Lew Starowicz – Podstawy seksuologii

Wywołanie podniecenia seksualnego
Reakcja seksualna u mężczyzny wywoływana jest przez bodźce pobudzające – to, czy dany bodziec będzie dla mężczyzny pobudzający lub obojętny, zależy od: - osobowości - układu neurohormonalnego - stężenia neuroprzekaźników - stężenia mikroelementów - sprawności układu nerwowego i sercowo-naczyniowego

Orgazm zwykle łączy się z wytryskiem nasienia. 1) Faza podniecenia Istotny jest bodziec seksualny – intensywność reakcji wzrasta, gdy jest on optymalny dla danego mężczyzny. Pobudzenie układu przywspółczulnego i erekcja członka, wydzielenie niewielkiej ilości śluzu z cewki moczowej (destillatio). Zgrubienie powłoki moszny, uniesienie się woreczka mosznowego, uniesienie jąder w kierunku krocza 2) Faza plateau Nasilenie napięcia seksualnego, wzrost obwodu prącia i zmiana jego koloru. Powiększenie o 50% obwodu jąder, wzrost napięcia mięśniowego, czynności serca i ciśnienia tętniczego krwi

3) Faza szczytowania Kulminacyjny wzrost napięcia seksualnego, szczytowe pobudzenie układu przywspółczulnego. Faza toniczna: znieruchomienie napiętego ciała, faza kloniczna – mimowolny skurcz mięśni miednicy i mięśni gładkich narządów płciowych. Nasienie przesuwa się do cewki moczowej i jest wyrzucane na zewnątrz, może dojść do zawężenia pola świadomości 4) Faza odprężenia Ostatnia faza, pobudzenie układu współczulnego. Rozluźnienie mięśni miednicy i ustąpienie erekcji, szybki zanik przekrwienia i napięcia moszny. Uczucie przyjemnego zmęczenia i potrzeba snu. Reakcje seksualne i występowanie poszczególnych faz są uzależnione od indywidualnych predyspozycji psychofizycznych.

Fizjologia wzwodu prącia
Proces zależący od proporcji napięcia pomiędzy napływem krwi tętniczej a odpływem żylnym. Zmienia przestrzeń wewnątrzjamistą prącia: z systemu o niskim ciśnieniu i małej objętości do sytemu o wysokim ciśnieniu i dużej objętości. Układ przywspółczulny pobudza, a współczulny hamuje powstawanie erekcji.

Od czego zależy reaktywność erekcyjna? - aktywności ośrodków sterujących zachowaniami seksualnymi w mózgu oraz rdzeniu przedłużonym - sprawności dróg nerwowych (autonomiczny układ nerwowy, nerwy sromowe, nerwy jamiste) - regulacji hormonalnej, wydolności układu krążenia oraz układu mięśniowego - stanu zdrowia, nałogów, leków, a nawet cech osobowości, preferencji i potrzeb seksualnych; ważna jest samoocena jako partnera oraz relacje w związku - uwarunkowania kulturowe, obyczajowość, religijność, wartości oraz stereotypy męskości

Są dwa rodzaje erekcji: psychogenna (wzwody pod wpływem marzeń erotycznych i bodźców wzrokowych, bez pobudzenia receptorów dotykowych) oraz odruchowa (pobudzenie rdzeniowego ośrodka erekcji, stymulacja receptorów czuciowych).

Fizjologiczny cykl erekcji: 1) Faza spoczynku – stałe wartości objętości, ciśnienia i przepływu krwi 2) Faza wydłużenia – pobudzenie układu przywspółczulnego, rozkurcz mięśni gładkich naczyń krwionośnych i ciał jamistych 3) Faza obrzmienia – wrasta objętość i ciśnienie wewnątrzjamiste 4) Faza usztywnienia – objętość stała, ciśnienie w ciałach jamistych wyższe niż w tętnicy ramieniowej 5) Faza inwolucji – stadium szybkie (prącie traci sztywność) i powolne (objętość powraca do wartości wyjściowej)

Wg. Wagnera: - Faza 1 - rozkurcz poduszeczkowatych zastawek Ebnera w tętnicach prącia - Faza 2 – rozszerzanie tętnic i zwiększanie pojemności - Faza 3 – zamknięcie zespoleń tętniczo-żylnych, zablokowanie odpływu krwi - Faza 4 – rozkurcz mięśni gładkich i ciał jamistych - Faza 5 – czynne zamknięcie zastawek żylnych - Faza 6 – bierne rozciągnięcie naczyń

Mechanizm ejakulacji
Ma dwie fazy: emisji ( plemniki i substancje płynne zbierają się w cewce moczowej, zwieracz wewnętrzny pęcherza jest zamknięty) i wyparcia (ejakulat przemieszcza się wzdłuż cewki i poza członek). Odczucia w trakcie ejakulacji: 1) Odczucie zbliżającego się wytrysku i wzrost podniecenia. 2) Uczucie skurczów w cewce moczowej, silniejsze u młodszych. Wyparcie nasienia z nasieniowodów, pęcherzyków nasiennych i gruczołu krokowego

3) Uczucie przemieszczania nasienia, poczucie nieuchronności wytrysku i niemożliwość jego kontroli 4) Wytrysk na zewnątrz na odległość 30-60cm

PRZESTĘPSTWA SEKSUALNE
Starowicz, Skrzypulec-Plinta – Podstawy seksuologii r.9 Przejawy seksualności regulowane są przez prawo, szczególnie normy prawa karnego, które posługują się sankcją w postaci tzw. kary kryminalnej (czyli kary, która jest wysoce dolegliwa dla sprawcy). Prawo karne zawiera wskaźnik i katalog dóbr chronionych przez prawo w sferze seksualności. 3 podstawowe epoki, w których chronione były różne dobra w związku z seksualnością: 1. Epoka prawnokarnej ochrony prawa własności mężczyzny do przynależnych mu kobiet -prawo chroniło monopol seksualny mężczyzny w stosunku do swojej żony i monopol ojca w stosunku do swojej córki -prawo nastawione było na ochronę konkretnej własności (żony, rzeczy, osła) a nie ochronę abstrakcyjnego dobra np. obyczajowości -głównie w bliskowschodnich krajach basenu Morza Śródziemnego 2. Epoka ochrony obyczajowości -prawo chroniło przestrzeganie przyjętych relacji między płciami oraz dobre obyczaje -ochrona dobra abstrakcyjnego, a nie konkretnego bytu (czyli nie chodziło o własność konkretnie danej osoby np. że nie można gwałcić bo ta kobieta ma męża tylko nie można ze względu na dobre obyczaje) -od kontrreformacji do końca XIX wieku 3. Epoka wolnościowa -chroniona jest wolność seksualna czyli wolność każdej osoby od przymusu w sprawach seksualnych -ochrona swobodnej ekspresji swojej seksualności do granic, które stanowi wolność seksualna innych POLSKIE USTAWODAWSTWO KARNE 1. Kodeks z 1932r, rozdział „Nierząd” - powściągliwość w związku z uznaniem czyny za karalne np. nie przewidywał penalizacji zdrady małżeńskiej, homoseksualizmu - umiarkowane kary 2. Kodeks z 1969r, rozdział „Przestępstwa przeciwko wolności” i „Przestępstwa przeciwko obyczajności” - pojawiły się przepisy dotyczące m.in. zgwałcenia, wykorzystywania stosunku zależności w celu doprowadzenia innej osoby do czynu nierządnego, kazirodztwa, pedofilii, rozpowszechniania pornografii 3. Kodeks aktualny z 1997r, rozdział XXV „Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności” - nowelizacja w 2004 i 2005 roku ze względu na krytykę ze strony środowisk tradycjonalistycznych i konserwatywnych, które zarzucały nadmierny liberalizm w sferze penalizacji przestępstw seksualnych, krytycy uważali, że ówczesne przepisy nie zabezpieczają odpowiednio ochrony dóbr w sferze seksualnej ZGWAŁCENIE Art.197

brata lub siostry. 198 Art. podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5. może polegać na tym. doprowadza inną osobę do poddania się innej czynności seksualnej albo wykonania takiej czynności. udręczanie i poniżanie itp. WYKORZYSTANIE BEZRADNOŚCI Art. podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3. podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. zastosowanie drastycznych środków zmuszania. Doprowadzenie – przywiedzenie ofiary do takiego stanu. przysposabiającego. przysposobionego. 2) wobec małoletniego poniżej lat 15. że jeden ze sprawców np. . Przemoc – oddziaływanie metodami fizycznymi. podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12. Inna czynność seksualna – wszelkie zachowania o seksualnym wyrazie i intencji polegające na kontakcie cielesnym lub przynajmniej seksualny cielesny charakter zaangażowania ofiary §3 i 4 dotyczą tzw.§ 1. Jeżeli sprawca dopuszcza się zgwałcenia: 1) wspólnie z inną osobą. zmusza a drugi gwałci § 4. w którym wbrew własnej woli lub bez możliwości wyrażenia woli staje się uczestnikiem czynności seksualnych. podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Szczególne okrucieństwo rozumiane jest jako zadawanie ofierze znacznych dolegliwości fizycznych. Kto. Ad 1) dotyczy zgwałcenia zbiorowego. w celu ukierunkowania jej decyzji w pożądany sposób Groźba bezprawna – groźba popełnienia przestępstwa w stosunku do ofiary lub osoby najbliższej albo groźba spowodowania postępowania karnego lub rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci ofiary Podstęp – wprowadzenie w błąd lub wykorzystanie błędu ofiary co do przesłanek motywacyjnych § 2. doprowadza ją do obcowania płciowego lub do poddania się innej czynności seksualnej albo do wykonania takiej czynności. w sposób określony w § 1. spowodowanie ciężkich następstw. 198. Kto przemocą. Jeżeli sprawca czynu określonego w §1–3 działa ze szczególnym okrucieństwem. kwalifikowanych postaci zgwałcenia: § 3. Jest to najsurowsza kara wśród przestępstw seksualnych. zstępnego. wykorzystując bezradność innej osoby lub wynikający z upośledzenia umysłowego lub choroby psychicznej brak zdolności tej osoby do rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem. groźbą bezprawną lub podstępem doprowadza inną osobę do obcowania płciowego. Jeżeli sprawca. że każdy ze sprawców gwałci lub na tym. 3) wobec wstępnego.

doprowadza inną osobę do obcowania płciowego lub do poddania się innej czynności seksualnej albo do wykonania takiej czynności.Bezradność – ofiar nie może fizycznie przeciwstawić się działaniom sprawcy z różnych przyczyn np. że osoba poniżej 15 lat nie jest w stanie podjąć decyzji o walorze społecznym i prawnym dotyczącej swojego życia seksualnego. kiedy jedna osoba ma możliwość wywierania wpływu bezpośredniego lub pośredniego na losy i położenie innej osoby (np. podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. która nie ukończyła 18 lat § 3. nadużywając zaufania lub udzielając mu korzyści majątkowej lub osobistej. 200 § 1. Stosunek zależności – taki stosunek prawny lub faktyczny. Ustawodawca przyjął. Wszelkie akty zgody lub . Karze określonej w § 2 podlega. Artykuł dotyczy tylko przypadków. CZYNNOŚĆ SEKSUALNA Z MAŁOLETNIM PONIŻEJ 15 LAT Art. sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. w których sprawca wykorzystuje opisane stany świadomie i z zamiarem bezpośrednim (czyli np. nauczyciel wobec ucznia. albo jej obietnicy. przez nadużycie stosunku zależności lub wykorzystanie krytycznego położenia. Jeżeli czyn określony w § 1 został popełniony na szkodę małoletniego. pracownica ulega seksualnie swojemu szefowi licząc na awans – wtedy molestowanie) § 2. sprawca świadomie wykorzystuje to. że ofiara jest chora psychicznie i doprowadza do obcowania płciowego) NADUŻYCIE STOSUNKU ZALEŻNOŚCI Art. kto doprowadza małoletniego do obcowania płciowego lub poddania się innej czynności seksualnej albo do wykonania takiej czynności. szef wobec pracownika) Krytyczne położenie – osobie realnie grozi doznanie poważnego uszczerbku lub dolegliwości. 199 § 1. (Czyli przestępstwo to nie występuje w sytuacji gdy np. podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12. a niebezpieczeństwu może zapobiec jedynie kontakt seksualny ze sprawcą Przestępstwo ma miejsce tylko wtedy gdy sprawca nadużywa tych okoliczności a dolegliwość grożąca ofierze musi być istotna i dotyczyć poważnego uszczerbku. Kto. zakłóceń czynności psychicznych Brak zdolności do rozpoznania znaczenia czynu = niepoczytalność Stany te muszą istnieć obiektywnie i bez przyczynienia się sprawcy. Małoletni – osoba. choroby fizycznej. Kto obcuje płciowo z małoletnim poniżej lat 15 lub dopuszcza się wobec takiej osoby innej czynności seksualnej lub doprowadza ją do poddania się takim czynnościom albo do ich wykonania.

ponieważ w sensie prawnym naruszana jest wolność seksualna osoby poniżej 15 lat. 200b. Przyjmuje się. Kazirodztwo Odpowiada za nie ten. karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. podlega grzywnie. Chodzi o prezentowanie na żywo. za pomocą wprowadzenia go w błąd. poddania się lub wykonania innej czynności seksualnej lub udziału w produkowaniu lub utrwalaniu treści pornograficznych. Popełniają je wzajemnie wobec siebie obaj uczestniczy obcowania płciowego. Art. kto dopuszcza się obcowania płciowego w stosunku do wstępnego. § 2. Pornografia Prawo polskie nie zawiera ustawowej definicji pornografii. § 2. 200a. zmierzając. Kto publicznie propaguje lub pochwala zachowania o charakterze pedofilskim. jak również produkowania lub utrwalania treści pornograficznych. kto w celu zaspokojenia seksualnego prezentuje małoletniemu poniżej lat 15 wykonanie czynności seksualnej. zstępnego. karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania sytuacji albo przy użyciu groźby bezprawnej. Obie strony wyrażają zgodę i mają więcej niż 17 lat – w przeciwnym wypadku inna klasyfikacja przestępstwa i inna wysokość kary. za pośrednictwem systemu teleinformatycznego lub sieci telekomunikacyjnej nawiązuje kontakt z małoletnim poniżej lat 15. przysposabiającego. Art. 197 § 3 pkt 2 lub art. Kto w celu popełnienia przestępstwa określonego w art. że składają się na to pojęcie następujące elementy:    Treścią prezentacji jest przedstawienie płciowości i życia seksualnego Prezentacja koncentruje się na aspektach techniczno – biologicznych z pominięciem warstwy intelektualno – personalistycznej Przedstawienie zawiera ukazanie narządów płciowych w ich seksualnych funkcjach . Tej samej karze podlega.prowokacji ze strony małoletniego nie mają tutaj znaczenia. podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. brata lub siostry. podlega grzywnie. 200. Niezbędne jest stwierdzenie kontaktu cielesnego małoletniego ze sprawcą lub przynajmniej cielesnej seksualnej aktywności małoletniego. (Wstępni i zstępni to pochodzący od siebie krewni w linii prostej ) Kazirodztwo jest przestępstwem przybierającym formę współuczestniczenia koniecznego. do spotkania z nim. Kto za pośrednictwem systemu teleinformatycznego lub sieci telekomunikacyjnej małoletniemu poniżej lat 15 składa propozycję obcowania płciowego. psy sposobionego. i zmierza do jej realizacji. § 1.

Grozi do 3 lat pozbawienia wolności. kto zmusza inną osobę do uprawiania prostytucji – przemocą. sprowadzania w celu rozpowszechniania lub publicznej prezentacji. Całkowity zakaz rozpowszechniania. Żeby było uznane za przestępstwo wymaga ciągłości działania – jednorazowy akt nie wystarcza.swojej lub innych osób( z wyłączeniem nakłanianego). Kuplerstwo . 202 i 203 kk penalizują czyny okołoprostytucyjne. Pornografia twarda – ukazywanie seksu z udziałem nieletnich. Sutenerstwo Czerpanie korzyści majątkowych z uprawiania prostytucji przez inną osobę. groźbą. przy użyciu celowego wprowadzenia w błąd. Prostytucja to: proceder polegający na zaspokajaniu potrzeb seksualnych innych ludzi poprzez zaangażowanie w to własnego ciała i za opłatą przy braku zaangażowania uczuciowego oraz braku możliwości wyboru partnera Zmuszanie do prostytucji Kara do 10 lat pozbawienia wolności dla każdego. Przepisy art. poprzez stwarzanie sprzyjających warunków do jej uprawienia w celu osiągnięcia korzyści majątkowych. Zwabienie lub uprowadzenie w celu uprawienia prostytucji za granicą Zwabienie – skłonienie osoby do przeniesienia się w inne miejsce.  Prezentacja wskazuję ze twórcą towarzyszyła intencja wywołania podniecenia seksualnego u odbiorcy In niższy walor estetyczny – tym silniejsza sugestia w kierunku kryterium pornografii Przestępstwem jest ukazywanie prezentacji o treści pornograficznej osobie.to ułatwianie prostytucji. Nowelizacja z 27 lipca 2005 . najczęściej za granicę. utrwalania. Posiadanie na użytek prywatny nie jest karane. która została poinformowana że przenosi się w celu uprawienia prostytucji – i wyraża na to świadomą zgodę. podstępem lub przy wykorzystaniu trudnej sytuacji. Stręczycielstwo Nakłanianie do uprawienia prostytucji . Nie będzie przestępstwem transfer za granicę osoby. Ale jeśli osoba z własnej woli sięgnie po treści pornograficzne – np. do 10 lat – gdy ofiara ma mniej niż 18 lat. Przestępstwa okołooprostytucyjne Prostytucja w Polsce nie jest karana. zwierząt. Sprawdza działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej . kupi zafoliowane czasopismo – to już jej problem.wprowadza karalność za posiadanie ( nawet bez rozpowszechniania) pornografii z udziałem osób poniżej 15 roku życia. lub przemocą. która sobie tego nie życzy. .wymuszanie na innej osobie decyzji .

że w Polsce ilość przestępstw seksualnych jest marginalna i nie ma tendencji wzrostowych. Tryb ścigania W przypadku przestępstw seksualnych . Znacząco statystycznie dwa : gwałt i podejmowanie czynności seksualnej z małoletnim – około 90 % wszystkich przestępstw seksualnych to te dwa. Nowelizacja z 2005 roku wprowadziła do polskiego systemu prawa karnego wobec przestępców seksualnych kilka nowych środków karnych i środków zabezpieczających. leczeniem i edukacją nad małoletnimi Obowiązek poddania się oddziaływaniom terapeutycznym Umieszczenie w zamkniętym zakładzie terapeutycznym po odbyciu kary pozbawienia wolności Przepisy powstały w pośpiechu i nie zostały należycie dopracowane – brak zakładów leczniczych itp. Dynamika przestępczości seksualnej i polityka karna Tu autor pokazuje statystki przestępstw seksualnych od 1998 – 2006.na wniosek – ofiara składa stosowny wniosek i dopiero wtedy wszczęta jest procedura . przez co istnieją sobie na papierze i trudno je wprowadzać w życie. Dualizm kar wobec przestępców seksualnych – gwałt i obcowanie z małoletnim karane surowo. Zakaz prowadzenia działalności związanej z opieką. reszta marginalna ( co mnie dziwi i raczej wynika z braku wykrywania). Ilość stwierdzonych przestępstw seksualnych 4 – 5 tysięcy. Autor uważa. wychowaniem. natomiast inne wykroczenia stosunkowo łagodnie. Ilość przestępstw stwierdzonych: od 1 mln do 1mln 300 tys rocznie.Uprowadzenie – to przemieszczenie osoby wbrew jej woli wraz z zastosowaniem przemocy Kara od 1 rok do 10 lat pozbawienia wolności. .

. obsesyjno-kompulsywnymi.Problematyczne zachowania seksualne Zachowania seksualne zakłócające funkcjonowanie jednostki w związku. satyrianizm) Niekontrolowane zach. niechcianej ciąży i hiperseksualnością. w pracy.kompulsywne zachowania seksualne . wzbudzają negatywne samopoczucie. Ryzykowne zachowania seksualne – pociągające za sobą różne rodzaje ryzyka -niechciane ciążę -choroby weneryczne -seks pozamałżeński -skutki prawne (seks z osoba nieletnią) Niekontrolowane zachowania seksualne Trzy terminy o podobnym znaczeniu: . depresją.nałogi seksualne . wrażliwością interpersonalną. albo w kontakcie z partnerem. seks. Mogą przejawiać się jako nadmierna masturbacja ( z nałogowym używaniem materiałów erotycznych lub bez). Współwystępuje z poczuciem niepokoju. seksualnych  Kontynuacją mimo szkodliwych konsekwencji Przyczyną najprawdopodobniej jest chęć poprawy nastroju oraz obniżenie niepokoju. hiperseksualność. związane z ryzykiem chorób wenerycznych. zab.zaburzenia kontroli nawyków i popędów ( w przeszłości: nimfomania. Charakteryzują się:  Nawracającą niemożliwością kontrolowania zach.

)  Operacyjna faza regulacji Hamowanie automatyczne . Samoregulacja Składniki samoregulacji własnej seksualności:  Czynniki normatywne.moralne. Transfer pobudzenia – podniecenie wywołane niepokojem ulega włączeniu do odpowiedzi na bodźce seksualne u osób z małym hamowaniem odpowiedzi seksualnej. by skupić się na procesach radzenia sobie. W sytuacji wywołującej negatywny nastrój podniecenie ulega hamowaniu. Zainteresowane seksualnie w sytuacji niskiego nastroju mogą dążyć do zbliżenia z drugą osobą w celu zaspokojenia potrzeb emocjonalnych. która w tych warunkach reaguje zwiększona ochotą na seks. może ulec zafałszowaniu w czasie zażywania narkotyków i alkoholu .  Skłonność do wzrostu podniecenia seksualnego w negatywnych stanach nastroju nacechowanych zwiększonym podnieceniem ( w wyniku transferu pobudzenia). religijne  Monitorowanie. Rodzaje związku między niekontrolowanymi zrachowaniami seksualnymi a negatywnym nastrojem:  Os. jednak istnieje mniejszość.Negatywny nastrój i niekontrolowane zachowania seksualne Większość ludzi na obniżenie nastroju i niepokój reaguje zmniejszonym popędem seksualnym. Niekontrolowane zachowania seksualne jako wynik upośledzonego hamowania Obniżone hamowania seksualne – potencjalna przyczyna nałogów seksualnych. U osób z niskim poziomem hamowania odpowiedzi seksualnej i względnie wysokim poziomem zdolności do podniecenia seksualnego dochodzi do zainteresowania seksualnego w takiej niekorzystnej sytuacji. (Goodman) Związane z rozregulowaniem oddziaływania monoamin w OUN.obserwacja własnych zachowań.  Pobudzenie seksualne w celu oderwania uwagi od problemów.

Najczęściej odkrywanie asfiksji odbywa się przez zabawy w podduszenie. Niekontrolowane zaburzenia seksualne jako zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne Przyjmuje się. spowodowany najprawdopodobniej zwiększeniem ilości CO2 we krwi. wdychania dymu. który pojawia się w obecności każdego bodźca seksualnego. przejawia się ciągłym podnieceniem. że większość osób z osobowości kompulsywno-obsesyjną z powodu negatywnych stanów nastroju nie jest zainteresowana aktywności seksualną. worka foliowego. W celu wywołania zawrotów głowy. odpowiedzią narządów płciowych o niepokojącym.pododuszanie w trakcie masturbacji za pomocą np. Podduszenie powoduje stan euforycznego upojenia. którzy chcą mieć dzieci i stworzyć rodzinę  Udany związek seksualny  Przyjemność seksualna . jednak szacuje się że 15% z nich ma skłonności do kompulsji na tle seksualnym). Niekontrolowane zachowania seksualne jako nałóg. w celu zwiększenia doznań. Zjawisko tłumaczy się występowaniem u kobiet w okresie refrakcyjnym zmniejszonego hamowania seksualnego w porównaniu do mężczyzn. wstrzymywanie oddechu itp. Drugim powodem jest automatyczny wzrost przepływu krwi w pochwie. najlepiej używać analogi do innych uzależnień od czynności.Zespół przetrwałego podniecenia seksualnego PGAD – występuje raczej u kobiet.mogą być spowodowane zaburzeniami czynności motywacyjnego układu nagrody. przytłaczającym charakterze. Korzyści płynące z seksualności  Reprodukcja jako nagroda dla tych. Inne rodzaje problematycznych zachowań seksualnych Duszenie autoerotyczne (autoerotyczna asfiksja). przez to wzrostem przepływy krwi w mózg. bez względu na ocenę atrakcyjności.

dyskomfortu w trakcie współżycia. poczucie bycia pożądaną) Obniżone zainteresowanie seksualne u kobiet może wiązać się z wzorcem inicjacji aktywności seksualnej umiejscowionej na barkach mężczyzny. U kobiet: występowanie ból.Bariery na drodze do stworzenia udanego związku seksualnego U mężczyzn: problemy z wytryskiem. . Kobieta szczególnie w krótkim związku może nie czuć się komfortowo inicjując współżycie i zdarza się że oczekuje inicjacji ze strony partnera. erekcją. znaczący zanik zainteresowania interakcją seksualną. brak zainteresowania lub nagrody płynącej ze współżycia (bliskość emocjonalna.

(.pompa umieszczona w mosznie. poszukiwanie optymalnych metod leczenia. Główną rolę w przezywaniu kontaktu fizycznego u mężczyzn odgrywa proces psychosomatyczny 2. Seksualność w związkach . Komponent interakcyjny to ważny aspekt przy wyjaśnianiu przyczyn i poradnictwie seksualnym .medykalizacja doprowadziły do pogłębienia naszej wiedzy w tym zakresie. a także urządzenie próżniowe.1 U mężczyzn . używając względnie krótko działających inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny . lecz problemy w tej kwestii zazwyczaj pojawiają się w ramach związku.koniec lat 90.podniecenie seksualne to odpowiedź o charakterze fizjologicznym.obyczajową presja na męską potencję ..) nigdy nie można być pewnym jego reakcji . Medykalizacja problemów seksualnych 2.. zasadniczo odróżnia się od innych reakcji faktem konieczności pojawienia się interakcji z drugą osobą. przełom w badaniach. U mężczyzn należy rozpatrzeć dwa aspekty związku: jego związek z kobietą i związek z prąciem: związek to trafne określenie. których celem jest wytworzenie względnie stałej erekcji.terapie chirurgiczne:  koncentracja na prąciu  propozycja różnego rodzaju implantów prąciowych. a działania niepożądane mogą być poważne -Coraz większa koncentracja na leczeniu przedwczesnego wytrysku (PE). ponieważ prącie nader często wydaje się wieść własne życie.prącie odgrywa zasadniczą rolę w tożsamości mężczyzny. a nawet mieć własne zdanie. Możliwe jest podniecenie seksualne przeżywane samotnie. iz terapia ta jest niepewna.dla kobiet seksualność rozpatrywana jest w kategoriach tożsamości seksualnej . Istotne jest. odkrycie Viagry. Fizjologiczna odpowiedź u kobiety przyczynia się do jej samopoczucia seksualnego w mniejszym stopniu niż aspekty związku.Problemy w życiu seksualnym 1. czy opaski uciskowe  obecnie. umożliwiająca napompowanie wszczepu w razie potrzeby -erekcja u mężczyzn jako istotny problem. zwiększyła się dostępność terapii -przy czym zwiększyła się również społeczno. Dwa rodzaje programu diagnostycznego: różnicowanie między problemami o podłożu organicznym i psychogennym .

procesy patologiczne lub farmakologiczne obniżają skłonność do pobudzenia . obniżonym pobudzeniem lub jednym i drugim  zachowania problematyczne wynikające z częściowego braku hamowania adaptacyjnego i nasilają się ze względu na dużą podatność na pobudzenie 4.w erze wiktoriańskiej kobietom.2. początkowo jedynie dla kobiet zamężnych. którym seks sprawiał zbyt wiele radości. dysfunkcjonalnym . Konceptualizacja problemów seksualnych.u kobiet i mężczyzn. które ograniczają seksualne działanie niepożądane u kobiet i mężczyzn .2.hamowanie podniecenia seksualnego i odpowiedzi seksualnej jest konieczne do uniknięcia aktywności seksualnej w niewłaściwych lub potencjalnie niesprzyjających okolicznościachmechanizm hamowania ma charakter adaptacyjny . Wpływ czynników społeczno obyczajowych .powyższy model pozwala wprowadzić rozróżnienie między dwoma rodzajami problemów:  obniżoną reaktywnością seksualną związaną z podwyższonym hamowaniem. którzy mają wys. u osób o niskim hamowaniu częściej podejmują ryzykowane lub problematyczne zachowania seks .kluczowa rola hamowania .zmiana postrzegania.w procesie tym wyraźnie uczestniczy przetwarzanie informacji. seksualnej.na podstawie krajowego badania mężczyzn i kobiet w USA stwierdzono. hamowanie częściej problemy osłabionej odp.dotychczas niewykryto różnic etnicznych ani rasowych pod wzgl. które musi ulec obniżeniu jeśli ma wystąpić odpowiedź seksualna. podatności na pobudzanie i hamowanie.wprowadzenie doustnych środków antykoncepcyjnych. które wywołują hamowanie .należy rozróżnić hamowanie o charakterze adaptacyjnym od hamowania świadczącym o nieprzystosowaniu.ośrodkowe i obwodowe mechanizmy będące procesem starzenia. że 43% kobiet cierpi na dysfunkcje seksualne 3.autorzy zakładają. groziła hospitalizacja z powodu obłąkania lub zabiegi usunięcia łechtaczki . oraz hamowanie zależne od okoliczności ( reaktywne) .U kobiet .u kobiet większa skłonność do hamowania niż u mężczyzn .wzrastająca świadomość dotycząca potrzeb seksualnych kobiet doprowadziła do wprowadzenia produktów do leczenia depresji i lęku. że istnieją dwa rodzaje hamowania: oddziaływania hamowania jako wartość domyślna. aczkolwiek nie można wykluczyć. a by uniknąć czerpania radości z seksu dla wszystkich kobiet . iż w hamowaniu reaktywnym przetwarzanie następuje automatycznie . w różnych kulturach będą różnic się skrypty.

że aktualna sytuacja doprowadzi do adaptacyjnego hamowania zainteresowania seksualnego i odpowiedzi seksualnej . Przez trzecie okno możemy dostrzec czynniki. że osoba staje się bardziej podatna na problemy). Trzy kategorie problemów seksualnych . tkanki lub całego ustroju .. stres .poszukujemy jakichkolwiek śladów istotnych czynników fizycznych lub patologicznych .dysfunkcja seksualna. sprawia.aktualny problem można uznać za adaptacyjny i pomoc powinna koncentrować się na radzeniu sobie z sytuacjami.problemy z erekcją .def.zaburzenie czynności. upośledzone układy odpowiedzi fizjologicznych.istotne jest rozróżnienie problemów seksualnych na tle adaptacyjnym.problematyczne zachowania seksualne . które pojawiły się niedawno.nieprawidłowe działanie układu odpowiedzi seksualnej .jest to sposób konceptualizacji podejścia do starannej oceny klinicznej osoby uskarżającej się na/ lub informującej o problemie seksualnym . Przez drugie okno dysfunkcja ma charakter rysu psychosomatycznego (pewien charakterystyczny wzorzec reaktywności w danych oklocznościach. depresja.szukamy dowodów. które wywołują problem np. lub przynajmniej zrozumiałych reakcji na zaistniałą sytuację od tych. 1 Problemy seksualne u mężczyzn .problemy obniżonego zainteresowania seksualnego lub odpowiedzi seksualnej . pierwszy raz użyli określenia "dysfunkcja seksualna" .jeżeli dowody problemów dostrzegamy jedynie przez pierwsze okno.przez pierwsze okno analizuje się prawdopodobieństwo. efekty niepożądane leków 7.problemy z tożsamością płci lub tożsamością seksualną 8. nieprawidłowa czynność komórki.czynniki społeczno. słownikowa dysfunkcji.trzecie okno.jeżeli dowody problemów dostrzegamy w drugim lub trzecim oknie można mówić o dysfunkcji seksualnej. do których zaliczyć można zmienione lub zaburzone mechanizmy mózgowe np.obyczajowe odgrywają istotną rolę w zrozumieniu przeżywania problemów seksualnych w różnych kulturach 5. Problemy obniżonego zainteresowania seksualnego i reaktywności seksualnej 8.Masters i Johnson w 1970r. Podejście trzech okien .drugie okno. które są wynikiem niewłaściwego funkcjonowania 6. że osoba z problemem przeżywała ten rodzaj problemu okresowo w życiu seksualnym lub przedmiotowy problem ma charakter długotrwały . Kiedy problem staje się dysfunkcją? .

niekorzystnie wpływa na zdolność mężczyzny do odp. w której pojawia się podniecenie istotna jest tu interakcja pomiędzy procesami psychologicznymi związanymi z osobowością i obwodowymi mechanizmami fizjologicznymi  trzy ośrodkowe wzorce odp. i satysfakcji seksualnej 8. seksualnej  może mieć związek z podnieceniem seksualnym jeżeli przedłuża się ono i nie kończy się wytryskiem.kolejno hamowanie reaktywne w odpowiedzi na negatywną ocenę sytuacji  problemy te mają zmienną ciężkość: u niektórych mężczyzn występują tylko podczas pewnego odsetka epizodów seksualnych.przedwczesny wytrysk  pojawia się wbrew woli mężczyzny. na pewny stopniu erekcji. lecz bez dostatecznej sztywności do wprowadzenia prącia do pochwy.brak podniecenia oraz/lub pożądania     . wcześniej niż tego pragnie i nie jest w stanie go kontrolować. gdy podniecenie seksualne jest minimalne lub nieobecne. a orgazmem/wytryskiem erekcja prącia to wyraźny komponent męskiego przeżywania podniecenia seksualnego brak erekcji ma znaczący negatywny wpływ w sytuacji. przypuszczalnie związek z wypływem nasienia jest minimalne  wielu mężczyzn musi nauczyć się kontrolowania wytrysku.ból podczas odp.suchość pochwy  może przysparzać dyskomfortu lub bólu podczas wprowadzania prącia do pochwy  suchości niekoniecznie musi towarzyszyć brak innych objawów podniecenia  kobiety są o wiele mniej świadome co dzieje się z ich łechtaczką. lub nasienie może wyciekać z cewki moczowej bez wytrysku  jedno z możliwych wyjaśnień: wypływ nasienie wywoływany jest na etapie.istnieje wyraźna różnica miedzy podnieceniem seksualnym. tak jakby chciał  w poważnych przypadkach może on poprzedzać wprowadzenie prącia do pochwy. a erekcja łechtaczki odgrywa mniejsza rolę w ich kontaktach seksualnych . w tym przypadkach ból zazwyczaj odczuwany jest w jądrach  w innych przypadkach ból towarzyszy wytryskowi  zespól bólowy miednicy mniejszej. lub mężczyzna może doświadczać braku podniecenia bez utraty zdolności erekcji  wielu mężczyzn o małym pożądaniu seksualnym relacjonuje też ograniczenie samoistnych erekcji .2 Problemy seksualne u kobiet .brak pożądania seksualnego  motywacja pobudzająca do kontaktu seksualnego może pojawić sie przy braku erekcji.wytrysk opóźniony lub brak wytrysku  występuje znacznie rzadziej  podstawowy problem dotyczy mechanizmu wywoływania orgazmu  "suchy orgazm" polega na przeżywaniu orgazmu bez wytrysku  mogą powodować go leki . więc odczucie orgazmu. minimalnej odp. Może polegać na niemożności utrzymania erekcji po penetracji pochwowej. erekcyjnej lub jej całkowitym braku . często bez świadomości procesu uczenia się .:  najpierw odwrócenie uwagi od bodźców seksualnych z powodu tremy  następnie niewystarczające obniżenie wpływu hamującego  3.

szczególnie ból podczas współżycia i lęk związany z życiem seksualnym           . według obecnego stanu wiedzy klinicznej.problemy z orgazmem  niektóre kobiety łatwo osiągają orgazm. mieć związek z wprowadzeniem prącia w stanie erekcji lub palca do pochwy (np. jednak ten spójny wzorzec może ustalić sie dopiero po pewnym czasie i będzie zależny od tego na jakim stadium sekwencji rozwojowej przeprowadzana jest ocena:  we wczesnych stadiach związku. wywołuje skurcz mięsni miednicy otaczających jedna trzecią część pochwy -zespół przetrwałego pobudzenia narządów płciowych niedawno rozpoznany. kobieta przezywa podniecenie i przyjemność jednak nie osiąga pełnej satysfakcji. gdy u mężczyzny występuje skłonność do zbyt szybkich wytrysków. inne mogą wymagać bardziej swoistego lub intensywnego pobudzenia. więc tylko najważniejsze informacje):  brytyjskie badania NATSAL:  najczęściej występujący problem to brak zainteresowania seksem  u kobiet głównie w grupach młodszych sygnalizowane problemy. a jeszcze inne przeżywają go rzadko albo nigdy  identyfikując problem należy określić w jakim stopniu pojawia się podniecenie seksualne .pożądanie wzbudza zainicjowana przez partnera próba kontaktu seksualnego . a odczucie ulgi może wymagać wielokrotnych orgazmów  uczucia odpowiedzi narządów płciowych nie są związane z żadnym doznaniem pożądania seksualnego ani podniecenia  są natrętne i budzą niepokój  mogą je wywołać różne bodźce seksualne  niezidentyfikowano żadnych konkretnych przyczyn tego zjawiska . rzadko występujący problem inaczej zwany uporczywym podnieceniem seksualnym 5 cech charakterystycznych: przekrwienie i podwyższona wrażliwość narządów płciowych trwających kilka godzin lub dni które ustępują tylko chwilowo po orgazmie. Niewystępowanie orgazmu może stopniowo przeistoczyć się w brak podniecenia. pochwica) lub z głębokimi ruchami frykcyjnymi podczas stosunku pochwowego (np. zdolności do podniecenia i orgazmu zwykle współwystępują. a następnie w utratę pożądania 9. endometrioza)  pochwica. Częstość występowania problemów seksualnych ( tutaj są same statystyki .opis przeszkody utrudniającej lub uniemożliwiającej wprowadzenie prącia do pochwy i którą.ból podczas aktywności seksualnej  inaczej dyspareunia  może pojawiać się w następstwie jakiegokolwiek pobudzenia dotykowego ze strony sromu.u wielu kobiet występuje wyraźne pokrywanie sie pożądania i podniecenia pożądanie u kobiet charakteryzuje się znaczną zmiennością indywidualną pragnienie bycia pożądaną wiąże się z jej emocjonalna relacją z partnerem u innych kobiet owym bodźcem może być chęć osiągnięcia przyjemności seksualnej u kolejnej grupy kobiet pragnienie ma charakter receptywny lub reaktywny.dążenie do spójności  podczas klasyfikacji problemów seksualnych u kobiet należy podkreślić kwestię spójności między różnymi komponentami odpowiedzi seksualnej  dla większości kobiet seskualność stanowi dość spójny wzorzec dobra lub zła  brak pożądania .

większa liczba problemów z erekcją.aktualna sytuacja . trudności z wytryskiem  problemy ekonomiczne zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia problemów 10. Zrozumienie problemów obniżonego zainteresowania seksualnego i reaktywności seksualnej a) pierwsze okno.U kobiet obniżone zainteresowanie seksualne 35% różne 15% pochwica 13% brak odczuwania przyjemności 12% dyspareunia 11% zaburzenia orgazmu 7% awersja seksualna 3% transseksualizm 2% 11. u mężczyzn w starszych grupach wiekowych częściej brak zainteresowania seksem. problemy osób korzystających z ośrodków terapii problemów seksualnych -U mężczyzn (badania prowadzone w Edynburgu) problemy z erekcją 50% przedwczesny wytrysk 13% różne 12% obniżone zainteresowanie seksualne 7% inne problemy z orgazmem 5% transseksualizm 4% problemy związek z homoseksualizmem 3% przestępstwa seksualne 3% dewiacje seksualne 2% brak odczuwania przyjemności 1% dyspareunia 1% .poczucie bezpieczeństwa i otwarcia się na inną osobę .

niesprzyjające okoliczności i brak czasu  warunki mieszkaniowe. inne odczuwają silna presję ze strony partnera na osiągnięcie orgazmu . które stają się o dziecko i organizują swoja aktywność seksualna wokół płodnej fazy kobiety . seksualnej . zachwianą samooceną mogą występować problemy w życiu seksualnym  u młodych ludzi chęć dowartościowania sie poprze kontakty seksualne . od czego zazwyczaj zaczyna sie terapię u seksuologa (20-30 min pierwszego spotkania na zaznajomienie sie z podstawową wiedza w tym zakresie) . upodobaniach  musi istnieć dwustronny przekaz informacji.rozmowy o seksie  warunkiem utrzymania dobrego związku seksualnego jest informowanie partnera o swoich oczekiwaniach. lecz nie czują dyssatysfakcji ze związku. musimy sie rozluźnić i pewnym stopniu utracić kontrolę nad sobą. niektóre nigdy go nie osiągają. aby mogło pojawić się podniecenie seksualne i orgazm.obawy przed niechcianą ciążą  istnieją kobiety.nieporozumienia i brak informacji  normy dotyczące częstości współżycia mogą wywierać presję na parę. które potrafią czerpać satysfakcję jedynie gdy istnieje bardzo małe ryzyko poczęcia  problemy mogą wystąpić również u par. często jest to jednym z celów leczenia . że wytrysk kończy stosunek. w związku seksualnym istnieje dodatkowo potrzeba poczucia bezpieczeństwa  w pewnym sensie podczas przeżywania podniecenia seksualnego stajemy sie bezbronni.problemy w związku  dwa uczucia powodujące spustoszenie w związkach seksualnych: uraza i brak poczucia bezpieczeństwa  szczególnie istotne długo nierozstrzygnięte urazy . zbyt cienkie ściany mogą powodować problemy w życiu seksualnym.oczekiwania wobec kontaktu seksualnego  mężczyźni zakładają.obawy o choroby przenoszone droga płciową  osoby pozostające w stałych związkach częściej rezygnują ze stosowania prezerwatywy. co stanowi pewną formę deklaracji zaangażowania w związek  ryzyko zakażenia chorobom może nadszarpnąć poczucie bezpieczeństwa potrzebne do właściwej odp. Kobiety natomiast nie utożsamiają orgazmu ( o ile go w ogóle osiągną) z zakończeniem kontaktu erotycznego  kobiety odznaczają się znaczną zmienna indywidualnością w przeżywaniu orgazmu. ze względu na zawieszenie działania naszych mechanizmów obronnych  dla kobiet otwarcie sie i utrata kontroli nad sobą może być szczególnie trudne . często czynniki te wysuwają się na pierwszy plan  presja zawodowa jest również istotna .niskie poczucie własnej wartości i negatywny nastrój  u kobiet i mężczyzn z niskim poczucie własnej wartości. obecność dzieci. która pozostaje w tyle za średnią krajową  istotne jest tutaj podstawowa wiedza z zakresu anatomii i fizjologii.

Może się także pojawić unikanie kontaktów seksualnych w wieki młodzieńczym i dorosłości.  Potrzeba utrzymania kontaktu – trudność z otwarciem się na orgazm wynikać ma z obawy utraty kontaktu z ukochanym  Wcześniejsze traumatyczne lub negatywne przeżycia seksualne – szczególnie wykorzystywania seksualne. większa liczba partnerów seksualnych.przystosowanie małżeńskie lub zaangażowanie w związek pierwsze 5 lat  oczekiwania dotyczące związku ze strony partnerów często różnią sie  kontakty seksualne stają się formą waluty. Wynika to z faktu. Negatywne postawy a. pojawia się związek między negatywnymi emocjami. Ludziom może czasem doskwierać świadomość własnej bezbronności. co jest nieprzyjemne. dot. Z innej strony. że seks jest uprawiany. podczas orgazmu) lub dot. tajemniczość seksu i przeżywanie „złych/zakazanych” emocji może być źródłem podniecenia. jak istotne cechy charakterystyczne lub wcześniejsze doświadczenia wpływają na problemy seksualne. 1. Niektórzy tłumaczą to przekonanie zbyt silnym związkiem dziecka z rodzicem (kompleks Edypa). lub na gorsze. a z drugiej unikowych. . przyciąga. Czasem występuje poczucie winy. może zostać wzmocniony przez skutki starzenia się.pierwszych dwadzieścia lat  partnerzy muszą zmierzyć się z wieloma zmianami społecznymi ( na lepsze. a podnieceniem seksualnym.  Seks jest odrażający – poczucie z jednej strony zachowań zbliżeniowych. 2. Organiczna zmienność reaktywności seksualnej i skłonności do hamowania u mężczyzn  Problemy z erekcją – istnieją przesłanki do twierdzenia. Faktu. brudny. zły. że mogą zostać odrzuceni przez kochanka. aby nikt nie usłyszał i nie zobaczył. gdy człowiek rozpoczyna własne życie seksualne.wraz z rozwojem kariery zawodowej. Własnego ciała (np. mające źródło w zadowoleniu z wykorzystywania seksualnego w dzieciństwie. nieefektywna komunikacja nie tylko powoduje lecz także pogarsza istniejące problemy . że seks jest nieprzyzwoity.faza druga. Jego wynikiem może być „seksualizacja” – wcześniejsze rozpoczęcie dobrowolnej aktywności seksualnej. przekonania i wartości  Seks jest złem – utrwalone już w dzieciństwie przekonania. Przekonania nie muszą znikać.  Potrzeba samokontroli – podniecenie seksualne może zagrażać naszej potrzebie samokontroli. iż temat seksu wciąż pozostaje w sferze tabu.związane z bezrobociem) Drugie okno – podatność na problemy seksualne Opisuje. w zamian za bezpieczeństwo materialne i partnerstwo żona będzie świadczyć usługi seksualne . podczas podniecenia seksualnego. przyjemność seksualna może być interpretowana jako droga wiodąca do nieuporządkowanego życia seksualnego (rozwiązłości seksualnej). Z drugiej strony. że aspekt ten wiąże się z cechami charakteru. Coś. Jeśli wykorzystanie seksualne miało miejsce na względnie wczesnym etapie rozwoju seksualnego i emocjonalnego. Przekonanie wiąże się z zachowaniem takim.

2. Trema może wzmagać przedwczesny wytrysk. Normalny proces przygotowania sromu i pochwy do stosunku: (i) automatyczny wzrost pochwowego przepływu krwi i nawilżenie pochwy. prowadząc do podwyższenia progu bólowego. Obniżone pożądanie seksualne – prawdopodobnie związana z niewielką skłonnością do pobudzenia seksualnego. tym szybszy będzie kolejny. a zaniepokojenie wydolnością seksualną prognozowało trudności w odczuwaniu podniecenia i orgazmu.   Przedwczesny wytrysk – u większości młodych mężczyzn istnieje skłonność do szybkiego wytrysku. takich jak zmieniona wrażliwość na ból. Występuje tu także zmniejszona efektywność mechanizmów naczyniowych. Ból odczuwany przez kobietę podczas aktywności seksualnej powinno się uważnie ocenić. a bardziej złożony. Wskazuje się także na niższe podniecenie seksualne w odpowiedzi na bodźce u mężczyzn cierpiących na tę przypadłość. Skutki starzenia się – obniżenie działania ośrodkowego układu podniecenia mediowanego przez NA. schizofrenia. mogą mieć złożone objawy seksualne . Wskazuje się także na związek PW z brakiem wrażliwości na mechanizmy hamujące wychwyt serotoniny oraz zaburzeniami układów współczulnego i przywspółczulnego. co może mieć związek z osłabieniem reakcji receptorów T w mózgu i obwodzie. W pewnych badaniach odkryto związek wprost proporcjonalny długości stosunku do wykształcenia. (ii) wyspecjalizowana i złożona sieć neurologiczna. a wzrasta wrażliwość mięśniówki gładkiej ciał jamistych na sygnały hamujące z mózgu – co prowadzi do problemów z erekcją. Dodatkowo czas stosunku wydłuża się ze wzrostem doświadczeń seksualnych („pomaga” proces starzenia się i uczenia – technika stop-start i technika „ucisku”). zwiększającym podatność na ból. Zbyt duża sieć neurologiczna także zmniejsza próg bólowy. U kobiet starzenie i kłopoty seksualne nie mają przebiegu liniowego (jak u mężczyzn). Antycypacja bólu podczas stosunku może zmniejszać podniecenie seksualne. Opóźniony wytrysk lub brak wytrysku – w większości przypadków problem pojawia się na początku życia seksualnego i dlatego najprawdopodobniej odzwierciedla jakąś właściwość organiczną. Przypuszcza się. miejscowy stan zapalny lub inne zmiany o charakterze patologicznym. Organiczna zmienność reaktywności seksualnej i skłonności do hamowania u kobiet  Dyspareunia i pochwica – istnieje propozycja. która mediuje pobudzenie pochwy i szyjki macicy. że mamy tu do czynienia z błędnym kołem lęku. by odróżnić problemy związane ze swoistym układem odpowiedzi seksualnej od mniej seksualnie istotnych mechanizmów. a to zmniejsza nawilżenie pochwy. Trzecie okno – czynniki wpływające na funkcjonowanie seksualne 1. Problemy zdrowotne  Choroba afektywna – afekt negatywny. 3. (iii) odpowiednie rozluźnienie mięśni dna macicy. a im dłuższy okres od ostatniego wytrysku.  Podatność na hamowanie seksualne – w badaniach podniecenie sytuacyjne prognozowało wszystkie problemy seksualne. żeby dyspareunię potraktować jako dolegliwość bólową (a nie dysfunkcję seksualną – jak w DSM) i oddać do leczenia specjalistom od leczenia bólu.

zakłócają odpowiedź narządów płciowych lub zmieniają poziomy hormonów płciowych. Seksualne efekty niepożądane leczenia farmakologicznego Wiele leków może niekorzystnie wpływać na seksualność człowieka. Cukrzyca – szczególnie u mężczyzn Choroby ginekologiczne Zakażenia układu moczowo-płciowego 3. skutki upośledzenia naczyniowego i demencji – mogą wpływać na seksualność zależnie od zajętej części mózgu. a kontrolą wytrysku u mężczyzn heteroseksualnych. to fakt. stany pourazowe. Jedyne co. U lesbijek najczęściej spotykany problem to brak zainteresowania seksualnego . iż u gejów występuje większe zaniepokojenie czynnością erekcyjną. Najczęściej osłabiają orgazm u kobiet i wytrysk u mężczyzn.i heteroseksualne.      Zaburzenia neurologiczne – nieprawidłowości strukturalne mózgu. guzy. Choroby naczyń obwodowych – wpływ prawdopodobnie większy u mężczyzn Zaburzenia endokrynologiczne – niedobór testosteronu i nadmiar prolaktyny we krwi wiążą się z obniżonym zainteresowaniem seksualnym i reaktywnością seksualną u mężczyzn. Problemy zmienionej odpowiedzi seksualnej i zainteresowania seksualnego u mężczyzn i kobiet o tożsamościach homoseksualnych i biseksualnych Niewiele informacji różniących grupy homo.

Filar: proces przekształcania się pierwotnej seksualności (popędu rozrodczego) w zintelektualizowany erotyzm – 2 czynniki . a równocześnie do rozwoju tego ostatniego.proces uczenia się – przekazywanie norm przez starsze pokolenia KULTURA A SEKSUALNOŚĆ 1) Nauka i kultura a) Treść malowideł naskalnych pierwotnych społeczności ludzkich świadczy nie tylko o zainteresowaniu religią. zintelektualizowany symbol. zachowań.KULTURA – całokształt dziedzictwa przekazywanego z pokolenia na pokolenie. ze względu na: .Dwupłciowe bóstwa –symbol płodności.przekształcanie się kultur rustykalnych w miejskie Intelektualno-kulturowa transpozycja seksualności (kobieta jako łatwo dostępny. ludzkie zachowania i ich konsekwencje. c) wzajemny wpływ kultury i seksualności (czynniki biologiczne. .zinstytucjonalizowany podział kobiet między mężczyzn będący wynikiem określonego rozwoju sił wytwórczych . Kultura kształtuje osobowość każdego człowieka. .. .Preferowano sylwetkę pełną. śmiercią. estetycznymi) co doprowadziło do społecznego potępienia seksualności i erotyzmu. mit o Androgyne – dwupłciowych istotach podzielonych przez bogów jako wyjaśnienie powstania 2 płci i tajemnic seksualności jako siły przyciągającej ludzi do siebie. które ostatecznie jest . które obowiązują w poszczególnych kulturach oraz stanowią jej rdzeń. b) M. ale także seksualnością. oraz jest rodzajem pośrednika między nim a jego środowiskiem życia. a także system norm i wartości. sensem życia. Największe różnice między ludźmi w zakresie życia uczuciowego i seksualnego są uwarunkowane kulturowo: A) W obrębie różnych kultur rozwijających się w odmiennych warunkach geograficznych B) W obrębie tej samej kultury. natura) ma istotne znaczenie dla kształtowania się społecznych form życia seksualnego. zaspokajający poligamiczny popęd mężczyzny) doprowadziła do związania jej z ocenami pozabiologicznymi (moralnymi. obyczajów etc. obfite kształty otyłych bogów świadczyły o zamożności i nadprzyrodzonej sile umożliwiającej zapewnienie sobie dużej ilości pokarmu.plastyczność człowieka kształtującą różnorodność reakcji psych.

kultura nie może być interpretowana w oderwaniu od natury. . adaptuje się do życia w społeczeństwie poprzez uczenie się). internalizacja przekonań. w związku z daleko posuniętą redukcją instynktu (człowiek ma mniej zdeterminowanych zachowań niż jakiekolwiek zwierzę.Natura człowieka przejawia się w formach usankcjonowanych obyczajami i pewnym stopniem rozwoju kultury. czerpanie ze wszystkich poprzednich epok) i występuje tylko u człowieka -> ewolucja człowieka jako wynik wzajemnych oddziaływań biologicznych i kultu rowych CZYNNIKI PSYCHOSPOŁECZNE I KULTURA a) W przyswajaniu przez człowieka wpływów społecznych odgrywają główną rolę następujące mechanizmy psychiczne: 1) Uleganie – sposób zachowania motywowany pragnieniem uzyskania nagrody lub uniknięcia kary 2) Identyfikacja – pragnienie. . Kultura jest kontynuacją rozwoju historycznego . ale działaniem osobowości. przy jego realizacji wpływy kulturowe odgrywają dużą rolę. aby być podobnym do człowieka od którego pochodzi oddziaływanie 3) Internalizacja – motywowane pragnieniem posiadania słuszności.Popęd płciowy jest plastyczny. wartości jest najbardziej trwałym i zakorzenionym następstwem wpływu społecznego rozumianego jako funkcja kultury b) Osobowość człowieka zmienia się w procesie historycznych przemian kulturowych.regulowane przez normatywy społeczne. wola. Kultura wpływa modelująco na całokształt charakteru człowieka.Wszelkie czynności i zachowania człowieka są wypadkową oddziaływania czynników wewnętrznych (biologiczno-fizjologicznych) oraz zewnętrznych (społecznokulturowych). -dziedziczność biologiczna – przekazanie genów potomstwu / dziedziczenie kulturowe ma szerszy zasięg (np. gdyż popędu nie można zdynamizować poza określone granice biologicznej konieczności i możliwości. która ją poprzedza. zdolności poznawcze i właściwości charakteru. postaw. np. . jednak ni e mogą nim dowolnie manipulować. Z zachowaniem seksualnym silnie zintegrowane są emocje. c) Całokształt przemian jakim podlegała seksualność w różnych kulturach i epokach historycznych zależała od wielu różnorodnych czynników: . Zachowanie seksualne nie jest izolowaną funkcją narządów płciowych.

instrumentem. 2) Pochodzą z obecności i wpływu dzieł twórczych 3) Uzależnione od doświadczenia osobistego 4) Uzależnione od tradycji i wychowania 5) Stanowią nadbudowę potrzeb naturalnych 6) Są skutkiem zróżnicowania się potrzeb naturalnych 7) Są przejawem sublimacji popędów instynktownych Postawy kulturowe wyznaczają stosunek człowieka do kultury: 1) Postawa wrażliwości na piękno i wielkość dzieł kultury 2) Postawa pietyzmu wobec kultury – szacunek do dzieł kultury i chronienie ich przed zniszczeniem 3) Postawa twórczej percepcji / twórczej ekspresji 4) Postawa kulturowego samodoskonalenia 5) Postawa do dążenia do kontaktu z kulturą KONCEPCJE KULTURY 1) Funkcjonalizm antropologiczny (B.Malinowski) – kultura jest niczym innym jak tylko odpowiedzią na ludzkie potrzeby. 2) rodzina i systemy pokrewieństwa (instytucja kształtująca i wychowująca. który stwarza odpowiednie formy zaspokojenia potrzeb człowieka w relacji człowiek-środowisko . prawny i kulturowy wyraz).1) Rozwój nauki i związane z nim poznawanie prawidłowości rządzących życiem uczuciowym i seksualnym 2) Rozwój stosunków społecznych (podział na klasy. może to prowadzić do . obyczajowe i zwyczajowe. wartości. rytualne stosunki płciowe. np. zróżnicowanie pozycji społecznych kobiety i mężczyzny etc. „domy kawalerów”) 2) Koncepcja kulturologiczna – przyjmuje.) 3) Rodzaj religii przyjętej za panującą w danym społeczeństwie i danej epoce 4) Społeczne ustosunkowanie się do seksualności (afirmacja lub potępienie) POTRZEBY I POSTAWY KULTUROWE Potrzeby kulturowe – przeciwstawne do potrzeb naturalnych: 1) Stanowią produkt życia społ. prawne. wprowadzająca w świat norm. że kultura jest pewnym systemem norm i wartości obowiązujących w grupie ludzi . a wzorem mieszczącym się w akceptowalnych granicach.. .Nie ma społeczności.Wyróżnia się 4 typy norm kulturowych: religijne. w której byłyby realizowane idealne modele zachowań. . 3)instytucjonalne formy swobody seksualnej (rzadko spotykane w społeczeństwach cywilizowanych. częściej w pierwotnych. przygotowująca do życia w społ. mitologię danej społeczności).Standardowe sposoby zaspokajania potrzeb (odpowiedź na potrzebę seksualną i potrzebę zachowania gatunku) zorganizowane są w społeczeństwie w formie instytucji: 1) małżeństwo (posiada społeczny. Stopień tolerancyjności kultury decyduje jak wielki rozdźwięk ma miejsce między modelem.W kulturach pierwotnych każde zachowanie podlega ocenie moralnej.

Levi-Strauss) – analizy dotyczą wzajemnych zależności między systemem znaków językowych i bardziej ogólnym systemem znaków społecznych. . czynnik stabilizujący ludzkie zachowanie – dane zachowanie otrzymuje akceptację społeczności i zostaje utrzymane przez tradycję i kultywowane w formie rytuału. wobec obcych zasada ucisku. – nie odróżniano elementu przyjemności seksualnej od elementu rozrodczego. gdyż naruszało rytuał. Każde zachowanie odbiegające od normy zasługiwało na silne potępienie. Powstanie własności prywatnej. – nie przywiązywano wagi do dziewictwa kobiety przed małżeństwem oraz do surowego przestrzegania wierności w małżeństwie.Kultura jest systemem komunikacji między ludźmi. – istniała częściowa poligamia (matka przez kilka lat zajęta była tylko dzieckiem.społeczeństwa oparte na ucisku (jedna warstwa uciska drugą) Pierwotne społeczeństwo klasowe – faza przejściowa między wspólnotą pierwotną a społeczeństwem opartym na ucisku. gdzie poszczególne przedmioty stają się znakami. – nie znano wyzysku (nie traktowano kobiety jako przedmiotu do zaspokajania potrzeb). oparta na wspólnej pracy i własności środków produkcji: – równouprawnienie mężczyzny i kobiety.wykluczenia człowieka z danej społeczności. co jest równoznaczne ze skazaniem go na zagładę. systemem wymiany i relacji. ludy prymitywne. zostają one wzajemnie wymieniane umożliwiając istnienie kultury . odkrytych na drodze badań etnograficznych.wobec ludzi z własnego plemienia zasady życia jak we wspólnocie pierwotnej. inna kobieta pełniła rolę żony).kultura nie mogłaby mieć swojego porządkującego charakteru.Rytuał jak wyraz stabilności. nie istniała prostytucja. Z biegiem czasu zasada ta zaczęła działać także wśród ludzi z jednego plemienia: . nie istniała żadna forma przemocy męża nad żoną. z członkami drugiej jest to zakazane) Czynniki społeczno-ekonomiczne Wspólnota pierwotna – wczesny okres rozwoju ludzkości. 3) Koncepcja strukturalistyczna (C. gdyby nie tkwiąca w świadomości ludzi norma zakazu kazirodztwa – we wszelkich społecznościach istnieje zasada organizacji dualistycznej ( 2 grupy ludzi: w jednej można szukać partnera. . rozkład wspólnoty pierwotnej doprowadził do rozpadu społeczeństwa na warstwy.

– społeczeństwa restryktywne (mniejsza swoboda) i liberalne (większa swoboda). staje się więc odpowiednikiem pracy). prawo pana itd. co oznacza. – społeczeństwo przemysłowe – wzrastające uspołecznienie seksualności oraz związków seksualnych. co oznacza ich deseksualizację (np. uspołecznienie seksualności jest poprzedzone uspołecznieniem stosunków ekonomicznych – przemiany w zakresie konsumpcji. które będą po nim dziedziczyć H. że dokonujący się proces uspołecznienia cechuje się: 1) pogodzeniem seksualności z wydajnością (np.„pęd do władzy” prowadził do bezwzględnej monogamii lub bezwzględnej poligamii i cechował się zasadą przedślubnej czystości i małżeńskiej wierności kobiety (ta zasada także w celu utrwalenia instytucji małżeństwa i rodziny). a zwłaszcza na prostytutki – powstanie prawa własności – cel kobiety to wydanie na świat dzieci (musi być jednak gwarancja ojcostwa męża). pogarda dla kobiet z podbitych ludów rozciąga się na kobiety w ogóle. przymus orgazmu) 2) stworzeniem ideału higieny (tłumienie potrzeb seksualnych jest szkodliwe dla zdrowia) 3) zmieszaniem seksualności ze sferą konsumpcji (przyjemność seksualna zyskuje aprobatę społeczną) 4) oddystansowaniem seksualności od zachowań nienormalnych Stosunek mężczyzny do kobiety W genezie ucisku kobiety przez mężczyznę ważne są 2 czynniki: – podział społeczeństw na warstwy (zasada ucisku) .) . swoboda „czystego seksu” jest w istocie określona społeczno-ekonomicznie i ukierunkowana czystą realizacją. gwałty zwycięskich wojowników na pokonanych wrogach. mężczyzn ta zasada nie dotyczy (podwójna moralność). – uprzywilejowane formy zachowań seksualnych dla warstwy rządzącej (prawo pierwszej nocy. – prostytucja. Musch : u większości ssaków samiec w procesie rozrodu odgrywa dominującą rolę. więc z męskiego zachowania seksualnego rozwinęły się społeczne gest dominacji (w różnych kulturach występowały np.) Uspołecznienie seksualności – przyswajanie norm społecznych. ucinanie im prąci itp. charakteryzują się indywidualnym przymusem konsumpcji i dostosowywaniem seksualności do nowych postaw konsumpcyjnych. modyfikujących i ograniczających aktywność seksualną.– powstanie w zakresie zachowań seksualnych typu nastawionego tylko na przyjemność seksualną.

kobiecość z pojęciem cienia. Bóstwa – zwierzęta. kieruje rodziną itd. a więc do przetrwania gatunku. Kult ten miał z biegiem czasu utrwalić przekonanie o sile. stroją się i są uważani przez kobiety za „słabą płeć” – czasami funkcję ojca spełnia brat matki i staje się on ojcem społecznym. w krajach Dalekiego Wschodu tabu seksualne prawie nie istniało.obrzędy seksualno-orgiastyczne. wczesny konfucjanizm. zapewnienia sobie ciągłości życia po śmierci. Męskość utożsamiana z pojęciem światła i promieni. wielobóstwo obecne jeszcze w starożytnym Rzymie: inny bóg „pomagał” w erekcji.Największe znaczenie w powstaniu dominacji nad kobietą – szeroko rozpowszechniony w wielu kulturach kult fallusa. ludzie. władzy i wyższości mężczyzn. prestiżu itd. po którym dziecko dziedziczy pozycję społeczną (awunkulat). inny w zapłodnieniu itd. ekonomicznym. a biologiczny nie jest znany – przykład: u Czambuli (Nowa Gwinea) wyłącznie kobieta zarabia pieniądze. próby sprawnościowe.. a ojciec biologiczny ma jedynie utrzymywać dziecko Religia Początek wierzeń religijnych – odwoływanie się do pomocy bóstw. Patriarchat i matriarchat Patriarchat – 3 cechy: 1) rodowy ustrój społeczny 2) mężczyzna dominuje w życiu politycznym.religia bramińska – kobieta jako narzędzie do sprawiania przyjemności . jako środka niezbędnego do zapłodnienia. cele były abstrakcyjne Pozytywne nastawienie do seksualności – taoizm. prostytucja świątynna. po których ktoś stawał się godny małżeństwa. Najniższa pozycja kobiety. religijnym 3) silna władza ojcowska Matriarchat: – dominująca rola kobiety – matrylinearny system dziedziczenia (czyli dziedziczenie majątku. hindu. W dalszym rozwoju kultury – wielkie systemy monoteistyczne – ustosunkowanie do seksualności (pozytywne czy negatywne) nie było racjonalne. przedmioty. prostytucja sakralna. mężczyźni są nieśmiali. w celu zapobiegania lub opóźnienia śmierci.obrzezanie. nastrojowi. starożytna Grecja. Wiele kultur. po matce) – w niektórych społeczeństwach istnieje tylko ojciec społeczny. islam (swoboda tylko dla mężczyzn). społecznym. Kobiety – istniały też w różnych kulturach kulty waginy o niewielkiej roli.

płeć osoby.Ani mężczyźnie. Stosunek prawa do moralności: . Guyon (1969): 1. jej osiąganie nie ma nic wspólnego z moralnością). zachowań i odczuć seksualnych. 2. czasem sprzecznych ze sobą norm postępowania. co dobre i złe oraz zespół norm regulujących zachowanie człowieka W procesie socjalizacji (a więc między innymi kształtowania się moralności). Współcześnie. 4. 3.XIX w. na kształtowanie się norm seksualnych wpływa: religia. nie są szkodliwe dla interesów społeczeństwa atypowe seksualne sposoby zachowań. Nastawienia społeczeństw wobec seksualności: a) społeczeństwa proseksualne b) społ.wielość różnych. 1. czego efektem może być konflikt. Oprócz środowiska. z którego wywodzi się człowiek. której system wartości może czasem nie pokrywać się ze społecznym. który może się przejawiać w zaburzeniach funkcji. ani kobiecie nie przynosi wstydu dawanie/uzyskiwanie rozkoszy seksualnej. Zasady prawowitości działań seksualnych R. Antyseksualne mogą także występować „typy mieszane”. które mają miejsce między dorosłymi partnerami w sferze prywatnej 2.społeczeństwa nastawione antyseksualnie – każde odchylenie od normy seksualnej jako przestępstwo/grzech/choroba (różne kary) . Działania zmierzające do zaspokojenia seksualnego służą osiąganiu rozkoszy seksualnej (nie należy wstydzić się rozkoszy. stopień wykształcenia. który rozciąga się pomiędzy postawami proseksualnymi i antyseksualnymi 3. Narządy płciowe nie są niczym wstydliwym. Akt seksualny jest prawowity (niezależnie od tego czy jego celem jest zapłodnienie czy osiągnięcie rozkoszy seksualnej). – rozdzielenie moralności od prawa np.mężczyźnie Moralność Jest to w: – aspekcie wartościującym – wszelkie postawy i zachowania oceniane na podstawie norm społecznych – aspekcie niewartościującym – wszelkie wyobrażenia ludzi o tym. pewien rodzaj kontinuum. zasadniczą rolę odgrywa stopień obowiązywania norm moralnych w społeczeństwie oraz proces ich internalizacji – najważniejszy jest tutaj wpływ rodziny. . oprócz innych czynników.

godność/dobre prowadzenie się. Hirschfeld – moralność posiadająca podstawy naukowe jest równocześnie zdrowa i moralna. 10. Czyli ocena moralna. Własna wstrzemięźliwość nie jest automatycznym dowodem własnej rozwagi. Higiena seksualności i narządów płciowych jest sprawą nauki i osobistej odpowiedzialności. a nie cała „seksualność”. zaspokojone i szczęśliwe życie osiąga się przez nie zaburzone i nie skrywane zaspokojenie potrzeb seksualnych. W sposób przez siebie preferowany (jeżeli partnerem nie jest dziecko. 9. Ta proseksualna nauka wyłącza działania seksualne poza moralność. 4. Nie mogą być rozpatrywane jako wartości błędne/fałszywe (jeżeli bez przemocy i udziału młodocianego). Nie seksualizm. a istotny element wpływający na ocenę – rozwojotworczośc/krzywda. Seks. nie stosuje się przemocy/oszustwa). cierpienie które to zachowania daja drugiemu człowiekowi. 11. Filar – kultura nie sublimuje popędu seksualnego. 2. 8. Czynności można wykonywać bez ociągania się.stosunki między ludźmi zachodzące w akcie seksualnym. Każdemu wolno dostarczać sobie rozkoszy seks. narządów płciowych. Kulturowe formy zaspokojenia potrzeb seksualnych . gdy tylko okażą się zgodne z życzeniem. Należy zachować dystans do życia seks. Seks. Stosunki seks. Nie ma lepszego środka dla nadmiernie pobudzonego pożądania niż zaspokojenie. 3. 6. Seks. 5. przywraca im naturalną godność. Należy zwalczać każdą ideę. Działania seksualne nie mogą podlegać takim pojęciom jak cześć. Mających miejsce między dwojgiem ludzi (tworzących stosunki społeczne). Fundament wolności seksualnej musi być nienaruszalny. Zasady teorii mechanicznej powinny być zastosowane także w odniesieniu do czynności seksualnych (cokolwiek to znaczy. Wyrównane. 7. która chciałaby zabraniać ludziom/poniżać z powodu wolności seks. Innych 12. Aktu nie należy rozpatrywać jako moralnego niebezpieczeństwa. Ocena moralna dotyczy zach. Wszelkie formy przejawiania się seksualności w gestykulacji i mowie należy uważać za zwykłe i moralne.5. ich funkcji – nie podlega ocenom moralnym. Czynności powinny by rozważane prywatnie.p). lecz przejawy jego realizacji. Ten sam pan – zasady wolności działań seksualnych: 1. Częstość i rodzaj seks. ale formy i przejawy jego realizacji podlegają reglamentacji. 5. 4. 6. Podsumowanie: Sam fakt istnienia płci.

małżeńską wierność seksualną zmuszone jest do uruchomienia innej instytucji – prostytucji. Indie) . II) Instytucjonalne formy swobody seksualnej Prostytucja – oddanie własnego ciała do dyspozycji większej ilości osób celem osiągnięcia przez nie zadowolenia seksualnego. pewne cechy patologiczne (psychozy maniakalne np. pochodzenie z konfliktowej/rozbitej rodziny. że prostytucja jako zinstycjonalizowana forma regulacji życia seksualnego podlega całokształtowi porządku społecznego panującego w danej kulturze i epoce. Kobiety). . oziębłość seksualna. Ale pochodna panujących stosunków społ.prostytucja świątynna (Grecja. która ma zapewnić zaspokojenie potrzeb seksualnych. *podwójna moralność – nierówne prawa przyznawane mężczyźnie i kobiecie Społeczeństwo bezwzględnie przestrzegające monogamii oraz wysoko wartościujące przedślubną cnotę kobiety.religijno-erotyczne święta (np.ochrona małżeństwa monogamicznego (czyli ograniczeń dla kobiety) poprzez stworzenie dla mężczyzny niezobowiązującej formy zaspokojenia potrzeb seksualnych . panowanie w nim mężczyzny – w tym sensie małżeństwo patriarchalne nie jako optymalna forma współżycia seks. Jest ona skutkiem: . która „wentyluje” potrzeby seksualne zwłaszcza mężczyzn samotnych i młodych. Stosunek prostytucyjny – stosunkiem społeczno-rzeczowym lub prawi wyłącznie rzeczowym (bez więzi emocjonalnych).silny temperament. Opartych na ucisku. Prawdopodobnie nie znano prostytucji nie znano w epoce wspólnoty pierwotnej.)… Prostytucja w kulturach: . Nierozerwalność małżeństwa.I) Małżeństwo Małżeństwo monogamiczne – instytucja mająca zagwarantować mężczyźnie biologicznie własnych potomków (stąd ograniczenia seks. potrzeba przygód. bachanalie w Rzymie) .braku równowagi między seksualnością człowieka a formą organizacji społecznej. Fenicja. Kulturowe uwarunkowania prostytucji wynikają stąd.kryzys ekonomiczne (dodatkowe źródło dochodu) .migracje większych grup ludności (rozluźnienie dotychczasowych więzy międzyludzkich) .hetery w starożytnej Grecji . rozbudowa złożonych systemów komunikacji Jeżeli chodzi o czynniki psychologiczne sprzyjające uprawianiu prostytucji: .ruchy wojsk. pobieranie za to wynagrodzenia materialnego. pojawiła się ona później.

.kult hierodul (kobiet i mężczyzn uważanych za własność bogów.. zasadami i prawami.neoreglamentaryzm (prostytucja nie tylko w domach publicznych. ale istnieją „książeczki kontrolne”) .abolicjonizm (przeciwdziałanie przyczynom prowadzącym kobiety do jej uprawiania oraz jej skutkom) Ostatnie wyjście – najbardziej racjonalne III) Wolne związki emocjonalno-seksualne Zakres wolnych związków zmienia się wraz z formami społeczeństwa oraz obowiązującymi w nich porządkami. homoseksualnych poza małżeństwem. złagodzenie zamknięcia kobiety w małżeństwie powoduje równocześnie (oprócz obniżenia się znaczenia prostytucji) zwiększenie się wartości wolnych związków emocjonalno-seksualnych jako społecznie uznanych form regulacji życia seksualnego.„prostytucja gościnna” Przeciwdziałanie prostytucji: . Zakres ten obejmował całość stosunków emocjonalnych i seksualnych przed małżeństwem i pewne formy przejawiania się związków hetero-. Bernsdorf – złagodzenie zasady ucisku i patriarchatu. Zależy od religii. spółkowanie z nimi – dostarczanie człowiekowi poczucia mocy użyczanego przez bogów .reglamentacja (prostytucja ograniczona do uprawiania w domach publicznych pod nadzorem służby sanitarnej i władz porządkowych) . jaką rolę (większą czy mniejszą) spełnia w społeczeństwie.prohibicja .

nominaliści metodologiczni: Jak to się zachowuje? Konwencjonalni seksuolodzy przypisują cechę rzeczywistości biologicznym podstawom seksualności. jakiej używamy do określania całokształtu naszego postrzegania tych różnic”.  WPROWADZENIE 1993 – Paul Abramson. Istnieje jednak dwupostaciowość (. Mieli nadzieję przezwyciężyć krępującą dychotomię seksu/płci (biologia/kultura) i esencjalizmu/konstruktywizmu i umożliwić przesunięcie paradygmatu ku obszerniejszym interdyscyplinarnym badaniom płciowości ludzkiej.  Rzeczywistość Z esencjalizmu wywodzi się zainteresowanie kwestią rzeczywistości. Jost (1965) tencjalność rozwoju płciowego.. przy czym intuicja implikuje nieomylny wgląd (Popper) Konflikt między esencjalizmem a konstruktywizmem społecznym.. Frank Lillie (1939) – w „Płeć i wydzielanie wewnętrzne” napisał: „W sensie biologicznym nie istnieje coś takiego jak płeć. Wyobrażenia na temat seksualności i płci były odmienne w różnych społeczeństwach na różnych etapach historii. że wprowadzenie nie jest istotne z punktu widzenia kolokwium. Czyli istotne treści zaczynają się od tematu Modele seksualności człowieka.) we wszystkich gatunkach wyróżniamy postać męską i żeńską klasyfikując je pod względem biologicznym. Poddali analizie seks nieprokreacyjny – zaniedbaną przez naukę przyjemność płynącą z aktu seksualnego. kultura i rozwój”. Lecz płeć nie jest siłą sprawczą powstawania tych kontrastów..intuicyjne uchwycenie istoty rzeczy. Tuzin (1955) – perspektywa interakcjonistyczna postrzegająca człowieja jako interakcję między mechanizmami biologicznymi i procesami kulturowymi.  Esencjalizm i tolerancja niepewności Esencjalizm .poszukiwanie „prawdy” (DeLamater i Hyde) . Można być seksuologiem konwencjonalnym lub konstruktywistą społecznym.Modele seksualności Prawdę mówiąc to wydaje mi się. Dyskusja była zażarta i raczej nie doprowadziła do porozumienia. . To tylko nazwa. Popper: Esencjaliści metodologiczni zadają pytanie: Co to jest?.) podział na jednostki męskie i żeńskie (. Gilbert Herdt i Steven Pinkerton zorganizowali konferencję „Teoretyczne rozważania na temat seksualności: ewolucja. Konstruktywiści społeczni wskazują na społeczny charakter konstruktu seksualności. psychologicznym lub społecznym.. przy czym przynajmniej u ssaków kierunek żeński jest kierunkiem domyślnym. jednakże jego streszczenie umieściłam także.

. natomiast w społecznym zorientowaniu rozproszone pojęcie odpowiedzialności. nie prowadząc do lepszego zrozumienia przedmiotu naszych badań.) Teoretyzowanie w dziedzinie seksualności pociąga za sobą ważkie konsekwencje. Na tej podstawie Gray (1971) zbudował konceptualny układ nerwowy pobudzania i hamowania behawioralnego. co jest dobrą kontrolą a co złą. John Gangon ostrzegł.. Spora część społecznej kontroli seksualności człowieka dotyczy kobiet oraz służy do tłumienia homoseksualizmu. Jednostka a społeczeństwo Krytyka nadmiernego skupienia na jednostce (podejście konwencjonalne). zarządzanie. aby określić. teoretyzowanie.   Redukcjonizm .  Poprawność polityczna Foucault – nauka konwencjonalna wykorzystywana jest w celu zdobycia kontroli nad społeczeństwem. czyli czynnik społeczny. że wiele spośród problemów seksualnych przeżywanych przez ludzi można przypisać negatywnym skutkom kontroli społecznej. Stanowi część codziennej walki o kierowanie.Mamy coraz więcej wiedzy dotyczącej funkcjonowania naszego mózgu – wszystkie nowe informacje zwiększają złożoność zagadnienia. Alfred Kinsey zauważył. który wywarł znaczny wpływ na powstanie podwójnej kontroli odpowiedzi seksualnej. kontrolowanie i określanie seksualności człowieka”.. pomijając ubóstwo. a zwłaszcza kontroli nad seksualnymi aspektami życia i dlatego należy ją uznać za politycznie podejrzaną. geje i lesbijki. Przypisywanie winy jednostce może doprowadzić do zacieśnienia kontroli społecznej. niż jedna osoba 2. dlaczego niektóre nastoletnie dziewczęta są bardziej zagrożone nieplanowaną ciążą zrzuca znaczną część odpowiedzialności na jednostkę. Hebb – pojęcie układu nerwowego.. Ważne. argumenty: 1. Florens i Dukan: w dychotomii istnieje podział na dobrych i złych. podjął próbę konceptualizacji biologicznych czynności mózgu w odniesieniu do psychologicznych stanów umysłu bez znajomości wszystkich zaangażowanych w ten proces mechanizmów. że w wyniku tego naukowiec może nieświadomie lub rozmyślnie przyczynić się do niepożądanej kontroli społecznej: „Traktowanie problemu ryzykownego seksu jako cechy przynależnej osobie często prowadzi do obwiniania jednostki za czynniki strukturalne. w kontakcie seksualnym uczestniczy więcej. na które ona nic nie może poradzić (. Społeczna kontrola zachowań seksualnych budzi uzasadniony niepokój.. Dr David Sachter (2001): „Wezwanie do działania na rzecz promocji zdrowia seksualnego i odpowiedzialnych zachowań seksualnych”. Stąd w dziedzinie ponowoczesnej seksualności wielu naukowców to feministki. Jednak zachowania seksualne w ramach gatunku społecznego wymagają pewnego rodzaju kontroli społecznej.

2. 3. Mężczyźni nie posiadający zdolności realizowania tych strategii stoją na przegranej pozycji. ze to oni są ojcami (uniknąć ewolucyjnej pułapki „przyprawienia rogów”). Konflikt między płciami. Zidentyfikować kobiety mające umiejętności rodzicielskie. „ubezpieczenie partnerskie” na wypadek utraty regularnego partnera. Mechanizmy te bywają uaktywniane wybiórczo i w pewnej kolejności. Kobiety muszą: 1. STT koncentruje się na pożądaniu i wszystkich jego konsekwencjach interpersonalnych. Ocena fizycznych oznak płodności. w zależności od wyzwania przystosowawczego. 4. Taktyka przyciągania. Przyczyny rozkładu pożycia małżeńskiego. Ocena dostępności seksualnej. których nie da się przewidzieć. . Zidentyfikować mężczyzn posiadających zdolność nabywania zasobów. Są 4: 1. a każdy z nich można uznać jako rodzaj adaptacji. że ich wykrycie pozwala na przewidzenie zachowania danej osoby w przyszłości. 5. Mają charakter funkcjonalny… Takie określone mechanizmy adaptacyjne można podzielić na strategie krótkoterminowe i długoterminowe. Strategia minimalizacji czasu i inwestycji.teorię skryptów seksualnych – zaczerpniętą ze społecznej socjologii konstrukcjonistycznej  Teoria strategii seksualnych (STT) Buss i Schmitt (1993). a nie na biologię. 3. Mających umiejętności rodzicielskie. Buss(1995) – pożądanie leży u podstaw seksualności i poszukiwania partnerów przez ludzi. iż przyszłe zachowanie zależy od różnych okoliczności. 2. Nie definiuje. 4. 2. Kobiety rzadziej: 1. Tu psychologia ewolucyjna – nacisk na psychologię. Długoterminowe – służą do rozwiązywania innych problemów. Krótkoterminowe – częściej mężczyźni. Natychmiastowa dostępność zasobów dla kobiety i dzieci. 3. Istnieje całe mnóstwo mechanizmów psychologicznych zajmujących się konsekwencjami interpersonalnymi. 2. 2. Wykazujących chęć zainwestowania zasobów w partnerkę i dzieci. korzyści genetyczne ze względu na związki z ponadprzeciętnymi partnerami. 3. jak rozumie pożądanie. zależnie od kontekstu. Koliduje to z poglądem. Taktyka odrzucania partnera.Teorię strategii seksualnych (SST) – zaczerpniętą z psychologii ewolucyjnej . Zainteresowanych długoterminowym związkiem. Potrafiących ochronić kobiety i dzieci. Dopilnować. zidentyfikować potencjalne partnerki pod względem prokreacyjnym.  MODELE SEKSUALNOŚCI CZŁOWIEKA: GARŚĆ PRZYKŁADÓW Uprzedzenia mogą zniekształcić otrzymywane przez nas wyniki Przeanalizujemy dokładniej 2 modele teoretyczne: . 4. Zalicza się do nich: 1. jak w biologii ewolucyjnej. 5. Pragnienie wielości partnerek.Niedopuszczalność koncentracji wyłącznie na skłonnościach indywidualnych lub cechach osobniczych wynika z milczącego założenia. Taktyka zatrzymywania partnera i harmonii pomiędzy płciami. Mężczyźni muszą 1.

ze wyjaśneinei to trudno jest zastosowac do człowieka z jednym wyjątkiem – płci biologicznej. że SST wyjaśnia niemal wszystkie zjawiska towarzyszące ludzkim zachowaniom seksualnym. jaką strategię doboru w pary zastosować. że partnerka może się związać z innym seksualnie. nie jest więc adaptacją. Adaptacyjne mechanizmy psychologiczne powstałe w celu rozwiązania pewnych problemów naszych przodków zachowują charakter adaptacyjny także i dziś. lecz który nie zostaje stłumiony w toku różnicowania zarodka w kierunku żeńskim. które następnie prowadzą do podjęcia decyzji. natomiast kobietę niepokoi. czyli mechanizmów posiadanych przez mężczyzn a nie przez kobiety i odwrotnie 2. Zazdrość – mężczyznę niepokoi. Daje satysfakcję. który rzekomo pobudza do doboru w pary. Uważa się. Dziedziczna kalibracja mechanizmów psychologicznych Hipoteza. mimo diametralnych zmian w zakresie w zakresie społecznych i naturalnych uwarunkowań egzystencji człowieka Wydaje się. która sprzyjałaby pomyślnej prokreacji . Strategie alternatywne zależne od sytuacji Każda jednostka musi posiadać mechanizmy służące do gromadzenia i przetwarzania potrzebnych informacji.Każdemu z tych celów krótko i długoterminowych odpowiada ewolucyjny mechanizm przystosowawczy pod nazwą „środowiska adaptacji ewolucyjnej” (EEA – environment of evolutionary adaptivesness) Buss w badaniach potwierdził teorię. zatrzymywanie nasienie lub wpływ na konkurencję nasienia. Dziedziczne strategie alternatywne Niektóre osoby posiadają mechanizmy psychologiczne konieczne do realizowania konkretnych strategii. który odgrywa główną rolę u mężczyzn w procesie prokreacji. Autorka sama opowiada się za wyjaśnieniem tego zjawiska w kategoriach „efektu ubocznego” zaproponowanego przez Symonsa (1979): Zdolność do przeżywania orgazmu jest potencjałem. Allegeier i Wiedermann uważają. co zaowocowało obserwowaną obecnie dziedziczną zmiennością w zakresie progu uaktywniania konkretnej strategii 3. inne ich nie posiadają. Allegeier i Wiedermann (1994) na podstawie wcześniejszych prac Bussa (1991) proponują 4 modele wyjaśniające istnienie różnić indywidualnych: 1. Lloyd (2005) – analizowała ewolucyjne objaśnienie zjawiska orgazmu u kobiet jako mechanizmu adaptacyjnego. ze optymalna strategia przystosowawcza mogła ulegać zmianom w zalezności od czasu oraz/lub miejsca. Orgazm pojawia sie podczas właściwego pobudzenia kobiet (chociaż niekoniecznie podczas stosunku pochwowego). Kobieta rozwija się więc zachowując tę zdolność. ze 3 i 4 mają największy potencjał wyjaśniający indywidualne zróżnicowanie w dziedzinie seksualności człowieka. Rozwojowa kalibracja mechanizmów psychologicznych Wcześniejsze doświadczenia prowadzą do zróżnicowanej kalibracji progów uaktywniania konkretnych strategii doboru w pary w późniejszym czasie 4. że partner może zaangażować się emocjonalnie z inną.

płci i klasy społecznej. z których jedynie teoria skryptów miała bezpośrednie związki z seksualnością. 2. Gdy Gangon przeszedł do rozważań na temat wpływu własnej teorii na badania w dziedzinie seksuologii. 3. które jest zarazem elastyczne. 3. Teorie skryptów. Z genetyką) i teorii popędu. ze scenariusz poprzedza zachowanie i niewielką jego część można nazwać w pełni spontanicznym. Biologiczne podejścia do zrozumienia seksualności zostają zredukowane do 2 grup teorii: teorii instynktu (zw. niż jawna. Teoria wyborów. Teoria sieci. *Scenariusze kulturowe reprezentowane były przez postawy seksualne (w jakim wieku można już mieć stosunek . dostarczają skryptu. 2. Nawet w pozornie najbardziej tradycyjnych społecznych kontekstach scenariusze kulturowe rzadko przewidują faktyczne zachowania. Scenariuszy intrapsychicznych – sfera autoprocesu. że bezpośrednie badanie skryptów przysparza trudności. jednostki muszą odwoływać się do wspólnych znaczeń i oczekiwań. lecz społeczne aspekty wywołują pobudzenie i organizują działanie. Zygmunta Freuda. w którym mają one wystąpić. Zakłada. Skrypty seksualne są definiowane na 3 analitycznie odmiennych poziomach: 1. że w większości przypadków obecność skryptów jest raczej domniemana. ale można tez przewidzieć na jego podstawie zachowania przyszłe. najczsciej cytowanym w seksuologii popsychoanalitycznej. Obie grupy uważa się za teorie ludowe. Zwrócono uwagę. Teoria skryptów seksualnych Gangon i Simon (1973) Model wywodzi się z 3 tradycji: 1. Jest to zorganizowane i ograniczone czasowo prawidłowości zachowań. Trudność badania różnic międzykulturowych. Prac Kennetha Burke’a. Podstawę teoretyczną Krajowego badania na temat zdrowia i życia społecznego stanowiły 3 modele: 1. Skrypty seksualne mają pochodzenie społeczne. krytyk i dramatopisarz”. następstwo elementów o charakterze symbolicznym i niewerbalnym. stwierdził. Scenariuszy kulturowych – paradygmatycznych zbiorów norm społecznych 2. Symbolicznego interakcjonizmu. Źródła podniecenia seksualnego: to nie fizyczne. Jest najpopularniejszym modelem. Gdyż wymaga szczegółowych danych w zakresie czynności występujących podczas spotkania o charakterze seksualnym i kolejności ich występowania. Wykorzystuje teatralną metaforę „scenariusza” (skryptu) do opisu zachowań realizowanych przez „aktora” zaangażowanego w zachowanie seksualne. Skrypty seksualne bywają często względnie niekompletne – nie wymieniają każdej czynności ani porządku. Scenariuszy interpersonalnych – tu stykają się konwencja społeczna i osobiste pragnienie 3. a scenariusze kulturowe mają zbyt abstrakcyjny i ogólny charakter by można je było mechanicznie zastosować we wszystkich okolicznościach. odzwierciedlają treść życia umysłowego Na styku pomiędzy scenariuszami interpersonalnym i intrapsychicznymi „jednostka to aktor. Ostatniego spotkania i wyciąganiu wniosków o charakterze zastosowanych skryptów (Laumann). Badania polegały na zadawaniu pytań dot. W powtórnej analizie badano zakres zmienności seksualnych scenariuszy w zależności od rasy. by je realizować.

Tematyka: *staranie się o względy. Wg Bankrofta teoria skryptów jest dobrym przykładem uproszczonego modelu rzeczywistości. co terapeuta może je otwarcie negocjować. Nie korzystali z idealnego scenariusza.w terapii seksualnej (McCormick)duże zastosowanie skryptów. a *intrapsychiczne – przez preferencje seksualne.infrastruktura – a-sposób produkcji. Każdy ma odmienne komponety: . trudności w osiąganiu orgazmu Rosen i Leiblum. Opowiadania mężczyzn ujawniły niepewność roli seksualnej i scenariusza podczas prób zrozumienia i przyswojenia zmieniających się norm społecznych. nadbudowa. . *romans (w sensie zrobienia czegoś romantycznego dla kobiety). Weis.jako narzędzie do wykrywania przyczyn obniżenia popędu seksualnego u jednego lub 2giego partnera. propozuje mechanizmy psychologiczne. Np.cutyje tą tworię jako przykład „ niemożności zbudowania modelu wyjaśniającego. Duża część terapiizadawanie parom lub osobom ind. SPOJRZENIE Z SZERSZEJ PERSPEKTYWY Istnieje wiele różnorodnych uwarunkowań seksualności i jej przejawów behawioralnych. Odegrania scenariuszy. lecz powiązali pytania na temat typowych zachowań z aspektem opowieści o aktualnych związkach.nne zastosowanie podejścia opartego na skryptach. Gagnon. baza.nadal słabo rozumiemy związki skryptów z zachowaniem itp. W porównywanych badaniach z udziałem mężczyzn Seal i Ehrhardt. Harris) 3 części modelu – infrastruktura -główna płaszczyzna styczności między kulturą a naturą. b-sposób reprodukcji . Relacje seksualne w dużym stopniu zdeterminowane są przez role przypisywane płciom i różnice pozycji społecznej płci – wpływy płci splatają się z czynnikami politycznymi i ekonomicznymi. to poproszono później o porównanie tego własnego idealnego scenariusza z faktycznym rozwojem wydarzeń – było więcej różnic.seksualny). Dlatego potrzebujemu modelu wyjściowego uwzględniającego wszystkie te czynniki. Istnieją badania bardziej jednoznacznie oparte na koncepcji skryptów. Silny wpływ wywiera dominująca kultura.podejście oparte na skryptach można stosować w leczeniu przedwczesnego wytrysku. Proponuje zmodyfikowane podejście do analizy tych zagadnień. *pierwszy seks. Punkt wyjścia. *scenariusze intrapsychiczne – przez rzeczywiste praktyki seksualne. który wyznaczałby korelaty konstruktu podstawowego”. niż podobieństw.analiza materializmu kulturowego (M. Gdy były to opowiadania wyobrażone. *seks obecnie. Czynniki te nie kształtują seksualności w biologicznej próżni.potencjał występowania znacznej indywidualności i etnicznej zmienności. Jakościowe badania opowiadań kobiet i mężczyzn o rzeczywistych lub wyimaginowanych spotkaniach seksualnych – krok za krokiem (Ortiz-Torres 2003).

symbolika. Założenia:   zasada determinizmu infrastrukturalnego możliwość powstania konfliktu kulturowego .Baza. Modyfikacja modelu. konformizm seksualny. struktura rodziny. opinie nt wzorców właściwych zach. identyfikacja z kontrkulturami seks. sygnały seksualne) c. wczesne procesy uczenia się.a.. Zasada przewodnia.. poziomy uwarstwienia seks. systemy komunikacji nadbudowy: wspólne pojęcia nt męskości..czynniki demograficzne danej populacji b.procesy rozwojowe zw z wiekiem  aspekty rozwoju poznawczego  aspekty rozwoju emocjonalnego d. poglądy i postawy nt płodności i dziewictwa przed zawarciem związku. społeczne zarządzanie dojrzewaniem i przejściem do dojrzałości seks.. znaczenia związków. reakcje na normy kult.. Rozwinięcie koncepcji infrastruktury reprodukcyjnej o elementy: a. relacji.determinizm infrastrukturalny. b-ekonomia polityczna ..neurobiologiczne podstawy wrażliwości seksualnej  uaktywnianie seksualne  hamowanie seksualne  inne istotne mechanizmy fizj (np.gospodarka kraju. Najlepiej ilustruje stosunkowo prymitywne kultury. seks jako towar. tabu itp. poziomy segregacji seks.wspólne przekonania. kobiecości. wiek w chwili zawarcia małżeństwa.rozwój wzorców atrakcyjności seksualnej (uwarunkowania genetyczne.. Wymienione komponenty modelu oddziałują na siebie wzajemnie łącznie prowadzą do powstania „ jednostek rozrodczych”.Nadbudowa. seks. dookreślane przez procesy społeczno-obyczajowe w nadbudowie – wspólne konstrukty tożsamości seksualnej) e. konstrukty tożsamości seks.dołączenie jednostek tworzących dana grupę kulturową.metody regulacji płodności  wewnętrzne – interakcja środowisko-biologia  dostępna technologia Te czynniki prowadzą do zidentyfikowania poszczególnych rozrodczych komponentów bazy : wzorce związków.

Kwestionariusz do badania tych skłonności dla mężczyzn – SIS/SES (Janssen i wsp 2002) 3 skale – pobudzenia i 2 hamowania: SIS1 hamowanie z powodu zagrożenia niespełnieniem i SIS2 z powodu groźby konsekwencji spełnienia Kwestionariusz do badania tych skłonności dla kobiet. W badaniach kobiet ujemna korelacja między pododzeniam a wiekiem. Wysokiego ryzyka..pobudzenie niższe u starszych → proces starzenia wywiera negatywny wpływ na odp. W większości mają charakter adaptacyjny lub nieproblematyczny. brak korelacji z hamowaniem . zaniepokojenie wydolnością seks. który zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpięnia odpowiedzi seks. Wyniki SIS1 są niższe u starszych mężczyzn (hamowanie z zagrożenia niespełnieniem). Byłaby niekorzystna lub niebezpieczna lub odrywałaby jednostkę od innych ważniejszych czynności 3) Indywidualna różnorodność skłonności do podniecenia i hamowania.efekty takiego pobudzenia zależą ostatecznie od neurobiologicznej charakterystyki zaangażowania jednostki 2) Neurobiologiczne hamowanie odp. I podniecenie sytuacyjne. W różnych sytuacjach. a odwrotnie – będą przeżywać problemy z odpowiedzią seks. dynamika wpływu seks. zapach i otoczenia 3 czynniki hamujące: znaczenia związku. charakterystyka partnera. scenariusz zw z interakcją stanowią ważne źródło pobudzenia.  reprodukcja i seksualność są ściśle współzależne (ale pozwala na powstanie modeli seks. Pojawia się zwykle w interakcjach a kontekst i kult. Niezdeterminowanych przez reprodukcję) ważny czynnik. podniecenia i pożądania w sytuacji. osoby z dużą skłonnością do podniecenia i/lub małą do hamowania przypuszczalnie częściej będą angażować się w zach. gdy aktywność seks. Seks. Model podwójnej kontroli a szerszy model seksualności  wiek korelacja wyników mężczyzn z wiekiem.pobudzenie i hamowanie 5 związanych z pobudzeniem: skłonność do odczuwania podniecenia seks. Stanowi model adaptacyjny występujący u różnych gatunków.komunikacja (sposób rozprzestrzeniania idei w kulturze) MODEL PODWÓJNEJ KONTROLI (DUAL CONTROL MODEL) Bancroft i Janssen → O wystąpieniu odpowiedzi seksualnej i związanego z nią podniecenia u danej osoby i w danej sytuacji ostatecznie decyduje równowaga między dwoma układami w mózgu tej osoby :  układ pobudzenia seksualnego (aktywacji)  układem hamowania seksualnego Każdy posiada komponent biologiczny. → 3 podstawowe założenia: 1) Chociaż podniecenie seks.SESII-W (Graham i wsp 2006) Wyróżniono 2 czynniki nadrzędne. Seks.. seks.

Wyższe wyniki u kobiet czynnika hamowanie w skalach zaniepokojenie funkcjonowanie seks i otoczenie (bycie widziana lub słyszaną hamuje)  odniesienie do bazy i nadbudowy Wpływ silnej skłonności do seks hamowania może ulegać zmianom wraz z dominującymi wzorcami wzajemnych relacji kobiet i mężczyzn (różnica wpływu płci) i wspólnych poglądów nt męskości i relacji. związanych z nimi postaw. → W każdej kulturze fallocentrycznej (penis w erekcji jest symbolem męskości i mocy np. towarzyszących im fizjologicznie zdeterminowanych odpowiedzi seks i zachowań prowadzących do orgazmu lub przynajmniej do sprawiającego przyjemność podniecenia występującym między dwojgiem ludzi. Czynniki hamujące. lecz nierzadko praktykowanych też samotnie. pobudzenie bardziej determinowane przez wpływy środowiska  różnice między płciami Wyższe średnie grupowe dla pobudzenia u mężczyzn i hamowania u kobiet. SEKSUALNOŚĆ CZŁOWIEKA → aspekt jego kondycji przejawiający się w postaci pożądania lub pragnienia. Mężczyźni wskazywali że do wzrostu podniecenia przyczyniają się różnorodność bodźców seks. zasad rządzących zachowaniami i prawodawstwem. I zły nastrój. Kobiety częściej stwierdzały że pozytywna charakterystyka partnera i zmiany hormonalne przyczyniają się do wzrostu podniecenia. przeważnie dążąc do zamknięcia ich w obrębie małżeństwa.kobiety częściej niż mężczyźni – atmosfera pozbawiona zaufania i intymności (czynnik ważności związku). Działają na niego mechanizmy społeczne w formie obyczajów. . uczenie się dziedziczność hamowania u mężczyzn. które ma za zadanie kontrolować sposoby wyrażania seksualności. USA) mężczyźni z silną skłonnością do hamowania będą prawdopodobnie częściej doświadczać zaburzeń erekcji. geny.

zagadnienia wychowania seksualnego (wywołało to skandal) Graaf – opisał dokładnie jajniki i pęcherzyki w nich będące + fenomen kobiecej ejakulacji Cowper – gruczoły opuszkowo-cewkowe Leeuwenhoek – pierwszy opis plemnika  Oświecenie – rygorystyczna moralność  Seksualność umniejsza zdolności człowieka do kierowania swoim postępowaniem na skutek poddawania się instynktom . masturbacja) mogła prowadzić do wielu schorzeń. pierwsze porównanie między łechtaczką a prąciem Berthelsen –opisał gruczoły przedsionkowe większe (gruczoły Bartholina) XVII w. pozbawiony ograniczeń kulturowych  Seks zaczął oscylować ku sferze magiczno-rytualnej (magia płodności.: b)  Starożytność – liczne rozważania nad seksualnością z punktu widzenia filozoficzno-etycznego.seksuologia stała się samodzielną nauką Ad. duże znaczenie funkcji macierzyńskiej i reprodukcyjnej)  Malowidła na ścianach jaskiń – seks absorbował uwagę ludzi (obrzędowość płodzenia)  Ludzie nie uświadamiali sobie związku między współżyciem a ciążą i porodem  Swoboda ekspresji Ad. uśmierzanie złych mocy)  Słynne statuetki kobiet –Wenus (bez rysów twarzy.) c) Okres wiedzy przedseksuologicznej – seksuologia nie wyodrębniona z innych nauk d) Okres wiedzy seksuologicznej . dostatnie plony.Historia seksualności. – epidemia kiły i ideologia mieszczańska – grzeszność seksu        Wesaliusz – pierwszy atlas anatomii Fallopio – odkrył jajowody. zbyt częsta jego utrata (np. stosunek i przebieg ciązy  XVI w.  Alkmeon – nasienie produkowane w mózgu  Średniowiecze – czynności seksualne jako nieczyste i grzeszne  Tolerancja seksualności wyłącznie w celu posiadania potomstwa  Od XII w. – Venette – ilustracja + dokładny opis męskich i żeńskich narządów płciowych. – pasy cnoty  Odrodzenie – rozkwitły ideały piękna i nagości ciała ludzkiego  Leonardo da Vinci narysował i opisał zewnętrzne i wewnętrzne organy płciowe kobiety. religijnego i medycznego  Hipokrates – ogromna rola w organizmie męskiego nasienia. a nawet śmierci. A. Depko  Imieliński wyróżnia 4 okresy: a) Prehistoryczny – nieliczne informacje o życiu seksualnym ludzi b) Okres obserwacji i dociekań przednaukowych (trwał do XVIII/XIX w.: a)  Seksualizm miał charakter czysto biologiczny. wyolbrzymione cechy płciowe.

in. seksualność w ciąży. założył pierwszy na świecie Instytut Seksuologiczny. padaczka. określenie „trzecia płeć”. biologiczne podłoże seksualności. Godlewski. wprowadził określenia: zoofilia. Lew-Starowicz  Imieliński pierwszym lekarzem specjalistą w dziedzinie seksuologii (1970) Pasjonujące zespolenie nauki i seksu. zalecał współżycie nie tylko w celu zapłodnienia Pisma traktujące o złym wpływie masturbacji na organizm (m.) Parent-Duchatelet – publikacja wyników badań nad prostytucją (1837 r. masochizm) Ad. Tissot – paraliż.: c)       Poszerzano wiedzę o znaczeniu seksualności i jej wpływie na zachowanie człowieka Baer – odkrył komórkę jajową (1827 r. że nadmiar stosunków płciowych ma szkodliwe następstwa dla organizmu. wprowadził pojęcie seksuologii. masturbacja zjawiskiem normalnym. Kozakiewicz. M. a masturbacja powoduje choroby nerwowe i psychiczne  Adler – popęd płciowy u kobiety jako patologia  1911 r. tak samo jako homoseksualizm. seksualności  Masters i Johnson – badania nad fizjologią seksualną ludzi  Polska : Bilikiewicz. – Bossi – totalne usunięcie wewnętrznych narządów płciowych metodą leczenia histerii  Hirschfeld – badania nad homoseksualizmem i biseksualizmem. Popielski. a miłość homoseksualna jest na równi z heteroseksualną. Jaczewski. seks a nerwice.  Freud – seksualność dziecięca. to nie powinny być karane. sadyzm. twierdził. twórca pierwszego międzynarodowego kongresu seksuologicznego  Bloch – „ojciec seksuologii”. że orgazmy kobiet i mężczyzn nie różnią się od siebie.) Wilde – propozycja krążka dopochwowego jako metody antykoncepcji (1838) Kaan – dokładny opis zaburzeń seksualnych i propozycja klasyfikacji (1844) Kraft-Ebing – opis wielu chorób.: d)  Odkryto znaczenie seksualności jako zasadniczego składnika kondycji ludzkiej  Początek XX w. dewiacji seksualnych (głosił. dewiacje. psychozy i zaburzenia charakteru. Jako pierwszy uznał sadyzm i masochizm za objawy powszechnie występujące u ludzi.  Eliis – badał fazy rozwoju seksualnego. – większość lekarzy uważała.  Schurig – popęd seksualny nie może być grzeszny i jest całkowicie naturalny.  Moll – podział pobudzenia seksualnego na 4 fazy  Forel – „Zagadnienia seksualne”  Kurkiewicz – wprowadził do polskiego piśmiennictwa określenie seksuologia jako dziedzina nauki  Kinsey (1948) – raport o zachowaniach seksualnych mężczyzn i kobiet na podstawie wywiadu – pierwsze systematyczne badania nt. dermatolog. Roach . że skoro perwersje są przejawem choroby. ślepota jako następstwa masturbacji) Ad. Kępiński.

Fizjologiczne studia nad pobudzeniem seksualnym oraz orgazmem. kt. razem z kochanką prawdopodobnie rejestrowali swoje reakcje fizyczne w trakcie własnych stosunków.badali ciśnienie krwi podczas orgazmu  Kinseya. masturbacja = normalne doświadczanie seksualne. puls serca podczas orgazmów  Klumbies i Kleinsorge zatrudnili do badań kobietę. duża istotność ludzkiej seksualności w związkach.  Watson= pierwszy naukowiec. „Każdy rodzaj zachowań seksualnych u ludzi. – „Fizjologiczne reakcje podczas stosunku” – mierzył m. podczas orgazmu. Par  Interesował się gejami.in. jego dorobek zainspirował Kinseya. zauważyli wagę warg zewn. orgazm. jaki znamy lub kiedykolwiek zaobserwowaliśmy. i heterosek. można znaleźć także u zwierząt"  Dickinson – wywiady z kobietami. zanikają bóle fantomowe  Virginia Johnson – kobiece doświadczenia seksu  Masters i Johnson – Współżycie seksualne człowieka (bestseller). – badania nad zach. duża rola łechtaczki. Shadle – ekspert od seksualności małych leśnych stworzeń (skunksy i świstaki )  Kinsey – filmował kopulacje zwierząt.  Boas i Goldschmidt – badania nad tętnem (co obniża. sesja masturbacji u homo. miała 5 orgazmów. który się zajął podnieceniem seksualnym i orgazmem. seksem u osób po amputacji  Ejakulacją  W seksualnym zapamiętaniu ustępuje spastyczność mięśni. w fazie podniecenia łecztaczka chowa się . seksualnymi przeprowadzano na strychu. opisy ich masturbacji.  Watson i Rosalie Rayner rejestrowali własne reakcje fizjologiczne podczas stosunku seksualnego -> para eksperymentatorów  Boas i Goldschmidt – The Heart Rate (puls serca).  Dickinson – obalił kilka łechtaczkowych mitów. a co podwyższa)  Barlet Jr. a badani mieli sygnalizować „wprowadzenie.  Watson – pobudzenie seksualne. wyciągnięcie". częstotliwość oddechów.

lecz potrzeba bliskości. Skrzypulec „Podstawy seksuologii” PODNIECENIE I ODPOWIEDŹ SEKSUALNA Fizjologia reakcji seksualnej kobiet Model reakcji seksualnych wg Johnson (EPOR) .wyrzucił fazę plateau. . poprawa poczucia dobrostanu psychicznego oraz zmniejszenie poczucia winy i lęku z powodu zbyt rzadkich kontaktów seksualnych.linearny podniecenie -> plateau -> orgazm -> odprężenie Modyfikacja Robinsona (EOR) . ponieważ jest ona integralna z pozostałymi fazami Podniecenie -> orgazm -> odprężenie Pomysł Kaplan (DEOR) Pożądanie -> podniecenie (ze szczytową fazą plateau) -> orgazm -> odprężenie Cykliczny model reakcji seksualnych wg Basson  Czynnikami warunkującymi podejmowanie kontaktów seksualnych są nie pożądanie. pragnienie wzmocnienia więzi partnerskiej.uniwersalny (dla obu płci) . potwierdzenia kobiecości. uznania ze strony partnera. chęć unikania negatywnych konsekwencji odmowy.Starowicz. własnej atrakcyjności i atrakcyjności w oczach partnera.

Może pojawić się we wczesnych fazach związku. pochwy (bliżej warg sromowych) ulega przekrwieniu i tworzy z wargami sromowymi małymi tzw. powiększenie rozmiaru piersi. Anatomia i fizjologia seksualności Strefy erogenne.jest wrodzone i wiąże się z działaniem wielu hormonów (np. przekrwienie otoczki brodawki. 2 cm) i wydłużenie (3-4 cm) pochwy -> do to 2/3 wewnętrznej części pochwy  Powstanie tzw. Pożądanie spontaniczne (głód seksualny) . Strefy erogenne zw. która stanowi anatomiczną podstawę orgazmu pochwowego  Napływ krwi do łechtaczki powoduje odruchowy skurcz mięśni. częstości oddechów. wydłużenie oraz przekrwienie -> anatomiczna podstawa orgazmu łechtaczkowego Orgazm i jego złożoność W czasie orgazmu: .    Kobieta motywowana tymi czynnikami otwiera się na bodźce seksualne i dzięki partnerowi lub sobie samej przechodzi z seksualnej neutralności do receptywności na bodźce. ale także piersi. brodawki sutkowe. oksytocyna). Jeśli stymulacja jest odpowiednia to napięcie seksualne i przyjemność narastają. w czasie owulacji lub bez wyraźnych przyczyn i powoduje potrzebę podniecenia seksualnego poprzez seks. masturbację lub fantazje. platformę orgazmu. powiększenie jej. przy długotrwałej nieobecności partnera. to jest ono wzbudzane przez stymulację seksualną (pożądanie reaktywne) i w dalszych etapach zwiększa podniecenie. Jak wszystko przebiegnie bez zakłóceń to sama będzie poszukiwać dalszych bodźców. dopamina. Dla kobiety ważniejszym od orgazmu jest osiągnięcie celu kontaktu seksualnego (nieseksualnej gratyfikacji). plamisto-grudkową wysypkę i tzw. Jeśli początkowo u kobiety nie występuje pożądanie. tętna. wewnętrzna powierzchnia ud. erekcję brodawek sutkowych. rumień seksualny. krocze. rozszerzenie (ok. Konsekwencją podniecenia jest satysfakcja seksualna (niekoniecznie orgazm). namiotu związane jest z rytmicznymi ruchami macicy. androgeny. który stanowi czynnik motywujący do podejmowania kolejnych kontaktów. z narządem rodnym otrzymują unerwienie z 4 różnych źródeł:     Nerwów miedniczych Nerwów trzewnych Nerwów sromowych Nerwów błędnych splot maciczno-pochwowy Stymulacja seksualna:  Powoduje wzrost ciśnienia tętniczego krwi. co doprowadzi do wzbudzenia podniecenia z fizykalnymi (przekrwienie. odbytnica. które prowadzą do podniesienia szyjki macicy  Pozostała 1/3 cz. skurcze) i psychicznymi (subiektywnymi) wykładnikami.najczęściej związane z narządem rodnym.

gra wstępna. szybkość stymulacji. relacjami w związku.doświadczenia seksualne. później 3-15 razy/ 0. Modyfikatory orgazmu (badania Laumana)      Kontekst kulturowy. seksualnym przystosowaniem.odpowiednia ilość.Maksymalne natężenie rumienia seksualnego *Pocenie się (chłód lub rozpalenie) *Skurcze macicy *Wzrost napięcia mięśniowego *Nabrzmienie ujścia zewn. rodzaj stymulacji Czynniki psychiczne.kraje liberalne: oczekiwania orgazmów wielokrotnych Wykształcenie.szereg fizycznych i psychicznych zmian w ciele kobiety Wymiar: poznawczo-emocjonalny i sensoryczny (+ podwymiary. pozytywne doświadczenia seksualne w dzieciństwie: wpływają pozytywnie Poznawczy model orgazmu:    Wielowymiarowość Orgazm. liberalizm religijny.79% Czynniki seksualne. satysfakcja w związku. które obejmują zjawiska zachodzące podczas reakcji seksualnych razem ze wcześniejszymi doświadczeniami. cewki moczowej *Skurcz mięśnia zwieracza odbytu *Rytmiczne skurcze platformy orgazmu: początkowo 2-4 razy/ min. alkohol.  Zakłada się raczej.8 s. że orgazm stanowi wyuczony a nie naturalny proces. osobowością) .konserwatyzm. czynnikami demograficznymi. starszy wiek.orgazm 67%.częściej osiągają orgazm kobiety z wyższym Religijność.

seksualne. brak doświadczenia.niższy poziom libido.Modyfikatory reakcji seksualnych:    Wiek i faza cyklu miesiączkowego. spadek pożądania wraz z czasem trwania związku  Na poziomie fizykalnym:     Serotonina Dopamina Mediatory sympatyczne i enzymy Estrogeny . depresja. gdy chłodne relacje.brak poczucia bezpieczeństwa podczas stosunku. poczucie wstydu Relacje partnerskie.siła pożądania maleje z wiekiem. negatywne dośw. hormony. strach. czynniki jatrogenne Czynniki psychologiczne. codziennego funkcjonowania. niski status ekonomiczny.zmęczenie. zab. zab. jest większa w fazie folikularnej Czynniki biologiczne. endokrynologiczne.

zazwyczaj występujące we wczesnym dzieciństwie (i zawsze przed pokwitaniem). iż nie chodzi tu jedynie o noszenie ubrań jako fetyszu. Zaburzenia te występują rzadko i nie powinny być mylone z częstszym niestosowaniem się do oczekiwanych.1 Transwestytyzm fetyszystyczny Noszenie ubiorów płci przeciwnej głównie dla uzyskania podniecenia seksualnego. takoż. ale bez pragnienia trwałej zmiany płci. przynajmniej od 2 lat i nie może być przejawem innego zaburzenia psychicznego. a także odrzucanie własnej płci. a często cały strój wraz z peruką i makijażem. np. Zwykle noszone są liczniejsze niż pojedyncze przedmioty. Transwestytyzm fetyszystyczny stwierdza się często we wczesnej fazie wywiadów u transseksualistów i prawdopodobnie stanowi w takich przypadkach etap rozwoju transseksualizmu. F65. zaś u chłopców .1 Transwestytyzm o typie podwójnej roli Ubieranie się w stroje płci przeciwnej przez część życia w celu uzyskania zadowolenia z chwilowych doświadczeń bycia osobą płci przeciwnej. Ponieważ zaburzenie identyfikacji płciowej w dzieciństwie ma wiele cech wspólnych z innymi zaburzeniami identyfikacji F65. gdy fetysz jest najważniejszym źródłem stymulacji seksualnej lub jest niezbędny do uzyskania zadowalającej reakcji seksualnej.Zaburzenia Wyciłąłem medyczne szczegóły. Obejmuje: fetyszyzm transwestytyczny F65. szczerze wątpie by coś z tego było na kolokwium. jak tylko to jest możliwe . Fetyszyzm występuje niemal wyłącznie u mężczyzn. F64. Wskazówki diagnostyczne Fetyszyzm rozpoznaje się tylko wtedy.0 Fetyszyzm Konieczność posiadania pewnych przedmiotów jako bodźców do uzyskania pobudzenia oraz satysfakcji seksualnej. w czasie odsłaniania ma miej sce podniecenie seksualne. tożsamość transseksualna powinna utrzymywać się stale. Inne pospolite przykłady cechuje szczególny rodzaj tworzywa. Wskazówki diagnostyczne By ustalić rozpoznanie. a potem często następuje . Wskazówki diagnostyczne Zaburzenie to odróżnia się od prostego fetyszyzmu tym. ale również o przybieranie wyglądu osoby płci przeciwnej. partner musi włożyć szczególne ubranie).do ciała płci preferowanej. guma. lecz nie nabierają cech zaburzenia. jednak jakby ktoś był masochistą to mogę podesłać wykłady Starowicza. a także chęć poddania się leczeniu hormonalnemu lub operacyjnemu.0 Transseksualizm Pragnienie życia i uzyskania akceptacji jako osoba płci przeciwnej w porównaniu z własną. co odróżnia je od transwestytyzmu fetyszystycznego (F65. Przedmioty stanowiące fetysz różnią się znaczeniem dla jednostki: niektórym służą po prostu do wzmocnienia podniecenia seksualnego osiąganego w zwykły sposób (np. które są tak przymusowe i tak nie do przyjęcia. by upodobnić własne ciało tak dalece. Zazwyczaj. jak w przypadku odzieży czy obuwia. Rozpoznania tego nie można używać. Transwestytyzm fetyszystyczny odróżnia się od transwestytyzmu transseksualnego wyraźnym związkiem z podnieceniem seksualnym i silnym pragnieniem zdjęcia przebrania. charakteryzujące się uczuciem utrwalonego.dziewczęce. Rozpoznanie zaburzenia identyfikacji płciowej w dzieciństwie wymaga stwierdzenia głębokich zakłóceń prawidłowego poczucia męskości lub kobiecości. Nie wystarczy stwierdzenie. że u dziewczynek obserwuje się zachowania chłopięce. że się jest) osobą płci przeciwnej . Wiele fetyszy stanowi poszerzenie ludzkiego ciała. Fetyszystyczne wyobrażenia są pospolite. stereotypowych zachowań wiązanych z określoną płcią. Występuje utrwalone zaabsorbowanie ubieraniem się i zachowaniem zgodnym z płcią przeciwną. iż zakłócają stosunek seksualny i powodują indywidualne cierpienie (distres). dopóki nie doprowadzają do rytuałów. genetyczną lub dotyczącą chromosomów płciowych. intensywnego niezadowolenia z własnej płci wraz z chęcią bycia (lub zapewnienia. Temu przebieraniu się nie towarzyszy podniecenie seksualne. bez prób zachęcania do bliższego kontaktu lub nastawania nań. F64. z badaniami.1). choć nie zawsze. F64. czemu towarzyszy zazwyczaj uczucie niezadowolenia z powodu własnych. jak schizofrenia czy też zaburzeń związanych z jakąkolwiek nieprawidłowością interseksualną. anatomicznych cech płciowych oraz poczucie ich nieprawidłowości. gdy orgazm zostanie osiągnięty i wzbudzenie seksualne opada. gdy osoba osiąga wiek pokwitania.2 Zaburzenia identyfikacji płciowej w dzieciństwie Zaburzenia. plastik lub skóra.2 Ekshibicjonizm Nawracająca lub utrwalona tendencja do pokazywania narządów płciowych obcym osobom (zazwyczaj przeciwnej płci) lub ludziom przebywającym w miejscach publicznych.

z amputowaną kończyną. Ta skłonność może przejawiać się tylko w okresach napięć lub kryzysów emocjonalnych. Połykanie moczu. by było celowe wprowadzanie odrębnych określeń dla każdej z nich. zazwyczaj stojąc w bezpiecznej odległości w jakimś miejscu publicznym. gdy aktywność sadomasochistyczna staje się najważniejszym źródłem stymulacji lub jest niezbędna do uzyskania zaspokojenia seksualnego.6 Złożone zaburzenia preferencji seksualnej Zdarza się. stosowanie zadzierzgiwania lub duszenia w celu zintensyfikowania podniecenia seksualnego czy skłonność do wybierania partnerów seksualnych z jakimiś szczególnymi nieprawidłowościami anatomicznymi. podniecenie ekshibicjonisty często wzmaga się. szczególnie wtedy.jak: umieszczanie przedmiotów w odbycie czy w cewce moczowej lub podduszanie się . gdy uczestnicy są osobami tej samej płci. a jeszcze inni są zainteresowani jedną i drugą płcią. Obejmuje: frotteryzm Nekrofilia F 5 2 Dysfunkcje seksualne nie spowodowane zmianami organicznymi ani chorobą somatyczną Dysfunkcja seksualna obejmuje różne zaburzenia. jak np. że u jednej osoby występuje więcej niż jedno zaburzenie preferencji seksualnej i nie można rozstrzygnąć. F65. Pedofilia rzadko występuje wśród kobiet. szczególnie gdy sprawca sam jest osobą w okresie dorastania. co w obu przypadkach wskazuje na pedofilię.masturbacja. Rozpoznanie jest pewne. F65. uprawniającej do tego rozpoznania.8 Inne zaburzenia preferencji seksualnej Może występować szereg innych wzorców preferencji i aktywności. np. nie oznacza stałej czy przeważającej tendencji.jest to masochizm. F65. gdy przemoc staje się niezbędna do uzyskania pobudzenia erotycznego. lecz inni podtrzymują ten nawyk jednocześnie z aktywnym życiem seksualnym w długotrwałych związkach. Większość ekshibicjonistów uważa swój popęd za trudny do opanowania i obcy swojemu ja. Różnego rodzaju rytuały masturbacyjne są pospolite. którzy wykazują preferencję do dorosłych partnerów seksualnych. Sadyzm seksualny jest czasami trudny do różnicowania z okrucieństwem w kontaktach seksualnych czy też złością nie powiązaną z erotyzmem. kierują swe zainteresowanie na dzieci jako osoby zastępcze. przekłuwanie napletka czy sutków mogą stanowić część repertuaru sadomasochizmu. rozmazywanie fekaliów. rozbierania się.4 Pedofilia Preferencja seksualna osoby dorosłej w stosunku do dzieci. Obejmują one np.mamy do czynienia z sadyzmem. ocieranie się o ludzi w celu stymulacji seksualnej w zatłoczonych miejscach publicznych (frotteryzm).5 Sadomasochizm Preferowanie aktywności seksualnej. transwestytyzm i sadomasochizm. które z nich dominuje. urastają do rozmiaru nieprawidłowości.3 Oglądactwo (voyeurism) Naracająca lub utrwalona tendencja do podglądania ludzi w czasie ich seksualnych zbliżeń lub zachowań intymnych. zadawania bólu lub upokorzenia. Obejmuje: masochizm sadyzm F65. Jeśli świadek obnażenia się jest zaszokowany lub przestraszony. z których każde jest względnie rzadkie. z powodu których pacjent nie jest . Pojedyncze wydarzenie. a wiele z nich występuje zbyt rzadko lub ma nazbyt indywidualny charakter. Do pedofilów należą głównie mężczyźni. którzy molestują seksualnie swoje dojrzewające dzieci. Należy tu również kodować nekrofilię. Jeżeli dana osoba woli być ofiarą takiej stymulacji seksualnej .zastępujące zwykłe kontakty seksualne. jak i masochistycznych. czasami zachowują się podobnie wobec innych dzieci. Mężczyźni. Kategorii tej należy więc używać tylko wtedy. Często osoba doznaje pobudzenia seksualnego zarówno przy pomocy działań sadystycznych. zwykle w wieku przedpokwitaniowym lub we wczesnym okresie pokwitania. choć jest bardziej nasilony w okresach pojawiania się sytuacji konfliktowych w tych związkach. w której dochodzi do zniewolenia. lecz tylko najbardziej skrajne praktyki . Dla niektórych jest to jedyny rodzaj aktywności seksualnej. Kontakty między osobami dorosłymi a seksualnie dojrzałymi dziećmi w okresie dorastania nie zyskują społecznej akceptacji. F65. lecz ponieważ nawiązywanie odpowiednich kontaktów napotyka na trudności. Prowadzi to zwykle do podniecenia seksualnego oraz masturbacji. Łagodnego stopnia stymulacja sadomasochistyczna bywa pospolicie stosowana do wzmożenia skądinąd prawidłowej aktywności seksualnej. inni . dorosłymi lub dorastającymi. aktywność seksualna ze zwierzętami.tylko do chłopców. którzy obnażają się przed kobietami. Najczęstszym połączeniem jest: fetyszyzm. takie działania jak: robienie nieprzyzwoitych propozycji przez telefon. jeśli zaś woli być wykonawcą . ale nie zawsze wiąże się to z pedofilią. przeplatanych długimi okresami bez ujawniania takich zachowań. co dzieje się bez wiedzy podglądanych osób. Praktyki erotyczne są zbyt różnorodne. Niektórzy pedofile przejawiają skłonność tylko do dziewczynek. Wskazówki diagnostyczne Ekshibicjonizm prawie zawsze występuje jedynie u heteroseksualnych mężczyzn.

np. erekcji czy eja kulacji.1 Awersja seksualna i brak przyjemności seksualnej Przyczyny(Starowicz): -zab. infekcja lub obniżony poziom estrogenów podczas menopauzy). niewiedza.8) F52. Zaburzenia orgazmu występują częściej u kobiet niż u mężczyzn. z wyjątkiem przypadków niedoboru estrogenów podczas menopauzy. agresja partnera. np. urazowe dośw.11 Brak radosnego przeżywania Reakcje seksualne przebiegają normalnie. że pacjent unika aktywności seksualnej. nie tylko zgłaszanych skarg.psychiczne(osobow niedojrz. niełatwo wykluczyć czynniki fizyczne lub konstytucyjne.zaburzone relacje partnerskie . zaburzenia Flaka można mieć z powodu: . np. Obejmuje: anhedonia (seksualna) F52.depresja . wywołujące lęk o takim nasileniu. Etiologia jest wówczas najprawdopodobniej psychogenna.chorób neurologicznych .kobiety o infantylnym typie osobow. brakiem zadowolenia. lęk przed ciążą etc.masy innych rzeczy mniej istotnych(bezdech nocny etc. W cięższych przypadkach ejakulacja może nastąpić przed penetracją pochwy albo bez erekcji.10 Awersja Perspektywie kontaktu seksualnego z partnerem towarzyszą silne uczucia negatywne. . jak i u kobiet. zwłaszcza w takich stanach jak zaburzenia erekcji czy dyspareunia. rygoryzm relig. u kobiet) anorgazmia psychogenna F52.subiektywne zaburzenie podniecenia seksualnego . nowotwory.3 Zaburzenia (dysfunkcja) orgazmu Orgazm albo nie występuje. Brak pragnień seksualnych nie wyklucza pobudzenia czy zadowolenia seksualnego. lub z inną partnerką.psychiczne(przemoc seks. niezbędną w kontakcie seksualnym.2 Brak reakcji genitalnej U mężczyzn głównym problemem są zaburzenia erekcji. Kurczliwości kegla . Nie obejmuje: zespół Dhat (F48. religia. przyczyny: -biol(infekcje.przerostu prostaty . ale pacjent nie przeżywa adekwatnej przyjemności. erekcja).uwarunkowań konstytucjonalnych – wrodzonych .0 Brak lub utrata potrzeb seksualnych Brak pragnień seksualnych jest objawem podstawowym. Pochodzenia genitalnego . zab. Obejmuje: zahamowanie orgazmu (u mężczyzn. Podniecenia seks. Skargi na zaburzenia orgazmu nie są rzadkie ale^gdy nieprawidłowy jest jeden z przejawów reakcji seksualnej kobiety. przyczyna zaburzeń jest prawdopodobnie psychogenna. niz z zakresu S 5 z a b u r z e n i a ^ u n k c j . Organiczne podłoże przedwczesnego wytrysku jest mało prawdopodobne. Partn..nieudane życie seksualne Zaburzenia podniecenia seksualnego u kobiet: . pomiaru objętości członka w czasie snu) lub oceny reakcji na psychoterapię. U kobiet głównym problemem jest suchość pochwy (upośledzone zwilżanie).4 Wytrysk przedwczesny Mianem tym określa się niezdolność powstrzymania ejakulacji przed wspólnym doznaniem przyjemności przez oboje partnerów. brak pragnień seksualnych) w y s t ę p ^ ™ u mężczyzn. należy się spodziewać. trudno jest ocenić względny udział czynników psychologicznych i/lub organicznych. nadal doznaj pragnień seksualnych. Subiekt i pochodzenia genitalnego . Obejmuje: oziębłość osłabienie pożądania seksualnego F52. snu. ale najczęściej. Przyczyna może być psychogenna lub somatyczna (np. ale powo duje.y w a m a orgazmu często nie jest też w stanie czerpać zadowolenia z innych przejawów kontaktu seksualnego a wówczas zmniej sza się potrzeba owych kontaktów. takich jak zaburzenia erekcji czy dyspareuma. negatywna postawa wobec mężczyzn Kobiety z pochwicą mające neurotyczne cechy osobowości to głównie: . mhno skarg na upośledzenie specyficznej funkcji. zła edukacja) Pochwica . Wybiórcze skargi na suchość pochwy są rzadkie. Czasem stwierdza się niewątpliwą et 10logię psychogenną lub organiczną.przewlekłe choroby . że zainicjowanie kontaktu seksualnego jest mniej prawdopodobne.) Przyczyny: -biologiczne(hormonalne.. „ \rh -/^hur/enia Reakcje seksualne są zjawiskiem natury psychosomatycznej a więc ich zaburzenia mają tło zarówno psychologiczne.stylu życia . Jeśli natomiast zaburzenia orgazmu są stałe.przetrwałe zaburzenia podniecenia F52. neurolog.bo pikawa i układ naczyniowy jest z dupy .lewej pyty . Należy wówczas kwalifikowaćjejako stany o etiologu (np.zab. to znaczy pojawiająca się tylko w pewnych okolicznościach. np. W innych przypadkach rozpoznanie czynnościowych zaburzeń erekcji wymaga specjalnych badań (np. Hormonalne . albo jest znacznie opóźniony. Dlatego w celu znalezienia najwłaściwszej kategorii diagnostycznej konieczna jest szersza ocena objawów.leki . zmiany poporodowe. jak i somatyczne. Kobiety częściej zgłaszają skargi z zakresu subiektywnej jakości m-zeżyć seksualnych. brak zadowolenia lub zainteresowania. Anoreksja. a nie wtórnym w stosunku do innych problemów seksualnych. Obejmuje: zaburzenia pobudzenia seksualnego u kobiet zaburzenia erekcji u mężczyzn impotencja psychogenna F52. albo niezdolnością do kontrolowania lub osiągania orgazmu.5% kobiet. . że nieprawidłowe są także^nne przejawy. to znaczy trudność w powstaniu lub utrzymaniu erekcji niezbędnej do satysfakcjonującego stosunku. Jeśli kobieta jest niezdolna^> F .) .kobiety rywalizujące i agresywne . Skarga ta jest znacznie częstsza u kobiet niż u mężczyzn.w stanie uczestniczyć w stosunkach seksualnych w sposób przez s i e t a c ^ ^ ^ sie to przejawiać spadkiem zainteresowań.złoż.8) koro (F48. Rel.wieku .problemów urologicznych . Może to być reakcja sytuacyjna. niedostateczną reakcją fizjologiczna (np. orgazm jest osiągany.społeczne( represyjna obyczaj. Jeżeli erekcja w pewnych sytuacjach jest prawidłowa. bolesna defloracja) . podczas masturbacji.hormonow . F52. ale przedwczesny wytrysk może wystąpić jako reakcja psychologiczna na schorzenie organiczne. chyba że na podstawie korzystnej reakcji na psychoterapię. cukrzyca. Natomiast męzczyzm. zaburz.

edukacja. a wtedy ważną rolę mogą odgrywać czynniki emocjonalne. Ból sromu bez sty mul zewn. kegla. niski prob bólu.przepuklina .7 Nadmierny popęd seksualny Zarówno mężczyźni. jak i kobiety mogą okresowo skarżyć się. aparat próżniowy. Pierwotnym problemem w tym przypadku jest opóźnienie erekcji.skrzywienie dużego stopnia . Przedwczesna ejakulacja zdarza się również wtedy. Wniknięcie członka jest albo niemożliwe. pochwicy czy suchości pochwy). Pochwica może być reakcją wtórną na miejscowe schorzenie przebiegające z bólem. Obejmuje: nimfomania Satyriasis Dyspareunia u facetów: -stany zapalne . Jeśli nadmierny popęd seksualny jest zjawiskiem wtórnym w stosunku do zaburzeń afektywnych (F30-F39). nie należy wówczas posługiwać się tym rozpoznaniem. zazwyczaj w okresie dojrzewania oraz u młodych osób dorosłych. Jednak w niektórych przypadkach nie ma wyraźnej przyczyn y. gdy wywołanie erekcji wymaga przedłużonej stymulacji. Rozpoznanie to powinno być stosowane tylko w tych przypadkach.żylaki powrózka -uraz . Skurcz ten powoduje zamknięcie wejś cia do pochwy. albo bolesne. biofeedback. co powoduje skrócenie czasu między dostateczną erekcją a ejakulacją.5 Pochwica nieorganiczna Jest to skurcz mięśni otaczających pochwę.blizny zapalne i pozabiegowe .guzy . Hormonalne. zab. 12% kobiet. techniki relaksacyjne) . albo gdy pojawia się we wczesnym okresie otępienia (F00-F03). należy rozpoznać zaburzenie podstawowe. terapia manualna . że nadmierny popęd seksualny stał się samoistnym problemem w ich życiu.psychologiczne(psychoterapia.6 Dyspareunia nieorganiczna Dyspareunia (ból w czasie stosunku) występuje zarówno u kobiet. w których nie można znaleźć pierwotnego zaburzenia (np. F52. Obejmuje: pochwica psychogenna F52. moczowego Głęboka dyspareunia – w wyniku patologii miednicy Vulvodynia – uogólniony przewl.zalupek -stulejka . 7% kobiet. niska samoocena. lęk .choroby ukł.erekcji lub ból. po 30 r ż . Często jest spowodowana miejscowym stanem patologicznym i powinna być wówczas odpowiednio zakwalifikowana. nieśmiałość Leczenie: . jak i u mężczyzn. Obejmuje: dyspareunia psychogenna F52. trwa nawet latami Vestibulodynia – ból odczuwany w przedsionku pochwy. Infekcje. najczęstsza forma dyspareunii w wieku przedmenopauzalnym. stres.biologiczne( -fizykalne(cwiczenia m.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful