You are on page 1of 12

K ATA R Z Y N A Ż O D Ź-K U Ź N I A

Wydział Humanistyczny Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa katarzyna.zodz@gmail.com

Szanse i zagrożenia dla rozwoju mikroi miniprzedsiębiorstw branży IT w Wielkopolsce na podstawie metodyki foresight
słowa kluczowe: foresight, kryzys finansowy, branża teleinformatyczna, diagnoza, strategia rozwoju, streszczenie: Branża it to jeden z najbardziej dynamicznie rozwijających się sektorów polskiej gospodarki. Jednak w wyniku pogłębiającego się kryzysu finansowego nastąpiło znaczne spowolnienie na rynku usług teleinformatycznych. Identyfikacja kluczowych wyzwań oraz możliwości rozwoju sektora ma w tej sytuacji szczególne znaczenie, zwłaszcza w przypadku mikro- i miniprzedsiębiorstw, które stanowią największą grupę podmiotową branży it w Wielkopolsce. Diagnoza stanu rzeczy, jak również określenie zasadniczych tendencji w tej dziedzinie znajduje bezpośrednie zastosowanie w tworzeniu strategii rozwoju firmy.

Opportunities and threats for the development of micro and small enterprises from IT industry in Wielkopolska, based on foresight methodology
keywords: foresight, financial crisis, ICT sector, diagnosis, development strategy abstract: e it industry is one of the most rapidly developing sectors of Polish economy. However, due to financial crisis, considerable economic slowdown on the ict market is noticeable as well. In such situation, identification of the key challenges and development possibilities in the sector is crucial, especially for the micro and small enterprises – the largest group of it industry entities in Wielkopolska. e diagnosis of the current conditions and main trends for the it sector impacts directly the enterprises’ development strategy.
Foresight w przedsiębiorstwach. Nauka – technologia – wdrożenie Krzysztof Borodako, Michał Nowosielski (red.) Instytut Zachodni, Poznań 2012 © by Instytut Zachodni, Poznań 2012

i miniprzedsiębiorstw w ujęciu regionalnym. Do tego sektor ten odnotowuje stały wzrost przychodów i zgodnie z szacunkami w 2015 r. przy średnim 1987.4 pln (gus 2012a. przetwarzanie. sprzedaż i serwis sprzętu oraz oprogramowania. . Zjawiska kryzysowe uwidaczniają się już w zasadzie we wszystkich sektorach.2%) rynkiem it w Europie Środkowo-Wschodniej (Schwab-Chesaru. jednakże z różnym nasileniem. warunkujący sprawność działania prawie wszystkich tradycyjnych dziedzin gospodarki.112 Katarzyna Żodź-Kuźnia WPROWADZENIE Kryzys finansowy. jak również regionalnym. przeciętne wynagrodzenie miesięczne bru o w firmach sektora it zatrudniających poniżej 9 osób było najwyższe w kraju i kształtowało się na poziomie 3227.4 pln. a także edukacja w zakresie technologii informatycznych. s. przechowywanie. tak w Polsce. zarówno w ujęciu globalnym. doradztwo w zakresie sprzętu komputerowego i oprogramowania. Polska będzie drugim co do wielkości – 4. CHARAKTERYSTYKA PRZEDMIOTU BADAŃ Pod szerokim terminem it (Information Technologies) kryją się branże powiązanie z technologiami teleinformatycznymi: producenci sprzętu (hardware). Wybór branży nie był przypadkowy – w 2011 r. przesyłanie. zabezpieczenie i prezentowanie danych. Mironescu 2012). Z uwagi na wymagania edytorskie co do objętości. stanowią bez wątpienia zasadniczy czynnik determinujący obecnie wzrost polskiej gospodarki. co powoduje. Interesującym problemem jest zwłaszcza ich wpływ na sytuację branży teleinformatycznej. bardzo innowacyjny i dynamiczny. celem niniejszego rozdziału jest diagnoza stanu sektora it w odniesieniu do mikro.1 mld eur (rynek sprzedaży oprogramowania i sprzętu). producenci oprogramowania (software). a zwłaszcza jego ostatnia odsłona związana z recesją w strefie euro. a w związku z tym potrzebę zawężenia pola badawczego. że na wielu płaszczyznach jest ściśle uzależniony od koniunktury gospodarczej. jak i w Europie i na świecie. Charakteryzują go przy tym silne powiązania ze światem biznesu. Jest to bowiem sektor. po Federacji Rosyjskiej i czwartym pod względem średniorocznego wzrostu w latach 2011-2015 (7. 5).

której celem jest analiza otoczenia zewnętrznego w oparciu o szerokie spektrum czynników.).integro (180. a także minifirmy: So ronic (10 pracowników). beyond. zarówno o charakterze społecznym. miejsce w rankingu generalnym). technologicznym.). Talex (52.). krajowym i regionalnym została dokonana na podstawie metodyki projektów foresight. Ever (165. Sputnik So ware (191.). zatrudniająca 8 pracowników (241. C&C Partners Telecom (111.).pl (180. prawnym oraz na płaszczyźnie wartości.). One-2-One (36). AdvaCom (16). należały: Komputronik (13. Co znamienne. Walor poznawczy analizy stanu faktycznego wiąże się z faktem. Verbicon (18).).). pc Guard (136. środowiskowym.). politycznym.). ekonomicznym.). Ventus Communications (144. Zastosowanie znalazła także metoda steepvl. System-1 (34) oraz Consdata (46) (Computerworld Polska 2012). jeśli chodzi o sprzedaż hardware.27 tys. zajmuje też wysoką pozycję w kategorii dostawca oprogramowania (16. pln).). Oprócz wymienionych powyżej w grupie największych przedsiębiorstw branży (z siedzibą w Poznaniu) uwzględniona także została mikrofirma Konwerga. zeto w Poznaniu (160. Fibar Group (11). wśród 200 największych w regionie firm branży it znalazły się także przedsiębiorstwa zatrudniające poniżej 50 pracowników: Ventus Communications (19 pracowników) i Sputnik So ware (32). STUDIA LITERATUROWE Z ZAKRESU ANALIZ I METODYKA BADAŃ Diagnoza stanu branży teleinformatycznej w ujęciu globalnym. One-2-One (190.i miniprzedsiębiorstw branży IT w Wielkopolsce 113 Do największych w Wielkopolsce firm branży teleinformatycznej pod względem przychodów ze sprzedaży rozwiązań it wg Computerworld w 2011 r. miejsce w rankingu ogólnokrajowym i przychody w wysokości 937. które stać się mają narzędziem podejmowania bieżących decyzji. mwt Solutions (17). Głównym atutem tego typu badań jest ukierunkowanie na aktywne kształtowanie przyszłości poprzez określanie kierunków rozwoju i priorytetów. bcc (Business Consulting Center – 91. it. Użytecznymi obok studiów literaturowych okazały się zwłaszcza konsultacje z ekspertami. iż odpowiedź na pytanie „jak jest” . Najwyżej usytuowany na liście Komputronik jest czwartym w skali kraju dostawcą sprzętu oraz drugą (po ab) największą rodzimą firmą. dga (153.Rozwój mikro.).

4 mld pln.. w tym: K. bańki internetowej: po okresie euforii na giełdach całego świata. którą należy uwzględnić w formułowaniu strategii rozwoju firmy. Identyfikacja potencjału i zasobów Dolnego Śląska w obszarze nauka i technologie na rzecz poprawy jakości życia. W aspekcie podejścia metodologicznego użyteczne okazały się publikacje monograficzne. Charakterystyczny przy tym jest ich dualizm. nastąpiło pęknięcie tzw.²⁰. Jednak załamanie okazało się krótkotrwałe.. Foresight technologiczny. w 2002 r. pmr 2012). Już w 2010 r. w wyniku którego nastąpiło ogólne spowolnienie gospodarcze i znaczna redukcja wydatków na sprzęt.114 Katarzyna Żodź-Kuźnia stanowi punkt wyjścia dla określenia scenariuszy przyszłości i jest niezbędną przesłanką.3 mld pln (wzrost o ponad 8% w porównaniu z rokiem poprzednim). zgodnie z oczekiwaniami ekspertów.5 mld pln. co stanowiło blisko 6% wzrost w porównaniu z rokiem poprzednim (por. WYNIKI BADAŃ Czynniki determinujące sytuację i rozwój branży teleinformatycznej w Polsce należy rozpatrywać w dwóch wymiarach: zewnętrznym oraz wewnętrznym. bezsprzecznie główna rola przypada kryzysowi finansowemu. Jeśli chodzi o uwarunkowania o charakterze zewnętrznym. . Borodako (2009). Po okresie nieprzerwanego wzrostu koniunktury począwszy od 2003 r. który miał miejsce w latach 1995-2001 w związku z notowaniami spółek z branży it (przeszacowywanie ich wartości). polski rynek teleinformatyczny w 2009 r. Foresight „Sieci gospodarcze Wielkopolski” (2011). Foresight Wielkopolska na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego. doszło do drastycznego załamania rynku. oprogramowanie oraz usługi it. zgodnie z raportem Computerworld TOP200 wartość rynku informatycznego w Polsce wyniosła 31.in. udało się powiększyć przychody o 2. Podręcznik tom 1 i 2 (2007). m. po raz pierwszy w historii odnotował spadek i to o blisko 10% . W 2011 r. reagując na światowe trendy gospodarcze. jak również raporty z przeprowadzonych projektów badań foresightowych. Foresight kadr nowoczesnej gospodarki (2009). przejawiający się w częstej niemożności zakwalifikowania danych determinantów jednoznacznie w kategorii szans lub zagrożeń. We²⁰ W 2002 r. osiągając wartość 24.

6 mld pln (wzrost odpowiednio o 7% i 13%). która wciąż jest rynkiem regulowanym. które montują komputery dla małych przedsiębiorstw i rynku detalicznego. Jednak jego stopniowa liberalizacja powoduje zwiększanie zapotrzebowania na nowoczesne technologie teleinformatyczne. gdyż coraz częściej stanowi ona technologiczną podstawę ich funkcjonowania. Przedsiębiorcy stali się bardziej wymagający i świadomi podejmowanych decyzji. w związku z tym coraz większe nakłady finansowe płyną do innych sektorów gospodarki. Dekoniunktura dotknęła najbardziej dużych producentów i dystrybutorów sprzętu teleinformatycznego. wzrósł poziom oczekiwań w zakresie stopy zwrotu z inwestycji w rozwiązania i technologie it.5 mln pln) branży energetycznej na it – blisko o połowę (Computerworld Polska 2012). uznawanych za bardziej rozwojowe. że wydatki przedsiębiorstw na informatyzację nie spadły aż tak drastycznie.i miniprzedsiębiorstw branży IT w Wielkopolsce 115 dług zestawienia. nauki o życiu (Life Sciences): farmacji. Obok uwarunkowań rozwoju sektora teleinformatycznego związanych bezpośrednio z koniunkturą światową.i minifirmy. s. W państwach wysoko rozwiniętych (szczególnie w usa) branża it zaczyna odgrywać coraz mniejszą rolę jako katalizator rozwoju. Światowy kryzys podziałał w sposób ożywczy na branżę teleinformatyczną również poprzez postawienie przed nią nowych zadań i jednocześnie szans rozwoju. biotechnologii itd. Również gospodarstwa domowe nie ograniczyły popytu na masową skalę. jednakże . a także decyduje o ich konkurencyjności. Zgodnie z tym trendem w 2011 r. (Transfer wiedzy w regionie poprzez rozwój sieci współpracy… 2011. W tej sytuacji odnalazły się jednak znakomicie mikro. Spadek ten jest nieznaczny.4 mld pln (o 17% więcej niż przed rokiem). najwięcej na technologie teleinformatyczne wydała administracja rządowa – 2. 20). Wiązało się to przede wszystkim z faktem. należy zwrócić uwagę także na inne globalne trendy.Rozwój mikro. a następnie sektory bankowości i telekomunikacji – każdy ponad 1. na czele z energetyką. zaopatrujących odbiorców korporacyjnych oraz instytucjonalnych. Perspektywicznym klientem branży it jest sektor użyteczności publicznej. zwłaszcza z dziedziny tzw. Ogólny stan rynku it na świecie oraz w Polsce w wyniku kryzysu finansowego nie uległ znacznemu pogorszeniu. nastąpił znaczny wzrost wartości wydatków (804. powodując spadek cen i zmniejszanie się możliwych do osiągnięcia marż.

rola informacji ekonomicznej w przedsiębiorstwie. informatyzację urzędów oraz ekologiczne rozwiązania w sektorze (tzw. Z kolei w usa nacisk kładziony jest głównie na działania związane z usługami w branży it i technologiami informacyjnymi (e-biznes. należy uwzględnić przede wszystkim wewnątrzpaństowe czynniki determinujące jej stan. Wśród pozytywnych aspektów na tej płaszczyźnie należy wskazać promowanie idei społeczeństwa informacyjnego. 1). W świetle najnowszych badań gus (październik 2012 r. jest wzrost znaczenia państw Dalekiego Wschodu. Na kształtowanie rynku it mają wpływ głównie elementy gospodarcze.i miniprzedsiębiorstw. s. stopa inflacji (ceny sprzętu i oprogramowania) i bezrobocia. Oprócz globalnych trendów na stan rodzimej branży wpływają przede wszystkim rozporządzenia i dyrektywy Unii Europejskiej. problemy pozyskiwania informacji rynkowej (Kępka 2011. związane z ochroną danych osobowych.) największe trudności napotykane przez przedsiębiorstwa branży it wiążą się z kosztami zatrudnienia (53%).116 Katarzyna Żodź-Kuźnia w ujęciu perspektywicznym należy postrzegać go jako zagrożenie dla rozwoju całego sektora. s. zjawisko „piractwa”. determinującym rozwój branży teleinformatycznej. konkurencja (zagraniczna i rodzima). jak i mikroekonomiczne. także Japonia i Korea Południowa) koncentrują się na kwestiach sprzętowych (podzespoły komputerowe. Państwa tego regionu (oprócz Chin. 20-21). polityką antymonopolową). . ekologią. publiczne zamówienia na usługi informatyczne. Za główny hamulec rozwoju uznawana jest powszechnie zbyt duża liczba regulacji i ograniczeń prawnych (np. zarówno makro-. green IT). portale społecznościowe). 2011. konkurencją firm krajowych (49%). zwłaszcza z perspektywy mikro. zwłaszcza Chińskiej Republiki Ludowej. regulacje państwowe. Kolejnym czynnikiem o charakterze zewnętrznym. jako głównych producentów i zleceniobiorców w branży. Z drugiej jednak strony niektóre rozwiązania przyjmowane na gruncie unijnym stanowią istotną barierę dla rozwoju branży it. wpływających negatywnie na innowacyjność Europy (Transfer wiedzy w regionie poprzez rozwój sieci współpracy. technologie związane z architekturą sprzętową). W diagnozie stanu branży teleinformatycznej. wirtualizacja. zatory płatnicze. Należą do nich: dynamika wzrostu gospodarczego.

niejasnymi i niespójnymi przepisami prawnymi (39%). średnia ogólnopolska – 65.8% (gus 2012b.7% z bezprzewodowej (Mazowieckie – 43.7%.2%). mogących mieć długofalowy wpływ na ogólną poprawę koniunktury w branży it i jako takie powinny być uwzględnianie w strategiach rozwoju firm. że ciągle stosunkowo duże pole do działania zwłaszcza dla mikro. Generalnie istnienie jakichkolwiek barier w prowadzeniu bieżącej działalności zgłosiło aż 92% badanych firm. Pod względem dostępu przedsiębiorstw do Internetu region znajdował się w 2010 r. średnia krajowa – 36. w tym 34. niedobór wykwalifikowanych pracowników. których wzrost jest prognozowany w najbliższych latach. 68. Szansa dla nich wynika także z faktu. W segmencie sprzętu zauważalny jest wzrost sprzedaży komputerów przenośnych (większość rynku komputerów). W skali roku w największym stopniu wzrosło znaczenie bariery związanej z wysokimi obciążeniami na rzecz budżetu (z 35% do 45%). Dla dostawców sprzętu zasadnicze znaczenie będą miały ciągle zakupy dużych firm. a także rosnąca liczba mobilnych urządzeń umożliwiających dostęp do Internetu. a zatem więcej niż przed rokiem – wówczas było to 88. niedobór powierzchni usługowej i wyposażenia. nieco poniżej średniej krajowej – 5% z nich ciągle nie posiadało dostępu do sieci (gorzej sytuacja przedstawiała się jedynie w województwie lubelskim i warmińsko-mazurskim). Własną stronę internetową posiadało przy tym jedynie 63.3% przedsiębiorstw (Mazowieckie – 73. Okazuje się. W komputer osobisty wyposażonych .Rozwój mikro.5%).i miniprzedsiębiorstw branży IT w Wielkopolsce 117 niedostatecznym popytem (41%). W odniesieniu do oprogramowania następuje wzrost zainteresowania rozwiązaniami Business Intelligence oraz wzrost popytu ze strony małych i średnich firm na oprogramowanie do zarządzania przedsiębiorstwem. s.i minifirm sektora it w Wielkopolsce związane jest z internetyzacją. a następnie niepewnością co do ogólnej sytuacji gospodarczej (z 33% do 44%). Obecnie uwidocznia się również kilka pozytywnych tendencji. 19). Od wejścia Polski do ue niezmiernie istotnym czynnikiem dla rozwoju branży it jest wykorzystanie przez firmy funduszy unijnych. że coraz więcej przedsiębiorstw korzysta z outsourcingu it.9% firm korzystało z sieci lokalnej lan.3%. Obok wymienionych wśród barier hamujących rozwój rynku teleinformatycznego należy wskazać także trudności z pozyskaniem kredytów.

Na tym rynku pojawiają się najnowocześniejsze rozwiązania w dziedzinie grafiki komputerowej. a wśród nich zwłaszcza tzw. że na tym polu istnieje jeszcze szeroka działka do zagospodarowania. czy generowania raportów i zestawień okresowych.8% wielkopolskich gospodarstw domowych. jak również z wirtualizacją wiąże się następny ważny trend. Oddzielną grupę trendów stanowią nowe rozwiązania i technologie teleinformatyczne. rosnącą konkurencję oraz upowszechnienie i standaryzację podstawowych produktów i usług. Równocześnie zacierają się granice pomiędzy poszczególnymi segmentami rynku i stąd dla firm branży płynie wniosek. Mikro. Kolejnym kierunkiem rozwoju branży it jest wirtualizacja. uwzględniać muszą ogólne trendy w sektorze teleinformatycznym. Do zasadniczych z nich należy zaliczyć nasycenie tradycyjnych rynków. iż nie mogą się one specjalizować wyłącznie w jednym rodzaju usług. w zakresie instalacji oprogramowania. zasobów sprzętowych i mocy obliczeniowej.4% (gus 2012c. jak również instytucjonalnym odbiorcom usługi w tym zakresie. której idea sprowadza się do korzystania z zewnętrznego systemu aplikacji. chmura obliczeniowa (cloud computing). mianowicie automatyzacja działań. np. Dynamicznie rozwija się rynek elektronicznej rozrywki i usług multimedialnych. Od 2005 r. wzrośnie do ponad 80 mld usd. wartość globalnego rynku gier wideo podwoiła się. a zgodnie z prognozami w 2014 r. Następuje dynamiczny rozwój urządzeń mobilnych – tablety i smartfony stanowią coraz większą konkurencję dla laptopów i netbooków (zjawisko konsumeryzacji it). dzięki czemu możliwe jest efektywniejsze wykorzystanie istniejących zasobów sprzętowych i oprogramowania. 333. polegająca na izolowaniu jednego zasobu obliczeniowego od innych. Ważnymi elementami zmian w sektorze it są także: rozwój ruchu społecznościowego.i miniprzedsiębiorstwa określając swoją strategię rozwoju.118 Katarzyna Żodź-Kuźnia było 65. oferując prywatnym. o znaczeniu globalnym. natomiast dostęp do Internetu posiadało 59. osiągając w 2010 r. Dane te świadczą. jak również regionalnym. Elektroniczne gry stają się podstawową rozrywką rozwiniętych społeczeństw. s. animacji. obsługi klienta. przejawiający się w rosnącym wykorzystaniu por- . 492). którą mogą wykorzystać lokalne firmy z branży it. 50 mld usd. Zarówno z chmurami obliczeniowymi. W segmencie sprzętu triumfuje technologia trójwymiarowości (3D). efektów specjalnych itp.

Wśród wielu wyzwań stojących przed sektorem it znajduje się także konieczność zróżnicowania oferty. Z uwagi na ograniczone środki małe przedsiębiorstwa nie są w stanie utrzymywać kosztownych pionów badawczych czy też własnych laboratoriów. dostosowanie jej do indywidualnych preferencji poszczególnych odbiorców. Dlatego też warunkiem niezbędnym dla ich rozwoju są innowacje. Ważne jest przy tym przekształcenie firm it z dostawców sprzętu i usług w prawdziwych partnerów dla przedsiębiorstw często szukających unikatowych rozwiązań (Baranowska-Skimira 2011). Ekoinnowacje wiążą sie z wdrażaniem przyjaznych środowisku energooszczędnych technologii produkcji i samych produktów finalnych. YouTube. Rozwiązaniem tej sytuacji jest transfer .i miniprzedsiębiorstw branży IT w Wielkopolsce 119 tali społecznościowych (Facebook. oraz gwałtowny rozwój idei zakupów grupowych. Coraz silniej akcentowanym elementem w branży it są również wielopłaszczyznowe rozwiązania ekologiczne. z czego aż ok. w tym Polski. że obecnie technologie teleinformatyczne są coraz częściej postrzegane przez przedsiębiorców jako kluczowe podczas podejmowania decyzji strategicznych i operacyjnych. pozwalającej na preferencyjne zakupy towarów lub usług po zebraniu odpowiedniej liczby zainteresowanych konsumentów. a zatem na poziomie emisji przemysłu lotniczego (Kępka 2011. s. s.5%. Mikro. związane z green IT (Transfer wiedzy w regionie poprzez rozwój sieci współpracy… 2011. 80% wykorzystywana jest w czasie procesu produkcji i transportu.Rozwój mikro. Szansą dla branży jest fakt. WordPress) do celów biznesowych. Obecnie w ciągu całego życia typowy komputer zużywa ok. Zgodnie z prognozami po okresie stagnacji związanej ze spadkiem koniunktury w efekcie kryzysu finansowego powróciło zainteresowanie inwestorów zagranicznych rynkiem Europy Środkowo-Wschodniej. ponownym wykorzystaniem materiału i recyklingiem. muszą oferować bardzo dobre produkty i świadczyć wysokiej jakości usługi. które mogłyby zadecydować o ich przewadze nad konkurencją. 30.i miniprzedsiębiorstwa branży informatycznej skazane są na nieustanne konkurowanie z wielkimi koncernami. Aby przetrwać. w większym stopniu świadomych swoich potrzeb. 22-28). Z kolei zgodnie z szacunkami globalna emisja gazów cieplarnianych towarzysząca branży it kształtuje się na poziomie od 2 do 2. Twi er. 54). 10 razy więcej paliw kopalnianych niż sam waży.

Wraz z pogorszeniem koniunktury gospodarczej spada wartość inwestowanych środków. ZAKOŃCZENIE Analiza kondycji branży it wskazuje. Rynek teleinformatyczny bowiem cechuje silna korelacja z potencjałem inwestycyjnym przedsiębiorstw. jak również rządowych ²¹ W roku akademickim 2012/2013 są to m. jak również krajowym. Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa. wynikająca ze współpracy lokalnych firm sektora it z naukowymi ośrodkami badawczo-rozwojowymi. sprawne zarządzanie projektami i zasobami ludzkimi. a także zwiększanie kompetencji pracowników. s.120 Katarzyna Żodź-Kuźnia technologii i komercjalizacja wiedzy. W sektorze B+R zatrudnionych było 6506 osób. 478). ustępując jedynie dwóm regionom: mazowieckiemu (439) i śląskiemu (234). Wyższa Szkoła Komunikacji i Zarządzania. miejsce ze 168 jednostkami badawczo-rozwojowymi. Nie należy przy tym zapominać. Studia wyższe pierwszego i drugiego stopnia na kierunkach związanych z sektorem teleinformatycznym oferuje także kilka wielkopolskich prywatnych szkół wyższych²¹. zarówno w ujęciu globalnym. Wielkopolska zajmowała 3. a także Wielkopolska Wyższa Szkoła Społeczno-Ekonomiczna w Środzie Wielkopolskiej. iż obok innowacji na płaszczyźnie oferowanych usług równie istotne jest ulepszanie procedur działania firmy. że rozwój tego sektora w dużym stopniu jest pochodną ogólnej sytuacji gospodarczej. w tym także w infrastrukturę it. Wydział Elektryczny oraz Wydział Informatyki Politechniki Poznańskiej. z czego większość na uczelniach wyższych (3897) (gus 2012c. . Pod tym tym względem potencjał województwa wielkopolskiego jest w skali kraju wysoki – w 2010 r. Oprócz działalności naukowo-badawczej kształcą one przyszłych informatyków oraz innych specjalistów branży it. w Poznaniu: Wyższa Szkoła Bankowa. Jednak informatyzacja ma współcześnie kluczowe znaczenie z punktu widzenia zarówno podmiotów prywatnych. a także Wydział Matematyki i Informatyki Uniwersytetu im.in. Adama Mickiewicza i Wydział Informatyki i Gospodarki Elektronicznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. Głównymi jednostkami badawczymi z zakresu it w Wielkopolsce są: Wydział Elektroniki i Telekomunikacji.

Matusiak. Są oni w coraz większym stopniu świadomi własnych potrzeb. Foresight technologiczny. które otwierają zarazem także nowe możliwości. a te z kolei znajdują bezpośrednie odbicie w ich oczekiwaniach wobec usług teleinformatycznych. Główny Urząd Statystyczny (2012b). Foresight w zarządzaniu strategicznym. h p://www. Podręcznik (2007).pdf (stan na 16 października).stat.stat.pl/cps/rde/ xbcr/gus/kon_w_przem_budo_han_i_uslug_10m_2012. Co roku pojawiają się nowe technologie.B. Sector ICT przed wyzwaniami. (stan 23 października). h p://www. Specyfika potencjału i zasobów Dolnego Śląska w obszarze nauka i technologie na rzecz poprawy życia (bdw). budownictwie. (2011). Safin (red.pl/cps/rde/xbcr/ gus/pgw_dzial_gosp_przedsie_do_9_osob_2011. Katowice. Warszawa.pl/75066.gov. eGospodarka. A. Warszawa. Po okresie krótkotrwałej recesji polska branża teleinformatyczna jest jedną z najszybciej rozwijających się w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.gov. LITERATURA Baranowska-Skimira A. Gryzik (red. . K. Dla mikro. J. Computerworld Polska (2012).. html (stan na 25 grudnia).pdf.computerworld. C. Borodako K. Jej przedstawiciele muszą jednak dostosowywać swoje strategie do nowych trendów. K. Foresight jako metoda kształtowania przyszłości. Działalność gospodarcza przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób w 2011 r.i miniprzedsiębiorstw sektora teleinformatycznego kluczowe jest śledzenie aktualnych tendencji oraz szybkie reagowanie na zmieniającą się dynamicznie rzeczywistość. Rynek teleinformatyczny bowiem zmienia się w coraz większym tempie. Koniunktura w przemyśle.pl (stan na 25 października). Podręcznik (2007). Muszą one jednak stawić czoła rosnącym wymaganiom odbiorców. Foresight kadr nowoczesnej gospodarki (2009). beck. www.Rozwój mikro.1. Polski Rynek Teleinformatyczny.Sector-ict-przed-wyzwaniami. Foresight technologiczny. Warszawa. handlu i usługach w październiku 2012 r. Główny Urząd Statystyczny (2012a).). h p://www.. Kuciński. tom 1 – Organizacja i metody. (2009). tom 2 – Foresight technologiczny w praktyce. Warszawa. Na tej płaszczyźnie pole do działania dla przedsiębiorstw sektora jest zatem bardzo szerokie.i miniprzedsiębiorstw branży IT w Wielkopolsce 121 i samorządowych.1.39. Edycja 2012. TOP200 Computerworld. a wraz z nimi wyzwania dla branży it.).H.egospodarka.

pl/artykuly/383818/Polska.computerworld. Transfer wiedzy w regionie poprzez rozwój sieci współpracy (2011).branza. h p://www. pmr (2012). Poznań. (2011).html (stan na 27 czerwca). Raport końcowy. Ziółkowski P.) (2011). Katowice.122 Katarzyna Żodź-Kuźnia Główny Urząd Statystyczny (2012c). Miśkiewicz T. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu.wrr. regionu.. Strategia rozwoju branży informatycznej – plan działania. (stan na 16 sierpnia). Polska branża IT na tle regionu. h p://www.pl/download/index/ biblioteka/7561. Hanuza J.wzp.tle. Identyfikacja potencjału i zasobów Dolnego Śląska w obszarze nauka i technologie na rzecz poprawy jakości życia (Quality of Life) oraz wytyczne przyszłych kierunków rozwoju.pmrpublications.com (stan na 25 października).) (bdw). h p://www.gov. Politechnika Poznańska.it.K. Schwab-Chesaru E. (red.pdf (stan na 24 stycznia). Europie i świecie dla branży informatycznej..pdf (stan na 16 sierpnia). Foresight „Sieci gospodarcze Wielkopolski” – scenariusze transformacji wiedzy wspierające innowacyjną gospodarkę. Kępka B. (red. Rynek IT w Polsce 2011. Prognozy na lata 2011-2015.stat.pl/cps/rde/xbcr/gus/rs_rocznik_stat_wojew_2011.wzp. Badania metodami foresight. na. Analiza trendów rozwojowych w zakresie technologii i nowych myśli technicznych w Polsce. h p://www. www. Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego. Cibis E.pl/uploads/pliki/Plan_dzia_a__it. . Wyrwicka M. Rocznik statystyczny województw 2011.. (2012). Mironescu G.. Dla województwa zachodniopomorskiego.