stanowisko w utworzonej przez siebie partii. Znawcy przedmiotu (cytuję za Michałem Czajką) określili tę publikację jako "najwybitniejszy wkład Róży Luksemburg do marksistowskiej teorii ekonomicznej". skupionych pod przywództwem Karola Liebknechta. a jej rodzima partia opowiedziała się po stronie działań wojennych. o czym świadczy jej krytyka pruskiego militaryzmu ogłoszona przed wybuchem I wojny światowej. W roku 1889 wyjechała na studia przyrodnicze do Zurychu. Przesłuchanie trwało krótko. czy rewolucja?" (1900). w roku 1913 ukazała się jej praca "Akumulacja kapitału" (wydanie polskie 1963).. który miał ja przewieźć do miejsca osadzenia. 15 stycznia 1919 roku Róża zostaje aresztowana i odprowadzona do sztabu "Freikorpsów". Ciało Róży Luksemburg odnaleziono po kilku miesiącach w jednym z berlińskich kanałów. ucząc się m. W lutym 1906 roku aresztowano ją za wspomniana powyżej krytykę pruskiego militaryzmu.wtedy jej ojciec. Wyprowadzona ze sztabu zostaje zastrzelona w samochodzie. "powstanie styczniowe" (1919 rok) zakończyło się klęską rewolucjonistów. . które towarzyszyło Róży Luksemburg przez całe życie było zorganizowanie powszechnego strajku mas robotniczych. Jej edukacja w tym kierunku nie trwała długo. W Warszawie ukończyła gimnazjum. wkrótce skupiła swoją uwagę na ekonomii." Nie znajdując zrozumienia dla swoich poglądów i pragnień odsunęła się od życia politycznego na rzecz pracy naukowej. Rok 1893 był przełomowym w jej życiu i zadecydował o dalszej życiowej drodze – Róża Luksemburg znalazła się wśród założycieli partii pod nazwą Socjaldemokracja Królestwa Polskiego. Po powrocie do Berlina niestrudzona w pracy na rzecz wprowadzenia ustroju socjalistycznego podjęła dalszą współprace z socjaldemokratycznym środowiskiem berlińskim. działacza Socjaldemokracji Królestwa Polskiego pochodzącego z Wilna (zamordowany został przez niemieckich kontrrewolucjonistów w marcu 1919 roku). gdzie podjęła współpracę z Socjaldemokratyczną Partią Niemiec. w której zawarła podstawy swego światopoglądu politycznego. Stało się inaczej. Ukrywała się pod przybranym nazwiskiem do 4 marca 1906 roku. że Niemcy zostały ogłoszone republiką.lewicową grupą niemieckich działaczy rewolucyjnych. która od roku 1900 nosiła nazwę Socjaldemokracja Królestwa Pilskiego i Litwy (SDKPiL). handlujący drzewem przeniósł się z rodziną do Warszawy. przeciwników toczącej się wojny. angażując się w działalność tajnego kółka socjalistycznego. Rok przebywała w więzieniu.

partyzantów. w roku 1821 sporządził (prawdopodobnie na polecenie władz gubernialnych lubelskich) raport odnośnie miasta Rubieszowa/Hrubieszowa. Jan wziął winę na siebie. Podczas okupacji czynnie działał w Związku Walki Zbrojnej i Batalionach Chłopskich. jego prace doczekały się także publikacji – na łamach kwartalnika "Karta" (2004. aresztowany 28 marca 1943 roku wraz z trzema synami został rozstrzelany na stacji kolejowej w Krasnobrodzie. wiekowa staruszka mieszkała w Szczebrzeszynie. ale najważniejszym tematem jego zdjęć jest wiejska codzienność. W latach następnych latach pełnił funkcję sędziego sądu gminnego. Łukowski Feliks Fotograf amator. żył w latach 1919 – 1985. którego siedziba znajdowała się w leśniczówce w Podlesiu Małym (wcześniej w Gorajcu).. żona Kazimierza zmarła przy porodzie. w obejściu jego ojca Antoniego. W okresie międzywojennym jedna z córek Kazimierza Łukaszewskiego (nie znamy jej imienia). była córka popa z Łaszczowa. Zmarł w Szczebrzeszynie w latach czterdziestych XX wieku. zajmował się również tajnym nauczaniem w swojej rodzinnej wsi. kupiectwo znacznie się podniosło. W roku 1906 wyjechał do Szczebrzeszyna a po wybuchu I wojny światowej do Rosji. gajowego z Obroczy Niemcy (prawdopodobnie na skutek donosu) znaleźli bron. o twórczości Feliksa Łukowskiego wypowiedział we wspomnianym kwartalniku jego przyjaciel – Jerzy Lewczyński "Feliks pasjami fotografował ludzi. później Grodzkim. twierdząc. Feliks fotografował swoich sąsiadów. Powstała niezwykła dokumentacja fotograficzna naszej rodzinnej "buraczanej" ziemi tomaszowskiej. wciąż murują się.. W roku 1992 w Muzeum Okręgowym w Zamościu prezentowano prace Łukowskiego na wystawie zatytułowanej "Było to 50 lat temu". Wspomnienia zostały opublikowane przez dr Zygmunta Klukowskiego w 1937 roku: "Kazimierz Łukaszewski. że ojciec nie wie o niczym. Został rozstrzelany 3 grudnia 1939 roku. w którym stwierdził że miasto sukcesywnie się rozwija: "domów murowanych już dość wystawiono. M . (Stanisław Zybała) Łukaszewskiego Kazimierza córki Z małżeństwa Kazimierza z Anielą ze Smulskich (ślub odbył się 21 sierpnia 1833 roku) urodziły się dwie – bliźniaczki. po tym czasie jego funkcję przejął Jan Jaźwiski z Uścia a Łopatyński został wójtem gminy Radecznica. To ona przekazała dr Klukowskiemu rękopis wspomnień ojca (136 stron zapisanych w dwóch zwykłych brulionach szkolnych).to za jej sprawą dwaj gospodarze: Marcin Sitarz z Wólki Czarnostockiej i Andrzej Poznański z Gorajca zostali zesłani na Sybir. Łopatyńska współpracowała z Rosjanami ." Łyś Antoni Gajowy ze Zwierzyńca. W dniu 4 maja 1884 roku objął stanowisko pisarza gminnego (po Janie Buczyńskim) – pisarzem był do wiosny 1894 roku... Łopatyński Jan Przybył do Radecznicy z Moniatycz. Wspomnienia starego lekarza o czasach powstania listopadowego (1852 – 1853)". gdzie pełnił obowiązki administratora jakiejś kopalni. W roku 1916 na bazie dotychczasowej szkoły rosyjskiej zorganizowano w Czarnymstoku polską szkołę czteroklasową. pełnił funkcję reportera (nosił wówczas pseudonim "Pstryk") w Biurze Informacji i Propagandy AK. niemieckich żandarmów i polskich policjantów. rodem z Siennic w powiecie tomaszowskim. Gdy wybuchła rewolucja 1917 roku powrócił do Szczebrzeszyna i tutaj sprawował podrzędną role przy Sądzie Pokoju.Ł Łaski Karol Rachmistrz państwowy." Łopatyńska Halina Ostatnia nauczycielka w Czarnymstoku w okresie poprzedzającym wybuch I wojny światowej. Dziewczynki karmiła mamka – kobieta z Kocudzy. a fabrykantów różnych coraz więcej przybywa. nr 43) zamieszczono 22 czarno białe fotografie. Łyś Jan Żołnierz kompanii wrześniowej 1939 roku.

"Mrówka" Pracownik mleczarni w Szczebrzeszynie. Zginął w lasach biłgorajskich w czerwcu 1944 roku wraz z żoną . Ostatni burmistrz Józefowa w XIX wieku. ok. Łaszczowie i Horodle. z których wychowało się tylko dwoje – Helena i Władysław. była to prawdopodobnie zdrada dokonana przez "wtyczkę " Gestapo. Radecznica). Uścia i Bukowej – zm. Z małżeństwa tego urodziło się czworo dzieci. Funkcje burmistrza w Józefowie pełnił w latach 1868 – 1869. gdy gen. Przed objęciem urzędu burmistrza pracował jako kancelista w Tyszowcach.Maciąg Henryk (1946 – 2006). Franciszek Majewski zmarł w 1957 roku (Aleksandra Bulak) Makuch Stanisław ps. jego jednostka stacjonowała w Żytomierzu. "Kruk" Podporucznik. pełnił również obowiązki kierownika artystycznego Zespołu Śpiewaczego "Zaburzanki".był kawalerzystą . 1810 roku we wsi szewce k. Strażak w zaburskiej OSP. natomiast jego brat Wojciech dokonał zamiany ze swoim synem – oddając mu Gostomię (w ziemi rawskiej) za zarządzaną przez tegoż wieś Mircze (w ziemi bełskiej). o jednym wiadomo że istniał w okolicach Bondyrza (relacja komandora Marynarki Wojennej Eugeniusza Jereczka z Zawady). "Gejsza". Franciszek znalazł się w jego szeregach . podczas I wojny światowej służył w carskiej armii. Jan Magiera otrzymał od Władysława Warneńczyka zapis na wsi Modryń za jego zasługi jako tłumacz języka węgierskiego. Dowbór Muśnicki formował wojsko polskie. Często (jak odnotował w swoich wspomnieniach Ignacy Kurzępa ze Zwierzyńca) "pojawiał się w Szczebrzeszynie w czasie targu i tam strzelał do ludzi bez żadnego powodu – szczególnie lubił mordować Żydów". dowódca oddziału partyzanckiego – poświęcona jego żołnierzom tablica pamiątkowa znajduje się w kościele w Mokrymlipiu k. Majewski (. zawarł związek małżeński z Agnieszką Łechowicz. Magierowie Jan i Wojciech Najstarsi właściciele wsi Mircze i Modryń położonych w gminie Mircze. z zawodu leśniczy. III. Torunia i starszych cechu szewców. Do kraju powrócił w 1919 roku. ur. Madej Franciszek ps. Przez wiele lat grał w Zaburzańskiej Orkiestrze Dętej. V. u Jana Ciosmaka w Ciosmach przechowywany jest jego krucyfiks mając wysokość 28 cm. Zmarł w Zamościu. Wykonał wiele rzeźb. . 7 kwietnia 1944 roku żołnierze AK zrobili w Panasówce zasadzkę – Majewski został ciężko ranny. 1765 roku zachował się w Archiwum Toruńskim. podczas działań bojowych w czerwcu 1944 roku wpadł w ręce Niemców. Małek Jacek Świątkarz. Mackiewicz Karol Szewc zamojski. syn burmistrza Tyszowiec. magazyny broni zrzutowej Komenda AK Obwodu Zamość dysponowała na terenie Zamojszczyzny kilkoma magazynami broni uzyskanej ze zrzutów.) Gestapowiec znany w powiecie zamojskim jako okrutnik i zbrodniarz. 3. Dokument na jego nazwisko sygnowany datą 31. m. Zamościa o wydanie mu świadectwa dobrego urodzenia w celu przedłożenia go Radzie m. z tego powodu wystąpił do Burmistrza i Rady m.. W 1918 roku. w celach zarobkowych wyemigrował do Torunia. Malinowski Julian Absolwent szczebrzeszyńskiego gimnazjum. pracował w Osuchach. Kilkunastu Żydów (relacja Edwarda Bulaka z Sułówka) zginęło za jego sprawą w Tworyczowie. 1886 we wsi Uście.Władysławą z Gochów Makuchową ps. łącznik Batalionów Chłopskich (przerzucał konspiracyjną prasę w okręgu IV obwodzie IV b). Radecznicy.. in. rodem z Zaburza (gm. które zachowały się w dobrym stanie. Majewski Franciszek Rodem z Sułówka.

Andrzej Kokowski z Zakładu Archeologii UMCS wykazały iż Goci pojawili się w Kotlinie Hrubieszowskiej około 180 lat po Chrystusie. W Masłomęczu mieszkało ich około 10. biskup Biskup senior diecezji siedleckiej absolwent I Liceum Ogólnokształcącego w Zamościu. Kolejne badania archeologiczne. mieszkaniec Smorynia (powiat biłgorajski). na mocy którego Maziły przeszły na własność Ordynacji a parafia została wynagrodzona suma pieniężną. komendant Obwodu Biłgorajskiego ZWZ – AK w okresie XI. Dowódca zgrupowania partyzanckiego AK – BCh. zmarł w 2008 roku. jej skład osobowy stanowiło około 60 żołnierzy zorganizowanych w trzy plutony. Dziennika Bałtyckiego"). ks." (Janina Wieczerska. Powstała na gruntach wyznaczonych przez Tomasza ordynata Zamoyskiego na utrzymanie księży. Zwierzyńca (1594 rok). kpt. członek Batalionów Chłopskich. 1942 – VI. którymi kierował prof. "marysieczka" Tak nazywały biłgorajskie kobiety krótki kaftan wyszywany różową włóczką. VI. którą prowadził od 1852 roku w Zamościu. 28 lipca 1761 roku ówczesny proboszcz tomaszowski – Białkowski zawarł porozumienie z Klemensem Zamoyskim. podczas lokowania wsi duchowni zawłaszczyli część gruntów należących do Ordynacji Zamoyskiej.Małek Izydor. Pochowany na cmentarzu w Zwierzyńcu. 1942. Kwatermistrz Obwodu Biłgorajskiego ZWZ – AK. Za wykonywane usługi dla okolicznej ludności (przemiał zboża) pobierali opłatę tzw. 1941 – XII. ps.. "trzeciej miary". "Skała". inspektor Zamojskiego Inspektoratu AK w okresie XII. Mazur Jan. czyli z przekazanej do przemiału ilości zboża jedną trzecią zabierali dla siebie. 1899 – 24."Znachor" Komendant Placówki w Kolonii Niedzieliska (kwiecień 1940 – lipiec 1944). znana z osadnictwa Gotów – odkryto na tym terenie cmentarz i osadę Gotów z II – IV wieku naszej ery. rannych z miejscowego szpitala "ewakuowano" każąc im iść pieszo w stronę Góry Grabowieckiej. mały Katyń Określenie stosowane w publicystyce i literaturze dotyczącej historii Grabowca z czasów II wojny światowej . tartak " i jeszcze jeden zakład nazwany rudą".. gdzie "ich Ruscy zabili strzałem w tył głowy. Manzyra Julian Właściciel wytwórni świec łojowych i mydła. Był nieco krótszy od algierki → algierka Masłomęcz Wieś położona na terenie gminy Hrubieszów. VI. ps. "Kalina". ps. Pochowany na cmentarzu w Zwierzyńcu. 1944. 000 Maziły Wieś w powiecie tomaszowskim założona przez tomaszowskich księży. zamordowany przez gestapo 9 września 1943 roku. . poległ w bitwie pod Osuchami. Markiewicz Edward. Markiewicz Władysław. Placówka znana była pod nazwa Konsolidacja Obrońców Niepodległości – Kadra Bezpieczeństwa – Wojskowy Korpus Służby Bezpieczeństwa. mjr (6. nad Huczwą zbudowali jedną z największych cywilizacji w Europie.24 września 1939 roku żołnierze Armii Czerwonej wymordowali w Grabowcu znaczną ilość przebywających tutaj żołnierzy polskich łącznie z miejscowym lekarzem. 1944). korespondent "Rejsów. Markowicze Dzierżawcy młyna w Rudzie k. Oprócz młyna rodzina Markowiczów dzierżawiła folusz w Rudzie (istniał od 1580 roku). której w rzeczywistości księża tomaszowscy nie otrzymali. z białymi mankietami. Mazur Bolesław (1928 – 2005). urodzony w listopadzie 1889 roku.

Stanisław Michoński zmarł w 1972 roku. major rezerwy WP był kierownikiem szkoły i zmarł po pobiciu chyba w 1948 roku. W grudniu 1937 roku przysłał do Zamościa (prawdopodobnie na prośbę Zofii Sochańskiej. pełniącej obowiązki sekretarza Redakcji "Teki Zamojskiej" ) pięć projektów znaku graficznego Teki. Stanisław Michoński funkcję dyrektora Szkoły Zawodowej przestał pełnić na początku lat pięćdziesiątych na skutek uwarunkowań politycznych – miał zakaz pracy w szkolnictwie. W roku 1939 na łamach "Kalendarza Serafickiego" (Radecznica 1939) Franciszek Boguciński Migdał zamieścił szkic o odzyskaniu przez OO. Anna w 2001 (Jacek Michoński) miejsca straceń ludności żydowskiej Liczebny wykaz ludności pochodzenia żydowskiego wraz z nazwą miejscowości w której miała miejsce egzekucja sporządzony został na podstawie informacji zawartych w Biuletynie Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce . w którym odbyła się egzekucja 36 sierpień 1942 . Miączyn W latach osiemdziesiątych XIX wieku istniała wieś i folwark o tej nazwie. Rok. dawne gospodarstwo wzorcowe ordynata Andrzeja hr. gdzie uczył zawodu w klasach stolarskich. Michońscy Anna i Stanisław Anna Michońska z domu Sidewicz. istniała gorzelnia. młyn zaprojektowany był na 4 kamienie. albo dłużej pracował w Cukrowni Klemensów. które poruszała maszyna parowa o mocy 24 KM. Mejer zatrudniał siedmiu robotników. Wydobywano torf i kamienień wapienny. w roku 1885 był tutaj folwark. urząd gminy. cegielnia. miejscowa ludność trudniła się pszczelarstwem.000 rubli. wiatrak. a w początkowym okresie swojej pracy także wychowania fizycznego.. chemii na Uniwersytecie Jagiellońskim. czy więcej.. chyba z Konstantynowa gdzie Jej ojciec. Rozwar Zybała "Rzeczpospolita Radecznicka (wrzesień 1939 – lipiec 1944) i druga konspiracja" (Lublin 2007) nazwa miejscowości Aleksandrów ilość zamordowanych osób miesiąc i rok.nauczyciel uczył wybraną grupę uczniów (zwanych monitorami). której roczna produkcja zamykała się kwotą 36. w 1885 roku zbudował w Wólce Infułackiej pierwszy w powiecie zamojskim młyn parowy. Bernardynów placówki w Miączynie "Po latach wojennych i losowych zawieruchach. Zamoyskiego. Mękicki Rudolf Artysta grafik na stałe współpracujący z Muzeum Narodowym we Lwowie. R. ordynatów Zamoyskich. Smoter Grzeszkiewicz. W 1885 roku w Miączynie znajdowała się cerkiew parafialna po unicka będąca filią cerkwi w Zawalowie (murowana z 1824 roku). t. na Zamojszczyźnie metodę tę stosowano m. S. IX ( Warszawa 1957). Męża – Stanisława poznała w Szczebrzeszynie gdy był Dyrektorem Szkoły Zawodowej w której pracowała i tu wzięli ślub. z których każdy przekazywał zdobytą wiedzę grupie innych uczniów. Przed wojną "zaliczyła" rok. Smoter Grzeszkiewicz. dwa młyny wodne. przed wojną ukończył Państwowe Seminarium Nauczycielskie Męskie w Szczebrzeszynie. in w szkole powszechnej w Gorajcu. cegielnia o 4 piecach – roczny zysk z wypalania cegły wynosił 1200 rubli. przybyła do Szczebrzeszyna z Podlasia. Przybyła do Szczebrzeszyna z nakazu pracy – uczyła przedmiotów ścisłych. istniała stajnia koni rasowych.Mejer Chaim Josel Żydowski kupiec z Chełma." Michalów Wieś w powiecie zamojskim. szkoła początkowa. młyn wodny o 2 kamieniach. informacje o ludności z terenu gminy Radecznica zaczerpnięto z prac: R. Po odwilży został zrehabilitowany i mógł powrócić do pracy w Szkole Zawodowej. metoda Bell – Lankastra Wprowadzona została do polskiego szkolnictwa w początkach XIX wieku – polegała na wzajemnym nauczaniu . obowiązki majstra pełnił młynarz sprowadzony z Austrii. "Dzieje Gminy Radecznica" (Zamość 2006).

Biłgoraj (listopad 1942 – 15 4000 styczeń 1943 istniało w mieście getto) Bliżów Bzowiec Górny Chłopków Chmielek Deszkowice Dobużek Dominikanówka Dyle k/Biłgoraja 57 25 4 8 6 osób przywiezionych ze Szczebrzeszyna 18 osób przywiezionych z Łaszczowa 4 6 kwietnia 1943 14 wrzesień 1943 17 października 1943 wrzesień 1942 1942 Listopad 1943 Listopad 1942 Listopad 1942 13 listopad 1942 (3 osoby przywiezione z Goraja). 15 listopada 1942 (10 miejscowych Żydów). 1943 maj 1942 19 maj 1942 1941. lipiec 1943 miejscowi Żydzi zostali zamordowani w obozie w Bełżcu 2000 2 pochodzące z Tarnogrodu 2 196 16 osób przywiezionych Łaszczowa 82 osoby z transportu przewożonego z Tarnogrodu do Biłgoraja 60 kwiecień 1942 – czerwiec 1943 11 październik 1942 marzec 1943 październik 1942 jesień 1942 2 listopad 1942 Luchów Łabunie wiosna 1941 – 1 listopad 1942 liczba nieznana. 10 osób 60 osób przewożonych z Tarnogrodu do Biłgoraja 1943 listopad 1940 2 listopad 1942 Majdan Sopocki Małków Markowicze . byli to jesień 1942 głównie Żydzi czechosłowaccy pracujący na tutejszym lotnisku 7 ok. 20 listopada (3 osoby) Frampol Goraj Grabowiec Hajowniki Horyszów Polski Izbica Jarczów Józefów Korczów Kotlice Krasnobród Kryszyn Księżpol 744 39 73 4 6 11. 20 październik 1942 (11 Żydów schwytanych w lesie kąteckim – w obrębie wsi Długi Kąt). 000 listopad 1942 – maj 1944 30 wrzesień 1942 21 maj 1942.

Zamość. in: Aleksandrów. Małków. Zaboreczno.000 osób 33 1800 3 10 4 36 zginęli w obozie w Bełżcu. 4. Zwierzyniec. Hrubieszów. miejscowości wysiedlone i spacyfikowane w 1943 roku miejscowość wysiedlona (w) spacyfikowana (s) ilość wysiedlonych (cała wioska (cw)/zamordowanych cw cw Bodaczów Rozłopy w w . Kitów. Księżpol. 700 Żydów miejscowości odznaczone Orderem Krzyża Grunwaldu Mieszkańcy wielu miejscowości na terenie Zamojszczyzny wykazali podczas okupacji niezłomną postawę w walce z hitlerowskim najeźdźcą – ich poczynania zostały docenione przez ogół polskiego społeczeństwa wyrazem czego są nadawane za walkę.Michalów tutaj Niemcy rozstrzeliwali Żydów przywożonych ze Szczebrzeszyna 20 Żydów pochodzących z Chełma 46 10 35 57 47 1939 1942 czerwiec – lipiec 1942 1943 listopad 1942 druga połowa listopada 1942 (egzekucji dokonała policja ukraińska) październik – grudzień 1942 16 sierpień 1942 lipiec – grudzień 1943 styczeń 1943 jesień 1942 22 maj 1943 październik 1943 21 październik – 16 listopad 1942 10 lipca 1943 1 listopad 1942 18 listopad 1942 maj – czerwiec 1942 maj 1943 Listopad 1942 Mojsławice Mokre Nedeżów Nielisz Niewirków Olchowiec Podklasztor Podlesie Potoczek Radecznica Różaniec Ruszów Skomorochy Wielkie Sułów Szczebrzeszyna Szewnia Tarnogród Topólcza Typin Wola Uchańska Zimno Zwierzyniec 48 20 osób z Krasnobrodu 43 15 6 1 46 osób ze Szczebrzeszyna ok. przed wojną mieszkało tu ok. męczeństwo i patriotyczną postawę odznaczenia – Order Krzyża Grunwaldu. wśród odznaczonych miejscowości znajdują się m. Osuchy.

zginęło ok. 70 osób mężczyźni osadzeni w obozie przejściowym w Zwierzyńcu po interwencji Zarządu Ordynacji Zamoyskiej zostali zwolnieni s s Błonie k/Szczebrzeszyna Przedmieście Zamojskie k/Szczebrzeszyna Domki und Zuckerfabrik Klemensów Źrebce Wielącza w w w w wc . uratowało się zaledwie kilka osób. w tym Maria Szawara Kitów . Łukowa) Różaniec (pow.Sułów Kolonia Sułowska Deszkowice (I i II) Sochy - w w w s cw cw cw cw. biłgorajski) Wywłoczka k. 180 osób.Niemcy wymordowali wszystkich mieszkańców Trzęsiny – mieszkańców wywieziono na roboty do III Rzeszy Gorajec mieszkańców wywieziono na roboty do III Rzeszy Czarnystok w w mężczyzn w liczbie 63 wywieziono do obozu przejściowego w Zwierzyńcu w w Szczebrzeszyn Lipowiec mieszkańców wywieziono na roboty do III Rzeszy Szarajówka (gm. Zwierzyńca s mieszkańcy wsi w ilości 60 osób zostali spaleni żywcem Niemcy zamordowali ok.

jako miasto Komarów funkcjonował do roku 1868. Stosunki z miejscową ludnością nie układały im się najlepiej. która stanowiła jego własność prawa miejskie. W 1921 roku Ministrówka mająca wówczas status kolonii liczyła 33 domy i 254 mieszkańców. W roku 1748 uzyskał dla wsi Komarów. który wchodził w skład gminy Miączyn i parafii Grabowiec oraz karczma. Część z nich po wojnie wróciła. św. województwo rzeszowskie. gdzie Aniela również pracowała. Młodeccy Dzierżawcy Czarnegostoku (wieś w gm. Majdanie Sieniawskim.15. W XV wieku czczony jako patron kupców i podróżnych. następnie pobyt w Niemczech .. Początkowo uczył się w Jarosławiu. W rok później po zajęciu tych terenów Austriacy zbudowali w Ministrówce konną kolejkę wąskotorową. dowodził oddziałem wchodzącym w skład Grupy Operacyjnej Gwardii Ludowej im. "Miszka Tatar" Zbiegły z niemieckiej niewoli oficer radziecki – jego prawdziwe nazwisko brzmiało Michaił Atamanow. W Czarnymstoku poślubił Anielę z Łypów. Po wojnie ludność ukraińska została wysiedlona.wcześniej zatrudniony był na Szperówce k/Szczebrzeszyna. skoro chłopi zdecydowali się zanieść do rezydującego w Zamościu ordynata . Mietlicki Maksymowicz Fiodor Urzędnik biłgorajskiego urzędu skarbowego. Dzwoli..Dub. iż "Hrubieszów był miastem zamieszkałym przez kupców i leżał na głównym szlaku handlowym. Pod koniec XIX wieku istniał w Ministrówce folwark.tutaj pracował u rolnika o nazwisku Bate. księcia Mazowieckiego i Bełskiego kościół dominikanów.1889 . Ukończył Gimnazjum Humanistyczne "dawnego typu". XVIII wieku. a na jej miejsce przybyła ludność polska. W 1915 roku. który uważany jest za jej założyciela. nauczyciel szkoły podstawowej w Czarnymstoku . Mitwoch (. pochodzącą z różnych stron Polski Misiąg Jan (29. zamojski) nazwę swa prawdopodobnie zawdzięcza Janowi Węgleńskiemu. Była to kolejna z jego placówek .) Postać znana w środowisku szczebrzeszyńskim (początek XIX wieku) jako "murgrabia" – sprzedawał podręczniki szkolne wydawane zgodnie z rozporządzeniem Dyrekcji Edukacyjnej uczniom Szkoły Wydziałowej w Szczebrzeszynie. w Zakłodziu. Karolówce.pracował tutaj w okresie powojennym. do kraju powrócił w 1923 roku. zmarł 28 kwietnia 1906 roku. ewakuowali się także mieszkańcy wsi. Zginął podczas walki z oddziałem niemieckim pacyfikującym Józefów 1 czerwca 1943 roku. Mikołaj Biskup.. W roku 1958 przeszedł na emeryturę. ministrowi skarbu Królestwa Polskiego. W 1918 roku kolej została rozebrana przez miejscową ludność. Egzamin dojrzałości zdał w roku szkolnym 1910/1911 w Brzeżanach. Jan Misiąg pochodził ze Świętoniowej w powiecie przeworskim.11.03. Podczas II wojny światowej niemal wszystkie zabudowania Ministrówki spłonęły.później była niewola na terenie byłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Radecznica) w pocz." Ministrówka Wieś położona w gminie Miączyn (pow..Zawada Tworyczów w w wc Mier Jan Starosta tyszowiecki i kasztelan infułacki. Jako ochotnik walczył na froncie od roku 1914 do lipca 1915 w 18 Pułku Obrony Krajowej . Tadeusza Kościuszki. pochowany jest na cmentarzu w Biłgoraju. podczas wycofywania się wojsk rosyjskich. 1983). którą poznał podczas pobytu w Zakłodziu. podręczniki sprowadzane były z Warszawy przez administrację dóbr ordynackich. Luchowie Dolnym. którą dostarczali zaopatrzenie dla wojsk na trasie Grabowiec. następnie Rzeszowie. co zdaniem Antoniego Wiatrowskiego → Wiatrowski Antoni. świadczyć może o tym. jego wezwanie otrzymał fundowany w Hrubieszowie przez Władysława. Zagrodach. pochowany jest na cmentarzu parafialnym w Trzęsinach.

Jego założycielami byli Maria i Wacław Krzeszowscy. który w wieku XVI został zajęty na zbór kalwiński. W II połowie XVII wieku wzniesiono nową świątynię w stylu neogotyckim według planów architekta Józefa Dziekońskiego. gdzie pełnił funkcje pomocnika rachmistrza wydziału przy zarządzie Głównym Ordynacji Zamoyskiej w początkach XX wieku. którym umożliwiał przedostawanie się do granicy galicyjskiej. która grała później podczas pokazu filmu. Wacław Płonka." (Jadwiga Turowa z Kosobud)..suplikę (skargę). Po paru sekundach 7 ciał skręconych w agonii zwisało z konarów 100 letnich lip. Grupie przewodniczył Stanisław Moskalewski ze Zwierzyńca. Józefa Kłodnickiego. Zaangażowany był w działalność agitacyjną . Początkowo było to kino nieme. Moskalewski Stanisław Członek Narodowej Demokracji. Mokrelipie Wieś położona w dolinie Poru na pograniczu Roztocza Zachodniego i Padołu Zamojskiego.jak wspomina dr Klukowski – często przyjeżdżał do Mokregolipia k/ Radecznicy. pochodził ze wsi Kraczkówki. a przed całą wsią oświadczyła: jeszcze was lat 3 trzymać będę i choć was pozabijam. jako taki funkcjonował w latach 1547 – 1579.za jego zgodą Ojcowie Bernardyni z radecznickiego klasztoru nauczali w obrębie parafii religii – w Gorajcu Starej Wsi i Gruszce Zaporskiej – O. gdzie "mogli chrzcić swoje dzieci o brać śluby w obrządku swoich ojców". nauczycielka i harcerka. Józef Masztelarz . kto będzie na niego skarżyć. w okresie poprzedzającym wybuch II wojny światowej. Przekazywał im stosowną literaturę. mieszkał w Zwierzyńcu. czyli o pochodzeniu i czynach Polaków" . Ireneusz Hanaka. Ferensa. W Mokrymlipiu urodził się Stanisław Sarnicki – wybitny polihistor. w roku 1403 Mikołaj z Latyczyna i Tomko z Radecznicy ufundowali kościół. oraz "Roczniki. obecnie pozostały po nim tylko ruiny. w czasie okupacji a także po wyzwoleniu pracowała z młodzieżą. to się jm. Jezierskiego. Floka. pana ordynata o to nie boję. Wyznaczył 7 mężczyzn. czytała napisy i komponowała sobie melodię. Udzielał się również w pracach Polskiej Macierzy Szkolnej – w listopadzie 1905 roku uczestniczył jako delegat Zarządu Głównego PSM na zebraniu inauguracyjnym Macierzy w Zwierzyńcu. Zaś sam Młodecki groził chłopom. jeśli stan się nie poprawi czeka was kolejna egzekucja. gdzie odbywały się narady włościan okolicznych wsi w folwarku ordynackim dzierżawionym przez Konstantego Świderskiego. w Gorajcu – Zagrobli – O. wtedy bardziej impulsywna żona dzierżawcy kazała pobić kilku chłopów. Muszyńska Jadwiga Honorowa obywatelka miasta Zamościa. Rozkazano mężczyznom ustawić się w jeden szereg. Wypycha. W wieku XIV należała do dóbr Latyczyńskich. Rozległ się głos oficera: "to kara za opieszałość dostawy kontyngentów. w roku 1671 biskup sufragan chełmski – Mikołaj Świrski dokonał konsekracji. "Muza" Nazwa powstałego w 1931 roku w Szczebrzeszynie kina. autor prac: "Księgi hetmańskie". że zabije każdego. Mojżesz z Hrubieszowa Według relacji zachowanych w responsach rabina Majera z Lublina handlował wołami na Wołoszczyźnie. mord kosobudzki Miał miejsce w Dzień Zielonych Świąt 1943 roku – przed kościołem. przed którym przechodził oficer i pejczem wskazywał kto ma wystąpić z szeregu. w zebraniach często brał udział właściciel folwarku w Smoryniu – Józef Brandt (nielegalnie przemycał broń na potrzeby oddziałów powstańczych). Stanisław Moskalewski współpracował z unitami z powiatu zamojskiego. Inny minister kalwiński z Mokregolipia – Jan Brzycki przyjęty został na Synodzie we Włodzisławiu (4 – 15 październik 1588 roku) jako poseł. który przyniósł list od "znakomitych mężów ziemi chełmskiej" zapewniający o wspólnej jedności z zebranymi. W początkach XX wieku we wsi prężnie działała organizacja polityczna skupiająca miejscowych włościan – Krukowskiego. W latach 1882 – 1928 żył tutaj i pracował ludowy poeta Jakób Raciborski. . Paszkę. Mościbroda Eugeniusz W latach trzydziestych XX wieku pełnił obowiązki Prezesa Zarządu Powiatowego (tomaszowskiego). Podczas okupacji duszpasterską opiekę nad parafią sprawował ks. Przed każdą projekcją przychodziła Debora Fleischer patrzyła na film.w tej pracy zamieścił artykuł o działalności Rzeczpospolitej Babińskiej..

Są to: obrazy. W latach osiemdziesiątych XX wieku. Z chwilą powstania Okręgowego Zarządu Kin szczebrzeszyńską placówkę reaktywowano na nowo. Jedno pomieszczenie muzeum przeznaczone jest na prezentacje twórczości artystów plastyków wywodzących się z naszej gminy. magnetofony. grafika. rzeźby – "Pieta".. przybory szewskie. "Pan Jezus".całą instalację wykonał inż. Mieszkańcy gminy wykazali wielkie zainteresowanie muzeum. m. "św. W sali tej znajdują się też – zdjęcia.Później kino udźwiękowiono . gdy coraz powszechniejsze stały się magnetowidy kino zaczęło podupadać. a także kula armatnia.kamizelka oraz flet – eksponaty upamiętniające wielkiego rodaka Karola Namysłowskiego. pod nazwą Zamoście pochodzą z 1429 roku . żona Grinera . jak również lampy naftowe. metaloplastyka. XX wieku. "św. Były nawet propozycje by ją upaństwowić.po wyzwoleniu wyjechał z żoną do Tel Awiwu. Na uwagę zasługuje akt notarialny wystawiony przez Bolesława Leśmiana z 1927 roku. ołtarzyki. stoją kołowrotki. proboszcza Błażeja Górskiego). ze służył w Armii Andersa. płyty. Po zakończeniu działań wojennych do Szczebrzeszyna wkroczyli Rosjanie zaprowadzili wówczas swoje porządki. sa też ubrania. maselnice. W roku 1939 gdy wojska rosyjskie wkroczyły do Szczebrzeszyna. Heleny Dobrzańskiej Kasiura. parafii. W budynku stacjonowała jednostka żandarmerii.. książeczka do nabożeństwa 1931. czajniki moździerze. Stanisława Króla. W roku 1880 w kościele parafialnym miał miejsce pierwszy publiczny występ Orkiestry Włościańskiej stworzonej przez Karola Namysłowskiego (urodzonego w Chomęciskach Małych). Karola Namysłowskiego w Zamościu. szklanki. przez krótki czas funkcję dyrektora pełniła Maria Krzeszowska. "Brewiarz " – modlitwa kapłanów z XIX wieku. Sala – izba zawiera rzeczy potrzebne w gospodarstwie domowym – szafkę na naczynia.. kufer. Błażejem Górskim zorganizował Muzeum Ziemi Starozamojskiej. Polakowska.. prawdopodobnie najstarsza w Polsce orkiestra symfoniczna działa do dnia dzisiejszego jako Orkiestra Symfoniczna im. niecki. Zgromadzone dotychczas eksponaty (ponad 400 przedmiotów) posegregowano i rozmieszczono w 4 salach. Zbiórka eksponatów. a pomieszczenia pobliskiej szkoły zostały zajęte na koszary. widelce. obowiązki kinooperatora jej mąż Wiesław Krzeszowski. "Rytuał – przewodnik po nabożeństwach"z XVII wieku. welony na kielichy.proces ten rozpoczął się na terenie całego kraju. (Maria Kiszka) "my ze szlachetczyzny" Tak mówili o sobie w początkach XX wieku mieszkańcy Krasnobrodu wyrażając się o włościanach z innych terenów Ordynacji Zamoyskiej "tamci z ordynacji". że budynek podczas okupacji był wykorzystywany zgodnie ze swoim przeznaczeniem odstąpiono od tego zamiaru. XVIII. książeczka "Ołtarzyk Najświętszej Maryi Panny"z 1860 r. Po wyzwoleniu dyrektorką kina była p. W izbie jest maszyna do szycia. narzędzia stolarskie. Barbara". Muzeum posiada monety. rzeźby. palkę z 1849 roku (przekazane do muzeum przez ks.: słomiana plecionka na zboże. książki. obyczaje. manipularze. Michałowski ze Skierniewic. Ta. później Bolesław Górniak. W jednej z sal znajdują się przedmioty i narzędzia gospodarskie np.. gdy wprowadzono aparaturę dźwiękowa kinooperatorem został Griner. dzieża. ale ze względu na to. Kolejną sale zapełniają przedmioty z zakresu piśmiennictwa.. m. in: Józefa Bolesława Kiszki. Ponieważ frekwencja nie dopisywała kino z czasem zamknięto.podczas okupacji (w początkowym okresie zostało zamknięte). adaptery. Wyświetlali filmy dla swoich żołnierzy. żarna. Aby zachować przeszłość gminy Stary Zamość – historię. Wszystkie krzesła z sali kinowej zostały usunięte. ale nie tylko w Szczebrzeszynie . XVI wieczny kościół – renesansowy z elementami baroku i klasycyzmu. Muzeum mieści się w budynku wikariatu przy kościele parafialnym w Starym Zamościu. buty. W tej sali można również obejrzeć szaty liturgiczne – ornaty. a Niemcy zaczęli się wycofywać. we współpracy z proboszczem parafii ks. a nazwę przemianowano na "Odrodzenie". .członek Polskiego Związku Młodzieży Komunistycznej bojąc się powrotu Niemców namówiła męża do wyjazdu. książka kucharska z 1934 roku i wiele innych. banknoty z XVII. żelazka. Bohdana Kiszki. z zawodu był krawcem. prząśnice. in. Grinerowie opuścili Szczebrzeszyn z 6 . W Starym Zamościu znajduje się zabytkowy. a po każdym seansie robili potańcówki. Do XIX wieku Stary Zamość władany był przez Zamoyskich.. XIX. Katarzyna". radia. (Wiesław Krzeszowski) Muzeum Ziemi Starozamojskiej Pierwsze wzmianki o Starym Zamościu. która rozpoczęła się 4 listopada 2008 roku i organizacja muzeum trwa nadal. żołnierze oglądali filmy na stojąco. z którą wyszedł ze Związku Radzieckiego . a także stuły.po założeniu przez hetmana Jana Zamoyskiego miasta Zamość wieś zaczęto nazywać Starym Zamościem. Janusza Turczyńskiego. Griner przeżył dzięki temu. tradycje. bagnet. pamiątkowe zdjęcia. kapę. płaskorzeźby. została zajęta przez Zarząd w dzierżawę. pamiątki ocalić od zapomnienia Klub Seniora działający w ramach Starozamojskiego Stowarzyszenia Inicjatyw Lokalnych.7 miesięcznym dzieckiem wraz z wycofującymi się Rosjanami. Kino funkcjonowało do 1939 roku .

Zygmunta Klukowskiego Ustanowiona została celem upamiętnienia postaci dr Klukowskiego.. którego celem jest zbieranie wszystkiego. mszę główną celebrował ks.w przeciągu tygodnia po Dniu Zadusznym odprawiano msze za profesorów i uczniów zmarłych od czasu założenia Akademii Zamojskiej. autor przedmowy do pierwszego wydania "Dziennika z lat okupacji Zamojszczyzny 1939 – 1944" (Lublin 1958). dr Ryszard Szczygieł. ponad to w skład Kapituły weszli: doc. Mają one charakter równorzędny. Nagroda wręczana jest "ludziom działającym na terenie Lubelszczyzny.". projektując większość hrubieszowskich medali. Ryszard Lubicki i mgr Kazimierz Spaleniec (sekretarz). od roku 1589 pełnił funkcje rektora Akademii Zamojskiej. jako główny organizator doprowadza do założenia Towarzystwa Regionalnego w Woli Osowińskiej. s. rozbudzający wrażliwość młodzieży na piękno mowy polskiej. W roku 1609 przyjął świecenia kapłańskie otrzymując nominację na prałata i kustosza. Jan Gurba. po prostu – jak sam o sobie pisał w jednym z wierszy "regionalny brat" – zmarł 24 kwietnia 1988 roku w Lubartowie". skąd powrócił w 1923 roku). 56 – 57) Krzysztof Garbacz. bezinteresowny społecznik. przewodniczącym której został wnioskodawca – prof. Wincenty Piątak ożywił miejscowy ruch medalierski. szczególnie zasłużonym. Wacław Tuwalski – "w styczniu 1977 roku. do Szczebrzeszyna przyjeżdżało wówczas kilku księży łacińskich i unickich. Józef Lulek – "w pamięci wielu pozostał jako poszukujący nauczyciel. popularyzowanie tej kultury i odradzanie jej. Lublinie. Zygmunt Mańkowski. w roku 1620 został infułatem zamojskim ks. jego fragment (dotyczący wydarzeń w Hucie Krzeszowskiej gdzie autorka mieszkała do 1920 roku) opublikował na łamach pracy "Na szlaku biłgorajskich kapliczek i krzyży przydrożnych " (Zielona Góra 2009. Wincenty Piątak – "będąc uznanym w kraju badaczem historii poczty polskiej pierwszych lat powojennych wniósł znaczący wkład w rozwój hrubieszowskiej filatelistyki.. Autorka cennego pamiętnika prowadzonego w latach 1912 – 1919. "Myśli z Historyi o Kontra – Talmudystach wiernie zebraney. Kandydatury laureatów zatwierdza posiedzenie Kapituły poszerzonej o delegatów Wydziałów Kultury i Sztuki Urzędów Wojewódzkich w: Białej Podlaskiej.. Najstarsi z nich to: prawdopodobnie ( co do końca nie zostało ustalone) ks. Wojciech Mazgaj – Okręglicki Jego działalność przypadła na lata 1582 – 1610 ks. Byli to: Henryk Frąckiewicz – "jego społecznikowska działalność najsilniej objawiła się w Towarzystwie Przyjaciół Stężycy. oraz z przestrogami bardzo potrzebnemi y pożytecznemi przez pewnego wydane. zasłużonego regionalisty i społecznika ze Szczebrzeszyna. a miasto – domem. Chełmie. Wawrzyniec Starnigiel (1610 1625). 12 września 1984 roku Rada Towarzystw Regionalnych powołała Kapitułę Nagrody.. dla którego lokalna społeczność była rodziną. Liczbę nagród określa każdorazowo Kapituła. "Regulamin Nagrody przewiduje wręczenie jej co trzy lata przy okazji Zjazdów Towarzystw Regionalnych.Mysakowska Janina Córka Antoniego Mysakowskiego (zesłanego na Sybir. a okazyi nastąpioney od Zwierzchności a temuż Kontra Talmudystami Dyspozycyi na zawstydzenie Żydowskiego urągania z przyłączonemi uwagami o stanie teraźnieyszym Chrześcianów pomieszanych z żydostwem. człowiek czynny i prawy. Zygmunt Mańkowski. Iwaszkiewicz. Nagroda im. Jakub Skwarski (1625 – 1634) – jego staraniem utworzono w Akademii Zamojskiej (po roku 1647) . Inicjatorem nagrody jest prof. zarządzało nią wielu administratorów. 1761" Broszura wydana przez oficynę Akademii Zamojskiej jako pokłosie sporu toczonego między frankistami a Żydami lwowskimi w 1759 roku na Uniwersytecie Lwowskim N nabożeństwa żałobne Zwyczaj odprawiania nabożeństw żałobnych przyjął się w Szkole Wojewódzkiej w Szczebrzeszynie od początku jej istnienia (przypomnijmy funkcjonowała w latach 1811 – 1830) . historyk. najstarsi kapłani gorajscy Parafię gorajska erygowano w 1379 roku. co dotyczy ludowej kultury. mgr inż.". "Nagrodę imienia dr Klukowskiego" po raz pierwszy otrzymali w roku 1985 czterej regionaliści z okazji III Zjazdu Towarzystw Regionalnych Lubelszczyzny. którego był twórcą i motorem działania". Zamościu.

późniejszym Tomaszowie Lubelskim. Akademii Zamojskiej scholastyk zamojski dr teologii. pracy J. Walenty Walerian Tuszowski. dziekan urzędowski..katedrę prawa kanonicznego ks. przeprowadził reformę Akademii Zamojskiej informacje inne Paweł Krzaczkowski Wojciech Sikorski Piotr Leszczyński Grzegorz Ochocimski Stanisław Gołębiowski Walenty Wścisłowski Jerzy de Laskarys Biskup zenopolitański. kanonik i deputat łucki. Dzięki jego staraniom pobudowano w Goraju w latach 1779 – 1782 murowany kościół ks. Stanisław Dębski (1693 – 1695) ks. Antoni Paschalski – 1828 rok. następnie kustosz kolegiaty zamojskiej i rektor Akademii Zamojskiej. Józef Łukasiewicz (1740 – 1749) ks. zbudowany prawdopodobnie przez Jana . funkcje prof. dziekan infułat i scholastyk Kolegiaty Zamojskiej. dziekan suwalski. proboszcz tartakowski Jego Królewskiej Mości dr teologii. "czemu zapobiegł rząd krajowy. dr filozofii i teologii. Paweł Nosiłowski (1634 – 1641) ks. 53 imię i nazwisko Melchior Stefanides Jan Krzycki Jan Sieprawski godności. dziekan potylicki Wstąpił do Zakonu Kanoników Regularnych w Krakowie (zrezygnowawszy uprzednio z przysługującego mu jako dziekanowi potylickiemu beneficjum) w roku. infułat ołycki. konsultator Zgromadzenia Krymskiego Odpustów kanclerz katedralny lwowski. Petera "Z przeszłości miasta kresowego. ks. scholastyk ołycki.. Jędrzej Misiewicz (1736 – 1740) ks. Walenty Czerwieński (1641 – 1664) ks." Zamość 1947 . w w rok później przeniósł się na własną prośbę do parafii Biała ks. Kazimierz Matraszek (1829 . s." najstarsze kościoły drewniane Zamojszczyzny  kościół w Jelitowie.. Wojciech Zagórski (1664 – 1684) ks. kanonik zamojski. kanonik katedry chełmskiej Jerzy Kaszuba Białkowski Pragnął zastawić we Lwowie srebra kościelne. Jan Kanty Niewieski ( 1721 – 1736) – obydwaj pełnili funkcje rektorów Akademii Zamojskiej. byli również kanonikami Kolegiaty Zamojskiej ks. Maciej Pawłowicz (1705 – 1721). początkowo kanonik. dziekan bełski kanonik zamojski. Jan Ziomkowski – pracował w Goraju przez 27 lat ks.. kanonik zamojski kanonik zamojski dr filozofii. profesor a następnie rektor Akademii Zamojskiej. Funkcje gorajskiego proboszcza pełnił w latach 1695 – 1705 ks.. Baltazar Dulewski – urząd plebana objął 11 lipca 1749 roku.1857) najstarsi proboszczowie tomaszowscy (XVI – XVII wiek) Opracowano na podst. parafia gorajską zarządzał w latach 1684 – 1693 ks. Jan Różeński.

w roku 1671 (co odnotowano w dokumentach wizytacyjnych) pozostawał w ruinie (wg. Związków Zawodowych oraz działacze komunistyczni. od roku 1748 do dziś istnieje nowy kościół w tej miejscowości w latach 1705 1794 funkcjonował kościół w Puszczy Solskiej fundowany przez Tomasza Józefa Zamoyskiego. w roku 1778 na jego miejscu wzniesiono nowy kościół w Józefowie fundowany przez Józefa Tomasza Zamoyskiego – funkcje sakralne pełnił do roku 1886 kościół w Łaszczowie – pocz. Tyszowce. prace w czarnostockiej Szkole Ludowej rozpoczęła w roku szkolnym 1916/1917. Nauczyciele pracujący w szkole podstawowej w Czarnymstoku w latach 1916 – 1975.           Zamoyskiego w 1575 roku funkcjonował do roku 1638 Tomaszów Lubelski – kościół miejski fundowany przez Tomasza Zamoyskiego. Starego Zamościa. A. ok. Biskup chełmski Stefan w roku 1403 erygował parafię w Mokrymlipiu k. Gazetę kolportowano na terenie powiatów biłgorajskiego. w roku 1404 w Gorzkowie. "Nasza Niwa" Miesięcznik kulturalno – oświatowy. zastępca był Jakub Mandelbaum. funkcjonował w latach 1637 – 1726. obiekt pełnił funkcje sakralne w latach 1727 – 1770 w Kryłowie istniał kościół około 1648 roku. w Czarnymstoku pracowała przez 6 .PPS. wzniesiony został w latach 1627 – 1629 kościół w Dubnie – 1670 rok. jego wystrój wzbogacały dwie kaplice i dzwonnica. "Nasze Życie" Miesięcznik wydawany w latach 1923 – 1930 staraniem Państwowego Seminarium Nauczycielskiego w Szczebrzeszynie pod redakcją Karola Pieczykolana. pisaniem artykułów zajmował się aktyw SL . Radecznicy. W roku 1409 biskup włodzimierski Grzegorz erygował parafię w Gródku. spłonął od uderzenia pioruna w roku 1794 Wożuczyn – kościół spalony przez Kozaków podczas powstania Chmielnickiego w 1648 roku Dzierążnia. ukazywał się w Hrubieszowie w latach 1926 – 1927. zamojskiego i krasnostawskiego. narkoza eterowa Po raz pierwszy narkozę eterową w szczebrzeszyńskim szpitalu zastosował dr Tadeusz Wieniawski w 1847 roku – jego pacjentką była kobieta z okolicznej wsi cierpiąca na martwicę lewej ręki. ks. w 1411 roku w Nabrózy. Funkcje redaktora naczelnego pełnił Edward Dubel. fundacji kardynała Radziejowskiego. zbiórką funduszy na druk. lista opracowana na podstawie "Kroniki szkoły" Łysiakówna Józefa (Pieniążkowa) – pierwsza polska nauczycielka. Jeżewski. kolportażem. "Bundu". w roku 1758 nowy obiekt fundował J. obiekt uległ zniszczeniu. Wadowskiego) kościół w Chłaniowie. XVII wieku. gdzie urodził się i mieszkał twórca Włościańskiej Orkiestry Karol Namysłowski. kościół parafialny. drugim z kolei był pobudowany w 1726 roku w roku 1744 zbudowano kościół w Rachaniach. Trytkówna Paulina (Fencowa). 1715 roku. Miesięcznik redagowali nauczyciele miejscowych szkół. przeniesiony w roku 1787 do Grodysłowic służył miejscowym unitom jako cerkiew najstarsze parafie rzymsko – katolickie Najstarsze parafie rzymsko – katolickie na Zamojszczyźnie erygowane były około roku 1394 przez arcybiskupa halickiego Jakuba Strepę w Czernięcinie i Szczebrzeszynie (parafia obejmowała 23 wsi). "Nasze Życie" Tygodnik (nielegalny) Komitetu Akcji Jednolitego Frontu z Zamościa wydawany był w okresie międzywojennym w Biłgoraju. "Namysłowianka" Część Chomęcisk Małych k. nr 2 "Naszego Życia" z 1925 roku (ze zbiorów Edwarda Chudoby) prezentowany był na wystawie "180 lat prasy na Zamojszczyźnie" na przełomie XI – XII 1983 roku w Zamościu.

Chmielewski Julian. Walentyna Sowicka. Kasprzak Joanna. We wrześniu 1945 roku został przeniesiony wraz z żoną do Błonia k/ Szczebrzeszyna). jej praca w organizacji polegała na udzielaniu pomocy rannym. Gardzała Danuta. Szyduczyńska Teresa. chemii i matematyki.00. Tracz Jerzy. Kiesz Wanda. zwolniony tego samego dnia o godz. które przyjaźniły się się z córkami Pacyków – Leokadią i Kazimierą. biologia. wspominała o pacyfikacji swojej wsi. uczył muzyki. drwa mi zawalił i uciekł". Stępkowski Bolesław (mąż Eugenii) – został aresztowany 30 czerwca 1943 roku. Podczas okupacji Genowefa Kaszowa zginęła w Zamościu. właściciel księgarni zlokalizowanej przy ul. przedmiotem jej zajęć były: lekcje wychowania gimnastycznego. Polak Jan. Fenc Paweł. Stępkowskiemu udało się uciec. Szaynówna Aniela – we wrześniu 1929 roku została przeniesiona do Udrycz k.lat. Siembioda Janina.Gąsiorówna Józefa – wychowawczyni klasy II Hartleb Maria – wychowawczyni klasy V Holc Małka /Mirka – wychowawczyni klasy I Jaworska Zofia Krzeklikowa Maria Kulczyński Emil. w roku 1923 została przeniesiona do Szczebrzeszyna. była gminną kadrówką (kadrówki takie składały się od 3 – 5 osób) Ludowego Związku Kobiet. Misiąg Jan – w Czarnymstoku osiedlił się w 1940 roku. leżały tam poukładane drwa.prowadziła drużynę zuchową. przed rozpoczęciem roku szkolnego 1939/1940 zgromadził dużo podręczników i pomocy szkolnych. Przyczołek w szopie nie był zabity deskami. Zając Maria. Zofia Skoczek. Żuk Maria. Zamościa. rodem z Podborcza. Bielecki Stanisław. 19. Stępkowska Eugenia – zaangażowana w walkę z okupantem. Zofia Skórczyńska. Szobakówna (Idzikowa) Marja – w roku 1923 został przeniesiona do Złojca. Chmielewscy mieszkali w budynku starej ("carskiej") szkoły. Kanikuła Danuta – nauczycielka matematyki. Julia i Stefan Węgierscy – Stefan Węgierski zginął w obozie przejściowym w Zwierzyńcu po pobiciu w trakcie przesłuchań. to diabeł.15 budynek szkoły otoczył oddział niemiecki. Sikorski Bolesław.. Julia Lewandowska. Za niej chodziłam do szkoły. Mazurek Genowefa. rozstrzelany został przez Niemców w obejściu gospodarza Furlepy w nocy z 14 na 15 stycznia 1944 roku o godz. Jan Łopuszański – poszukiwany za tajne nauczanie ukrywał się do końca wojny. Łach Stanisław... Chmura Zdzisława. które podczas okupacji stanowiły zaplecze naukowe dla prowadzących komplety. Przychodzi do do nas do chałupy i mówi do matki: "pani Mazurowa. Bazan Helena. zawarł wówczas związek malżeński z Aniela Łypówną. jej nazwisko zapamiętała Leokadia z Kijków Orchowska – mieszkała u Michała Bzdziucha . Kikut Helena – rodem ze wsi Sochy. oraz Zygmunt Kimaczyński . nauczyciele Szkoły Powszechnej (żeńskiej) Nr 2 w Szczebrzeszynie Fenc Paulina. to nie dziecko. Krzeklik Medard. do Czarnegostoku przybyło małżeństwo Chmielewskich. Szewczyk Krystyna. w latach 70 – 80 ubiegłego wieku pracowała w Liceum Ogólnokształcącym w Szczebrzeszynie. który nadjechał ze strony Trzęsin by go rozstrzelać. Antonik Teodora – nauczycielka matematyki. 1 lipca o godz. Chmielewska Bronisława – małżeństwo. Zawołał mnie do szopy. Szponar Stefan. Swoją "przygodę" z Julianem Chmielewski przeżył Kazimierz Mazur rwałem u niego jabłka. Lewandowski Franciszek ks . ale B. Makara Genowefa. Juszczakowa M. Kaziród Maria. Maciąg Alina. Patrzę a on bierze kija. z wykształcenia muzyk – podczas okupacji zorganizował we własnym mieszkaniu w Szczebrzeszynie przy ul. Zielonka Maria. nauczyciel prowadzących tajne nauczanie w Szczebrzeszynie Tajnym nauczaniem w Szczebrzeszynie zajmowali się: Bielec Franciszek .nauczyciel. Górniak Wanda. język rosyjsk. Zamojskiej 30.00 przez dowódcę oddziału pacyfikacyjnego. często w rozmowach z Marianną Smoter. Trębackiej tajny komplet dla uczniów szkoły średniej. Komornik Natalia – nauczycielka języka rosyjskiego.wspomina.Kaszowa Genowefa – do pracy w Czarnymstoku przyjechała w 1933 roku z Nielisza. Skowron Zofia. 22. Buba Tadeusz. kobiety zgrupowane w LZK brały udział w specjalistycznych szkoleniach. Bohun Piotr – do pracy w czarnostockiej szkole skierowany został na mocy Pisma Inspektoratu Szkolnego w Biłgoraju z dnia 23 sierpnia 1941 roku. Płonkówna Mieczysława. Chciałem uciec i te drwa się zawaliły...nauczyciel fizyki. Krupa Kazimierz Marian – we wrześniu 1929 roku został przeniesiony do szkoły w Wielączy. Wcześniej pracował w gimnazjum w Szczebrzeszynie. Oszyna Emilia. Majta Teresa – nauczycielka języka polskiego. Rzepecka Maria . Kormański Jan. u której wynajmowała pokój. Zofia Sas – Jaworska (opiekunka żeńskiej drużyny harcerskiej). Tkaczyk Krystyna. Stasiuk Jolanta. Smoter Regina.. Wójcik Zofia. Współpracowali z nim: Janina Jóźwiakowska. Hasiec Krystyna. Jabłka oberwał. mieli trzy córki. Ukrywał się w zabudowaniach Jana Smotra. Źrubek Czesława. 2.

Do dzisiaj na określenie mieszkańców Frampola z racji znacznej ilości funkcjonujących przed laty warsztatów tkackich używane jest określenie "motki" (anonimowa relacja z Goraja). 4/ ulegał procesom natury gramatyczno – fonetycznej. W roku 1870 Frampol przemianowany został na osadę. Teren otoczony rozległymi moczarami stanowił w miarę bezpieczne miejsce. Prawa miejskie Frampola potwierdził przywilejem z dnia 1 grudnia 1789 roku Stanisław August. W świetle powyższego rozważania jest zupełnie zrozumiałe. 3/ściągnięcia spółgłoski: -bb>b. Stefana Warchoła czy Halinę Matławską istnieje jeszcze jedna – dokonał jej absolwent szczebrzeszyńskiego gimnazjum. w Bibliotece Uniwersytetu Kijowskiego i w zbiorach prywatnych rodziny Chreptowiczów w Szczorsach.(Aleksander Piwowarek) "Nauka koło pasiek z informaciey pana Walentego Kąckiego Anno Domini M. iż to ów wysoki morenowy pokryty jarami i zapadłościami pagór został nazwany po wszelkich fonetycznych procesach "Szczebrzechem". Z chwila powstania Frampola (1705 rok) miejscowość pozostawała pod zarządem wójta. Obecna forma nazwy jest więc efektem następujących procesów fonetycznych: 1/palatalizacji(zmiękczeń): r>rz. Punktem zbornym do którego uciekano w czasie zagrożenia był drewniany zamek na wyspie." Prawdopodobnie owa pozornie skomplikowana nazwa składa się z trzech morfemów.Lewicka Włodzimiera – wraz z Waleria Szejter pełniły obowiązki wychowawczyń w klasie VII Misiałek Józef – w roku 1936 pełnił obowiązki kierownika szkoły Mysłowska – wychowawczyni klasy III Syrkowa Zofia – kierownik szkoły w latach 1929 – 1932 Szrejter Waleria wychowawczyni klasy IV Tomaszewska Maria. nazwa miasta Biłgoraj Istnieją dwie wersje co do znaczenia nazwy miasta: "Bił Goraj Tatarów". Proces ów przebiegać mógł w sposób następujący: scerb' +breg > scerbbreg>szczebrzeg>szczebrzech +'yn >szczebrzeszyn. nazwa Kryłowa Nazwa miejscowości Kryłow prawdopodobnie związana jest z trudną przeszłością mieszkańców tych ziem."podejmując próbę wyjaśnienia nazwy Szczebrzeszyn założyłem następujące tezy:1/ wyraz jest terminem słowiańskim.C. XIII" Pierwsza polskojęzyczna książka o pszczelarstwie – wg danych z roku 1920 zachowały się tylko trzy egzemplarze z pierwszego wydania . 1985. szewskiego i garncarskiego. 2/jest nazwa topograficzna. 4/ nie jest natomiast dla mnie w pełni czytelny zanik spółgłoski "r" z pierwszego morfemu: . s. nazwa "Szczebrzeszyn" Oprócz znanych już interpretacji nazwy Szczebrzeszyn podanych przez Kazimierza Rymuta.D.prawdopodobnie jednak proces przebiegał następująco: rbbr>bbrr>brz.C. szczerbaty). 3/posiada budowę dwu rdzeniową. mógł być użyty celem odróżnienia nowo lokowanego miasta od istniejącego już od 1377 roku Goraja (podaję za Ryszardem Szczygłem. które w czasie ich łączenia uległy przemianom gramatyczno – fonetycznym. emerytowany nauczyciel . (Aleksander Piwowarek) nazwa Tarnogród . którzy nękani ciągłymi najazdami Tatarów zmuszeni byli do ukrywania się celem ratowania życia i zachowania swojego dobytku.XII w Komarowie u mnie Jana Ostroroga wojewody poznańskiego spisana w Zamościu Roku M. nazwa Frampol Nazwa Frampol wywodzi się od imienia jego założyciela – Franciszka Butlera. Nazwa pospolita breg>brzeż=brzesz (brzeg. 25). Butlera Jan Wisłocki ustanowił władzę municypalną oraz zatwierdził działalność cechów: tkackiego. obrzeże.D.na Uniwersytecie Warszawskim. Dzieje Biłgoraja. zaś osada na "Szczebrzeszynem". co oznacza miejsce górzyste. W ten sposób ukształtowana została nazwa własna mająca kolejno postać szczerb' + brzesz>szczerbbrzesz>szczebrzech – wraz z powstawaniem zrostu nastąpiły zgodnie z naturą tendencje uproszczenia wymowy polegające na eliminacji "r" i skróceniu iloczasu "b". dopiero w roku 1773 sukcesor F. krawędź) otrzymała wyróżnik w postaci przymiotnika szczerb' (scerb' ?) (postrzępiony.ch>sz. przedrostek "Bieł" (podany w dokumencie lokacyjnym) można tłumaczyć jako "biały". 2/ ubezwdzięcznienia: g>ch. lub nazwa o charakterze topograficznym powstała przed założeniem miasta – "goraj".Aleksander Piwowarek . Treścią pracy jest teoria pszczelarstwa.

Cmentarna (w przeważającej części z drewnianą zabudową). Tarnogród – "gród Tarnowskich" (moja luźna interpretacja – Regina Smoter Grzeszkiewicz) nazwa wsi Sułówek Miejscowość Sułówek (gm. na brzeczy – na niby. W latach 1469 – 1778 Turkowice wymieniane są jako majątek rodu Turkowickich – wieś zlokalizowana była wówczas w powiecie i województwie bełskim. "Rudki". repcie . (Aleksandra Bulak) nazwa wsi Turkowice Według miejscowej tradycji ustnej przekazywanej z pokolenia na pokolenie nazwa Turkowice pochodzi z czasów wojen z Turkami. co sugeruje ks. Przedmieście Szczebrzeskie. Cerkiewna. Chałupy na Chmielniku. na które zakładano gumowe kalosze. Jej nazwa. . prof. zamojski) liczy zaledwie 28 gospodarstw. słowem pozostawać przez znaczną ilość czasu poza domem. Łąki na Wólce. wieś w gminie Sułów. "Dąbrowa") nazwy deszkowickich "dzielnic" Deszkowice. który w 1421 roku nabył część wsi Horoszyce. dranna – niegrzeczna. Czesaw Bartnik wywodzi się od prasłowiańskiego słowa " suł". Zatylna. Parkowa. "obfitość". "Góry". Targowa. po roku 1936 (przeprowadzono wówczas komasację) miejscowość zmieniła swoje miejsce lokalizacji . kraczać – chodzić. 1837 – 1838. pisarz ziemski bełski (1554). nazwy szczebrzeszyńskich ulic Nazwy szczebrzeszyńskich ulic odnotował u schyłku XIX wieku Bronisław Chlebowski w wydanym w 1890 roku "Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego" (t XI). Zielona. poł. Marcin Turkowicki (studiował w Akademii Zamojskiej. Nadrzeczna. Turobińska. XVII w). którym wygarniano żar z chlebowego pieca. moim zdaniem najoryginalniejszych w swej wymowie: brzechać – szczekać. wysokie do kolan. Hebrajska. dostatek". zofija – wilga. 1852 – 1853 (Archiwum Państwowe w Lublinie. Jan Turkowicki (I. Zarys dziejów" znalazły się następujące nazwy ulic: Frampolska. Autobiografia młodości 1926 – 1959" (Warszawa 1988) podaje nazwy szczebrzeszyńskich uliczek: Pocztowa. cywać – drzemać. Mieszkający w Szczebrzeszynie w okresie poprzedzającym wybuch II wojny ks. Miasto powstało na mocy przywileju lokacyjnego z maja 1567 wydanego przez króla na sejmie walnym w Piotrkowie. nazywany korbonem – w takim hamaku czarnostockie gospodynie kładły swoje dzieci podczas gdy same pracowały na polu. kociuba – rodzaj motyczki osadzony na długim drzewcu.nazwę miasta Tarnogród prawdopodobnie należny wywodzić od Stanisława Tarnowskiego. Zarzecze. "Dróżka". chłopiec). zamojski powstała prawdopodobnie w XVI wieku. które tłumaczy się jako "dobro". były to: Szkolna. naopowiadać głupstw. Podaję kilkanaście. Zamojska. "Gozdawa". niektóre zapewne zapożyczone są z innych języków jak: bachor (hebr. Chałupy pod Parkanem. pow. Kościelna. przyjmak – adoptowane dziecko.powstały wówczas "dzielnice": "Starowieś". Akta Ordynacji Zamoyskiej) wymieniają "dzielnice" Szczebrzeszyna: Winnice od Miasta. Chałupy na Podzamczu. chodzić gdzie za swoimi sprawami. palować – często wjeżdżać. Ogrody Okopiska. zlągłeś się ? . Bóżniczna. (Marta Zych) nazwy gwarowe występujące we wsi Czarnystok Stanowią ciekawy zlepek różnorodnych pojęć i znaczeń.przestraszyłeś się? nosówka – chusteczka do nosa. "Przy szosie". źródeł pisanych od nazwiska Henryka Turka. nabylić – wspomnieć. W początkowym okresie istnienia wieś w całości położona była nad rzeką Wieprz. który zabiegał o jego lokacje u króla Zygmunta Augusta. pow. "Czternastka". Zwierzyniecka (z drewniana zabudową). Zamoyskich w Szczebrzeszynie 1811 – 1926. Trębacka. h. Zamojska ciągnąca się wzdłuż Wieprza po folwark Bodaczów . Biłgorajska. 1620 rok). Stare Miasto.– podarte szmaty. Jakub na Turkowicach Rostowski (XVII w. funkcjonowało powiedzenie: "macocha jest tak dobra jak dym z kościuby". kolmagi – stojaki na których wieszano hamak. wg. odziedziczył wieś po swoim ojcu Wojciechu Rostowskim. dziady – buty szyte z filcu. Walenty Turkowicki (1578). zlokalizowana jest w dolinie rzeki Por. dziady – tak mówiono na jeżyny. Exsakcionarze Czynszów i Danin Inwentarskich z lat 1833 – 1834. Sułów. rozkraka – niezdara. W wydanej w 1927 roku nakładem Seminaruim Nauczycielskiego pracy zbiorowej pod red. tutaj się osiedlił prowadzać gospodarstwo. dychać – kaszleć. Kolejni właściciele Turkowic z rodu Turkowickich to: Józef Turkowicki h. nadmienić. Ludwika Pawłowskiego "Szkoły im. Czesław Bartnik w pracy "Mistyka wsi. Klasztorna. Błonie. habory – żebra. najdus – nieślubne dziecko. scheda – spadek. "Deszkowice II".

W grupie rzeczowników możemy wyróżnić: rzeczowniki określające naturalne ukształtowanie terenu dembrza – fragment czarnostockiego lasu o nierównej powierzchni gęsto zarosły drzewami. Lipecka Droga – droga biegnąca w stronę Lipowca. muł – nizinne miejsce.część wsi położona na obniżonym terenie rzeczowniki określające względne położenie terenu lub jego kształt (lub przeznaczenie) miedza – pas ziemi porośnięty trawą. Pacyk Jan. nazwa zapewne pochodzi od wypędzania (wyganiania) bydła. przymierzony do dotychczas posiadanego pola uprawnego dodatkowy łąki nadane niektórym z gospodarzy. posąg umieszczony przy drodze. terenowe nazwy własne używane w formie przymiotników utworzonych od rzeczowników podstawowych. gdy jeden z gospodarzy podorywał ją od strony swojego pola. którzy prawo do zamieszkania na tym terenie nadali prawnukowi Zawiszy Czarnego – pisał się jako Sienko Czarny. dołów. określenia traktujące o stosunku danego terenu do określonej osoby. Mazur Antoni. wygon – pastwisko. pastwisk. Długa Góra – pola uprawne ciągnące się wzdłuż prowadzącej pod górę drogi. co oznacza (w interpretacji Michała Łesiów) zarośla i ma brzmienie ukraińskie. Żydów Dół – podczas okupacji ukrywali się tutaj żydowscy mieszkańcy Czarnegostoku. nazwy użyte metaforycznie lub humorystycznie donica – duża miska do wiercenia maku. ale bywają też używane przez grupę gospodarzy albo w obrębie jednej rodziny. Wg. wąwóz ukryty pośród pól. wzgórz. Przy figurach odbywają się popularne majówki – zgromadzenia mieszkańców celem śpiewania pieśni ku czci matki Bożej w miesiącu maju. kołbanka – wgłębienie w terenie. W końcowym okresie okupacji. bania .). nieużytków. której imię lub nazwisko wyrażone jest w przydawce Łukaszów Dół. rzeczowniki określające obiekty w terenie oraz przedmioty figura – krzyż.rozległa przestrzeń porośnięta trawą.. kociuba – przyrząd do usuwania węgli z pieca chlebowego.wgłębienie terenu zlokalizowane na wygonie w połowie drogi do czarnostockiego lasu. przyimków. skierowane ku północy. położone na niewielkim wzniesieniu (tutaj niektórzy z czarnostockich gospodarzy: Smoter Jan. będący przedmiotem kultu. którzy nie zdążyli uciec do lasu. z którego schodzi się do lasu. Graniczny Dół – obniżenie terenu rozgraniczające las czarnostocki od topoleckiego.w okolicach Rozłopskiej zaczynało się Przedmieście Zamojskie przechodzące dalej w wieś Domki.. zapisów Kroniki Parafii Trzęsiny wieś została osadzona w 1536 roku przez Jana. Oprócz wymienionych terenowych nazw własnych w Czarnymstoku funkcjonuje także nazwa borczyna. lasów. nazwy terenowe występujące we wsi Czarnystok (gm. Jedną z takich wsi jest Czarnystok przynależący administracyjnie do gminy Radecznica. osłonie – miejsce otoczone lasem. Tutaj również harcerze z czarnostockiej szkoły podstawowej organizowali spotkania przy ognisku. paciorek – koralik.. gryczanej i pszennej. kilka okolicznych wsi. Czasem miedze (jak w przypadku Czarnegostoku) bywały przedmiotem sąsiedzkich sporów.. przymiarki – odmierzony. miejscowe pastwisko dla bydła. Mają różny zasięg – są nazwy których używa cała wieś. Czarnostockie dziewczęta w okresie międzywojennym i po wyzwoleniu pasły tutaj krowy. Neczaj Mikołaj Oprócz opieki medycznej świadczonej powstańcom styczniowym Mikołaj Neczaj był dowódcą oddziału – po 23 stycznia 1863 roku z jego oddziałem nawiązał współprace Kazimierz Bogdanowicz uwolniony z rąk Rosjan przez przez oddział Karola Kality (dowódca oddziału ochotników w sile 400 piechurów i 60 konnych z terenu powiatu krasnostawskiego). Furlepa Antoni posiadali pola uprawne. Radecznica) Terenowe nazwy własne występują w każdej wsi powiatu zamojskiego – są charakterystyczne dla określonych miejsc (pól. rzeczowniki oznaczające nazwy roślin . gdy Niemcy w pośpiechu uciekali przed wkraczającymi na tereny gminy Radecznica oddziałami radzieckimi ukrywali się tutaj mieszkańcy wsi. Krzysztofa i Szczepana Latyczyńskich.bób – w Czarnymstoku mówi się bober. Bliski Dół . smażenica – jajecznica. to zaciemnione zbocze. Mikołaj Neczaj został ujęty w potyczce pod Krasnymstawem – .. Górnia Droga . Miejsce to służyło i służy do wypasu krów. które prowadzi się na łańcuchu lub powrozie. Położone jest równolegle do osłonia. przymiotników.Rozłopska . Zlokalizowana jest nad brzegiem przepływającej przez Czarnystok rzeki Gorajec. czasowników. Inna wersje nazwy wsi podaje Aleksander Piwowarek: Czarnystok.. Nazwy terenowe używane w Czarnymstoku wywodzą się z różnych części mowy: rzeczowników. stąd nazwa Czarnystok. słoducha – polewka sporządzona z mąki żytniej razowej. biegnie wśród sąsiadujących ze sobą pól. Dołki .droga biegnąca na znacznym wzniesieniu. Nazwą tą określono położony na pograniczu Lipowca i Czarnegostoku niewielki las.

wojenny komendant Szczebrzeszyna.. (Bogusław Garbacik) Nierod Paweł Gorajanin. (dr Zygmunt Klukowski) Niechaj Michał Syn Józefa i Elżbiety z Dawidów urodzony 26 marca 1900 roku na Błoniu k. Dziennik.Niemca o nazwisku Hepp. Do końca swoich dni mieszkał we Władykaukazie. Dowodził grupą powstańców.dedykował je Klukowski Tadeuszowi Jaszczykowi. "Neue Heimat" ("Nowa Ojczyzna") Nazwa restauracji założonej w Szczebrzeszynie w 1943 roku przez pełniącego obowiązki sołtysa niemieckiej gminy Szczebrzeszyn . płk. Służbę wojskową odbywał w głębi Rosji.. Niegoszewski Stanisław Polski wydawca. Niewiadomski – Prus Juwenal. W roku 1915 Michał Niechaj ukończył w Szczebrzeszynie szkołę elementarną. Michał Niechaj zginął 23 grudnia 1939 roku rozstrzelany wraz z grupą inteligencji lubelskiej prawdopodobnie na cmentarzu żydowskim na Kalinowszczyźnie. emigrant. w oparciu o relacje którego zostało zredagowane powyższe hasło. Jego rodzice byli unitami przymusowo zapisanymi na prawosławie. zostały zamieszczone w kolejnych tomach Wydawnictwa do Dziejów Zamojszczyzny z lat 1939 – 1944 .napisał ją dr Klukowski pół roku przed śmiercią. niemiecki szpital połowy Zorganizowany został wiosną 1941 roku w folwarku Zawada administrowanym przez Kazimierza Dyakowskiego. w roku 1885 wzięli ślub katolicki w Leżajsku. Jest autorem kilku rozpraw z zakresu teologii porównawczej i literatury wschodniej. awansując do stopni oficerskich. nieznany rysunek bramy miejskiej w Szczebrzeszynie . Szczebrzeszyna. Niemiec i Włoch. oraz kilkunastu artykułów naukowych w czasopismach polskich i zagranicznych. nieznane dedykacje dr Klukowskiego Jest ich pięć.. 27 grudnia 1944 roku zorganizował konferencję na którą zaproszeni zostali (w liczbie 29) kierownicy urzędów. 8 października 1927 roku w Rzymskim Uniwersytecie Gregoriańskim uzyskał doktorat z teologii. W latach 1930 – 1939 ks. były kanonier. w latach 1915 – 1919 uczęszczał do Państwowego Gimnazjum Męskiego w Zamościu.rozstrzelany na mocy orzeczenia sądu wojennego (rosyjskiego) 19 marca 1863 roku.. 2 lipca 1929 roku doktorat z zakresu teologii i liturgii wschodniej w Papieskim Instytucie Orientalnym w Rzymie. obelisk upamiętniający jego śmierć wzniesiono w 1963 w Krasnymstawie. Pracowali w nim weterynarze austriaccy – Niemcy przekwalifikowali ich na felczerów.praca została zdeponowana w Archiwum Diecezjalnym w Lublinie. studia filozoficzno – teologiczne ukończył w 1924 roku w Lublinie – 14 czerwca tegoż roku otrzymał święcenia kapłańskie. instytucji i fabryk z terenu miasta i okolic celem ustalenia zakresu ich działalności. Mikołaja i św. Po wywiązaniu się z wojskowego obowiązku zdecydował się na stale osiąść w Rosji. została skierowana do małżeństwa Jaszczyków (Danuty i Tadeusza) . w latach 1925 – 1935 uczył religii w lubelskim Gimnazjum Biskupim ("biskupiaku"). Michał podczas podróży do Austrii. W roku 1588 w Wenecji wydał "Epinikion" na cześć Jana Zamoyskiego. szósta dedykacja nosząca datę 22 czerwca 1959 roku zamieszczona jest w "Dzienniku z lat okupacji Zamojszczyzny 1939 – 1944". Belgii. Jego nazwisko znajduje się na tablicach upamiętniających pomordowanych parafian szczebrzeszyńskich w kościele św. rosyjska. Niewotin (. pisał ks.) Młodszy lejtnant. gdzie odwiedzał bernardyńskie centra odnowy liturgicznej. przed rokiem 1937 mianowano go kapelanem Harcerstwa Polskiego. W rękopisie pozostał: "Dziennik podróży pisany podczas wakacji 1936 roku" . Katarzyny w Szczebrzeszynie. Informacje o istnieniu dedykacji przekazał Aleksander Piwowarek. Michał Niechaj prowadził na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim wykłady z zakresu teologii porównawczej. która w maju 1863 roku razem z oddziałem Stanisława Czerwińskiego stoczyła z Rosjanami bitwę w turkowickim lesie – Niewiadomski zginął z grupą siedmiu powstańców zamordowanych przez Kozaków w Małżowie Kolonii pod Tyszowcami. Czechosłowacji.

Nyklówna Julia Kierownik jednoklasowej Szkoły Ludowej I i II w Turkowicach stopnia. przykładem czego jest pozwolenie jakie wydał w lutym 1771 roku dla syna Jana . Egzemplarz Nowej mnemoniki.Teodozego Sierocińskiego w piętnastą rocznicę powstania Szkoły Wojewódzkiej w Szczebrzeszynie. wykonany został na kartce czerpanego papieru o wymiarach 32.. Tekst opublikowany został w "Popisie publicznym uczniów Szkoły Wojewódzkiey Zamojskiej w Szczebrzeszynie. VI. Nowakowski Antoni Ojciec Bronisława → Nowakowski Bronisław. Porucznik. Owszem są nowa pobudką i zachęceniem do skutecznego w dobrych i usilnych chęciach wytrwania". cyfr. niestrudzony bojownik z caratem. że w obszernym piętrowym gmachu oprócz siedziby władz miejskich w przeszłości mieściły się tutaj sklepy. Pełny tytuł pracy brzmi: "Rysunek Bramy Murowanej w Szczebrzeszynie od strony młyna".7cm zdaniem inż. żołnierz I Brygady Legionów Moskalami. a nawet zakład sukienniczy – o jego istnieniu pochodzą dane z roku 1772 . zginął w walce z Nowomiejska Biblioteka . absolwenta szczebrzeszyńskiego gimnazjum. języka polskiego . Nowakowski Bronisław Urodzony 2 września 1890 roku. O "O szkodliwych skutkach czynioney różnicy pomiędzy naukami" Tytuł mowy wygłoszonej 1 września 1827 roku przez prof. Henryka Gawareckiego około 1827 roku. odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.. zakłady usługowe. wzięła się zapewne stąd. 1916). Sylwestra (pełnił obowiązki kapelana w szpitalu wojennym austriackim zorganizowanym w 1916 roku w zabudowaniach poklasztornych w Turkowicach). Z pośród wielu trafnych i ciekawych wywodów na powyższy temat interesująca jest ta wypowiedź: "Nikomu jeszcze z pilnych uczniów nauka przykrą się nie stała. p" Praca autorstwa Wincentego Dawida. obrońca Lwowa.Czytelnia Funkcjonowała w Zamościu w okresie międzywojennym – podczas kwesty ulicznej zorganizowanej 23 czerwca 1926 roku na jej potrzeby zebrano 91 złotych 15 groszy. Nowakowski Stanisław (21. "Nowa mnemonika. Pochowany na cmentarzu w Zwierzyńcu. Józefa Piłsudskiego. H.5 × 22. przykłady i ćwiczenia umożliwiające szybkie i skuteczne zapamiętywanie wyrazów obcych. czyli sposób ułatwiający naukę języków obcych tudzież spamiętywanie imion własnych i cyfr w jeografii. statystyce i. Hallerczyk. zadłużony działacz ruchu robotniczego na terenie Zamojszczyzny. wskazuje na to data dopisana odręcznie na odwrocie rysunku. więziony przez Sowietów w Starobielsku w latach 1939 – 1940. VII.Zachował się w bibliotece w Klemensowie. założonej z inicjatywy ks. przywiązywał też dużą wagę do szkolenia kadr rodzimych. Łopacińskiego w Lublinie. imion. więziony i zesłany na Syberię. do szkoły uczęszczało 26 chłopców i 30 dziewcząt. t.ordynat Andrzej Zamoyski zatrudniał wówczas sukienników niemieckich. Zawarł w niej ciekawe wskazówki. rodem ze Zwierzyńca. Zmarł w roku 1917 w wieku 63 lat. Nosalski Mikołaj (1894 – 1965). symboliczna mogła Bronisława Nowakowskiego znajduje się na cmentarzu w Zwierzyńcu. 1898 – 6. który miał miejsce w dniach 28 – 30 lipca 1828 roku". a znaydowane w niey trudności bynaymniey ich nie zrażają. Pochowany jest na cmentarzu w Zwierzyńcu. dostępny jest w zbiorach Biblioteki Wojewódzkiej im. "Oberża" Zamienna nazwa stosowana w odniesieniu do szczebrzeszyńskiego ratusza. Zginął w ZSRR.

biłgorajski) obecnie przeniesiona do kościoła parafialnego w Trzęsinach . który adamowską włością zarządzał do roku 1893. łaźnia wybudowana w latach trzydziestych ubiegłego wieku (obecnie. właściciela majątku Różnówka.cerkiew drewniana zaadoptowana dla potrzeb ludności katolickiej z dzwonnicą z roku 1887. po roku 1945 częściowo przebudowany. "obiadek" Tak w XIX wieku nazywano w Biłgoraju stypę pogrzebowa. Biłgoraj – kościół parafialny z 1699 roku. Bononia – murowany młyn wodny z 1925 roku. gdzie poeta często przebywał. wielokrotnie remontowany. R. kościół greckokatolicki w stylu barokowym z 1798 roku. od roku 1944 pełnił funkcje strażnicy WOP. oprócz osób biorących udział w uroczystościach pogrzebowych podejmowano także biednych – zastawiano dla nich stoły na podwórzu i obdzielano jałmużną. plebania – popówka z 1909 roku. Aleksandrów – kościół drewniany z 1934 roku. Michała Archanioła (XIX w. Baranica – dworek zniszczony podczas działań I wojny światowej. Budy . kościół p. ostatni remont przeprowadzono w latach 1979 – 1981. jego fotografia widnieje na okładce pracy zbiorowej pod red. Antoniego padewskiego z lat 1831 – 1834. Czernięcin – murowany kościół z lat 1857 – 1858. obiekt nie jest zajęty na cele religijne.murowana kapliczka postawiona miejscu rozebranej z pocz. obiekty zabytkowe Zamojszczyzny Adamów – dworek drewniany z przełomu XVIII i XIX wieku zlokalizowany w rozległym parku. w okresie międzywojennym policja. Czartowice – cerkiew murowana z 1848 roku. XVIII wieku (1741 rok). późnobarokowy kościół z lat 1732 – 1755. przebudowywany w wieku XIX oraz zniszczeniach wojennych 1939 roku. przemianowana w 1875 roku na prawosławną. obecnie kościół parafii rzymsko – katolickiej p.Kniaziowskiego z Żurawnicy. Chyżowice – dwór z 1920 roku. Od roku 1876 w "Oberży" mieścił się Sąd Pokoju.drewniana cerkiew z 1838 roku.. św. młyn wodny – do dziś używane jest w nim drewniane koło przedsiębierne pochodzące z XIX wieku. prawdopodobnie wybudowany przez Jana Aleksandra Tarnowskiego. Aurelin – cerkiew z przełomu XIX \XX w. budowniczym którego jest cieśla z Aleksandrowa – Jan Zawiślak.w. Smoter Grzeszkiewicz "Dzieje gminy Radecznica" (Zamość 2006). Cześniki . kaplica z 1905 roku. Praksedy. drewniana kuźnia z 1937 roku. przyklasztorne zabudowania OO.klinkiernia z 1910 roku. Bukowina . 1830 roku przez Nowakowskiego. synagoga z 1875 roku. w. kościół murowany z 1911 roku. św.kościół pod wezwaniem NMP wybudowany w latach 1674 – 1675. Boża Wola – kościół p. drewniana wieża z 1932 roku (obiekt wpisany do rejestru zabytków). Chorupnik – murowany dwór z lat 1915 – 1925. Czerniczyn – cerkiew murowana z 1870 roku p w. odbudowany w latach dwudziestych XX wieku. Czarnystok – budynek szkoły powszechnej z 1869 roku. Marii Magdaleny z lat dwudziestych XX wieku. . św. Bondyrz – drewniany kościółek z lat 1948 – 1949 zbudowany wg. Adama Klimka. stan na rok 2009 własność prywatna).).cerkiew prawosławna. Czumow – pałac eklektyczny wzniesiony przez Zdzisława Pohoreckiego. Paszki z Teodorówki (pow. Chodywańce – remiza strażacka z 1945 roku. Chłopiatyn – cerkiew drewniana z lat 1863 – 1864. z czasem domurowano zachodnie skrzydło i dobudówkę. należy do najstarszych drewnianych obiektów sakralnych Zamojszczyzny. wewnątrz obiektu znajdowała się drewniana rzeźba Michała Archanioła autorstwa F. Chłaniów – kościół drewniany z pocz. trochę urzędów i na dole kilka sklepów. "na kształcenie tegoż w zawodzie sukiennika". wielokrotnie przebudowywany. zagroda sitarska. Wszystkich Świętych. Biszcza – murowana cerkiew z 1912 roku rekoncyliowana na kościół katolicki. projektu inż. Chłopków – wiatrak koźlak z 1911 roku. Czarnystok ("Ruś") . pomnik Ignacego Krasickiego ufundowany ok. w. gruntownie odremontowany po roku 1989. Budymin . Franciszkanów wzniesione w końcu XVIII wieku. XX wieku cerkwi pod wezwaniem św. zaadoptowana na kościół. Bełżec . do jej budowy użyto elementów z rozebranej cerkwi pochodzącej z 1765 roku.

katolicka. Dobużek – zespół dworsko – parkowy z XIX wieku.kościół drewniany z 1777 roku wybudowany przez ks. obecnie kościół parafii rzymsko – katolickiej Przemienienia Pańskiego (XIX w. Projektu Władysława Siennickiego z Zamościa. Klemensów . kościół polskokatolicki.dwór murowany z z 1841 roku. 1953. w.cerkiew greko. kościół neogotycki z lat 1910 – 1914 roku fundacji Świeżawskich. Kosobudy .drewniana cerkiew z 1658 roku.cerkiew greko. Obiekt był remontowany w latach 1788. kościół pod wezwaniem św.). Dołhobyczów .Dąbie – zespół dworsko – parkowy wybudowany w 1848 roku. dom drewniany z 1849 roku. kapliczka modrzewiowa z pierwszej połowy XIX wieku. Komarów – Osada . Bartłomieja Apostoła z dzwonnica i cmentarz z XVIII wieku. Krasnobród – kościół klasztorny dominikanów p. w latach 1901 – 1904 stanowił własność Eugeniusza Sommera.). (XX w. drewniana szkoła z 1910 roku. Nawiedzenia NMP (XVIII w. Dub . po pożarze w 1814 roku odbudowany w latach 1852 – 1855. Gilów – kościół drewniany z lat 1929 – 1932.). Trójcy (XX w.drewniany dworek dawna własność rodziny Ligowskich. w roku 1905 przeprowadzono gruntowna naprawę. Tomaszów Lubelski) – murowany kościół z 1840 roku. Mikołaja z 1836 roku. zespół parafialny z XIX wieku: murowana dzwonnica.grodzisko. Krynice .koszary wojskowe z lat 1903 – 1906. drewniana plebania. w Podwyższenia Krzyża Św. Kalinówka . Frampol – Janów Lubelski . Krasnobród Podklasztor – barokowy kościół wybudowany przez Marysieńkę Sobieską w roku 1680 – budowniczym był Jan Michał Link. Frampol – neogotycki kościół parafialny wzniesiony w latach 1873 – 1878 wg.kościół drewniany z lat 1919 – 1920 budowany przez Jana Tracza. Hrubieszów .w. św. "Wały Jagiellońskie". (XIX w. Górecko Stare – dworek z początków XX wieku. w. Andrzeja Boboli (XIX w. Horyszów Polski . Jacka. św. obecnie kościół parafii rzymsko – katolickiej p. kopiec unii horodelskiej z 1861 roku. Korczmin . leśniczówka z II połowy XX wieku. kamienna dzwonnica z przełomu XVIII – XIX wieku. Jarczów. drewniana cerkiew unicka z około 1755 roku. najczęściej z Chrystusem Frasobliwym.). Grabowiec – kościół murowany z 1715 roku. Gradysławice . Gródek (gm. Józefa Kobylanskiego.drewniany młyn motorowy z końca XIX wieku. pałac wystawiony w latach 1744 – 1746 przez Teresę z Michońskich Zamoyska.drewniany kościółek z 1720 roku. w. żonę Tomasza Antoniego Zamoyskiego. spichlerz drewniany z 1795. Grabowczyk – drewniany dwór z XIX wieku. dzwonnica z 1817 roku.kościół parafialny p. żeliwne ogrodzenie z kapliczkami.). Dzierążnia – pałac z lat z przełomu XVIII – XIX wieku wzniesiony przez rodzinę Gurmińskich. wokół którego znajduje się cmentarz przykościelny z okresu międzywojennego. Jarczów . murowana cerkiew z 1910 roku.kościół parafialny dawna oranżeria pałacu Zamoyskich (XIX w. cerkiew unicka pod wezwaniem św.kościół parafialny p. XIX wieku fundacji Józefa Świrskiego.pałac z połowy XIX wieku wybudowany przez Edwarda Rastowieckiego. w roku 1880 dobudowano kruchtę i zakrystię. pow. Gózd Lipiński . obecnie kościół parafii rzymsko – katolickiej p. Józefa Piłsudskiego. Korhynie . Dłużniów – cerkiew z 1822 roku fundowana przez Henryka Rylskiego. 1880. Gozdów – dwór z końca XIX wieku.katolicka. kapliczka na wodzie z XVIII wieku. drewniany dworek z końca XIX wieku.). . Dziekanow – cerkiew z 1769 roku.na trasie znajduje się około 60 kapliczek. cerkiew prawosławna Wniebowzięcia NMP z 1873 roku.) Horyszów Ruski . drewniana kapliczka z 1890 roku fundacji Michała Ćwika – w latach osiemdziesiątych XX wieku obiekt został przeniesiony do Harasiuk. budynek szkoły podstawowej z 1929 roku im. Podwyższenia Krzyża Św. Hamernia – młyn i browar z 1792 roku. kościół z 1768 roku wzniesiony przez Jana Jakuba Zamoyskiego. odbudowany w 1915 roku po zniszczeniach z lat 1914 – 1915. w okresie 1929 – 1939 jego właścicielem był Józef Żylicz. Gdeszyn – cerkiew z pocz. wzniesiony w 10 rocznicę odzyskania przez Polskę Niepodległości. Goraj – późnobarokowy kościół św. 1809.cerkiew prawosławna. Górecko Kościelne – modrzewiowy kościół z 1737 roku. Dąbrowa – murowana kaplica fundowana w 1860 roku przez rodzinę Makomskich. Horodło . tzw.

zespół dworski z XVIII wieku. Antoniego z I połowy XIX wieku. XIX wieku. obecnie kościół katolicki. Nawóz . Nowosiółki . XX wieku. Przy prezbiterium znajduje się dwie zakrystie. planu inż. Orłów Murowany – zespół pałacowo – parkowy z 1830 roku. Obsza – murowana cerkiew z pocz. Nabróż – kościół z 1684 roku. stajnia. 1800 roku. murowana dzwonnica z ok. kościół parafialny z połowy XVIII w. dzwonnica murowana z pocz. w roku 1854 zarządzał nim Kajetan Kicki. Kryszyn .cerkiew greko – katolicka z 1824 roku fundacji Jana Węglińskiego. spichlerz) z pocz. pałac z I połowy XVIII wieku.murowana cerkiew z 1814 roku. Podhorce – osiemnastowieczny ołtarzyk z barokowymi rzeźbami.murowana kaplica św.kościół drewniany z 1859 roku. w latach 1818 – 1819 obiekt został gruntownie przebudowany..pałac z początków XX wieku.drewniana cerkiew z 1822 roku. . Łabunie . początkowo w pomieszczeniach pałacowych znajdowało się kolegium jezuickie. drewniana kapliczka św. Miączyn . Perespa – murowana cerkiew z lat 1807 – 1827 fundowana przez Rafała Horodyskiego. w latach 1890 – 1905 przebudowany. Mircze .cerkiew prawosławna a 1910 roku. Mokrelipie . XIX wieku.murowany kościół parafialny (dawna cerkiew greckokatolicka) z 1846 roku. Łukowa – murowany budynek urzędu gminy z 1905 roku. Majdan Sopocki – cerkiew murowana z 1835 roku fundacji Zamoyskich. XIX wieku. wielokrotnie przebudowywany. pierwotnie własność rodziny Rudnickich. autorstwa Antoniego Zagórskiego. w 1919 roku zamieniona na kościół rzymskokatolicki. ołtarze boczne poświęcono: Najświętszemu Sercu Jezusa i Matce Bożej Częstochowskiej. rekoncyliowana w 1919 roku na kościół katolicki. w latach 1901 – 1905 rozbudowany i przebudowany wg. Modryń – cerkiew greckokatolicka z 1740 roku.Kryniczki .dwór z 1766 roku. XX wieku.murowany kościół z 1605 roku fundacji Oleśnickich. murowany kościół neoromański z lat 1923 – 1929 projektowany przez Czesława Przybylskiego. Suśca . Jana Nepomucena. Paary k. kościół drewniany z 1944 roku. murowane ogrodzenie z połowy XIX wieku. secesyjna kaplica rodziny Hulników zlokalizowana na greckokatolickim cmentarzu. Krzyża – budynek murowany. od roku 1919 funkcjonuje jako filialny kościół katolicki. Michalów – dwór z 1800 roku. Modliborzyce – późnobarokowa synagoga z 1760 roku. Mikołaja. w 1768 roku budynek poddano gruntownemu remontowi. Myców – drewniana cerkiew z 1865 roku pod wezwaniem św. Niewirków .zespół dworsko – pałacowy z XIX wieku. W ołtarzu głównym umieszczony jest wizerunek Chrystusa Ukrzyżowanego i obraz Przemienienia Pańskiego. kościół z przełomu XVII/XVIII wieku p w. Łosiniec – cerkiew z roku 1875. projektu architekta Szymańskiego z Lublina. ponadto dwie wieże na frontonie i wieżyczka na sygnaturkę. Machnówek . Łaziska . rekoncyliowana w 1919 roku na kościół rzymskokatolicki. kamienna rzeźba z 1931 roku.strażnica carska wzniesiona w 1867 roku dla potrzeb rosyjskiej służby granicznej (tędy przebiegała granica austriacko – rosyjska). pierwotnie unicka. kościół drewniany z 1873 roku. Łaszczów – zespół pałacowo – parkowy z przełomu XVIII – XIX wieku. Księżpol – murowana cerkiew z lat 1855 – 1857. Nielisz . Miemiany – klasycystyczna kaplica grobowa rodziny de Magóra Madan z pocz. Prokulskiego. kolejny remont mia miejsce w 1945 roku. kościół murowany z lat 1921 – 1926 wg.kościół murowany z lat 1900 – 1912. Majdan Łuczycki – cerkiew murowana z lat 1903 – 1906. dzwonnica drewniana z 1873 roku. drewniany młyn motorowy z pocz.ruiny kościoła z XVII w. ruiny murowanego spichlerza z lat trzydziestych XIX wieku. Podwyższenia św. Oszczów . Moniatycze – zabudowania gospodarcze (czworaki. Nadolce – duży zespół dworski i park z przełomu XIX/XX w. w 1919 zamieniona na kościół. pałac w stylu eklektycznym z końca XIX wieku. spalona w 1877 roku wkrótce została odbudowana. obecnie kościół parafialny. Ornatowice .trzynawowy. w 1918 rekoncyliowana na kościół katolicki. dziewiętnastowieczny cmentarz przykościelny. w 1919 zaadoptowany został na klasztor sióstr Misjonarek Maryi..

krzyż żelazny na postumencie.). wzniesiona został jako wotum hrabiny (?) za ocalenie od zarazy Stary Zamość . w 1948 roku rekoncyliowana na kościół rzymsko – katolicki. Wniebowzięcia NMP z XVI . Smoryń – drewniana kapliczka z XIX wieku. od roku 1865 stanowił własność Barbary z Zapolskich Pniewskiej. podczas okupacji ukrywała się kobieta żydowskiego pochodzenia. Tarnawatka – kościół z 1890 roku. Poturzyn . upamiętniający erygowanie parafii w 1925 znajdujący się na placu przykościelnym.zespół pałacowy z XVI wieku. projektu Bernarda Meretyna. Surhów . gorzelnia z końca XIX wieku. XIX wieku. Szewnia Dolna . Topólcza . murowana brama z pierwszej połowy XIX wieku. kościół murowany z 1777 roku wzniesiony wg. Posadów . Szczepiatyn . zlokalizowane przy ulicach: Zamojskiej.kościół klasztorny OO. Trzęsiny .cerkiew prawosławna (obecnie kościół parafialny p. Tereszpol – cerkiew z roku 1851. pałac klasycystyczny z lat 1813 – 1819 wzniesiony przez Cieszkowskich. Trójcy z XIX wieku. . w 1919 rekoncyliowana na kościół katolicki. czerpano z nich wodę do końca ubiegłego stulecia za pomocą kołowrotka (nieczynne). Izydora) z 1913 roku fundacji Paschałowa. Trzeszczany . Sitaniec .zespół pałacowo – parkowy z pierwszej połowy XIX wieku. Bernardynów p. 1875 roku. w. na jednej z nich widnieje napis "Boże błogosław rodzinie [?] i wiosce" Podzamek k/Krasnobrodu – zespół zabudowań dworskich z przełomu XVIII . Teodorówka – trzy ponad stuletnie studnie o głębokości 100 m.kościół par. Tomaszów Lubelski – kościół drewniany z 1727 roku fundacji Zdzisława Zamoyskiego. murowany kościół parafialny (dawna cerkiew greckokatolicka) z ok. w.cerkiew prawosławna. Przemienienia Pańskiego z XIX w.XIX wieku. Tarnogród – cerkiew św. dawny cmentarz przy cerkiewny. budynek dawnych szkół szczebrzeszyńskich z pocz. dawna leśniczówka ordynacka. jak głosi lokalna wieść przez pewien czas zamieszkiwał tam pustelnik. przebudowana gruntownie w latach 1952 – 1959. nieczynny cmentarz prawosławny.młyn wodny. Bartłomieja z XX w. św. Śniatycze . Putnowice Górne .kościół drewniany z 1925 roku pobudowany z rozebranej cerkwi wzniesionej w początkach XX wieku . monastyru żeńskiego.dworek Stanisława Staszica – "kaflarnia " z 1890 roku. Wniebowzięcia NMP z XVIII . w. Jana Chrzciciela i drewniana dzwonnica z przełomu XVIII/ XIX wieku. w. w.grodzisko zwane potocznie "okopami Chmielnickiego datowane na IX – X wiek. św. zaadoptowana w 1992 roku na siedzibę Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży. w roku 1947 ufundowano do niej dwa nowe dzwony. Antoniego z XVII w. Średnia Wieś – dwór z 1815 roku pobudowany przez Jana Webera de Ruttersdorfa.murowana cerkiew z lat 1910 – 1913. Turkowice – budynek czajni (herbaciarni) z 1906 roku będący częścią składową b.park po dworski z połowy XIX wieku. kościół pofranciszkański funadacji Katarzyny z Ostrogskich i Tomasza Zamoyskich. obecnie kościół filialny p.XIX w. ratusz ("Oberża") z 1830 roku. dzwonnica drewniana na placu przykościelnym. Radecznica . kościół z lat 1935 – 1949 wg. domy drewniane i murowane z II połowy XVIII wieku i I poł.). Zielonej i Klasztornej XIX wieku. św.kościół parafialny p. Mikołaja z 1620 roku. która początkowo (po erygowaniu parafii) pełniła rolę domu przedpogrzebowego. w przeszłości był cerkwią.XVIII w. Siennickiego z Lublina.cerkiew prawosławna. projektu Stefana Szyllera. kościół z lat 1913 – 1924 wybudowany wg. św. Stanisława bpa z XIX w. nieczynny cmentarz prawosławny.kościół parafialny ufundowany w latach 1819 – 1823 przez Pawła i Zofię Cieszkowskich. drewniana kapliczka z pocz. Skierbieszów . Zwiastowania NMP ( XX w. w. cerkiew pounicka "Uspienja" fundowana przez Górków w 1560 roku. XVIII wieku.kościół murowany pod wezwaniem św. murowany z pierwszej połowy XIX wieku. Strzyżów .Podlesie Małe – dwie figury przydrożne z 1901 i 1907 roku. Terebiń – cerkiew z roku 1779. XIX wieku w lesie za cmentarzem parafialnym przy drodze do Żelebska obok źródełka (data na belce 1803 r.kościół parafialny p. w 1950 roku rekoncyliowana na kościół katolicki.cerkiew prawosławna. projektu inż. XIX wieku. obecnie kościół filialny p. Potoczek . Trembackiej. cmentarz z czasów I wojny światowej wraz z zachowanym drzewostanem z lat dwudziestych XX wieku. Teratyn – cerkiew prawosławna z 1882 roku. synagoga z pocz. Tuczępy . w. obecnie kościół filialny p. Rzeplin . Szczebrzeszyn – kościół parafialny pod wezwaniem św. drewniana dzwonnica z 1890 roku.

kościół pobazyliański pod wezwaniem św.) Zwierzyniec – barokowy kościół na wyspie z XVII wieku. Projektu Jana Jaroszewicz. obecnie mieści się tutaj filia UMCS w Lublinie. jego portal zdobi herb pierwszego zamojskiego infułata. projektu B. Mikołaja . klasycystyczne zabudowania dawnego Zarządu Ordynacji Zamoyskiej. rządówka z XVIII wieku. kolegiata – zaliczana do najpiękniejszych obiektów architektury sakralnej w Polsce. kościół parafialny pod wezwaniem św. uczestnik powstania listopadowego. Linka. projektu J. św. Werbkowice . Zamość . Żerniki .budynek mieszkalny dziekanów zamojskich. Wielącza .kościół drewniany do budowy którego wykorzystano materiał z rozebranej w Turkowicach cerkwi. infułatka . projektu Henryka Marconiego.kościół parafialny p. cerkiew drewniana z 1906 roku. Nowa Brama Lubelska – powstała w połowie XIX wieku podczas rozbudowy twierdzy zamojskiej i umacniania fortyfikacji. Morando z inicjatywy Jana Zamoyskiego. projektu Bernarda Morando. . Ormiańskiej. obiekt zlokalizowany jest w północnej pierzei zamojskiego rynku.osady germańskich Herulów odkryte w 2002 roku. browar z 1806 roku. M. zbudowana w latach 1592 – 1628. W roku 1700 obiekt został przekazany na użytek Zakonu Bazylianów. w okresie międzywojennym przy budynku Akademii założono ogród botaniczny. Wasylków Wielki .zespół pałacowy z XIX wieku. gdzie zgromadzono militarne zabytki dawnego Zamościa. Udrycze . zbudowana został na mocy zezwolenia uzyskanego od Jana Zamoyskiego w 1588 roku.rezydencja ordynatów wzniesiona w latach 1581 – 1586 wg. wybudowany przez Pawła Mamonę. od roku 1934 stanowi własność księży redemptorystów.kościół murowany z 1897 roku. Michała Archanioła (XVIII w. dawny kościół franciszkański – ufundowany został przez Tomasza Zamoyskiego w połowie XVII wieku. budynek dworca kolejowego z 1927 roku.zespół dworski z XVIII wieku. Katarzyny – powstał w latach 1680 – 1686 wg. W latach okupacji rotunda stała się miejscem straceń ludności Zamojszczyzny – zginęło tutaj przeszło osiem tysięcy osób. Wieprzów Ordynacki – budynki po folwarczne Ordynacji Zamoyskiej (karczma i wozownia).zespół dworsko – pałacowy z XIX wieku. Ulów .cerkiew prawosławna. Nowa Brama Lwowska – powstała w latach dwudziestych XIX wieku – projektował ją Jan Paweł Lelewel. Ulikow . bóżnica – jeden z piękniejszych obiektów kultury żydowskiej na Zamojszczyźnie. pałac ordynatów Zamoyskich z XIX wieku. Brama Szczerzeska – zbudowana został w 103 roku przez Błażeja Gocmana z Pińczowa. była jednym z najdalej wysuniętych na południe punktów twierdzy zamojskiej. Jana Nepomucena. gdy po bitwie pod Byczyną Jan Zamoyski wziął do niewoli księcia Maksymiliana Habsburskiego po jego przejeździe przez bramę obiekt został zamurowany. zniszczony w 1806 roku przez Austriaków po odbudowie nie uzyskał dawnej świetności. Wielkopol – młyn nad rzeką Żółkiewką wybudowany w 1936 roku. Ulhowek – najstarsza na terenie Zamojszczyzny drewniana cerkiew w której znajduje się słynąca kiedyś cudami kopia ikony Matki Bożej Korczmińskiej. Mikołaja w Szczebrzeszynie – Mikołaja Kieślickiego. obecnie nie pełni funkcji sakralnych. W budynku mieści się obecnie kino "Stylowy". Stara Brama Lubelska . arsenał – obecnie muzeum. św. od 1919 roku funkcjonuje jako kościół katolicki. fundatora kościoła pw. w roku 2005 przed pałacem odsłonięto pomnik twórcy Ordynacji – Jana Zamoyskiego.jedna z pierwszych bram wzniesionych w Zamościu. Tworyczów . rotunda – wybudowana została w latach 1825 – 1831 pod nadzorem generała Malletskiego.kościół drewniany drewniany kościół z lat 1932 – 1933.kościół murowany z 1870 roku. przebudowany w latach 1639 – 1651 wg. Uchanie – zespół pałacowy z lat dwudziestych XX wieku wybudowany przez Romana Raciszewskiego.pierwotnie była to cerkiew zbudowana na mocy przywileju z 1589 roku. spichlerz z 1842 roku. Źwiartów . Projektu B. św. zbudowany został w 1582 roku.ratusz – zbudowany został w latach 1591 – 1622 wg. Wirkowice – kapliczka przydrożna z XVII i XIX wieku. budynek Akademii Zamojskiej – wzniesiony został w roku 1595 wg. Zubowice . Zaporze – młyn motorowy z 1930 roku. obecnie kościół parafii rzymsko katolickiej p. oraz Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych. Morando. do roku 1938 obiekt pełnił funkcje prochowni. Turobin – przydrożna kapliczka. w. Tyszowce – kościół murowany z lat 1867 – 1870 wzniesiony wg. w. Zamch – cerkiew murowana z 1842 roku fundacji Konstantego Zamoyskiego. renesansowy kościół murowany z 1430 roku.kapliczka św. zniszczony podczas najazdu Tatarów odbudowany został w 1530 roku staraniem Łukasza Górki. zabytkowe kamieniczki przy ul. Stanisława bpa z XIX w. pałac Zamoyskich .

aż on udławił się." w Bełżcu (. obóz przejściowy w Zwierzyńcu Budowa obozu rozpoczęła się jesienią 1940 roku. początkowo były to baraki przeznaczone dla pracowników cywilnych zatrudnionych przy budowie dróg. (Stanisław Zybała) obóz pracy w Turkowicach Zorganizowany został na terenie Zakładu dla Sierot Wojennych w Turkowicach.pojedynczo wrzucali to na plac. Właściwy obóz powstał w 1943 roku. Codziennie po porannym apelu Niemcy pędzili ich do odległych o 5 – 6 km Ruskich Piask. Muzeum (stan na rok 2005) odwiedziło około 32..pl/horajec Pierwsze transporty przybyły 17 marca 1942 roku z getta w Lublinie i Lwowie Na terenie obozu istniał ściśle odizolowany od pozostałych sektor do którego wstęp mieli tylko SS – mani i strażnicy. a kto omówił wykonania tego czynu dostawał 30 batogów. wody do mycia nie było. W roku 1941 Niemcy ogrodzili baraki drutem kolczastym i osadzili w nich jeńców francuskich. Cyganie bili się na pięści. znaczna ilość Żydów szczebrzeszyńskich – w tej liczbie nauczycielka Małka Holc. na drogach i przy budowie mostów. autorem projektu mauzoleum jest Andrzej Sołyga. w żywność zaopatrywały więźniów również Judenraty z Izbicy i Zamościa. Przy tym zdarzały się bójki między tymi. którzy rzucali się na te pomidory i marchewki. usytuowany był w obrębie zabudowań folwarcznych ziemiańskiej rodziny Bramskich. 3 czerwca 2005 roku odsłonięto na terenie byłego obozu Muzeum Miejsca Pamięć. Obowiązki kierownika pełnił wysiedleniec z Wielkopolski o nazwisku Paszak. głownie z Izraela i Stanów Zjednoczonych Ameryki. ponad 20 Niemcy złapali i przenieśli do więzienia w Biłgoraju.000 Żydów lubelskich. 408 m².. Frampola i Janowa Lubelskiego – pracowali przy regulacji rzeki Huczwy. I to Niemcom przynosiło pewne zadowolenie. I tak przez cały dzień znęcano się nad tymi nieszczęśliwcem. bielizny też nie wolno zmieniać. Już na początku istnienia obozu wybuchła epidemia tyfusu plamistego. Paluch) – słomy nie wolno było zmieniać.. Higiena w obozie była poniżej krytyki (relacjonuje M. gdzie przeprowadzano regulację Łabuńki. około 10. Każdej niedzieli esesmani przynosili kosze starych pomidorów i marchewek . Po zlikwidowaniu obozu Żydów wywieziono do obozu zagłady w Bełżcu. w rożnym wieku. w tym grupa 26. Obóz funkcjonował w latach 1940 – 1942. Polaków i Cyganów z czego większość stanowili Żydzi. Niemcy korzystając z tej okazji gwałcili młode żydowskie dziewczyny. obóz pracy w Bortatyczach Założony został na początku czerwca 1940 roku. gdzie pracowali więźniowie był Stanisław Dorosz. Mieszkał z żoną i córką w Radecznicy. na głowy tych ofiar. obóz pracy w Gruszce Zaporskiej Istniał w latach 1940 1941. Przetrzymywano w nim Żydów z Zamościa. wytwarzali drewniane skrzynki na potrzeby okupanta.. co pozwalało jednorazowo uśmiercić około 4000 osób. Kierownikiem stolarni. komendantem obozu został . 000 osób – Żydów. przebywało w nim 420 Żydów.. Ze względu na złe odżywianie większa część szczebrzeszyńskiej młodzieży cierpiała na dyzenterię. W lutym 1942 roku pobudowano 18 nowych komór gazowych o powierzchni ok. a z panującego brudu większa część dostała świerzbu.. w latach 1942 – 1943 zamordowano ponad 500. Trudno sobie wyobrazić te okropieństwa. zwany w środowisku zamojskim "Ne". starzy i schorowani Żydzi chodzili do pracy od odległych o 2 kilometry od Bortatycz Białobrzegów.000 osób. W obozie przebywało około 100 mężczyzn pochodzenia żydowskiego. Siłę roboczą stanowili przywożeni tutaj z różnych miejscowości Zamojszczyzny Żydzi. W przerwie obiadowej z położonych bliżej miejscowości żydowskie kobiety przynosiły skromny posiłek więźniom.obóz koncentracyjny w Bełżcu Budowę obozu rozpoczęli Niemcy w październiku 1941 roku –jakie panowały w obozie warunki wspominał nieżyjący już Efraim Farber . 000 Żydów Izbicy. Krzyki unosiły się do niebios. Cyganki rwały sobie włosy z głowy. jego organizatorem był Unterscharfűhrer Artur Schűtz." (całość wspomnień dostępna jest na stronie internetowej: www. Zwykli brać Żydów do wykopania wąskiego rowu i spychali człowieka do tego rowu.) czyny nawet przewyższały Oświęcim. W roku 1941 obóz przeniesiono do wsi Zastawie pod Krasnymstawem. Na uposażeniu stałej ekspozycji muzeum znajdują się dwa oryginale elementy z dawnego wyposażenia obozu – fragment instalacji gazowej.republika. Biłgoraja. po czym zmuszali każdego więźnia żeby załatwił swoje potrzeby do tego rowu na tych zepchniętych . gdzie skoncentrowani byli Cyganie. kilku z nich udało się uciec (trafili do oddziałów partyzanckich).październik 1940 roku. a dzieci gryzły się zębami. Na jeden pomidor rzucało się setki Cyganów i Cyganek. którzy pracowali na stacji kolejowej. Obóz funkcjonował w okresie lato . oraz tablica informacyjna.

wiązało się to z obecnością 12 osób przy stole – jeśli w rodzinie nie było tyle zapraszano sąsiadów.300 osób. Historia obozu ąd nie doczekała się dokładnego opracowania. W miarę postępującej akcji pacyfikacyjno – wysiedleńczej do obozu przywożono mieszkańców innych wsi z terenu Zamojszczyzny.Hauptstrumfűhrer Hahn. pączki smażone na oleju. Florianki. oraz siano – kładziono je pod obrusem. więziono w nim Polaków. obyczaje Żurawnicy związane z obchodami Święta Bożego Narodzenia Spisane zostały na podstawie relacji mieszkanki Żurawnicy – Agnieszki Kapłoń w latach siedemdziesiątych XX wieku. Majdanu Kasztelańskiego. że wyjdą za mąż. Ewa Oczkoś. zginął podczas ataku polskiego podziemia na obóz. Woli Różanieckiej i Tarnogrodu. Wincenty Oczkoś. *** Przygotowania do Świat Bożego narodzenia rozpoczynały się od robienia porządków zarówno w obejściu gospodarskim jak i w domu. Józefowa. bądź wywożone na przymusowe roboty do Rzeszy. Czarnegostoku. istnieje w tym przedmiocie kilka drobnych publikacji. który obozowe szlify zdobywał w Oświęcimiu. obóz przesiedleńczy w Kryniczkach Był obozem tymczasowym przebywało w nim około 2. Brzezin. dlatego nazwano go od Polskiego Komitetu Opieki Społecznej. którego znalazła Wanda Cebrykow. Narodowych Sił Zbrojnych. jedno nakrycie zostawiano dla spóźnionego gościa. Węgierski. Do najbardziej znanych potraw wigilijnych należały: gołąbki z kaszą jaglaną zwane pyzy. "Wara" (Włodzimierza Hascewicza). w skrócie " Pekos" – Pekosiński. Batalionów Chłopskich. maku. Tereszpola. W kącie stawiano "króla" (snopek zboża). Od wiosny 1943 roku obóz stał się miejscem pobytu (do czasu dalszego transportu) mieszkańców wysiedlonych i spacyfikowanych wsi z powiatu biłgorajskiego. Janina Kaproń z domu Cichosz. Pilip. Skuba. Gospodynie przygotowywały zazwyczaj 12 potraw. Menderski. Przed rozpoczęciem wieczerzy wigilijnej łamano się opłatkiem wypowiadając słowa: "dzielimy się tym chlebem anielskim abyśmy byli w Królestwie Niebieskim". Wielu z nich zostało zamordowanych. która rozścielano na podłodze. W lipcu do obozu przywieziono zatrzymanych z: Żurawnicy. które po dokonanej przez Niemców selekcji przetransportowywano do obozów koncentracyjnych. Do wysprzątanej izby przynoszono słomę. Górecka Kościelnego. Skubały też słomę ze strzechy – jeśli wyciągnęły dwa źdźbła słomy oznaczało to. a nawet Ludowego Wojska Polskiego. o losach Bronisław Pekosińskiego opowiada głośny film Grzegorza Królikowskiego "Przypadek Pekosińskiego". Tarnowoli. kutia – sporządzano ją z gotowanej pszenicy z dodatkiem miodu. Obóz zlokalizowany był przy szosie wiodącej z Biłgoraja do Zamościa. Aleksandrowa i Górecka. miało to oznaczać że z tej strony przyjdzie przyszły mąż. zajmował powierzchnię około 4 ha. polewka z suszonych owoców. oraz wspomnienia byłych więźniów zebrane i opracowane przez Czesława Służewskiego w pracy "Hitlerowski obóz przejściowy w Zwierzyńcu" (Zwierzyniec 1993) . Kawęczyna. zamojskiego i częściowo tomaszowskiego. obóz śmierci w Błudku – Nowinach Założony został jesienią 1944 roku. jeśli jedno. Po wieczerzy wigilijnej dziewczęta nasłuchiwały z której strony zaszczeka pies. Janina Kuryło. która je wyciągnęła miała pozostać stara panną.byli to między innymi z Czarnegostoku Michał Łyp. "obozowe" dziecko Tak nazywano przerzuconego przez druty ze zwierzynieckiego obozu przejściowego chłopca. dziewczyna. tyle kop pszenicy miał gospodarz zebrać w przyszłym roku z pola). W . Batalionów Chłopskich: "Burzy" (Antoniego Wróbla) oraz oddziału Gwardii Ludowej dowodzonego przez legendarnego "Miszkę Tatara" (Umera Achmałłę Adamowa). Nie znano jego nazwiska ani imienia. Bukownicy. Janina Dzioch. w którym bohater gra samego siebie obrońcy Józefowa Na takie miano zasłużyli partyzanci z oddziałów Armii Krajowej: "Korsarza" (Hieronima Miąca). żołnierzy Armii Krajowej. Funkcję komendanta sprawował oficer NKWD – Władysław (Włodzimierz) Konowałow. który zginął w potyczce z Niemcami podczas obrony Józefowa 1 czerwca 1943 roku. pochodzący ze Szczebrzeszyna: Jan Rokosz. orzechów włoskich (kto pierwszy zaczął jeść kutie rzucał łyżkę strawy na sufit – na ile rozdzieliła się kawałków. Pardysówki. inni zginęli od wyniszczającej pracy w pobliskich kamieniołomach. Jan Kalinowski. Pierwsze transporty nadeszły do Zwierzyńca z chwilą rozpoczęcia przez Niemców pacyfikacji Zamojszczyzny w czerwcu 1943 roku – z Chłopkowa.

Ochnowski Bazyli Zakonnik w Zgromadzeniu OO. Przy końcu lipca 1945 roku wraz z kilkoma kolegami z oddziału pochodzącymi ze Szczebrzeszyna dostał się do amerykańskiej strefy okupacyjnej w Niemczech. "co miało duży wpływ na komplikacje i utrudnienia w pracy."Podkowa". Przez oddział przewinęło się około 220 ludzi. Na stałe oddział stacjonował w "topoleckich dołach". bo będziemy strzechy rwać". Radecznicy. oddział im. gdzie przebywał 54 lata . Postanowili sobie za cel dotrzeć na tereny Czechosłowacji. jego zwłoki spoczywają w podziemiach radecznickiego klasztoru. partyzanci z oddziału 'Podkowy" uratowali małą dziewczynkę – córkę Franciszki Małysz . Bernardynów w Radecznicy. szczególnie. Wieczorem chodzono z szopką. najwyższa liczebność oddziału wynosiła 160 osób. chrzest bojowy oddziału nastąpił podczas walk w powiecie zamojskim i krasnostawskim. stoczył potyczkę z Niemcami pod Obroczą ( 24 kwietnia 1943 roku). Po wyzwoleniu siedziba Straży znajdowała się na terenie Szkoły Zawodowej. Kirowa Dowodzony przez starszego lejtnanta Michaiła Nadielina przybył na Lubelszczyznę pod koniec marca 1944 roku. Dwaj ludzie z tego oddziału jak podał dr Klukowski pobili go i okradli – ich postępowanie tłumaczył sobie upadkiem moralności wśród ludzi obciążonych codziennym okupacyjnym stresem. Podczas akcji "Burza" (lipiec 1944) oddział został wzmocniony do 250 osób i zgrupowany w rejonie Radecznicy. z tego okresu pochodzi wzmianka o tym. co doprowadziło do zatargu ze strażnikami czeskimi – z rąk "Podkowiaków" zginął komendant wojenny jednego z czechosłowackich miast i jego szofer. współpracował ściśle z Armią Ludową oddział im. tzw. Miało to również swoje dobre strony. "Wołodia". W okresie okupacji motopompa szczebrzeszyńskich strażaków przechowywana była w zabudowaniach klasztornych w Radecznicy. "Podkowa" . Liczył około 70 dobrze uzbrojonych ludzi. stała bazą oddziału były lasy zwierzynieckie. Większość jego członków to mieszkańcy Zwierzyńca. in bandy Szpugi znanej w terenie jako "Spużaki" . Starsi uczniowie (pełnoletni) byli strażakami. gdzie spłonęła podczas pożaru w lipcu 1944 roku. Szczorsa Dowodzony przez Wasyla Wołodina ps. M. W lipcu 1943 roku "Podkowiacy" podczas akcji wysiedleńczo – pacyfikacyjnej bronili północno – wschodniej części powiatu zamojskiego. W dziejach klasztoru zapisał się jako "sławny kwestarz i opiekun biednych". oddział "Podkowy" Powstał w końcu maja 1943 roku. istniał w okresie maj 1943 – lipiec 1944.zgubiła się pośród ogólnego zamieszania w czarnostockim lesie. Wacława Płonki z Radecznicy). Jego żołnierze w 1945 roku uwolnili z więzienia w Janowie Lubelskim grupę kobiet – uczestniczek powstania warszawskiego wywiezionych na Lubelszczyznę (relacja ks. że Rada Opiekuńcza powiatu zamojskiego dysponowała kwotą 4. Gdy w 1944 roku Niemcy podpalili Czarnystok. brał udział w wielu bojowych działaniach na terenie Zamojszczyzny: wykoleił pociąg towarowy na linii Krasnobród – Zamość (27 marca 1943 roku). zginęło 25 – 26 osób. Dowódcą oddziału był Tadeusz Kuncewicz .do roku 1721. przed wejściem do domu kolędnicy mówili: "panie gospodarzu każcie dom rozweselać. "trzeciego odcinka". zaatakował kolumnę samochodów żandarmerii niemieckiej jadącej z Biłgoraja do Tereszpola i udaremnił karną ekspedycję (28 marca 1943 roku). gdy była potrzeba niesienia pomocy. Ochotnicza Straż Pożarna w Szczebrzeszynie Powstała w roku 1908. na placówkę przybył w 1667. Zamościa i okolicznych wsi. Poza walką z okupantem brali czynny udział w zwalczaniu band rabunkowych.819 rubli przeznaczonych na "urządzenie ochrony dla dzieci".drugi dzień Świąt młodzież i dzieci chodzili po kolędzie (po "połazie") – śpiewali pastorałki. nie każcie długo stać. m. zniszczył urządzenia kolejowe stacji Klemensów (2 maja 1943 roku). Po rozbrojeniu oddziału 30 sierpnia 1944 roku "Podkowa" pozostał w konspiracji.ludzie ci ukrywali się w lasie "Cetnar k/ Kawęczynka. Szczebrzeszyna. którzy w każdej chwili stanowili obsadę wozu bojowego Straży" (Bogusław Garbacik) ochronka dla szczebrzeszyńskich dzieci Prawdopodobnie zaistniała utworzona prze władze miejskie Szczebrzeszyna w roku 1890. w roku 1929 prezesem oddziału był Malinowski – stan liczebny wynosił 24 członków stałych i 25 wspierających.

". syn geometry ordynackiego. nauczyciele organizowali: lekcje praktyczne. Galant – sekretarz.. Zredagowany i spisany został w Kurowie dnia 20 czerwca 1730 roku. Odezwa Ukazała się w Szczebrzeszynie 6 maja 1852 roku (w mieście obchodzono wtedy uroczystość imienin następcy tronu . m. iż był to kolejny ze statutów nadanych biłgorajskim sitarzom. . Materna – vice prezes.. P. Oddział skupiał 80 szczebrzeszyńskich placówek handlowych i rzemieślniczych. in Kazimiera z Kapciów Rzepecka." nawoływał w wystosowanej do mieszkańców miasta odezwie.powiedział podczas otwarcia obiektu Jan Zienkowski. "Odpowiedź na punkta względem wydobycia włościan polskich z rządzonego nimi stanu" Rękopis autorstwa Joachima Owidzkiego. W skład Zarządu weszli: Andrzej Banach – prezes. Firmanty – członek zarządu.W. który wypowiedział się odnośnie próby reform przeprowadzonej przez Zamoyskich w ich posiadłościach. Życzyć jednak potrzeba.przez dwa lata więziony był w Pradze. z roku szkolnego 1917/1918 pochodzi informacja o istnieniu takiej organizacji na terenie gminy Radecznica. Na treść "manifestu" składały się hasła wzywające do oswobodzenia z narzuconej przez cara niewoli – "Bracia Polacy.Aleksandra II) pod nazwą "Manifest". celem " pokazania uczniom zmysłów natury i właściwości każdej rośliny. aby uczniowie mieli sposobność nauczyć się szczepić i pielęgnować tego rodzaju rośliny ". oficer wojsk Królestwa Polskiego. uczestnik kampanii napoleońskiej przybył do Szczebrzeszyna 9 grudnia 1830 roku celem zwerbowania Szczebrzeszynian do walki narodowowyzwoleńczej . byle wam zwrócił Ojczyznę. "odnowiony" statut cechowy Dokument normujący podstawy organizacyjne cechu biłgorajskich sitarzy nadany przez Konstancję Marię Szczuczynę. Ogniska Nauczycieli Szkół Powszechnych Organizowane były w okresie międzywojennym przy szkołach zlokalizowanych w obrębie danej gminy. po czym przekazany w ręce polskich władz bezpieczeństwa – otrzymał wyrok 10 lat pozbawienia wolności. której potomstwem jesteście.taką lekcję praktyczną zorganizowała w roku szkolnym 1917/1918 w szkole ludowej w Czarnymstoku Paulina Trytkówna. Jego poczynania nie przyniosły większego efektu. Berchmana okazało się.. in. Odezwa Łukowskiego Major Antoni Łukowski. zarządcy dóbr Ordynacji Zamoyskiej. wygłaszali referaty... Druk przechowywany jest w Bibliotece Czartoryskich w Krakowie."Rodacy! Ojczyzna nasza czeka na pomoc. Bryłowski – skarbnik. ogród botaniczny Założony został staraniem dr Jana Zienkowskiego w 1828 roku przy Szkole Wojewódzkiej w Szczebrzeszynie.. w roku założenia zasadzono w nim 1500 plant. absolwent szczebrzeszyńskiego gimnazjum. J. Zmarł w 1991 roku.. ziemię.. jednomyślnie wzywajcie na plac boju cesarza rosyjskiego. aby część tego ogrodu drzewami owocowemi zasadzoną była. Za działalność w ruchu oporu odznaczony został Krzyżem Virtuti Militari V klasy. Tekst umieszczono na drzwiach domu Mordki Szpera i Lejzora Lama.. członkiem Stowarzyszenia była m. Oddział Stowarzyszenia Kupców Polskich Powstał w Szczebrzeszynie w lutym 1942 z inicjatywy Andrzeja Banacha – pełnomocnika Stowarzyszenia Kupców Polskich na powiat biłgorajski (w tym okresie Szczebrzeszyn administracyjnie przynależał do tego powiatu). że jej autorem był Ksawery Rolle. starościankę wąwolnicką. Za swój czyn zesłany został na 15 lat ciężkich robót do Irkucka. Ogród zlokalizowany był nieopodal gmachu szkolnego. nazwa "odnowiony" wzięła się stąd. Werbunek ochotników odbył się 14 grudnia – zgłosiło się zaledwie kilka osób. jej przeznaczenia użytecznego. dziedziczkę Biłgoraja. Krzyżem Walecznych i Krzyżem Partyzanckim. lub szkodliwego.. F. Zrzeszeni w Ognisku. wolność uzyskał w czerwcu 1955 roku. Po przeprowadzeniu dochodzenia przez kpt. siostrzeńca Józefa Wybickiego.

Ogółem wydano 9 numerów. Na treść pisma składały się: artykuły wstępne.15 maja .) "Echa Leśne " pismo Oddziałów Dywersji Bojowej (ODB). okopisko luterskie Cmentarz zlokalizowany przy kościele św. ps. Caban. które w 1841 roku przyjechało do Hrubieszowa. "Majstra i czeladnika" J.31 marca 1944 wydano 5 numerów w nakładzie po 10 egzemplarzy o objętości od 2 . do których gorąco przemówił i wszystkich zdolnych do noszenia broni zabrał ze sobą i wyruszył na pola bitew". "okrąg" Duży plac przed budynkiem Szkół im. Lublin 1971. wiadomości z terenu. Zaczęło ukazywać się przy końcu kwietnia 1943. Franciszek Kowalski "zwołał natychmiast wszystkich uczniów na okrąg. in Stefan Smoter.Gdy w 1830 roku wybuchło powstanie listopadowe prof. Fredry. wiadomości z kraju i ze świata. W okresie późniejszym – rok ekonomiczny 1852/1853 w Exakcionarzach Danin Inwentarskich (AOZ. na repertuar zespołu składały się sztuki polskich autorów . Ponowny przyjazd zespołu miał miejsce w roku 1873 – hrubieszowianie obejrzeli wówczas "Zemstę". redaktorem był Tadeusz Gumiński. ukazywał się od kwietnia 1940 roku do lutego 1941 roku. ukazywało się od marca 1944 roku do maja 1945. przedruki z prasy podziemnej. Olanicki (. "Wiadomości Krajowe OL (oddziałów leśnych)" pismo zgrupowania OP9 na Zamojszczyźnie. cz I Zarys monograficzny 1939 . Z. a następnie członkowie Patroli Prasowych Sprawozdawców Wojennych. powielał Lionel Maliszewski. Korzeniowskiego. na jego treść składały się przeglądy aktualnych wydarzeń politycznych w kraju i na świecie. Leonarda w Szczebrzeszynie (źródłowo kościół zlokalizowano na lata 1624 – 1630 – pisał o nim Mikołaj Stworzyński w "Opisaniu historyczno – statystycznym dóbr Ordynacji Zamoyskiej w 1843 roku"). Pierwszy nr pisma zredagowali Stanisław Prus ps.. W zbiorach Zygmunta Klukowskiego zachował się numer za okres od 10 . złączonymi sztachetkami. często także profesorowie na wspólną zabawę.zawiera tylko nasłuchy radiowe. a następnie zgrupowania OP9. obsadzony topolami. Egzemplarz "Przeglądu. który za użytkowanie gruntu opłacał czynsz w wysokości 1 złotego i 18 groszy. Bogusławskiego. "Wiadomości Polskie" organ Związku Wali Zbrojnej obwodu Zamość. otoczony niskimi kamiennymi słupami. Pismo kolportowano na terenie powiatu i miasta Zamość. "Adam" i Wacław Wnukowski. m. Mańkowski. okupacyjna prasa Zamojszczyzny Tytuły prasy konspiracyjnej z terenu Zamojszczyzny znane są z opracowań Ireneusza Cabana i Zygmunta Mańkowskiego (I. "Białą kamelię" A. przed I wojną światową pobudował we wsi wiatrak.4 stron. Ostani numer pisma ukazał się pod koniec czerwca 1944 roku. Zamoyskich w Szczebrzeszynie. Na treść pisma składały się: nasłuchy radiowe. in. APL) wymieniane są Ogrody Okopiska – mieszkał tutaj m.. Kierownik artystyczny Towarzystwa Dramatycznego. Na tym placu w każde rekreacje (dni wolne od nauki) zbierali się wszyscy uczniowie."Kabel". po 20 maja przerwano cykl wydawniczy.Okoński Jan Ch. Misiuta (z pochodzenia był Ukraińcem) wyjechał z rodziną w tomaszowskie.) Mieszkaniec Podborcza. Korzeniowskiego i S. redaktorem pisma był dr Zygmunt Klukowski. "Pana Jowialskiego" A. cz. Związek Walki Zbrojnej i Armii Krajowej w Okręgu Lublin. w rubryce Nakazy chwili ogłaszali swoje artykuły członkowie Patroli Prasowych Sprawozdawców Wojennych. J. zlokalizowany pośrodku czterech oficyn. przemielając zboże zapewniał utrzymanie sobie i całej rodzinie.1944. Dumasa (syna). wiatrak podpalony przez dwóch . Politycznego" za miesiąc kwiecień 1944 wydany został w nakładzie 75 egzemplarzy z przeznaczeniem dla oddziałów obwodu Zamość. Za okres 13 . Obiekt funkcjonował do roku 1942 – gdy zięć Olanickiego. II Dokumenty. "Przegląd Polityczny" pismo redagowane przez AK. oraz komedie Anczyca i Bałuckiego.

oraz ludnością żydowską z terenu Szczebrzeszyna – mówiono o nim: "opiekun miejscowej ludności żydowskiej Opis prawosławnego klasztoru w Radecznicy wg. Ks. Niemcy urządzili kaplice. Zawierają ogólne dane bez wymieniania nazwisk. On także cały tonie w zieleni. Jesienią 1941 i 1942 roku w obozie panował głód.0668km) malowniczo wygląda Na wierzchołku zbocza. Oprócz głodu dręczyła nas praca. w odległości 32 wiorst (34. nr 32) podpisał L. Przed wioską znajduje się rozległa równina z niewielkimi polami i widocznymi na linii horyzontu wioskami. nazwali ją "Schweinstahl" ("chlew") i zachowywali się jakby tę nazwę traktowali dosłownie.. ponieważ ks. Bezpośrednio do klasztoru przylega wspaniały zagajnik ze starymi . jaką spędzili w Dachau w roku 1940. Olecha". dręczyły nas szykany z lada powodu. scholastyk kapituły katedralnej. bowiem ks. Szymańskiego. uwolniony został 29 kwietnia 1945 roku. który to obszar w rozciągłości około trzech wiorst (1 wiorsta = 1. Dr Zdzisław Golinski w unikalnej dziś pracy "Biskupi i kapłani Lubelszczyzny w szponach gestapo 1939 . aż w jednej z nich znalazła się książka. Żył w latach 8. jak inni więźniowie odebrano drugie śniadanie. Olech Wojciech . że Doktor opiekował się.król w Dachau" (Tygodnik z dnia 28 października 1946 roku.. Polegało to na odebraniu szeregu przesyłek przed kontrolą SS . Olech okazał również dużą pomoc ks. pochowany jest na cmentarzu w Gorajcu. Zrobiło się w bloku ciepło. do Dachau został przywieziony 14 grudnia 1940 roku. Położona jest amfiteatralnie na zboczu odnogi łańcucha Gór Karpackich i gęsto pokryta ogrodami – malutkie domki wieśniaków ledwie widać w gęstwinie drzew. Czesławowi Bartnikowi. 30 kwietnia 1945 roku znajdujący się w wyzwolonym obozie księża zwołali zebranie księży diecezji lubelskiej . ks. Z kolei ks. Olech przebywał w obozie razem z nimi opis panujących warunków i sposób traktowania więźniów yczą także jego osoby. Olech".1905 .nastolatków spłonął doszczętnie." Nieznany z imienia i nazwiska ksiądz. W numerze 5 Tygodnika z dnia 22 kwietnia ks. Urodzony w Gorajcu. W. W Sachsenhausen znalazł się 4 stycznia 1940 roku." O położeniu księży polskich w obozie koncentracyjnym w Dachau znajdują się informacje/wspomnienia publikowane na łamach Tygodnika Powszechnego z 1946 roku. otoczony ogrodami. że "w Dachau ocalał ks. Olech urodzony w Gorajcu 1905 roku. prałat koronny papieża Jana XXIII. gdy ten zbierał materiały do pracy "Mistyka wsi" *** Ks. Otworzyły się dusze i serca. 126 – 136 (przekład z jęz. numer obozowy 22411. Na stronie 21 w przypisie 1 napisał: "Ks.mana. którzy musieli pracować tak.jej przedstawicielem wybrano ks. księży ze wszystkich obozów zwieziono do Dachau.. lub u schyłku 1939.1977. 14 godzin dziennie z małymi tylko przerwami na posiłek. Marcin Bardel z Krasnobrodu w swoich wspomnieniach " Krasnobrodu przez obozy i obczyzny do rodzinnych stron" (Lublin 1994) napisał: "ks." "opiekun" Ta nazwa przylgnęła podczas okupacji do Zygmunta Klukowskiego. więzień obozów koncentracyjnych w Oranienburgu i Dachau.1945" (Lublin 1946) nadmienia.41 km) od Lublina. rosyjskiego Regina Smoter Grzeszkiewicz) Wieś Radecznica znajduje się w południowo – zachodniej części powiatu zamojskiego. Poza mieleniem zboża Olanicki był znany w Podborczu jako znachor – "słynął na okolice jako lekarz jasnowidz i guślarz" – jego jasnowidzenie (co odnotował autor pozostającej w rękopisie "Kroniki wsi Podborcze" Stanisław Ferenc) polegało na tym..14 km) od miasta Zamościa i 66 wiorst (70. Ljublin 1903 s.często do krwi. B tak opisuje pobyt w obozie: "nadszedł grudzień 1940 roku. Olech potrafił odebrać przesłane mu w paczce żywnościowej "Zagadnienia społeczne" ks. na ile pozwalała okupacyjna rzeczywistość miejscowymi partyzantami. bicie . nad samą wioską zlokalizowany jest prawosławny klasztor żeński. iż siedział w przylegającej do izby komórce i podsłuchiwał jak żona wypytywała chorych o ich dolegliwości. Wojciech Olech aresztowany został na początku 1940 roku . Radecznica to jedno z piękniejszych miejsc Lubelskiej Guberni. kanclerz Kurii Biskupiej w Lublinie. W wieczór wigilijny przyszli do nich gromadnie komuniści by się wypowiedzieć i posłuchać księżych odpowiedzi. W odpowiednim momencie wchodził do mieszkania stawiając właściwą diagnozę.. w liczbie ok.1. choroby. doktor filozofii chrześcijańskiej.. Czy wierzyć oczom? Esesmani przychodzili kontrolować kaplicę.11. który swoje wspomnienia "Chrystus . gdy Amerykanie wyzwolili obóz. księżom polskim. Pamiatnoj Kniżki Ljublinskoj Guberni.04. 1200 zajęli 3 bloki. z tej racji. przemówiły szczere przekonania. Konstanty Michalski w obszernej relacji "Co trzymało w obozie" pisze: "Utkwiła głęboko w pamięci księży wigilia.

oraz. Klasztor początkowo został przekazany duchowym unickim. Zarządzanie klasztorem powierzono mniszce Afanasji. Niektórzy wieśniacy oddają swoje dzieci do klasztoru po to. Trudno znaleźć bardziej odpowiednie miejsce dla ludzi dążących do dojrzałego samodzielnego życia i nieustannie kierujących swoje myśli do góry (ku Bogu). Przełożona klasztoru. Jest także kilku małych chłopców.30 rano. W kaplicach umieszczone są małe ołtarze i w uroczyste dni w nich odbywają się nabożeństwa. Pełniący obowiązki przełożonego klasztoru ojciec zakonny Innocenty będąc obeznanym z robotami ciesielskimi (ze stolarką)własnoręcznie wykonał ikonostas. By dzieci przebywające w szkole – schronisku mogły uczestniczyć w służbie cerkiewnej zadbano o ocieplenie cerkwi. W szkole są cztery nauczycielki. matka Afanasja nie patrząc na swoje rozliczne zajęcia związane z kierowaniem klasztorem. Klasztor został otwarty w 1882 roku – postanowiono odprawiać (z tej okazji) jednodniowe nabożeństwa w dniach 1 i 10 czerwca w dzień św. codziennie poświęca . Z jednej strony pomnika. na palach zbudowano drewnianą kaplicę pod wezwaniem Życiodajnego Źródła Matki Bożej. ale i katolicy. którzy trafili tutaj na skutek szczególnych okoliczności. które wygospodarowano ze skarbu państwa (Imperium Rosyjskiego?) na ich utrzymanie. Pochowany jest w pobliżu klasztoru. Drugi przełożony. ojciec zakonny Antoni. oraz przeprowadził inne prace w kaplicach. jak powiedziano wcześnie – apteka – lecznica. Antoniego Peczerskiego. Prawosławni zakonnicy dokładali wszelkich starań. znany jest okolicznej ludności na tyle. by otrzymały chrześcijańskie wychowanie w duchu Prawosławnego Kościoła. kto zastuka do ich drzwi.bukami i drzewami lipowymi. Teraz jest dwuklasowa. od strony wejścia do zagajnika znajduje się niewielka płaskorzeźba Świętego Aleksandra Newskiego modlącego się przy pomniku. uszkodzili piece i w ogóle zostawili klasztor w takim stanie. zdjęli obrazy. Zajęcia w szkole odbywają się według programu zatwierdzonego przez Synod Święty i rozpoczynają się o godzinie 8. Pośrodku stawu utworzonego ze źródeł. wysoki. Do początku bieżącego roku (1903) przyklasztorna szkoła była jednoklasowa. piękny budynek – szkoła – schronisko. Mieszkańcy położonych w pobliżu Radecznicy wsi. Za udział zakonników w politycznej propagandzie. a pamięć o nim czczą nie tylko prawosławni. powybijali szyby w oknach. Zakonnicy opuszczając go zburzyli ołtarze. Z wioski do klasztoru prowadzą dwa wejścia: jedno kryte. stołówka. Ci przystąpili do remontu kościoła zaadoptowanego na cerkiew. W 1899 roku radecznicki klasztor został przemianowany na klasztor żeński. W związku z tym ustanowiono dni uroczystych modlitw/uwielbiania w klasztorze. Z leśnińskiego klasztoru przywieziono kilka sióstr. dziecięce sypialnie. Z klasztornych celi roztacza się przepiękny widok na rozległy horyzont Klasztor widoczny jest w dalekiej odległości od Zamościa. Prawosławni zakonnicy zrobili dużo dobrego dla pod dźwignięcia religijnego znaczenia Radecznicy. Od tego czasu Radecznica zaczyna zyskiwać dla prawosławnych takie znaczenie. Nie minęły dwa lata od założenia żeńskiego klasztoru. Klasztor zyskał już dobrą opinię w oczach okolicznych włościan. Do kaplicy prowadzi drewniany pomost. Remont zakończono w roku 1880 i kościół/cerkiew został uroczyście poświęcony przez wielebnego Modesta. przyzwyczajeni oglądać klasztor. Dlatego postanowiono założyć w Radecznicy prawosławny klasztor z podporządkowaniem go wikariuszowi chełmsko – warszawskiej diecezji. W schronisku znajduje opiekę do 100 dzieci w wieku od 3 – 14 lat. a drugie – od strony stawu przez zagajnik do góry po zboczu wzniesienia. wśród których jedna jest drewniana. On także oczyścił napełniony mułem klasztorny staw i zrobił zaporę. Szkoła. oraz kilka nowicjuszek. jako zupełne sieroty. jakie wcześniej miała dla ludności katolickiej. w tym samym budynku urządzono również aptekę – lecznice. Mieszczą się w nim sale lekcyjne. ani skąpych środków. jak w obrębie jego zabudowań powstał nowy. Pomnik ma wygląd obelisku z krzyżem na wierzchu. będąc obeznany ze sztuką malarską przyozdobił przyklasztorną cerkiew i znajdujące się przy niej kaplice ikonami swego autorstwa. Do 1869 roku klasztor należał do katolickiego duchowieństwa. Po zboczu wzgórza zagajnik opuszcza się do samej wioski. Zakonnice nie odmawiają przyjęcia nikomu. które złożyły już ślubu wieczyste. wraz z przejęciem tego obiektu przez duchowieństwo świeckie odczuwali jego brak. że na jego odnowienie potrzeba byłoby kilkanaście tysięcy rubli. W zagajniku znajduje się jeszcze sześć kaplic. są to przeważnie dziewczynki. jasny budynek zbudowany został z drewna. Na poświęceniu cerkwi zebrało się dużo prostego ludu i inteligencji. Ojciec zakonny Christofor posiadający dobre (miłujące) serce wszystkim szczerze zarządzał. aby doprowadzić klasztor w miarę możliwości do poprzedniego stanu i nie szczędzili ani swego wysiłku. patrząc z drogi wiodącej z Zamościa wydaje się wisieć w powietrzu. później prawosławnemu duchowieństwu świeckiemu. że posyłają do niego swoje dzieci miejscowi katolicy. długości 100 sążni (190 m) po stopniach bezpośrednio do głównego wejścia do cerkwi. byłego wikariusza chełmsko – warszawskiej diecezji. Tutaj przy samym wejściu do zagajnika mieszkańcy wsi Radecznica wznieśli pomnik Imperatorowi Aleksandrowi II w dowód wdzięczności za uwolnienie ich od pańszczyzny w 1864 roku. oraz za zuchwałość zakonników w 1869 roku klasztor został zamknięty.

ze siostry nikogo nie pozostawiają bez pomocy. że deszcz utrudni pielgrzymom przybycie do Radecznicy na uroczystość otwarcia świątyni. zdarza się. ale również ładnie ubrać. Wieśniacy z odległych miejscowości zastawili przyklasztorny zagajnik wozami. Antoniego Padewskiego wypada według naszego kalendarza na 31 maja. zaistniała wobec tego konieczność uzgodnienia z władzami diecezjalnymi odnośnie ustalenia jednego świątecznego dnia jakim obrano (w 1822 roku) dzień 1 czerwca. zdrowe. tym większa ilość haftów. i jeżeli by dokonywać w nim wyrębu za 2 – 3 lata doszłoby do całkowitego wytrzebienia. Obok klasztoru leżą kupy piasku. O godzinie 2 po południu przybył z Chełma przewielebny german. Ale okoliczna ludność przywykła według dawnego zwyczaju odwiedzać świątynię 1 czerwca w dzień imienin Antoniego Padewskiego. przewielebny german udał się do cerkwi i tutaj odprawił krótkie nabożeństwo. W krótkim okresie swojego istnienia zakon poczynił więcej niż w stopniu dostatecznym starań na rzecz oświaty i dobroczynności. Latem do szkoły uczęszcza około 115 uczennic. W roku bieżącym (1903) nasz kalendarz opóźnił się w stosunku do zachodniego jeszcze o jeden dzień. Zakonnice zabiegają nie tylko o to aby je nakarmić i nauczać. ze jego działalność jest dopiero w zarodku. Jednakże koło południa cała Radecznica była już przepełniona ludźmi. że chorych przywozi się do klasztoru z odległości około 100 wiorst. że znajdują się w nim odwiedzane przez ludność kaplice.. wesołe. Cerkiew odwiedzają dzieci tylko podczas dni świątecznych i niedziel. Dlatego. zadbane. taką jaką maja siostry dla przyjezdnych. Przystępując do budowy oddzielnego budynku dla dwuklasowej szkoły. kamieni. haftowanie i robienie na drutach. Apteka – lecznica urządzona jest przy klasztorze właściwie dla potrzeb zakonu. Zaistniało podejrzenie. małoruską (małorusińską) i polską mowę. z których większość to dzieci prawie codziennie potrzebujące matczynej opieki. Powitany przy krytym wejściu na teren klasztoru przez społeczność sióstr na czele z matką przełożoną Afanasją. Pięknie prowadzone są w szkole zajęcia rękodzielnicze. z tej przyczyny wprowadzono zakaz. Po wyglądzie koszul można odróżnić uczennice różnych klas: im klasa wyższa. i dzień św. Klasztornie posiada żadnych środków.38 kg). w dzień imienin św. Aptekę prowadzi jedna z sióstr – nowicjuszek. Prywatne domy były zajęte przez pielgrzymująca inteligencję. wiadomo. udziela fachowych porad. O wydatkach można wyrobić sobie pojęcie po tym. . dlatego. ona wydaje lekarstwa. Plac przyklasztorny i jedyna radecznicka ulica przepełnione były czarnymi sukmanami. Każdy pielgrzym pragnął otrzymać błogosławieństwo arcypasterza i być kniętym jego dłonią. że tylko na rok zużywa się około 1000 pudów mąki (1 pud = 16. Nawet z trawy z tego zagajnika klasztor nie może korzystać. Antoniego Peczerskiego. W przeddzień święta 31 maja cały dzień padał deszcz. w skali roku daje to jednodniowy wypiek ponad 30 bochenków chleba. małe dzieci śpią na łóżeczkach z poręczami. . I rzeczywiście dzieci wyglądają pięknie – czyste. Dzieci wykazują znaczne postępy we wszystkich przedmiotach objętych programem nauczania. *** Święto w kościelne w radecznickim klasztorze odbywa się 10 czerwca. nawet drwa na opał są kupowane. Z uwagi na ciasnotę w pomieszczeniach i nieoczekiwany napływ dzieci pośrodku jednej z sypialni zmontowano dodatkowe łóżeczka z poręczami. Na szkołę – schronisko wydatkowane są znaczne sumy. gdyż w świąteczne dni pielgrzymi zatrzymują się tutaj ze swoimi wozami /furmankami. Wszędzie słychać było ruską. z różowymi buziami. gdzie będą przygotowywane uczennice do cerkiewno – parafialnych szkół – postanowiono w niedalekiej przyszłości zbudować lecznice. że siostry same cierpiały niedostatek. Bierze się pod uwagę i inne zadania. tym bardziej. Na szczególną uwagę zasługuje w szkole śpiew. że jest on niewielki. z uwagi na ciasnotę w pomieszczeniach siostry zmuszone są odstępować swoje miejsce do spania. w razie potrzeby natychmiast udają się do przyklasztornej apteki. We wspólnych sypialniach dla każdej dziewczynki znajduje się oddzielne łóżko. Po nabożeństwie jego przewielebność udzielił błogosławieństwa zebranym. Duże sumy przeznaczane są także na mleko dla dzieci. Drzew ze swojego zagajnika [siostry] nie mogą wykorzystywać. Katolicy nie przychodzą do cerkwi i nie uczą się Praw Bożych. które nie mogą być zrealizowane z braku środków. Dzieci same wyszywają/haftują. biskup lubelski. Liczba mieszkańców klasztoru sięga 200 osób.na nauczanie w szkole kilka godzin. kolorowymi sukienkami i czapkami z pomponami (?). ale dzieci nie ponosiły w niczym uszczerbku. aby w nadchodzącym czasie uświęcić ten dzień zgodnie z punktem widzenia kościoła prawosławnego władze diecezjalne uznały za nieodzowne ustalić nowy dzień świąteczny na dzień 31 maja corocznie. jak szycie. Dziewczynki ubierają się z małoruska – noszą wyszywane koszule i błękitne sukienki na ramiączkach. Zdarzało się zimową porą. Przy czym zwracają się tutaj [o pomoc] nie tylko okoliczni mieszkańcy. Ale można powiedzieć. którymi w dniu święta kościelnego zapełnia się cały zagajnik. Niekiedy trudno jest zatrzymać chorych w klasztorze. że w takiej sytuacji zbiór trawy jest niemożliwy. przekraczające skromne środki finansowe klasztoru. wliczając w to przychodzące z wiosek. Ale okoliczna ludność wie.

Stąd procesja wróciła do cerkwi przez zagajnik i przewielebny german poświęcił pomnik/obelisk Imperatora Aleksandra. Uroczystość wręczenia odbyła się w gmachu Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im H. Obszar miasta łącznie z gruntami wynosi 26. Antoniego Padewskiego według starego zapisu odbywały się 1 czerwca. że uroczystości związane z dniem św. oraz pokropił święconą wodą kapliczki. ze nie było możliwości dojścia do do przodu. Takim Orderem został uhonorowany 28 czerwca 1959 roku dr Zygmunt Klukowski. Tutaj odbyła się modlitwa z poświęceniem wody. Usługiwał przewielebny Gieman. oraz prof. błogosławił ludzi ponad godzinę. handlu i przemyśle". relacji z 1934 roku Zawarty został w "Księdze Pamiątkowej Stowarzyszenia Urzędników Skarbowych na terenie województwa lubelskiego" (Lublin 1934) . Po czy udał się do klasztoru. Najwyżsi goście dokładnie obejrzeli sale lekcyjne. gdzie miała miejsce modlitwa z błogosławieństwem. Po zakończeniu uwielbiania odbyła się procesja do przyklasztornego stawu. Wręczając tej ostatniej pasterską laskę (?) jego przewielebność zwrócił się do niej z mową. O godzinie 5 wieczorem wyjechał z Radecznicy gubernator. Obszerna klasztorna cerkiew była przepełniona ludźmi.F Tchórzewskij – z braku miejsca w klasztorze zatrzymał się w prywatnym domu. W cerkwi obecni byli gubernator. Na brzegu stawu stało mnóstwo ludzi. tajny radca W. odwiedzili stołówkę. Jako szczególne odróżnienie dnia 31 maja od 1 czerwca należy wskazać przesłanie przedstawicieli zamojskiej cerkwi pod wezwaniem św. Msza 31 maja rozpoczęła się o godzinie 9. bądź też poświęcających się służbie państwowej i samorządowej względnie zatrudnionych w spółdzielczości. opis miasta Szczebrzeszyna wg. dziecięcych zabawek. Wielu płakało. po to. Dzień 1 czerwca przebiegał podobnie jak 31 maj. . Większość pozostałych pielgrzymów zebrała się 1 czerwca. O. Przepięknie śpiewał zakonny chór. Kazimierz Witkiewicz z Krakowa. Po zakończeniu liturgii przewielebny german wyszedł z ołtarza na podwyższenie przed ikonostasem i ogłosił rozporządzenie Świętego Synodu o przemianowaniu radecznickiej żeńskiej społeczności w zakon i mianowaniu matki Afanasji przeoryszą. władz naczelnych i mnóstwa ludzi.30 rano. Przy krytym wejściu na teren klasztoru ustawione były podwyższenia (stragany?) do sprzedaży obrazów katolickich. Przewielebny German pozostał aby w Dzień św. liczy (dane z roku 1931) 7. O godzinie 6 wieczorem przybył do Radecznicy gubernator. Procesja zakończyła się poświęceniem kamienia węgielnego pod budowę dwuklasowej szkoły.6 km² Inteligencja składa się z ludzi bądź należących do wolnych zawodów. i mularstwo). Otrzymawszy arcypasterskie błogosławieństwo ludność rozeszła się po Radecznicy i przyklasztorny zagajnik zaczęto przygotowywać na uroczystości mające się odbyć następnego dnia. Na ulicy i w zagajniku dymiły samowary. Wieśniacy poświęconą wodą obmywali sobie twarze i chore miejsca. Władze Zakonu Bibliofilów nadającego Order reprezentował jego Mistrz – prof. Tak. Od stawu procesja z udziałem wszystkich ludzi skierowała się w stronę klasztoru przez zagajnik. Mikołaja – Ojców Biekarewicza i Timofieja Tracza (ze Szczebrzeszyna).Nie patrząc na zmęczenie po uciążliwej podróży. Cerkiew była przepełniona ludźmi. Witold Chomisz z Krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Łopacińskiego w Lublinie. dewocjonalii. Tutaj odbyło się poświęcenie wodą obeliski Imperatora. Przybyli z pobliskich parafii duchowni spowiadali wiernych w cerkwi i kaplicach."ludność miasta trudni się handlem. Miasto położone jest przy szosie Biłgoraj – Zamość i linii kolejowej Lublin – Lwów.496 mieszkańców. słuchali śpiewu dzieci i wyrazili zadowolenie z powodu zadbanych pomieszczeń. w której polecił traktować tę laskę jako symbol swojej władzy i uprawnień. Ojciec Biekarewicz przemawiał w cerkwi. by chronić duchowe stado od duchowych wilków i zbójców. napełniali nią swoje dzbany i butelki aby zachować i zanieść do domu. Co się tyczy kazania na brzegu stawu to swoją nawiązywało do początków chrześcijaństwa. Serdeczne słowo przewielebnego wzruszyło matkę – przeoryszę i pozostałe osoby. Timofiej Tracz nad stawem. jak 31 maja cały przyklasztorny zagajnik zapełniony był wozami/furmankami. poświęcona została także każda kapliczka. 31 maja zebrali się katolicy pamiętając. rolnictwem i uprawianiem rzemiosł (szewstwo. Po zakończeniu uwielbiania rozpoczęła się procesja z cerkwi do przyklasztornego stawu.. O godzinie 2 po południu przewielebny german . dobrego wyglądu i osiągnięć dzieci. i inni wyżsi urzędnicy. Ich kazania przekazane prostym językiem i dostosowane do warunków włościańskiego życia wywarły na słuchaczach silne wrażenie. Trójcy prowadzić uwielbienie w przyklasztornej cerkwi. tak. Order Białego Kruka Najwyższe odznaczenie bibliofilskie przyznawane wybitnym kolekcjonerom i miłośnikom książek przez Zakon Bibliofilski. Liturgię sprawował przewielebny german w obecności gubernatora i innych przedstawicieli władzy . Modlitwę poprowadził i aktu poświęcenia dokonał przewielebny German w obecności gubernatora. biskup lubelski i gubernator odwiedzili przyklasztorną szkołę – schronisko.

do Związku. Upolowaną zwierzynę zwożono do pałacu w Klemensowie.przewodniczącą Związku była Jadwiga Syrkowa – kierowniczka Szkoły Powszechnej nr 2 (żeńskiej).Związek liczył 36 członków. organizacje społeczno – oświatowe miasta Szczebrzeszyna. . ortodoksa). przewodniczącym był Stanisław Węgierski. Ognisko liczyło 16 członków. skupiało 39 osób. Funkcjonowały na przestrzeni lat 1919 – 1933: • Ognisko Związku Nauczycielstwa Polskiego – funkcje prezesa pełnił Stanisław Węgierski. tereszpolskim. właściciel Kozłówki k. należało 20 kobiet. • Towarzystwo Miłosierdzia Chrześcijańskiego św. Cieśliński. spotkała się ostrym sprzeciwem sióstr Szarytek które sprzeciwiały się przyjmowaniu kobiet dotkniętych chorobami wenerycznymi. Janian Zajdlic. lub bigos. funkcję prezesa pełnił ks. funkcjonowało pod przewodnictwem Sylewińskiej – liczba zrzeszonych kobiet wynosiła 36. w 1934 roku członkowie Związku zorganizowali przedstawienie amatorskie oraz zabawę taneczną. Mizrahi – Oddział organizacji syjonistyczno – ortodoksyjnej.. Działalność szpitala trwała bardzo krótko. Lubartowa. założone 8 czerwca 1925 roku. Związek. wybudowaną staraniem inż. Łowy odbywały się w nadleśnictwach: zwierzynieckim. Podstawą działalności "Sokoła" był napisany przez dr Mariana Wolańczyka "Katechizm Sokoli" (Lwów 1927). • Związek Strzelecki – założony został 26 marca 1933 roku. • Związek Polskiej Młodzieży Demokratycznej – założony został w sierpniu 1931 roku.. Związek Rezerwistów – Skupiał byłych żołnierzy legionów. przywożono strzelców i służbę na nagonkę. Kontynuacją tamtych polowań są organizowane obecnie m. Polowania na terenie Ordynacji miały długoletnią tradycje. organizacje społeczno – kulturalne w Goraju w okresie międzywojennym Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej – powstało z inicjatywy instruktora Władysława Kostrzewy w lutym 1935 roku.. siedzibą była świetlica w bursie Szkoły Powszechnej nr 1. prezesem był Grabkowski. in w obrębie lasów tomaszowskich. Wincentego a’ Paulo – założone zostało 4 października 1931 roku. Pracami stowarzyszenia kierował tymczasowy zarząd z prezesem Paulinem Jóźwiakowskim. sekretarz – Szyja Hajtler (handlarz. przewodnicząca była Sawulska. bezpartyjny). • Stowarzyszenie Młodzieży Polskiej – powstało 17 lipca 1932 roku. Skład zarządu stanowili: prezes – Jankiel Rozenzon (z zawodu handlarz. (Józef Lotz... byli: Kazimiera z Kapciów Rzepecka. ortodoksa). Stowarzyszenie. Jan Gwiazdowski. Andrzeja Waligóry (dyrektora Fabryki Kalafonii i Terpentyny w pobliskich Brodach). skupiał 24 czynnych członków i 31 wspierających. skarbnik – Moszek Lejba (z zawodu był piekarzem. przewodniczył mu Cichoński . Patronat nad organizacją sprawowała rodzina Zamoyskich. jej członkowie stawiali sobie za cel upamiętnianie działalności osób zasłużonych dla kultury żydowskiej. miejscem spotkań była sala parafialna. skupiało 98 osób. kilka Członkami Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" m. który z dniem 12 lipca 1833 roku przejął obowiązki lekarza naczelnego administracyjnego w dobrach Zamoyskich i zatrudniony został w Szczebrzeszynie. liczył 15 członków. posiadał własną świetlicę. leśniczy). siedzibą organizacji była wspomniana szkoła. zebrania odbywały się w Szkole Powszechnej nr 1 (męskiej) • Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół". na które przyjeżdżają myśliwi z zagranicy głównie z Niemiec.Towarzystwo skupiało 76 członków. Hechaluc Pionier – organizacja o charakterze kulturalnym. Jednym z takich przedsięwzięć było zorganizowanie przez tarnogrodzki oddział Hechaluc Pionier akademii ku czci zmarłego poety Brenera. na obiad przywożono myśliwym krupnik. Mizrahi reaktywowano w 1935 roku.. • Związek Pracy Obywatelskiej Kobiet – powstał w lutym 1930 roku . "Sokolnicy" posiadali własną świetlicę. gdy pewnego razu młodego strzelca zaatakował ranny dzik syn Zamoyskiego skoczył z kordelasem na pomoc. Gorajski oddział Mizrahi istniał zaledwie rok z racji małego zainteresowania tego rodzaju działalnością wśród społeczności żydowskiej. kosobudzkim. ordynackie polowania Polowania odbywały się przed większymi świętami przed wigilią zawsze polowano na bażanty.ordynacki szpital weneryczny Powstał w Szczebrzeszynie w 1834 roku staraniem dr Przystańskiego. • Katolickie Stowarzyszenie Polek – założone 4 listopada 1932 roku. powstał w marcu 1933 roku z inicjatywy Szyi Hajtlera.in. znaczna ilość lasów na jej obszarze stanowiła doskonałe tereny do urządzania łowów na małego i grubego zwierza. a honorowym prezesem był Adam Zamoyski.

Skład Zarządu stanowili: Lejba Zac ( na co dzień wyjmował się jako furman. kiedy w drodze reformy rolno – przemysłowej przestała istnieć Ordynacja Zamoyska a tym samym zakłady funkcjonujące pod patronatem rodziny Zamoyskich. pochodzenia ukraińskiego – ostatni z nich zakończył prace w roku 1930. Chmielek – początki garncarstwa w Chmielku sięgają roku 1925. na cześć muzyków urządzano bankiety i rauty. padały propozycje nagrywania płyt. aby nam przypomnieć nasze stroje ludowe. a ich muzyka trafia do duszy polskiej. jego działalność odnotowano już w roku 1935 (brak jest konkretnych informacji odnośnie zakresu działań i składu osobowego) Orkiestra Karola Namysłowskiego Założona została około 1880 roku przez Karola Namysłowskiego właściciela folwarku w Chomęciskach.wyjeżdża też zagraniczne trasy koncertowe . sady ugodowe/polubowne. sąd urzędu radzieckiego. koncertowali w: Warszawie. W roku 1912 podupadły zawód dźwignął przybyły z Bidaczowa Nowego Andrzej . W 1978 roku Namysłowiacy otrzymali status orkiestry państwowej. Hechaluc Hamezraki – siedziba stowarzyszenia znajdowała się przy ulicy Frampolskiej.) Gonciarz. Czechosłowacji. USA i Kanady. Budziarze – znajomość garncarstwa do wsi przynieśli garncarze z Bidaczowa Nowego. w Chomęciskach zmarł Karol Namysłowski. bowiem władze powiatowe biłgorajskie podejrzewały go o przynależność do Komunistycznej Partii Polski). Na łamach amerykańskiego pisma "The Polish American" ukazała się notatka: Nie żadna to szlachta. Bidaczów Nowy – rozwój garncarstwa na terenie tej wsi datuje się od lat siedemdziesiątych XIX wieku – konkurencje dla miejscowych twórców stanowili starsi po fachu koledzy z Bidaczowa Starego.. Wg. Po powrocie do kraju na muzyków padł cios . Za największe osiągnięcie orkiestry uważa się wyjazd do Stanów Zjednoczonych w 1925 roku gdzie ciągu trzech miesięcy dała 80 koncertów . ośrodki garncarstwa w powiecie biłgorajskim (do II połowy XX wieku) Banachy – jednym z garncarzy był (. Po drugiej wojnie światowej Orkiestra wykonuje koncerty na terenie kraju . Kijowie.do ZSRR. lecz synowie chłopów przyjechali. RFN. Działania I wojny światowej zahamowały działania Namysłowiaków. lasy upaństwowiono. Zaleszczykach.. Łańcucie.. Bochni.. Srul Bromberg (uczeń krawiecki).21 sierpnia 1925 r. w tej miejscowości garncarze przestali uprawiać swoje rzemiosło przed I wojną światową. Francji. Ciosmy – we wsi było dwóch braci garncarzy – po ich śmierci córka jednego (po mężu Futka) kontynuowała rodzinne tradycje. Przemyślu. przybył wówczas do wsi garncarz Franciszek Grab rodem z Bidaczowa. Bułgarii. Drohobyczu.. Stanisławowie. Mordka Wajs (uczeń stolarski).. która już w roku 1948 nie zajmowała się czynnie garncarstwem z powodu złego stanu zdrowia. ziemię rozdano chłopom. przestało funkcjonować biuro ordynackie. sąd zamkowy (iudicum arcense). ostatnią ze znających sposób wytwarzania była kobieta. Jan Welc.. który był jej dyrygentem. Charkowie... "osada urzędnicza" Tak nazywano Zwierzyniec do roku 1944. który przeprowadził się do Biszczy ze wsi Budziarze. Zagrali. wywieziony przez Niemców na roboty zmarł. Wieliczce. sąd gminy żydowskiej. Rzeszowie. które rozwinęło się tutaj jeszcze w XVIII wieku. Dereźnia – Zagrody – znany w powiecie biłgorajskim ośrodek garncarstwa. W okresie międzywojennym istniało również w Goraju Koło Ligii Morskiej i Komunalnej. Biszcza – prawdopodobnie garncarstwo w Biszczy zapoczątkował garncarz z Ukrainy. Bidaczów Stary – prekursorem garncarstwa był osadnik z Galicji o nazwisku Welc. osiemnastowieczne zamojskie instytucje sprawiedliwości W osiemnastowiecznym Zamościu funkcjonowały następujące instytucje sprawiedliwości: sąd wójtowski. Członkowie orkiestry rekrutowali się z Chomęcisk i okolicznych wsi.. Za jego sprawa i przy wydatnej fachowej pomocy garncarstwo rozwijało się w Bidaczowie Starym dość szybko – jeszcze w latach 1939 – 1944 czynnie pracowało 15 garncarzy. Wilnie. jego działalność stała pod znakiem zapytania. Przyjechali w sukmanach.występy odbyły się w 14 stanach. w roku 1848 w Bidaczowie był tylko jeden garncarz. Orkiestra wznowiła działalność dopiero po półrocznej żałobie. Bukowa – garncarstwem zajmowało się kilka osób. Obecnie ośrodek jest nieczynny. sąd gminy ormiańskiej. danych z roku 1961 we wsi pracowali trzej garncarze: Jan Dzido. W roku 1911 Namysłowiacy wystąpili w wielu miastach Małopolski pozostających pod zaborem austriackim – Sokalu. Franciszek Wilczak. NRD.. nie we frakach. Trybunał Zamojski.organizowano także spotkania chanukowe. Aron Degen ( krawiec. Tarnowie i Krakowie. Herszek Zysman (robotnik). jednak po zakończeniu działań wojennych wznowili działalność.

757 uczniów • 1940/1941 . a jednocześnie współpracował z Niemcami wydając w ich ręce m. jak podaje autor monografii Hrubieszowa – Teodor Korałow " to on zniszczył miasto. II 1969) liczba nauczycieli i uczniów objętych tajnym nauczaniem w zakresie szkoły powszechnej wynosiła w latach: • 1939/1940 .47 nauczycieli. jako ostatni garnki toczył w roku 1946 Wawrzyniec Wlaz. Jego matka nosiła rodowe nazwisko Bolman – gdy Niemcy ulokowali się w Zwierzyńcu razem z dziećmi podpisała Volkslistę. obydwaj zmarli podczas I wojny światowej. in." Ostrowski Tadeusz (1927 – 2005). zmarł w 1930 roku. . Sieraków – ośrodek funkcjonował do II połowy XIX wieku. W latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku w Woli Dereźniańskiej pracowali dwaj garncarze – Jan i Józef Kmieciowie. którzy dobili go na zwierzynieckim rynku. oraz na poziomie szkoły średniej ogólnokształcącej. który przyuczył innych do zawodu. przed I wojną światową we Frampolu pracowali tylko Z i B Głowa (ojciec z synem) Goraj . Łazory – w pocz. W odwecie Niemcy rozstrzelali 2 lutego na rynku w Zwierzyńcu 20 zakładników przywiezionych z Zamościa. pełnił obowiązki Inspektora Zamojskiego przy organizacji Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. ośrodki tajnego nauczania na terenie Zamojszczyzny Tajne nauczanie na terenie Zamojszczyzny prowadzone było w zakresie szkoły powszechnej (według przedwojennych programów). Wólka Biska – w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku we wsi pracowali dwaj garncarze – Franciszek Welc i Andrzej Wróbel. ostatni garncarz – Jan Bień zmarł w czasie II wojny światowej Tarnogród – ośrodek garncarski w Tarnogrodzie przestał istnieć w XIX wieku. 858 uczniów • 1943/1944 – 53 nauczycieli. Kolonia Sól – ośrodek garncarstwa funkcjonował w latach 1937 – 1946. Mapa cechów Lubelszczyzny opracowana przez M. wtedy miejscowy handlarz ceramiką – Franciszek Kmieć namówił do osiedlenia się we wsi i zajęciem toczeniem garnków Jana Bienia z Bidaczowa Nowego. 855 uczniów • 1941/1942 .30 nauczycieli . który zamieszkał we wsi w roku 1937. które w w 1443 roku stoczyły pod Hrubieszowem potyczkę z oddziałami starosty chełmskiego Hryćka Kierdejowicza. 674 uczniów powiat biłgorajski – ośrodki tajnego nauczania znajdowały się w: Biłgoraju. Grona dostał się w ręce Niemców. Frampolu. żołnierz.Czyż. więziony i prześladowany organy bezpieczeństwa Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. ostatnim sierakowskim garncarzem był Gonciarz. Ujście – garncarstwem zajmowały się tylko kobiety. Olszewskiego ("Szkolnictwo polskie na Lubelszczyźnie w świetle sprawozdań Departamentu Oświaty i Kultury Delegatury Rządu RP na Kraj " w: Rocznik Ogniska Nauczycielskiego w Lublinie. z rozkazu Komendy AK Obwodu zamojskiego został zastrzelony w Biłgoraju przez "Gryfa".47 nauczycieli.. t. 831 uczniów • 1942/1943 .dowodów na istnienie garncarstwa w Goraju dostarczają dokumenty: Mapa Poglądowa Królestwa Polskiego (w opracowaniu Wójcickiej) z roku 1885. pierwszym garncarzem był Kazimierz Koper z Bidaczowa Starego. "Ziembę" i "Jastrzębia". Żołnierzy AK ze Zwierzyńca – Romana Paczosa i Bronisława Gronę. w roku 1924 już tylko jeden – Józef Cieplechowicz. Długim Kącie. XIX wieku w Krzeszowie pracowało sześciu garncarzy. opracowanych przez E.. Według danych. Paczos zbiegł podczas strzelaniny. XX wieku pracowało we wsi dwóch garncarzy – Lewkowicz i Lejman. przeszkodzili mu jednak członkowie Ruchu Oporu. Frampol – frampolski ośrodek garncarstwa funkcjonował w od 1773 roku do początków XX wieku. Artur pracował jako szofer niemieckiego starosty w Biłgoraju. Ostaszewski Artur Absolwent szczebrzeszyńskiego gimnazjum. swoja działalność zakończyły w XIX wieku Wola Dereźniańska – początki garncarstwa datują się od roku 1920. Sól – ośrodek nieczynny. podczas okupacji mieszkał w Zwierzyńcu. Walewską na wystawę w Lublinie w 1956 roku. zmarł przed II wojną światową. Krzeszów – początki garncarstwa sięgają polowy XVIII wieku. 1 lutego 1944 roku Ostaszewski miał objąć nową posadę i włożyć mundur gestapowca.46 nauczycieli. Ostrogski Feliks Wódz wojsk Świdrygiełły. w pocz.

Skierbieszów. Księżpolu. "Kronikarze są potrzebni" (Lubartów i Ziemia Lubartowska 1958). W latach 1915 – 1922 służył w Armii Czerwonej. powiat hrubieszowski – prowadzono "douczanie przedmiotów zabronionych w funkcjonujących szkołach powszechnych z wykorzystaniem wydanych przed wojną podręczników" – Hrubieszów. od 11 listopada 1920 roku członek Komunistycznej Partii Rosji (bolszewików). in. Wywłoczka. w roku 1379 zarząd nad powiatem /państwem szczebrzeskim objął tytułem darowizny od Ludwika Węgierskiego Dymitr z Goraja. Radecznica. Staraniem kogoś z rodziny Zamoyskich ukończył cztery klasy szkoły w Szczebrzeszynie (biograf nie podał jaka to była szkoła). Suchowola. Absolwent Seminarium Nauczycielskiego Męskiego w Szczebrzeszynie. do której skierowany został w 1922 roku. Kraczewie. Gruszka Mała. Kosobudy. Wólka Wieprzecka. Krzeszowie. Wożuczynie. Biskupice). Czartowczyku. Z zakresu szkoły średniej zajęcia prowadzono w Hrubieszowie i Horodle. Łaszczowie. Klemensów – Michalów. Ubrodowice. Tyszowcach. Deszkowice. "Czego oczekuje nauczyciel od muzeum" (Biuletyn Informacyjny. Krasnobród. Latyczyn. gdzie kształcono przyszłych działaczy komunistycznych). Zwierzyniec. Przewale. powiat zamojski – z zakresu szkolnictwa powszechnego tajne nauczanie prowadzono w miejscowościach: Błonie – Kawęczyn. Kotlicach – Rudce. Suścu. Wólka Czernięcińska. Krasne. P Padyjasek Józef Urodził się 23 stycznia 1899 roku. Czartowcu. Gorajec. Potoku Górnym. regionalista. Absolwent Szkoły Czerwonych Komunardów (elitarna szkoła w Moskwie. Autor artykułów o tematyce regionalnej. Jaśko Kmita w latach 1369 – 1371. Nielisz. pochodził z powiatu hrubieszowskiego. Żabno. Trzeszczany. Żurawnica. Podczas powstania dał się poznać jako dobry organizator i dowódca oddziału kosynierów. Hutki. Wożuczynie. Gruszka Duża. Chełmie. Krzeszowie. Zawalów. . Moratynie . powiat tomaszowski – tajne nauczanie w zakresie szkoły powszechnej prowadzono w: Bełżcu. złożonego z dwudziestu chłopów i mieszczan ordynackich. Nedeżowie. Chruścielu. Szczebrzeszyn. pochodził prawdopodobnie ze wsi Branew położonej na terenie Ordynacji Zamoyskiej. Wierzbie. Bondyrz. Józefowie.Huciskach. Data jego śmierci nie jest znana. Wiosną 1388 roku król Ludwik potwierdził nadanie dodając Dymitrowi klucz turobiński (Turobin. Wojsławice. "państwo szczebrzeskie" Nazwa ta zaczęła funkcjonować pod koniec życia króla Kazimierza Wielkiego (zm. Radzięcinie. Czernięcin. Brody Duże. Majdanie Starym. Władzę nad nimi z nominacji króla sprawowali starostowie grodowi: Otto z Pilicy w latach 1352 – 1369. Tarnogrodzie. m. Radecznica. Dębowiec. Drohiczany. Krasnobród. Miączyn. Lubartowie. Zajęcia z zakresu szkoły średniej prowadzono w: Biłgoraju. (tajne nauczanie prowadził tutaj Hipolit Kozioł (twórca Archiwum w Zamościu. ukończył pięcioklasowe gimnazjum w Radomiu. Tomaszowie. uczestnik powstania 1863 roku. Tarnawa. Klemensów. Kazimierzówce. Organizacją tajnego nauczania na terenie Zamojszczyzny zajmowali się Ryszard Siemieński i Michał Bojarczuk. "Nawet historią dawnej gminy Wielkie warto się zainteresować" ( Lubartów i Ziemia Lubartowska 1958). Podzamcze. Oseredkach. Nakliku. Potoku Górnym. Podhorce.oprócz miasta Szczebrzeszyna w skład "państwa" wchodziło wiele okolicznych wsi. ukończył Wyższy Kurs Nauczycielski w Warszawie. Czermnie. Janki. 1370) . Ochrona Zabytków 1959). Michalów. Zamość. Parada/Porada Paweł Włościanin. 1372 – 1378. Zwierzyniec. Z zakresu szkoły średniej nauczano w Tomaszowie. Krynicach. Niemirówku. Goleszyn. Majdan Sitaniecki. Komarowie. Moniatycze. zbiegł i przedostał się na teren Galicji. Wolicy Śniatyckiej. Więziony był w Lublinie. Wolicy Brzozowej. Szopowe – Senderki(?). Grabowiec. Owsikowski Adam Nauczyciel. Ośrodkami tajnego nauczania z zakresu szkolnictwa średniego były: Zamość. Poraj. w miejscowości Zynie. Władysław Opolczyk l. Od 1928 roku pracował jako nauczyciel na placówkach w: Białej Podlaskiej. które nosi jego imię) z żoną Czesławą. 16 czerwca 1864 roku został aresztowany.

Wywłoczkę. Seminarium Diecezjalnego . ks.. Lipowiec. oraz 19 wsi: Brody. Wielka wojna z czarna flagą (1970). podróż w towarzystwie ks. proboszcza włostowickiego i dziekana nowo aleksandryjskiego.. jego projektantem był Walerian Kronenberg. Trzęsiny. Deszkowice. biskup lubelski odwiedził Zamojszczyznę na przełomie maja i czerwca 1905 roku. Rudkę. prof. Żurawnicę. strome. partyzanci z gminy Biszcza opracowano na podstawie wspomnień Sebastiana Mirka z Bukowiny (rękopis dostępny w Miejskiej Bibliotece w Tarnogrodzie). Topólczę.. park zamojski Powstał w 1926 roku. ściągających się do dowodu następującego XII axiomatu Euklidesa opublikowano w Popisach. Kawęczynek. w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku w tejże fosie pływała foka.. pasterska podróż biskupa Jaczewskiego Franciszek Jaczewski. opis zamojskiego parku okresu okupacji zachował się literaturze młodzieżowej – autor trzytomowej powieści o losach zamojskich dzieci Kaktusy z Zielonej ulicy (1967). Karola Dębińskiego. z 1827 roku. w roku 1594 papież Klemens VIII specjalną bullą włączył prepozyturę szczebrzeską wraz z Sułowem i Sułówkiem do uposażenia infułata dziekana zamojskiego (odpis bulli znajduje się w w Archiwum Polskiej Akademii Nauk). kanonika katedralnego lubelskiego. spięte szeroką klamra mostu z czerwonej cegły. Kulików.. w którego szkolnych notatkach z lat 1825/1826 zachowały się wykłady profesora. Jego wykład dotyczący twierdzeń z geometrii elementarnej .. Sułów. Zamojskie i Zarzecze).Kilka twierdzeń Jeometryi Elementarnej. imię i nazwisko Józef Strzałka Andrzej Sztrangel Deryło Pułapa Józef Leśniak pseudonim "Zagłoba" miejscowość z której inne informacje pochodził Biszcza Lipiny Zamch Kolonia (miejscowość położona pomiędzy Bukowina a Biszczą) Luchów Górny Bukowina młynarz kowal żołnierz kampanii wrześniowej żołnierz kampanii wrześniowej brat sołtysa wsi Bukowina uczeń Seminarium w Leżajsku w jego domu odbyło się spotkanie organizacyjne (1940) Stanisław Malec (?) Piotr Szymanik Sebastian Łuszczek Sebastian Mirek Andrzej Szymanik Jan Koszel Roch Niedzielski Michał Klecha Pasiutewicz Ksawery Nauczyciel matematyki w klasach II – VI Szkoły Wojewódzkiej w Szczebrzeszynie... Obrocz. folwark Bodaczów. Sułówek. Źrebce.parafia szczebrzeska Erygowana została w roku 1397 przez Dymitra z Goraja. Leśna szkoła strzelca Kaktusa (1981) Wiktor Zawada tak napisał – tuż za bramą rozpościerało się na kształt olbrzymiej niecki koryto dawnej fosy. Czarnystok. Uczniem Ksawerego Pasiutewicza był miedzy innymi Jan Borman. Leona Wydźgi. Michalów. Kawęczyn. Zwierzyniec.. Parafia obejmowała miasto Szczebrzeszyn (łącznie z przedmieściami – Błonie. przepaściste jeszcze.

"Li omnim" ("Mówią mi"). Zgromadzone są w zbiorach Muzeum Rzemiosł Ludowych w Biłgoraju. Klasztorną) nazwano jego imieniem. biskupiego. Stanisława w Lublinie trwała pięć tygodni. in. Edwarda Szubstarskiego. Peter Janusz (26. Dr Janusz Peter był t współorganizatorem i założycielem Tomaszowskiego Towarzystwa Regionalnego i założycielem Muzeum Regionalnego – zarówno Muzeum jak i Towarzystwo. malarstwem. in. etnografią. oraz ks. Jego utwory tłumaczono na jęz. W uroczystości udział wzięli: rodzina. W roku 1957 na lamach " Materiałów Starożytnych" (t. przy trumnach zmarłych ordynatów. relacje z podróży zmieszczone zostały na łamach Kroniki Rodzinnej (1905). 1910 – 1914). Komunistycznej Partii Polski.Lubelskiego. "Gazetki Pereca". W roku 1867 uzyskał koncesje na założenie w Zamościu kancelarii adwokackiej. Jest autorek kilku prac naukowych z zakresu medycyny (→ Dzieje. jako jeden z pierwszych po zakończeniu działań wojennych rozpoczął gromadzenie zabytków archeologicznych z terenu Płaskowyżu Tarnogrodzkiego → kultury archeologiczne występujące w obrębie Płaskowyżu Tarnogrodzkiego. Perec Icchok Lejbusz Pisarz. światła i cienie przyrządów rozciąganych). Niemiecki. francuski. 1891 – 16. pracownicy ordynaccy. "Hair hakatan" "Miasteczko"). polski. II. Zmarł 3 kwietnia 1915 roku w Warszawie. istota. Tytuł doktora nauk medycznych uzyskał w 1923 roku. Członek Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy. w roku 1927 wygrał konkurs na stanowisko dyrektora szpitala powiatowego w Tomaszowie Lubelskim – funkcję tę pełnił do roku 1963. Pracował jako szewc we Lwowie. odznaczony za swoją działalność Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. noszą jego imię. Uczestnik powstania zamojskiego (wybuchło pod wpływem Rewolucji Październikowej w dniach 28-30. esperanto. W latach 1907 – 1910 służył w armii carskiej. kapelana.. Perec wydawał także własnym sumptem tzw. W okresie sierpień 1931 – sierpień 1938 członek wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii Bolszewików) – do dyspozycji Komitetu Centralnego tej partii pozostawał do roku 1944.). Tomaszowskie za okupacji (praca wydana pośmiertnie w 1990 roku. Poza pracą zawodową pasjonował się archeologią. jak i Żydów. oraz dwu prac uznawanych dotychczas za najcenniejsze źródła wiedzy o Tomaszowie: Szkice z przeszłości miasta kresowego (egzemplarze dostępne m. 1963). prałat 3 czerwca 1905 roku celebrował w kolegiacie zamojskiej uroczystą mszę ku czci zmarłego przed 300 laty założyciela Ordynacji – Jana Zamoyskiego w asyście duchowieństwa miejscowego i parafii należących do Ordynacji. angielski. H. ks. XI. Pejach Adolf Urodzony w Biłgoraju w 1885 roku. następnie uczęszczał do gimnazjum we Lwowie. Początkowo uczył się w Bełzie. Pękalski Michał Regionalista. Petrykowski (. Biskup Jaczewski witany był bardzo serdecznie zarówno przez ludność wyznania rzymsko – katolickiego. w 1907 dramat "Bajnacht Ojfn Ałtn Mark" ("Nocą na starym rynku"). włoski. W uznaniu zasług dr Petera dla miasta Tomaszowa uchwałą Miejskiej Rady Narodowej z dnia 28 lutego 1963 roku jedną z tomaszowskich ulic (b. . Polskiej Partii Robotniczej. "Haecel" ("Leń"). Ignacego Kłopotowskiego.. Łopacińskiego w Lublinie).1918).12. 1. Penkas Tomasz Żył w latach 1891 – 1979. tutaj ukończył również Wydział Lekarski na Uniwersytecie Lwowskim.. rosyjski. Warszawie i rodzinnym Biłgoraju (lata 1901 – 1907. szwedzki. Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. znał kilka języków. miejscowa ludność. ks. autorem wierszy w języku hebrajskim o tematyce społecznej: "Beit szomen" ("Opustoszały dom"). rektora kościoła św. był doradcą prawnym w Ordynacji Zamoyskiej. w latach 1914 – 1918 w 138 Pułku Piechoty.. W 1888 ukazał się poemat "Monisz". jego liczne prace zdobią do dziś sale tomaszowskiego szpitala. Ceremonię zakończono w podziemiach kolegiaty. w Bibliotece Miejskiej w Tomaszowie i Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej im. hiszpański. Pełnił ponadto funkcję adiutanta w Niżniegorodskom Gubernialnym Komisariacie Wojskowym (1918 – 1920). 2 ) zostało opublikowane jego opracowanie "Znaleziska neolityczne z okolic miasta Biłgoraja" . Jest m.

rodem z Hrubieszowa. W roku 1955 Wincenty Piątak został pracownikiem Inspektoratu Oświaty Powiatowej rady Narodowej w Hrubieszowie. rodem z Zawalowa. w 1943 roku brał udział w "akcji uwolnienia z konwoju kolejowego do obozu w Zamościu wysiedleńców z Mircza" ( podaję za Izabelą Strycharczuk). funkcje drużynowych pełniły kolejno nauczycielki: • Stanisława Jonot – 1920 – 1923 • Zofia Jaworska . 1996 A. w dolnej części widnieje napis "klucz szczebrzeski". Stanisława Staszica w Hrubieszowie. Najdawniejsze dzieje Ziemi hrubieszowskiej (do XV w). gdzie zostały udokumentowane jej poczynania. pracując jednocześnie w Liceum Ogólnokształcącym im. Wyobraża herb "Jelita" zwieńczony koroną w której widać kozła. pieczęć klucza szczebrzeskiego Widnieje na dokumentach zachowanych z Zespole Akt Ordynacji Zamoyskiej przechowywanych w Archiwum Państwowym w Lublinie.00 ówczesna drużynowa – Zofia Sas – Jaworska zwołała zbiórkę na której powołano Drużynę Pogotowia w ramach Placówki Pogotowia Społecznego – w skład Drużyny weszło 38 harcerek. 30 sierpnia 1939 roku o godzinie 16. W roku 1954 z Turkowic przeniósł się do Hrubieszowa. kurierka Armii Krajowej na terenie Zamojszczyzny. a także zaczął ukazywać się biuletyn "Uczymy się filatelistyki".. Katalog hrubieszowskich stempli okolicznościowych. aresztowana w sierpniu 1943 roku Piątak Wincenty Regionalista. m. (1965) Cz. jak pisze o niej Ignacy Kurzępa → Kurzepa Ignacy. Tylus. oraz wydawnictwa w ramach "Biblioteki THR". W okresie międzywojennym staraniem szczebrzeszyńskich harcerek wzniesiono na miejscowym cmentarzu obelisk poświęcony powstańcom 1863roku. zmarł 26 grudnia 1991 roku. zaczął ukazywać się "Biuletyn Towarzystwa Rolniczego Hrubieszowskiego" (TRH). Jana Baja i Piotra Żołnierczuka. Hrubieszowska rzeźba ludowa (1961) B. Gurba. w latach 1941 – 1943 uczęszczał do szkoły mechanicznej Polnische Handwerker Schule.). założył koło Polskiego Związku Filatelistycznego. Z jego inicjatywy w 1960 roku powstało Towarzystwo Regionalne Hrubieszowskie. O pracy szczebrzeszyńskich harcerek traktuje również praca J. Członek Armii Krajowej.Piasecka (. Podczas okupacji przebywał w obozach pracy w Strżyżowie i Niedrzwicy Dużej. Pieczęcią sygnowane są akta i papiery urzędowe dotyczące Szczebrzeszyna i klucza szczebrzeskiego. in. "Żar" "Dziewczyna z lasu". po roku 1905 zakładał we wsiach powiatu hrubieszowskiego kółka rolnicze. Powstanie styczniowe w powiecie hrubieszowskim (1966) H. Hrubieszowska pisanka. uczył zdolnych chłopców. Gedek. (1987) Funkcję prezesa TRH Wincenty Piątak pełnił do października 1984 roku. 14 października otrzymał decyzja Walnego Zjazdu THR godność dożywotniego prezesa Towarzystwa. Powiat grabowiecki w roku 1472 (1968) J. Hrubieszów – studia z dziejów miasta i regionu (1980) W. po obu stronach herbu O [ordynacja] Z [Zamoyska]. Jóźwiakowskiego Skauting i Harcerstwo w Szczebrzeszynie 1915 – 1939 (tekst dostępny w zbiorach Biblioteki Miejskiej w Szczebrzeszynie). Piatak. Pierwsza Żeńska Drużyna Harcerska im. Piątkowski Antoni Instruktor rolny. Wincentego Michaluka. W roku 1951 podjął pracę w charakterze wychowawcy i kierownika w jednej osobie w Państwowym Domu Dziecka w Turkowicach. następnie prezesa. Piatak. Patara. dotychczas ukazały się: W. W. Ćwierćwiecze Towarzystwa Regionalnego Hrubieszowskiego (1985) M. w latach 1961 – 1967 pełnił obowiązki sekretarza Koła. pierwszy niemiecki okręg osiedleńczy . Dabrowska.. gdzie również z jego inicjatywy powstało Koło Filatelistyczne. Piątak. ps. Stamirski. Emilii Plater w Szczebrzeszynie Istniała w latach 1920 – 1939. Prywatnie.1923 – 1929 • Celina Dębińska – 1930 – 1932 • Halina Zalewska – styczeń 1933 – wrzesień 1939 Od 25 stycznia 1933 roku drużyna prowadziła własną kronikę. a "właściwie to prowadził robotę polityczną – uświadamiająca Polaków by nie ulegali rusyfikacji". po obu stronach korony litery D [dominium ?] P [privatium ?]. autor wspomnień o Zwierzyńcu podczas okupacji → Bibliografia (wspomnienia/beletrystyka).

Pełnił funkcję gońca kolejno w: Zwiemigorodce w guberni kijowskiej przed rokiem 1915. Łopacińskiego w Lublinie. od roku 1915 w Izwojłowskim Zapasowym Pułku gwardii w Piotrogrodzie. Pintal Stanisław Urodzony 10 kwietnia 1894 roku w Biłgoraju. Piosenki te pochodzą przeważnie spod pióra was samych. in. oraz data powstania) wydał pod ps. "Topola".  odznaczony został orderem Czerwonego Sztandaru i bronią honorową. Zbiorek w ilości 25 (przy większości z nich zamieszczony jest autor tekstu. Pietruszyńskiego zorganizowała "zieloną" salę w szkole podstawowej w Czarnymstoku w latach 70 ubiegłego stulecia. lub ze względów bezpieczeństwa i policyjnych mają być przesiedleni na teren II/10/I GG lub w obrębie tego terenu . co je zebrał podporucznik "Topola". ukończył II klasowa szkołę wiejską. Maria z Rzepeckich Lisowska z pomocą prof. w tym kilkanaście tysięcy dzieci. Teren ten miał stanowić "zabezpieczoną ojczyznę" (jak podawano w niemieckiej dokumentacji) dla: . Ukończył przedwojenna szkołę podchorążych w Grudziądzu.000 Polaków. Odznaczenia i nagrody. 27 listopada wysiedlono pierwszą wieś – Skierbieszów. Bronisław Pietruszyński wychował ponad stu absolwentów. oraz rozwój masowego narciarstwa.przesiedleńców z Bośni . m. tym większe maja znaczenie i bliższe być powinny waszemu sercu. zebrał je i napisał do nich nuty Jan Kryk ps. do marca 1943 roku było wysiedlonych na Zamojszczyźnie już 116 wsi. Wspólnie z Józefem Maziem. "Pieśni oddziałów partyzanckich Zamojszczyzny" Zbiór pieśni partyzanckich śpiewanych w oddziałach partyzanckich AK Inspektoratu Zamość. oraz trzeciego miejsca w biegu na 100 metrów podczas jednej z przedwojennych Spartakiad Młodych w Warszawie. Do jego wybitnych. Brał udział w zdobyciu centrali telefonicznej w Piotrogrodzie. Żukowskiego w latach 1931 – 1935. pedagog długoletni nauczyciel w szkołach szczebrzeszyńskich. na podstawie dekretu führera i kanclerza Rzeszy z dnia 7 października 1939 roku powiat zamojski notowany w dokumentach niemieckich pod kryptonimem II/10/I GG. którzy w celu zniesienia ich obecnego krytycznego położenia. Pietruszyński Bronisław (1913 – 1981). Na opuszczonych terenach zamieszkali Volksdeutsche z Bośni.Za taki uznano. oraz trzech w stopniu doktorów.. którzy osiągnęli stopień magistra wychowania fizycznego. laureat Nagrody Sztandaru Ludu.GPU (Nadzwyczajna Komisja do Walki z Kontrrewolucja i Sabotażem) Białorusi w latach 1921 – 1923  praca na stanowisku zastępcy członka Centralnego biura KPR (b) w latach 1921 – 1924. Z ważniejszych wydarzeń w życiu Stanisława Pintala należy odnotować:  udział w II konferencji SDKPiL w Rosji (maj 1918)  udział w I Zjeździe Komunistycznej Partii Rosji (KPR) (bolszewików)  praca na stanowisku sekretarza komitetu KPR (b) w Mińsku od 1919 roku  praca na stanowisku zastępcy przewodniczącego Cz K. Zygmuntem Czyżewskim i Czesławem Gajdkiem zainicjował powstanie Ludowego Klubu Sportowego "Roztocze" Szczebrzeszyn. Po rewolucji lutowej uczestniczył jako przewodniczący Komitetu Żołnierskiego w rozbrajaniu kadetów w Piotrogrodzie. Unikalny dziś egzemplarz dostępny jest w zbiorach Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im H.zagrożonych przesiedleńców Volksdeutschów z okupowanych terenów wschodnich . był ponadto słuchaczem Wojskowej akademii Policji im. W 1937 roku padł ofiarą prowokacji.innych grup przesiedleńców które szczegółowo wyznaczy się do osiedlenia na terenie II/10/I GG Utworzony został z rozkazu Heinricha Himmlera w listopadzie 1942 roku. po wyzwoleniu w 1951 roku Akademię Wychowania Fizycznego w Warszawie. około 41. indywidualnych osiągnięć należy zajęcie pierwszego miejsca w skoku wzwyż. którymi uhonorowano Bronisława Pietruszyńskiego: • Krzyż kawalerski Orderu Odrodzenia Polski .Volksdeutschów i osób pochodzenia niemieckiego z pozostałych części Generalnego Gubernatorstwa.."Podwiński" (to rodowe nazwisko jego matki) Zygmunt Klukowski w 1944 roku. Znany jest jako twórca "zielonych" sal gimnastycznych [zespół przyrządów do ćwiczeń gimnastycznych zlokalizowanych na wolnym powietrzu] na Zamojszczyźnie – jego pomysły powielane były przez absolwentów Liceum Pedagogicznego. Czynimy to w momencie. miewał udane starty w lekkoatletycznej ekipie "Pogoni" Lwów. gdy poległ polu chwały ten. słowem wstępnym opatrzył dowódca oddziału OP9 "Adam" "oddaję do waszego użytku zbiorek piosenek żołnierskich śpiewanych w naszym pułku. obejmował tereny Zamojszczyzny na które mieli być sprowadzeni osadnicy niemieccy. aresztowany 21 sierpnia tegoż roku doczekał się rehabilitacji w 1953 roku.

1961. Zygmunt otrzymał zadanie zorganizowania przy świątyni (fundacji Rodziny Zamoyskich) parafii rzymsko . Kosińskiego. Piramowicz Jan Pierwszy biłgorajski lekarz. ucznia Bronisława Pietruszyńskiego.tytuł Zasłużonego Nauczyciela Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej tytuł Zasłużonego Działacza Kultury Fizycznej tytuł Zasłużonego Działacza Ludowych Zespołów Sportowych Nagroda Jędrzeja Śniadeckiego Nagroda "Sztandaru Ludu" Jest autorem kilku prac drukowanych w fachowych czasopismach. Jego rodzicami byli Stanisław i Władysława z Banszkiewiczów Pisarscy. podkanclerzego wielkiego koronnego. który poświęcił mu ciekawy artykuł wspomnieniowy opublikowany na łamach Rocznika Zamojskiego (t . w granicach administracyjnych której znajdowała się we wsi Zamch dawna po unicka świątynia pod wezwaniem Św. zajmowana przez prawosławnych przez 50 lat. osiedlił się w mieście w połowie XIX wieku.katolickiej Do pracy . Wychowanie Fizyczne i Higiena Szkolna. Warszawa 1977. Lublin 1975 • "Cezar" (okupacyjne pseudonim B. strzelała do ich dobytku" – wydarzenia te miały miejsce w 1924 roku. nr4 • Doświadczenie z pracy w SKS Liceum Pedagogiczne. Św. nr 10 • Gorąco propaguje zielona salę gimnastyczna w Liceum Pedagogicznym . Andrzeja Abreka. Franciszka Ksawerego w Krasnymstawie. Piusa X ukończył we Włocławku. cześnika żydaczowskiego) nominację na urząd starosty w Szczebrzeszynie. Wychowanie Fizyczne w Szkole. doktora teologii i Franciszka Bienieckiego. Początkowo pracował w Modliborzycach. W 1921 roku wstąpił do Seminarium Duchownego w Lublinie. Jozafata.Jełowieckiego na kapłana. Wychowanie Fizyczne i Higiena Szkolna. Pisarski Zygmunt ks. nr 3 • Jak polepszam warunki higieniczno – zdrowotne uczniów. brak stosownego zaplecza medycznego w postaci apteki utrudniał w dużym stopniu leczenie – pierwsza apteka w Biłgoraju została otwarta dopiero w 1860 roku.II 1988) • Przygotowanie do zawodu a udział w ruchu sportowym młodzieży Liceów Pedagogicznych. Krawczyk. Z. nr 1 • Wychowanie fizyczne i sport w: Zakłady Kształcenia Nauczycieli w Szczebrzeszynie i ich wychowankowie . W naszych LZS. złotych kary narzuconej chłopom "za defraudacje leśne. 1959. Jego działalność doprowadziła do umorzenia 5 mln. Pietruszyńskiego). nr 4 • Ogródek sportowy z niczego. Gimnazjum im. red. nr 12 • Przyrządy do ćwiczeń w szkole wiejskiej wykonuje sposobem gospodarczym. wojewody sieradzkiego. Karola Tarło. nr 3 • Z zielonych sal na śnieg i lód. 1964. ich wykaz podaję w opracowaniu Władysława Pańczyka. 1961. pod red. Pamiętniku wychowawców fizycznych . 1960. Wychowanie Fizyczne i Higiena Szkolna. Wychowanie Fizyczne i Higiena Szkolna . Zygmunt Pisarski urodził się w Krasnymstawie w dniu 24 kwietnia 1902 roku. 1957. Aby wieloletnie doświadczenia zostały upowszechnione W. nr 4 • Przygotowanie uczniów Liceum Pedagogicznego do prowadzenia wf w trudnych warunkach. 27 czerwca 1926 roku został wyświęcony w katedrze lubelskiej przez biskupa Adolfa J. Zygmunt został ochrzczony w kościele parafialnym pod wezwaniem Św. Wychowanie Fizyczna i Higiena Szkolna." Piotrowski Paweł Stanisław W roku 1697 otrzymał z rąk Anny z Gnińskich Zamoyskiej. Bożeniec . która tytułem rozwiązywania konfliktów na tle serwitutowym "biła chłopów. S. Ks. • • • • • "piłkarze" Nazwa straży zorganizowanej w dobrach Ordynacji Zamoyskiej. 1956. Wychowanie Fizyczne i Higiena Szkolna. Wychowanie Fizyczne w Szkole 1955. ks. oraz opiekunów małoletniego wówczas ordynata Tomasza Józefa Zamoyskiego (Jana Odrowąża Pieniążka. W odpowiedzi na powyższe poczynania Zarządu Dóbr Ordynacji PSL Wyzwolenie zorganizowała w Zamościu Oddział Chłopskiego Związku Serwitutowego. W roku 1872 Jan Piramowicz został lekarzem powiatowym. Po roku pracy został przeniesiony do parafii Sól w w powiecie biłgorajskim. nr 2 • Jak zapewniam bazę materialna wychowania fizycznego w szkole we własnym zakresie. 1958.

Przyjechał oddział żandarmerii na czterech saniach. teren otoczyli podwójnym płotem z drutu kolczastego. 1 września roku następnego objął stanowisko proboszcza w Gdeszynie w parafii po unickiej pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP.. w jego domu w okresie międzywojennym znajdowała się szkoła. Zygmunt w kościele parafialnym w Trzęsinach (Księgi Chrztów parafii Trzęsiny 1925 – 1936.00. Niemcy wznieśli baraki. Zginęło 29 mieszkańców Gdeszyna. gdy ks. Rodem z Sambora (dawna Galicja). Potoku).Aleksandrem (ur. Borowinie Sitanieckiej. Wśród nich błogosławionym został ks. Niebawem powstała plastelinowa scenka z "Młodej Gwardii" o radzieckiej podziemnej organizacji młodzieżowej prowadzącej w 1942 roku działalność sabotażową przeciwko niemieckiemu okupantowi w Zagłębiu Donieckim (główni przywódcy zostali zamordowani przez gestapo). w latach pięćdziesiątych XX wieku znajdowało się w podręczniku języka polskiego do klasy VI szkoły podstawowej – jego treść oparta była na autentycznym wydarzeniu: "Wojtek Kołłątaj (brat Jerzego. Kierownik szkoły pan Marian Pado przypomniał sobie o talencie Wojtusia i zaproponował mu lepienie odpowiedniej sceny. Musiał opuścić parafię. pochowana jest na cmentarzu w Gorajcu. Ignacego Chrzanowskiego na Uniwersytecie Jagiellońskim. Zygmunt Pisarski "piwowareczek" Przydomek nadany przez sąsiadów Janowi Piwowarek z Podborcza z racji niskiego wzrostu. 1930 roku) i Magdaleną (ur. 13 czerwca 1999 roku Ojciec Św. Ksiądz upadł. którą przekazano do Warszawy.następnego roku otrzymał stypendium i miejsce w zakopiańskiej szkole artystycznej. Z tego okresu zachowały się akta chrztów i ślubów których udzielił ks. 1 kwietnia 1930 roku Ks. Pod koniec lipca. później Żydzi." (Aleksander Piwowarek) . a potem do przygodnie spotkanych ludzi. Składowali je pod ścisłym nadzorem początkowo więźniowie z rotundy zamojskiej. (Bogusław Garbacik) "Plastusie " Opowiadanie Wojtusia Kołłątaja ze Szczebrzeszyna. Księgi Chrztów parafii Trzęsiny w latach 1925 – 2006). Do czasu przejścia na emeryturę pracowała w bibliotece szkolnej w Szczebrzeszynie gromadząc od podstaw jej księgozbiór.zabrał się z wielkim zapałem. później na roboty do Rzeszy. pracę doktorską pisała pod kierunkiem prof. ale drugi gestapowiec strzelił z pistoletu w głowę. Zygmunt Pisarski upadł w proch drogi i już się nie podniósł. pociski do dział amunicje. próbował jeszcze wstać.. oraz Liceum Pedagogicznego.Liceum i Gimnazjum Ogólnokształcącego. wkrótce popadł w konflikt popadł w konflikt z miejscowym dziedzicem i niektórymi chłopami. kiedy Ks. Zygmunta to parafia Perespa (od 1 stycznia 1932 – 31 sierpnia). W 1929 roku za mąż za Jana Piwowarka. Przywożono tutaj bomby lotnicze. od szosy relacji Szczebrzeszyn – Zamość przez tory zbudowali drogę. plebania została otoczona przez Niemców. Klemensowie. Jan Paweł II w Warszawie beatyfikował 108 męczenników z czasów II wojny światowej. Zmarła w 1987 roku. Zygmunt odmówił jeden z żandarmów odwrócił kapłana twarzą do topoli i strzelił w plecy. podejmując prace remontowe zaniedbanej świątyni. Ks. Zygmunt ukończył odprawianie Mszy Św. albo na początku czerwca 1941 roku wszyscy zatrudnieni przy wyładunku zostali wywiezieni do obozu przejściowego w Zamościu.. 30 stycznia 1943 roku około godziny 9. 1934 roku) w rodzinnej wsi męża Podborczu. Niemcy wtargnęli do kaplicy i zażądali wydania miejscowych komunistów. Piwowarkowa ze Szczepańskich Felicja. Kolejne miejsce pracy ks. w okresie poprzedzającym wybuch II wojny światowej pracowała w Zamościu i Hrubieszowie. Talent młodego Wojtka został dostrzeżony . znanego archeologa) lubił lepić z plasteliny – często wykonywał różne postaci do do przerabianych w szkole czytanek – był rok 1949 i cały "obóz socjalistyczny" z wielką pompą czcił siedemdziesiąte urodziny "wodza światowej rewolucji". Długoletnia nauczycielka szkół szczebrzeszyńskich . Niemcy zaczęli strzelać do pozostałych zakładników. wszelkie ślady po placu amunicji zostały zlikwidowane. aż wreszcie młodzi Polacy z Zawady. (Magdalena z Piwowarków Kozakowa) plac amunicji Zlokalizowany był na obszarze folwarku Zawada" od semafora na Zamość w kierunku południowo – wschodnim licząc od przejazdu kolejowego" . Od połowy czerwca 1941 roku składowaną amunicję zaczęto wywozić – w pobliżu Zawady znajdowały się lotniska wojskowe (w Mokrym. Komunistyczne władze oświatowe na gwałt szukały "spontanicznych odruchów społecznych" w rzeczonym temacie. Zygmunt rozpoczął pracę duszpasterską w parafii Trzęsiny. W okresie okupacji zamieszkała z mężem i dziećmi .

"Platerówki" Popularna w Szczebrzeszynie nazwa żeńskiej drużyny harcerskiej noszącej imię Emilii Plater. Z inicjatywy Jerzego Jóźwiakowskiego; autora pracy o działalności szczebrzeszyńskich drużynach harcerskich "Skauting i harcerstwo w Szczebrzeszynie 1915 – 1939" (Szczebrzeszyn 1994) w dniu 5 maja 1995 roku odbyło się spotkanie seniorek "Platerówek". Płocharz Józef Jeden z najbardziej znanych fotografów na terenie gminy Radecznica. Jego prace pochodzą z lat 1920 – 1930 są bardzo cenne z uwagi na jakość zachowanych fotografii – znaczył je faksymile w ozdobnym otoku, lub bez ozdoby. Z Radecznicy przeniósł się do Rokitowa, tutaj swoje prace podpisywał "Józef Płocharz. Fotograf w Rokitowie, p – ta Turobin, woj. Lubelskie"; przed rokiem 1938 wyjechał na Podole. (Stanisław Zybała)

Płonka Józef Wacław,ks Bernardyn, dyrektor otwartego 4 września 1944 roku Prywatnego Gimnazjum OO. Bernardynów w Radecznicy, placówka funkcjonowała do roku 1950 (ukończyło je ponad 400 osób. Podczas okupacji kapelan (ps. "Czarny") stacjonujących na terenie gminy oddziałów Armii Krajowej. Pełnił również obowiązki prezesa oddziału Ochotniczej Straży Pożarnej w Radecznicy. W roku 1946 wyjechał na placówkę do Łęczycy; gdy "Zapora" (Hieronim Dekutowski) zlikwidował w 1946 roku Marię Milińską (pracowała w radecznickim klasztorze jako pomoc w prowadzeniu gospodarstwa) - współpracownicę Urzędu Bezpieczeństwa ks. Płonkę pociągnięto do odpowiedzialności za współpracę z AK. W roku 1951 otrzymał wyrok 12 lat pozbawienia wolności, ułaskawiony został w 1956 roku. Jest autorem wspomnień z lat 1939 – 1946 (rękopis znajduje się w Archiwum Prowincji OO. Bernardynów w Krakowie, którzy są prawnymi spadkobiercami jego praw autorskich, kserokopia rękopisu w Bibliotece Publicznej Gminy Radecznica w Radecznicy; wspomnienia dostępne są także na stronie internetowej: www.republika.pl/horajec), gdzie opisuje dość szczegółowo losy OO. Bernardynów w radecznickim klasztorze, a także czasy niemieckich i rosyjskich rządów na terenie gminy podczas okupacji i bezpośrednio po wyzwoleniu. pochodzenie nazwy "Turobin" Nazwa "Turobin" prawdopodobnie pochodzi od nazwiska "Turobija", t.j. "bijącego woły" – według zapisu M. Maciaga, który spisał podania i legendy odnoszące się do Turobina (Wisła 1902, t. XII) – "starzy ludzie powiadają o początkach Turobina, co następuje: "dawnemi czasy żył sobie bardzo bogaty pan do którego okoliczne wioski i lasy obszerne należały. Ten pan założył nad rzeką Por ogród, który murem wysokim obwarował. W tym ogrodzie ów pan hodował tury, czyli woły, któremi duży handel prowadził, sprzedając je do dużych miast." pochówki prawosławnych z terenu gminy Radecznica Zachowały się w niewielkiej ilości - na cmentarzu w Tereszpolu spoczywają: ludowa nauczycielka Olena [Helena?] Iwanowna Senczik, urodzona 23 lutego 1878 roku, zmarła 26 lutego 1911 roku, nagrobek wznieśli zięć, mąż i dzieci. Osoba Leny skłania nas do postawienia sobie pytania: skoro była ludowa nauczycielką, gdzie znajdowało się miejsce jej pracy?. Być może była nauczycielką w Czarnymstoku lub w Trzęsinach, a może i w Radecznicy jak powstały tu szkoły początkowe po roku 1895. Podobnie rzecz ma się z Nikołajem Andrejewiczem Łukasiukiem; wolne tłumaczenie napisu z jego nagrobka brzmi: "tutaj spoczywają szczątki ludowego nauczyciela Nikołaja Andrejewicza Łukasiuka. Wieczna pamięć Tobie uczciwy pracowniku, urodził się w 1838 roku, zmarł 11 kwietnia 1906 roku. Wiele lat jako nauczycielka szkoły początkowej w Radecznicy pracowała Maria Andrejewna Tarsanowa. Była wdową, jak podaje miejscowy ustny przekaz. Miała, jak mówią jedni dwoje dzieci – syna i córkę, drudzy, że troje: dwie córki, Xenię Polę oraz syna Sierożę. Wyjechała z Radecznicy w 1914 roku wraz z prawosławnymi mniszkami i całą rosyjską kolonią. Pochówki prawosławnych ze wsi Czarnystok – Ruś znajdują się w większości na cmentarzu parafialnym w Szczebrzeszynie; na cmentarzu w Trzęsinach spoczywają: małżeństwo Oleszczakowie, oraz: Józef Gach (żył lat 20, zmarł 22. VII. 1931 roku), Michał Żuk (żył lat 57, zmarł 18 (15?) II 1930 roku ). W Radecznicy na przykościelnym cmentarzu spoczywa córka Łopatyńskich. Jan Łopatyński był prawosławnym, jego żona (z Sobolewskich) katoliczką. Ich zmarła córeczka Zofia pochowana jest koło grobu Jaworskich na dawnym cmentarzu przykościelnym w Radecznicy; Łopatyńska zmarła w Zamościu. W Radecznicy, w Lasku znajduje się cmentarz obrządku wschodniego. Pochowano na nim ponad 80 osób

obrządku wschodniego w okresie parafialnym obu cerkwi prawosławnej (i unickiej). Na tym cmentarzu pochowano też nieznaną liczbę oficerów rosyjskich poległych podczas walk frontowych na polach Radecznicy, Podlesia i Zaporza w 1914 i 1915 roku. Do tej pory zachowały się 3 nagrobki prawosławne z 1888 roku, 1893, 1905 roku oraz 1 w ruinie. (Regina Smoter Grzeszkiewicz, Stanisław Zybała)

początki Szczebrzeszyna Początek dziejów Szczebrzeszyna przynosi same znaki zapytania. Czy przed XIII wiekiem istniał gród- nie wiemy. Jeżeli istniał to kiedy powstał – nie wiemy. Kto, w jakim celu go zbudował- nie wiemy. Skąd się wzięła nazwa- nie wiemy. Do jakiego rodu, plemienia należał- nie wiemy. Należy żałować, że do tej pory żaden historyk o odpowiedniej wiedzy i renomie sam, albo na zlecenie władz, nie opracował dziejów Szczebrzeszyna. Historia Szczebrzeszyna interesuje mnie z racji mojej rodziny, która mieszkała tu nieprzerwanie co najmniej od 250 lat. Niniejsze opracowanie oparte jest na materiałach z Biblioteki Narodowej w Warszawie, co daje gwarancję odpowiedniego ich poziomu. Nie znalazłem żadnej monografii tych terenów. Stąd jest to tylko kompilacja znalezionych u różnych autorów wzmianek, najczęściej niewielkich. Praca historyka jest tym trudniejsza im bada on coraz bardziej zamierzchłe czasy, a już szczególnie dotyczące pogranicza. Coraz mniej dokumentów, coraz więcej hipotez. Pomimo tych trudności historycy "popychają naprzód" stan wiedzy korzystając z nowych dokumentów, jakie w miarę rozwoju historii powszechnej odnajdują się np. w ościennych krajach. Ale także od nowa je interpretują, stawiają nowe hipotezy, które pozwalają na ścieranie się poglądów. W ostatnich czasach dużą pomocą dla historyków jest rozwój innych nauk, a szczególnie archeologii. Mówiąc o historykach mam na myśli to nieliczne grono naukowców, którzy wnoszą do wiedzy coś nowego. Nie znaczy to, że nie szanuje tysięcy tych "szarych" historyków, szczególnie nauczycieli, dziennikarzy i popularyzatorów, którzy naukę o naszej historii przenoszą do społeczeństwa. Ale są wśród tych ostatnich i tacy, którzy tworzą własną historię dziejów. Przyczyną jest brak dostępu do dobrych źródeł, a może brak umiejętności szukania. Ręczę, że wiele można znaleźć i w Szczebrzeszynie, i w Zamościu. Błędem jest przekonanie o wyjątkowości jakiejś miejscowości, i bezkrytyczne powtarzanie tego za poprzednikami. Prof. Stefan Świeżawski jeden z najznakomitszych filozofów i wykładowców KUL pisze: "Głęboko w nas zalęgła się Polska, którą nazywam "sienkiewiczowską". Henryk Sienkiewicz był na pewno genialnym pisarzem, ale wzorce, które nam zostawił i na których wychowują się bez refleksyjnie całe pokolenia są okropne. Pełno w nich pogardy i nienawiści do innych narodów, innych bliskich nam przecieżbo sąsiednich- kultur, religii". Oto skutki przekonania o wyjątkowości własnej ojczyzny. W niektórych opracowaniach o Szczebrzeszynie spotyka się niczym nie potwierdzone, a nieraz wręcz nieprawdziwe hipotezy. Jak ta, że przez Szczebrzeszyn przebiegał szlak handlowy Kijów- Praga, czy szlak bursztynowy do Bizancjum. Czasem wystarczyłoby zajrzeć do encyklopedii, książki historyka, spojrzeć na mapę. I skojarzyć otrzymane stąd wiadomości. O tym pierwszym szlaku pisze m.in. prof. Kazimierz Myśliński w swej książce "Lublin w dziejach i kulturze polskiej": "Badania archeologiczne pozwoliły na odtworzenie przebiegu owej "ruskiej" drogi. Biegła ona z Kijowa przez Włodzimierz Wołyński, Gródek nad Bugiem, Sutiejsk pod Szczebrzeszynem, a dalej przekraczała Wisłę pod Zawichostem, aby następnie przez Kraków kierować się na Pragę Czeską do Ratyzbony nad Dunajem". Zaś droga handlowa z nad Bałtyku do Bizancjum była opanowana przez Wikingów, Waregów. Poczynając od Wolina i Truso (dzisiejszy Elbląg) wiodła rzekami Dzwiną i Dnieprem. To oni założyli Kijów i Ruś, i dali jej pierwszą dynastię Rurykiewiczów. Trasę drugiego szlaku bursztynowego opisał już Pliniusz Starszy, a potwierdziły jej przebieg liczne wykopaliska, i opracowania archeologów. Wiódł on z północnych Włoch, przez Wiedeń, Brno, Bramę Morawską, rozgałęzieniem przez Opole lub Wrocław, Kalisz, do ujścia Wisły. Rzymskimi prowincjami były Panonia i Dacja dające bezpośrednią łączność Wiednia z "drugim Rzymem"- Bizancjum. Nie ma również żadnego dowodu na to, że Szczebrzeszyn założyli Lędzianie. Najmniejszego prawdopodobieństwa nie ma również hipoteza, że Szczebrzeszyn strzegł przeprawy przez Wieprz. Czy Szczebrzeszyn należał do Grodów Czerwieńskich? W "Historii Polski" wydanej w roku 2007 prof. Henryk Samsonowicz do Grodów Czerwieńskich zalicza: Czerwień (dzisiaj Czermno), Wołyń (Gródek Nadbużański), Kumów (Chołm obecnie Chełm, którego jedna z dzielnic do dzisiaj nazywa się Kumów), Ugrowiesk (Uhrusk), Wereszyn, Stołpie, Uchanie, Dorohusk, Horodło, Grabowiec, Rubieszów (Hrubieszów). Grody te były nieregularnie rozrzucone na obszarze ciągnącym się około 80 km wzdłuż cieków wodnych Huczwy i Bugu. Owszem później nie mając innej nazwy zaczęto tak nazywać cały region. Jednak prof. Samsonowicz lojalnie stwierdza: "W literaturze historycznej Grody Czerwieńskie stanowią temat licznych

hipotez i polemik yczących ich zasięgu terytorialnego oraz roli w dziejach". Samą nazwę "Grody Czerwieńskie" zawdzięczamy Nestorowi mnichowi z Ławry Peczerskiej (Kijów), który żył na przełomie XI i XII wieku a więc w tym samym czasie co i nasz Gal zwany Anonimem. Nestor około roku 1113 zakończył pisanie "Powieści Minionych Lat.....", tzw latopisu, w którym tak jak nasz Gal Anonim po raz pierwszy zapisał pochodzące z ustnych przekazów prastare dzieje powstania swojego państwa. Gal pisał, mówiąc delikatnie, trochę tendencyjnie. A Nestor? Wiemy, że oryginał latopisu Nestora nie dochował się, znamy go jedynie z obszernych fragmentów włączonych do innych, późniejszych latopisów. Znawca i komentator latopisu prof. Franciszek Sielicki podaje, że w roku ukończenia pisania latopisu tj. w 1113 zmarł Książe Kijowski Światopełek Iziasławicz protektor Nestora. Nowym Księciem Kijowskim został antagonista Światopełka - Włodzimierz Monomach. Przekazał on latopis do pisania innym, sprzyjającym mu mnichom. Latopis pojawił się w trzy lata później, jeszcze za życia Nestora, poprawiony na korzyść nowej dynastii. Nazwy "Grody Czerwieńskie" Nestor użył dwukrotnie. Pierwszy raz, gdy w roku 1018 Bolesław Chrobry zajął je wracając z nieudanej wyprawy Kijowskiej mającej na celu osadzenie na tronie książęcym swego zięcia Światopełka. I drugi raz w roku 1031 kiedy Jarosław Mądry przyłączył je znów do Rusi. Prof. Samsonowicz twierdzi, że użycie tej nazwy przez Nestora nie oznaczało, że grody te należały do jakieś wspólnej organizacji politycznej, służyło tylko "na określenie części południowo– wschodniej pogranicza polsko– ruskiego". Zaś prof. J. Skrzypek wysuwa tezę, że Nestor użył liczby mnogiej: Grody Czerwieńskie ponieważ istniały w Czerwieniu dwa grody. Najkrótsza i najlepsza dla Chrobrego droga do Kijowa prowadziła przez grody nad Huczwa i Bugiem, i dalej starą drogą handlową. Przypisuje się Nestorowi, że pod datą 981 r. roku zapisał: "poszedł Włodzimierz ku Lachom i zajął grody ich Peremyszl i Czerwień i inne grody, które do dziś dnia są pod Rusią". Udowodniono, że słowa "które do dziś dnia są pod Rusią" zostały dopisane później, być może słowo "ich" też pochodzi z lat późniejszych. Nestor jedyny raz, w tym właśnie zapisie, użył wyrażenia "ku" (w kierunku) zamiast zawsze przez niego używanego "na" (na kogoś). Może świadczyć to, że Lachy żyli dalej, poza wymienionymi grodami. A więc o początkach dziejów tych terenów wiemy tyle pewnego, że przechodziły często z rąk do rąk. . *** Spróbujmy odtworzyć sobie przybliżoną geografię tych terenów w X wieku naszej ery. Zamość zostanie wybudowany za około 600 lat. O ponad sto kilometrów od Szczebrzeszyna znajduje się mała osada targowa w której za 200 lat zostanie zbudowany gród kasztelański, i nazwie się to miejsce Lublinem. W pięćset lat po omawianym okresie, w 1474 powstanie województwo lubelskie. W odległości 50 kilometrów od Szczebrzeszyna leży niewielki Szczekarzew, który za 400 lat (w 1399 r.) uzyska prawa miejskie i nazwę Krasnystaw. Jedynie Chełm, a właściwie Chołm, już istnieje jako trochę większy ośrodek. W przyszłości w obrębie Ziemi Chełmskiej, powiecie Krasnystawskim znajdzie się Szczebrzeszyn. Osadnictwo na tych terenach nie przekracza kilku ludzi na jeden kilometr kwadratowy. Ogromne lasy, morze lasów jak napisał jeden z w/w profesorów, obejmujące ponad 80% terytorium kraju. W okolicach Szczebrzeszyna, szczególnie po wschodniej stronie Wieprza, zalesienie zapewne dochodzi do 100%. I zupełny brak dróg w dzisiejszym znaczeniu. Pierwsza utwardzona droga ze Szczebrzeszyna w kierunku Zwierzyńca zostanie wybudowana w 1915 r. Przedtem była tam tylko ziemna grobla, prawie każdego roku niszczona przez "wielką wodę". Jeszcze za mojej pamięci w latach 30-tych i 40–tych ubiegłego wieku poziom wód gruntowych był tak wysoki, że w pradolina Wieprza była bagnista, nie rosły tam żadne krzaki czy drzewa, a woda po wiosennych roztopach przelewała się przez szosę na całej długości od Świnki do Wieprza. Na terenie dzisiejszej trafostacji koło Szlakówki odkryto w 1937 r. groby. Po badaniu okazały się grobami z przed kilkudziesięciu lat kiedy to nie można było, w pewnych porach roku, przedostać się do Szczebrzeszyna. Profesorowie Mazurkiewicz i Zins w swoich "Dziejach Lubelszczyzny" piszą: "Rolę ośrodków obronnych tego terenu o zwartej i mocnej organizacji i zasiedleniu pełniły zapewne dwa grody Sutiejsk (dzisiejsza Sąsiadka) oraz ciągle mało zbadany Szczebrzeszyn". Przy czym Sutiejsk nazywają oni, tak jak i nowsze encyklopedie, "Ruski gród pograniczny". Świadczy o tym również nazwa tego grodu. Rozmawiałem z pochodzącym ze Szczebrzeszyna archeologiem Wojciechem Kołłątajem. Powiedział, że jeśli nawet przyjąć, że część "ganu" kiedyś się obsunęła, gród i tak był niewielki. Część przestrzeni zajęły umocnienia, na pozostałej trzeba było pomieścić domy dla ludzi, stajnie dla koni, obory, stodoły itd. Ale czy w ogóle gród istniał? dotychczasowe badania nie udowodniły, że istniał przed XIII wiekiem, lecz jedynie tylko to, że na VII –VIII wiek można datować początki zasiedlenia t. zw. Grodziska. Jednak powszechnie przyjmuje się jego istnienie. Przez kogo został założony? Są dwie możliwości. Odkrycie dołu na przechowywanie ziarna, i półziemiankę mieszkalną o rozmiarach 4x4 m może

wskazywać na jakiś ród, który powstał z połączenia kilku spokrewnionych rodzin uprawiających wspólnie ziemię. Jednym ze świadectw takiego organizowania się rodu jest zachowanie w języku polskim aż do czasów nowożytnych około trzydziestu wyrazów na określenie pokrewieństwa. Np. szurzy- brat żony, jątrew- siostra męża, zelwa- mąż siostry itd. Taka siedziba rodu zwana była w późniejszym czasie żupą albo opolem. Bardziej prawdopodobnym jest, że powstał, na miejscu opola, jako strażnica Sutiejska. Badania przeprowadzone przez panią Wartałowską wykazały, że Sutiejsk był grodem daleko większym od Szczebrzeszyna (Teka Zamojska nr. 1 z 1938 r). Prof. Samsonowicz wylicza trzy największe grody tych terenów: Sutiejsk, Chodlik i Przemyśl. Sutiejsk położony na szlaku handlowym był narażonym na napady, i być może potrzebował takiej strażnicy w ciągu osadniczym wzdłuż rzeki Wieprz. Dopiero później utworzyło się wokół grodu podgrodzie z ludnością "cywilną". Może kiedyś odpowie na to archeologia datując znaleziska na terenie samego grodu, i dookoła niego. Za tezą Szczebrzeszyna jako strażnicy Sutiejska przemawia i to, że usypanie wałów i wybudowanie innych urządzeń obronnych wokół grodu, a szczególnie wykopanie imponującej fosy, przez ród w którym jest tylko kilkanaście osób dorosłych posiadających bardzo prymitywne narzędzia jest, wydaje się, ponad ich siły. Odwrotnie, dla jakiejś organizacji jest to daleko łatwiejsze. Może do tej pracy włączyć wielu ludzi np. niewolników, lub zmusić do niej ludność okoliczną. Należy wykluczyć zbudowanie grodu w Szczebrzeszynie dla kontrolowania przejścia przez bród w kierunku wschodnim. Kto miałby to zrobić? Nie było też takiej potrzeby bowiem za kilometrowym bagnem pradoliny Wieprza, prawdopodobnie niemożliwym do sforsowania przez większą część roku, nie było żadnej miejscowości do której prowadziła by jakakolwiek droga. Ciągnęła się tam na wschód i południowy wschód nieprzebyta puszcza. Resztki jej to lasy Roztocza którymi jeszcze dzisiaj można dojść do Lwowa Brody Duże powstały ponad 400 lat po omawianym okresie, Brody Małe, Krasnobród, Susiec, Tomaszów czy Bełżec powstały 100 czy 200 lat po Brodach Dużych, a Biłgoraj jeszcze później. Pozostaje nazwa Szczebrzeszyna. Najczęściej nazwy miejscowości wywodzą się od imienia założyciela, lub charakterystycznego położenia czy otoczenia, zwierząt, drzew itp. Np. imię Częstoch- Częstochowa, Zakopane, Bagno, Turzyniec, Dąbrowa itp. Istnienia imienia Szczebrzuch, od którego mógł być nazwany Szczebrzeszyn, do tej pory nie potwierdzono. Nazwę, jak niektórzy twierdzą, od naczyń domowychszczebrzuchy, lub sposobu ich wytwarzania- szczebrzuszyć nie mogli nadać miejscowości jego mieszkańcy, ale tylko ich sąsiedzi, gdy już istniało podgrodzie i wytwórcy – rzemieślnicy których wyroby znalazły uznanie w oczach sąsiadów. Najwcześniej więc kilkadziesiąt, lub nawet kilkaset lat od założenia grodu. Wcześniej wszystkie osady ludzkie były samowystarczalne. A gród dla konieczności komunikowania się jego mieszkańców między sobą, a także z sąsiadami lub zwierzchnością, tak jak wszystko musiał mieć nazwę od pierwszego dnia istnienia. Gdy rodzi się nam dziecko, i kiedy nie ma jeszcze imienia mówimy: urodziło mi się dziecko, syn, córka, a więc już go w jakiś sposób nazywamy. Od dawna twierdzę, że najbardziej prawdopodobne jest "Szcze werszyna" co znaczyło zapewne "Jeszcze wzgórze" lub "Ostatnie wzgórze". Wszyscy którzy dobrze znają nasz Szczebrzeszyn wiedzą, że jest takie miejsce, gdzie z ulicy Zamkowej można, przechodząc ścieżką 20 metrów z góry w dół, dojść do bożnicy, dzisiejszego Domu Kultury. Jeszcze przed chwilą było się na ostatnim wzgórzu Roztocza (ul Zamkowa), a już jest się na Padole Zamojskim. Gród znajdował się na ostatnim wzgórzu Roztocza. Nazwa jest może ruska, może mieszana "pograniczna". Musiał mieć gród Szczebrzeszyn i miał, moim zdaniem, swoją nazwę od pierwszego dnia, utworzoną od widocznego dla wszystkich położenia. *** Kim byli nasi przodkowie. Zachodnio słowiańscy Lędzianie, czy wschodnio słowiańscy Dulębowie zwani też Bużanami. W "Dziejach Polski" pod ogólną redakcja prof. Jerzego Topolskiego napisano, że na terenach późniejszej małopolski łączenie się rodów w plemiona i w związki plemienne nastąpiło w VII i VIII wieku. Niestety nie ma w tej sprawie żadnych dokumentów. Być może pod koniec tego okresu ukształtował się związek plemienny Lędzian. Nazwa Lędzianie oznacza ludzi żyjących na lędach, terenach łąk i pól nie uprawianych. Inaczej niż polanie, którzy żyli na polach uprawnych. Prawie wszyscy historycy są zgodni, że siedzibą Lędzian były tereny pomiędzy Sandomierzem a Przemyślem. Zgodni są też co do tego, że od słowa Lędzianie pochodzi nazwa Polski w językach Bałtów, Węgrów, Finów, Greków, a u wschodnich Słowian utarła się nazwa Lachy. Do Dulębów najprawdopodobniej należała przynajmniej część wymienionych przez prof. Henryka Samsonowicza grodów położonych nad Bugiem i Huczwą. Także prawdopodobnie Chołm i Szczekarzew. Świadczą o tym znaleziska archeologiczne i nazwy miejscowości. Jako podsumowanie można chyba przytoczyć wypowiedź prof. Jerzego Wyrozumskiego z Uniwersytetu Jagielońskiego: "tereny o niejasnej przed tą datą przynależności politycznej". "Tereny zasiedlone z kilkoma znacznymi grodami, o przejściowym polsko- ruskim etnicznym i kulturalnym charakterze".

Tutaj trzeba się odnieść do wcześniejszego okresu naszych dziejów. Plemiona z terenów dorzecza Odry, Warty i częściowo Wisły w obrębie których przodkowie Mieszka I i on sam tworzyli zręby późniejszego państwa polskiego, a więc twór już ponad plemienny, są dosyć dobrze znane i opisane przez Geografa Bawarskiego. Kronikarz Saski Widukind, mnich niemiecki 925- 973, nazywa Mieszka władcą Licikawików czyli Lestkowiczów a więc ludzi (synów, potomków) Lestka- Leszka. Plemiona mieszkające w górnym biegu Wisły i Lędzianie są słabo rozeznani, brak bowiem źródłowych dokumentów, a ze znanych można wyciągać tylko prawdopodobne wnioski. W dokumencie króla angielskiego Alfreda Wielkiego (879- 899) znajdujemy wzmiankę o kraju Wiślan – "Wisle- Land. Zaś w Żywocie Świętego Metodego, napisanym w roku 885 niedługo po jego śmierci, mówi się o potężnym księciu Wiślan, który nie chciał od tegoż świętego przyjąć chrztu. Metody przepowiedział księciu, że dostanie się do niewoli, i tam zostanie przymusowo ochrzczony. Tak też się stało. Przypuszcza się, że może być to echo podboju Wiślan, a może Wiślan i Lędzian, przez Świętopełka władcę Wielkiej Morawy. Językoznawcy zwracają uwagę, że w naszym najstarszym hymnie "Bogurodzicy" można znaleźć elementy języka cerkiewno- słowiańskiego wprowadzonego do liturgii przez Cyryla i Metodego. Nie przypuszczają jednak by Wiślanie przyjęli chrzest z rąk tych świętych. Wraz z upadkiem w 906 r. Wielkiej Morawy ziemie te przeszły pod panowanie Czeskie. Uczony arabski al.- Maludi podaje w połowie X wieku, że Kijów graniczy z Czechami. Jest więc możliwe, że tereny te znajdowały się w tym czasie we władaniu albo Czech albo Kijowa. Przebywający w latach 965966 na dworze praskim Bolesława I- go podróżnik arabski Ibrahim ibn Jakub zalicza je do Czech. Również autorzy "Zarysu Historii Polski" pod redakcja prof. Janusz Tazbira uznają, że po 955r tereny te były "pod zwierzchnictwem Czech". Prawie w tym samym czasie Cesarz bizantyjski Konstantyn Porfigoneta (905959) podaje, że Lendzenanoi wraz z Krywiczanami płacą daninę księciu Kijowa. To "Lendzenanoi" prawdopodobnie oznacza Lędzian. Tzw. Dokument Praski opisuje zasięg erygowanego w roku 973 Biskupstwa Ołomuńskiego. Do jego terenów zalicza się przyszłą Małopolskę. Część uczonych kwestionuje prawdziwość tych dokumentów, część uznaje je za zupełnie wiarygodne. Mieszko w roku 990 (może dopiero Bolesław Chrobry w 998r) za pomoc udzieloną cesarzowi niemieckiemu, otrzymał od tegoż cesarza jako lenno ziemie plemion śląskich, którą zresztą musiał Czechom odebrać siłą, gdyż wcześniej były one w posiadaniu lennym Czech. Ziemię Wiślan, późniejszą krakowską, prawdopodobnie otrzymał Bolesław od Czechów jako wiano swej żony Emildy. Czy wszystko to yczy również Szczebrzeszyna? Nie wiemy. Być może tak, być może nie. Wiemy tylko, że wszystko jest tu płynne jak na każdym pograniczu, i o wszystkim można mówić zaledwie "być może". Pewnym jest tylko to, że w tym czasie nie wykształciły się jeszcze państwa w dzisiejszym tego słowa znaczeniu, i zależność objawiała się zwykle płaceniem danin temu czy innemu Księciu. Ziemia bowiem, niezależnie polan czy kijowian, była prywatną własnością ich książąt. *** Losy tych ziem nadal były zmienne. Utarła się nowa nazwa historyczna: Ruś Czerwona rozciągająca się od dorzecza Sanu i Dniestru na południu aż do górnej Prypeci na północy. Na zachodzie ograniczona rzekami Wieprz i Por, na wschodzie poszerzona o Wołyń. W czasach rozbicia dzielnicowego Rusi Kijowskiej powstało Księstwo Bełzkie, oraz dwie Rusie: Halicka i Włodzimierska. Ruś Halicka składała się z ziem: Sanockiej, Przemyskiej, Halickiej i Chełmskiej. Obydwie Rusie zjednoczył w Ruś Halicko - Włodzimierską Książę Roman (zmarł w 1205 r). Był synem Mścisława Izasławicza i Agnieszki, córki Bolesława Krzywoustego, króla Polski. W latopisach zwany samodzierżcą całej Rusi, a w Europie zachodniej jej królem. W 1202 roku rozszerzył swą władzę na Kijów. Starając się rozszerzyć swe wpływy w Polsce, mieszał się do walki książąt dzielnicowych. Zginął pod Zawichostem w bitwie z wojskami Leszka Białego. Jego syn Daniel ( Daniło1201-1264) książę Halicko- Włodzimierski, po chwilowym przejściu na katolicyzm, otrzymał od papieża Innocentego IV koronę za pomoc w tworzeniu koalicji anty- tatarskiej. W roku 1253 legat papieski, opat Opizo z Mezano, koronuje w Drohiczynie Daniela na króla Rusi. Stolicą Daniela był Chełm. Dla swego syna Lwa założył Daniel miasto Lwów. Później królestwo to rozpadło się powtórnie na Księstwa Halickie i Włodzimierskie. Ostatni Książe Halicki Bolesław Jerzy II zmarł bezdzietnie w roku 1340. Wtedy sukcesje do tych ziem zgłosił Kazimierz Wielki. Jednak Litwini na tron Halicki powołali księcia litewskiego Lubarta. W rezultacie walki pomiędzy Polską a Litwą Kazimierz Wielki przyłączył do Polski w 1352r. ziemię halicką. Z tego okresu pochodzi pierwszy znany dokument z nazwą Szczebrzeszyna. Wydany został przez króla Kazimierza Wielkiego w "prope Scebressyno opido ruthenieali", co znaczy "niedaleko Scebressyno miasta ruskiego". Po układach z Litwą w roku 1366 tereny między Wieprzem a Bugiem przechodzą pod panowanie Kazimierza Wielkiego. Po niewielkich zawirowaniach w czasach Ludwika

Węgierskiego, już za czasów Jadwigi, Ziemia Chełmska wraz ze Szczebrzeszynem znalazła się na stałe w Królestwie Polskim. Najpierw w województwie Ruskim a potem Lubelskim. Historia jeszcze raz chciała naszemu Szczebrzeszynowi przypomnieć jego związki z Rusią. Po ostatnim rozbiorze Polski w roku 1795 Szczebrzeszyn wraz z Ziemią Chełmską znalazł się w zaborze Austriackim, w Galicji i Lodomerii. Galicja od słowa Galicz (Halicz), a Lodomer w języku niemieckim to Włodzimierz. A więc znowu w dawnym księstwa Halicko- Włodzimierskim. (Romuald Kołodziejczyk) poczet starostów hrubieszowskich Buczacki Jakub (1500 r.). Dąbrowski Jędrzej (funkcję sprawował od 1500 roku). Tenczyński Andrzej – starostwo hrubieszowskie otrzymał 21 listopada 1576 roku wraz z żoną Zofią z Dąbrowskich w dożywocie; 8 grudnia 1576 Stefan Batory pozwolił mu dożywotnio wykupić wójtostwo hrubieszowskie. Stanisław Żółkiewski – starostwo hrubieszowskie otrzymał dożywotnio na mocy aktu Zygmunta III Wazy 8 listopada 1586 roku. Jan Żółkiewski – w roku 1619 zatwierdził ustawę cechu tkackiego w Hrubieszowie. Władysław, królewicz, późniejszy król Władysław IV – starostą hrubieszowskim został w 1627 roku. Rafał Leszczyński, starostą został w 1613 roku. Łukasz Opalinski z Bnina – wyodrębnił z zarządzanych przez siebie dóbr hrubieszowskich kawałek ziemi na której erygował wieś Opalin, druga erekcję zatwierdził w 1638 roku Władysław IV. Potocki Stanisław - starostą hrubieszowskim został 5 marca 1705 roku. W roku 1727 odstąpił je Franciszkowi Salezemu Potockiemu. Poczta w Szczebrzeszynie Według danych ze Słowika Geograficznego Królestwa Polskiego pod red. B. Chlebowskiego (Warszawa 1880), już w roku 1887 w Szczebrzeszynie istniała poczta. W roku 1903 jej naczelnikiem był Siergiej Fiedorowicz Obram. O perypetiach urzędu pocztowego podczas I wojny światowej pisał dr Klukowski we wspomnieniach opublikowanych na łamach Tygodnika Zamojskiego ("W przyfrontowym miasteczku"), nr 41 z 1990 roku . Po wyzwoleniu miasta Urząd Pocztowy został uruchomiony ponownie (14 sierpnia) w budynku sprzed 1939 roku nie zniszczonym przez okupanta. Centrala telefoniczna również została uratowana. Po uruchomieniu Urzędu czynności zostały ograniczone do przyjmowania przesyłek zwykłych i poleconych opłacanych gotówką, z tej prostej przyczyny, że brakowało znaczków. 11 grudnia 1944 roku został aresztowany dotychczasowy naczelnik – Kajetan Paździora, jego stanowisko objął delegowany z Urzędu Pocztowego w Zamościu starszy asystent o imieniu Bolesław (nazwisko napisane jest nieczytelnie). W roku 1945 w charakterze pełniącego obowiązki naczelnika Urzędem Pocztowym kierował asystent Tadeusz Kus; 10 stycznia 1945 roku wprowadzono obrót pieniężny za pomocą krajowych przekazów pocztowych. Z dniem 20 stycznia tegoż roku wprowadzono przyjmowanie wszelkich przesyłek zwykłych rejestrowanych za pobraniem listów wartościowych i paczek. Z końcem stycznia 1946 roku dokonano na szczebrzeszyńską pocztę zbrojnego napadu - po sterroryzowaniu pracowników rabusie zabrali sumę 33 złotych stanowiąca resztę kasowa; ocalała kwota 1.186 złotych. Naczelnikiem Urzędu w roku 1946 był starszy asystent Wincenty Łacka – po przeniesieniu tegoż do Radomia funkcję naczelnika pełnił starszy asystent Stanisław Kasperek. Od 9 listopada 1947 roku szczebrzeszyńską pocztą zarządzał starszy asystent Wacław Bujnowski delegowany do Szczebrzeszyna z Olsztyna – Stanisław Kasperek przeniesiony został do Wrocławia. 25 grudnia 1948 roku działalność poczty poddana została gruntownej kontroli, którą przeprowadził inspektor Ministerstwa Poczt i Telegrafów – dyr. Wrona. Od grudnia 1948 roku Urząd Poczty pracował: w dni powszednie od godz. 9.00 – 12.00, w dni świąteczne od godz. 10.00 – 11.00 jednocześnie uruchomiono łączność ze Szczebrzeszyna za pośrednictwem listonosza wiejskiego trzy razy w tygodniu. 4 listopada 1951 roku kierownictwo Urzędu przejął asystent Ładniak Władysław od starszego asystenta Bujnowskiego Wacława, który został przeniesiony do UPT. Chmielnik. Powyższą decyzję podjął pełniący obowiązki Powiatowy Inspektor Ruchu – Pupeć Franciszek. 19 sierpnia 1954 roku przeniesiono znajdującą się dotychczas aparaturę byłego radiowęzła i zainstalowano w pokoju, gdzie mieści się centrala telefoniczna. 11 kwietnia 1969 roku naczelnikiem został starszy asystent – Bolesław Okoniewski. (informacje pochodzą z notatek służbowych pracowników szczebrzeszyńskiej poczty udostępnionych naczelnika - Henrykę Pańczyk)

101 znajdujący się w zbiorach Biblioteki Narodowej w Warszawie. które znajdowały się w odległości kilkuset metrów na zachód od wioski. podborczańscy żołnierze września 1939 opracowanie wg. o jej istnieniu informuje rękopis 1815. Najwyższy czynsz płacono od całego placu. W roku 1864 Podborcze składało się z 12 . absolwent szkoły oficerskiej Podborcze Wieś położona w zachodniej części Roztocza w subregionie zwanym "Wzgórzami Gorajskimi" . w roku 1700 wynosił 1 złoty i 1 groszy od zatrudnionej w charakterze służącego/ służącej osoby – w Szczebrzeszynie Żydzi zatrudniali wówczas 26 osób. po wyzwoleniu powrócił do domu udział w kampanii wrześniowej Komornik Jan s. gdzie obok domu była działka gruntu uprawnego lub sad. obowiązani byli wówczas dostarczać proch i ołów do zamojskiego cekhauzu.86 km.nazwa wsi nie występowała w oficjalnych spisach ordynackich. wahała się w granicach od kilku do kilkunastu groszy. niekiedy od nieruchomości na peryferiach miasta. k. inne zobowiązania to: • podatek od posiadanej służby. Podborcze osadzone zostało w pobliżu Chłopkowa w roku 1792 należało wówczas do klucza turobińskiego . gdzie przebywał przez kilka miesięcy. pozostałości owego "borku" istniały jeszcze w latach czterdziestych ubiegłego wieku w postaci sosen zwanych "Kamieńskiego Choinami". Wojciecha Kurek Stanisław Wypych Stanisław data powołania do stopień wojska/służba czynna sierpień 1939 sierpień 1939 sierpień 1939 sierpień 1939 sierpień 1939 sierpień 1939 sierpień 1939 służba czynna służba czynna szeregowy szeregowy szeregowy szeregowy szeregowy szeregowy szeregowy szeregowy szeregowy udział w walkach udział w kampanii wrześniowej udział w kampanii wrześniowej udział w kampanii wrześniowej udział w kampanii wrześniowej udział w kampanii wrześniowej udział w kampanii wrześniowej udział w kampanii wrześniowej przeszedł ze swym oddziałem granice węgierską.podatki Żydów szczebrzeszyńskich Żydzi szczebrzeszyńscy podobnie jak inni na terenie miast ordynackich opodatkowani zostali w 1655 roku. szczebrzeszyńscy Żydzi z tego tytułu płacili w XVII wieku 10 złotych. • opłata od osiadłości (czynsz). "Kroniki Podborcza" (rękopis) Stanisława Ferenca nazwisko i imię Osman Jan Osman Józef Kwapisz Wojciech Gontarz Michał Wypych Józef s. Wojciecha Olech Józef Głowala Jan s. Etymologia nazwy wsi wydaje się bardzo czytelna .oznacza miejsce "pod borkiem". W Szczebrzeszynie 2 złote czynszu płacili właściciele nieruchomości położonych w centrum miasta.zajmuje obszar 1. 1 złoty – od nieruchomości położonych na peryferiach. • opłaty wnoszone ryczałtowo yczyły uiszczania należności od bóżnicy i cmentarza. Jana służba czynna kapral podchorąży.

zgodnie z art. Ferens Michał po ojcu Łukaszu.w lecie po 1 furze. Rozporządzenie dotyczące porządku leśnego dla mieszkańców Podborcza Wydane zostało przez Zarząd Ordynacji Zamoyskiej w 1865 roku. Ponad 90% prac polowych wykonywanych było ręcznie. Do pokrywania dachu służyła słoma . do budowy którego użyto cegły i dwa domy pokryte blachą.w posiadaniu rolników znajdowały się: 2 siewniki rządowe. Sykała Paweł posiada osadę odstąpioną przez Franciszka Ferensa.w skład tradycyjnej chłopskiej zagrody (lata trzydzieste XX wieku) obok chaty mieszkalnej wchodziły obora i stodoła.Ferens Franciszek .w tym okresie wieś należała do dóbr Ordynacji Zamoyskiej. podzielone jednak na części w różnych miejscach położone". Członkowie Kółka stawiali sobie za cel "podnoszenie poziomu zacofanego rolnictwa".gospodarstw . W okresie poprzedzającym wybuch II wojny światowej wieś była bardzo słabo zmechanizowana . bróg . dlatego Zarząd Ordynacji przyznał im prawo zbierania w lasach chrustu na ogrodzenia i szczyp na oświetlenie.cztery klasy uczył jeden nauczyciel. W latach sześćdziesiątych ubiegłego stulecia spotkać można było w Podborczu pozostałości tamtej zabudowy . Wojtaszek Marcin po ojcu Franciszku. były pokryte słomą. kuchni i pokoju . "Nawsiu" w latach trzydziestych. potem już do końca wojny Gaczoł. Według danych z roku 1939 we wsi hodowano: 157 sztuk bydła. 13 kieratów. Na mocy powyższego ukazu włościanie nie otrzymali lasu. W Podborczu istniał drewniany budynek szkolny posiadający salę lekcyjną i mieszkanie dla nauczyciela. 53 koni. Osman Wojciech syn Jana. Krzak Antoni po ojcu Tomaszu.niskie domy o sześcio szybowych oknach. szkoła otrzymała działkę ziemi o powierzchni 1 ha. Ten ostatni przez kilka powojennych lat był kierownikiem wydziału wyznań w K[omitecie] W[ojewódzkim] P[olskiej] Z[jednoczonej] P[artii] R[obotniczej] w Lublinie. W roku 1932 mieszkańcy wsi wybudowali nową szkołę o jednej izbie lekcyjnej i mieszkaniu dla nauczyciela. który następnie zastąpiła kosa. Podstawowym budulcem było oczywiście drewno. Olech Józef syn Walentego. niekiedy autonomicznie stojący chlew. 89 sztuk trzody chlewnej.należały wówczas do Kazimierza Piwowarka i Kazimierza Głowali. składające się z: komory. W ramach prac Kółka przeprowadzono przysposobienie rolnicze. Komornik Józef.szkoła. bez szczytów. Zgodnie z planem pomiarowym wykonanym przez Henryka Korzeniowskiego ziemię na własność w omawianym roku otrzymali:Głowala Stanisław po ojcu Głowali Wojciechu.w środy.21 Ukazu z dnia 2 marca 1864 roku "włościanie wsi jako nieregularnej zajmują osady odosobnione od obcych posiadłości. . Były to domu dwuizbowe. zwłaszcza dla początkujących młodych rolników. W okresie międzywojennym i tuż po wyzwoleniu używano sierpa. Program klasy pierwszej i drugiej był realizowany każdorazowo w ciągu roku. oprócz tego posiada osadę w Chłopkowie. Obiekt spłonął w wyniku podpalenia we wrześniu 1939 roku.w całej wiosce był tylko jeden dom. Pierwszym nauczycielem był Józef Grochowski. Po siedmioletnim nauczaniu otrzymywało się świadectwo ukończenia czterech klas zamykające drogę do dalszego kształcenia. 9 maszyn omłotowych. 6 kóz. Maszyny te należały do zamożnych chłopów.zięć Olecha Józefa. Według "Projektu tabeli likwidacyjnej wsi Podborcze" wieś należała do Działu IV. z jedną izbą lekcyjna i mieszkaniem dla nauczyciela. oraz wykonanie wszelkich prac niefachowych w ramach czyny społecznego. Stępnik Franciszek po ojczymie Błażeju Bzdziuchu. na jego treść złożyły się następujące informacje: włościanie ordynaccy otrzymują opał . W roku 1939 budynek szkoły spłonął wraz z częścią zabudowań wsi. Ówczesna szkoła była placówka o profilu czteroklasowym . Łączone były klasy pierwsza z druga i trzecia z czwartą. przed wojną zajęcia w szkole pan Podolec. sień i komorę. a w zimie w środy i piątki wójt gminy i rządca po wspólnym porozumieniu się między sobą oznaczą z jakiego drzewa i jakimi drogami włościanie mogą wozić drzewo na opał dla wjazdu do lasu za opałem włościanie powinni mieć kwity z pieczęcią dziedzica. Wybudowano go na tzw. a do czwartej trzy lata. Kwity te pokazują gajowemu wójci gminni dopilnują uzupełnienia tych przepisów a winnych do odpowiedzialności według ustawy gminnej pociągać mogą W okresie międzywojennym ciekawie przedstawiał się zabudowa Podborcza . itp. Wypych Józef posiada osadę opuszczoną przez Mikołaja Krukowskiego. 2 owce. w pierwszym roku okupacji uczyła Felicja ze Szczepańskich Piwowarkowa.stan liczebny wynosił około 27 osób. Do klasy trzeciej należało uczęszczać dwa. w następnym pan Kuna (młodszy) ze Smorynia. By kontynuować naukę przez okres okupacji wynajęto izbę u Jana Wypycha. Piwowarek Jan. a w zimie po 2 fury w tygodniu w oznaczonym dniu . a metodą jego łączenia węgieł. Budynek szkoły oddano do użytku w 1955 roku. do Podborcza przybył w 1924 roku . która wówczas kierował była jednoklasowa. Chałupy starsze pochodzące z XIX wieku miały jedną izbę przelotową. Powstało w tym czasie Kółko Rolnicze . W roku 1954 na zebraniu mieszkańców wsi podjęto decyzję o dobrowolnym opodatkowaniu się w wysokości 100 złotych od 1 ha użytków rolnych na budowę szkoły.

Odnośnie tej społeczności w mandacie z roku 1596 wypowiedział się Zygmunt III Waza aby "dziedziców dóbr lennych szczebrzeszyńskich za szlachtę uważać. zorganizowano wymianę kwalifikowanych nasion zbóż i ziemniaków dla miejscowych rolników. Oprócz Jana Piwowarka na przymusowe roboty zostali wywiezieni dwaj kuzyni Aleksandra Piwowarka Edward i Władysław. W upowszechnianiu czytelnictwa w Podborczu duże zasługi położyli pracownicy miejscowej poczty . Na terenie wsi działał oddział Batalionów Chłopskich dowodzony przez Jan Komornika. w nagłych wypadkach wzywano Pogotowie Ratunkowe . ciasnym lokalu.17 września znaczna część wsi została spalona .Antoni Dymek.m. W 1960 roku z inicjatywy Powiatowego Zarządu Ochotniczych Straży Pożarnych w Zamościu zorganizowano oddział ochotniczej straży pożarnej .00. w roku 1963 było 46 czytelników . komendantem Edward Olech. Najbardziej zaangażowanym w działalność partyjną był Edward Olech.Adeli Sommer pracownicy lubelskiego Arbeitsamtu został zwolniony . Wracamy. a stamtąd do obozu przejściowego w Zwierzyńcu.ich bliskich krewnych spędzili dwie noce ukryci wraz z mieszkańcami pobliskich wsi na polach i w pobliskich jarach. w roku 1941 zginął przebywający na robotach w Niemczech (wyjechał tam dobrowolnie) Stanisława Głowala "za niedozwolone związki z Niemką".w poniedziałki. środy i soboty od godziny 13. Strażacy prowadzili działalność propagandową i kontrolną odnośnie bezpieczeństwa przeciw pożarowego. Wokół cisza. Korzystano z radia.izba porodowa znajdowała się w Szczebrzeszynie odległym od wsi ponad 13 km. Księgozbiór obejmował 1. "Płomyczek" (9). Wioska ocalała. Niemcy wtargnęli do Podborcza w połowie września 1939 roku. Na terenie wsi prenumerowano 13 czasopism. który chętnie pojechał do pracy. nastąpił rozwój motoryzacji. gdy Niemcy wycofywali się ze wsi zabity został Jan Głowala. mieścił się w prywatnym. Na początku wojny . W czasie okupacji w Podborczu zginęły cztery osoby: w październiku 1939 roku został rozstrzelany w Radecznicy żołnierz kampanii wrześniowej . W latach sześćdziesiątych przy Gromadzkiej Radzie Narodowej funkcjonowała biblioteka.na jego miejsce znaleziono zastępcę.in. najbardziej poczytne tytuły to: "Gromada Rolnik Polski"(26 prenumeratorów). Wymiana prowadzona była z Centralą Nasienną poprzez Gminną Spółdzielnię.Rosjanie. "Sztandar Ludu" (7). gdy ustąpiła wojenna zawierucha i generalnie na terenie całego kraju warunki bytowe społeczeństwa uległy znacznej poprawie również zamojska wieś Podborcze przeżywała okres swego rozwoju.w tym trzy studnie z urządzeniem pompowym.Reaktywacja działalności Kółka Rolniczego nastąpiła w 1959 roku. następnego dnia zostali poprowadzeni do Gorajca.wszyscy mieszkańcy a wśród nich rodziny Piwowarków i Gębków . bo od wieków żadnej ze stanem szlacheckim sprzecznej nie .Batorski za posiadanie broni.618 tomów. którzy wyprowadzali z zabudowań mężczyzn.ale i z pewną rezerwą. "Świerszczyk" (11).ogień zaprószyli polscy żołnierze. w połowie drogi spotykamy sowiecki patrol. Kółko Rolnicze prowadziło ponadto: komisowa sprzedaż środków chemicznych ochrony roślin. Rokowicz" Pod koniec czerwca 1943 roku wieś została otoczona przez Niemców. Trzeciego dnia pojawiły się pierwsze patrole sowieckie . W latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku.kierownik Stanisław Krukowski i listonosz .znalazł się w okolicach Rymarzowa w Sudetach. Po dwudziestym września pojawili się "inni "goście . prezesem był Stanisław Ferenc. ps. Niektórzy z nich zostali wywiezieni na roboty przymusowe . książek.w roku 1963 liczył 16 członków.00 – 19. Ludność lepiej się odżywiała i ubierała. w roku 1963 POP liczyła 9 osób. w roku 1963 było ich we wsi 35 .poddany został eutanazji jako osoba psychicznie chora. organizowali czyny społeczne w obrębie wsi.patrzyliśmy na nie z ciekawością – wspominał Aleksander Piwowarek . Wypożyczenia odbywały się trzy razy w tygodniu .podborczanie korzystali z Ośrodka Zdrowia w Gorajcu odległego o 4 km. W 1952 roku powstała PZPR . Dzięki staraniom przyjaciółki jego żony . Jan Piwowarek . kolejna ofiara hitlerowskiej przemocy to Stanisław Wypych zabrany na roboty do Niemiec . "w roku 1961 zakupiono siewnik. Duży problem stanowiła w tym okresie opieka lekarska . "Przysposobienie Rolnicze" (19).Podstawowa Organizacja Partyjna tej organizacji w Podborczu wynosiła wówczas 6 członków i wchodziła w skład Gminnego Komitetu PZPR w Radecznicy. Wodę do picia czerpano ze studni. Podborcze zostało wyzwolone pod koniec lipca 1944 roku . Część wsi została zelektryfikowana.przeciętna liczba wypożyczeń wynosiła 13 książek na jednego czytelnika w skali roku. Zatrzymanych umieszczano na placu należącym do Piwowarka w północnym końcu wsi. "Chłopska Droga" (23). z pozostałych korzystano za pomocą kołowrotu. W okresie zimowym organizowano kursy szkoleniowe dla miejscowych rolników z zakresu uprawy roślin i hodowli. prasy. We wsi istniał sklep spożywczy będący filią Gminnej Spółdzielni w Radecznicy. (Aniela z Osmanów Bielecka) podlennicy/manowie Drobna szlachta na prawie feudalnym zamieszkująca włość szczebrzeską.

1898 w miejscowości Święty Stanisław. policja przemysłowa Powstała w Tomaszowie z inicjatywy miejscowych cechów rzemieślniczych . I. po raz pierwszy wydana została w . łacińskim."Zagłada gmin żydowskich podczas wojny 1648 – 1649 na Ukrainie" . Gdy w 1819 roku ordynat Stanisław hr.z braku lokalu mieszkańcy udostępniali na zajęcia swoje izby.) Poleszak Henryk Rodem z Bełżyc."należy tu zwłaszcza wymienić Narol. Patriota. Zamoyski założył Fundację Szkolną im. Polechajłło Stanisława Aniela →"gniazdo sierot" Polej Maciej Pochodził ze Zwierzyńca. oraz leśniczówka ordynacka. Halicz. do lat sześćdziesiątych ubiegłego stulecia strażacy korzystali z drewnianej remizy. Tomaszów [Lubelski]. A. W roku 1941 został zamordowany w obozie hitlerowskim w Sachsenhausen. pogrom szczebrzeszyńskich Żydów Wydarzenia z tego okresu – lata 1648 – 1649 opisał w pracy "Ucisk Czasów" (Kraków 1650) Meir ben Samuel. od roku 1752 odpowiedzialny za remont gmachu Akademii Zamojskiej. W roku 1928 uzyskał dyplom lekarza medycyny. VIII. zmarł 26. Absolwent Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu im. pow.. którą przebudowano na murowaną. gdzie zginęła podczas masowych rozstrzeliwań szczebrzeszyńskich Żydów. społecznik. albo opisanie położenia Królestwa Polskiego" Praca autorstwa Szymona Starowolskiego napisana w jęz. Podziomkiewicz płacił robotnikom z własnej kieszeni. autor tekstu o żydowskim cmentarzu w Szczebrzeszynie zamieszczonego w "Księdze Pamięci Gminy Żydowskiej w Szczebrzeszynie" (Kiriat Yam 1984) zanotował.. że na żydowskim cmentarzu w Szczebrzeszynie znajduje się nagrobek matki i jej siedmiorga dzieci – ofiar pogromu Chmielnickiego. zdarzało się. zaciągał nawet pożyczki. budynek szkolny z prawdziwego zdarzenia wzniesiono dopiero w roku 1950. pracował jako nauczyciel w Dubience. Na obszarze Podlesia Małego istniał folwark. Do roku 1940 pod nazwą "Podlesie istniały dwie miejscowości – w tym roku dokonano podziału na Małe i Duże. W roku 1916 otworzono szkolę . Kazimierza we Lwowie." cech miał prawo ścigania osób nie należących do cechu jak partaczów i konsumentów kupujących towary nie u majstra. gdzie zabijano Żydów tysiącami i dziesiątkami tysięcy w miesiącu tiszri .jak sugeruje Urszula Buśko wywodzi się od jej położenia "pod lasem". Gajem Gruszczańskim i Gruszką Zaporską wyodrębniono jako uposażenie tejże Fundacji. Pojasek Stanisław (28. właściciela Szczebrzeszyna (XVI w. "Polska. roku 5409. (co odnotował J. dr teologii. Od roku 1928 istnieje we wsi oddział ochotniczej straży pożarnej. Mendel Farber. ks. że z braku funduszy na remont ks. Zamoyskich Podlesie wraz z Zaporzem. czyli występował jako policja przemysłowa w obronie praw przysługujących poszczególnym braciom". szanowany przez szczebrzeszyńską społeczność żydowską. Podlesie Duże Nazwa wsi. Prefekt.". by remont doprowadzono do końca.podlegają służebności". pełnił obowiązki sekretarza Stanisława Górki. j. Podziomkiewicz Klemens Kanty. Położył ogromne zasługi dla rozwoju szpitala w Biłgoraju i służby medycznej na terenie powiatu biłgorajskiego. Cechy poza uprawnieniami stricte policyjnymi posiadały także prawo sądzenia osób naruszających dobra materialne zrzeszonych w cechu rzemieślników. We wrześniu 1942 roku miejscowa ludność żydowska została wywieziona do Szczebrzeszyna. albo (co nie jest do końca wyjaśnione) została przewieziona do obozu w Bełżcu. Szczebrzeszyn. Jak bardzo Żydzi wówczas ucierpieli świadczą inne dokumenty zebrane przez Żydowską Komisję Historyczno – Archeograficzną Ukraińskiej Akademii Nauk traktujące o pogromach w latach 1648 – 1919 . Wadowski). a wszystko po to. znakomity chirurg i doskonały organizator. 1967 w Biłgoraju).

.bratanek doktora .. Teksty "Popisów. Jakub Mandelbaum ("Bund").. Stanisława Młodożeńca i Kazimiery Iłłakowiczówny. mazurki. założyciel księgarni "Zygmunt Pomarański & Spółka" (1917). autor niezwykle cennego pamiętnika "Zamość i jego instytucje pod względem religii.Zamość. dostępne są w zbiorach Biblioteki Wojewódzkiej im. Jan Jachorek.Jerzy Klukowski. lokalny oddział POW utworzony został w 1916 roku we wsiach: Stary Zamość i Wierzba. którzy przechodzili do uniwersytetu. Sprawozdania z popisów publikowane były w specjalnym piśmie noszącym tytuł: " Popis publiczny uczniów Szkoły Wojewódzkiey Zamoyskiey w Szczebrzeszynie odbywać się będzie w dniach.egzamin roczny . Józef Kusy. Zamościu. Włodzimierzu. oświaty i dziejów krajowych". pisał również marsze żałobne. nie wiadomo. Franciszek Król (PPS). wałami. Piotr Nizioł (PPS). na który rektor zapraszał "imieniem Instytutu Świetną Publiczność " uczniowie zdawali: . pamiętnik w opracowaniu Bogusławy Sroczyńskiej opublikowany został w Zamościu w 1980 roku. Jan Skiba (KZMP) Pomarański Zygmunt (1897 – 1941). Józef Soroka (Stronnictwo Ludowe). nauczaniem zajmowała się żona Stanisława Namysłowskiego Polski Związek Myśli Wolnej Zorganizowany został w grudniu 1935 roku w Zamościu. H.. jest autorem melodii znanej w szeregach legionistów piosenki "O mój rozmarynie.w pierwszym roku nauki w dniach 20 – 22. inne wymienione miasta to: Szczebrzeszyn. dowództwo oddziału powierzono Jelnickiemu." Polska Organizacja Wojskowa Konspiracyjna organizacja wojskowa utworzona w 1914 roku z inicjatywy Józefa Piłsudskiego. na prezesa wybrano Jana Jachorka. Jan Maziarczyk. w 1917 roku z inicjatywy członków POW rozpoczęto na terenie gminy Stary Zamość nauczanie dzieci z zakresu szkoły powszechnej. komponował muzykę do utworów Bolesława Leśmiana. tłoczono w drukarni Józefa Węckiego i Jana Schlietera w Warszawie. Michał Błaszczak (Komunistyczna Partia Polski).. Tomaszów. dzieła naukowe).obowiązani byli go zaliczyć uczniowie klas niższych .popis publiczny. czy się zachował.roku 1632.egzamin kwalifikacyjny – obowiązywał tych. portrety doktora Zygmunta Klukowskiego Zostały namalowane dwa..". Mojżesz Klerman ("Bund").. Drugi portret zdaniem Izabeli z Bakońskich Gajewskiej namalowała Aleksandra Wachniewska ze Zwierzyńca. Hrubieszowie. Przekładu na język polski dokonał w 1765 roku Wincenty Franciszek Gołębiowski – pracę wydano wówczas pod tytułem "Polonia.. Potocki Mieczysław Kolekcjoner (monety.. otoczył umocnieniami. Zygmunt Pomarański poza pracą zawodową zajmował się komponowaniem. Cele działanie jakie postawili sobie starozamojscy peowiacy to utworzenie (rekrutacja) lokalnych szeregów oraz kontakt z legionami Polskimi. Tarnogród.. gdzie i i ogrody najlepiej uprawione widzieć można i stawy rybne od nadmiaru ryb z brzegów występujące. Kozienicach. . Alfred Siwiec (Komunistyczna Partia Polski). ten portret prawdopodobnie znajduje się w zbiorach Archiwum Państwowego w Lublinie. Organizatorami byli: Tadeusz Paszkowski. do dziś stanowi cenne źródło informacji o Zamościu i okolicach z początków XIX wieku... W początkowym okresie istnienia szkoła mieściła się w domu Karola Namysłowskiego (Chomęciska Małe).. pracował jako rejent w Kraśniku. Dziubakiewicz (Związek Zawodowy Pracowników Budowlanych)." do słów Edwarda Słońskiego. Krzeszów – "lecz prawie żadne nie dorównuje bogatemu Zamościowi. Zginął w Oświęcimiu. który obowiązywał uczniów wszystkich klas.. autorami ich są . fosami.". Turobin. Jelnicki. członkami Zarządu Powiatowego zostali: Stefan Sendłak (z ramienia Polskiej Partii Socjalistycznej). oraz fortyfikacjami . wydawca dwutygodnika "Kronika Powiatu Zamojskiego" i "Teki Zamojskiej". latach kolejnych w dniach 27 – 29. Jan Sokół (Komunistyczny Związek Młodzieży Polskie). Łopacińskiego w Lublinie. popisy publiczne Odbywały się corocznie w Wojewódzkiej Szkole w Szczebrzeszynie pod koniec miesiąca lipca . który ordynat "najwarowniey ufundował. Z wykształcenia prawnik. polonezy. Na takim popisie. Na który Świetną Publiczność Rektor Imieniem Instytutu zaprasza".. miesiąca lipca roku bieżącego." Starowolski zamieścił w niej opis miast położonych w administracyjnych granicach Ordynacji Zamoyskiej .

zajmował obszar 1786 km². Sól. bądź do państwa polskiego. Pod koniec XIII wieku obszar Grodów Czerwieńskich należał do księstwa ruskiego. Gdy przez miasto przechodził kondukt pogrzebowy uczniowie i pospólstwo miejskie chciało trumnę obalić na ziemie i zwłoki pohańbić. W 1842 powiat przemianowano na okręg. Po odzyskaniu niepodległości Sejm Rzeczpospolitej Polskiej w 1919 roku przyjął ustawę o wprowadzeniu nowego podziału administracyjnego powiat biłgorajski stał się jednym z 19 powiatów województwa lubelskiego. zmarł w 1620 roku w Szczebrzeszynie. ten w odpowiedzi nałożył na Urząd Miejski w Szczebrzeszynie karę w wysokości 200 grzywien. w roku 1031 zajął Jarosław Mądry. powiat tomaszowski zlokalizowany w obrębie starostwa tyszowieckiego pozostał w granicach województwa bełskiego do pierwszego rozbioru Polski. które weszło wraz z najbliżej zlokalizowanymi miejscowościami w skład powiatu zamojskiego. Księstwo bełskie w obrębie którego znalazł się dawny powiat tomaszowski otrzymało status województwa bełskiego. 1 stycznia 1923 roku do powiatu biłgorajskiego włączono gminy Frampol i Goraj przynależące dotychczas do powiatu zamojskiego. liczba mieszkańców (wg. był jednym z dziesięciu powiatów przynależących administracyjnie do guberni lubelskiej – jego część składowa stanowił południowo – zachodni obszar powiatu zamojskiego. Na terenie powiatu zamieszkiwali: katolicy. Frampol. Goraj. Od roku 1776 funkcjonował (w zaborze austriackim) dystrykt tomaszowski. województwie lubelskim bez miasta Tomaszowa. Po utworzeniu w 1912 roku guberni chełmskiej przyłączono do niej powiat biłgorajski. 1 kwietnia 1927 roku zmieniono granice gmin wiejskich Sól. W okresie Księstwa Warszawskiego (od roku 1809 – 1816)powiat tomaszowski należał do departamentu lubelskiego. W 1866 roku decyzją władz carskich reaktywowano powiat tomaszowski.zachodniej części powiatu zamojskiego utworzono powiat biłgorajski z siedzibą w Biłgoraju. w roku 1915. w roku 1018 zdobył Bolesław Chrobry.. 3 osady miejskie (Józefów. Gdy na kongresie wiedeńskim (1815 rok) utworzono Królestwo Kongresowe. Babica.. obejmował miasta: Krzeszów. stolicą powiatu był Tarnogród. powiat zamojski W obrębie guberni lubelskiej znalazł się w 1866 roku. unici. powiat tomaszowski. powiat biłgorajski Utworzony został w roku 1842. Po odzyskaniu niepodległości w 1919 roku powiat tomaszowski znalazł się w obrębie województwa lubelskiego. protestanci. administracyjnie powiat dzielił się na: miasto Biłgoraj. Na skutek reformy administracyjnej w Królestwie Polskim w roku 1866 zniesiono okręg tarnogrodzki (wraz z odebraniem praw miejskich Tarnogrodowi) a z południowo . W roku 981 odebrał je "Lachom" książę kijowski Włodzimierz. istniały 4 małe browary. Tarnowatka i Różaniecka Wola. Kniaźpol. 335.1810-1842. Janów i Biłgoraj. Łukowa. W okresie okupacji niemieckiej (1939 .Huta.1945) powiat biłgorajski wchodził w skład Generalnego Gubernatorstwa jako część dystryktu lubelskiego.doskonale rozwijało się sitarstwo → rynki zbytu biłgorajskich sitarzy. W obronie zmarłego stanęła żona – znieważona przez nacierający tłum złożyła skargę na zachowanie szczebrzeszyńskich obywateli do ówczesnego właściciela miast – ordynata Tomasza Zamoyskiego. prawosławni. danych z 1878 roku 80. 1 kwietnia 1930 roku zniesiono gminę Goraj (włączono ją do gminy Frampol) i dokonano zmiany granic gmin wiejskich Frampol i Puszcza Solska rozporządzenie to cofnięto z dniem 29 lipca 1939 roku. 1 gorzelnia i 6 fabryk . powiat tarnogrodzki Jako jednostka administracyjna istniał bardzo krótko . Krzeszowska . Biszcza. powiat tomaszowski W dalekiej przeszłości pierwotny obszar powiatu tomaszowskiego przynależał administracyjnie do Grodów Czerwieńskich → Grody Czerwieńskie. w roku 1366 znów znalazły się pod panowaniem polskim jako księstwo chełmsko – bełskie. W roku 1462 księstwo bełskie i chełmskie weszło na stałe w skład Korony. co stawiało go na .Powała (. W 1866 roku jego obszar wynosił 2647 km² . Krzeszów i Tarnogród (Frampol i Goraj znalazły się w powiecie zamojskim). W 1878 roku na obszarze powiatu funkcjonowało 19 szkół podstawowych. 14 gmin wiejskich: Aleksandrów. od roku 1816 znalazł się w obwodzie hrubieszowskim. po utworzeniu guberni chełmskiej powiat tomaszowski administracyjnie przynależał do tejże guberni. Majdan Sopocki. Krzeszów. Aleksandrów i Puszcza Solska oraz rozszerzono granice miasta Biłgoraja (przyłączono doń wsie Bojary i Rożnówka z gminy Puszcza Solska). poczynając od tej daty grody należały na przemian do Rusi.) Arianin. Kocudza. Potok Górny. Puszcza Solska. Żydzi.

usypał na kościach wrogów mogiłę. Cierń ten umieszczono w nowo wybudowanym kościele na Bykach. jakie zapanowały po przejęciu parafii turobińskiej przez protestantów w latach 1741 . smolarnie. wytwórnie gilz papierosowych. fabryka skarbowa klinkieru (uruchomiona w 1884 roku w Zamościu). później ". Ciemne latarnie i nieczynne studnie to dodatkowe "umilenia" dla przypadkowych przechodniów. Nielisz. a następnie od czarnych praktyk przemytniczych uprawianych na granicy polsko austriackiej przebiegającej po I rozbiorze Polski w okolicach Czernięcina. Goraj. tutaj ukończył szkołę powszechną i Państwowe . krasnostawski. którzy obraz miasta z lat pięćdziesiątych XX wieku zachowali w swoich wspomnieniach. rozwijało się rolnictwo oraz przemysł: spożywczy . tomaszowski. fabryka zapałek w Wólce Infułackiej. że Czernięcin miał imię od cierniawy. że warto zacytować ich wypowiedzi: Magdalena z Piwowarków Kozakowa: Szczebrzeszyn był raczej smutny. Żydzi. po czym zmieniono nazwę miejscowości na "Cirnięcin". Ponieważ literatura w tym przedmiocie jest znikoma. Po roku 1870 w powiecie znajdowały się dwa miasta: Zamość i Szczebrzeszyn. a od "czarnej zbrodni"’ zaczęto używać nazwy "Czernięcin"." Niektórzy badacze dziejów regionu wyjaśniają współczesną nazwę wsi Czernięcin najpierw od czarnych obyczajów. Na terenie powiatu zamieszkiwali: katolicy. powstanie i nazwa miejscowości Czernięcin Powstanie Czernięcina datuje się na koniec XIV stulecia. hrubieszowski. Zwierzyniec. Pobocze rzadko zabudowano chatkami niewiele różniącymi się od swoich wiejskich odpowiedniczek. Nie było płytek chodnikowych. który po każdym deszczu zmieniał się w grubą warstwę błota. Aleksander Piwowarek: ulica Frampolska była obskurna. istniały również drobne zakłady rzemieślnicze. Tereszpol. Dziedzic Bogdan Świdwa z Szamotuł chcąc zaludnić swe dobra po lewym brzegu Poru.Ciernięcin" od ciernia. kopalnia kamienia wapiennego (Smoryń). przemysł mineralny cegielnie. w których tłoczono olej i produkowano ocet. Łuków. młynarstwo. Podobnie brzmiąca nazwa związana jest z legendą o księdzu Ludwiku. Sułów. Pokrywała ją gruba warstwa lessowego pyłu. Mokre. garbarnia (Zamość). ąd trwającą przy gościńcu z Turobina do Byków. Zwierzyniec. W kronice kościelnej można odnaleźć jeszcze inne źródło nazwy miejscowości oparte na przekazie ustnym: "Powiadają starzy.czwartym miejscu na terenie guberni pod względem zajmowanej powierzchni. prawosławni. wyciął swoją połowę Turowego Boru i na tym miejscu założył majdan.93. wytwórnie kafli. Radecznica. Istnieją dwie wersje mówiące o powstaniu miejscowości. koszykarnia – Zwierzyniec. Suchowola. Papież z zadowoleniem przyjął projekt Świdwy i ofiarował mu relikwię – cierń z korony Jezusa Chrystusa. cukrownictwo. Powiatowa Kasa Chorych w Zamościu Otwarta została 6 sierpnia 1925 roku na mocy Ustawy o ubezpieczeniach społecznych z dnia 19 maja 1920 roku. należących do Dymitra z Goraja. (Joanna Pawlas Bożena Romańska) Poździk Stefan "Wrzos". terpentynarie. którego pobiwszy . kopalnia piaskowca (Lipowiec). Według drugiej wersji zachodnia połowa Turowego Boru w górze rzeki Por w połowie XIV wieku należała do Dymitra z Goraja. przed wojną cała dzielnica. ale stamtąd wszystkich Żydów w czasie wojny wywieziono. po czym postanowił wybudować kościół.gorzelnictwo. Krasnobród. Zamość. Wolski & S – ka w lublinie". Skierbieszów. Metalowy manufaktura maszyn i narzędzi rolniczych w Zwierzyńcu. zakłady wyrobów miedzianych – Kaczorki. że zaprzestano nazywać wieś Ciernięcinem. Podzamcze. gdzie rynek to była żydowska. Wysokie. Urodził się l września 1912 r. kopalnie kamieni młyńskich (w liczbie dwóch funkcjonowały w Senderkach). Drobne zakłady zajmujące się produkcją: mydła i świec łojowych. fabryka parkietów w zwierzyńcu. Stary Zamość. Udał się więc do papieża Jana XXII. Wydarzenie to tak wstrząsnęło okolicą. Bondyrz). browarnictwo. fabryka mebli giętych (Kąty. ze względu na brak zainteresowania ze strony magistratu zupełnie zaniedbana. że Czernięcin w końcu XIV wieku był jedną ze wsi powiatu szczebrzeszyńskiego. który nazwał Bykami. Drzewny – tartaki. administracyjnie obejmowała powiaty: zamojski. a przede wszystkim stałych jej mieszkańców. Droga w owym czasie była do wygonu polna. Pierwsza z nich głosi. fabryka bryczek i wyrobów drzewnych w Zwierzyńcu. oraz 15 gmin wiejskich: Frampol. a później wchodził w skład turobińskiej włości Szamotulskich. myślę. w Szczebrzeszynie. powojenny Szczebrzeszyn – wygląd miasta Poniższy tekst został opracowany na podstawie relacji Magdaleny z Piwowarków Kozakowej i Aleksandra Piwowarka. biłgorajski. który został zamordowany przez swoich rodziców. wytwórnie papieru. filia "Fabryki Maszyn i Narzędzi Rolniczych M. czyli pospolitego ruszenia przeciwko nieprzyjacielowi.

a potem na budowie Zakładów Tłuszczowych w Bodaczowie. Przy konfrontacji w UB w Zamościu oświadczono mu. "Wrzos" został wówczas draśnięty kulą. Tam dywizja. 22 kwietnia 1982 roku. gdzie w leśnym szałasie pod opieką żołnierza AK i mojej. "pożon" Nazwa tańca (pocz. aresztowany został we wrześniu 1942 roku. Na początku roku 1943 r. koledzy wykradli Stefana ze szpitala i wywieźli do lasu w okolice Zwierzyńca. Początkowo pełnił funkcję dowódcy plutonu w Szczebrzeszynie. poszukiwany przez UB. w każdy z gości obowiązany był go zatańczyć. a następnie Krasnobrodu. poszukiwany przez gestapo. W styczniu 1945 r. zastrzelono Roberta Wala "Mściwego". Tam przeszedł tzw. Ukrywał się na terenie Krasnobrodu. Komarów. 30 lipca 1944 r. gdzie przebywał w więzieniu UB na ul. W czasie jednego z pobytów w UB odebrano mu stopień oficerski. We wrześniu 1939 roku pomógł Ignacemu Kurzępie. potem rzadziej. W 1937 r. Oba zakłady zostały zmuszone przez UB do zwolnienia Stefana z pracy. Siedliszcze.Seminarium Nauczycielskie. na Dywizyjny Kurs Podchorążych Piechoty w Równem. Uwolniono wtedy kilkudziesięciu więźniów. (Irena Poździk "Kora". Za kilka dni w lesie koło gajówki "Krzywe" postrzelono go w rękę.początkowo w Szczebrzeszynie w szkole dokształcającej. Służbę wojskową ukończył w 1935 r. wrócił do domu.. w Lublinie. a potem na Zamku. Stefan wyjechał do Lublina. rannego zawieziono do szpitala w Lubaczowie. W latach 1936-1938 w czasie wakacji odbywał ćwiczenia wojskowe. poddała się. w województwie warszawskim oraz w Wólce Okrąglik w woj. Stefan uciekł i wrócił do Szczebrzeszyna. W 1934 r. przemianowane potem na Związek Walki Zbrojnej Armia Krajowa. przeszedł do oddziału Jana Turowskiego "Norberta". w ochronie zrzutów broni. został powołany do czynnej służby wojskowej. po złożeniu broni przez oddziały AK. a po otrzymaniu mieszkania zabrał rodzinę. wzywany na przesłuchania na kilka lub kilkanaście godzin. Po zajęciu terenów Lubelszczyzny przez Armię Radziecką zaczęły się prześladowania byłych żołnierzy AK. W grudniu 1946 r. a od 1942 r. pracowałam jako pielęgniarka raz w tygodniu przyjeżdżałam robić mu opatrunki. równocześnie był komendantem placówki w Mokrem. początkowo sam. następnie został przetransportowany do Lublina. a potem w szkole powszechnej w Sekłaku. W okresie 1945-1946 uparcie poszukiwały go UB i NKWD. zwolniony na mocy amnestii. który rozpoczynał wesele. Krótkiej. W grudniu 1939 r. Kampanię wrześniową przeszedł jako dowódca plutonu ckm od Narwi przez Wyszków. Krasnobród i Aleksandrów koło Biłgoraja. albo według otrzymanego pisma: "Rada Państwa mianowała Stefana Poździka do stopnia podporucznika". Zmarł na zawał serca 28 lutego 1985 r. akcji na wieś Siedliska w odwecie za mord w Sochach. Chełm. Stefan Poździk. podjął pracę w nadleśnictwie Kosobudy. a następnie prowadzili całą kolumnę do pociągu z zamiarem wywiezienia do Rzeszy. W czerwcu 1944 r. Po rozbrojeniu Niemcy trzymali jeńców w Biłgoraju. . bez żadnych starań z jego strony. między innymi w zniszczeniu wieży ciśnień na stacji kolejowej w Szczebrzeszynie. wstąpił tu do tajnej organizacji Służba Zwycięstwu Polsce. W 1945 r. XX wieku). Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Odznaczony w pracy zawodowej Srebrnym Krzyżem Zasługi. W Lublinie do lat osiemdziesiątych był cały czas pod obserwacją UB. w transporcie rannych partyzantów po akcji pacyfikacyjnej w Puszczy Solskiej. w stopniu plutonowego podchorążego. Przy pomocy sióstr zakonnych pracujących w szpitalu. W 1950 roku rozpoczął pracę w cukrowni Klemensów. że nigdzie na terenie Zamojszczyzny "taki bandyta" nie dostanie pracy. Uczestniczył w organizowaniu kursów szkoleniowych dla żołnierzy oddziałów leśnych. Józefowa i Biłgoraja. brał udział w akcji na więzienie w Biłgoraju. aresztowano go w Józefowie i wywieziono do Biłgoraja. gdzie organizowana była dywizja piechoty. Pożerski Kazimierz Nadleśniczy Ordynacji w Suścu. Brał udział w akcjach bojowych. wyjechał ze Szczebrzeszyna. został postrzelony w nogę. kontynuował leczenie.. zmobilizowany zgłosił się do Zawodowej Szkoły Podchorążych Piechoty w Komarowie. a w ZBOWiD Medalem Zwycięstwa i Wolności oraz Krzyżem Partyzanckim. początkowo często. Włodawę. zwierzynieckiemu organiście uciec z niemieckiej niewoli. badania. Po odbyciu służby wojskowej pracował jako nauczyciel . W 1947 r. w czasie obiadu. W sierpniu 1939 r. na dowódcę plutonu a następnie na dowódcę wydzielonego oddziału leśnego w okolicy gajówki Krzywe. w okresie międzywojennym prezes Koła Śpiewaczego "Lutnia" w Zwierzyńcu.. taniec prowadził marszałek (gospodarz wesela). Tam po wyjęciu kuli leżał pilnowany przez żołnierzy. zwrócono mu ów stopień. wrócił do domu. w domu w Szczebrzeszynie byli po niego około 30 razy. Praca trwała do połowy 1951 r. otoczona przez Niemców. siedleckim. W 1948 roku założył rodzinę. dostał awans na podporucznika. córka).

zaś od roku 190 ze Szczebrzeszyna. p. W początkowym okresie istnienia klasztoru liczba sióstr wynosiła 30. pozłotnicza. Klasztor radecznicki utrzymywał też mały szpital – 15 łóżkowy. t. Poświęcenia monastyru i szkoły dokonał biskup 31 maja i 1 czerwca 1902 roku. 1909 – 90. Wszystkie zakonnice i nowicjuszki zajęte były pracą. Antoniego Peczerskiego. Gorczakowa spoczywa na radecznickim cmentarzu.pismo Komitetu Dzielnicowego Komunistycznej Partii Polski. prawosławne ośrodki na terenie gminy Radecznica Na terenie gminy Radecznica oraz w jej najbliższych okolicach znajdowało się kilka ośrodków obrządku wschodniego – Czarnystok. Gazeta Biłgorajska – pierwszy numer ukazał się 1 kwietnia 1921 roku. Trybuna – wydawca i redaktor Wacław Skakuj.ukazywało się od 1928 roku. ukazywała się w latach 1912 – 1922. red. w roku 1931 Głos.. tkacka.kolportowany był na ternie powiatów: biłgorajskiego.ukazywała się od roku 1919. Oświatowe . prawosławne mniszki z Radecznicy → Opis prawosławnego klasztoru w Radecznicy. Na mocy tego prawa żaden kupiec jadąc z towarem nie mógł ominąć Tomaszowa. córka naczelnika guberni siedleckiej – Stephana Gromeki a nie jak głosi miejscowy przekaz. Tereszpol. Przy monastyrze znajdowały się następujące zakłady: dobroczynne – ochronka dla dzieci małoletnich. W latach 1899 – 1901 zbudowano monastyrski gmach oraz duży drewniany dom dla cerkiewnej szkoły – schroniska i drugi dla duchownego zarządu kościoła pod wezwaniem św. pierwsze cztery lata miały program identyczny jak szkoły powszechne. W klasztorze istniały różne warsztaty – najważniejszą była pracownia malarska. autor artykułów zamieszczanych na łamach pisma. którego ciotka. Echo Biłgorajskie . wykonywania ikon. Naczelny Antoni Pierścionek. Klasztor organizował w porze letniej 3 miesięczne kursy pielęgniarskie.prasa biłgorajska okresu międzywojennego w okresie międzywojennym w Biłgoraju ukazywały się następujące tytuły: Gazeta Urzędowa Powiatu Biłgorajskiego . prowadzono także jednoklasowa szkołę parafialną we wsi Trzęsiny. Szkoły cerkiewne opłacane były przez państwo. w szkole uczyło się około 150 dziewcząt. red. dość krótko ze względu na brak funduszy. potem następował 3 letni okres nauki realizującej program szkól gimnazjalnych i ostatnie 2 lata nauki z uwzględnieniem przedmiotów pedagogicznych. Antoniego. W 1911 rokubudynek szpitala wraz z apteką spalił się doszczętnie i na jego miejscu wybudowano murowany budynek na 30 łóżek. Pełny kurs nauczycielski trwał 9 lat. przemianowany został na kwartalnik pod nazwą Ognisko Zamojskie. Radecznica . 1913 – 77.ich stan prawny ulegał zmianom: unici. Prawosławna cerkiew w Radecznicy pod zarząd prawosławnych mniszek przekazana został w 1899 roku. wybudowany staraniem prawosławnego biskupa lubelskiego Germana w latach 1902 – 1910. wielka księżna Maria Magdalena Gorczakowa (jak głoszą radecznickie przekazy ks. Istniała też Radocznickaja Szkoła Sadowodstwa i Ogorodnictwa z nauką czteroletnią. Mógł się rozwijać dzięki protekcji cara Mikołaja II. prawo składu soli Oprócz Zamościa (miejscem sprzedaży był Rynek Solny) prawo składu soli posiadał Tomaszów Lubelski – przywilejem tym na prośbę Tomasza Zamoyskiego 7 października 1621 roku obdarował miasto Zygmunt III Waza. redaktor – Konstanty Dąbrowski. po której nie ma żadnych śladów.. zlokalizowanym pierwotnie wokół kościoła pw.żeńska dwuklasowa szkoła cerkiewna z uzupełniająco cerkiewno – nauczycielskimi bursami. ich przełożoną (igumenią) została Afanasja Gromeko. Trzęsiny. wyszły tylko trzy numery. Ziemia Biłgorajska – ukazywała się od roku 1933 Nowe Życie .informacje o istnieniu cerkwi . 1912 – 115. ciotka cesarza Rosji – Maria Gorczakowa. w przeszłości jej nagrobek otoczony był szklaną kopułą. Miesięcznik społeczno – oświatowy. 1910 – 90. kolejne nazwy pisma: Głos Zamojszczyzny . zaś w latach kolejno: 1908 – 90. zamojskiego i tomaszowskiego. była organem urzędowym Wydziału Powiatowego sejmiku biłgorajskiego. redaktorzy Romuald Lindner i Julian Sobota. Chorych leczyły same zakonnice a w razie poważniejszych przypadków przyjeżdżał doktor z Turobina. zatem prawdopodobnie znajdują się w Radecznicy do dziś (relacja Stanisława Zybały) została pierwszą przełożoną turkowickich mniszek. hafciarska i. pismo niezależne. św. 1911 – 111. Do najstarszych ośrodków należy niewątpliwie Czarnystok. ale szczątki księżnej nie zostały ekshumowane.. pod kierunkiem sprowadzonego z Moskwy artysty. prawosławni. szkoła przyjęła nazwę "Radecznicka cerkiewno – nauczycielska szkoła". Filią żeńskiego monastyru w Radecznicy był klasztor w Turkowicach. Ponadto były pracownie: introligatorska. Mieścił się w drewnianym budynku obok cerkwi. apteka z codziennym bezpłatnym przyjmowaniem chorych – Skarb Państwa nie łożył pieniędzy ani na ochronkę ani na aptekę. odpowiedzialny Marian mazur. malowano w niej obrazy świętych..

Liczba uczennic rekrutujących się z pośród córek miejscowego ziemiaństwa wynosiła: w roku 1835 – 14. Wykładowcami zostali nauczyciele z miejscowego gimnazjum. Karę odbywali w więzieniu w Janowie Lubelskim.1926 – 3. odznaczona (1995 rok) Krzyżem Armii Krajowej. proces włościan gminy Radecznica 12 stycznia 1906 roku grupa włościan z terenu gminy Radecznica w liczbie 800 protestowała przed urzędem gminy przeciwko wszczęciu obrad w języku rosyjskim – nastąpiły aresztowania.w roku 1759 w Czarnymstoku funkcjonowała cerkiew parafialna pw. na odbycie kary więzienia skazano: Ferensa – 3 miesiące pozbawienia wolności. opieczętowany pieczęcią wielką koronną. Paszkę. nadal pozostająca w dekanacie szczebrzeskim. rosyjski. W roku 1851 w Tereszpolu wybudowano świątynię murowaną. francuski.11. Cerkiew otrzymała wezwanie św.1996). po tym czasie (do roku 1918) kościołem zarządzali kapelani wojskowi. miejscowy klasztor OO. W 1915 roku powrócili Bernardyni.5 % ogółu ludności. historię. języki – polski. 1850/1851 – 27. syn Iwonii. która w latach 1875 – 1915 funkcjonowała jako prawosławna w obrębie tereszopolskiej parafii prawosławnej.(prawosławnej) w tej wsi pochodzą z 1696 roku . arytmetykę. Jezierskiego – 6 miesięcy. Na mocy tegoż przywileju Adam Gorajski mógł założyć i zbudować "na nowym korzeniu miasto nazwane Biełgoraj" → nazwa miasta Biłgoraj Prywatna Pensja Żeńska Teofili Rederowej Teofila z Jaszczodołów Rederowa założyła jesienią 1835 roku w Szczebrzeszynie pensję. Program nauki obejmował : religię. . rysunki i roboty ręczne. 1848 – 32. Pensję zamknięto równolegle ze Szkołą Realną w roku 1852. 1842 – 28. Chwiejdę i Floka – 5 miesięcy pozbawienia wolności. posiadał na Przedmieściu Zamojskim pole uprawne.11. Podczas rządów prawosławnych na radecznickiej "świętej" górce dokonano pewnych zmian w wystroju kościoła/cerkwi przerabiając go na bizantyjski. Antoniego (z Padwy) zamieniono na cerkiew nie parafialną 29 maja 1876 roku.kierował pracami fortyfikacyjnymi Zamościa. Wypycha. przywilej lokacyjny Biłgoraja Wystawiony został w kancelarii króla Stefana Batorego we Lwowie 10 września 1578 roku. św. szkolił artylerię . Proces odbył się 23 września 1907 roku w Zamościu – wyrokiem specjalnego Wydziału Warszawskiej Izby Sądowej niektórzy z aresztowanych zostali zwolnieni. Praksedy. niemiecki. Bernardynów został zajęty przez prawosławnych mnichów. po nich (od roku 1899) w klasztorze zamieszkały prawosławne mniszki. zwaną również Herzą. Ciastułę – 2 miesiące pozbawienia wolności. łączniczka w oddziałach AK. "Praxis ręczna działa" Traktat autorstwa Andrea dell Aqua. Prokop Bratanek Dymitra z Goraja. Prus Helena (26. W roku 1410 podarował szczebrzeszyńskim franciszkanom wieś Kisielów.Prokopa – 1 rok. W okresie międzywojennym we wsi znajdowało się zaledwie kilka osób wyznania prawosławnego – w całym powiecie zamojskim prawosławni stanowili 4. z którego opłacał czynsz i odrabiał pańszczyznę. inżyniera wojskowego . Jest autorką publikowanych na łamach "Tygodnika Zamojskiego " (2003 rok) wspomnień "Nieszczęsne życie" – ich treścią są losy ludności polskiej mieszkającej podczas okupacji na terenie gminy Werbkowice i Tyszowce. św. Antoniego Peczerskiego."ponieważ studiował on nauki wyzwolone i powinności tych spełniać nie mógł". Zalewę.pozostającego w służbie Tomasza Zamoyskiego. zarządzał cekhauzem. Dnia 28 marca 1653 roku na prośbę "pewnych" osób trzeci ordynat – Jan "Sobiepan" Zamoyski zwolnił go od tych powinności . Cerkiew i monastyr funkcjonowały w Radecznicy do roku 1915. Na podstawie tego traktatu odtworzono wnętrze zamojskiego arsenału oraz wyposażenie artyleryjskie. Prokopowicz Jan Mieszczanin szczebrzeski. Radecznicki kościół pw. 1851/1852 – 16..

lat czterdzieści mający stangret z Michalowa. jego rodzicami chrzestnymi byli: Tomasz Rogulski z Krystyna Grudzińską. św.. Antoniego w Radecznicy. Jan Duklan Michnar. Wspomnienia Roberta Przegalińskiego z roku 1863. Aniela Zych. Na pierwszej stronie umieszczony został napis: " Prywatna Szkoła Stopnia Licealnego im.wydatną pomoc w tej kwestii okazali: Adolfina i Józef Kłodniccy.w roku 1842. 1970 . 27 – 28) Przodkowie Jana Pawła II na Zamojszczyźnie. z zawodu nauczycielka rysunki . Mikołaj Kaczorowski pracował wówczas jako stangret u Zamoyskich. Stanisław Marchewka . "setki" powstańczej tymczasowy naczelnik miasta. Szrejter. Michalów. 22 czerwca 1991 roku zorganizowano staraniem zespołu w składzie: Gabriel Wójcik. posiadło sztandar. wielu z nich już nie żyje. sługi kościelnego ze Szczebrzeszyna lat siedemdziesiąt mających i okazał Nam dziecię płci męskiej urodzone w Michalowie w dniu wczorajszym o godzinie dwunastej w nocy z jego Małżonki Urszuli z Malinowskich lat dwadzieścia pięć mającej. Janina i Zdzisław Zawiślakowie.staraniem o. Janina Maryanna Zuzanna . Joachim Gąbka. k. Wacława Płonki znanego w radecznickim środowisku z organizacji tajnego nauczania i czynnej działalności konspiracyjnej oraz duszpasterskiej w oddziałach powstańczych. Marcin Gosiewski. ks. który na podstawie swojego świadectwa szkolnego podał pełną nazwę szkoły. Gimnazjum i Liceum (koedukacyjne) funkcjonowało do roku 1950 (ukończyło je ponad 400 osób .75. Natomiast druga strona przedstawia postać św. Dziecięciu temu na Chrzcie Świętym dziś odbytym nadane zostało Imię Stanisław. Przegalinski Robert Adolf Pod pisarz Sądu Pokoju w Szczebrzeszynie. dlatego postanowiono zrobić replikę. o. dziewiątego i siedemnastego kwietnia tego roku. Placówka został zlikwidowana przez ówczesne władze polskie. Antoniego w Radecznicy" z orłem pośrodku. Janina i Edward Kwakowie I Zjazd Absolwentów Szkół Bernardyńskich w Radecznicy.wspomina Feliksa Gajewska. Działo się w mieście Szczebrzeszynie dnia dwudziestego czwartego stycznia tysiąc osiemset czterdziestego trzeciego roku."to oni przez trzy dni wywozili książki ze wspaniałej. ale bezskutecznie.Prywatne Gimnazjum i Liceum OO. siedemnastego kwietnia wstąpił w związek małżeński z Urszulą Malinowską. Aktu małżeństwa udzielił i stosowny dokument podpisał ówczesny proboszcz szczebrzeszyńskiej parafii ks. A Rodzicami Chrzestnymi Jego byli Wawrzyniec Niedzielski z Zofią Jachowską.1950". o godzinie dziesiątej rano stawił się Mikołaj Kaczorowski.. Od roku 2000 zjazdy odbywają się corocznie w pierwszą sobotę lipca."nawiązałam kontakt z o. przy wydatnej pomocy NKWD .czynione są starania by odnaleźć pozostałych. funkcjonującej przy klasztorze radecznickich Bernardynów książki" .Mikołaj Kaczorowski mieszkał w Michalowie . Franciszkiem Rydzakiem. U dołu napis: "Fundacja uczniów z lat 1944 . W okresie swojej świetności Gimnazjum i Liceum.. Drzewce do sztandaru wykonano staraniem Edwarda Kawki. Krystyna Książek. Zawarcie małżeństwa poprzedziły trzy zapowiedzi ogłoszone w dniach: trzeciego. uroczyste poświęcenie sztandaru odbyło się 7 lipca 2002 roku podczas IV Zjazdu. "Przebłysk" Pismo uczniów Państwowego Seminarium Nauczycielskiego Męskiego w Szczebrzeszynie wydawane w latach trzydziestych ubiegłego wieku pod redakcją Józefa Stelmacha. dyrektorem został o. Zadanie to z wielkim kunsztem wykonała Feliksa Gajewska. obowiązki redaktora odpowiedzialnego za treść i szatę graficzna pisma pełnił W. jak podaje Krystyna Książek (absolwentka) odnaleziono ponad 250 osób .w chwili obecnej.] z Michalowa lat trzydzieści dziewięć i Wojciecha Skiby. który został zabrany przez UB przez kilka lat jego poszukiwania prowadził Wilhelm Borzęcki. od roku 1862 agent powstańczy. w którym odnotował fakty ze okresu swej działalności w Szczebrzeszynie znajdują się w Archiwum Biblioteki im. Antoniego z napisem: "Św. H. Akt ten stawiającemu i świadkom przeczytany i przez Nas podpisany został a stawiający i świadkowie pisać nie umieją. Otwarte zostało 4 września 1944 roku . W rok później 23 stycznia 1843 roku z małżeństwa Mikołaja i Urszuli urodził się syn Stanisław. św. Pradziadek papieża ze strony matki . Łopacińskiego w Lublinie (sygn. Bernardynów im. Henryk Batorski. w obecności świadków Wawrzyńca [.20 .32 września 1844 roku. Marcin Gosiewski Kolejno urodzone dzieci Urszuli i Mikołaja Kaczorowskich to: Tomasz . Antoni módl się za nami". komendant tajnej siły zbrojnej tzw.

Istniały dwa rodzaje przesyłek: listowe (odprawiano je ze stolicy na teren powiatu zamojskiego "we wtorki o godzinie 4 po południu.zmarł 19 sierpnia 1908 roku w Krakowie. na zachód od wsi.zamieszkał wówczas Krakowie3 ożenił się z Marią Scholz. "Przykra Górka" Lokalna nazwa pochodząca z okolic Smorynia (pow. Cmentarz położony jest 800 m. Feliks podobnie jak jego ojciec Mikołaj związał swoją przyszłość z rodzina Zamoyskich . przy trasie od Smorynia do Frampola. Zamoyskim do Paryża by późnej osiąść w Dreźnie.geocities.niemowlę przedstawione zostało ks.12. Chomęcisk i Zamościa. w piątki i i soboty o 3 po południu"). Przyrowski Franciszek Uczeń Seminarium Nauczycielskiego w Solcu n. Pozwala to domniemywać. choć niewykluczone. Na mogiłach są metalowe krzyże z tabliczkami "żołnierz nieznany". Mikołaj Kaczorowski prawdopodobnie miał brata Stanisława Mikołaja. skąd roznoszono przesyłki do najbliższych okolic.włościan. Nazwa Przykra Górka funkcjonuje też w Koloni – Gorajec (dawna nazwa Kalinowy Dołek) na określenie miejsca w który "straszyło" (Helena z Biziorów Odrzywolska). Na mogile centralnej krzyż żelazny (do niedawna drewniany) upamiętniający założenie cmentarza.ks. Ostatni z odnalezionych wpisów w Księgach Metrykalnych Szczebrzeszyna nosi datę 17 lutego 1859 roku. Michał Lenkiewicz. Marcinowi Gosiewskiemu w obecności świadków: Franciszka Żuka lat dwadzieścia dziewięć i Jana Żuka lat dwadzieścia mających. Aresztowany w 1940 roku zaginął bez wieści. 04. obok lasu sosnowo – dębowego. dzięki jego protekcji mógł przystąpić do egzaminów w wybranej szkole na ternie Warszawskiego Okręgu Naukowego. Z opresji uratował go Maurycy hr. czwartki i soboty rano. usunięcie równoznaczne było z zakazem dalszego kształcenia się w państwowych zakładach naukowych.niemowlę chrzcił ks. Według ustnych przekazów mieszkańców Smorynia (dane z lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia) przez dłuższy czas na cmentarz przyjeżdżała na jeden z grobów rodzina z Krakowa. wtedy proboszcz parafii Szczebrzeszyn . wozowe – w środy i soboty rano. która otrzymała imina Zofia Tekla. przesyłki pocztowe Odprawiane były u schyłku XIX wieku (wg.niemowlę ochrzcił ks. obwiedzionych betonowymi opaskami. Krasnegostawu. Przysada Andrzej . wozowe – "odjeżdżały z Warszawy o 12 w południe we wtorki i piątki".zdaniem Rafała Panasa . w 1918 roku został kierownikiem szkoły powszechnej w Szczebrzeszynie. Marcin Stefański administrator parafii Szczebrzeszyn (wg. Po zaliczeniu stosownych egzaminów otrzymał świadectwo uprawniające go do nauczania w szkołach ludowych.html). Początkowo pracował w Zwierzyńcu (1907 – 1909) w prywatnej ordynackiej szkole początkowej. Do Warszawy przesyłki listowe z powiatu zamojskiego odprawiano w środy. Cmentarz ogrodzony jest metalową siatką przy metalowych słupkach. Julian Brzezicki). Na cmentarzu pochowani są żołnierze armii rosyjskiej i austriackiej polegli w czasie I wojny światowej.sierpnia 1846 roku . Swoją tułaczkę po Europie zakończył w 1868 roku . z symetrycznie rozlokowanymi mogiłami zbiorowymi. rodzicami chrzestnymi byli Łukasz Juszkiewicz i Tekla Gembowska . po lewej stronie tej trasy. Marcin Gosiewski. Najprawdopodobniej cmentarz powstał po 1915 r. co miało miejsce w 1907 roku. Zamoyski. poza zabudową. pochowana jest na cmentarzu wojskowym na Rakowicach w Krakowie. że dopiero w 1918 r. Na cmentarzu znajduje się 6 mogił zbiorowych. żyła w latach 1853 . danych z roku 1855) traktem zamojskim z Warszawy do: Piask. biłgorajski). Wisłą – w roku 1903 usunięty został ze szkoły "za udział w walce o polska szkołę".. którą mieszkańcy wsi określają miejsce gdzie zlokalizowany jest cmentarz żołnierzy poległych podczas I wojny światowej. na podmurowaniu. Ma on układ prostokąta o powierzchni 3. Maria była jego pierwszą żoną.5 ara. po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. http://www.21 października 1832 roku odbył się w kościele parafialnym w Szczebrzeszynie chrzest córki Stanisława Mikołaja. Akt chrztu podpisał ks. że w tych miejscowościach funkcjonowały jeśli nie urzędy pocztowe w prawdziwym tego słowa znaczeniu to to z pewnością punkty pocztowe. Apolinary Łopuski nadał synowi Kaczorowskich imię Franciszek.jego rodzicami chrzestnymi byli Kasper Traczykiewicz z Petronelą Sawicówną. po raz drugi Feliks ożenił się z Joanną (jej rodowego nazwiska nie udało się ustalić) . gospodarzy w Michalowie zamieszkałych 29 czerwca 1849 roku przyszedł na świat Feliks Paweł (dziadek Karola Wojtyły!) . 1897..com/shebreshin/duszpasterze. żonatego z Franciszką z Kurzawów . (ks.wyjechał razem z Andrzejem hr. 28 maja 1857 roku Mikołajowi i Urszuli Kaczorowskim urodził się syn Jan .

który określał obowiązki czeladzi. wymiaru kary. stelmachowski. 3/ daninę oddawaną dotychczas na rzecz dworu zamojskiego w naturze (owies) zamienił na opłatę w wysokości 10 groszy. że Tarnogród posiadał przywilej "de non tolerandis judes" ) swobodnie się osiedlać oraz "wino. oraz zezwolił na: 1/ wyrąb drzewa w lasach potrzebnego na budowę i opał. W rok później jego brat – Andrzej odnawia prawo magdeburskie. W roku 1560 przedmieszczanie Błonia i Zarzecza otrzymali od Andrzeja Górki przywilej uprawniający ich do korzystania z przepisów prawa magdeburskiego. W latach 1932 – 1933. 2/ zniósł opłaty od sycenia miodu. który wystosował w tej sprawie okólnik do nauczycieli Księstwa Warszawskiego. 12 grudnia 1583 roku Stefan Batory w przywileju konfirmacyjnym odnowił wszystkie prawa miejskie zawarte w dokumentach. bednarski. rymarski. 25 października 1673 roku król Michał Korybut Wiśniowiecki i 6 grudnia tegoż roku Stanisław Koniecpolski nadali szczebrzeszyńskim mieszczanom prawo palenia i sporządzania na swoja korzyść gorzałki pod obowiązkiem płacenia do skarbu dworskiego od 1 – 3 groszy od składu gorzałczanego. majstrów. Pełnił kolejno funkcje radnego Miejskiej Rady Narodowej i ławnika w szczebrzeszyńskim Sądzie Pokoju. płócienniczy i sukienniczy otrzymały przywilej. Po wyzwoleni został burmistrzem Szczebrzeszyna. piwo i inne trunki szynkować." Mogli również (pomimo. W latach 1926 – 1931 zaangażował się w działalność Stronnictwa Chłopskiego. zwalniał ich od stawania razem z mieszczanami pod bronią celem jej prezentacji przed każdorazowo wybraną Radą Miejską. urzędników miejskich zwalnia od ciężarów w naturze ponoszonych na rzecz pana miasta. W roku 1472 kolejny właściciel miasta Jan Amor Tarnowski ustanowił jarmark na św. na nowo go uposażył i przyłączył do funduszy infułata kolegiaty zamojskiej. kotlarski. W roku 1934 i 1936 jego staraniem zwołano w Szczebrzeszynie wiece z okazji Święta Ludowego. której został prezesem. złotnicki.(1897 – 1948). oraz w roku 1937 organizował strajki chłopskie. regulował zagadnienia dotyczące wyzwolin. Aresztowany podczas wysiedlania Szczebrzeszyna w lipcu 1943 roku znalazł się na Zamku w Lublinie. Czynnie zaangażowany w pracy na rzecz Stronnictwa Ludowego został w 1935 roku wiceprezesem Związku Powiatowego Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego w Zamościu. szewski. które uległy zniszczeniu podczas pożaru zamku. Po przejęciu miast w 1593 roku ordynat Jan Zamoyski przywrócił katolikom kościół zajęty przez braci Górków na zbór kalwiński. 25 października 1643 roku syn Jana Zamoyskiego – Tomasz zatwierdza przywileje wydane przez poprzednich właścicieli miasta i dodaje nowy. przywilej tarnogrodzkich Żydów Żydzi tarnogrodzcy. 26 czerwca 1643 roku zezwala mieszkańcom Szczebrzeszyna na zabudowę pustych placów. z jego inicjatywy założono w okresie międzywojennym Spółdzielnię Mleczarską w Szczebrzeszynie. Jednym z bardziej istotnych był nadany im w 1850 roku przez Stefana Batorego. kuśnierski. rolnik. miecznikowski. Od roku 1928 zaangażował się w działalność społeczno – polityczną w szeregach Polskiego Stronnictwa Ludowego "Wyzwolenie" w Szczebrzeszynie i okolicznych wioskach. Szczebrzeszyńscy nauczyciele przysięgę wierności złożyli 30 lipca w prefekturze zamojskiej. W roku 1694 przywilej podobnej treści otrzymały cechy: kowalski. 27 marca 1598 roku J. którym rządziło się miasto." przywilej Jana Czarnkowskiego Wydany został w roku 1593 dla Żydów szczebrzeszyńskich. 17 października 1584 roku Stanisław Górka nadał mieszczanom szczebrzeszyńskim prawo wycinania drzewa w okolicznych lasach niezdatnego do budowy i zleżałego zatwierdził je 9 stycznia 1585 roku. który gwarantował "prawo do wolnego handlu wszelkimi artykułami na równi z innymi kupczącymi. Przywilej zabraniał także w odległości jednej mili od Szczebrzeszyna prowadzić rękodzieło innym rzemieślnikom nie należącym do cechów w szczebrzeszyńskich. przywileje miasta Szczebrzeszyna Szczebrzeszyn lokowany był na prawie magdeburskim w roku 1352. ślusarski. opłat. Aresztowany w 1940 roku przebywał w obozach w Oranienburgu i Dachau. przysięga wierności Złożona została przez nauczycieli Szkoły Wydziałowej w Szczebrzeszynie w lipcu 1815 roku na wierność carowi Aleksandrowi II na mocy rozporządzenia przewodniczącego Wydziału Oświecenia Narodowego – Stanisława Potockiego. radnym miejskim nadaje łąkę o 2 morgach powierzchni w miejsce zajętej na potrzeby dworskie przy młynie na rzece Wieprz. W roku 1661 szczebrzeszyńskie cechy: piekarski. Zamoyski zatwierdził dotychczasowe przywileje otrzymane przez miasto. . Agnieszkę (21 stycznia) zwalniając kupców przyjeżdżających do Szczebrzeszyna od opłaty cła i myta (w mieście funkcjonowała wówczas komora celna). 4/ dochody z młyna przeznaczył na potrzeby miasta. podobnie jak inni zamieszkujący miasta Ordynacji otrzymywali od Zamoyskich rozliczne i korzystne dla siebie przywileje.

Kuncewicz przeszedł na stałe do konspiracji.2 opublikowany został fragment utworu "Opis mojego życia. R Racewicz Aleksander Absolwent Uniwersytetu Wileńskiego. Mikołaja (6 grudnia). pseudonimy Tadeusza Kuncewicza Tadeusz Kuncewicz walkę z niemieckim okupantem rozpoczął w roku 1940 organizując pluton na terenie gminy Nielisz – pracował wówczas na kolei. 12 lipca 1729 roku król August II ustanowił w mieście trzy nowe jarmarki na: św. zwracał się do rodziców ze słusznym żądaniem by nie obarczali dzieci bez koniecznej przyczyny pasionką (pasaniem bydła). felczerów.zmarł 30 marca 1904 roku. rzeźniczy. hafciarski. Do klasy przygotowawczej uczęszczała młodzież określana jako "zbieranina różnych niedobitków" . wówczas komendant obwodu zamojskiego "Adam" zmienił mu pseudonim na "Podkowa" i polecił zorganizowanie oddziału dywersyjnego.byli to uczniowie różnorodni pod względem wieku (od 15 – 25 lat). z zadania wywiązał się bardzo dobrze. W kwietniu 1942 roku został przydzielony do odbudowy placówki w Zwierzyńcu. radeczniccy powstańcy 1863 roku. Gdy w kwietniu 1941 roku po akcji na kasę gminną w Starym Zamościu rozpoczęły się aresztowania T. Poeta bardzo boleśnie przeżył ich stratę. zdał go dopiero za drugim podejściem w roku 1847. akuszerek i higienistek pracujących w grudniu 1940 roku w Szczebrzeszynie. lub w Cukrowni Klemensów. Po kilku dniach połączyli się z większą grupą w okolicach Goraja. Janusz Padź. Skład klasy metalowej stanowili chłopcy. rozwoju umysłowego. Dyrektorem szkoły był Jan Kot (zm. Kolejni dyrektorzy szkoły to: Stanisław Michoński. w październiku zmarła Katarzyna. wzywał do zakładania kółek rolniczych i sklepów spółkowych. pierwszą krawiecką. którzy poza nauką pracowali w różnych warsztatach ślusarskich prywatnych. Klasa handlowa zrzeszała grupę ponad dwudziestu osób w różnym wieku. Hilarego.grzebieniarski. dużą pomoc okazali mu miejscowi działacze społeczni. zmienił wtedy pseudonim na "Kmicic". Zostali na mocy zarządzenia władz niemieckich zrzeszeni w Radę Lekarską – przewodniczył jej dr Likowski. który towarzyszył powstańcom od chwili wyruszenia z Radecznicy. aptekarzy. przyczyna zgonu był karbunkuł. naczelnemu redaktorowi "Nowej Jutrzenki". iglarski. Stefan Luterek. zdolności. poeta urodzony w Mokrymlipiu 15 lipca 1882 roku. We wrześniu 1947 roku szkoła liczyła siedem klas: dwie przygotowawcze. Swój chrzest bojowy radeczniccy powstańcy przeżyli pod Zawichostem. O działalności konspiracyjnej mieszkańców gminy Radecznica podczas powstania 1863 roku zachowało się niewiele informacji. jedna z nich opublikowana na łamach Kalendarza Serafickiego z 1938 roku stanowi o poczynaniach niewielkiego oddziału pod przywództwem jednego z radecznickich bernardynów O. Rada Lekarska Grupa lekarzy. W roku 1844 zobowiązany został do złożenia egzaminu klinicznego i ustnego z akuszerii. W roku 1913 ukazał się w Lublinie jego "Zbiorek wierszy i poezji ludowych" – dedykowany Antoniemu Kwiatkowskiemu. w roku 1843 otrzymał nominacje na lekarza miasta Szczebrzeszyna z roczną pensja 159 rubli. Z jego inicjatywy 9 maja 1996 roku placówka otrzymał imię dr Zygmunta Klukowskiego. na łamach "Twórczości Ludowej" 1992 nr 1 . W roku 1846 pełnił obowiązki lekarza obwodu zamojskiego.z małżeństwa tego urodził się syn Bronisław . Jana Chrzciciela (24 czerwca). Jakub Raciborski dał się poznać w swoim środowisku jako wielki społecznik . oprócz pracy zawodowej pełnił obowiązki asesora kolegialnego.."ganił niedbałe i nieuważne czytanie gazet. Publiczna Średnia Szkoła Zawodowa w Szczebrzeszynie Powstała w roku 1946 staraniem dr Klukowskiego i Jana Kota W początkowym okresie istnienia placówki zorganizowano trzy klasy: przygotowawczą. by mieszczanie za dozwolony w 1673 roku wyszynk "po 3 złote składkowe do skarbu dworskiego wnosili". Pod . 21 maja 1770 roku Klemens Zamoyski wydał zarządzenie. na św. dentystów.. 21 listopada 1984 roku). oraz handlową łącznie 170 uczniów. pierwszą i drugą metalową. Raciborski Jakub Włościanin. Aleksander Racewicz zmarł 23 listopada 1858 roku w we wsi Herza pod Zamościem pod Zamościem. metalową i handlową. Nosił wówczas pseudonim "Wierny". na Wniebowzięcie NMP (15 sierpnia). W roku 1991 dyrektorem Szkoły Zawodowej został Bogusław Garbacik. W wieku 20 lat poślubił Katarzynę Jasińską z Radecznicy .

Staszczyka "Dziesiąty Pawilon". Hilary ranny poważnie w prawe przedramię wracał na swoim siwku do domu. by będąc w błogosławionym stanie miała przy sobie jakąś towarzyszkę. biłgorajskiego i tomaszowskiego odbywali kurs wakacyjny. Z krótkiego okresu trwania tego małżeństwa zachowało się kilka listów pisanych przez Jana Zamoyskiego do żony." jeszcze nas trzyma Połock. Monografii dawnej Polski.. którą "jakiś młodzieniec sobie upodobał". Hilarego niewielu zostało przy życiu. XX wieku na Zamojszczyźnie kobietę.. oraz zbiorowa deklamację wiersza Marii Konopnickiej "A jak poszedł król na wojnę". Posiadał dwór w Nowosiółkach (na terenie późniejszego powiatu tomaszowskiego). relacji z lat osiemdziesiątych XIX wieku) składały się: zamorskie przysmaki. dziękuje za krupki [kaszę?] i czereśnie – "w głodnym kraju sam będąc.z oddziału O.Batorzem oddział został rozbity . (Stanisław Zybała). Radziwiłłówna Anna Córka Mikołaja Radziwiłła wojewody wileńskiego. t.  list z Połocka 918. prosi. Rastawiecki Edward (1805 – 1874). stąd późniejsze obrazki sceniczne w małych przydomowych sadach owocowych. jedynaczka poszła za matką do grobu. Jana Nepomucena na peryferiach miasta.. ród Rastawickich wywodzi się z Mazowsza. Wkrótce i córka jego. 1579). . Schroniskowi amatorzy swój repertuar przedstawiali na scenach u siebie i objazdowo. VII. na który (wg. reszta zdziesiątkowana straciła łączność pomiędzy sobą. przeróżne bakalie – pośród tych pyszności zdecydowanie królował krupniczek – mieszanina miodu. 1579) – pragnie po powrocie w dobrym zdrowiu małżonkę oglądać. w którym dziękuje za przysłane owoce (wiśnie i pomarańcze).. na przychaciach i wreszcie w remizach strażackich. która chodziła na "zwiady" do rodziców dziewczyny. w którym znaleźli schronienie podczas działań I wojny światowej Żydzi z okolicznych miejscowości. Słownika rytowników polskich. I (1553 – 1579). śpiewy solowe i chóralne. kilkudziesięciu rannych przed bitwą jeszcze pozostawiono w Chrzanowie.. w zapolach stodół. Radecznicki teatr amatorski Początki radecznickiego teatru amatorskiego sięgają roku 1918 – w byłym gimnazjum rosyjskim nauczyciele z trzech powiatów: zamojskiego. uzyskane ta droga fundusze "aktorzy" przeznaczali na funkcjonujące w Radecznicy Schronisko Sieroce. 1579). kolekcjoner. Na zakończenie zajęć kursowych urządzili pożegnalny występ: recytacje. poleca żonę Bożej opiece. Urzeczeni występem mieszkańcy Radecznicy zapragnęli kontynuować tej formę działalności.  z miejscowości Postawy (22." pisał do żony. W raporcie podane zostały informacje dotyczące sytuacji materialno – zdrowotnej ludności żydowskiej z terenu Lubelszczyzny. wódki i korzeni. IX. historyk sztuki. pierwsza żona Jana Zamoyskiego.. geograf. autor Słownika malarzów polskich. in. Warszawa 1904 "rajelupa" tak nazywano w pocz. 1579) – zapowiada w nim rychły powrót do Knyszyna. raport Sienkiewicza Sporządzony został z polecenia centralnego Komitetu Obywatelskiego na terenie guberni lubelskiej w październiku 1915 roku przez pracownika tegoż Komitetu – Sienkiewicza. "Dziesiąty Pawilon" Staszczyka zrobił tak ogromne wrażenie na radeczniczanach. Zmarła podczas porodu córka też – "małżonka jego (podał biograf ordynata Franciszek Bohomolec) z tym światem się pożegnała. listy zachowały się w "Archiwum Jana Zamoyskiego kanclerza i hetmana wielkiego koronnego". przedstawienie sztuki A. "Radosne" Uroczystość powitania biłgorajskich sitarzy powracających z dalekich wędrówek – miała miejsce podobnie jak pożegnanie przy figurze św. ruskie ryby.". Na powitanie wracających sitarzy żony przygotowywały obfity posiłek. m. X.  list ze Świru (13. Kilkudziesięciu padło już dawniej. VII. że w 1935 roku wykonali go sami w nowej remizie miejscowej straży pożarnej.  list z Wilna (13. VIII. Sienkiewicz wymienia w nim także miasto Hrubieszów. Podobnie postępowali strażacy – jedni i drudzy pobierali opłaty za występy.. 1579)."  z Dzisny (18. O. wino węgierskie... jego osadnictwo na terenie Ziemi . nie mam na ten czas W[aszej] M[iłości] czem oddać .

in. urodzony w 1843 roku w Żakowie na Pokuciu.. Roman Lubartowicz Jeden z książąt ruskich który prawdopodobnie w 1378 roku był właścicielem Kryłowa. Rogozinski Jakub Robotnik drogowy wywieziony został w maju 1942 roku z Józefowa k. Biłgoraja do Lublina. Współorganizowała szpital leśny (kryptonim 665) w Trzepietniaku k. Rotunda Zamojska Jeden z elementów dawnych fortyfikacji. Romański Stanisław W 1868 roku instalował w kościele parafialnym w Goraju 10 głosowe organy. gdzie w obozie jenieckim przy ul. Lipowej w Lublinie. Swoja odwagę przypłacił pięcioletnim pobytem w Zakładach Gorzelnianych w Irkucku. Kryłów z czasem drogą dziedziczenia przynależał do potomków Romana Lubartowicza Romanowski Mieczysław Adiutant płk. Aleksandrowa. gen. "Nina" (1921 – 1999). Organy remontowano w 1927 i 1975 roku.. Pochowana jest na cmentarzu przy ul. powieści poetyckiej "Dziewczę z Sącza"((Lwów 1861). ps. in. zdarzenie to odnotował S. Cyryl Strzemnicki – kapelan 4 Pułku Legionów Polskich.. o.Tomaszowskiej datuje się od połowy XV wieku Rejman (. W uroczystości udział wzięli m. na skutek polsko – ruskich (bądź odwrotnie ) zatargów pod władanie książąt ruskich. rekoncyliacja radecznickiego kościoła Miała miejsce 13 czerwca 1916 roku. Podczas okupacji służyła jako więzienie i miejsce straceń. Czyżewski z Lublina. na str. sanitariuszka. Marcina Borelowskiego "Lelewela". Wnętrze rotundy urządzone jest jako mauzoleum martyrologii ludności Zamojszczyzny.) Sekretarz gminy Biszcza aresztowany przez Niemców na skutek donosu policji ukraińskiej utworzonej przez okupanta w obrębię gminy. Rolle Ksawery W roku 1852 zredagował odezwę wzywającą mieszkańców Szczebrzeszyna do jawnego opowiedzenia się za niepodległością i niezależnością od caratu." . 112 owych wspomnień czytamy: "w ciągu 16 września niepokoją nas przez Szczebrzeszyn czołgi nieprzyjaciela. które zostały umiejscowione na murowanym chórze wspartym na dwu filarach z lekko wysunięta częścią środkową. Poeta. Gdy wybuchło powstanie styczniowe przedostał się do Królestwa by wziąć udział w walce . pozostał po rozebraniu dawnych murów obronnych Zamościa. Miejscowość wraz z drewnianym zamkiem zaliczanym do Grodów Czerwieńskich przeszła w XI wieku. Czerwiec – wrzesień 1939" (Warszawa 1957). Lipowej pracował w warsztatach Waffen SS. Rowecki "Grot" Stefan.zginął pod Józefowem 24 kwietnia 1863 roku. Naturalnie porządnie to denerwuje nasze tabory i tyły. Roguska – Bartoszewska Janina. rozpraw historycznych: "O legionach polskich" (1861) i nieukończonej "Jakub Jasiński". m. Ostrzeliwuje dość silnie artyleria nieprzyjacielska. z jej inicjatywy zorganizowano w Lublinie telefon zaufania. Po wyzwoleniu (lata sześćdziesiąte XX wieku) pracowała w Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Lublinie. która 16 września w przemarszu z Frampola do Tomaszowa Lubelskiego znalazła się na terenie Szczebrzeszyna. która strzela z północy od kierunku Zamościa. żona Konrada Bartoszewskiego "Wira". Czesław Rogalski. Rowecki w swoich "Wspomnieniach i notatkach. ceremonii rekoncyliacji dokonał z upoważnienia administratora diecezji lubelskiej superior polowy ks. przybył z Krakowa. żołnierz AK. misjonarze o. gdzie stacjonował z oddziałem liczącym 80 legionistów. autor tragedii "Popiel i Piast". W 1939 roku dowódca brygady.

Jak przystało na dobrych gospodarzy. Gdy we wrześniu 1944 roku otwarto w Szczebrzeszynie Państwowe Gimnazjum Ogólnokształcące im. folusz. Podczas okupacji. Zamoyskich – zajęcia z gimnastyki/ćwiczeń cielesnych prowadził oficer rezerwy Feliks Głąb z Rozłop. dnia 2 lutego 1944 roku we wsi zlikwidowano konfidenta Artura Ostaszewskiego → Ostaszewski Artur Ruskie Piaski Miejscowość k/Zamościa. zmarł w stanie bezżennym. a w roku szkolnym 1945/1946 do Gimnazjum. jego staraniem wybudowano parterowy. w "Artykułach Mazowieckich z lat 1388 – 1389 " Hrubieszów określony jest jako "opidum Rubyescow" (podaję za J. ożeniony z Marią Rzyszczewską (małżeństwo zakończyło się rozwodem). Władysław. Nawet w spisie nazwisk także Rubiesz pomieszczono.Rozłopy Wieś położona na krawędzi Roztocza. "wieś niemiecka" weszły w skład tej gminy. U schyłku XIX istniały tutaj kuźnica do wytopu żelaza. a w początkach XIX wieku duchowni uniccy – m. w okresie późniejszym ostatni dziekan unicko – greckiej parafii szczebrzeszyńskiej – ks.. Podczas okupacji na szosie rozłopskiej 18 maja 1942 roku zginęły córki malarza Lemera ze Szczebrzeszyna. Jan Iwaszkiewicz. Rubieszów Pierwotna nazwa miasta Hrubieszowa występująca w przywilejach królewskich.. że na skutek zmniejszenia się liczby .Warszawa 1900 r. 5 czerwca 1943 roku Niemcy zabili pięciu akowców wracających z akcji. nazywano ją także wsią "cerkiewną" z tej racji. w spisie miejscowości zlokalizowanych w obrębie parochii Szczebrzeszyn w roku 1564 figuruje jako "Rozlopi". w początkach XIX wieku zasłynęła z tego. Maria. została żoną Brunona Makomaskiego. Jego żoną była Teofila Gorayska. Niedźwiedziem). przy którym utrzymywano dość rozległy park krajobrazowy. ale w dokumentach yczących dóbr zarządzanych przez Stanisława Staszica jeszcze w początkach XIX wieku pisano Rubieszów. tartak. ród Makomaskich W roku 1778 rodzina Makomaskich stała się prawnymi właścicielami wsi Turkowice. w roku 1793 Paweł Makomaski fundował drewnianą cerkiew unicką (zmarł w 1824 roku). W okresie 1837 – lata siedemdziesiąte XIX wieku w rudzie istniała destylarnia spirytusu. uczęszczał pochodzący z Rozłop Edward Igras. młyn zbożowy. kryty gontowym dachem pałacyk. Kolejny właściciel Turkowic.. Turkowice we władaniu Makomaskich pozostawały do pocz. z małżeństwa tego urodziło się troje dzieci: Edmund (1850 – 1938). Oficjalnie funkcjonowała do roku 1794. dokumentów i zabytków historycznych" (Zamość 1957) dopatruje się w osobie o takim nazwisku założyciela miasta – przeglądając "Tablice Odmian Herbowych" Chrząńskiego. Antoni Wiatrowski. autor opracowania "Dzieje Hrubieszowa w świetle źródeł. w której obecnie zlokalizowany jest kościół parafialny. 10 lipca 1943 roku wieś została wysiedlona – w Szczebrzeszynie utworzono wówczas gminę niemiecką – Rozłopy jako tzw. Zwierzyńca. XX wieku – przed rokiem 1914 od Edmunda Makomaskiego odkupił wieś Antoni Kobierzycki. dawniej zwana "Rozłopa". zobowiązując tym samym miejscowego proboszcza do odprawiania mszy w intencji zmarłych fundatorów kościoła. Ostroroga. wyd [awnictwo] Juliusza hr. że mieszkali tutaj popi sprawujący duszpasterską opiekę nad cerkwią prawosławną w Szczebrzeszynie. papiernia.. W roku 1859 Konstancja Makomaska dokonała zapisu hipotecznego na dobrach turkowickich na rzecz parafii Tyszowce. w podziemiach znajdują się pochówki zmarłych z tej rodziny." Ruda Wieś w powiecie zamojskim k. na oryginalnym lakowanym odcisku pieczęci miasta z końca XVIII wieku – "Sigilum Civitatis Rubieszowi". na gruntach której ulokowano miasto Zwierzyniec. Pierwotnie zwana Rudką (dane z roku 1519) nazwę swa wzięła od złóż rudy żelaza. aktach prawnych: na oryginale dyplomu z podpisem Jana Sobieskiego. W roku 1870 Makomascy ufundowali w Turkowicach murowaną kaplicę grobową. Mieszkała tutaj podobnie jak w całej włości szczebrzeskiej do której przynależały Rozłopy drobna szlachta feudalna zwana "manami" (podlennikami). wszystkie zakłady funkcjonowały na bazie przepływającej przez okolice rzeki Wieprz. Miejscowość podzielona była na część ruską (prawosławną) i katolicką. in jak wspomina w swoich relacjach Wincenty Dawid – uczeń szczebrzeszyńskiego gimnazjum w latach trzydziestych XIX wieku w Rozłopach mieszkał ks. Dobra Turkowickie odziedziczył po nim syn Jan Józef Ambroży Makomaski (1784 – 1850). W roku 1593 Rozłopy wraz z całą włością szczebrzeską zostały kupione przez pierwszego ordynata od braci Czarnkowskich i włączone do Ordynacji. to syn Jana Józefa – Antoni Makomaski. Aleksander Górski. Spotykamy na II tab[licy]herb zbliżony do Korczaka z proklamacja Rubież.

ks Kanonik kaplicy św.. "Rzeczpospolita Józefowska" Nazwą tą podczas okupacji określano miasteczko Józefów wraz z okolicznymi wioskami. zapisane na kartkach 22 – 39 dokumentu "In nomine Domini. ps.. jej filii w Gorajcu. Aneksy . kiedy to xsiądz Rutowski robił swoje zapiski. o. redagowanego przez ks. Napisana została przez Reginę Smoter Grzeszkiewicz i Stanisława Rozwar Zybałę przy znacznym współudziale mieszkańców gminy.. Rutowski Stanisław..objął funkcję nauczyciela religii w Radecznicy i pobliskim Podlesiu. Mini słownik gwary konspiracyjno .autor notki biograficznej w "Leksykonie duchowieństwa represjonowanego w PRL". Okupacja w oczach dzieci. Wykaz honorowych gości zaproszonych na obchody Święta Ludowego w Zaburzu w maju 1944 roku. Na jej treść składają się następujące zagadnienia: Słowo wstępne. Trudne lata czterdzieste. Prasa konspiracyjna. Partyzanckie strofy. Wykaz urzędników gminy za rok 1943. że wykorzystał wolne miejsca do prowadzenia osobistych notatek. Tłumacze z języka niemieckiego w Radecznicy w latach 1939 – 1944. Rutowskiego. Józef Wacław Płonka. Bibliografia. Bernardynów w Radecznicy w czerwcu 1941 roku . Ludowy Związek Kobiet .lipiec 1944) i druga konspiracja" Praca poświęcona gminie Radecznica w okresie okupacji. "Robak". Rzeczniowska Waleria Właścicielka (jedna z pierwszych) tarnogrodzkiej apteki (ok. względnie kancelarji kollegiackiej i to przed rokiem 1720. H. Amen. gdzie dojeżdżał na zajęcia z dziećmi i młodzieżą dwa razy w tygodniu . Kurs Szkoły Podoficerskiej. Salwa była krótka. Praca wydana została dzięki pomocy finansowej Członków Koła Gminnego Batalionów Chłopskich w Radecznicy przy współudziale żołnierzy AK. Lustracja miasta Zamościa Anno Domini 1666".1950. w miejscowości Trzemeszna pow. Wykaz sołtysów wsi Czarnystok z lat 1944 . Manuskrypt ten znajdował się w posiadaniu ks.unitów (przechodzili na obrządek łaciński) zlikwidowano istniejąca parafię unicką. Ur.pojedyncze egzemplarze znajdują się w: Bibliotece Publicznej Gminy Radecznica. Wykaz mieszkańców Podborcza wywiezionych na roboty do III Rzeszy. Jerzego Myszora: "Ojciec Jan Hugolin Ryba. Wstąpił . która ma lecznicze właściwości. a z płynącego obok źródła mieszkańcy Krasnobrodu i pielgrzymi czerpią wodę. zwana odtąd Krasnobrodzką. Oni nie złożyli broni. Życie codzienne. Powstaje pytanie skąd dokument lustracyjny miasta Zamościa znalazł się w posiadaniu księdza dr Kazimierz Sochaniewicz na łamach Teki Zamojskiej wyjaśnia – "Lustracja ta była zapewne odpisem przechowywanym dla celów duszpasterskich w archiwum.. agenci Gestapo i "Kośba". Ryba Hugolin Ojciec Hugolin Ryba przybył do klasztoru OO.. Łopacińskiego w Lublinie. członek organizacji "WiN".. w niewielkim nakładzie. Akcja scaleniowa AK – BCh. Sylwetki radecznickich partyzantów. Ostatnie dni wojny. Lista Dzieci Zamojszczyzny z terenu gminy.partyzanckiej. Szpicle. oraz osób zainteresowanych przeszłością tego regionu. Tarnów. zlokalizowane na skraju dużych kompleksów leśnych w powiecie biłgorajskim. 28. którzy chętnie opowiedzieli swoje okupacyjne przeżycia. Losy radecznickiego duchowieństwa. Książnicy Zamojskiej oraz w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej im. "Rzeczpospolita Radecznicka (wrzesień 1939 .napisał o nim ks. a że był człowiekiem nader oszczędnym (udzielał pożyczek) nic dziwnego. Nieco więcej informacji podaje Mirosław Piotrowski . Pozostawił po sobie "skrypty dłużne różnych sum". gwardian klasztoru OO.".Imienny wykaz młodzieży pochodzenia żydowskiego uczęszczającej do szkoły powszechnej w Radecznicy.. 1913 r. Wspomnienia o Tadeuszu Kuncewiczu. Lista (wojskowa) żołnierzy Batalionów Chłopskich i sanitariuszek z terenu gminy Radecznica. Bernardynów w Radecznicy. Udział mieszkańców wsi Podborcze w wojnie obronnej 1939 roku. Moje spotkanie z Placówką. Mikołaja w kolegiacie zamojskiej. Na jej polecenie Jakub postawił okazała statuę – obecnie w tym miejscu znajduje się kapliczka. 1900 roku) zlokalizowanej w rynku. Wykaz nauczycieli zatrudnionych na terenie gminy w lipcu 1943 roku. Wysiedleńcy i uchodźcy w gminie Radecznica 1939 – 1944. jako syn Jakuba i Tekli z domu Kawa. Struktura organizacyjna Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich. Ruszczyk Jakub Włościanin z Szarej Woli – to jemu w 1640 roku objawiła się Matka Boża. Pozostała po nich pamięć. bowiem tutaj w sposób szczególny rozwinął się ruch oporu. prof. dlatego nie jest dostępna na rynku księgarskim .. dokładnej daty powstania apteki nie udało się ustalić. 01.

I dalej: "Przy wymiarze kary Sąd miał na uwadze. Kazimierz Kaleta ps.w czasie od jesieni 1946 r. Wraz z innymi oskarżonymi uznany został winnym przestępstwa z art. został aresztowany i oskarżony o przestępstwa z art. ps. IV. Ojca Rybę bronił adwokat Stanisław Wiśniewski. która wybuchła w Tomaszowie w 1652 roku . zerwanie z przestępczością oraz czynny żal. Przebywał w klasztorze OO. Leszek Basiński (asesor)..byli to: o. 27 KKWP w zw.[arżonego] Ryby. występujących pod nazwą "WiN" oraz później Inspektorat zamojski AK . Ryby: "złożył zeznania szczere i obszerne. Bernardynów w Radecznicy i w Dukli. "Eam". Uwolniony został natomiast od zarzutu podżegania Mariana Pilarskiego ps.P. "Zakręt". pozycję społeczną. rynki zbytu tomaszowskiej porcelany Fabryka porcelany w Tomaszowie Lubelskim (dawniej Ordynackim) powstała staraniem Franciszka de Mezera przy wydatnej pomocy Stanisława hr. W uzasadnieniu wyroku napisano m. brat zakonny Piotr Golba. że klasztor w Radecznicy służył jako miejsce zebrań członków "WiN". "Orkan". 13. okazaną na rozprawie skruchę. gdzie dnia 20. gdzie ukończył Wyższe Seminarium Duchowne. nie tylko co do tego zarzutu. 7 Dekret z dn."Jar". Bernardynów w Radecznicy . gdzie pełnił komendarza (zarządcy) kościoła "na Pisakach" taką sama godność piastował w Skierbieszowie. "usiłowaniem dokonania przemocą zmiany ustroju Państwa Polskiego. Ojciec Ryba potraktowany został łagodniej. 86 § 2 KKWP popełnionego na terenie powiatu zamojskiego i okolicy. na którym znajdował się herb Zamoyskich "Jelita". 225 §1KK. z art. w krajach Orientu (Persja. a także był miejscem przechowywania broni i archiwum organizacji. Rybie i innym odbywała się w Wojskowym Sądzie Rejonowym w Lublinie w dniach 9-12 i 15 października 1951 r. IV. czyli kapliczką fundowaną przez Jana Domańskiego w miejscu w którym pochowana została jego córka zmarła podczas epidemii. Ze względu na współpracę z władzami podczas śledztwa i procesu. ppor. 2. Jerzy Myszor) Rybicki Andrzej Postrzegany był przez mieszkańców Tomaszowa jako uzdrawiacz [uzdrowiciel]. Alfred Tor. Józef Płonka ps. a także Marian Pilarski ps. Krym). skazany został na 6 lat więzienia." (ks.zmierzających bezpośrednio do urzeczywistnienia zamiaru obalenia władzy ludowej" . 225 Kodeksu Karnego i cały szereg innych. Wyroby tomaszowskiej fabryki wysyłane były do Lwowa. Stanisław Bizior ps. w sprawie o. szpiegowskich i terrorystycznych. Władysław Poninkiewicz i sekretarz Maria Kalamarzówna. "Zych". in. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 16. związków przestępczych. Jak podaje autor informatora o muzeum biłgorajskich sitarzy (Zagrodzie Sitarskiej) Jerzy Waszkiewicz. lecz także co do wszystkich innych faktów mających znaczenie w niniejszym procesie". Henryk Ligęza. Krosno. co następuje: (. pow. Odessa. Bogdan Szymański. Protokolantami byli: por." w ciągu swego pobytu w Tomaszowie wyleczył lub ulżył niejednemu choremu.do zakonu OO. Bukowinę. 86 § 2 K. Skandynawia). z jednej strony jego aktywność przestępczą. gotowe wyroby sprzedawane były na terenie Europy Zachodniej (Niemcy. Zanim osiadł w Tomaszowie. Bernardynów. 1951 r. Produkowane wyroby pieczętowano znakiem firmowym. Władysław Skowera ps. Turcja). "Czad". "Śmigło". Sądzony był wraz z innymi 3 zakonnikami i 6 świeckimi członkami "WiN" . z art. "Czarny". 10. pozbawienie praw publicznych i honorowych na 3 lata oraz przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa. w składzie: mjr Mieczysław Widaj (przewodniczący).K.. Na poczet kary zaliczono mu areszt tymczasowy od 20. Okres jego działalności przypadł na schyłek XVII wieku. Opiekował się (jak podaje dr Janusz Peter) miejsce słynącym cudami. 86 § 2 KKWP. na Węgry. 1950 r. na podstawie art. W okresie zaborów. 86 § 2 KKWP. 1950 r. szczere przyznanie się do winy. ppor. Wołoszczyznę oraz do Prus Południowych. gdy Biłgoraj znalazł się pod zaborem rosyjskim większość produkcji przeznaczana była do sprzedaży na terenie Rosji (Moskwa. Zamoyskiego – funkcjonowała w latach 1794 – 1927.Marii Milińskiej. 4. Urząd swój sprawował w Tomaszowie blisko 30 lat.. Józef Włoszczuk ps. Twierdzono.. ściganych przez organa państwowe. któremu dotychczas żadne leki nie pomagały" rynki zbytu biłgorajskich sitarzy Eksport biłgorajskich sit datuje się od XVII – XVIII wieku. "Marian".W.z drugiej zaś strony. inteligencję i wykształcenie . Petersburg. Kijów. najdalej (co potwierdza zachowana dokumentacja) arły biłgorajskie wyroby do "dalekiej środkowoazjatyckiej Buchary ". 11 z art. por. do jesieni 1948 r. do dokonania morderstwa na służącej klasztoru OO. a ponadto wymienionym w pkt. Największym odbiorca tomaszowskiej porcelany pozostawał Lwów. "Pistolet". przez uczestnictwo w działaniach konspiracyjnych. o. VI. Rozprawa przeciwko o. "Grom". 8 i 9 z art. Prokuratorem był mjr. 1946 r oraz wymienionym w pkt. Marian Woźniacki ps.) Co do osk. Akt oskarżenia stawiał zarzuty wszystkim podejrzanym z art. Tadeusz Jankowski. Andrzej Szepelak. wyroby sprzedawano . prof.

Ostowiczowa. Zamojskiej zakład bieliźniarski. Jaworscy. Klukowskiego). Klasztornej (obecna dr Z. Icek – handlował wapnem. największa strzelanina miała miejsce w Rynku.. Michalski – jego lokal znajdował się przy ul. W 1896 roku wyjechał do Rosji gdzie pracował jako budowniczy kolei syberyjskiej. Szcześniak. Kazimiera i Jan Rzepeccy. oraz nieznane z nazwiska Żydówki – u nich uczył się zawodu niejaki Wyrostkiewicz. Kufmanowie – prowadzili sklep pasmanteryjny. rysunek bramy miejskiej szczebrzeszyńskiej Zachował się w zbiorach Biblioteki Zamoyskich w Klemensowie. Blejwas – wyrabiał nakrycia głowy. Lejzor – był szewcem. Wyrostkiewiczowie. Frampolskiej. Zamojskiej. Franciszek Kowalski (ojciec zmarłej w 2000 roku malarki Stanisławy Kowalik) – wyrabiał beczki. Dalles – prowadził cukiernię. Pilip. Rzemieślnicy żydowscy: Chaim – właściciel sklepu spożywczego. nazwiska niektórych właścicieli zakładów. w latach trzydziestych ubiegłego stulecia sprawował funkcję wiceprezesa Zarządu Okręgu Stronnictwa Narodowego w Zamościu. (. (Jan Jurczykowski) Rzewulski Kazimierz Właściciel majątku Ewusin. Klasztornej. Praca nosi tytuł "Rysunek Bramy Murowaney w Szczebrzeszynie od strony młyna". Nowicki. ich właściciele to: Kalitowa – jej sklep znajdował się w pomieszczeniach "Oberży". murarze szczebrzeszyńscy to: Bryłowski. Michalski.Okoniewski i Piłat. ubrania na zamówienie z materiałów powierzonych szyli: Łuszcz. Marszycki. Henryk Gawarecki około 1827 roku. Rytman Haskiel urodził się w Goraju. Gawarecki zlokalizował pierwotne usytuowanie bramy na zamknięciu drogi prowadzącej ze Szczebrzeszyna do Turzyńca obok młyna na Wieprzu. kiedy mieszkańcy miasta "wzięli sprawiedliwość w swoje ręce" dokonując samosądu. Sochacki. wyrobem i sprzedażą powrozów zajmował się Bizior. kowalstwem zajmowali się: Makara – jego zakład znajdował się przy zbiegu ulic Lubelskiej i Zamojskiej. Swoje wyroby sprzedawali także rzeźnicy – tą profesją trudnili się: rodzina Kapciów. latem dorabiał sprzedając lody. Brama istniała do roku 1831 sprzedano ją wtedy chirurgowi Rychterowi za sumę 200 złotych polskich z przeznaczeniem do rozbiórki. Leon Spoz – prowadził sklep przy ulicy Zamojskiej. Ruchla – prowadziła kaszarnię. Klimek – kamasznik. Sawulscy. powstał jak uważa inż. specjalnością Ćwików był chleb sitkowy. rymarzem był Bukowski – jego warsztat znajdował się w budynku ratusza przy obecnym Placu Tadeusza Kościuszki w lokalu zajmowanym przez Bibliotekę Miejską. którą do spółki z Żydówką Chajką (nazwisko nieznane) prowadził Bender. Kołłątajowie.5х 22. Rz rzemieślnicy szczebrzeszyńscy Według danych z roku 1926 w Szczebrzeszynie funkcjonowało około 60 drobnych zakładów rzemieślniczych. Wykonany na karcie czerpanego papieru żebrowanego o wymiarach 32. Gąska i Sawic (szwagrowie). otworzył przy ul. trumny.7 cm. siostry Wyrostkiewicz. przy ulicy Zamojskiej zachował się do dziś budynek dawnej kaszarni. Po zakończeniu prac na stałe osiadł w Rosji.również w Jarosławiu i Tarnowie. niecki. restaurację przed wybuchem wojny prowadzili Guzowscy. Posługując się rysunkiem. czapnik. Hanaka. oraz planem miasta z 1823 roku inż. zdunów także dwóch . Ząbek. krawiectwem damskim lekkim zajmowały się: Hysowa.okres tuż po wyzwoleniu Szczebrzeszyna w lipcu 1944 roku. rzeź szczebrzeska Określana też jako "czarna noc" .) Hoczyk – grabarz. Szewcy to: Borowiński – zajmował się naprawą obuwia. Obiekt wzniesiony został w stylu renesansu lubelskiego. Dworniczak. zamiast Zajdlica. Józef Szwed. Oprócz zakładów rzemieślniczych w Szczebrzeszynie w okresie międzywojennym było dużo sklepów zwłaszcza spożywczych.. oraz Basajewscy – ich piekarnia znajdowała się przy ul. ślusarzy było dwóch . wypiekiem chleba zajmowały się dwie rodziny: Ćwikowie – prowadzili zakład przy ul.Barański i Budzyński. a w przypadku miejscowych Żydów tylko imiona zapamiętał Jan Jurczykowski – byli to: rodzina Czuków – z zawodu bednarze. który uciekł z domu . Pinkas – właściciel piwiarni przy ul. Jankiel – kowal. Koszelowie – prowadzili sklep w Rynku. Trusz. Dubielów. Jan Ruszkowski. Zginęła wtedy rodzin Mularskich.

Klukowski. Na stałe osiadł w Mokrymlipiu w roku 1570 roku . gdy w roku 1573 Jan Zamoyski udawał się z poselstwem do króla Henryka Walezego Stanisław Sarnicki był w jego orszaku. Początkową naukę pobierał pod kierunkiem teologa Jana Koźmińczyka razem z synami Andrzeja Górki (od około 1555 roku współwłaściciela Szczebrzeszyna). którą określano hrubieszowskich szewców wyrabiających buty wyłącznie z safianu. zmarł w 1944 roku. oraz czynnie uczestniczył w życiu politycznym kraju. "safiańczycy" Nazwa. 126 .zamordowano jego żonę. Sąsiadka . Zamoyskiego. pochowana jest na miejscowym cmentarzu. Pobyt w Genewie zbliżył go do Jana Kalwina .Annales sive de origine et rebus gestis Polonorum et Lithanorum w ośmiu księgach (ponad 400 stron)  1594 . Sarnicki Stanisław Syn Jana i Elżbiety z Gorzkowskich Sarnickich. a pamięć o nim czczą nie tylko prawosławni. którą mieli wyznawcy prawdziwej wiary  w latach 1574 .1577 napisał obszerne dzieło z zakresu: wojskowości. VI.jego ojciec był burgrabią na zamku w Turobinie. W swoim dorobku literackim pozostawił tekst na nabożeństwa na Wielki Piątek "Krestnaja pieśń". Przed wybuchem II wojny światowej pracował w Wielączy. Ljublin 1903 s. o wykonywaniu samosądów przez mieszkańców Szczebrzeszyna wspomina także w "Dzienniku 1944 -45" (Lublin 1990) dr Z.. w 1801 roku użyczyła swego nazwiska Stanisławowi Staszicowi podczas zakupu przez tegoz starostwa hrubieszowskiego. S Sabat z Lachowskich Aniela Rodem z Buczacza. 1924.. następnie uczył się w Akademii w Królewcu .] ku ćwiczeniu młodych ludzi nacji naszej polskiej  1587 . Stanisław Sarnicki opublikował:  w roku 1564 kazanie O uznaniu Pana Boga Wszechmogącego  w roku 1565 Colloquium piotrkowskie. To jest rozmowa. Pochowany jest w pobliżu klasztoru. na gruntach którego gospodarowało → Towarzystwo Rolnicze Wspólnego Ratowania się Nieszczęśliwych Wypadkach w Hrubieszowie/ Towarzystwo Rolnicze Hrubieszowskie. Zmarł 27 września 1597 roku. aresztowany w 1941 roku przebywał w Oranienburgu. Jako mieszczanin Stanisław Staszic nie mógłby dokonać zakupu ziemi. pochowany jest na przykościelnym cmentarzu pod murem kamiennych schodów. Po wyjeździe do Wittenbergi uczęszczał na wykłady Marcina Lutra i Filipa Melanchtona. ale i katolicy". geografii. (Stanisław Zybała) Sakun Franciszek Absolwent Państwowego Seminarium Nauczycielskiego Męskiego w Szczebrzeszynie. Urodził się około 1532 roku w Mokrymlipiu .oddał się całkowicie pracy naukowej. O ojcu Krystoforze napisano w "Pamiatnoj Kniżce Ljublinskoj Guberni".pozostawał wówczas stypendystą księcia pruskiego Albrechta Hohenzollerna. W roku 1563 uzyskał godność superintendenta zborów kalwińskich w Małopolsce. Sakowicz Krystofor Zmarł w Radecznicy 15 lutego 1897 roku jako kapelan sióstr prawosławnych.pod wpływem jego nauk został żarliwym kalwinistą. 1894 – 13. XI. nauczycielka i żona kierownika szkoły w Radzięcinie. jeszcze jako uczeń (1915 rok) pomagał Janowi Baj w zorganizowaniu polskiej szkoły w Zawalowie → Baj Jan. Duchowieństwo prawosławne przygotowuje się do kanonizacji ojca Krystofora. Żyła w latach 15."Statuta i metrika przywilejów koronnych językiem polskim spisane i porządkiem prawnie przyrodzonym a barzo snadnym nowo zebrane" W roku 1592 został mianowany przez króla Zygmunta III Wazę do godności wojskiego krasnostawskiego.136 (Opis prawosławnego klasztoru w Radecznicy) "Ojciec zakonny Christofor posiadający dobre (miłujące) serce wszystkim szczerze zarządzał. historii i prawa składające się z 10 Ksiąg hetmańskich [. Sapieżyna z Zamoyskich Anna Córka Andrzeja hr. informację te potwierdza biskup parafii prawosławnej w Lublinie.

"Siensiaszka". albo " Sutaska" i zidentyfikował z Sutiejskiem. Znaczenie nazwy uczeni rosyjscy – Karamzin. co prof. 600 koron. W latach 1921 – 1926 w Seminarium pracowały 32 osoby. później S. oraz ordynatowa Zamoyska. W roku 1205 Sutiejsk został zniszczony przez Romana. Barsow.istnieje w księgach poborowych z XVI wieku. "Sąciaska" . z tego przez 64 lata należał do Rusi. bywało też że zabierali dla siebie lepsze produkty. a następnie 450 rubli. Bartosza "Radecznica". Arabskie źródła pisane z 1154 roku podają obok nazw miast ruskich miejscowość " S' skh". Uległ zniszczeniu w 1069 roku podczas zbrojnej wyprawy Bolesław Śmiałego na teren Grodów Czerwieńskich. w roku 1919 wydano niewielką pracę W. z upływem czasu powstał na jej miejscu gród określany jako "Sutiejsk". w maju 1944 roku oddział BCh "Wichra" ( A. który ofiarował 102 ruble i 11. W roku 1069 Sutiejsk zdobył Bolesław Chrobry. Grodów Czerwieńskich. Położony na wysokim zboczu doliny rzeki stanowił ważny punkt strategiczny w paśmie tzw. Wspomnienie grodu jako miasta Zofia Wartałowska tłumaczy jego rozwojem społeczno – gospodarczym. W grudniu 1942 roku Jerzy Miller ps. W okresie swego istnienia gród był (zdaniem dr Wartałowskiej) kilkakrotnie rozbudowywany. Badania archeologiczne przeprowadzone w latach 1945 -1949 i 1951 – 1956 pod kierunkiem dr Zofii Wartałowskiej z Uniwersytetu Warszawskiego wykazały. Według danych z roku 1986 w Sąsiadce znajdowało się 180 gospodarstw rolnych.Wieś położona w dolinie Poru i Gorajca przy północnej krawędzi Roztocza Zachodniego początkami sięga VII wieku – istniała wówczas tutaj (do wieku IX ) osada lędziańska. gdy ten udzielał w latach 1041 – 1047 zbrojnego poparcia Kazimierzowi Odnowicielowi w walce z Masławem. Gród zbudowany został przez jeńców wojennych Jarosława Mądrego. Stanisław Cercha interpretowali jako "granica". która zasiliła budżet placówki sumą 1000 koron. wziąwszy pod uwagę fakt. księciem Mazowsza.dość zamożni zajmowali się handlem i rzemiosłem. Schronisko Sieroce w Radecznicy Zorganizowane zostało w marcu1917 roku . ale także do kontaktów pokojowych – w roku 1067 był miejsce polsko – ruskich układów. że Sutiejsk wzniesiony został w celach militarno – obronnych. oraz żywność dla grupy dzieci. Gród Sutiejsk istniał 170 lat. Cercha opierając się na wyjaśnieniach Rostafińskiego uznał. Zamojski Komitet Ratunkowy (takie komitety powstawały w miastach i miasteczkach Polski po zakończeniu działań wojennych 1914 . dochód ze sprzedaży której przeznaczono na potrzeby Schroniska. Ponownie przyłączony w 1121 roku do Polski przez Bolesław Krzywoustego pozostawał w rękach polskich do końca XII wieku. za zgodę na przynoszenie więźniom posiłków strażnicy ci pobierali opłatę od 2 – 5 złotych.1916 celem udzielania pomocy pokrzywdzonym przez wojnę). "Sączawka". księcia włodzimierskiego – nie odzyskał już dawnej świetności. "Vis" rozpoczął w Sąsiadce formowanie I Kadrowej Kompanii Batalionów Chłopskich. Nazwa Sutiejsk z upływem czasu została przemianowana na: "Sąciażka" . W pracę na rzecz schroniska czynnie włączył się: Sejmik Powiatu Zamojskiego przekazując kwotę 2000 koron. Seminarium Nauczycielskie Męskie w Szczebrzeszynie Zaczęło funkcjonować w roku 1921 po przeniesieniu placówki z Zamościa. W latach 1031 – 1039 obiekt został wzniesiony jako gród pogranicza polsko – ruskiego stanowiąc dogodną bazę dla zbrojnych wypraw. Sobonia) stoczył we wsi potyczkę z niemiecką żandarmerią. Lewicki odczytał jaki "Suteska". których w początkowym okresie istnienia placówki było (rok 1919) było 62.w roku 1430 wieś o takiej nazwie wchodziła w skład dóbr latyczyńskich. w roku 1097 w grodzie stacjonował Dawid Igorowicz -jego obecność potwierdzają imienne pieczęci znalezione przez archeologów. gdzie istniała od roku 1916. że słowo "Sąciask" ma w języku staropolskim znaczenie przymiotnikowe i oznacza "przygraniczny". Inne nazwy to: "Sącieszka". Segelman Szaja Dzierżawca dochodów propinacyjnych w Józefowie. Wnosił z tego tytułu roczne opłaty do kasy Ordynacji Zamojskiej w wysokości 510. "sąsiadujący". że gród zbudowany został w latach 1031 – 1039. rozwój ten musiał być znaczny. chociaż Grody nie zostały wówczas przyłączone do Polski Sutiejsk prawdopodobnie pozostał przy Polsce jako ważny punkt przygraniczny. "Selbschutz" Strażnik pilnujący porządku w obozie pracy w Bortatyczch. przez 106 lat do Polski.opiekę nad dziećmi powierzono Siostrom Felicjankom. połączony był z osadą przy grodową – jej mieszkańcy . . Arcybaszew i polscy – Wojciechowski. funkcję dyrektora pełnił Tadeusz Niedzielski. W organizację schroniska czynnie włączyła się miejscowa i okoliczna ludność przekazując zarówno środki materialne jak i ubrania. Pozostałością z czasów świetności jest nazwa "rynek" stosowana przez miejscową ludność dla określenia części wsi położonej u podnóża grodziska.

stąd mieszkańcy Tarnogrodu nazywali ich "darmochwalcami" lub "gwardią Darmochwała". czyli Teoria z sposobem najłatwiejszego uczenia dzieci tak mówiących jak i głuchoniemych. ukończył Liceum Zamojskie (powołane w miejsce byłej Akademii Zamojskiej). czyli nauka o wychowaniu" (Warszawa 1846). Rozpoznany w 1945 roku na Śląsku przywieziony został do Zamościa. "Logika" ( Warszawa 1843). proboszcz szczebrzeszyński. na rękawach mundurów naszyte na czarnym tle litery SD (Sicherheisdienst. Teodozy Sierociński jest autorem prac: " Pamiątka po dobrym ojcu" (Warszawa 1825). nieodzowne w przyszłej pracy odbywali uczniowie Seminarium w klasach V – VII szkoły powszechnej. in bicia. Seminarium Nauczycielskie Męskie ukończyło 365 absolwentów. Jakub Sokołowski.. Pracował w Gestapo w Starym Zamościu i Szczebrzeszynie.prowadził wówczas zajęcia z dziećmi głuchoniemymi. podkanclerzy Przerębski . Frampola.. "Siczowyje Stryłki" Oddział nacjonalistów ukraińskich stacjonujących od 1941 roku w Tarnogrodzie. ale nieomal nie doszło do samosądu. Zamojskiej . 70 osób.Jan Borman. Opisywane zdarzenie miało miejsce w budynku przedwojennego kina "Muza" przy ul. następnie Instytut Ekonomiczny Galicyjski we Lwowie.. której odradzał wyjazd do Włoch.mowa skierowana do królowej Bony. Siestrzyński Jan Urodzony 24 czerwca 1783 roku w Szczebrzeszynie. W roku 1813 uzyskał w Wiedniu stopień magistra chirurgii i został asystentem w Powszechnym Szpitalu Wiedeńskim . doskonale znał język polski. Obowiązki dowódcy pełnił Włodzimierz Darmochwała. wypracowania. na furażerkach nosili odznaki w postaci trupich czaszek. uczył między innymi córkę dyrektora szpitala czytać bez sylabizowania. pijar – 22 lipca 1811 roku otrzymał od Stanisława hr.." tutaj był w czasie okupacji żandarm Siering. o tym czego uczył pisze w swoich notatkach uczeń Szkoły Wojewódzkiej w latach 1825 . Jako ciekawostkę należy dodać. w roku 1934 placówkę przeniesiono do Leśnej Podlaskiej. w czasie okupacji z narażeniem życia ukrywał miejscowych Żydów. Krzysztofa Meymanowicza .były bardzo zróżnicowane: analiza przeczytanych dzieł literackich. że w roku 1848 podczas egzaminu dojrzałości uczniowie ze szczebrzeszyńskiego gimnazjum tłumaczyli z języka rosyjskiego fragmenty jego pracy. Tu była masa ludzi. wierszy. Sierociński Teodozy Nauczyciel języka polskiego i literatury w Szkole Wojewódzkiej w Szczebrzeszynie."ćwiczeniówki". Zamoyskiego propozycję objęcia funkcji rektora w przeniesionej z Zamościa do Szczebrzeszyna Szkole Wojewódzkiej – pracował na tym stanowisku do roku 1814. "Gramatyka polska" . bo miał taką nieforemną głowę. Pod kierunkiem tegoż profesora uczniowie zapoznawali się z tekstami mów/przemówień wygłaszanych przez sławnych Polaków. umundurowany był na wzór SS. Siekierzyński Michał (1743 – 1814). Dzięki wsparciu finansowemu ministra ." W listopadzie 1817 roku został nauczycielem w Instytucie Głuchoniemych w Warszawie. Wyniki swoich obserwacji zamieścił w okresie późniejszym w pracy "Teorie i mechanizmy mowy.rektora Akademii Krakowskiej w okresie panowania Zygmunta III Wazy. Odznaczony medalem "Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata".Praktyki. rodem z Poznańskiego. oraz eksterminacji szczebrzeszyńskich Żydów. którzy mieli do niego wiele różnych pretensji" (relacja Wiesława Krzeszowskiego) Przeciwko Sieringowi Prokuratura sformułowała trzydzieści cztery zarzuty dotyczące m. I tutaj on był przywożony . Pod jego kierunkiem uczniowie pisali ćwiczenia kształtujące ich wrażliwość na mowę ojczystą i zabytki polskiego piśmiennictwa . zmarł w 2008 roku. Antoni Brodowski. Siering Jan Żandarm ze szczebrzeszyńskiego posterunku. malarz i rysownik. rozpoczął też wykonywanie prac litograficznych pod kątek kształcenia głuchoniemych – jego współpracownikami byli ludzie tej miary co: Jan Paweł Lelewel. Przed wykonaniem wyroku (28 czerwca 1945 roku w Więzieniu Okręgowym w Zamościu) w Szczebrzeszynie odbyła się wizja lokalna. katowania i mordowania ludności polskiej. jak: Tarnowski .1826 . Służba Bezpieczeństwa). Serocki Tadeusz Mieszkaniec Sokołówki k. autor obrazów batalistyczno – historycznych. Oddział liczył ok.kasztelan krakowski (mowa wygłoszona na sejmie lubelskim w 1554 roku). gdzie miejscowa ludność nie tylko go rozpoznała. "Pedagogika.. Ukraińcy sami nazywali siebie "Siczowyje Stryłki". budowniczy zamojskich fortyfikacji. myśmy potocznie nazywali go "Łepniak". oraz w czterech klasach tzw.

Jerzego Zamoyskiego. Kolegium otwarte zostało w roku szkolnym 1922/1923. Remigiusza Koniecpolskiego. Jedną z uratowanych była żydowska dziewczynka o imieniu Tamar. biskup płocki. które znalazły opiekę w radecznickim klasztorze. do dziś zachowało się po budowli wzgórze zwane "zamczyskiem". prymas Polski. niemniej służyły im pomocą. aktywny w Sejmie Czteroletnim. którzy dbali o miasto uzyskując dla niego coraz większe przywileje.spraw wewnętrznych – Antoniego Mostowskiego otworzył przy Instytucie Głuchoniemych własną pracownię. W 1826 roku po rozbiorach Polski na mocy postanowienia księcia . Siostry zaopiekowały się sporą grupą dzieci. Do wsi przybył w 1919 roku by "starać się o odzyskanie bernardyńskiego kościoła i klasztoru wraz z przylegającymi zabudowaniami". w tej liczbie także Siostry Franciszkanki Misjonarki Maryi (zamieszkujące od roku 1922 w pałacu darowanym im przez właściciela Łabuniek Aleksandra hr. Zamek uległ zniszczeniu podczas najazdów tatarskich i szwedzkich w XVII wieku. W roku 1453 Jan II Kraska Tarnowski wydał dokument lokacyjny dla miasta Skierbieszowa. Krzysztofa II Szembeka ( 1722 – 1797). Siostry Franciszkanki z Łabuń Zapisały w historii Zamojszczyzny swoją chlubną kartę organizując w latach okupacji pomoc dla dzieci rozdzielonych z rodzicami podczas zmasowanej akcji pacyfikacyjnej i wysiedleńczej jaka miała miejsce w 1943 roku.n.. Ich staraniem wzniesiono drugi zamek – rezydencje z rozległymi podziemiami."co miesiąc z acji jaką otrzymywał od rządu przesyłał pokaźne kwoty na utrzymanie Kolegium i opłaty dla profesorów świeckich" W okresie międzywojennym pracował w utworzonej przy Kolegium drukarni. z ich pomocy korzystały także dzieci żydowskie. w którym można obejrzeć skamieliny i eksponaty archeologiczne. osób. skarga horodyskich chłopów Skierowana została w 1954 roku do Powiatowej Rady Narodowej w Hrubieszowie . "która na miejscu zbadała możliwości uruchomienia we wsi cegielni". Sitek Jan Mieszkaniec Bondyrza (gm. usiłował stworzyć w Polsce kościół narodowy). Mimo to nie zapomniał o "swoim" Kolegium . w tym także żydowskich. W roku 1828 został wydana praca Jana Siestrzeńskiego "O litografii". gdy Niemcy masowo opuszczali Zamojszczyznę przemieszczając się przez kolejne wioski w tym Podborcze. Budowniczym zamku (ok. W odpowiedzi wysłano do wsi stosowna komisję. twórca prywatnego muzeum paleontologiczno – archeologicznego. w osobach: Jakuba I Buczackiego. Gdy Niemcy zaczęli budować w Łabuniach lotnisko wysiedlono stąd i okolicznych wsi ponad 3. Skierbieszów postrzegany jako miasto biskupie miął swoich włodarzy m.5 tys. odsłuchiwane przez niego wiadomości i komunikaty z Londynu podawane były do wiadomości oddziałów partyzanckich stacjonujących na terenie gminy Radecznica. aż po czasy wczesnego średniowiecza. W radecznickim klasztorze przebywała także córka dr Felicji ze Szczepańskich i Jana Piwowarków z Podborcza Magdalena. Sikora Lucjan. Adamów). Lublin 2001). adiutant Franciszka Madeja "Mrówki". w dowód wdzięczności za opiekę nad chorą na gruźlicę córką. Aleksander Szeptycki zginął w 1940 roku w zamojskiej rotundzie). Nie wiedziały nawet ile ich było – pisze Ewa Kurek ("Udział Żeńskich Zgromadzeń Zakonnych w akcji ratowania dzieci żydowskich w Polsce w latach 1939 – 1945". pełnił obowiązki łącznika na terenie gminy. ps.e. potajemny sympatyk reformacji. współredaktor konspiracyjnego pisma "Z Ziemi wysiedlonych". Jakuba II Uchańskiego (1501 – 1581). Skierbieszów pieczętował się herbem "Ostoja" (2 półksiężyce z mieczem po środku na tarczy).mieszkańcy Horodła uskarżali się na brak cegły potrzebnej na zabudowę pomimo należnych im przydziałów. 1610 roku) był Jerzy Zamoyski. na mocy podjętej decyzji w rok później otworzyć miano miejscową cegielnię. zwolennik reform). in. W roku 1426 Skierbieszów z nadania Władysława Jagiełły stanowił uposażenie biskupów chełmskich. Szeptyckiego. obrazujące historię osadnictwa na Roztoczu od X w p. "Piotr" Mieszkaniec Gorajca. W roku 1494 Jan Olbracht obdarował miasto przywilejem na prawie magdeburskim. Skierbieszów W przeszłości stanowił (XIV wiek) własność królewską i posiadał zamek obronny usytuowany na wzgórzu. Sikora Metody Twórca i pierwszy rektor Kolegium Serafickiego w Radecznicy. posiadał odbiornik radiowy. Jacka Święcickiego. Mikołaja IV Wyrzyckiego. w roku 1936 wybrany został przez władze kościelne na prowincjała.

dodatkowo pełnił funkcję rektora kościoła po kapucyńskiego w Lublinie. Franciszek Grona. Marian Kopczyński. Marian Kopytko. Antoni Czarnecki (z Wywłoczki). "Puci". Do dziś w ostatnie dni maja odbywają się w kościele pod wezwaniem św. Najdówna (z Kalinowic Ordynackich) Jan Podlewski (z Janowic) Franciszek Popielec (z Deszkowic) Fryderyk Plattner (z Zamościa) Michał Rasum (z Sitańca) Stanisław Syta (z Zamościa) .. in. Aleksander Sierpotowski/Sierputowski?. zorganizowany był na zasadzie federacji – w skład której stanowiły samodzielne związki wojewódzkie. Zygmunt Kuncewicz (brat "Podkowy". w jego szeregach skupiała się głownie młodzież pochodzenia chłopskiego. Franciszek Hubka "Mewa". Jerzy Florkiewicz "Ozdoba". Kazimierz Orzechowski "Kotwica".1944" (Warszawa 1985) . Majątek został scedowany na osoby świeckie. kanonikiem i proboszczem w Końskowoli ks. Jubilat Tomasz Petrykowski. Ferdynand Orzechowski. skład osobowy Zarządu Okręgowego (zamojskiego) Związku Młodzieży Wiejskiej Związek Młodzieży Wiejskiej założony został w latach dwudziestych ubiegłego stulecia. Marian Tulidowicz. Bolesław Polakowski "Wiarus".Ignacy Mościcki. Aleksander Jóźwiakowski "Błysk". Jan Gieysztor "Szachowski". Stanisław Wojciechowski "Miś".udało się ustalić niektóre nazwiska lub pseudonimy ludzi oddziału "Podkowy".. byli to: Feliks Czyż " Zająć". a Skierbieszów przemianowano na osadę wiejską. Jego staraniem wybudowano w Skierbieszowie piękna szkołę. Roman Paczos "Lasota". Józef Lembrych. Roman Piskorski "Meduza". podch. Jan Brochowski "Dan". Waldemar Borkowski "Brodzic". z której wywodził się były prezydent Rzeczpospolitej Polskiej . Tadeusz Mazurek"Kaszub". podch. Boleslaw Grudewicz "Wilczek". Wiesław Podczaski. Adam i Władysław Guściorowie. "Ryś". Jan Mielnik. skład kapituły kolegiaty zamojskiej Kapituła kolegiaty zamojskiej utworzona u schyłku XVII wieku składała się z trzech prałatów. Jubilat Stanisław Skurzyński. podch.namiestnika dobra biskupie zostały zabrane. in. Tadeusz Kalbarczyk "Gzyms". Zbigniew Podczaski "Sajgon". a przy okazji zjazdy "Podkowiaków" (relacja Katarzyny Książek). Bronisław Grona (zm. "Wikta". Związek. m. Marian Mijalski "Maf". Nawrocki "Lubicz". Stanisław Ryzner "Piorun". Tadeusz Karczewski "Irys". Z oddziałem Tadeusza Kuncewicza związało zwoje losy także kilku kolejarzy. Tadeusz Jankowski "Romb". Jan Guzowski "Błyskawica". (z Lublina). "Wiadomości o profesorach Akademii Zamojskiej". Jerzy Janowski "Blask". W 1926 roku skład osobowy Zarządu Okręgowego (zamojskiego) Związku młodzieży wiejskiej stanowili: Franciszek Blonka (pochodził z Łabuniek) Helena Bogucka (z Zamościa) Stanisław Cebula (z miejscowości Wierzbie) Piotr Lempert (z Płoskiego k. w ich obrębie wyróżniano związki okręgowe. W roku 1905 skład kapituły stanowiły zaledwie trzy osoby: prałatem – dziekanem i proboszczem parafii zamojskiej był ks. uczeń gimnazjum) "Podkówka". Zienkiewicz. Zdzisław Jóźwiakowski" Huzar" Jóźwiakowski "Motylek". Zamościa) T. skład osobowy oddziału "Podkowy" Tadeusz Kuncewicz "Podkowa" znany był w rejonie Szczebrzeszyna "jako ten. Marian Bronikowski "Grzmot". Aleksander Bortkiewicz "Mongoł". Jerzy Prystapczuk "Ryś". miał takie szczęście od Boga. prałatem – kustoszem ks. napisał m. Czesław Jóźwiakowski "Most". Jan Lepionko"Łasica". Kazimierz Łokaj. Marian Żyła "Wrzos". Józef Szmiga "Smyk" i inni. Podczas okupacji Skierbieszów jako pierwsza wieś na Zamojszczyźnie został wysiedlony 25 listopada 1942 roku. Tadeusz Niedzwiedzki "Stern". Warszawa 1900).Jan Grygiel . czterech kanoników i ośmiu wikariuszy – liczbę kanoników z czasem zwiększono do dziewięciu. "Życie". Wiesław Smyk "Czarny". w oddziale którego ginęło najmniej ludzi. którzy rezygnując z pracy na kolei wybrali walkę z okupantem: Wacław Hubka "Jar". Ireneusz Bryl "Bończa". Jak podaje autor pracy "Związek walki Zbrojnej Armia Krajowa w Obwodzie Zamojskim 1939 . "Michał Kwiatkowski "Wojtek". Jan Ambroży Wadowski (zasłużony historyk. "Puma". Michał Zawiślak "Reja". Czesław Tchórz "Kowal".1943). Stanisław Mazur "Elski". Izydora w Topólczy nabożeństwa poświęcone pamięci "Podkowy" i jego poległych partyzantów. należał do rodziny Mościckich.

.. ½ placu na ul. Kozackiej. opracowano na podstawie pracy.) Ciupak Andrzej Plebanek Andrzej Baran Michał Oleszko Jan Misa Józef Leśniewski Walenty Pieprzycki Andrzej (Baran) rok urzędowania 1592 1592 1703 pełniona funkcja/obowiązki burmistrz rajca burmistrzowie pozostałe dane 1703 1708 1726 1738 1738 rezydent pisarz miejski woźny miejski wójt burmistrzowie 1738 1738 1741 1741 pisarz miejski woźny wójt burmistrzowie 1741 1741 pisarz szafarz burmistrz pisarz miejski wójt Posiadał jeden plac zlokalizowany w Rynku.Jan Szozda (z Ruszowa) Aleksandra Szubert (z Bodaczowa) Regina Torówna (z Wysokiego) Bolesław Wnuk (z Wysokiego) Skład samorządu i pracowników kancelarii miejskiej gorajskiej w latach 1592 – 1795... "Dzieje Goraja" imię i nazwisko Jan Peczka Sebastian Trojan Jan Wiąckowicz Jan Zbonski Jędrzej Zaranski Paweł Rozbicki Sebastian Fabian Gonciarski Marcin Ciupak Sebastian Zdzyłowski Michał Oleszek Bartosz Gębka Piotr Tomasik Andrzej Zaborski Jan Misa (. Rolnej Barański 1752 1752 1753 Józef Leśniowski Jędrzej Chudzicki Jędrzej Barański Błażej Pydo Mikołaj Subczycki Mateusz Zdzyłowski Maciej Widz 1753 1753 1753 1753 1760 burmistrz burmistrz burmistrz pisarz miejski burmistrzowie (?) . Rolnej oraz kilka półćwierci [placów] na przedmieściu ul.. 1 plac na ul.

pow. Uzyskaną kwotę wpłacono do Komunalnej Kasy Oszczędności Powiatu Zamojskiego /O Szczebrzeszyn. Pod koniec 1942 lub na początku 1943 wstąpił w szeregi Armii Krajowej. urodził się 19 lipca 1913 roku w Rokitowie. Służył w 23 pułku piechoty we Włodzimierzu Wołyńskim w 1935 roku i w Korpusie Ochrony Pogranicza we Lwowie. Brał udział w walce z Niemcami w okolicach Puław. przenosiła rozkazy ukrywając je w swoich warkoczach. Aresztowana po upadku powstania osadzona została w więzieniu w Janowie. z polecenia biskupa A. W Skwarkach Tomasz Antoni Zamoyski fundował kościół obrządku łacińskiego pw. Jana Nepomucena. Ukończył cztery klasy szkoły powszechnej. p były miejscowe dzieci. To. Smagała Piotr Syn Adama i Magdaleny z Maciągów. Artykułami większości artykułów i wierszy traktujących o historii. pracy rolników i. Z czasem drogą zamiany z probostwem na inne grunty Skwarki przeszły na własność Ordynacji Zamoyskiej. Po zakończeniu działań wojennych powrócił do rodzinnego Rokitowa. Po śmierci teścia Jacentego Maciąga że wsi Żabno. Turobin. Gołaszewskiego została rozebrana. Skowierzak Maria Ludwika Kurierka powstańcza (1863). Skwarski Jakub Infułat zamojski. życiu codziennym na wsi. św. Skwarki Malutka wioska powstała w XVII wieku na południe od miejscowości Rybnica (pow. gdzie pozostawał aż do wyzwolenia terenów Lubelszczyzny przez oddziały Armii Czerwonej i Odrodzonego Wojska Polskiego w lipcu 1944 roku. "Skrzat Udrycki" Pismo wydawane od roku 1918 nakładem Stowarzyszenia Szkolnego "Dzieci Polskich" działającego przy szkole w Udryczach. Z chwilą wybuchu II wojny światowej jako rezerwista został zmobilizowany do służby wojskowej i wcielony do 9 pułku piechoty stacjonującego w Zamościu. krasnostawski. t. należała do probostwa rzymsko – katolickiego w Tomaszowie Lubelskim.13 złotych 14 groszy. ponieważ groziła zawaleniem.Stanisław Głuszczynski Mateusz Zdzyłowski Michał Oleszko Jan Misiński Wojciech Sałęga Tomasz Stachurski Krzych Wielgos Walenty Oszustowski 1768 1768 wójt burmistrzowie składki na Fundusz Obrony Narodowej Zebrane zostały z inicjatywy nauczycieli Szkoły Powszechnej Nr 2 w Szczebrzeszynie w dniu 19 kwietnia 1939 roku w wysokości 168 złotych 95 groszy. stanowisko piastował dożywotnio. oraz słaby stan zdrowia więźniarki i ciągle pisane przez nią prośby o zwolnienie skłoniło władze więzienne do darowania jej wolności. Podczas pobytu w więzieniu urodziła syna. w roku 1796 świątynia. który wkrótce zmarł. Po jego śmierci w 1584 roku żona Anna otrzymała (po uprzednio skierowanej prośbie) 28 lipca 1585 roku pozwolenie od króla Stefana Batorego na objęcie wójtostwa przez ich syna Stanisława Słonkę. Samorząd najstarszej klasy (VII) przekazał ponadto oszczędności zgromadzone przez klasę w ciągu roku szkolnego . pomagał również rodzicom w prowadzeniu ich gospodarstwa w Rokitowie. Słonka Florian Pierwszy wójt Tarnogrodu (1567). tomaszowski). Piotr Smagała wespół z innymi żołnierzami Armii . proboszcz szczebrzeszyński – założył w Turobinie jako pierwsze na Zamojszczyźnie Bractwo Różańcowe w oparciu o Instrukcję Jenerała Dominikańskiego z Rzymu z roku 1637. powiat Krasnystaw zamieszkał w jego gospodarstwie do wiosny 1944 roku. gm.

O swoim grani opowiadał bardzo chętnie: granie to rodzinna tradycja .uczynił to dopiero na wiosnę wiosnę 1947 roku. zostaje. Podczas I wojny światowej wraz z przyjaciółmi zajmował się przemytem broni. W miejscu dzisiejszej szkoły znajdowały się czworaki. Eugeniusz Pinkosz (pełniący funkcje sędziego Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie w latach 1949 – 1952). w tym 226 katolików i 8 prawosławnych. Po śmierci Brandta jego majątek odkupiła wraz z zabytkowym dworkiem rodzina Makowskich. a zgrupowanie liczyło 1200 osób. Dworek zachował resztki dawnej świetności – znajduje się w nim duża bawialnia. którą ukrywano w starym magazynie po piwie. Stryj służył w 12 Pułku Ułanów w Krzemieńcu . Piotr Smagała nie ujawnił się . pierwszymi właścicielami Smorynia byli Skrzyccy -wiadomo. był członkiem Batalionów Chłopskich w obrębie gminy Radecznica. Brandt często przyjeżdżał do Mokregolipia. kuchnia. Madziarz.. Piece kaflowe z cegły zdobionej ciekawym ornamentem. Swięcicki. który toczył się w dniach: 29. gdzie na folwarku ordynackim dzierżawionym przez Konstantego Świderskiego odbywały się narady włościan – członków PPS – u z okolicznych wsi. Wytwarzane tutaj piwo kupowali m. mój stryj był muzykiem i ojciec chrzestny też. Huk Władysław. Na terenie Niemiec. Sędzia w procesie był kpt. .był kapelmistrzem w zaburskiej orkiestrze. Udzielał także w czasie okupacji pomocy Żydom . miał syna Henryka. przybiera pseudonim "Sroka". wyrok na jednego z członków partii w okolicach Goraja.grać nauczyłem się od stryja.2007) Wieloletni członek Zaburzańskiej Orkiestry Dętej. Smarkala Stanisław ( zm. Ostrzeżony przez życzliwych sąsiadów wycofał się w ostatniej chwili z obejścia. IV. Grałem w orkiestrze w Zaburzu. Smoryń Wieś w powiecie biłgorajskim. w tej liczbie 24 włościańskie. Kolejnym właścicielem wsi został Jan Brandt. Jako młody chłopiec należał do Organizacji.nawiązuje kontakt z grupą "Jacka". Sobniewski Szczęsny Administrator Kolonii Mircze. którzy w Gorajcu prowadzili sklep. w którym do produkcji piwa używano chmielu – kupowano go w kraju. gdzie pracowała wespół z mieszkankami wsi Gorajec urodził się jej syn – Bronisław. Wykonanie wyroku kary śmierci (28 maja 1950 roku) nadzorował prokurator Wojskowej Prokuratury Rejonowej w Lublinie kpt. w maju 1922 roku został prezesem utworzonego w Mirczu Koła Związku Teatrów i Chórów Ludowych. Śledztwo przeciwko niemu wszczęto 28 czerwca 1949 roku .mój ojciec był muzykiem. Zdzisław Obuchowicz. bowiem ubecy urządzili na niego zasadzkę. Sokołówka – losy mieszkańców wsi Najstarsze wzmianki o Sokołówce pochodzą z połowy XVI wieku.w Szczecinie w 1954 graliśmy na Ogólnopolskich Dożynkach. w tym dniu sporządzono również akt oskarżenia. Od tej chwili podejmuje zdecydowana walkę o obalenie narzuconego siłą ustroju . Do jej powstania przyczyniła się rodzina Gorajskich – w obrębie ich dóbr wieś pozostawała do roku 1665. Po wyzwoleniu wschodnich terenów Polski. in. W procesie przeciwko Piotrowi Smagale. przetrzymywany był w więzieniu na Zamku w Lublinie. znany z surowych i bezwzględnie wydawanych wyroków). lub sprowadzano zza granicy. III.Krajowej brał udział w odbiciu aresztowanych przez Niemców żołnierzy AK osadzonych w areszcie w Żółkiewce. która wykonała m. Gdy Rozalia zmarła (nie znam przyczyny jej zgonu) chłopca przywiozły do . W okresie poprzedzającym wybuch II wojny światowej mieszkańcy Sokołówki.który ukończył Szkołę Kapelmistrzowską . Piotr Smagała aresztowany został 25 czerwca 1949 roku przez krasnostawskich ubeków. Honorata została podczas II wojny zamordowana przez grasujących w okolicy bandytów. głównie młode kobiety wyjeżdżały w celach zarobkowych za granicę. Poznaniu . duża weranda z kolumnami (stan na lata siedemdziesiąte XX wieku).6. jeździliśmy po całej Polsce . Funkcjonował browar przynoszący rocznie 1200 rubli dochodu.nazywał się Paweł Smarkala. Żona Makowskiego. że w roku 1885 roku funkcjonował browar. Piotr Smagała współpracował także z grupą "Piata" (Antoniego Saneckiego). kilka pokoi. prawdopodobnie została zgwałcona i rozstrzelana – jej grób znajduje się na cmentarzu w Trzęsinach. Grałem w Krakowie. U schyłku XIX wieku we wsi (zresztą obecnie też niewielkiej) znajdowało się 27 domów. Stafiszowie. ćwiczyli nas sześć tygodni. Według danych z okresu międzywojennego we wsi był także młyn. nauczyciel – pełnił funkcje skarbnika oraz K. 234 mieszkańców. in. 1950 roku jako oskarżyciel przed Wojskowym Sądem Rejonowym w lublinie wystąpił kpt. gdy do Smorynia zbliżali się Rosjanie cały skład wysadzono w powietrze. podobnie jak oni członkiem Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość". Po oddaniu broni na posterunku w Turobinie wracał do domu. jedną z nich była Rozalia Miksza. od najmłodszych lat.zamknięto 28 lutego 1950 roku. Oprócz niego w skład Zarządu Koła weszli: S. W jednej orkiestrze było wtedy 120 basów.

Rozwieźli ich później gdzieś po wioskach. Bielak został ranny pod Bidaczowem. Wojciecha Komornik Stanisław s. Wychowywał się przy rodzinie.1922 1922 . W czasie okupacji. nauczycielka tutaj pracująca to (. Jakuba Polski Franciszek Olech Stanisław s.. aby do zatrzymanych w Zwierzyńcu dołączyły ich rodziny. Jana Ferenc Kazimierz s. albo tuż po wyzwoleniu Bronisław wyjechał na Zachód. synem swej ciotki Marianny z Mikszów Smotrowej.) Gładyszowa. później przyprowadził ja do domu. Jana Głowala Stanisław s. Niektórzy z mieszkańców wsi zajmowali się drobnym handlem. W latach siedemdziesiątych ubiegłego przyjechał w rodzinne strony – był również w Czarnymstoku. tutaj zaprzyjaźnił się z kuzynem – Feliksem Smoter.1949 1949 . Niektórzy pojechali. później dostał się do Australii. in.. W pierwszych dniach wojny przy remizie w Sokołówce stacjonowało wojsko .1934 1934 . Wcześniej (przed rokiem 1937) pracował (.1938 1938 .1956 1956 . Wincenty jeździł swoim koniem i furmanką do Zwierzyńca skąd przywoził w beczkach piwo do szynku we Frampolu prowadzonego przez miejscowego Żyda. później do wsi przyjechała (. jeden z nich o nazwisku Sontag posiadał W 1942 roku Niemcy zaczęli ściągać wszystkich Żydów z okolicznych wsi do Frampola. S. Jak wrócił w 1945 roku. jedną z takich osób był Wincenty Miksza. W czasie wojny kilku chłopów zabrali Niemy do obozu w Zwierzyńcu. m. Był w lagrach. jak Stecowa do męża z dziećmi. Po wyzwoleniu przeniesiono szkole do budynku gminnego. (Marian Tarka.1926 1926 . już do Niemiec nie wysłali. Leona i Andrzeja Futymów. Szczególnie dokuczał mu Józef Odrzywolski. to było gdzieś na Wielkanoc. "Kronika wsi Podborcze) imię i nazwisko Marcin Olech s.. Do tej jednostki stacjonującej przy remizie wstąpił wcześniej Mazurek (rodem z Frampola). bo nie podpisał jakiegoś zobowiązania i nie pracował u Bauera.żołnierze obawiali się niemieckich nalotów dlatego wybrali Sokołówkę... Opiekowała się nim młoda dziewczyna.1960 . Mazurek. Regina Smoter Grzeszkiewicz) Sokół Michał Rodem z Deszkowic.).kraju gorajeckie kobiety. Przez wioskę przemieszczało się wielu uciekinierów – jeden z wojskowych. in u gospodarza Kruszyńskiego w Czarnymstoku. Kazimiera. sołtysi wsi Podborcze (na podst. "andersiak". m. gdy podrósł pracował jako parobek.. To było 2 listopada – Niemcy zrobili akcję..1930 1930 . Z Sokołówki dostał się do niemieckiej niewoli Tadeusz Miksza. Nie bardzo się obydwaj z Miksą znosili. do Sokołówki. Z tych Janowic to niektórzy jakoś się wykupywali i po kryjomu wracali do domu. gdzie założył rodzinę i zamieszkał do końca swoich dni. Niemcy wysłali z obozu delegata do wsi. Dostał się do Anglii. We wsi była szkoła.1945 1945 . szczególnie policjantów ściągali jego żołnierze.. Kazimierza Komornik Marcin s. Michała Piwowarek Jan Wypych Jan s. Józefa Wypych Kazimierz Wypych Kazimierz s. major wychodził na szosę i tych uciekinierów. Ferenc. Część rodzin pracowała pod Zamościem w Janowicach.1940 1940 . skąd szczęśliwie powrócił. wstąpił też jeden z mieszkańców wsi – Andrzej Bielak. ożenił się z nią. on pracował w Gminie. Szkoła funkcjonowała również w czasie okupacji. a nie Frampol. Walczyli pod Biłgorajem. w Sokołówce pracowała tylko przez rok. Żydzi byli w Sokołówce. w czerwcu 1943 roku aresztowany przez Niemców i wywieziony do obozu na Majdanku.1916 1916 .. Wojciecha "Sonderlaboratorium SS" lata pracy 1912 .) Miazgowa – szkoła mieściła się w domu Chołoty. Tam było gospodarstwo rolne.. niektórzy z "czerwonych" wołali za nim "andersiak". zabierali żydowskie rodziny do Bełżca. Był w wojsku Andersa.

1837. 485). A. Spalony Wacław ps. ukazywały się pod tytułami:  Akt urzędowy zakończenia roku szkolnego w Gimnazjum im. Putnowicach Górnych.. którzy byliby zainteresowani produkcją i sprzedażą mleka. Zamościa przy współudziale asesora Jana Kapuścińskiego. t. w tym kobiety i mężczyzn. 3215. w roku 1926 liczyła 600 członków... spis obejmuje liczbę domów danego miasta lub wsi. "Spis dóbr Ordynacji Zamojskiej służący celom militarnym" Dokonany został w 1805 roku. dyrektor Szkoły rolniczej Męskiej w Janowicach → Szkoła Rolnicza Męska w Janowicach k. dysydentów i Żydów. Na miejsce obrad przeznaczono salę Teatru Sejmikowego w Zamościu. t. a następnie Związku Walki Zbrojnej. Założyciele mleczarni pragnęli w ten sposób przyczynić się zwiększenia dochodów mieszkańców okolicznych wsi.Tak Niemcy określali Zamojszczyznę. Gałęzowskiego.1844. 30 czerwca tegoż roku odbył się Walny Zjazd Spółdzielczy. Maxymiliana Chmielewskiego. Oryginał zatytułowany "Summariusz całego zaludnienia w dobrach Ordynacji Zamojskiej w roku 1805 sporządzony" dostępny jest w Archiwum Państwowym w Lublinie w zbiorach Akt ordynacji Zamoyskiej. k.. prezes Rady Narodowej. 14. Prezesem "Spółki Mleczarskiej" został Marcin Polikowski z Skierbieszowa. Obowiązki przewodniczącego Zjazdu pełnił Stefan Bauer. Tomaszów i Zamość. niekompletną bibliografię prac o szczebrzeszyńskich szkołach sporządził Karol Estreicher – zamieszczona została w "Bibliografii polskiej XX stulecia" ( Kraków 1876.I s. liczbę mieszkańców z uwzględnieniem chrześcijan. Jana Schlietera. Pierwszą. Tematem spotkania była dyskusja nad rozkazem Komendy Okręgu AK z dnia 12 lutego 1943 roku odnośnie scalenia Batalionów Chłopskich z Armią Krajową.. Zamoyskich w Szczebrzeszynie (lata 1834. Kościuszki. Społeczeństwo Biłgoraja oddało mu hołd poświęcając płaskorzeźbę na pomniku zlokalizowanym w parku "Solidarności" przy ulicy T. sprawozdania szkolne Zbiory publikacji relacjonujących działalność szkół szczebrzeszyńskich. Horodle. sygn. obradom przewodniczył Antoni Najda z Kalinowic. Drukowano je w Lublinie. Hrubieszów.. zginął w Oświęcimiu 1941 roku. "Słoma" Pierwszy organizator konspiracji w Biłgoraju i pierwszy komendant Służby Zwycięstwu Polsce.. .II s. 1. H. 1847)  Popisy publiczne uczniów Szkoły Wojewódzkiey Zamoyskiej w Szczebrzeszynie z lat 1826 – 1828  Programmat aktu uroczystego zakończenia biegu nauk w Gimnazjum Imienia Zamoyskich w Szczebrzeszynie z roku 1842. Łopacińskiego w Lublinie. w oficynie Jana Karola Pruskiego. J. w latach trzydziestych ubiegłego stulecia szkoły kilimiarskie znajdowały się w Drogojówce. spotkanie komendantów Spotkanie komendantów obwodowych Batalionów Chłopskich i Armii Krajowej południowych powiatów Lubelszczyzny odbyło się 3 marca 1943 roku w budynku szczebrzeszyńskiej mleczarni – uczestniczyli w nim komendanci z obwodów: Biłgoraj. syn byłego carskiego zesłańca. oraz w drukarniach Józefa Węckiego. z 1842 roku dostępne są w zbiorach Wojewódzkiej Biblioteki im. Spółdzielnia Rolniczo – Handlowa "Rolnik" Istniała na terenie Zamojszczyzny w okresie międzywojennym. Ungera i Stanisława Strąbskiego. wybrany przez siebie region i używany jako poligon doświadczalny masowego wyniszczania Polaków. Egzemplarze Aktu Urzędowego. społeczne szkoły kilimiarskie Powstały w okresie międzywojennym na terenie powiatu hrubieszowskiego z inicjatywy braci Pawła i Szczepana Gajewskich. oraz Programmatu. Popisów Publicznych. "Spółka Mleczarska" Mleczarnia utworzona w 1924 roku w Skierbieszowie z inicjatywy lekarza Kapuścińskiego i aptekarza mgr Tadeusza Bortnowskiego.. 1843  Rys nauk w Szkołach Zamojskich do Szczebrzeszyna przeniesionych w roku 1819 i 1820 uczniom wyłożonych na popis tychże publiczny (1820).

zajęcia . zachowane w szkole podstawowej w Gorajcu (gmina Radecznica) arkusze ocen – ich przegląd pozwala zorientować się jakich przedmiotów wówczas nauczano. pełnił funkcję prezesa Akcji Katolickiej w powiecie tomaszowskim w okresie międzywojennym.. założony został w XVIII wieku. który w 1943 roku mianował ks.Starejewski (. Zmarł w obozie koncentracyjnym w Dachau . Starohorski Jan Lekarz batalionowy Wojska Polskiego. rysunki. stary cmentarz biłgorajski Zlokalizowany przy ul. oraz naukę o Polsce współczesnej. Zamojskiej. in. Kolejny rok szkolny 1940/1941 przynosi dalsze ograniczenia jeżeli chodzi o zasób przekazywanej uczniom wiedzy – w miejsce polskich. Starowieyskiego tajnym szambelanem papieskim. 1963). Zygmunta Chmieleńskiego (Janów Lubelski 6. 1963). 1963). napisanie nazwiska. na którym wydzielone zostaną miejsca na ossarium (pochówki szczątków odkopanych podczas remontu) lapidarium – tutaj zostaną zgromadzone wszystkie zniszczone pomniki oraz kolumbarium. Lubelskiej w Biłgoraju. Jego działalność zauważona została przez Piusa XI. gdzie będą składane urny z prochami zmarłych po kremacji. nauka o przyrodzie. pilność i grzeczność. pełna nazwa to: "Ster. Ze "Sterów" uczono . 1963). proste liczenie.. krótkie opowiadania. stosowano liczne przerwy w nauce. Marcina "Lelewela" Borelowskiego (Zwierzyniec 3.matematyki. stemple pocztowe Okolicznościowe stemple pocztowe upamiętniające 100 rocznicę bitew stoczonych podczas powstania styczniowego w 1863 roku wydane zostały w: Fajsławicach (24. W latach dwudziestych ubiegłego wieku osiadł na stałe w Łaszczowie. działacz Diecezjalnego Instytutu Akcji Katolickiej. IV. 1963).wdzięczni parafianie ufundowali mu w kościele w Łaszczowie tablicę pamiątkową. w roku 1817 zamieszkał w Łaszczowie. przyrody (żywej i martwej). VIII.. jak wypowiedział się generalny gubernator Hans Frank "Polski kraj winien być zamieniony w intelektualna pustynię". VII. ks. Jana Nepomucena przy ul. spoczywają tutaj wybitni mieszczanie biłgorajscy.jeden Ster kosztował (rok 1941) 25 groszy. gdzie czytamy że: "dla nieniemieckiej ludności Wschodu nie mogą istnieć wyższe szkoły niż czteroklasowa szkoła ludowa. pełniąc obowiązki lekarza woyskowego dał dowody należney mu znajomości sztuki.) Właściciel majątku Łaszczów. W roku 2003 rozpoczął się remont cmentarza. Natomiast komisarz Rzeszy dla umacniania niemczyzny ( Reichskommisar für die Festigung deutschen Volkstums) – Heinrich Himmler opracował "Kilka myśli o traktowaniu obcoplemiennych na Wschodzie" ("Einige Gedanken über die Behandlung der Fremdenvölker in Osten"). bibliotek. m. Formalne zamknięcie obiektu miało miejsce w 1959 roku. "Ster" Szkoły powszechne w Polsce w początkowy okresie okupacji niemieckiej . brakowało pomocy szkolnych. zabranych przez okupantów podręczników pojawiają się "Stery". Ilustrowane Czasopismo dla Młodzieży". bowiem " był przy wejściu w służbę woyskową podług ówczesnych przepisów examinowany i za zdatnego do służby lekarskiej uznany. VIII. podręczników bowiem.. skracano godziny lekcyjne. arytmetyka z geometrią. (1895 – 1940). Na cmentarzu znajdują się pochowki sitarzy biłgorajskich. pochówków dokonywano do końca XIX wieku. były to: religia. fundatorów figury św. język polski (ograniczony do mówienia i czytania po polsku z uwzględnieniem najprostszych tekstów literackich typu czytanki. II. zamawiać go mogli jedynie nauczyciele szkoły. Wydawano w Krakowie pod nadzorem władz niemieckich . Redaktorem "Steru" był dr Feliks Burdecki. stemple upamiętniające sylwetki dowódców powstania: Marcina "Lelewela" Borelowskiego (Krasnobród 24.. Janowie Lubelskim (18.. języka polskiego. Oprócz tej szkoły nie mogą istnieć na Wschodzie w ogóle żadne szkoły. ze nakazem bożym jest posłuszeństwo wobec Niemców. Bosaka (Józefów k/Biłgoraja 17. najwyżej do 500." Dr Starohorski udzielał pomocy medycznej mieszkańcom Tomaszowa często przyjeżdżając do tego miasta. organizator rekolekcji dla nauczycieli i pielgrzymek do Częstochowy. Starowieyski Kostka Seweryn. uczciwość. Malewscy. Celem takiej szkoły ludowej ma być wyłącznie. IX. Za zgodą księcia namiestnika (pismo z dnia 21 czerwca 1817 roku) zwolniony został od dodatkowych egzaminów umożliwiających mu stosowanie praktyki lekarskiej.rok szkolny 1939/1940 realizowały program szkolny zubożony o historię i geografię Polski. Czytania nie uważam za konieczne. 1963). Grabińscy.). in. Szkoły powszechne na terenie Zamojszczyzny funkcjonowały do roku 1942 świadczą o tym m.

Tak wielkie ograniczenie wiedzy wynikało z faktu korzystania przez nauczycieli z wyżej wspomnianych "Sterów" (dlatego też z chwilą zamknięcia polskich szkół powszechnych nauczyciele z wielu miejscowości naszego (zamojskiego ) regionu przystąpili do organizacji tajnego nauczania. Komarów. w początkach 1398 roku zatwierdził uposażenie szczebrzeszyńskiej parafii nadane przez Dymitra z Goraja na mocy dokumentów z dnia 29 września 1397 roku i 9 stycznia 1398 roku Prawdopodobnie wtedy arcybiskup Strepa erygował parafię.. autorstwa Antoniego Blanka znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Poznaniu. PSL "Piast" i Stronnictwa Chłopskiego. urodzony w Warszawie. 11. W latach 1603. stosunek Tomasza Zamoyskiego do różnowierców Różnowiercy polscy w pocz. portret Abrahama Sterna. W roku 1830 Abraham Jakub Stern został członkiem Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Andrzeja Grucę. Franciszka Osucha i jana Szymaniuka. Stronnictwo Ludowe (Tarnogród) Utworzone zostało 15 marca 1931 roku z połączenia Polskiego Stronnictwa Ludowego (PSL) "Wyzwolenie". Stokowski Zygmunt Wychowanek zakładu dla Sierot Wojennych w Turkowicach. pożyteczne wynalazki jego autorstwa to: ruchomy trianguł o dwóch celownikach służący do mierzenia odległości. Dzieciństwo i młodość spędził w Zamościu (jego ojciec Józef Stroiński pracował na stanowisku radcy prawnego Ordynacji Zamoyskiej). a dokumentem z dnia 6 stycznia 1398 roku inkorporował ją wraz z powiatem szczebrzeskim do archidiecezji halickiej. tartak mechaniczny. gdzie ukończył państwowe Liceum i Gimnazjum Ogólnokształcące im. Michała Magocha. żniwiarka. W roku 1811 wynalazł maszynę do liczenia – jego umiejętnościami i pracą zainteresował się Stanisław Staszic. 08. Jana Mazura. Do najaktywniejszych członków zaliczyć należy: prezesa Jakuba Larwę. XVII wieku musieli przezwyciężać wiele trudności by się mogli ostać w katolickim "krajobrazie' naszego kraju. wsiach głównych obszaru osiedleńczego Zamojszczyzny. ile wam z laski jej pozwolono. 1921 – 16. Antoniego Lisa.praktyczne/roboty ręczne. Stronnictwo liczyło 150 osób. Najwcześniejsze . Jana Fedora. ćwiczenia cielesne/gimnastyka. 1617 wydany został indeks dziel zakazanych. Zdecydowana postawę wobec polskich różnowierców zajął także drugi ordynat – Tomasz Zamoyski. mechanizm zabezpieczający wozy przed ponoszeniem przez rozbiegane konie . po pewnych udoskonaleniach maszyna Sterna mogła "wypełniać działania arytmetyczne z trzynastoma liczbami i wyciągać pierwiastki kwadratowe z ułamkami. Liczebny stan straży był dość znaczny. młocarnia. Warszawa 1988. żołnierz AK. pochodził z ubogiej rodziny – rodzice nie mając środków na edukację oddali go na naukę do miejscowego zegarmistrza. zamordowany został we wrześniu 1939 roku przez nacjonalistów ukraińskich.". w Szczebrzeszynie grupa 298 mężczyzn posiadających na stanie 224 karabiny i 4 karabiny maszynowe Strepa Jakub Arcybiskup halicki. który obejmował książki niemoralne oraz uznane za heretyckie. Zamość. Szczebrzeszyn. Złojec. Od najmłodszych lat interesował się mechaniką. 1944). poeta. 43): Religia wasza przychodniem jest.. urodził się w Hrubieszowie. z zawodu architekt (był twórcą kolejki liniowej na Kasprowy Wierch). W roku 1623 wypowiedział znamienne słowa (cytuje za Andrzejem Tokarczykiem autorem pracy " Ewangelicy polscy". np. 1604. Inne. s. Stern Abraham Jakub (1769 – 1842). był samoukiem. śpiew. symboliczny grób Stokowskiego znajduje się na cmentarzu w Turkowicach. Jana Zamoyskiego. straż wiejska SS Organizowana była przez nasiedlonych Niemców w tzw. Obszar ten podzielony był na 6 wsi głównych (administracyjnie podlegały im okoliczne miejscowości): Skierbieszów. Członkowie tarnogrodzkiego Stronnictwa Ludowego w 1937 roku uczestniczyli w strajku chłopskim zorganizowanym na terenie Majdanu Sieniawskiego Stroiński Leon Zdzisław (29. roboty kobiece. katolicka zaś wiara była i jest jako gospodyni dawno w domu swoim. podporucznik Warszawskiej Brygady Motorowej. która niedawno z cudzych krajów do Polski przywędrowała. Michała Mulawę. Miączyn. Tyle tedy możecie mieć swobód.

Organizacyjnie podlegały zamojskiemu oddziałowi pracy utworzonemu w 1940 roku w Biłgoraju. W roku 1827 w wiosce znajdowało się 37 domów i 252 mieszkańców – Sułów był wówczas siedzibą Urzędu Gminy. Dostarczali ją Strusińskiemu partyzanci z oddziału "Zapory" (Henryka Dekutowskiego) stacjonujący na Łyścu k. maszynopis przechowywany jest w zbiorach biblioteki Publicznej Gminy Radecznica w Radecznicy. W roku 1890 w Sułowie było 48 osad włościańskich. Jego wspomnienia z okresu okupacji opublikowane zostały na łamach pracy "Rzeczpospolita radecznicka (wrzesień 1939 – lipiec 1944) i druga konspiracja" (Lublin 2007). Kto poznał w Zamościu wszystkie zakamarki). Jedną z osób zaangażowanych w jego działalność była Feliksa Poździk. komendantem Rejonu był ppr. Gaj Gruszczański. W roku 1971 zespół otrzymał nagrodę Wydziału Kultury w Zamościu . Sąsiadka. Rozłopy. 362 mieszkańców wyznania rzymskokatolickiego. Sułówek. U schyłku XVI wieku Sułów wraz z pobliskim Sułowcem stanowił na mocy bulli papieża Klemensa VIII z roku 1594 uposażenie infułata dziekana zamojskiego (jako ciekawostkę należy w tym miejscu dodać iż odpis wspomnianej bulli znajduje się w w Archiwum Polskiej Akademii Nauk). w 1842 roku otrzymał w nagrodę za celujące wyniki – była to przysłana specjalnie z Warszawy przez kuratora Okręgu Naukowego Warszawskiego powieść "Przypadki Robinsona [Cruzoe]". Klemensów. Suchodolski Walenty Uczeń hrubieszowskiej szkoły obwodowej. Michałow. Zakłodzie. "Zawieja" Żołnierz kampanii wrześniowej 1939 roku. w roku 1593 weszła w skład Ordynacji Zamoyskiej. Gruszka Zaporska. Deszkowice. Ty. z zawodu piekarz. Piekarnia Bogdana Strusińskiego spłonęła 25 lipca 1944 roku podczas ostrzału Radecznicy przez żołnierzy Wermachtu. "Kraśnik". Znajdował się folwark będący własnością prywatna składającą się z pięciu domów i 683 mórg uprawnych. Żołnierz Armii Krajowej. podczas wojny zostali rozstrzelani przez N