OBŁĘD REFORM

Kazimierz Poznański

NOTA WYDAWNICZA Oddajemy do rąk Czytelników książkę autora, który choć mieszka poza granicami Polski, uważnie śledzi wydarzenia w kraju. Kazimierz Z. Poznański, bo o nim mowa, jest profesorem University of Washington w Seattle, na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych. Doktoryzował się na Wydziale Ekonomii Uniwersytetu Warszawskiego, a w 1979 r. wydał w PWN swoją pierwszą książkę: Innowacje w kapitalizmie. W 1980 r. Woodrow Wilson School, Princeton University przyznała mu roczne stypendium. W 1981 r. zaczął wykładać ekonomię na Cornell Uniwersity, Ithaca, w stanie Nowy York. Rezultaty jego badań z tego okresu zostały włączone do dwóch analitycznych opracowań Kongresu Stanów Zjednoczonych (pierwszy przypadek udziału polskiego ekonomisty w tej prestiżowej publikacji). Wykładał ekonomię również na Northwestern University w Evanston. Jako stypendysta Hoover Institution prowadził prace badawcze w Stanford University (Kalifornia). W 1987 r. opublikował na University of California Berkeley książkę pt. Technologia i konkurencja: Blok sowiecki w gospodarce światowej. W 1992 r. wydał pracę zbiorową pt. Konstruowanie kapitalizmu, jedną z pierwszych publikacji nt. transformacji postkomunistycznej (m.in. współautorzy Kołakowski oraz Kornai). W 1997 r. nakładem Cambridge University Press wydano jego książkę Przewlekła transformacja: Zmiany instytucjonalne a wzrost gospodarczy w Polsce, 1970-1994. Jako profesor University of Washington organizował coroczne konferencje naukowe nt. transformacji z udziałem polskich i amerykańskich ekonomistów. Wyniki zebrał w dwóch książkowych edycjach (m.in. Prywatyzacja oraz stabilizacja w Polsce, wydana przez Kluwer Academic Press, z udziałem Sachsa oraz McKinnona). Od 1996 r. jest współredaktorem głównego amerykańskiego periodyku poświęconego sprawom Europy Wschodniej: "East European Politics and Societies". Zamieścił ponad trzydzieści artykułów naukowych w periodykach amerykańskich i brytyjskich. W 2000 roku wydano po polsku jego książkę Wielki przekręt. Klęska polskich reform, która znalazła się na krajowej liście bestsellerów. Książka jest przygotowywana do angielskiego tłumaczenia pod tytułem Globalne iluzje: Wywłaszczenie Europy Wschodniej. Gotowa do druku na rynku amerykańskim jest jego książka: Śladami Poppera: Zbiorowa obojętność i upadek społeczny.

file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (1 z 87) [2005-02-12 02:29:52]

OBŁĘD REFORM

Wydawnictwo nasze daje możliwość wypowiedzenia się autorowi w książce, wobec której trudno przejść obojętnie. Prezentowane analizy ekonomiczne, ocena polskich reform, wreszcie wnioski autora, wielu mogą zaskoczyć lub szokować, dla innych będą potwierdzeniem przypuszczeń, że coś w kierunkach naszych reform i dostosowania się Polski do Europy jest nie tak. Pracę tę traktujemy jako kolejny, ważny głos w dyskusji o polskich sprawach. A oto co pisze sam prof. K.Z. Poznański. "Niniejsza książka jest napisaną od nowa pracą zbudowaną na schemacie mojej poprzedniej książki Wielki przekręt. Klęska polskich reform. Minęło kilka miesięcy od ukazania się tamtej książki, mojej pierwszej publikacji po polsku od dwudziestu lat. Jej sukces był dla mnie sporym zaskoczeniem. Obawiałem się, że moja skrajnie krytyczna ocena zmian ustrojowych w gospodarce zrazi czytelników. Książkę sprzedano jednak w niespotykanym - jak na ten gatunek nakładzie dwudziestu kilku tysięcy egzemplarzy. Niestety nie znalazła ona uznania w głównych ośrodkach opiniotwórczych, w tym akademickich. Odnieść można wrażenie, że polscy naukowcy w zasadzie uznali książkę za niewygodną, gdyż przez całą dekadę głoszą pochwałę reform, które ja opisałem jako klęskę. Oczywiście nie należy zbyt dużo oczekiwać po jednej książce, ale można się pocieszyć, że stała się przynajmniej przedmiotem konwersacji w tych kręgach. Ukazało się mnóstwo recenzji, tyle, że wysokonakładowa prasa albo całkowicie przemilczała książkę albo odniosła się do niej z wyjątkową zjadliwością. Miałem też kilka zaproszeń do telewizyjnych oraz radiowych dyskusji, które zawsze były bardzo burzliwe. Spotkałem się też z młodzieżą studencką, głównie w Krakowie i Warszawie. Dwukrotnie miałem okazję przedstawić swoje poglądy posłom na zaproszenie Sejmu. Odebrałem też obszerną pocztę elektroniczną od czytelników, którzy w większości zareagowali z dużą troską na moją krytykę reform. Dla nich, bierność ośrodków wpływu czy samych władz w sprawach poruszanych w książce musi być bardzo deprymującą. Uległem ich zachętom do dalszego penetrowania tematyki polskich reform. Postanowiłem przygotować nową pracę, która pomija drugorzędne wątki i proponuje równie krytyczną ocenę obecnych przemian ustrojowych z nadzieją, że spotka się z nie mniejszym zainteresowaniem. W tym celu musiałem też znaleźć nowego wydawcę, który obniżyłby ogromnie wygórowaną cenę nałożoną na poprzednią książkę. Ograniczony czas nie pozwolił mi na wykorzystanie w tej pracy wszystkich otrzymanych dotąd uwag. Te uwagi, a także zupełnie nowe materiały na temat reform oraz stanu gospodarki, uwzględniam w mojej najnowszej książce, już w połowie zakończonej. Nadałem jej tytuł Ostatnie wybory: rozkład państwa WPROWADZENIE Transformacja ustrojowa ruszyła szybko, tyle, że równie szybko doszło do katastrofy, najpierw w formie gwałtownej recesji, a potem półdarmowej wyprzedaży majątku na rzecz obcych inwestorów.

file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (2 z 87) [2005-02-12 02:29:52]

OBŁĘD REFORM

Minęło raptem nieco więcej niż dziesięć lat od chwili, gdy uwolniona od komunizmu Polska wpadła w obłęd reform, których zadaniem miało być stworzenie kapitalizmu. Tylko w obłędzie możliwe było, żeby budując "wyższy" kapitalizm, wdrożyć system, który nie dorównuje temu, co zostawił "niższy" komunizm. Wsparte żarliwą propagandą, nieudane pomysły reform trafiają do realizacji bez żadnych prób zastanawia się nad ich katastrofalnymi konsekwencjami dla gospodarki. Istotę tych przemian ustrojowych najlepiej oddaje określenie "wielki przekręt", gdyż w trakcie próby budowy kapitalizmu po komunizmie doszło do półdarmowej wyprzedaży większości narodowego majątku obcym inwestorom. Ten konkretny aspekt zmian ustrojowych, które toczą się wieloma torami naraz, jest najważniejszy przy ocenie dziesięciolecia po upadku komunizmu. Dziesięciolecia, w którym nastąpiło bezprecedensowe ogołocenie narodu z jego majątku. Popularna wśród kręgów, które określają się jako liberalne, opinia, że kapitał sprzedano bardzo tanio i do tego w obce ręce, bo waliła się w gruzy pozostawiona przez komunizm gospodarka, jest niepoważna. Polska znalazła się bowiem w głębokiej recesji nie przed reformami, ale dopiero gdy te reformy zostały podjęte, czyli po 1990 roku. Co więcej, gospodarka weszła w zapaść dokładnie, dlatego, że państwo porzuciło potrzeby produkcji na rzecz wyprzedaży majątku. Do sprzedaży pozostającego w gestii państwa majątku narodowego prawie za darmo doszło, dlatego, że zagrożeni utratą swych posad decydenci mieli mało czasu na ukartowanie przetargów. W tym pośpiechu, najbardziej przydatni okazali się obcy nabywcy, bardziej dyskretni w działaniu i zasobni finansowo niż ich krajowi konkurenci. Spośród obcych inwestorów wybrano z kolei tych, którzy byli skłonni do zaoferowania najwyższych tzw. prowizji w zamian za zaniżone ceny. Wiem, że "przekręt" to określenie z ulicy, także może razić, ale mamy tutaj do czynienia z działaniami, które nie zasługują na bardziej wyszukany język. Zresztą, słowo to weszło do powszechnego użytku, kiedy zaczęły się obecne reformy ustrojowe, między innymi pod hasłem wyplenienia afer ery komunistycznej. Ówczesne afery gospodarcze, nawet potraktowane łącznie, nie umywają się jednak swoją skalą do "przekrętu" związanego z dokonaną prywatyzacją majątku państwa. Nie byle, jaki to przekręt, w którym majątek banków i przemysłu jest upłynniany przez aparat państwa za około dziesięć procent jego aktualnej wartości. Pozostałe dziewięćdziesiąt procent wycieka oczywiście do nabywców za granicę, zamiast zasilić mocno wygłodzoną gospodarkę, którą zostawił po sobie stagnacyjny komunizm. Na taką to ogromną stratę narażono społeczeństwo, żeby zainkasować prowizje, stanowiące tylko mały ułamek wartości sprywatyzowanego kapitału. Również te dziesięć procent, które po "wielkim przekręcić" trafia do budżetu państwa, nie jest zużywane na pomnażanie produkcyjnego majątku. W sferze budżetowej ma miejsce mały przekręt, w wyniku, którego znaczna część przychodu przechwytywana jest na
file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (3 z 87) [2005-02-12 02:29:52]

OBŁĘD REFORM

użytek prywatny (np. na niebotyczne pensje zarządów w ciągle jeszcze licznych państwowych spółkach, jak również w niedawno zreformowanych lokalnych samorządach czy też w nowo powołanych kasach chorych). Przyszłość gospodarki wydaje się nawet bardziej przygnębiająca niż smutna teraźniejszość tej panicznej wyprzedaży. Polska skazuje się bowiem na coroczny wyciek zysków z kapitału, które, obok płac za pracę, stanowią główny składnik dochodu narodowego. Ponieważ zagraniczni właściciele przejęli komunistyczne monopole, mają warunki do dyktowania płac i wypompowywania zawyżonych w ten sposób zysków na skalę nawet dziesięciu procent dochodu narodowego rocznie. Łącznie, jednorazowe straty wynikłe z niedoszacowania sprzedawanego majątku oraz ciągłe straty z tytułu wyprowadzanych zysków, wielokrotnie przerastają znikome prowizje zarobione przez decydentów na pośrednictwie. Chodzi, więc tutaj o "wielki przekręt" nie tyle ze względu na skalę osobistych korzyści odniesionych przez mniejszość decydującą o sprzedaży majątku, ile ze względu na rozmiary strat dla wyłączonej z procesu decyzyjnego większości społeczeństwa. Pozbawiona zysków, należnych teraz zagranicznym właścicielom, gospodarka staje się kapitalistyczna, choć w kraju zostają tylko dochody z pracy - czyli place. Z obcym kapitałem i lokalną pracą, Polska staje się krajem, który niejako musi żyć z dnia na dzień, z "gołej" pensji. Możliwości zakumulowania własnego kapitału wyłącznie w oparciu o zarobki pracownicze są nikłe i równie małe są szansę na wyrwanie się z niefortunnej sytuacji, gdzie tylko praca jest własna. Dziś szukanie pracy w bankach i fabrykach przypomina migrację za chlebem we własnym kraju, gdyż większość ich jest zagraniczną własnością. Zatrudnieni w ten sposób stają się jakby sezonowymi pracownikami nie w obcym kraju, ale we własnym. Przy normalnej emigracji zarobkowej, gdy jedzie się do zamożnego kraju jak np. Niemcy, można liczyć na wysokie płace. Przy wewnętrznej migracji trzeba zadowolić się niskimi, polskimi płacami, może nawet na zawsze. Pierwszym wyraźnym sygnałem, na jak niewiele może liczyć lokalna praca jest obecna, druga z rzędu od chwili upadku komunizmu, recesja gospodarcza. Jak widać, fakt, że majątek trwały trafia głównie w obce ręce, to nie uchronił Polski od nowego wstrząsu, za który trzeba płacić nagłym wzrostem bezrobocia oraz płacową stagnacją. Gdyby starannie policzyć to bezrobocie, wyszłoby na to, że co czwarty lub, co piąty Polak zdolny do pracy znalazł się już bez pracy, oraz przeważnie bez żadnego zasiłku. Mój język znowu może kogoś razić, tym razem z tego powodu, że trąci innym żargonem, nie z ulicy, ale raczej z katedry, tym marksistowskim. Wszak krytykuję kapitalizm, rozprawiając o płacach oraz zysku, czy o pracy oraz kapitale, jak to czynią w swych wywodach marksiści. Jest to jednak tylko czysto przypadkowa zbieżność, gdyż mnie, jako ekonomistę, nic nie łączyło z marksizmem ani wtedy, gdy był on
file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (4 z 87) [2005-02-12 02:29:53]

Obled reform/Obled reform. gdyż ma bardzo wyraźną wizję "dobrych" instytucji. również przed komunizmem. bez różnicy. że ich liberalizm wywodzi się nie z ewolucyjnej myśli. Liberalizm. ale z nurtu. egzaltują się swym. nie wyklucza krytycznego spojrzenia na kapitalizm. zakłada. Instytucje. Liberalizm stoi tak samo murem za rynkami. Będąc produktem tych reguł. Przeciwnie. że jest to głęboki niepokój liberalnego ekonomisty. której to wolności nie da się nijak oderwać od swobody zawierania umów i od własności zasobów kapitału. gdyż nawet posługując się neoklasycznymi kategoriami nie sposób przeoczyć ułomności polskiego "niekompletnego kapitalizmu". Ponieważ żywotność kapitalizmu wyrasta z szerokiego zasięgu własności. Nikt poza . który nazywa się ekonomią neoklasyczną. zarówno własnych jak obcych. a więc swego rodzaju . czyli kapitalizm. wielkim triumfem w budowie kapitalizmu. z taką pasją nie podjął obrony kapitalizmu.był w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . w której dokładnie mieści się moje myślenie. tworzonymi w zgodzie z obowiązującymi regułami moralnymi. że nawet gdyby komunizm dał się urzeczywistnić.również moralna .jak go nazywam . należy do nich też pewien system moralny. że ta różnica w ocenie wynika stąd. otwarte rynki oraz prywatna własność. że nie każda własność prywatna jest z definicji "dobra". Niewykluczone. zrozumiała jest liberalna . przyczyny tych rozbieżności muszą być jednak inne."niekompletny kapitalizm". są tym silniejsze. wskazując na praktyczną niemożność zrealizowania komunistycznego ideału. Jest też w pełni świadom tego. Ponoć szczęśliwie już zakończonej w większości krajów Europy Wschodniej. To nie jest wcale sprawa tej czy innej tradycji liberalnej a raczej ich niechęci do nazywania rzeczy po imieniu. ale są ludzkimi wynalazkami. Liberalizm. a nie marksisty. w żadnej postaci. że budzi mój niepokój wyłaniający się w Polsce zależny typ kapitalizmu bez własnych kapitałów i bez rodzimych kapitalistów. Będąc z wykształcenia liberalnym ekonomistą wierzę w kapitalizm. takie jak rynek czy własność. Moje określenie siebie mianem liberalnego ekonomisty może zdziwić niektórych zadeklarowanych liberałów w Europie Wschodniej. w tym znaczną część polskiego środowiska intelektualnego. ani też obecnie. gdzie nie wypada być kimś innym. nie są bowiem darem natury. Nie zgadzają się na żadną. jak i przeciw "złym" rynkom. Według mnie. nawet umiarkowaną krytykę reform ustrojowych.OBŁĘD REFORM jeszcze bardzo modny. w którym kapitał . że wolność nie wyczerpuje wymogów właściwie rozumianego kapitalizmu.ziemia .wywodzącą się z liberalizmu szkolą ewolucyjną. Schumpeter (1942) dowodził z kolei. gdy raczej wyszedł z mody.htm (5 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . im solidniejsze są te moralne podstawy. Podstawowym kryterium oceny jest stopień wolności gospodarowania.negacja feudalizmu. z jego ideą gospodarki bez rynków i własności. to niewątpliwie byłby to regres. jak twierdzą. gdyż ten ostatni jest wrogiem zarówno kapitału jak i kapitalistów. w tym szkoła ewolucyjna. tyle. Powinno być oczywiste. Szczególne zasługi miał w tym Hayek (1944).

mianowicie. jedna jest tradycyjna. nowoczesna "droga do poddaństwa". z ich uprzywilejowaną pozycją ekonomiczną. Przez zamianę aparatu partii na obcych rezydentów. oraz innymi narodami. przypisują siłę roboczą do miejsca pracy i narzucają jej niekorzystne warunki wynagrodzenia. gdyż nie da się oderwać polityki od gospodarki. tak feudalna arystokracja jak i komunistyczna partia. że mamy do czynienia z inną drogą do poddaństwa. obok komunizmu. właściwie bez własnego kapitału. A to. co nadaje zupełnie inny wymiar klęsce reform. Wtedy raczej trudny do ogarnięcia fakt pozbawienia narodu jego kapitału znajdzie już przełożenie na bardziej namacalny bieg życia politycznego. to rodzą się wątpliwości. które ten kapitał w większości przejęły. W kontekście tych przemian własnościowych może nasunąć się jeszcze bardziej zatrważająca myśl. w obydwu tych systemach siła robocza znajduje się w sytuacji faktycznego poddaństwa. a druga nowoczesna.OBŁĘD REFORM rękach niewielu. W grę wchodzi. że z jedną kardynalną różnicą. W warunkach agrarnego feudalizmu zakres własności kapitału ogranicza się do arystokracji. Jeśli się przyjrzeć Europie Wschodniej po komunizmie. bowiem partie czy platformy. Tu wchodzą w grę relacje między Polakami.htm (6 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Stąd też liberalne potępienie komunizmu. co raczej kontrola nad maszynami jako kapitałem. że polityka też przejdzie w ręce zagraniczne. A zatem. Z racji ich szczególnej pozycji. Jednocześnie. więc wcale uwolnienie narodu. Znajdą się. dalej mogą dyktować warunki zatrudnienia i wynagrodzenia lokalnej pracy. kiedy chora gospodarka znajdzie już wyraz w chorej polityce. w jej systemie instytucji. w którym liczy się nie tyle własność ziemi. liberalnym ośrodkom. czy ekonomicznej zależności. dlatego. że teraz . Istotą przemian ustrojowych nie jest. Z gospodarką głównie w rękach zagranicznych można oczekiwać. a w przemysłowym komunizmie do kadry partyjnej. więc tylko o to. Nie chodzi. podobnie jest z polskim postkomunizmem. bowiem droga do większego poddaństwa. Komunizm obiecywał wolność.Obled reform/Obled reform. które przystosują się do odmienionej rzeczywistości wiążąc swój los z obcym kapitałem. nie poszerza się wąska baza własności. czy obecna zmiana ustrojowa to nie jest przypadkiem kolejna. że w "niekompletnym kapitalizmie" nie chodzi już wcale o relacje poddaństwa między dwoma odłamami obywateli narodu polskiego. tyle.po utracie tytułu własności do większości zasobów -podcięta została baza wolności tak dla rządzących jak i rządzonych. których działania pozwoliły obcemu kapitałowi wykluczyć z gry polski kapitał. mamy do czynienia z dwoma swego rodzaju formami poddaństwa. ale dał poddaństwo dla ogółu rządzonych. Nowi właściciele. ze względu na taką wąską bazę posiadania. jako prawie wyłącznych dysponentów kapitału. będzie dopiero w pełni docenione. Prawdziwe znaczenie tych zmian w gospodarce. Najłatwiej to przyjdzie tzw. ale jego zniewolenie. Mając na myśli wszechobecny obcy kapitał. wystąpią na niby w obronie file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .

W zamian za niewygórowane prowizje. Możnaby się ciągle pocieszać. będą żądać zdławienia płac polskiej siły roboczej. Dokładniej. Ale można było ich zdobyć w inny sposób. że przez wyprzedaż tego majątku w obce ręce nastąpił masowy wywóz legalnych tytułów do przynależnej im własności. żeby ona zadbała o jego niezbędną techniczną modernizację. Sprzedając kapitał obcym oddano prawo do zysków jako ważnej części dochodu narodowego. Państwowy kapitał możnaby wtedy sprzedać rodzącej się lokalnej klasie kapitalistycznej. W ten sposób po komunistycznej katastrofie przyszła zaraz postkomunistyczna. taki. została w zasadzie pozbawiona własnego kapitału. co zostało z komunizmu zmarnowano ten spadek. Co więcej. należy przypuszczać. Polska też uzyskałaby dostęp do większego doświadczenia. Tak się niestety stało w Polsce. ROZDZIAŁ PIERWSZY WYWŁASZCZENIE NARODOWE file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Chyba nie zdają sobie sprawy. w imię nieobecnej polskiej klasy kapitalistycznej. który nie wykluczyłby jednoczesnego stworzenia silnej własnej klasy kapitalistycznej. jakie reprezentują zagraniczni właściciele. cierpiąca na brak kapitału. gdzie zamiast uratować dla przyszłych pokoleń to. decydenci upłynnili kapitał za ułamek jego prawdziwej wartości. Tym samym wywieziono prawa do przejmowania zysków. właściwie napiwki. żeby nie martwić się o przebieg polskiej prywatyzacji. ale obecne dopiero zaczyna powoli docierać do świadomości polskiego społeczeństwa. W ten sposób słaba gospodarczo Polska. że przez taką wyprzedaż ściągnięto bardziej doświadczonych kapitalistów z zagranicy. CZĘŚĆ PIERWSZA WYMYŚLONY POSTĘP Przejmowanie fabryk czy banków przez. Gdyby obcy kapitał napłynął w formie budowy nowych fabryk czy zakładania nowych banków zagranicznych. to jest właściwie katastrofa. a tym bardziej za półdarmo. że z techniką doskonalszą niż krajowa. zagranicznych właścicieli jest dzisiaj w świecie czymś normalnym. ale nie sposób uznać za normalne przejmowanie całej gospodarki jakiegoś kraju. Dla co poniektórych stanowi to wystarczający powód.OBŁĘD REFORM nieobecnego polskiego kapitału. które przynosi sprzedany przez państwo kapitał. Nazwanie tego porażką byłoby zbyt łagodne.Obled reform/Obled reform. Poprzednie niepowodzenie głęboko wryło się w zbiorową psychikę ludzi.htm (7 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . za bardzo marne opłaty oraz bez jakiejś większej nadziei na trwałe przyśpieszenie produkcji przez jej dynamiczną modernizację. Nikt oczywiście nie zdemontuje fabryk i banków by wywieźć je za granicę. zamiast wyprzedawać zastany kapitał obcym inwestorom uzyskano by dodatkowy kapitał.

czy w drodze rozdawnictwa obywatelom czy też przez sprzedaż indywidualnym inwestorom. Ci.OBŁĘD REFORM Właściwie żaden ważniejszy aspekt obecnej polskiej transformacji ustrojowej nie został dotąd poddany jakiejś rzetelnej analizie ekonomicznej. Ponieważ znajomość faktów jest słaba. że to zdyskredytowany dzisiaj marksizm uzasadniał bezsensowne systemowe koncepcje odwołując się do przeróżnych "historycznych konieczności". że we wszystkich przypadkach główny strumień akcji zostanie skierowany do inwestorów wewnętrznych. Być może manewr ten kogoś z obywateli przekonał. żeby przekonać obywateli do inwestycji. Chociaż majątek państwa miał być sprzedany głównie krajowcom. są zwykle zdania. ale w końcu same stały się przedmiotem zagranicznych przejęć (nawet tak dynamiczna grupa jak Elektrim). które zaczęły się już w ostatnim roku rządów Rakowskiego.Obled reform/Obled reform. że sprzedaż w tym trybie dalej została skierowana prawie wyłącznie w zagraniczne ręce. w jaki sposób w prywatne ręce przekazać olbrzymi majątek państwa. Przez jakiś czas krajowe holdingi wchłaniały nowe obiekty. że Polska nie miała innego wyjścia. Wybrano rynkowy. tyle.htm (8 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Niespełnione zamierzenia Nie ma kapitalizmu bez prywatnej własności. Jeśli przyjąć za normę Europę Zachodnią. jak się wydawało.sprzedaży bezpośrednio lub przez tzw. wariant . to stosunki własnościowe w zreformowanej Polsce są zupełną dewiacją. z których można by opłacić zakup kapitału. likwidację przez ratalny wykup. Na rzecz sprzedaży miał przemawiać fakt. w latach 1990-1992. Pod kontrolę zagraniczną przeszły też w końcu zasoby przekazane w 1995 r. Nie wynikało to z preferencji aktualnych władz. większość specjalnie wyselekcjonowanych obiektów trafiła do zagranicznych właścicieli. ale raczej było konsekwencją procesów. ofertę publiczną. że tylko w ten sposób majątek trafi w najlepiej przygotowane ręce. na rzecz file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Mówią tak zupełnie niepomni. więc reformy zaczęły się od dylematu. Z myślą o stworzeniu warstwy kapitalistycznej uznano. Dla ścisłości. że skutkiem reform nie jest zwykły kapitalizm. Podobno udzielono tych preferencji zagranicznym inwestorom. w latach 1990-1992. czyli giełdę. Zwolennicy darmowej dystrybucji powoływali się na brak prywatnych oszczędności. holdingi. gdy ruszyła pierwsza transza. Pomysły rozdawnictwa nie znalazły w Polsce większego uznania wśród reformatorów. skupiające producentów z różnych branż w tzw. mało kto sobie uświadamia. w procesie prywatyzacji pojawiły się też zalążki dużego krajowego kapitału. bo jest to niestety prawie całkowicie "niema" transformacja. to jednak. Tym kanałem miały być upłynniane większe obiekty. dla mniejszych otwarto tzw. którzy to dostrzegają.

udział obcego kapitału w przemyśle przekroczył 40 procent. Udział obcego kapitału może całkiem łatwo dojść do 60-70 procent przed rokiem 2003. udział zagraniczny już był pokaźny. dały o sobie znać już w 1997 r. Ale. na którą ochotę mają zwłaszcza Niemcy. Ale już pod koniec 1999 r. tak.. które musieli następnie zamienić na udziały w jednym z funduszy restrukturyzujących przydzielone im przedsiębiorstwa. a obecnie. kapitał własny -65 procent.Obled reform/Obled reform.. Można szacować. Prawdziwa lawina wyprzedaży ruszyła w roku 1999. Na skutki nie trzeba było długo czekać. Stało się tak głównie.pewna część obcych udziałów pochodzi z zakładania własnych sieci. mierząc tzw.sprzedaży. dlatego. doszedł do 50 procent. Jeśli chodzi o banki. a biorąc za podstawę obliczeń tzw. że po raz pierwszy wystawiono do prywatyzacji sporo obiektów o bardzo dużej skali. jeśli chodzi o przemysł. wprowadzonych jako namiastka powszechnego rozdawnictwa. Podczas gdy w finansach ubezpieczeniach i bankowości . w przemyśle budowa zagranicznych fabryk pod klucz jest minimalna. Owszem. a w 2000 r. funduszy inwestycyjnych. Wolniej odbywa się przejmowanie sektora ubezpieczeniowego. Główny producent. a zbankrutowany Daewoo pozostawił na wpół rozgrzebany Żerań. że lada moment może się dalej podnieść. Po dwóch-trzech latach. gdy obcy udział wyniósł 15 procent. udział sektora zagranicznego w bankowości wciąż jeszcze wynosił poniżej 20 procent. Efekty tej wielotorowej wyprzedaży. że po prywatyzacji PZU podniósł się on do 45 procent. sprzedano pierwsze udziały państwowego monopolisty. aktywami wyniosła 56 procent. napłynęły z zagranicy spore "świeże" inwestycje do Polski. Obywatele otrzymali równe certyfikaty. W 1997 r. z tym. aż 75 procent. fundusze skonsolidowały te udziały na tyle. kontrola zagraniczna banków. gdyż pod koniec 1999 r. Nieprzerwanie szuka się też zagranicznych nabywców na huty stali oraz kopalnie węgla.htm (9 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . czyli w 2001 r. mają pójść resztki przejętej przez Francuzów telekomunikacji oraz energetyka. to na początku reform były one praktycznie wyłączone ze sprzedaży dla zagranicy. przede wszystkim dzięki tworzeniu własnych sieci. poprzestał na modernizacji Tych. gdyż dopiero w 1999 r.. że przed sprzedażą ten udział był w granicach 30 procent. polskie giganty. PZU.OBŁĘD REFORM tzw. by zacząć systematycznie wyprzedawać je zagranicznym inwestorom. Plany sprzedaży na najbliższe lata są niemniej ambitne. powstała tylko jedna średniej wielkości wytwórnia w Gliwicach. Nawet w tak dynamicznej dziedzinie jak motoryzacja. General Motors. ale głównie w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . włoski Fiat. zanim doszło do tej wstrząsanej sporami . gdy najprawdopodobniej nie zostanie już nic ważnego do prywatyzacji (może tylko jeszcze państwowe koleje). zmiana nastąpiła dopiero po sprzedaży Banku Śląskiego w 1994 r.

ale w sektorze bankowym sytuacja jest podobna (przy czym większość kapitału bankowego w tych trzech krajach została przejęta przez dwa szwedzkie banki. gdzie udział obcego kapitału jest bliski 80 procent. choć zasoby przekazane na bezpłatny rozdział obywatelom równały się wartościowo tym wystawionym na sprzedaż.od dwóch lat zaczęła się wyprzedaż.Obled reform/Obled reform. w Bułgarii czy Rumunii . Mimo tych początkowych komplikacji. Ścieżkę szybkiej wyprzedaży za granicę przyjęły też byłe republiki bałtyckie. rzucają się w oczy Węgry. które już w tej chwili zapewniają im około 25 procent całych obrotów. przy czym znowu poza zasięgiem obcych inwestorów znalazły się zakłady borykające się z trudnościami .ale również na Ukrainie .OBŁĘD REFORM sektorze handlu. handel zostanie niedługo zdominowany przez zagranicę tak jak przemysł czy finanse. fabryki oraz banki zostały przejęte głównie przez kierownictwo oraz załogi. W przemyśle udział ten też był już wtedy w 70 procentach zagraniczny. Główna część kapitałów została następnie wyprowadzona by zasilić biznesy krajowych tzw.była nomenklatura przejściowo utrzymała kontrolę produkcji. przejmowanie zasobów przez zagranicę okazało się wolniejsze. w tym zwłaszcza Estonia. nomenklatura także musiała ulec . nie zostawiając nic dla większości obywateli. większość banków jest już przejęta przez zagranicę. że gwałtownie rugowana jest lokalna sieć handlu detalicznego. Jak dotąd. najbardziej zaawansowane w wyprzedaży zagranicznej. niedawno zresztą połączone w jeden bank). tak w przemyśle. W Bułgarii i Rumunii. wesprzeć się na zagranicy ze względu na nielegalny charakter bardzo wielu operacji (np.udział ten w przemyśle jest niższy. gdzie udział ten nagle podniósł się do 65 procent w 2001 r. a na Ukrainie. Skala ich jest taka. Oligarchia musiała. Słabsza od swych rosyjskich odpowiedników. w 1999 r. wywodzących się z dawnej nomenklatury. Gdy w Rosji wyłonił się swego rodzaju "nomenklaturowy kapitalizm". zagranica miała pod swoją kontrolą 70 procent sektora bankowego.utrzymywane przy życiu przez budżet.Łotwie i Litwie . która przetrwała nawet czasy komunizmu. Tło regionalne Patrząc na resztę Europy Wschodniej. obcy kapitał kontrolował 35 procent przemysłu oraz 45 procent bankowości. prania pieniędzy). W innych krajach bałtyckich . gdzie przyjęto za wzór czeski program. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . ale bez prawa własności.htm (10 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . W Rosji. zagraniczni inwestorzy interesują się głównie supermarketami. W 1999 r. w których prywatyzację oparto na kuponowym rozdawnictwie. jak i w bankach. Tak się stało w Czechach. choć tylko częściowo. W krajach. czyli całą jego finansowo zdrową część (Załącznik 1). oligarchów. obcy. Przy obecnym tempie.

że tylko Chiny mogły pójść tą drogą. że Chiny są wielkie a Polska. którego dano preferencje zagranicznym nabywcom. a akcje znalazły się przeważnie w rękach załóg i dyrekcji.htm (11 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Chiny uczyniły swoją gospodarkę nie mniej prywatną niż Europa Wschodnia. a w bankach . Widać to w Serbii. małe. głównie w górnictwie. to w wyniku wojny stała się ona międzynarodowym protektoratem. Co więcej. Wariant budowy kapitalizmu bez prywatyzacji był dostępny dla Polski jak i dla reszty Europy Wschodniej. Tyle. Ciągle działa tutaj monopartia. gdzie dotąd właściwie brak obcego kapitału. liberałów. że w Europie Wschodniej też nie doszło do referendum w sprawie prywatyzacji. w ramach. prawie wyłącznie przez zezwolenie własnym obywatelom na otwieranie biznesów. można zacząć od gospodarki Irlandii. który utrzymano w dużym stopniu z pomocą zagraniczną.10 procent. w odróżnieniu od Polski czy Czech władze chińskie nie starały się narzucić doktrynerskich programów. w Słowenii. czy inne gospodarki regionu. więc bardziej demokratyczną drogę reform ekonomicznych. omal nie podzieliła losu swej prowincji.Obled reform/Obled reform. Chorwacja oraz Bośnia. nikt też o nic nie pyta rządzonych.OBŁĘD REFORM głównie Rosjanie. że strategia wyprzedaży zagranicę jest najbardziej file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Najbardziej trudny dla inwestorów zagranicznych okazał się model Chin. że Chiny są inne. ale tworzenie protektoratów jawi się jako alternatywna metoda prywatyzacji. a Serbia. jako przedmiot ataku. zwłaszcza ciężki. Reszta świata Wychodząc poza świat byłego komunizmu. gdzie postanowiono zmienić tzw. Żadne czynniki ekonomiczne teoretycznie nie przemawiały za tym. gdyż nie przechodzą politycznej transformacji. stanowią przykład gdzie załamał się ten samorządowy model. udział zagranicy w przemyśle jest w granicach 15 procent. Wysuwa się też argument. Podobnie stało się w Kosowie. wykupują przemysł. jeśli chodzi o zagraniczne przejęcia okazał się wariant przyjęty w byłej Jugosławii. Ich zdaniem. wyjątkowo szybko rozwijająca się Irlandia to dowód na to. Szczególnie trudny. Te biznesy okazały się tak prężne. gdyż głównie tam zezwolono na zagraniczne inwestycje. Z kolei. Mniej demokratyczne Chiny wybrały. Jeśli chodzi o samą Bośnię. samorządowy model przez sprzedaż akcji pracownikom. a zwłaszcza wyprzedaży za granicę. Chętnie używają tego argumentu polscy tzw. która stanowi ulubiony przykład tzw. To może zabrzmieć drastycznie. gdzie prywatyzacja została właściwie zakończona. choć oczywiście w ekonomii liberalnej nie ma osobnych teorii dla małych i dużych gospodarek. że zupełnie przyćmiły sektor publiczny. Na pewno nie ma to nic wspólnego z tym. gdzie po prostu nie doszło do prywatyzacji. liberałowie.

który w Europie Zachodniej opiera się głównie na państwowych systemach składkowych. Udział obcego kapitału w przemyśle nie wykracza poza 15 procent (w Niemczech jest on poniżej 10 procent). gdzie. banki dalej. W Europie Wschodniej podobny system zastępowany jest przez tzw. W bankach stanowi on średnio tylko 13 procent (ale w Austrii . startuje do kapitalizmu z poważnym opóźnieniem. często publiczny. Podobnie w Wielkiej Brytanii. Turcji. jak Polska. Tak wysokiej penetracji gospodarki przez obcy kapitał nie tylko nie można spotkać w Europie Zachodniej. na Węgrzech. W Hiszpanii oraz Portugalii. łączące produkcję i sprzedaż z finansami. przy czym we wszystkich przypadkach nowo tworzone fundusze są głównie pod kontrolą zagranicznych inwestorów.w Polsce. Jeszcze większy kontrast można dostrzec w niebankowych finansach. W średniorozwiniętej. a w Niemczech niewiele więcej). to obraz ten wygląda zupełnie inaczej. udział zagraniczny w bankach wynosi poniżej 15 procent. bardziej zbliżonych gospodarczo do poziomu rozwoju Europy Wschodniej. bez najmniejszych przeszkód wpuszcza się obcy kapitał do tego sektora. Daje to file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . ale głównie w budowę nowych obiektów. Stare irlandzkie. W Irlandii 40 procent kapitału przemysłowego jest obecnie w rękach zagranicznych.OBŁĘD REFORM racjonalna dla kraju. obcy kapitał też kierowany jest nie na wykup. w ubezpieczeniach. w tym również w Polsce. Przez ostatnich dziesięć lat tureccy inwestorzy nabyli 85 procent prywatyzowanego majątku. chilijski model. na której to przykładzie ponoć oparli się dzielni polscy reformatorzy. podobnie jak Polska. jak np. W Europie Wschodniej. jak podałem. a ostatnio .otwarte fundusze emerytalne inwestują wpłaty. Gdyby jednak przyjrzeć się średniej dla całej Unii Europejskiej. Prawie bez wyjątku. a Czechy właśnie sprzedały obcemu inwestorowi swego państwowego monopolistę ubezpieczeniowego. a w bankach ten udział wynosi nawet 50 procent. W krajach unijnych w ubezpieczeniach dominuje własny kapitał.htm (12 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Skorzystały zwłaszcza rodzinne konglomeraty. obcy kapitał musiał budować obiekty i sieci od podstaw.Obled reform/Obled reform. tyle. ale nigdzie prywatyzacja nie została skazana na zagranicznych inwestorów. że zagraniczne banki powstały prawie wyłącznie z nowych inwestycji. które napływają z zagranicy.4 procent. także w Irlandii. w którym prywatne . Nie została skazana z pewnością w Austrii. więc obracają głównie lokalnymi oszczędnościami. gdzie w trakcie zaczętej w końcu lat 60-tych masowej prywatyzacji żaden znaczący zakład czy bank nie został sprzedany zagranicznym nabywcom. natomiast napływowe zagraniczne instytucje finansowe pracują głównie na wkładach. Węgry zdołały już całkowicie pozbyć się własnych ubezpieczeń. Tak się stało w Estonii. który. Prawdziwym ewenementem jest rynek emerytalny. obcy udział własnościowy w bankowości jest bardzo wysoki. w sensie własności.

OBŁĘD REFORM im kontrolę nad całą gospodarką do tego stopnia. Silne podobieństwa można też znaleźć w sferze ubezpieczeniowej. wybrała wariant narodowej prywatyzacji.na poziomie 17 procent. Podsumowanie Obraz. zaledwie po dwóch latach prywatyzacji banków. w wyniku prywatyzacji. w Brazylii. Jeśli chodzi o pozaeuropejskie kraje średniorozwinięte to sytuacja w Europie Wschodniej różni się też od krajów Azji Wschodniej. W Argentynie odpowiedni udział osiągnął już 40 procent. gdzie np. ale rośnie. że ten szeroko przyjęty pogląd jest mitem . Weszła natomiast na drogę. aż 55 procent. przy czym narzuty za obsługę premii sięgają 25 procent. Dotyczy to zwłaszcza Chile. że są w stanie dosyć skutecznie tamować ewentualną inwazję zagranicznego kapitału. w tym w bankowości. w bankach jest 4 procent obcego kapitału. gdzie 50-60 procent zasobów funduszy jest kontrolowane przez zagranicznych udziałowców. a w Wenezueli. na której znalazły się kraje Ameryki Łacińskiej. Trendy. oraz w dziedzinie emerytur. zamiast prywatyzacyjnego wynarodowienia. w Meksyku jest on bliski 35 procent. obcy udział wynosi na razie 15 procent. w której rośnie ogólny dobrobyt. Choć file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . gdzie od lat trwa masowa prywatyzacja. W Malezji rola obcego kapitału w bankach jest większa .choć wolniej . który się wyłania z międzynarodowych porównań podważa rozpowszechniony pogląd. a blisko 60 procent należy ciągle do państwa. Na to. Zagraniczny kapitał ma kontrolę nad 30 procentami rynku emerytalnego w Ameryce Łacińskiej (większość tych środków pozostaje przy tym w gestii jednego banku amerykańskiego. ale jego swoista "latynizacja". prywatyzacja . są natomiast bardzo zbliżone do zmian w Ameryce Łacińskiej. Polska nie zbliżyła się bynajmniej do Europy Zachodniej.prowadzi głównie do obcych przejęć. czyli Citibanku). następuje nie tyle oczekiwana "europeizacja" polskiego kapitalizmu.htm (13 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . podobnie zresztą jak w Chile.Obled reform/Obled reform. choć taki był zamiar. W ten sposób. że Polska przyjęła jedyną dostępną drogę zmian własnościowych. że wśród byłych komunistycznych krajów Słowenia. masowej prywatyzacji opartej na wyprzedaży większości majątku za granicę nie dawało nadziei na stworzenie dynamicznej gospodarki.nazwijmy go mitem nieuchronności wskazuje chociażby fakt. Np. a najwyższa chyba na Filipinach -35 procent. że żadne teoretyczne rozwiązanie z wyjątkiem przyśpieszonej. W Korei Południowej udział obcego kapitału w przemyśle czy bankach nie przekracza 5 procent. ostatnio. widoczne w Europie Wschodniej. gdzie. To. co się stało nie było żadną historyczną koniecznością w tym sensie. Wybierając sprzedaż większości własnych kapitałów zagranicznym inwestorom. można powiedzieć. jak widać. Podobnie jak na Tajwanie.

że w momencie zakończenia procesu prywatyzacji. Szok cenowy Proponuję zacząć od zapoznania się z przychodem za sprzedany majątek państwa. niejako w imieniu obywateli. może sugerować. by mało warte fabryki i banki oddać w dobre ręce. Cena nie jest ważna.5 miliardów dolarów. powiedzmy w roku 2004. Należy. Za cały okres 1990-1999. Trudno jest bowiem zrozumieć jak ma się ono nauczyć być kapitalistami bez własnego kapitału.OBŁĘD REFORM zwolennicy masowej wyprzedaży majątku za granicę bardzo krzywią się na porównania z Chinami. Bez względu na to. jaka jest prawda. ważne jest to. Ponieważ chodzi o zbiorowe wywłaszczenie. To. przychód z prywatyzacji w najlepszym razie ulegnie podwojeniu do łącznej sumy równej 18-23 miliardów dolarów.htm (14 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . jego wycena powinna być znana publicznie. nawet gdyby przyjąć. Polska zeszła być może na prawdziwe gospodarcze bezdroża. kalkulację tę nazywam "rachunkiem wywłaszczenia". który się naprawdę sprawdził wśród średniorozwiniętych krajów przyjęła dotąd Azja Wschodnia. należy jednak zbadać jak wyceniono narodowy majątek. więc przyjąć. bo takie dane są łatwo dostępne z budżetu państwa. państwo w istocie rozdało cały ten majątek cudzoziemcom. czy to nie jest jak lekcja pływania bez wody. wpłynęło około 911. Skoro zagranicy sprzedawany jest wspólnie wytworzony majątek. kogo ten fakt oburza. ale zamiast tego. istniał jeszcze inny wybór. przykład budujących kapitalizm Chin również dowodzi. ale nie jest. którzy go stworzyli. I jako taką trzeba też ją chyba dzisiaj oceniać. że nie chodzi o jakąś fazę przejściową. że przyjmując "latynoski" wariant. choćby teoretycznie. aby majątek państwa rozdać równo obywatelom. że.Obled reform/Obled reform. W żadnym zaś razie Ameryka Łacińska. gdy sprzedano mniej więcej połowę sektora przemysłowo-bankowego. Ciągle mało. ale raczej o bardzo trwałą sytuację. że komunizm zostawił złom. Można by powiększyć stronę wpływów. którą prześladują niepowodzenia. w której społeczeństwo ma się nauczyć kapitalizmu od obcych. że to jest przejściowa faza. gdyż zagraniczni inwestorzy pozyskują kapitał file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że w Azji Wschodniej kapitał pozostał własny a w Ameryce Łacińskiej właśnie trwa jego radykalna wyprzedaż na rzecz zagranicy. Ta "latynoska" ścieżka reform nie może być dla Polski optymalna. więc na to. Jedyny współczesny model budowy kapitalizmu. ROZDZIAŁ DRUGI SPRZENIEWIERZONY MAJĄTEK Wielu ekonomistów nalegało. gdyż przyjął się pogląd. Wygląda.

wymagało wykorzystania wieloletnich oszczędności. ani tych w Austrii za dwuletnie. Należałoby wtedy jednak odjąć koncesje państwa na rzecz obcych nabywców (np. która zostanie uzyskana z wyprzedaży. że współczynnik kapitałochłonności w bankowości jest taki jak w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .Obled reform/Obled reform. w 1998 r.rynkowej . Określa on liczbę jednostek kapitału niezbędną do wytworzenia jednej jednostki dochodu narodowego rocznie. żeby wyszacować wartość tych zachęt finansowych. przez wykorzystanie koncepcji tzw. np. choć nie można wykluczyć.powiedzmy -dwóch. czy wyłączenia celne). 160 miliardów dolarów. wyniosły 32 miliardy dolarów. Żeby te oszczędności trafiły do faktycznych nabywców kapitału. ale też z zakupów giełdowych. przy czym. choć przybliżone. by rocznie wytworzyć jednego dolara dochodu narodowego. Skoro jej gospodarka jest dwa razy większa od polskiej. Stanowią one 20 procent dochodu narodowego. Gdyby przyjąć.. Nikt nigdy nie zadał sobie trudu. że polski majątek sprzedawany jest za mniej niż roczne oszczędności. czyli że potrzeba trzech bądź czterech dolarów kapitału.OBŁĘD REFORM nie tylko od państwa. czy z zamiany długów. i zastanówmy się czy suma ta może być adekwatna do wartości kapitału. właściwie powinno wystarczyć. że jest on sprzedawany za 10 procent prawdziwej wartości. ale nawet niewydolne banki. współczynnika kapitałochłonności. Przy takiej cenie. nie można by kupić Polskich banków/fabryk za roczne oszczędności. za swoje dwuletnie oszczędności. W przemyśle z reguły wynosi on trzy lub cztery. to wypadłoby. Wynikałoby stąd. żeby się zastanowił co by było gdyby np. nie byłby to już jakiś ewentualny komunistyczny szmelc. bo roczne oszczędzanie 20 procent dochodów to nie jest niesłychane wyrzeczenie. Przyjmijmy. mogłyby z pewnością zrobić to wszystko w ciągu . Austria zaoferowała swoje banki i fabryki Polsce za ekwiwalent swoich rocznych oszczędności. ulgi podatkowe. Ponieważ kapitał powstaje z nieskonsumowanej części dochodu narodowego. Trzymajmy się jednak tej sumy 18-23 miliardów. trzech lat. gdyż przy właściwej . na polskich warunkach. To wyliczenie. że zbudowanie polskiego kapitału wymagało inwestowania narodowych oszczędności przez dziesięć lat. Polska mogłaby. wykupić austriacki przemysł i banki. przy dochodzie ok. Powyższa operacja byłaby absurdalna.wycenie. najlepiej jest porównać ten przychód z rocznymi oszczędnościami. ale można sięgnąć do innej . w każdym przypadku. Polacy mogliby kupić swój dotąd "własny" kapitał stosunkowo małym wysiłkiem.bardziej dokładnej -metody. że mogą one z upływem lat dorównać wpływom ze sprzedaży majątku zagranicy. Stworzenie kapitału.htm (15 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . potrzebne byłoby pośrednictwo banków. czyli z oszczędności. że majątek sprzedawany jest za śmiesznie niskie ceny proponuję. Gdyby ktoś miał nadal wątpliwości.

Prawda jest. jaki okres oszczędzania był niezbędny dla stworzenia kapitału. Zagraniczni inwestorzy nabyli nie tylko państwowy kapitał. Ci. Faktem jest. był bardzo zbliżony w momencie. gdyż w realnym świecie pieniądze inwestuje się nie po to żeby inwestować. odpływ taki jest nieunikniony. Wieczny wyciek Nie wystarczy zbadać sam sposób wyceny sprzedawanego majątku. które powstają. że taki wywóz jest nierealny. by rocznie wyprodukować taką wartość. Zastosowany tutaj współczynnik wartości kapitału przypadający na jednostkę dochodu narodowego. odnosi się jednakowoż nie do zużytego. że te dwa sektory dają połowę rocznego dochodu Polski. gdyż inwestorzy będą reinwestować dochody. który wyliczyłem dla Polski.OBŁĘD REFORM przemyśle. że identyczne założenia przyjęli Niemcy Zachodni. ale do niezużytego kapitału. Aby rachunek wywłaszczenia był pełny należałoby uwzględnić odpływ głównej formy dochodów z kapitału -zysków. którym nie przeszkadza wyprzedaż dowodzą. który zostawił komunizm. Państwo. kapitał trwały . Wypada.w tym maszyny . w jakim stopniu majątek Polski. ale przejęli jednocześnie pozycje monopolistyczne. Gdyby przyjąć współczynnik równy 3/1. jak również tzw. kiedy zabrali się do prywatyzacji majątku Niemiec Wschodnich. otwierając file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . oraz związane z nimi renty. jako druga obok rynku główna instytucja. że taki zasób kapitału wymagałaby 7. gdyż dochód narodowy obu go. bowiem taka. też jest niedoskonałe. a więc połowę 160 miliardów dolarów.Chciałbym tutaj przypomnieć. że zwłaszcza w Polsce. czyli zbliżony był do tego.5 albo nawet 11 lat oszczędzania.był bardzo zużyty fizycznie. w wyniku załamania inwestycyjnego w końcówce komunizmu. albo 360 miliardów dolarów. był fizycznie zużyty.spodarek. oraz. że pozostawiony przez komunizm zasób wart był 320 miliardów dolarów.htm (16 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . 240360 miliardów dolarów przez roczne oszczędności wynoszące 32 miliardy dolarów. Stosując współczynnik 3/1 ustali. ale także żeby konsumować. Ale nawet gdyby gospodarka była wyjątkowo atrakcyjna. Wynikałoby więc stąd. sektory te musiałyby dysponować majątkiem wartym trzy razy więcej. rent. czyli 240 miliardów dolarów. Ma to sens. Wystarczy podzielić faktyczną wartość kapitału. gdy rynki są niedoskonałe. że kapitał polskich banków i fabryk idzie za granicę za około 912 procent jego faktycznej wartości. Teraz można już bliżej ustalić. gdyby przyjąć współczynnik 4/1 (Załącznik 2). czyli 80 miliardów dolarów. że choć rynki zastąpiły plany. które należały kiedyś do partii/państwa.Obled reform/Obled reform. zachowana została ogromna monopolizacja gospodarki. gdy upadał w nich system komunizmu. gdyż ze sprzedażą wiąże się jednocześnie przekazanie tytułu do wywozu dochodów z kapitału. wtedy. mimo dużej różnicy w poziomie ich populacji. czy Niemiec Wschodnich. W kontekście mojej analizy całkiem jałowe jest zastanawianie się.

że czyste zyski to 10 procent dochodu narodowego. jakie zagraniczni nabywcy odnieśli na skutek państwowego "upustu" cenowego. albo nieistniejące. można przyjąć. płace są np. banki te przechwytują zyski/renty z reszty gospodarki. Inną możliwość niewidzialnego wywozu stwarzają zagraniczne banki. W ostatecznym rachunku źródłem rent . Skoro banki i przemysł dają połowę dochodu. chodzi o potencjalną sumę rzędu 16 miliardów dolarów . Ze względu na ciągle bardzo "drogi" krajowy kredyt. Zagraniczni inwestorzy zdobyli tytuł do tych 5 procent. to też rodzaj monopolistycznej renty. w połowie drogi do pełnej wyprzedaży. w formie bezpłatnego lecznictwa. Zresztą dominująca pozycja obcego kapitału pozwala mu na "szantaż gospodarczy" państwa. Ponieważ nie można liczyć na to.Obled reform/Obled reform. Dowodem na obecność tych. bądź zawyżając koszty wykonawstwa w ramach zamówień rządowych. który już dzisiaj jest w 2/3 w obcych rękach. co przeprowadzona analiza zdyskontowanej sprzedaży majątku zagranicznym inwestorom. ceny transferowe (zawyżając ceny swych dostaw importowych z własnych filii oraz zaniżając ceny opartego o ten przywóz eksportu do tychże filii). że wcale nie liczy się z potrzebami narodowej gospodarki. a na dodatek kapitał ten jest bardzo trudny do kontrolowania. Jest file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że istnieje taka teoretyczna możliwość. gdy państwo właśnie dowiodło półdarmową sprzedażą majątku. że w ostatnich latach realna wartość giełdowa spółek przemysłowych malała. czyli 5 procent dochodu narodowego.są płace. przypada na nie połowa zysków. wykazującymi zawyżone. Przy 160 miliardach dolarów dochodu narodowego. czy ogólnego szkolnictwa). ci sami monopoliści uszczuplają środki na uzupełnienie płac (np. państwowych rent może być dopiero. drenowane przez wygórowane ceny narzucane przez monopolistów. W przypadku rent państwowych również cierpią płace.OBŁĘD REFORM kolejne możliwości osiągania rent. W przypadku tych rynkowych. To prawda. gdyż nie płacąc podatków. Robi się to przez tzw. gdyby się bliżej zastanowić. drenaż zysków z Polski (nie uwzględniając rent) można szacować na 2-3 miliardy dolarów (Rutkowski 2001). Ale przecież nie można traktować tej możliwości serio. finansowe korzyści. Z łatwością może on wyprowadzać swoje zyski/renty choćby przez manipulacje w handlu zagranicznym. nazwijmy je.czy to rynkowych. o jakim wycieku mówimy. Żeby się zorientować. Już dzisiaj. gdyż zagraniczne firmy ze względu na swą lokalizację podlegają miejscowej legislacji.sumę rosnącą wraz z gospodarką. Albowiem. Wywóz tych przychodów jest możliwy przez ukartowane transakcje między polskimi a zagranicznymi bankami-matkami. Stąd może fakt. a wraz z rentami może łącznie nawet do 10 procent. państwo mogłoby próbować zablokować odpływ dochodów za granicę. czy państwowych .htm (17 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . koszty własne. że zyski/renty będą stale reinwestowane w kraju. a bankowych rosła.

5 miliarda dolarów. te ewentualne korzyści w formie wyższej wydajności musiałyby dać efekt produkcyjny większy od łącznych strat na darmowej wyprzedaży kapitału oraz rocznym drenażu zysków/rent. gdyż nie widać jakiegoś skoku w inwestycjach. Liczba zgłoszonych do opatentowania wynalazków spadła z 4100 w 1990 r. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .Obled reform/Obled reform. To jest nic w relacji do sprzedaży. gdzie nawet słabiej rozwinięta Hiszpania zaczęła właśnie wykazywać dodatni bilans kapitałowy. Europa Wschodnia wydała zaledwie 1/4 miliardów dolarów na zakup kapitału zagranicą. zaplecza badawczego. Ten odpływ zysków/rent jest przy tym jednokierunkowy. bilans płatniczy pogorszył się o 1. żeby korzyści z wydajności usprawiedliwiły masową wyprzedaż obcym. Nie widać też. Niedawno sprywatyzowana hiszpańska Telefonica przystąpiła tam do akwizycji za 27 miliardów dolarów. gdyż malejący wysiłek inwestycyjny prowadzi do upadku tzw. czego wyrazem jest spadek liczby krajowych patentów. 5-6 miliardów dolarów. gdyż na Węgrzech. że zagraniczni kapitaliści są lepiej przygotowani do użytkowania kapitału. nie tworzy za granicą większych zasobów kapitałowych. np. gdzie koncentrują się zmiany techniczne. głównie przez inwestycje w Ameryce Łacińskiej.. do 2800 w 1995 r. Kto wie. z jedną trzecią polskiego dochodu narodowego. o jedną trzecią (na Węgrzech ta liczba spadła w 1990-1995 z 2300 do 1100. Za tą sumę mogłaby ona "kupić" Polskę. choć chodzi tylko o jedną firmę. Zupełnie inna jest sytuacja w Europie Zachodniej. czy w zamian za wyzbycie się zysków/rent Polska skorzysta z wyższej wydajności kapitału. że jest mało prawdopodobne. w 1998 r. żeby wyprzedaż miała sens. Gwałtownie spadła liczba naukowców oraz wysokość nakładów. podobnie jak Węgry. oczywiście bez żadnego dyskonta. gdyż Polska. z tytułu repatriacji dochodów z zagranicznego kapitału.OBŁĘD REFORM to bardzo realistyczna ocena. elektroniki. której biznes nie tak dawno był tylko parę razy większy od jej prywatyzowanego polskiego odpowiednika. czy wejście obcego kapitału nie doprowadzi do trwałego cofnięcia technicznego. rząd węgierski został zmuszony do zaciągania kredytów. należałoby się jeszcze zastanowić. W 1998 r.htm (18 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Pobieżna analiza sugeruje. odwrotnie często ma miejsce likwidacja nowoczesnych dziedzin produkcji. Ale po to. gdyż lepszą technikę wdraża się głównie przez inwestycje. żeby inwestycje szły do dziedzin. W związku z tym. Można założyć. Jałowa machinacja Żeby dokończyć "rachunek wywłaszczenia". oczywiście zagranicznych. Tylko wtedy jednak mogłaby nastąpić niezbędna poprawa wydajności. gdyż w tymże roku region sprzedał kapitał wart 54-63 miliardy dolarów ze średnim dyskontem na poziomie dziewięćdziesiąt procent za ok. czyli o ponad połowę).

gospodarka rośnie nie 4 ale 5 procent rocznie. czyli o około 72 miliardy dolarów.300 milionów dolarów. w tym prawie wszystko. Nie ma jednak dowodu na to. nastąpiłby w Polsce istny koniec świata. Przyjmując 4 procent. więc zapewnić przynajmniej ten sam poziomu dochodu narodowego. gdyby w ogóle nie doszło do prywatyzacji a utrzymałby się trend w produkcji widoczny w końcówce komunizmu. czyli ok. stał się podrzędną bazą. Mielibyśmy. że 5 procent stopy wzrostu to zbyt optymistyczne założenie. Z pewnością produkcja mogłaby dalej rosnąć 4 procent jak w latach 1983-1989. żeby formułować solidne wnioski na temat efektów wyprzedaży majątku. Nie odnowiono produkcji. czy Polska znajdzie się na takim poziomie rozwoju w 2004 r. dając końcowy poziom wymaganego dochodu narodowego w 2004 r. na którą wydano -głównie w formie wynagrodzeń dla własnych kierowników . że groziła apokalipsa. dochód narodowy wyniósłby około 190 miliardów dolarów. Gdyby przyjąć. równy 262 + 26. liberałów takie sięganie do przeszłości jest nie do pomyślenia. Te informacje to oczywiście zbyt mało. A gdzie byłaby Polska. Przyjmując za podstawę 240 miliardów dolarów faktycznej wartości kapitału.Obled reform/Obled reform. że w 2004 r. przy współczynniku kapitałochłonności 3/1. Dla polskich tzw. prawie bez samodzielnych linii produkcyjnych. W tym celu załóżmy optymistycznie. Można teraz łatwo sprawdzić. Ale nie można wykluczyć. gdyż ich zdaniem gdyby nie ostatnie reformy rynkowe. ta strata wynosi 216 miliardów dolarów. jakości i asortymentu wyrobów). więc w 2004 r. były rywal. nie 190 ale raczej 262 miliardów dolarów dochodu narodowego. czyli za Jaruzelskiego. a także dodatkowy przyrost wyrównujący coroczny wyciek za granicę zysków/rent. wpadłoby. że wyciek stanowi 10 procent wartości całego dochodu narodowego. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Mianowicie. gdzie znalazłaby się gospodarka. Przy takim tempie dochód narodowy osiągnie tylko 210 miliardów dolarów. gdyby nic nie straciła na sprzedaży majątku z 90-procento-wym dyskontem. pozostawiając na boku kwestię ewentualnych różnic w strukturze produkcji (tj. zacznijmy więc kolejny etap "rachunku wywłaszczenia". spróbujmy ustalić. kiedy zakończy się już proces prywatyzacji. że w okresie 1999-2004 r. 20 milionów dolarów na jedną nabytą fabrykę. dochód narodowy podniósłby się o jedną trzecią. Polski potentat Zamech. Wyższa wydajność musiałaby. która kupiła 58 fabryk silników w Europie Wschodniej. wystarczyła reorganizacja. czyli 288 miliardów dolarów. co miały Polska i Czechy. Gdyby cała ta suma została zainwestowana.OBŁĘD REFORM Dobitny jest przykład ABB (Hofheinz 1994). zaczynając od punktu gdy gospodarka dźwignęła się już z kryzysu lat 1990-1992.. wtedy dodatkowy przyrost dochodu narodowego musiałby wynieść około 26 miliardów dolarów. czyli więcej niż w ostatnich dwóch latach. zabraknie więc 78 miliardów dolarów by pokryć straty z wyprzedaży oraz wyrównać drenaż zysków/rent.htm (19 z 87) [2005-02-12 02:29:53] .

wystarczyłyby roczne oszczędności społeczeństwa. Obym był złym prorokiem. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że zostawiony przez komunistów kapitał był nic nie wart. w świetle tego.na jego konfiskacie. lub prościej . który nie da im żadnej namacalnej poprawy poziomu życia w porównaniu z rozwojem bez reform. za każdy stary obiekt można by postawić dokładnie drugi tak samo stary. pojawia się prawdziwy problem. żeby zaproponować odsprzedaż banków i fabryk. żeby przy odpowiedniej polityce prywatyzacji.produkcja spadnie nawet nie 20 procent jak w latach 1990-1992 ale 10 procent. Skoro jednak Polacy stworzyli ten majątek to nie powinni mieć problemu. żeby się okazało. Wymyślona przez tzw. tak. osiągnie tylko 190 miliardów dolarów. więc podział byłby pół-na-pół. tyle. że tzw. Wtedy nie musiałoby dojść do utraty kontroli nad majątkiem narodowym. drugi po tym z lat 1990-1992. czyli tyle ile miałaby bez półdarmowej wyprzedaży swego majątku za granicę. że zagraniczni właściciele nie wpadną na pomysł. jedynie teraz staje się faktem. że gospodarka właśnie weszła w kolejny kryzys. Nie mieli natomiast szansy na wykupienie wielokrotnie większego majątku trwałego Austrii. żeby wykupić majątek po pełnych cenach Polacy potrzebowaliby sporo czasu. Jakże obłudne jest mówienie o finansowej niemożności Polaków. gdyż go przecież nie zbudowali. Nie pozostałoby wtedy nic innego do powiedzenia niż to. Trudno to będzie zrobić bez zysków. Niewiele. liberałów niewydolność finansowa Polaków po komunizmie. Prawdziwa "nędza" transformacji wychodzi na jaw. ale na tak nisko wyceniony majątek. że sprzedając za nic.też dzieła Balcerowicza . że on został sprzedany za bezcen. natomiast zostawi społeczeństwo bez wypracowanego przez całe pokolenia kapitału.Obled reform/Obled reform. jak lokalni inwestorzy mają zakumulować kapitał. skąd pochodzą zyski. że ten program polega na wywłaszczeniu narodu z kapitału bez żadnej rekompensaty. zwłaszcza ten większej skali. że nie Polakom. wtedy Polska w 2004 r. że majątek przemysłu i banków został sprzedany za jedną dziesiątą jego aktualnej wartości. Podsumowanie Można teraz wykazać bezzasadność kolejnej potocznej opinii dotyczącej reform ustrojowych. Dopiero teraz. gdy zrozumiemy. ale jeżeli w kolejnym kryzysie . że majątek by się podwoił.htm (20 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . wykupić go samemu. gdyż jedno poszłoby do obcych a drugie trafiłoby do lokalnych właścicieli. gdy Polska nie ma własnego majątku.OBŁĘD REFORM albowiem są dowody. Na to. Nie jest prawdą. reformatorzy stracili środki na pomnożenie narodowego kapitału. liberałowie zaordynowali Polsce program budowy kapitalizmu. za jedną dziesiątą wartości. Przy ekwiwalentnej sprzedaży. gdyż nie było ich stać na jego wykupienie. zwłaszcza. więc trzeba. prawdą jest. głoszącej jakoby Polacy musieli oddać majątek narodowy za bezcen w obce ręce.

gdzie państwo jest bardzo aktywne. Zastanawiano się. więc można by się spodziewać. wyglądało na to. w Niemczech czy Francji. w każdym razie nie bez silnego oporu. czy w wyobraźni. A to. jak np. Od samego zarania reform znalazłem się w gronie tych amerykańskich ekonomistów. wyglądało na to. nawet taką ewentualność. gdy powstaną to łatwo nie odchodzą. że reformatorzy mają całkowicie wolny wybór jeśli chodzi o konkretną formę kapitalizmu. że reformy zapewnią wdrożenie jakiegoś wypróbowanego od dawna wariantu kapitalizmu. Ale recesje są krótkotrwałe. którzy z wielką rezerwą patrzyli na rozwój wydarzeń. Swym radykalizmem zbytnio przypominała komunistyczne kampanie szturmowe. gdzie rola państwa jest bardzo ograniczona. "niekompletny kapitalizm" musi mieć z nim raczej wiele wspólnego. czy wybrać model tzw. Debata nad recesją przesłoniła niestety ważniejszy fakt. przychodzi po nich rozwój. kontynentalny model kapitalizmu. Tak też się stało. Murrell (1992).htm (21 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . czy raczej tzw. że żaden z wypróbowanych file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . W pierwszym roku transformacji sam zacząłem poważnie rozważać najbardziej prawdopodobny kierunek przemian ustrojowych w Polsce. dlatego. ponieważ tak naprawdę reformy ustrojowe pozostawiły pewne główne defekty komunizmu nietknięte To. natomiast instytucje społeczne. że w wyniku nieudolnych reform zamieniono w Polsce zwyrodniały komunizm na kapitalizm w jego absolutnie wynaturzonej wersji można najlepiej zrozumieć porównując nowy system nie tyle z sytuacją w ustabilizowanych krajach kapitalistycznych.OBŁĘD REFORM ROZDZIAŁ TRZECI NIEKOMPLETNY KAPITALIZM Odejście od komunizmu dokonało się głównie w sferze językowej. więc. jak np. przekreślając szansę na prężny rozwój na dłuższą metę. co z powalonym właśnie komunizmem. gdyż w wyniku zbyt gwałtownych posunięć polska gospodarka wpadła od razu w głęboką recesję gospodarczą. W tej początkowej fazie przedmiotem naszych wątpliwości była skrajność "terapii szokowej". anglosaski.Obled reform/Obled reform. że od pierwszej chwili reformy zaczęły rodzić chory kapitalizm. Założyłem wtedy kilka możliwych rozwiązań. Kiedy zaczęła się transformacja. że jako wynaturzenie. Więcej. nie wróżąc tym samym nic dobrego dla losów gospodarki. Patologia społeczna Nie od dzisiaj odczuwam głęboki niepokój jeśli chodzi o przebieg zmian ustrojowych w Polsce. że komunizm stanowi bezsporne wynaturzenie.

zapożyczone z marksowskiej idei internacjonalizmu. że w Polsce rodzi się system. niejako na wzór wielu krajów. w którym majątek państwa jest przejmowany głównie przez zagranicznych inwestorów. beznarodowi robotnicy . Opinia. znajduje się z reguły w rękach zagranicznych. Odwrotnie. gdyż kapitał narodowy przejmowany jest nie przez byłe czy nawet nowe elity władzy. A. które doszły do kapitalizmu z pominięciem komunizmu (np. Tyle. we Włoszech po ich politycznej unifikacji albo jeszcze wyraźniej w Turcji czy w Malezji. co ma miejsce np. Wbrew deklaracjom na temat prześcigania rozwiniętego kapitalizmu. że powstaje "najwyższy etap kapitalizmu". że znowu coś może nie wypalić. w jakim w niego weszły. jak to często ma miejsce właśnie w krajach zacofanych. ale przede wszystkim przez zagranicznych inwestorów. Transformacja wepchnęła region na drogę tzw. który być może odbiega od normy. w której chodzi raczej o gospodarczy internacjonalizm. łączą się natomiast beznarodowi kapitaliści. od tego.łączą się ponad głowami kapitalistów. zależnego kapitalizmu. tzw.proletariusze . ale nie jest bynajmniej wynaturzeniem. W tej sytuacji wszelkie narzekanie na brak własnych kapitałów jest dowodem niezrozumienia nowych czasów.OBŁĘD REFORM wariantów kapitalizmu nie musi być wcale wprowadzony. gdzie korpus oficerski zasilił szeregi kapitalistów). Upajając się samym faktem upowszechnienia prywatnej własności kręgi. gdzie kapitał jest rozproszony i anonimowy. liberalne twierdzą. Zamiast spekulować na temat tego. że w zacofanej gospodarczo Europie Wschodniej w grę wchodzi zagraniczna dominacja na zupełnie wyjątkową w historii skalę. że transformacja nie odbywa się głównie drogą politycznego kapitalizmu. W tej fikcji. To marksowski internacjonalizm polityczny zakłada zanik odrębnych narodów oraz narodowych interesów. Dzisiaj widać. kapitalizm polityczny.htm (22 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . to zwykłe nieporozumienie. nad głowami robotników. w zacofanych krajach znaczna część czynnego kapitału. W ten sposób nastąpiłoby automatyczne uwłaszczenie byłej nomenklatury. jak wiadomo. Jednym z niepożądanych wariantów byłby tzw.Obled reform/Obled reform. lepiej jest zastanowić się czy tworząc kapitalizm bez rodzimych file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . nie można wykluczyć. czy polskie reformy wydały "najwyższy etap kapitalizmu". Uznałem. który należało brać pod uwagę byłby kapitalizm. w którym władza używana jest do zdobycia prywatnej kontroli nad publicznym kapitałem. że skoro nie tak dawno "przytrafił" się Europie Wschodniej taki groźny "niewypał" jak komunizm. czyli kapitalizm globalny. rządy komunistyczne nie wydobyły wschodnioeuropejskich krajów ze stanu ogólnego zacofania. w Europie Zachodniej. W nowej fikcji. buduje się w Polsce "najwyższy etap kapitalizmu". Innym patologicznym wariantem.

Tą cechą jest nie tyle likwidacja prywatnej własności na rzecz publicznej. Dalszy regres Podstawowa cecha komunistycznej patologii została w gruncie rzeczy nie tylko utrwalona ale i pogłębiona. gdyż dokonane właśnie przekazanie większości kapitału zagranicy wprowadza ważną zmianę w zastanych relacjach własności.htm (23 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . jako "naturalny" ład. Jeżeli uznać społeczną strukturę komunizmu za patologię. który jednostki niejako tworzą same z siebie. to musiał przecież do kogoś należeć.niekompletna .aparatczyków partii. kapitalizm w jego najlepszej wersji bezsprzecznie góruje nad komunizmem w swej najlepszej formie. że nawet w swej całkowicie wypaczonej wersji kapitalizm bezapelacyjnie góruje nad każdą formą komunizmu. Żeby jednak uchwycić ten aspekt transformacji. Partia była. mógł wyostrzyć patologie komunizmu. bowiem zniszczona przez komunizm burżuazja. W wyniku oddania większości kapitału nie odradza się. na zagranicznych formalnych . to majątek był niczyj. Pojawia się śladowy drobny kapitał. Nie należy popadać w iluzję. zwłaszcza tej z pokaźnymi zasobami kapitału. Formalnie własność kapitału w komunizmie była publiczna. Taka niebezpieczna iluzja sugeruje. Wraz z dokonującym się przejściem do "niekompletnego" kapitalizmu partia. istotą zmian własnościowych jest wymiana . traci w drodze prywatyzacji swoje funkcje kontrolne na rzecz siły ekonomicznej w postaci cieszących się monopolem własności obcych inwestorów.struktura społeczna z powalonego komunizmu. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . gdyż taki istniał nawet w ustroju feudalnym. żeby kapitalizm. pozostała w Polsce spłaszczona .czy lepiej substytucja .Obled reform/Obled reform. Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać niemożliwe. kto za komunizmu sprawował władzę nad kapitałem. to rodzący się obecnie porządek też niestety stanowi patologię. że ponieważ majątkiem zarządzali niewybieralni partyjni. Jak widać. Z eliminacją prywatnej własności nastąpiła rzecz ważniejsza . przynajmniej w sensie prawa decydowania o sposobie jego wykorzystania w produkcji. W istocie rzeczy.właścicieli kapitału. ale nie jest już tak bezsporne. jako sprawująca monopol władzy siła polityczna. czy "bezklasowego" kapitalizmu. że w drodze prywatyzacji zagraniczni inwestorzy posiedli jedynie zupełnie bezpański kapitał. co zapewniał monopol władzy politycznej. Mimo niewątpliwego nawału reform.usunięcie klasy kapitalistycznej.OBŁĘD REFORM kapitalistów nie zachowano głównej cechy komunizmu. ale faktycznie znajdowała się w gestii partii. Tak jest w przypadku polskiego "niekompletnego". ale stworzenie nowej struktury społecznej. należałoby ustalić. bo jak był kapitał. więc jedynym najemcą a społeczeństwo podporządkowaną siłą roboczą. ale jego obecność nie stanowi istoty kapitalizmu. jako nieformalnych dysponentów.

jako zasłużonego "wynagrodzeniem" kapitału. że kapitalizm oraz państwo narodowe są nierozerwalne. krajowa siła robocza nie może liczyć nawet na pośrednie korzyści z ich wydatkowania (na przykład w formie obsługi luksusowej konsumpcji). zagraniczni inwestorzy zainteresowani będą maksymalizacją "wynagrodzenia" kapitału. W komunizmie takie wyduszanie "niezasłużonej" wartości (czyli .są już przerzucane między czynnikami produkcji w różnych krajach. Nie da się. obieg gospodarczy nie jest. łącznie nawet z rządzącymi.Obled reform/Obled reform. w tym w przemysł ciężki. W tym zachowaniu wyrażała się rola partii jako swoistego substytutu klasy kapitalistycznej. Niepodzielna kontrola kapitału pozwalała partii na drenowanie społeczeństwa. Przepływ zysku. w celu akumulowania tzw.była inwestowana przez kadry głównie w dobra kapitałowe. więc raczej zaprzestać mówienia o prywatyzacji. gdyż nadwyżka . Rozszerzała się też baza dla pomnażania kapitału. W nowym wydaniu nadal. w każdym razie powstały jednocześnie. ci ostatni zyskują kontrolę nad podziałem dochodu narodowego. W zbudowanym w miejsce komunizmu systemie. wartości. więc kontrola kapitału wychodzi poza te ramy.OBŁĘD REFORM Komunizm wywłaszczył rządzonych na rzecz partii. teraz natomiast wywłaszczeniu ulega cały naród. czynnika pracy. Powinno się. Natomiast w kapitalizmie bez kapitalistów "niezasłużona" wartość. której głównym motywem jest maksymalizacja "wynagrodzenia" kapitału. więc inaczej dyskutować o tym zjawisku niż w kategoriach narodowych.rent) dokonywało się w danym kraju między konkurującymi czynnikami produkcji. Nie można sobie wyobrazić. ale kontrola nad majątkiem utrzymana była w ramach państwa narodowego. poza granice danego kraju. więc będzie istniało dążenie do narzucenia sile roboczej pracy -wyjątkowo niekorzystnego podziału. Ponieważ zyski oraz renty wydawane są poza granicami. nadwyżki. więc już zamknięty.htm (24 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . a może nawet bardziej. ale ma wbudowany na stałe "wyciek". co brzmi raczej pozytywnie. też był tylko wewnętrzny. Zwłaszcza.choć niezbyt efektywnie . a zacząć mówić o masowym wywłaszczaniu całego narodu na rzecz obcych inwestorów . Można założyć. że tak jak byłe kadry. oraz zysk . Nie ma narodu bez pewnej formy nacjonalizmu jako źródła pojęcia interesu narodowego. W wyniku roszady między kadrami partyjnymi a obcymi właścicielami. żeby jakieś społeczeństwo wyzbyło się większości file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Jest to narodowy problem. premiująca kapitał kosztem pracy. kosztem płac. cementującego ludzi w koherentną zbiorowość. Podział na zyski i płace wiąże się bowiem nieuchronnie ze stałym odpływem efektów produkcji. którą sprawowała partia/państwo. ponieważ w trakcie budowy kapitalizmu kraje Europy Wschodniej jako całość zostają pozbawione własnego kapitału.albo lepiej o "prywatyzacji przez wywłaszczenie". przepłacanym kapitałem i niedopłaconą pracą.

Idea umiędzynarodowienia . wbrew różnym mrzonkom. wręcz zwrot w stronę pełnej prywaty. że dławiła płace robotników na rzecz radzieckich mocodawców (np. Nietrwałość struktur Mimo. gdy ich obecność w danym kraju jest nazbyt widoczna. tak potężnych. bardziej zgodny z logiką ekonomiczną. że "niekompletny kapitalizm". działają na zasadach proporcjonalności głosów do skali kraju-członka. komunistyczny internacjonalizm wyzwolił destrukcyjny nacjonalizm. z faktyczną własnością.globalizacji . Na dodatek. gdyż społeczeństwa łatwo stają się podejrzliwe.htm (25 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . jak Unia Europejska. a także przez najróżniejsze "ponadnarodowe" struktur . Przed podobną groźbą stoi "niepełny kapitalizm". włączając ideę umiędzynarodowienia kapitału. Depcząc narodowe odczucia. mimo że do końca dochód narodowy rósł. że zagraniczni właściciele kapitału mogą liczyć na wsparcie przez ich państwa pochodzenia.Obled reform/Obled reform.OBŁĘD REFORM majątku trwałego na rzecz zagranicy przy rozbudowanej świadomości interesu publicznego. Ale musiało stać się inaczej. Pokutuje opinia. Fakt. Fakty mogą się nie liczyć. komunizmu . że w latach komunistycznych bunty robotnicze nasilały się po okresie poprawy ekonomicznej (np. światowa harmonię interesów jest tak samo złudna. Zwłaszcza że własność skupia się w rękach międzynarodowych korporacji. w rzeczywistości główną siłą napędową tego procesu musiało być raczej zaprzeczenie takiej świadomości. W okresie komunizmu niezadowolenie społeczne nabierało wydźwięku nacjonalistycznego. jeśli chodzi o intencje obcych państw. co opinie na temat dystrybucji dochodu narodowego. Nawet takie ponadnarodowe struktur.kapitału.nie wystarczy to dla utrzymania systemu. w którym sprawą nadrzędną stało się dobro publiczne. gdyż pomówienie o eksploatację może pojawić się prawie w każdej chwili. że transformacja ustrojowa w Polsce zaczęła się od zrywu narodowego. czyli gołej władzy. zakładająca ogólną. Komunizm został odrzucony. iż każdy ich ruch może wstrząsnąć podstawami raczej niewielkiej gospodarki Polski. gdyż atakowano partię za to. często nawet bardzo znacznie. Warto przypomnieć. jak komunistyczna wizja ogólnej harmonii w formie "międzynarodówki" prac . a narody jak wiadomo są nierówne. pogłębia nierówność sił. Bazując na swej alternatywnej wizji "międzynarodówki" kapitału. Trudno zaś o bardziej dobitne dowody takiej obecności niż obecna struktura własności w polskiej gospodarce. który obrócił się przeciwko systemowi. późne lata Gierka). gospodarki są wciąż głównie narodowe. sprzedając za bezcen statki). może okazać się bardziej wydajny niż wsparty na logice politycznej. obecny file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . O społecznej ocenie systemów decydują nie tyle ocen ogólnego stanu gospodarki.

większości. nacjonalizm był doktrynalnie czymś raczej obcym. gdzie wynosił ledwie 10-15 procent. w dopiero co wyzwolonej Polsce wywołał głęboką troskę. wyrosły one z poczucia. liderze faszyzmu. w szczególności w Ameryce Łacińskiej. Podobne nastroje wywoływała wówczas nawet jakakolwiek bardziej wyraźna obecność obcych towarów. Nastawienia te stały się pożywką dla dwóch radykalnych nurtów. gdyż kapitał zagraniczny . jak w faszyzmie. W przemyśle zagranica miała 30-35 procent kapitału (Landau i Toma-szewski. W Rosji.OBŁĘD REFORM system też może wyzwolić podobne niszczące nastroje. czy przedłużeniem w postaci "niepełnego kapitalizmu". wręcz banalnie. Wielkiej Depresji lat 30-tych. komunizmu. wizji uniwersalizmu jednej "najwyższej" rasy. W przypadku faszyzmu zyskały aprobatę koncepcje rasistowskiego państwa oraz akceptacja koncepcji totalnej wojny jako instrumentu polityki zewnętrznej. Warto przypomnieć. ale historia daje wiele do myślenia.htm (26 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . z obcym kapitałem.Obled reform/Obled reform. że ostateczne rozstanie z jego spadkiem. że gospodarka jest łupem silniejszych konkurentów. wobec postrzeganych jako groźba klas posiadających. W Niemczech. 1967). gdyż w okresie przedwojennym. gdy gospodarka polska była kapitalistyczna. czyli w bankach i ubezpieczeniach. zbliżone okoliczności własnościowe stały się przyczyną ostrych ataków na obcy kapitał. ale również odbiegającego od komunizmu . Nawet ten stan. wyrosłego z podobnego poczucia. na Górnym Śląsku czy na Kresach). ale okazać się może.faszyzmu. To są tylko spekulacje. Komunistom nacjonalistyczne sentymenty ułatwiły pozyskanie społecznego przyzwolenia dla totalnego państwa. Obawy o nadmierne wpływy zagranicy zdominowały nastroje w latach kryzysu właściwie na całym kontynencie Europy. może przybrać formę prawdziwego politycznego wstrząsu. W miejsce tego snuto uniwersalną wizję jednolitej szczęśliwej masy "równych" ludzi zamiast. jako liderze. ale również przez miejscowe mniejszości etniczne (np. uprawnionego do użycia nadzwyczajnych środków w stosunkach wewnętrznych. ale i poza nią. jak teraz. zwłaszcza przed wybuchem gwałtownego kryzysu światowego. tzw. nacjonalizm posłużył do wykreowania bardziej chorobliwych nastrojów nacjonalistycznych. Był to okres bardzo aktywnych zabiegów słabo rozwiniętej polskiej klasy kapitalistycznej o poszerzenie wpływów. że przed wojną udział obcego kapitału był w Polsce bardzo wysoki a duża jego część była w rękach niepolskich grup etnicznych. Polski żywioł kapitalistyczny czuł się zagrożony nie tylko ze strony wielkich korporacji zagranicznych. wymierzonej przeciw odbieranym jako zagrożenie państwom. komunizmu. Komunizm właściwie upadł bezgłośnie. W szczególności nie w sektorze finansowym. Nie był to jednak "niekompletny kapitalizm". bez względu na to czy obcy stan własności był dominujący.w sensie rezydencji -nie stanowił.

w którym brak silnej rodzimej klasy kapitalistycznej. że zachowano ustanowiony przez komunizm podstawowy układ struktury własności. tyle.Obled reform/Obled reform. formalnie na rzecz całego narodu. gdyż wyprzedaż zagranicy za bezcen narodowego majątku stworzyła dla pewnych jej odłamów okazję do osobistych korzyści. jak widać. przez główny odłam inteligencji. w jakimś sensie. to co się ostatnio stało z systemem gospodarczym. Mamy więc wreszcie polski kapitalizm. że polskie reformy ustrojowe stanowią radykalne przejście od komunistycznej nienormalności do kapitalistycznej normalności. faktycznie na rzecz partii. Jeśli można mówić o braku ciągłości w procesie odejścia od komunizmu.htm (27 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . co "najpóźniejszym" komunizmem. podziału terytoriów pobitych Niemiec. Nadal brak silnej lokalnej klasy kapitalistycznej obracającej rodzimym kapitałem w celach produkcyjnych a nie w celu zagranicznej wyprzedaży. Przynajmniej w Polsce czy w Czechach zmiany te były też w dużym stopniu konsekwencją przymusowej deportacji ludności niemieckiej według podyktowanego przez zwycięski Związek Radziecki. mam bardzo ochotę nazwać nie tyle "późnym". systemowej normalności. Inteligencja wystąpiła w tej roli po części ze względu na własne interesy. już bez tej partii. jak również etnicznych mniejszości. nie wytrzymuje prostej konfrontacji z faktami. nie byłoby możliwe bez manipulacji społeczną świadomością. określającej się jako "liberalna". Postkomunizm oznacza natomiast prawie pełne uwłaszczenie zagranicznych podmiotów kosztem całego narodu. przyłączenie się do tej totalnej manipulacji stało się jedynym sposobem uniknięcia marginalizacji w pozbawionym funduszy świecie nauki i kultury. inny skutecznie wylansowany pogląd. spowodowało nawet pogłębienie dotychczasowej nienormalności. Komunistyczna likwidacja prywatnej własności w drodze nacjonalizacji dokonanej przez pierwsze władze po wojnie była jednocześnie wywłaszczeniem obcych właścicieli. za zgodą pozostałych aliantów. Głównie wspólnym wysiłkiem tych ludzi powstało w społeczeństwie zamieszanie. Samo przejście do systemu kapitalizmu. ale również trochę złośliwie. ale nie dominującej sfery własności. to chyba głównie właśnie w owym "narodowym" aspekcie przemian własnościowych.OBŁĘD REFORM Podsumowanie Jak widać. W tym sensie polska gospodarka pozostaje w objęciach systemu. czy file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . CZĘŚĆ DRUGA ZMARNOWANE PAŃSTWO Powstanie "niekompletnego kapitalizmu". Dla innych. który z przekory. Komunizm dokonał po wojnie wywłaszczenia obcego kapitału jako ważnej. nie gwarantuje. Prawdę mówiąc.

przez kilka lat komunistyczna gospodarka parła do przodu w całkiem przyzwoitym tempie. gdyż znalazły się w rękach wybranych z konkursu technokratów.OBŁĘD REFORM wręcz cofnięcie myślowe. A to. że w przeciwieństwie do nieracjonalnej władzy za komunizmu. gdy rządzili za zasługi ludzie z partyjnego klucza. że dopiero niedawno skończyło się pranie mózgów.Obled reform/Obled reform. Bez przyjęcia tego wszystkiego do wiadomości nie sposób jest ogarnąć nawet częściowo rozgrywającego się na naszych oczach najnowszego dramatu polskiej gospodarki. dlatego. Przed 1990 r. więc stało. Gdyby to jednak było prawdą. ponieważ jego zagospodarowanie przez krajowych inwestorów okazało się niewykonalne W świetle poprzedniego wywodu może okazać się nie całkiem zrozumiale. tylko złom. który zaniżył ceny. którą ten file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . w tym poszanowania interesu publicznego. bo jak nie ma kapitału to nie ma produkcji. gdyby nie zabiegi tych. co się stało z gospodarką po 1990 r. dlaczego to majątek narodowy poszedł głównie w obce ręce. z pomocą rzesz inteligencji. w drodze z podrzędnego komunizmu do nadrzędnego kapitalizmu. Krajowych inwestorów powinno być stać na okazyjne zakupy kapitału. oraz . że należy zaufać przywódcom reform w postaci dynamicznej grupy tzw. ROZDZIAŁ CZWARTY WYMUSZONA RECESJA Dławiące gospodarkę. że trzeba sprzedawać tanio i obcym. że działania tego aparatu państwowego. Radość niszczenia Żeby rozwikłać problem skąd się wzięło przejęcie kapitałowe przez zagranicę. liberałów. Tak samo przydatna okazała się niedorzeczna teza. To im posłużyła wyjątkowo absurdalna teza. Tymczasem po upadku komunizmu doszło do negatywnej selekcji kadr decydentów. gdy Balcerowicz zdecydował się na swoją "terapię wstrząsową". Jak to się. które uprawiała. których można określić mianem "handlarzy złomem". skoro ceny jego sprzedaży były iście wyprzedażowe. że nagle. są odpowiedzialne za wyprzedaż majątku za granicę. trzeba wpierw zrozumieć.. komunistyczna machina propagandowa. nie dały krajowym kapitalistom szans konkurowania po przejęciu majątku z potężnymi niepolskimi rywalami. a jednak odeszli z kwitkiem. teraz decyzje są racjonalne. którzy mieli coś do zyskania na wywłaszczeniu narodu na rzecz obcych inwestorów za bezcen. nie tylko w sensie fachowości. Chodzi o zastępy ludzi bezpośrednio związanych z rozdysponowaniem majątku państwa. o tyle dziwne. ale też postaw moralnych. Nowa kapitalistyczna machina nie poszłaby w ruch. Stało się tak dlatego.htm (28 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . ludzi. nigdy nie skorygowane błędne decyzje reformatorów. gdyż ponoć na wskroś nieracjonalny komunizm właściwie nie zostawił zasobów kapitału.niestety polskiej historii. no i bezradną dyrekcję na straży tego złomu. wtedy gospodarka polska mogłaby istnieć tylko na papierze.

pogląd. którzy z racji nie-sprzedanej produkcji mieli deficyty. dominuje niedorzeczny. stąd zaordynowane w trakcie "terapii" Balcerowicza odcięcie subsydiów. oraz dalszych wydarzeń. Mimo że pochłonęła ona jedną piątą dochodu narodowego. bowiem obronić tezy. Ponieważ recesja lat 1990-1992 uderzyła głównie w przemysł. należałoby dalej poprawiać strukturę polskiej gospodarki przez obniżenie produkcji w innych działach. liberałów.należy rozumieć fikcyjną . że średniorozwinięta gospodarka polska. gdyż po odchudzającej kuracji. które wytwarzano za komunizmu. ich udział w dochodzie narodowym istotnie spadł. była ponoć jej obsesja. usuwającej zbędną produkcję. gdyż partia/państwo szczodrze subsydiowała producentów. recesji nastąpiło statystyczne przestrzelenie w jakiejkolwiek dziedzinie. że w wyniku recesji. wywodzący się z odpowiedzialnych za program reform tzw. gospodarka wpadła we wprost niespotykaną recesję. Mogłoby to być uznane za statystyczne potwierdzenie tezy o nadmiernym uprzemysłowieniu oraz za oczywistą oznakę postępu. żeby nie zważając na potrzeby społeczeństwa nieustannie zwiększać wskaźniki produkcji dóbr kapitałowych. nie zasługuje na to miano.spadł poniżej wskaźników zachodnioeuropejskich.komunistów. więc do tego. maszyn i urządzeń. Kierując się tą logiką. mimo że nikt ich nie chciał. główny problem takiej gospodarki to niedostatek dóbr kapitałowych.ekonomista. mimo to były corocznie wliczane do dochodu narodowego (Balcerowicz 1997). ale uwolniło środki na wzrost potrzebnej produkcji. Odwrotnie. w wolnej od takiej obsesji Europie Zachodniej Niepotrzebna produkcja była możliwa. nie tylko usunęło zbędną produkcję.htm (29 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . gdyż nie jest możliwe. przypadająca na lata 1990-1992. udział tego działu kapitałowego .maszyn i urządzeń .recesję. gdyż jest fikcją statystyczną. należałoby zacząć usuwać stamtąd niepotrzebne nadwyżki. Mamy powód do radości. Ci producenci oczywiście marnowali zasoby pracy i kapitału. następuje zaraz ekspansja gospodarki. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . To jest absurdalny sposób myślenia. zwłaszcza w dziedziny produkujące dobra kapitałowe. czyli dóbr kapitałowych. Gdyby oczywiście nie fakt.raczej już zbędny . stąd też potrzeba sięgania do ich przywozu z zagranicy. że recesja. Nie było żadnej recesji. które miałyby wyższy udział w tworzeniu dochodu narodowego niż w Europie Zachodniej. dla którego partia/państwo za komunizmu dopuszczała do nadmiaru produkcji. żeby Polska była nadmiernie uprzemysłowiona przez -ponoć nawiedzonych . tym samym powodując kolejną . Produktów. ale tylko eliminacja zbędnych produktów. nie mógłby. Doszło. mogła cierpieć na nadmiar przemysłu. tj.Obled reform/Obled reform. Żaden potrzebny . Głównym powodem. wyrażającym się w większym procentowo udziale przemysłu w tworzeniu dochodu narodowego niż np.OBŁĘD REFORM człowiek wytyczył. co się nazywa "nadmiernym uprzemysłowieniem". Gdyby w wyniku kolejnej "zdrowej".

file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . rozwijając sektor usług szybciej niż przemysł. czyli fatalnie chybiona terapia Balcerowicza. by zdusić wysoką w 1989 r. zamiast "poprawiać" proporcje gospodarcze niszcząc przemysł. a komunizm trwał trzydzieści pięć lat. całymi latami. Co z dwoma trzecimi nieosiągalnych nowych mieszkań. zmalała dokładnie o dwie trzecie. głównie tej potrzebnej ludziom. gdyż ta po 1990 r. nawet bez wzrostu produkcji.właściwie katastrofą . wtedy podleczone banki oraz fabryki nadawałyby się szybko do przejęcia przez krajowych inwestorów. trzeba było. bieżącej działalności. a podaż kredytu ograniczono o jedną czwartą. Nie jest ona całkowicie pozbawiona sensu. Uważano. Zabrakło nawet środków na prowadzenie tzw. gdyż została oparta na błędnym aksjomacie. żałosny sposób. że usługi nie dają produkcji. czyli tą jedną piątą rocznej produkcji. Z pewnością mogło być jej nawet więcej niż w typowej gospodarce rynkowej. czyli usług. W Polsce zaś cenę kredytu drastycznie podniesiono. więc gdzieś co trzeci samochód składować. że spadek polskiego dochodu narodowego o jedną piątą miał źródło wyłącznie w zbędnej produkcji. zwykle rozluźnia się kredyt. że ze względu na aspiracje ludzi trzeba tolerować ich rozwój. zmalała o jedną piątą. że istnieje jakaś proporcjonalna zależność między zbędną produkcją a głębokością ponoć tylko statystycznego załamania w produkcji. Ich produkcja spadła w latach 1990-1992 o jedną trzecią. Ale oni wcale ich nie przejęli na własny użytek. gdzie też nie wszystko w produkcji jest zgrane. przez cały okres komunizmu partia/państwo musiałaby gdzieś składować zbędne nadwyżki. należało tę strukturę najzwyczajniej zmienić. za tą autentyczną recesją . że należy uruchomić wszystkie dostępne instrumenty państwa. Już po pięciu latach.musiała się kryć jakaś bardzo błędna polityka. zgromadzono by góry wyrobów będące równowartością rocznego dochodu narodowego. Albo gdzie gromadzono jedną piątą produkcji pilnie wtedy poszukiwanej żywności. co roku. po które za komunizmu ustawiały się kolejki. Co więcej. żeby uniknąć recesji. za którą stał prawdziwy spadek produkcji. Jednak walcząc z inflacją. Terapia Balcerowicza istotnie chybiła. Skoro jednak problem polegał na niedorozwoju sektora usług.OBŁĘD REFORM Prawda jest taka. A w ogóle. Żeby to było możliwe.Obled reform/Obled reform. skoro liczba ich po 1990 r. to gdzie leżały te zwałowiska zbędnych samochodów. że jeśli w ogóle mówić o obsesji partii/państwa to wyrażała się ona w dławieniu produkcji nieprzemysłowej. inflację. jak choćby teza. załamują się inne elementy koncepcji recesji jako kuracji odchudzającej. Kuracja głodowa Gdyby teoria fikcyjnej recesji była prawdziwa. więc musiała to być chyba autentyczna recesja. gdyż jakaś produkcja za komunizmu była nietrafiona.htm (30 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . W taki sam. choć z czasem uznano. Trudno jednak na tej bazie poważnie dowodzić.

Ale zaraz potem wszedł niestety w życie układ z Unią Europejską. że nawet w tej chwili stopa procentowa w Polsce jest prawie trzy razy wyższa niż w krajach Unii Europejskiej. Przed 1990 r. jak w przypadku hutnictwa.państwowego .Obled reform/Obled reform. specjalne antydumpingowe cła. powinien rozbudzić się apetyt lokalnych inwestorów na trwałe przejmowanie majątku państwa. w użyciu są tzw.majątku znalazł się. nie licząc pewnych krótkich okresów. więc też się nie palą. Zaczęły się. żeby w ciągu niespełna pięciu lat zrównała swe taryfy celne z bardzo niskimi cłami unijnymi. odwrotnie. Zaraz po 1992 r. Nie tylko gwałtownie wyschły źródła pieniądza. podczas gdy nagle w latach 1990-1991 cła ustalono na poziomie zaledwie 6-8 procent (Kołodko 1999). Np. że.OBŁĘD REFORM zakup materiałów czy opłacanie robotników. import zdołał zalać już jedną trzecią rynku. więc kłopoty finansowe. Kryzys płynności oraz jednoczesna utrata rynków. Bariery używane są też w innych gałęziach przemysłu. ale . radziło sobie nieźle. więc w stanie permanentnego kryzysu.też pod hasłem zwalczania inflacji dopuszczono przez obniżenie stawek celnych do równie raptownego otwarcia gospodarki na import. gospodarka zaczęła znowu iść do przodu. rynek krajowy był chroniony wysokimi barierami. że odbiorcy stali zaczęli zalegać z płatnościami.1 procent. Na żadną z hut nie może porwać się krajowiec. stąd. prawdziwa stopa jest bliższa 9 procent. krajowi producenci zaczęli ograniczać produkcję.htm (31 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . średnio ważona skala ceł wynosi w całym przemyśle 5. utrzymano politykę redukcji barier importowych. nastąpiła w 1992 r. podczas gdy oficjalna. Po radykalnej obniżce ceł na prawie wszystkie towary w 1990 r. W ten sposób. cała rzesza krajowych producentów została wypchnięta z polskiego rynku przez zagranicznych dostawców. że skoro po 1992 r. oraz licznych zwolnień. zabójcza polityka Balcerowicza została w zasadzie utrzymana. ale obce koncerny prawie już zdobyły polski rynek. zwłaszcza. W tych warunkach. która zresztą już była w słabej kondycji. Mogłoby się wydawać. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . lokalni inwestorzy mogliby się zaangażować w kupno zagrożonego bankructwem majątku państwa tylko gdyby byli pewni. chociaż unijne państwa stosują skuteczne bariery w tej dziedzinie. ale w miarę obniżek ceł. mając przed oczami widmo bankructwa. obejmujące 30 procent żelaza/stali i 44 procent produktów metalowych. że problemy z uzyskaniem kredytu czy sprzedażą w kraju będą tylko przejściowe. do zera. Nie nastąpiła też żadna korekta jeśli chodzi o ochronę rynku wewnętrznego. Niestety. Nie należy się dziwić. który zobowiązał Polskę. z pewnością w sferze kredytu. ich częściowa odbudowa. Kredyt pozostał niezmiennie trudno dostępny oraz tak kosztowny. Polscy reformatorzy nie cofnęli się przed kompletnym odsłonięciem rynku stalowego. Trzon niesprywatyzowanego . musiały podciąć gospodarkę..

Nie ma też precedensu wśród członków Unii znoszenia barier dla ruchów kapitałowych jeszcze przed formalnym przyjęciem (Austria do ostatniej chwili utrzymała ograniczenia wobec obcych inwestorów. unii monetarnej. unijne rolnictwo jest nadal chronione przed importem jak dziesięć lat temu.htm (32 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . świetnie radzące sobie na rynkach eksportowych. Polska była kiedyś na tych rynkach potęgą. Zresztą. tanie kredyty czy gwarancje kredytowe). zachowały różne instrumenty wspomagania eksportu (np. Portugalia weszła do tego monetarnego reżimu. a dzisiaj. nie mająca nic wspólnego z negocjacjami akcesyjnymi z Unią. np. że produkowało zbędne wyroby. w sektorze motoryzacji). z których Polska zrezygnowała. Dania zdecydowała się poczekać z przyjęciem wspólnej waluty. Przeciwnie. nawet jak się już jest członkiem Unii. 1991). Zamiast chronić lokalnych nabywców zniesiono jakiekolwiek formalne wymogi dla zagranicznego udziału w prywatyzacji. hormonalnie hodowanej wołowiny z Kanady oraz ze Stanów Zjednoczonych. miejscowi inwestorzy mieli tylko jedną szansę w staraniach o państwowy majątek. Np. Rolnictwo znalazło się w trwałej zapaści w Polsce nie dlatego. Nieuczciwa walka Wystawieni na miażdżącą konkurencję z importu oraz borykający się z brakiem kredytu. szczególnie Rosję i Ukrainę. To była dobrowolna decyzja polskich władz. także dolarowych. tak w hutnictwie jak w rolnictwie. żeby dać swym bankom czas na konsolidację tak. przepisy zezwalają na wyłączenie ruchów kapitałowych z pełnej liberalizacji w ramach tzw. by uniknąć obcych przejęć. w tym w żywności. Skutki tego są widoczne zwłaszcza jeśli chodzi o wschodni kierunek handlu. Podczas gdy Polska jest przymuszana przez unijną biurokrację do otwarcia swych rolniczych rynków. producenci wołowiny korzystają z cła w wysokości 125 procent oraz z zakazu przywozu znacznie tańszej. Stało się jednak dokładnie odwrotnie . Co więcej. na początku zmian ustrojowych. ale z podobnych powodów zaczęła pod nadzorem państwa file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Tą jedyną szansą byłaby dla nich polityka przemysłowa państwa wyrównująca warunki konkurencji o majątek z opływającymi w fundusze obce firmy będące źródłem importowego zagrożenia (patrz sugestie Kornaia. czyli wyjątkowo szczelnie. z bezpłatnymi dostawami "interwencyjnych" nadwyżek. połączony. kraje unijne. tracąc swą pozycję głównie wobec wspieranych przez państwa konkurentów z Unii. Powód był inny: zalew produktów rolnych z Europy Zachodniej. jest karłem. Z kolei.Obled reform/Obled reform. produkowało wyroby potrzebne.OBŁĘD REFORM Skutki nagłego odsłonięcia się na bezlitosną konkurencję z importu dobitnie widać w rolnictwie.państwo przyjęło "politykę antyprzemysłową". mleczne produkty obłożone są zaporowym cłem na poziomie 58 procent. głównie z wyboru.

oraz cenę kredytu.OBŁĘD REFORM szybką konsolidację różnych dziedzin. Podrożyło to koszty działalności banków. stanowi odchylenie od praktyk. Ograniczeni finansowo polscy inwestorzy stali się jeszcze mniej zdolni do walki z obcym nabywcą. Przez całe lata wymóg dotyczący rezerw bankowych ustalono na poziomie 30 procent. Z kolei w przemyśle zagraniczni nabywcy zyskali zachęty w postaci często nawet dziesięcioletnich okresów zwolnień podatkowych. publiczne banki stanowiły 80 procent. To. w 1999 r. W Portugalii. żeby się "dopasować". W ten sposób powstała bowiem ogromna nadwyżka podaży majątku państwa nad efektywnym popytem ze strony lokalnych inwestorów. oprócz tzw.htm (33 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Podczas gdy pierwsi zostali objęci zerowymi cłami na import maszyn i urządzeń. ale w innych elementach obecne polskie podejście do obcego kapitału jest też dewiacją. wskaźnik rezerw w Polsce zrównano z unijnym. jak to stało się np. także nie ma potrzeby sprzedawania na siłę wszystkiego co państwowe.finansowe . że w Polsce nie wprowadzono żadnych reglamentacji. tym samym obniżając rynkową wartość banków. a teraz ciągle 45 procent. trzy razy wyższym niż w Unii. reflektującym na ponad 50 procent udziałów. W Niemczech aż 40 procent sektora pozostaje w rękach państwowych (głównie w formie nastawionych na wspieranie rozwoju . kiedy przed niewielu laty wstępowała do Unii. Na dodatek zdecydowano się oferować majątek głównie tzw. Unia nie jest wcale obszarem całkowicie pozbawionym państwowej własności. Zamiast sprowadzić dodatkowy kapitał z zagranicy. nabywcy z reguły sięgnęli do zysków wypracowywanych przez swe polskie nabytki. banków regionalnych). Polscy właściciele nie mogą nawet marzyć o takim wsparciu w obliczu bankructwa jakie niedawno państwo obiecało upadającemu Żeraniowi. W większości przypadków te obowiązki nie były egzekwowane. gotowym do określonych nowych inwestycji. w mniejszych udziałach. Najbardziej chyba szokuje wczesna decyzja. gdyż chodziło jedynie o stworzenie wrażenia. że łączna faktyczna cena sprzedaży jest wyższa niż wpłata do budżetu.Obled reform/Obled reform. czyli koreańskiemu Daewoo. w tym też w swym sektorze bankowym. Kierowano się doktryną Balcerowicza (2000). niedostępnych dla krajowców.zachęty. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . nie zapewnia maksymalnej ceny. Co więcej. podobny przywilej nie objął jednak polskich nabywców majątku. z bankami.tzw.. Do tego wszystkiego. jeśli nie wręcz norm zachodnioeuropejskich. obowiązkowych inwestycji. krajowy inwestor prawie nigdy nie mógł liczyć na . oferowane obcokrajowcom. Przy całym swym liberalizmie. państwo zrezygnowało z jakichkolwiek ogólnie przyjętych w świecie wymogów wobec obcych inwestorów. żeby w polskich warunkach natychmiast wystawić na sprzedaż cały kapitał. choć nikt w praktyce ich nie maksymalizował. inwestorom strategicznym. że sprzedaż "rozproszona". Kiedy większość banków stała się już własnością zagraniczną.

jako największy przywilej . praktykowana za komunizmu polityka przemysłowa została rozmontowana w sposób radykalny. dysponująca bardzo wykształconą kadrą elektronika padła właściwie z marszu. co się stało po otwarciu na obcy kapitał z elektroniką w Irlandii i w Polsce. Owszem. że krajowi inwestorzy stali się niezdolni do przejmowania na trwałe państwowych fabryk i banków. W zgodzie z logiką "terapii szokowej". W tych warunkach jedynym sposobem na powstrzymanie zagranicznego przejęcia polskiej gospodarki było formalne wyłączenie obcych inwestorów z prywatyzacji. Jakże inaczej zachowała się natomiast Irlandia. włącznie z Unią Europejską nie miały prawa zabronić takich wyborów. Decyzja w tej sprawie należała wyłącznie do polskich władz.też pod opieką państwa .OBŁĘD REFORM Negocjując wysokość obowiązkowych inwestycji strona polska prawie nigdy nie domagała się żeby zagraniczny inwestor wprowadził konkretną technikę produkcji czy wyrób. ale zupełnie spójne działania. Nie chodzi o jakieś przypadkowe ruchy państwa. że prawie bez wyjątku. której polityka przyciągania obcych inwestycji . żaden taki zakaz nie powinien nabrać mocy przed pełną akcesją. zrezygnowano z jawnej polityki przemysłowej. Ponieważ polityka ochrony gospodarki nie została nigdy nawet częściowo zrekonstruowana. W to miejsce wprowadzono jednak niejawną politykę przemysłową. powstała w ciągu ostatnich paru lat. W każdym razie. więc wtrącona w całkowicie niepotrzebną. polska gospodarka została. że nastawioną nie na wsparcie własnych producentów. gdyż żadne ośrodki zewnętrzne. oparta w dużym stopniu na obcej kadrze. podobnie jak w Finlandii.taniego przejęcia krajowych file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . W Polsce. mianowicie że dzięki reformom ustrojowym udało się od zaraz wyłączyć państwo z nadmiernej interwencji w gospodarkę. Podsumowanie Należy odrzucić kolejny popularny dzisiaj pogląd. albo zaniechanie na pewien czas prywatyzacji w ogóle. w miejsce polityki popierania własnych inwestorów weszła polityka popierania obcych inwestorów. Ważniejsze było to. można było inwestować tylko w dziedziny "wysokiej" techniki. gdzie .taka silna branża. która zapewniała przemysłowi i rolnictwu nie tylko rozliczne subwencje ale i prawie pełną ochronę przed importem. możliwą do ominięcia.Obled reform/Obled reform. a obce firmy weszły głównie z własnym towarem. głęboką recesję.nie polegała tylko na niskich stawkach podatkowych. czyli właściwie "polityka antyprzemysłowa". tyle. lecz obcych. Zamiast tych zakazów. spowodowało to z kolei. Albo . Trudno o większy kontrast niż to. W Irlandii. głównie na budowę nowych obiektów .htm (34 z 87) [2005-02-12 02:29:53] .przypomnę. ci sami producenci stworzyli od zera prężną branżę elektroniczną. których głównym przesłaniem stało się ułatwienie obcym producentom przejęcia rynków wewnętrznych.

że komunizm upadł. czy raczej niewiara w nic. stajemy bezradni wobec następującej kwestii: jak to jest możliwe. Obowiązuje proste rozumowanie.go porzuciły. bo musiał upaść. to. obie grupy początkowo wsparły system a potem . aż natknąłem się na tekst Kołakowskiego (1990). Przyznam. Odwrotnie. że istotnie komunizm z początku miał ogólne file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . dlaczego ten zły system nie został odrzucony niejako od ręki.znowu razem . że przez jakiś czas nie znajdowałem odpowiedzi. ROZDZIAŁ PIĄTY LABIRYNTY KORUPCJI Miejsca bardzo mocno już wyblakłego marksizmu nie zajął bynajmniej wsparty na solidnej moralności liberalizm. nie było też jasne. że skoro system komunizmu był od początku uważany za zły. ale o ich niezbyt nawet skrywane interesy własne. gdyż sugerowało. włączając wymogi uczciwej sprzedaży narodowego majątku. Pozostała mi jednak niejasność. gdyż był z gruntu złym systemem. ale rozpasany amoralizm. Z czasem doszedłem do wniosku. gdyż nie chodzi o zwykłe błędy ze strony rządzących. że komunizm skończył się powolnie przez upadek wiary w jego racje tak po stronie partii. Wspólna korzyść Żeby zrozumieć rolę korupcji w prywatyzacji. Ponieważ wiara w system zakłada spójność moralną.Obled reform/Obled reform. "niekompletny kapitalizm" powstaje zaś w warunkach nagminnej korupcji.czy przypadkiem inna wiara. aparat państwa może naruszać cele społeczne. Ze względu na uznaniowość oraz bezkarność. czy też raczej nastąpiło podważenie interesu ogólnego. czyli demoralizacja. że tylko partia chciała kiedyś komunizmu a masy nigdy go nie chciały. jak i mas. a właściwie w całej transformacji. Gdyby jednak przyjąć takie proste myślenie. przyzwalający na gwałcenie interesu publicznego i omijanie prawa Morderczy klimat dla krajowych inwestorów nie został nigdy skorygowany. czy w miejsce byłego porządku wszedł związany z innym systemem moralny porządek. w inny system. Komunizm zrodził się w nienormalnych okolicznościach przemocy. trzeba się cofnąć w czasie do późnego komunizmu i jego upadku.htm (35 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . w którym rzucił on tezę. Stwierdzenie takie wymagało dużej odwagi. rozumianą jako sens interesu publicznego. jakie racje weszły w miejsce dawnej wiary w komunizm . że to nie jest tak. a tym samym przyzwolenie na nie-system.OBŁĘD REFORM producentów wraz z ich dawnymi rynkami zbytu.

masy również zaczęły systematycznie pasożytować na państwowej gospodarce. jak rodzina czy wspólnota. U podstaw demoralizacji. Podobnie. rozumianego jednak nie jako równoczesny zanik wiary. również oferuje im tylko marne korzyści materialne. czyli korupcji władz i obojętności ludzi. to w pewnej chwili uznały. ale jako demoralizacja. że można by pozbyć się komunizmu. Partyjny monopol władzy miał równie demoralizujący wpływ na rządzonych. zdefiniowana wyżej jako odejście od poczucia interesu publicznego. kadry uznały. Ale z czasem nastąpiło przewartościowanie.htm (36 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . społeczności cywilnej. W ostatnich latach komunizmu pełno było opozycyjnych ataków na korupcję. Rządzeni znaleźli dla siebie program zastępczy w formie u ucieczki w życie osobiste i pomnażanie dóbr konsumpcyjnych. Wszczepił im poczucie. ogromna centralizacja zagwarantowała im nie tylko pełną swobodę działania. w tym stałą pracę i sztywne ceny.OBŁĘD REFORM poparcie. Choć nie na taką skalę jak rządzący. że komunizm . Jeśli chodzi o kadry. Jeśli chodzi o samych rządzących. że to właśnie demoralizacja partii i mas spowodowała. zatomizował on rządzonych. że system. choć pod jego władzą nastąpił taki sam zwrot w Związku Radzieckim (patrz Jowitt 1992). włącznie z moralnym przyzwoleniem na monopol władzy oraz rutynową przemoc. choć nie można za ten fakt winić jego osobiście czy też jego ekipę. ażeby zacząć się bogacić w dowolny sposób. że komunizm daje im przywilej decydowania o losie mas. wraz.Obled reform/Obled reform. gdyż uczynił ich w zasadzie bezradnymi. z którym przyszło masowe wycofywanie się z politycznej aktywności. ale i bezkarność. nie musiały obawiać się poważniejszych sankcji prawnych czy też kadrowej reprymendy. któremu niewolny i brutalny system miał służyć. że tego zwrotu. że prędzej czy później musiało dojść do demoralizacji. gdy kadry partyjne zdecydowały się zastąpić interes ogólny własnym. który zawsze dawał im duże poczucie bezpieczeństwa. Powyższy zwrot dokonał się w Polsce w okresie Gierka. Fakt. wraz z cichym przyzwoleniem na coraz bardziej widoczną korupcję władz. leżała skrajna centralizacja władzy politycznej. tyle. nie można postawić takiego zarzutu ekipie Breżniewa. więc lepiej wycofać się z życia publicznego. w tym sensie. również nawet w drodze korupcji. że komunizm miał w sobie od początku ziarno upadku. jak i masy. czy też jemu osobiście. Tak jak w każdym porządku moralnym. że skoro ich glosy/czyny nie liczą się w ogólnym rachunku. Stąd też w momencie. nie został w pełni uświadomiony. A to dlatego. Kiedy górę wzięły względy prywatne nad publicznymi. Uderzając w instytucje tzw. ale nie osobiste korzyści materialne. nawet w sytuacji łamania ustanowionego prawa. bazą poparcia był sens publicznego interesu. Zwyciężył konsumeryzm. tyle że rozumiano przez nią nie tyle nielegalne file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . jako odrzucenia interesu publicznego.jak każdy inny system objęty demoralizacją musiał upaść. Z kolei rządzeni uznali. dokonała tak partia/państwo. że wraz z nim przyszła demoralizacja. Uznałem też.

Nic. przebudzone masy gwarantują nastanie moralnego państwa. znowu tak za sprawą rządzących jak i rządzonych. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . czyli moralność. że prywatne interesy rządzących. ciągle niczyj. mógł stać się przedmiotem sprzedaży.htm (37 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . czyli większość nie cierpiała na tę dolegliwość. że uzdrawiająca państwo moralna rewolucja nie doszła do skutku. pojawiła się niespotykana. więc dziwnego. najlepiej świadczy fakt. więc prawie wyłącznie rządzących. Raptem w rękach rządzących znalazła się do podziału nie jak za komunizmu roczna produkcja. zależał głównie od tego. więc potraktować prywatyzowany majątek narodu jako bezpański i nie przejmować się ustaleniem jego faktycznej wartości ani ściąganiem zań pełnych cen. w tym wyboru jej modelowej koncepcji przejścia z komunizmu do kapitalizmu. sam w sobie. można powiedzieć "historyczna". szansa. Zamiast odnowy ducha publicznego. Nie mogło być inaczej. Wraz z załamaniem komunizmu. teraz za kapitalizmu. głównym celem władz. nastąpiła raczej dalsza demoralizacja. dokładnie tłumaczy dlaczego wraz z upadkiem komunizmu. już nie starego partii/państwa ale nowego państwa bez partii. ale nie na sprzedaż. Motywowane troską o ogólny interes masy eliminują. Pokusa była przy tym wyjątkowo ogromna. gdyż dla zainteresowanego własnymi korzyściami aparatu państwa wybór czym się zająć. tym razem zainteresowanych w osiągnięciu jak największych korzyści osobistych z podziału schedy po komunizmie. To był ponoć proces. w którym rządzeni jako moralni nosiciele zmian ulegli niejako przebudzeniu z letargu. że wraz z upadkiem komunizmu nie zaczęło się budowanie sprawnego państwa tylko niszczenie resztek. uległy zwielokrotnieniu możliwości zaspakajania własnych korzyści dla ludzi aparatu państwa. W ten sposób.OBŁĘD REFORM korzyści materialne co fakt sprawowania władzy przez uzurpację. Krytyka dotyczyła.Obled reform/Obled reform. stało się nie dbanie o ogólny dobrobyt ale o grabież odziedziczonych zasobów majątku. więc kierowaną przez wąskie interesy członków partię. produkcją czy rozdziałem. Dysponenci mogli. tak jakby rządzeni. które zostały z dawnego państwa. teraz ten kapitał. ale zakumulowany przez dziesięciolecia narodowy kapitał. czyli korupcja stała się motorem całej ustrojowej transformacji. Ten fakt. Negatywny wybór O tym. Antykomunistyczna opozycja narzuciła koncepcję upadku komunizmu jako rewolucji mas walczących o inną wiarę. przed którą chyba nigdy wcześniej nie stanęło prawie żadne państwo w historii. Burząc mocno związane z nią pokłady korupcji. gdyż pozostawiony przez komunizm ogromny zasób kapitału był tak jak za komunizmu nadal swego rodzaju mieniem porzuconym. Za komunizmu kapitał był faktycznie niczyj.

zmian własnościowych. ale też dlatego. W polskiej drodze do kapitalizmu dokonał się regres nie tylko ze względu na wywłaszczenie z kapitału całego narodu. Fakt. mianowicie podjęto decyzję żeby przeznaczyć na sprzedaż jak najwięcej z dostępnych środków trwałych w jak najkrótszym czasie. więc. Tak. dbającego o produkcję. gdy zasoby majątku zastane po komunizmie były pilnowane przez załogi.rozstrzygając niejasności z okresu komunistycznego tak. ważne stało się. Gdyby nie pogoń za łatwymi prowizjami aparat państwa wybrałby wolne tempo dystrybucji majątku sprzedaży. Stąd wzięła się napaść tzw. byłby wypaczeniem. charakteryzującą system komunizmu. doprowadzi się do wypaczenia kapitalizmu. nielegalne spijanie zysków z państwowej produkcji nie mogło dorównać prowizjom z ewentualnego rozdziału majątku państwa. porzucony został nie tylko model państwa z czasów właśnie pogrzebanego komunizmu. Innymi słowy. czy nawet tylko wśród załóg. Tak. by mieć czas na prawidłowe przygotowanie majątku do oficjalnych przetargów oraz staranną selekcję ofert. ale też model nowoczesnego państwa w ogóle. Przy wszystkich swoich ekscesach. państwo za komunizmu reprezentowało wspólny model państwa interwencyjnego. W ten sposób. że obrany przez państwo wariant sprzedaży też groził wypaczonym kapitalizmem. Korupcją został też podyktowany wybór sprzedaży majątku jako głównego kanału prywatyzacji. wraz z rządzącymi. liberałów na popierane przez dawne "niezależne" związki rozdawnictwo. że w wyniku prywatyzacji państwo w ostatecznym rachunku traci file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . z którego szła ta produkcja. ale zdeterminowała też wybór sposobu . że równo dzieląc kapitał między obywateli. stała się sama głównym źródłem dalszego jego rozkładu. Porzucono bezpłatne rozdawnictwo majątku. że majątek trwały uznano nie za własność ogólną.OBŁĘD REFORM która z tych sfer dawała większe możliwości nadużyć. Z myślą o maksymalizacji prowizji został rozstrzygnięty kolejny podstawowy wybór w sprawie modelu prywatyzacji. dlaczego szybko wykluczono samoprywatyzację przez załogi robotników i dyrekcję .metody . prywatyzacja zamiast uzdrowienia państwa. żeby przynajmniej w tej dziedzinie zapewnić daleko idącą autonomię państwa. gdyż nie gwarantowało ono państwu prowizji na tym poziomie co jego sprzedaż. nazywany przez jego zwolenników "kapitalizmem demokratycznym". że nagle państwo niejako porzuciło naród. Żeby zmaksymalizować możliwości korupcyjnych korzyści konieczne było przede wszystkim wyłączenie z prywatyzacji innych potencjalnych stron.htm (38 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Tyle. Nie ma wątpliwości. To tłumaczy. odebrała mu na stałe kontrolę nad zasobami oraz dała okazję do nadużyć.Obled reform/Obled reform. Korupcja podyktowała nie tylko wybór podziału zasobów kapitału w miejsce wspierania produkcji. bez lokalnej własności kapitału. że taki kapitalizm. ale jako prawnie należny państwu. Przynajmniej początkowo.

Najszybszy lub najhojniejszy z walczących wygrywa. Zadziałałby więc rynek. taki urzędnik ma tylko jedno wyjście. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . jedyną naprawdę zgodną z logiką korupcji strategią sprzedaży majątku stał się. w którym potencjalni nabywcy zagraniczni najpierw na zasadach rynku walczą. po czym następuje nierynkowy przydział. Wykroczenia prywatyzacyjne zwykle nie są ścigane. żeby zaoferować zaniżoną cenę oraz wyciągnąć łapówkę. że w Polsce. fałszywy przetarg z "gwarantowaną" wypłatą. że prywatyzatorzy rzeczywiście przed sprzedażą dopuszczają do załamania banków czy fabryk. Albo. w której sprzedający decyduje o tym kto dokładnie dostanie majątek. mogłaby się oczywiście komuś nie spodobać. czyli prawo popytu i podaży. Po to. Ktoś by mógł rzec. nie rządzi jednak żaden rynek. Wytypowany kontrahent ma już zapewniony kontrakt. że przedstawione wcześniej wyliczenia na temat skandalicznie zaniżonych wycen to nie dowód na korupcję. nie mówiąc o Rosji. gdzie są namacalne dowody.Obled reform/Obled reform. a inni inwestorzy stanowią tylko parawan albo służą jako gwaranci na wypadek jeśli taki "robiony bieg" nie zadziała od razu. Potęga korupcji Teza. Gdyby ceny były sztucznie zaniżone potencjalni nabywcy zaczęliby walkę między sobą. że w przypadku jakiegoś banku czy fabryki. jak już sugerowałem. mianowicie uniemożliwić szeroki dostęp do przetargu na majątek kupującym. ktoś rzeczywiście wykorzystał nadarzającą się okazję. sam wynik procesu zwykle bywa do kupienia. żeby zaniżyć cenę majątku dla własnej korzyści. żeby z pomocą firm doradczych dotrzeć do odpowiednich urzędników. a nawet jeśli dochodzi do rozpraw sądowych. że korupcja stała się napędową siłą prywatyzacji. Tam. gdyż gdyby to była prawda to mielibyśmy do czynienia z nie kończącymi się procesami nieuczciwych decydentów. czy istotnie korupcja państwa rządzi sprzedażą majątku. Może u kogoś pojawić się inna wątpliwość. no bo gdzie są prokuratorskie dowody. Innymi słowy. Pozbawione resztek przyzwoitości państwo nie jest zdolne do własnej odnowy. ale zmowa. a tym bardziej do zaszczepiania poczucia interesu ogólnego.htm (39 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . gdyż nie bardzo wiadomo dlaczego korupcja miałaby prowadzić do zaniżania cen. Gdzie są dowody na to. Właściwie to chodzi o wielostopniowy proceder. na tyle że ostateczny nabywca zapłaciłby jego pełną wartość rynkową. wymiar sprawiedliwości jest absolutnie niesprawny.OBŁĘD REFORM swe zasoby nie miał już większego znaczenia dla jego moralnego stanu. gdzie rządzi korupcja. a tym samym całej transformacji. Tyle. Pod wpływem nadmiernego popytu musiałyby podnieść się ceny podaży majątku.

dopóki się starannie nie wyjaśni. Nie marzyli o zostaniu kapitalistą.ze względu na wspomniany wcześniej tragiczny stan gospodarki . co przemieniło Polskę w prawdziwie egzotyczną "krainę teczek". dlaczego wybrali z reguły obcych zamiast lokalnych nabywców.trzeba opanować specjalne reguły. dlaczego nieuczciwi urzędnicy mieliby wzgardzić łapówkami oferowanymi ze strony lokalnych inwestorów na rzecz prowizji płynących od ich zagranicznych rywali.żadni krajowi pretendenci. Obcy nabywcy okazali się bardziej godni zaufania od krajowych pretendentów. Nawet gdyby się zgodzić z powyższym. Zresztą. gdyż przyjęli wypróbowana zasadę. żeby odbić sobie do woli młode lata. Podsumowanie file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Takiej alternatywy jednak nie było. że słabsi finansowo lokalni inwestorzy nie mogli przebić zagranicznych. gdyż .OBŁĘD REFORM Ale nawet jak uporamy się z tymi dotyczącymi wyceny. włącznie z decydentami. że urzędnicy dysponujący majątkiem nie byli zainteresowani zagarnięciem fabryk czy banków na stałe. które ponoć podle im zmarnował siermiężny komunizm.htm (40 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . że należy bezwzględnie wywiązywać się z przyjętych zobowiązań. Do tego dochodzi fakt. nawet gdyby miały przynieść dobre zyski. Przyjęli zasadę opłacania wszystkich rywalizujących frakcji decydentów i to na jak najwyższym szczeblu. ale byli też w stanie bardziej skutecznie podporządkować polskich urzędników. nie tym z marksowskiej groteski. Nie można dowieść przemożnej roli korupcji.Obled reform/Obled reform. Zagraniczni nabywcy okazali się nie tylko bardziej wiarygodni jeśli chodzi o warunki szemranych umów. nie tak jak na rynku . pozostaje kolejna wątpliwość. że skoro sami sprzedający nie mieli ochoty na przejęcie na własność prywatyzowanego kapitału. mogły sobie ufać. bez możliwości odwołania się do prawa. gdyż okazali się lepiej przygotowani niż krajowcy do działania w warunkach chronicznej korupcji jaka zapanowała w Polsce. bo gdyby to była prawda to bezkarni sprzedający sami przyjęliby za bezcen majątek zamiast oddawać go obcym nabywcom. więc żeby w nim sobie radzić. Trzeba pamiętać. ale to nie jest koniec sprawy. nie mogli marzyć o osiągnięciu trwałych zysków z przejętych obiektów. ponieważ łapówki płacone za darmowy majątek były marne. że korupcja to świat ciemnych zakulisowych konszachtów. Pragnęli oni głównie zdobycia łatwego pieniądza i dostępu do rozrzutnej konsumpcji. Istotnie. żeby nielegalnie układające się strony. ktoś mógłby kwestionować czy istotnie korupcja rządzi wszystkim. wybór padał głównie na zagranicznych nabywców. ale ciężko pracującym i pilnie oszczędzającym osobnikiem. nie wydaje się żeby kwestie finansowe były tutaj najważniejsze. Jedną z nich jest. Można by na to odpowiedzieć. jak zasiłki.w pełnym świetle . Zabrali się też do skrupulatnego zakładania kompromitujących dossier na wypadek wyłamania się zamieszanych w afery.

jak dalece obcy inwestorzy górowali nad sprzedawcami majątku przez zestawienie ukrytych korzyści nabywców z ukrytymi prowizjami dla urzędników. Choć odpowiedź jest prosta. odwrotnie. więc nie powinno być kłopotu z wyjściem poza ogólną analizę mechanizmów wyprzedaży majątku i ustaleniem jakie siły polityczne wykonały tę operację.niejako na talerzu . jak widać. że najlepszą gwarancją na szybkie usprawnienie systemu było masowe wpuszczenie obcych inwestorów. mianowicie.4 do 0.Obled reform/Obled reform.htm (41 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Jako ekonomista nie powinienem wchodzić na teren. co stanowi tylko pół procent 216 miliardów dolarów kapitału. tyle. ale ci nie są skorzy do udzielenia odpowiedzi. innego wyjścia jak odrzucić kolejny wyjątkowo niedorzeczny pogląd na temat reform. który na czysto . gdyż wśród zagranicznych inwestorów zainteresowanych sprzedawanym majątkiem przeważyły korporacje międzynarodowe. w procesie zakupu zaczęli bezpardonowo gwałcić prawa rynku i nagminnie łamać prawo. mimo że ci dostarczyli im ten majątek . Prowizje można szacować na 2-4 procent wpływów z prywatyzacji równych 18-23 miliardów dolarów.za ułamek realnej wartości. że wszystkie dotąd rządzące ośrodki przyłożyły się do tej wyprzedaży. Chodzi o 0. korporacje skłoniły do przyjęcia bardzo marnych łapówek. a władza jest personalna. gdzie korupcja jest sposobem przetrwania. czyli samo państwo. Pierwszych wykluczyły one z procesu prywatyzacji majątku a drugich. który należy do politologów. gdyż nie działają tylko w rozwiniętych krajach. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Najlepiej jest przekonać się o tym. który przechwycili obcy nabywcy. jak Unia. ale też przeciw samemu aparatowi państwa. Z pewnością prywatyzacja majątku. Komparatywna (= względna) przewaga zagranicznych korporacji w korupcji obróciła się zresztą nie tylko przeciw krajowym inwestorom. kapitalistom. Trudno się temu dziwić. jego sprzedajnych decydentów. z ich większym doświadczeniem rynkowym i szacunkiem dla prawa.OBŁĘD REFORM Nie ma.kapitalizmu z obcym kapitałem i lokalną pracą.po odliczeniu cen .zyskali zagraniczni nabywcy w zamian za łapówki. ROZDZIAŁ SZÓSTY HANDLARZE ZŁOMEM Z nadgorliwego apologety komunizmu inteligencka elita przekształciła się w jego najbardziej zdeterminowanego przeciwnika. gdzie korupcja jest raczej marginesem. Mają one wyjątkowe doświadczenie robienia interesów w warunkach upadłego państwa.5 miliarda dolarów. żeby następnie zostać poplecznikiem innej dewiacji . Państwo nie jest anonimowe. że w nierównym stopniu. Korporacje międzynarodowe są również głęboko zakorzenione w gospodarkach zacofanych. nie dostarcza na to dowodów.

htm (42 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . często traktowanej jako wyższe dobro. prawie wyłącznie miejskiej. Ukształtowana w dużym stopniu przez opozycję wobec komunizmu grupa ta nie zdobyła sobie wielkiego wyborczego poparcia. tym większe im bliżej znaleźli się ośrodków władzy. bo go raczej nie chciały dla siebie. Dopisano do tego misję. żeby z korzyścią własną sprzedać kapitał innym. które wykorzystały władzę by stać się "pośrednikami" w wyprzedaży majątku w obce ręce. które stanowi wynik konfliktu dwóch grup. żeby wzorem polskiej przeszłości nieść wolność ogółowi. które te grupy wzięły na siebie w procesie wywłaszczenia.OBŁĘD REFORM Siła przewodnia Szukając politycznych sił związanych z wyprzedażą majątku należy zacząć od analizy głównych grup interesu oraz ról. gdy doszło do wyboru modelu prywatyzacji. Użyły tych wpływów w tym celu. Mimo braku tego poparcia. w tym konflikcie grup interesu prawie natychmiastowe zwycięstwo musiały odnieść nie te kręgi. Z tegoż dokładnie powodu. Nie ulega żadnej wątpliwości. które były zainteresowane przejmowaniem kapitału.Obled reform/Obled reform. Wszystko z myślą o zaspokojeniu swych zgoła niekapitałistycznych potrzeb. Inteligenckie starcie ze skazanym na upadek komunizmem nie miało jednak charakteru wyłącznie ideowego. czyli wywłaszczeniu kapitału na rzecz zagranicy. Kiedy się spojrzy na ten proces z tej perspektywy. mianowicie trzonu inteligencji. czyli chęci stania się samemu kapitalistami. Sądząc po wynikach. ale wyłącznie na miejscowy file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Chodziło im raczej o poszerzenie sfery wolności. Za tym zwycięstwem kryje się przede wszystkim zaskakująca wygrana stosunkowo mało liczebnej grupy. choć nie było dla tych inteligenckich kręgów do końca jasne jak należy dokładnie rozumieć sens wolności. czyli wybujałej konsumpcji. którzy przy okazji chcieli po prostu zostać sami kapitalistami a w drugiej ci. że główne inteligenckie środowiska przyłączyły się do opozycji wobec komunizmu nie z potrzeby kapitalizmu. wyłania się obraz przechodzenia do kapitalizmu. którzy myśleli raczej o innych korzyściach niż kapitalizm dla siebie. Jej potępienie spadło nie na wszystkich kapitalistów. środowiska inteligenckie użyły swoich wpływów nie dla zagarnięcia kapitału na własny użytek. że tym razem przyjęła ona szczególną formę. by zostać produktywnym kapitalistą. Były to raczej kręgi. W jednej znaleźli się ci. samo w sobie. gdyż doszły do tego silne interesy osobiste. proces reform został podporządkowany tej grupie pozbawionej niestety bezpośredniego interesu w przywróceniu kapitalistycznej produkcji. tyle. Na wyborze modelu prywatyzacji zaciążyła też typowa dla polskiej inteligencji awersja wobec charakterologicznie odmiennych kapitalistów.

Miało to niemałe znaczenie praktyczne. tym razem przez zagranicznych inwestorów. Z tego tytułu byli bowiem wyjątkowo przygotowani do wykorzystania możliwości jakie daje normalny . mianowicie wywłaszczonych po wojnie przedsiębiorców i kamieniczników.OBŁĘD REFORM żywioł kapitalistyczny. że prowincjonalni czy nie. stało się wygodnym usprawiedliwieniem dla sprzedaży ogólnego majątku bez oglądania się na prawo. które chciały kapitalizmu dla siebie. W ten sposób. czyli preferencyjne akcje. Część tej grupy zawsze chciała.globalnym . przynajmniej w ich oczach. Zinterpretowali wolność gospodarczą jako formę społecznego nihilizmu. Żywioł ten uznano za zbyt prowincjonalny. Żadna inna grupa społeczna otwarcie nie przyjęła tej filozofii.kapitalizm. Narzucona przez inteligencję. krajowcy mają prawo do własności tego co wypracowali bardziej niż ktokolwiek inny. stanowili oni grupę najlepiej przygotowaną do przejmowania kapitału. ale odebrano im file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .ludzki .kapitalizmie. nie wszystkie jednak rzuciły wyzwanie inteligencji. wyprzedaż w ręce zagraniczne zostawiła też na lodzie inną. wśród pokonanych znalazła się jedyna ważna grupa. ale każdej społecznej instytucji. cen w celu uzyskania prowizji przy zmianie właściciela zasobów kapitału z organu państwa na prywatną osobę. a w pewnym sensie nawet antykapitalistyczne.ekonomii z socjologią. lub inaczej . żeby kapitał został rozdany czyniąc kapitalistów ze wszystkich. Z powyższego rozumowania inteligenckie środowiska zdołały wyeliminować względy moralne. czyli prokapitalistyczne. Za tym kryło się ogólniejsze przekonanie tych kręgów. bez ambicji stania się kapitalistami. Sądząc po krajach rozwiniętego kapitalizmu. którzy w przeciwieństwie do przedwojennych właścicieli zebrali bogate doświadczenie w zarządzaniu kapitałem. jako "siłę przewodnią". żeby sobie poradził we współczesnym . Jedyną szansą była dla nich reprywatyzacja przeprowadzona na tyle szybko. że nie należy mieszać kapitalistycznego rynku z tradycyjną moralnością. Ale jej trzon szybko przesunął się w stronę wyprzedaży zagranicy za korzyści własne. Wśród wyłączonych znaleźli się też dotychczasowi komunistyczni dyrektorzy banków i fabryk.htm (43 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . gdyż. chodzi głównie o robotników z dawnej opozycji nielegalnych związków. To te dwie grupy. że znacznie mniej zasobną. które mogłyby sugerować. tyle. jako bazy nie tylko rynku. żeby ich zagarnięta własność nie została ponownie zagarnięta.Obled reform/Obled reform. wykluczyły z gry o narodowe zasoby lokalne grupy. która za komunizmu zachowała własność . do takiej reprywatyzacji nigdy nie doszło. solidarnie. zanegowanie moralności. więc przyjść światowcy z zagranicy. dopuszczalna stała się powszechna praktyka zaniżania. w ich miejsce powinni. pozostałość po kapitalizmie. Co zakrawa na ironię. Niektóre z nich wręcz związały się z tymi kręgami w celach sprawowania władzy.chłopi. czyli na zagranicznego rezydenta.

bladły w porównaniu z tym co mieli finansowo do zyskania lokalni nabywcy. wersji stwierdza się. W tym kłamstwa. W jednej. że jako związani z komunizmem nie mają do tego moralnego tytułu. Innymi słowy. że komunizm zostawił gospodarkę w tak kiepskim stanie. ile by nie było tego złomu w postaci zużytych maszyn.Obled reform/Obled reform. Kręgi inteligenckie wygrały. Propaganda wyprzedaży Kiedy się czyta powyższy opis swoistego "konfliktu klasowego" w którym grupy zainteresowane kapitałem ścierają się z tymi. żeby broń boże się nie rozmyślił.najlepiej cudzoziemca. że tak źle działają bo np. Najlepiej widać zabiegi środków przekazu na przykładzie poszczególnych sektorów. pojawiają się lamenty. inteligencja stoczyła się z obrońcy wyższej kultury do nosicielki anty-kultury. że fabryki i banki to złom. Nie wiadomo jednak.OBŁĘD REFORM tę szansę argumentując. zaraz po załamaniu produkcja oraz zyski zaczęły przecież szybko rosnąć. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . wieki trwa realizacja zwykłego czeku. że przyszłe zyski też będą marne. przyjęły tę samą generalną linię programową. czyli środki przekazu. choć wolne od państwowej cenzury. wspartej przez media. Zgodnie z inną wersją. Przecież. Wykonując wyrok na sobie. że najbardziej wpływowe media. dlaczego początkowe załamanie produkcji miałoby przekonać potencjalnych nabywców. głównie dlatego że przejęły z komunizmu najważniejszy instrument władzy. że niezużyta aktywna . Wskaźniki zużycia są rzeczywiście wysokie. po cenie złomu. ale jednocześnie zyskała szansę bardziej skutecznego narzucenia społeczeństwu fałszów wspierających wyprzedaż majątku. wrogów klasowych. więc ile by nie włożono kiedyś w budowę zakładów czy organizację banków dla nabywcy. to niewiele znaczyło.prowizje .część polskiego majątku ciągle była bardzo dużo warta. gdy demolowano tzw. którzy go nie chcą. nie miało to wcale wpływu na wartość sprzedawanych niezużytych maszyn. Jak gorliwie podają te same media. Ile razy zaczynają się przygotowania do sprzedaży banków. Nie chodzi o to. że pojawił się jeden organ. Z wymianą redaktorów naczelnych nastąpiła niesłychana wulgaryzacja mediów. upadła też produkcja. który powinien zaraz znaleźć solidnego użytkownika . że odziedziczono złom. jak choćby finansów. ale mają go obcy nabywcy bez pytania o przeszłość. bo liczą się tylko zyski z przyszłej produkcji. co nie zmienia jednak faktu. inteligencja była nie tylko słaba liczebnie ale jej ewentualne korzyści z wywłaszczenia na rzecz zagranicy . kiedy upadł komunizm. gdyż komunizm doprowadził do kompletnego fizycznego zużycia majątku trwałego. powrót do wczesnych wzorów komunistycznych. rodzi się pytanie co to takiego pozwoliło trzonowi inteligencji stać się "siłą przewodnią" rodzącego się "niekompletnego kapitalizmu".htm (44 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Oraz. ale o to.

że zastany kapitał był wart tyle co złom. że wyróżniają się na tle zbankrutowanych banków czeskich.OBŁĘD REFORM Od czasu to czasu do rangi niezwykłego wydarzenia urasta też informacja na temat bankructwa jakiegoś krajowego banku. ino sznur. że zdrowe banki . po których majątek jest upłynniany. że jest szowinistą. by użyć jakiegoś odpowiedniego określenia na tych. Żeby zdobyć władzę. że jeśli można w ogóle mówić o złomie w kontekście polskiej prywatyzacji to nie tak jak sobie życzą główne środki przekazu. Nagle okazuje się. czy tych rosyjskich . Nie tylko. że mało kogo zdziwiło. ale mają wyniki finansowe lepsze od banków unijnych. że najlepiej będzie wtedy jak w polskich rękach zostanie nic. liberalnych reformatorów. gdy rząd oddłużył banki w formie obligacji. Urabianie opinii przez środki przekazu okazało się na tyle skuteczne. Z rozpędu. że ci ratują bankowość. Gdyby.zgoła pogardliwie . Gdyż dokładnie tyle państwo wypłaci bankom do 2004 r. że mało kto o nim kiedykolwiek słyszał. Z racji charakteru ich zajęcia należałoby od zaraz zacząć ich nazwać "handlarzami złomem". Na śmiałka. których ominęły dotąd epitety. rękami ludzi. na przykład. środki przekazu mają inną inwektywę. może nawet oberwać od machiny jako nieżyciowy sympatyk pokonanego komunizmu.po 1994 r. że nie należy chyba wszystkiego wyprzedawać zagranicy. z budżetu w formie oprocentowania wspomnianych oddłużeniowych obligacji. że komunizm był w stanie tworzyć coś więcej niż złom. którzy myślą. stały się one najbardziej zyskowną dziedziną gospodarki. Nigdy jednak dotąd nie przyszło ludziom mediów do głowy. które wraz z innymi aktywami przeszły w ręce nowych zagranicznych właścicieli. taki krytyk wyceny majątku. przed falą wyprzedaży. Na temat zaniżonych cen może bowiem rozprawiać tylko osobnik. czyli za darmo.Obled reform/Obled reform. potrzebowała ona też politycznej organizacji do realizacji swych celów. media mają nań repertuar niewybrednych ataków.mafijnych. dopadną go oskarżeniem. A prawda jest taka. ten ktoś wspomniał. Gdyby jednak ktoś śmiał się sprzeciwić tego rodzaju wywłaszczeniowej operacji. a jeszcze mniej miało z nim do czynienia. czy . Stała file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .jako komuch.z aktywami rzędu aż 90 miliardów dolarów . Zgrana władza Inteligencji nie mogło wystarczyć samo przejęcie kontroli nad mediami. tak jednak małego. zostały prawie w całości sprzedane zagranicy za 3 miliardy dolarów. ale że ten kapitał został potraktowany jak złom. ton mediów się zmienia. tak jak inne wystawione pod młotek sektory. który z kolei zechciałby kwestionować ceny. właściwie to całą Polskę w cenie złomu.htm (45 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że od 1994 r.. Z pomocą środków przekazu sprzedano banki i fabryki. Kiedy jednak trzeba pochwalić tzw. który ma jakieś złudzenia na temat tego.

czyli w bastion robotników. żeby wziąć rządy we własne ręce. Zdecydowano. kontrolę nad gospodarką przejęła koalicja Sojuszu Lewicy Demokratycznej oraz Polskiego Stronnictwa Ludowego. partie wywodzące się z dawnego okresu tak. Już wtedy było jasne. antykomunistyczną opozycję. czyli ich własnego kapitału.. podjęła się tego dzieła. w miejsce rządu. gdyż zamiast żyć widmem komunizmu. Unia przejęła ster władzy pierwsza. w tym samym duchu orwellowskiej nowomowy. że od ostrej walki o reformy ważniejsza jest walka z ostrym kryzysem gospodarki.zwane komercjalizacją. Unia. Nastąpił głęboki zwrot.OBŁĘD REFORM się nią z początku Unia Demokratyczna. głównie robotniczych. też z Unią. ale ich kierownictwo postanowiło stronić od polityki. z Balcerowiczem. lewicowa koalicja zaostrzyła nadzorczą kontrolę nad sektorem państwowym oraz wprowadziła zmiany w przepisach . Sytuację tę wykorzystały. Miały one zwiększyć kompetencje państwowej dyrekcji. przyszedł następny. jak była antykomunistyczna opozycja. Był to stosunkowo zrozumiały sojusz. że trzeba było od podstaw sformułować program reform. Nie mógł to być żaden innych duch. jak to mówili wtedy odsunięci od steru ludzie Unii . który uderzył głównie w państwowy przemysł. ale nie bez wsparcia ze strony niezależnych związków zawodowych. albo. że zostanie rozdany wszystkim. odsunięte od władzy. że w wyborach 1993 r. w którym przypadły mu finanse. Zaczął się natomiast okropny kryzys lat 1990-1992. gdyż liczyli na to. ruszyła integracja. na Unię Wolności. że w imieniu dawnej opozycji zmianami ustrojowymi pokieruje inteligencja. w 1989 r. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Gdy w 1991 r. ale bez Balcerowicza. gdyż obydwie siły miały ten sam polityczny rodowód. Europejską. To był tylko jeden z powodów do narastających zatargów w rządach byłej opozycji. Zdecydowała. Zamiast na siłę sprzedawać majątek państwa.htm (46 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że będzie zarządzany zgodnie z interesem robotników. że nie doszło do obiecanej poprawy gospodarczej. innym był fakt. Nie tego spodziewali się robotniczy sojusznicy. To dlatego pod rządami tej koalicji doszło do wyhamowania tempa prywatyzacji.prawie o połowę. tyle. gdyż nikt inny poza tą partią nie zaangażował się z podobną silą w pozbawienie ogółu ludzi bazy.. na której opiera się wolność. tak by zbliżyć warunki jej działania do sektora prywatnego. Korzystając z wyjątkowej okoliczności. że albo majątek zostanie w rękach państwa. potem przemianowana.Obled reform/Obled reform. że główną techniką tej partii będzie radykalna sprzedaż inwestorom zagranicznym pod presją najprzeróżniejszych formalnych wymogów związanych z integracją. Byłe związki były dostatecznie silne. koalicja zajęła się widmem kapitalizmu. z inną Unią.

Zaczął swe rządy od decyzji. gdy związki szły za partią. Co więcej. Jest w tym trochę racji. Szczególną rolę w tej prawicowej koalicji odegrała Unia. tyle. mianowicie że główną przeszkodą w budowie kapitalizmu od początku były przeżytki komunistycznego myślenia reprezentowane przez siły polityczne sprzed upadku komunizmu. Trudno jest te wszystkie fakty zaakceptować byłej opozycji antykomunistycznej. Z tych samych powodów prawicowe partie niechętnie mówią o własnych dokonaniach po 1997 r.in. o czym świadczy m.OBŁĘD REFORM Choć doszło do potrzebnego zwolnienia tempa transferu majątku za granicę. gdyż znowu na zasadzie tzw. gdyż żyje ona obrazem partii z okresu komunistycznego jako sił antypolskich.obraca się rynek. związkowy trzon AWS lub Akcji dał gospodarkę Unii. orgia wyprzedaży się nie skończyła. koalicja podjęła jedyny jak dotąd krok. wyszła z koalicji. holdingów w przemyśle. jak również prawicy jako takiej. że rządy lewicowej koalicji stanowią jedyny okres. Najbardziej szkodliwym aktem prawicy było przekazanie w ręce zagraniczne całego systemu finansowego. Świadoma tego.z kolei . który mógł uratować kraj przed wywłaszczaniem. Mają do tego realne powody. wraz z nim. ostra "walka" rządu Akcji o niepolski cukier.. dopuszczono do kilku nierozważnych sprzedaży. kiedy na zasadzie rykoszetu wyrwały władze lewicowej koalicji. Ale gdy Unia.htm (47 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że wyłącznym nosicielem tego przeżytku okazała się file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . czyli Balcerowiczowi.ale program ten szybko ugrzązł. Kiedy odchodziła lewicowa koalicja. lewica trzymała większość ubezpieczeń w gestii krajowej. Na ten okres przypadł rozwój krajowych tzw. kiedy świadomie starano się skierować kapitał głównie w ręce krajowe. dzięki któremu . całego sektora cementowego oraz wyrobów tytoniowych. który obraca pieniądzem. pasa transmisyjnego z komunistycznych czasów. udział obcego kapitału w bankach wynosił poniżej 20 procent. gdy za sprawą prawicy są one już głównie w obcych rękach. żeby bez żadnej zwłoki sprzedać zagranicy pozostałe banki. Podjęto próbę stworzenia zapory w postaci zgrupowanych wokół państwowych banków oraz ubezpieczyciela -monopolisty nowego typu holdingów . że żadne preferencje dla krajowych nabywców na nic się nie zdadzą ze względu na narzucone Polsce pod rządami Unii Wolności zobowiązania otwarcia gospodarki na obrót towarem i kapitałem. Podsumowanie Nie da się więc utrzymać ogólnie przyjętego poglądu.Obled reform/Obled reform. np. Dzięki prawicy ten udział podniósł się do wspomnianych wcześniej 75 procent. Ważniejszy jest jednak fakt. gdyż największą wyprzedaż zagranicy dokonały te właśnie siły. gdyż istotnie intelektualna spuścizna z dawnego okresu boleśnie odbiła się na zmianach ustrojowych. programowo narodowe. których zarządy znalazły się głównie z rękach byłej partyjnej nomenklatury.

przy udziale inteligencji . z negacją narodu. przechodziła wtedy w obce ręce z reguły za ułamek wartości. który monopartia porzuciła na długo przed upadkiem komunizmu. gdyż w międzyczasie Polska odzyskała niepodległość. wzorem komunizmu. czy to w imię wspólnoty robotników. nie był jednak traktowany tak poważnie jak obecnie. obozu. ale już nie w rosyjskich. Choć nikt nie potrzebował inteligencji. zaborcy potrzebowaliby jednak następnych stu lat. wrogiej postawy wobec krajowych kapitalistów. zabrała się ona jednak do propagandy "wyższości" kapitalizmu. wybrała jego rewolucyjne uświadamianie . nawet spośród tzw. była opozycja. gdy nastał komunizm po raz pierwszy we współczesnej historii Polski kapitał file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Nawet za trudnych czasów komunistycznych. jako główny składnik narodowego kapitału. głównie w obliczu gospodarczej ekspansji jej sąsiadów.w nieświadomości klęski. moralność była naginana przez partię. zwłaszcza inteligencka. czy wspólnoty kapitalistów z "niekompletnego kapitalizmu". Wdrażanie takiej doktryny jak internacjonalizm. Na to.Obled reform/Obled reform. Dopiero. Miał on co najwyżej charakter sloganowy.OBŁĘD REFORM była opozycja antykomunistyczna. wymaga zakwestionowania tradycji moralnej. Nadal jednak pokaźna część zasobów kapitałowych była w rękach zagranicznych.do odrzucenia moralności. gdyż nikomu z komunistycznych władz nie przyszłoby do głowy. zwłaszcza w niemieckich. Zamiast zająć się polepszeniem bytu przeciętnego człowieka. Inteligencja nie przyjęłaby. żeby pozbawić Polaków wszystkich zasobów. Tak było oczywiście w okresie zaborów. jako "przeżytek komunizmu". Przy budowie "niekompletnego kapitalizmu" przez wywłaszczenie narodu doszło jednak . tego "niekompletnego". Do tego nigdy nie doszło. nad komunizmem. jak w podręcznikowym komunizmie. CZĘŚĆ TRZECIA PRZEKLEŃSTWO HISTORII Likwidacja narodowego kapitału przez półdarmową wyprzedaż zagranicy stawia Polskę w sytuacji gorszej niż kiedykolwiek w nowoczesnej historii jej gospodarki. W niemieckim zaborze działo się tak pod presją długów. internacjonalizm. pod koniec. których wyrwaliby z polską ziemią również korzenie polskości. a w zaborze rosyjskim ze względu na krótki czas wyznaczony na sprzedaż posiadłości. Zrobiła to w rewolucyjnym stylu. Od dwóch już stuleci Polska zmaga się o zachowanie narodowej kontroli nad swym majątkiem. Polska ziemia. czy to w drodze niemieckiego rugowania z ziemi czy rosyjskich konfiskat majątków.htm (48 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . żeby dzielić się narodowym kapitałem z innymi krajami. Gdy w komunizmie odbierano własność prywatną. gdyby nie jej gorliwa akceptacja idei internacjonalizmu. żeby zachęcała go do przyjęcia kapitalizmu.

kosztem tegoż centrum. w tych też rękach znalazła się prawie pełna kontrola gospodarki. Natomiast po upadku tego jak by nie było narodowego komunizmu. nawet ta część społeczeństwa. a w każdym razie nie do rosyjskich. czyli pod względem suwerenności gospodarczej. żeby żałosne dzieło rozdrapywania polskiego kapitału doszło do swego naturalnego końca. gdyż mało kto rozumie czym był komunizm. że polityka Gierka. ale to nieistniejące . znalazła się w rękach zagranicznych. ROZDZIAŁ SIÓDMY ZAKŁAMANA PRZESZŁOŚĆ Nie mogło się udać przejście z komunizmu do kapitalizmu. sytuacja uległa nagłemu pogorszeniu. Dopiero na tym tle można ponoć ogarnąć gospodarcze uniezależnienie oraz zbudowany na nim cud obecnej dekady Balcerowicza.rosyjskie. Doszło do zastoju gospodarczego. Ponieważ większość kapitału. Według tej szeroko przyjętej interpretacji. banków i fabryk. wyłonił się nienarodowy kapitalizm. że jak ktoś poza ścisłym centrum zasmakuje uroków władzy to zaraz będzie chciał jej więcej. czyli do pełnej likwidacji polskości. zaledwie w ciągu dziesięciolecia. która uważa szczytową dekadę późnego komunizmu za gospodarczo najlepsze lata po wojnie Istotą "polskiej drogi" do kapitalizmu jest manipulacja historią dla doraźnych korzyści tych.htm (49 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że rosyjscy mocodawcy nie mieli tytułów własności. dopuściła do nadmiernego uzależnienia gospodarki od zagranicy leży opinia. będącego u steru partii w latach 1970-1980. W tym sensie. Jest to ponoć okres bezsensownego uzależnienia gospodarki oraz wynikającego stąd krachu. ale wymagały delegowania władzy w dół. Po to. Sprzedany majątek trafił raczej do rak niemieckich. którzy marnują historię. jak bezmierny musi być cynizm tych. Najlepiej o tym świadczą ciągle odwołania tzw. z czym wiązało się ryzyko utraty kontroli. Gierek miał ograniczony wybór.OBŁĘD REFORM stał się wyłącznie narodowy. jedyne zewnętrzne zagrożenie. w wyniku wywłaszczeniowej prywatyzacji. że tak jak wszyscy partyjni liderzy bal się reform gospodarki. czyli większość. którzy z racji dostępu do władzy manipulują zbiorową świadomością. które przykuwa dzisiaj uwagę większości Polaków jest nie to realne. porównanie wypada mocno na korzyść Gierka. liberałów. liberałów do dekady Gierka. także obecnego ograniczenia suwerenności nie można dalej przypisywać Rosji. w obliczu kulejącej gospodarki zostawionej przez Gomułkę. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .Obled reform/Obled reform. Jakkolwiek silna była wtedy rosyjska kontrola polskiej gospodarki nie zmienia to oczywistego faktu. Niestety. Nic chyba bardziej nie świadczy o niskim stanie świadomości przeciętnego obywatela oraz o tym. Zapomniane reformy U podstaw tezy tzw. A to dlatego. Były one potrzebne dla rozruszania gospodarki. Mimo tych niezbitych faktów.

pole manewru dla władz partii musi się dodatkowo zawęzić. Jedynym wyjściem okazały się zagraniczne kredyty na zakup dóbr inwestycyjnych. jaką było zburzenie podstaw kapitalizmu. Nie były to bowiem prawdziwe reformy. którzy dostrzegają fakt. tak więc zaczęło się pożyczanie. że nie miało to większego znaczenia. gdyż za Gierka doszło do bardzo ważnych zmian ustrojowych. z milionami formularzy idących do góry oraz tysiącami decyzji idących w dół. tyle. kapitału czy pracy. przekazując kompetencje z organów planowania do tzw. prowadziły one do systematycznego odchodzenia od komunizmu. Tak jak w przypadku Gomułki. Niczego innego nie mogła przynieść decyzja Gierka. od której musieli stronić partyjni przywódcy. Dla przeciwwagi skoncentrowano produkcję w tzw. że wprowadzane przez partię reformy mają służyć utrwaleniu scentralizowanego porządku. że można organizować gospodarkę w dowolny sposób. zjednoczeniach branżowych. że mono-partia ciągle grzebała w systemie gospodarki. zarządził huczne reformy. więc do władzy. liberałów. Proces planowania. Zmiany były potraktowane przez Gierka jako niezbędny warunek skutecznego otwarcia gospodarki na świat. Nawet jeśli oficjalnie głoszono. zresztą utrzymanych w tym samym duchu co reformy jego poprzednika. reformy Gierka dokonały dalszej erozji systemu komunistycznego. że do niej doszło. To otwarcie było zresztą samo w sobie aktem odwagi. kiedy doszedł. Wynikało to z ich wiary. Albowiem każdy kapitał. gdyż nie tylko. ministerstw branżowych. co tylko pociągnęło za sobą dalszą decentralizację decyzji. brakowało środków na inwestycje. tak by polepszyć wykorzystanie zasobów. głównie obliczone na dobre wrażenie. Krył się za tym. Znowu nie ma w tym łutu prawdy. żeby rozczłonkować centrum gospodarcze.Obled reform/Obled reform. Nic nie jest jednak dalsze od prawdy. zwłaszcza w wydaniu nowych liderów. ich zdaniem. jak i za całym programem reform. postąpić Gierek. Przecież komuniści zaczęli od gigantycznej reformy. ale stało się tak nie przez przypadek. ale zabiegi kosmetyczne. To nastawienie nigdy się nie zmieniło. Nie inaczej miał. Zwiększenie wydajności wymagałoby głębszych zmian systemowych. tak własny jak i file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . gdyż marksizm ma wyjątkowo wyraźną awersję do kapitałowego wiązania gospodarki narodowej z zagranicą. uważają z kolei.htm (50 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . swoisty przełom ideologiczny. gdyż reformowanie było ostatnią rzeczą. Ci nieliczni spośród tzw. których nikt nie brał poważnie pod uwagę. nawet ograniczonego.OBŁĘD REFORM gdyż ze względu na niską wydajność. Gomułki. żeby pokazać swój dynamizm. że wraz z uzależnieniem od zagranicznego importu i kredytu. że już na wyraźnie skromniejszą skalę. na import i kredyty. reformy szły nieustannie. Nie może być więc mowy o strachu przed decentralizacją władzy. aby je następnie szybko porzucić. stał się nagle mało ważną formalnością. gdyż zdawano sobie sprawę z tego.

więc tylko żyć kosztem pracy. zwłaszcza w porównaniu z reformami w dekadzie Balcerowicza. kapitał może. Należy dodać do tego wymiar zewnętrzny. Ze zmianami w systemie gospodarki przyszły też. że za posunięciami Gierka kryła się chęć powiększenia niezależności od Związku Radzieckiego. siły roboczej. wtedy gdy Gomułka uzyskał od Niemiec Zachodnich potwierdzenie ustalonych po wojnie granic. Nastąpił jednocześnie przełom w stylu sprawowania władzy. Na tym etapie zależność od Związku Radzieckiego nie była odbierana przez przywództwo jako pozbawiona pewnych zalet. podczas gdy obecny deficyt handlowy file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Jak również wtedy. Podczas gdy wschodnie granice wydawały się trwałe. Zainteresowana władzą. W epoce Gierka deficyty importowe wyniosły 47 procent eksportu a w epoce Balcerowicza . że przecież reformy ustrojowe to nie jest wyścig na czas. jest traktowany jako nieuchronne źródło eksploatacji pracy. włącznie z tą sferą. jako pierwszy.typowe dla komunizmu użycie przemocy nie może być instrumentem władzy. zwłaszcza z Europą. używając marksowskiej frazeologii. gdzie ranga komunistycznej Polski podniosła się niezwykle. pod którym jakby zerwała się tama. deficyt handlowy został bardzo szybko wyeliminowany.uzależnieniem. bądź. zwłaszcza w naborze kadry. tzw. ekipa ta postanowiła tylko poszerzyć pole swego działania przez zachodnie kontakty. Przyjmijmy jako miarę procentowe relacje skumulowanego deficytu handlowego do skumulowanego eksportu za te różne lata. że na polu reform Gierek działał zbyt mało. weźmy dla porównania siedem lat ujemnych bilansów handlowych dla okresu Gierka z lat 19711978 oraz Balcerowicza z lat 1991-1998. że . Żeby nie być gołosłownym. Praca jest jedynym źródła dobrobytu. że po 1978 r. dały lepsze wyniki niż reformy Balcerowicza. negatywnej selekcji. choć skromniejsze. zachodnie stały pod pewnym znakiem zapytania. Gdyby przyjąć tę miarę. Tyle. który też należałoby uznać za ryzykowny. gdyż Gierek. Gdyby iść dalej z tym porównaniem dwóch dekad okazałoby się. Tak jak nikt w kierownictwie partii nie starał się obalić komunizmu.htm (51 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Ukrywane realia Ktoś mógłby ciągle twierdzić. w każdym razie na poziomie. zmiany polityczne.OBŁĘD REFORM obcy. to reformy Gierka. nikt na serio nie rozważał oderwania od Związku Radzieckiego. którą najostrzej atakują przeciwnicy Gierka . wartości. stanowiące źródło tzw. uznał. mianowicie to. czyli niewiele mniej.Obled reform/Obled reform. Polska potrzebowała dobrych stosunków z Sowietami. chodzi w nich o to. w tym sprawy pochodzenia społecznego czy partyjnej gorliwości. żeby usprawnić gospodarkę. Rozluźniono kryteria ideologiczne. gdy Gierek przystąpił z kolei do przesiedlenia półtora miliona autochtonów. kto wie czy nawet nie bardziej brzemienne w skutkach.36 procent.

W dekadzie Balcerowicza.htm (52 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . powinno stać się całkiem oczywiste jeśli porówna się Polskę np. często całych obiektów przemysłowych. Prawdziwym powodem kryzysu nie był wcale brak mocy eksportowych ale niemożność ich mobilizacji przez władze w obliczu niepokojów robotniczych. W dekadzie Gierka dług podniósł się od zera do 23 miliardów dolarów. Stąd. by pokazać mały spadek dopiero w 2001 r.Obled reform/Obled reform. liberałowie nie zostawiają suchej nitki na Gierku twierdząc. Ale krytyka ta jest zasadna jeśli chodzi o okres Balcerowicza.. dług zwiększył się z 48 do 61 miliardów dolarów. wtedy w latach 1979-1981 skumulowany import okazałby się mniejszy niż cały eksport. której file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . który kosztował Polskę jedną czwartą jej dochodu narodowego oraz ogromne straty w konsumpcji prywatnej. że nie tylko pożyczył za dużo. Podobnie z bardzo zadłużoną Rumunią.OBŁĘD REFORM najpierw uległ zwiększeniu. obiekty przemysłowe. Okres Balcerowicza to lata. jedyny jaki zna dotąd komunizm. właśnie ze względu na niedostateczny potencjał eksportowy. które mimo większego obciążenia długami na jednego mieszkańca uniknęły recesji. Poznański 1997). To nieprawda. co stanowiło 160 procent przeliczonego na dolary eksportu w 1979 r. należy dodać. Z pewnością dług był dostatecznie wysoki. w których właśnie doszło do wyhamowania tempa eksportu oraz zamiany Polski w kraj bez żadnej chyba specjalizacji. kiedy ten udział wyniósł tylko 15 procent. Ktoś mógłby starać się zignorować te fakty twierdząc. Bliższe porównanie wyników w eksporcie za Gierka i Balcerowicza potwierdza powyższy kontrast w ich sposobie wykorzystania importu. Tzw. gdyż blisko 40 procent importu składało się z dóbr inwestycyjnych. że u źródeł recesji tkwił wybuch polityczny. co stanowiło ekwiwalent aż 230 procent dolarowego eksportu w 1999 r. które wybuchły w 1980 r. z Węgrami. natomiast dla lat 1999-2001 deficyt w imporcie byłby o 66 procent wyższy od całej wartości eksportu. że doszło do kryzysu. gdyby przedłużyć okres analizy o następne trzy lata. gdyż dziurę w obrotach towarowych trzeba było pokryć kredytami. żeby spowodować pewne perturbacje. ale że użył importu nie na tworzenie mocy eksportowych. ale wsparcie konsumpcji. że bez względu na to jakie były efekty w eksporcie jedynie strategia Gierka tak czy inaczej zawiodła. W obydwu dekadach nierównowaga w handlu zagranicznym znalazła odbicie w rosnącym długu zewnętrznym. także efekt proeksportowy okazał się jak dotąd znikomy (Podkaminer 2000). Okres Gierka to były lata głębokich zmian w strukturze eksportu na rzecz dóbr przetworzonych oraz budowania nowych specjalności (np. Fakt. gdyż w przeciwnym razie Polska nie stanęłaby w 1980 r. ale nie tego typu rujnujący kryzys. nie ma jednak wiele wspólnego z sytuacją w eksporcie. W ostatecznym rachunku. gospodarka stoczyła się w kryzys 1979-1982. To. na granicy finansowej niewypłacalności wobec swych zagranicznych kredytodawców.

udało się Gierkowi i Balcerowiczowi wykorzystać deficyty handlowe oraz długi zagraniczne dla rozbudowy gospodarki. czyli jedną piątą. Jak już chce się oceniać Gierka na podstawie tego. że Balcerowicz nie okazał się lepszy. gdyż zasoby kapitału. jej recesja może spowodować straty w produkcji gorsze niż w latach 1979-1982.1 miliona ludzi wywalono na bruk w pierwszych latach jego file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Choć za Balcerowicza. mimo recesji. czyli jedną czwartą tego co dokonał Gierek (i tyle. wyniósł tylko 123. ile udało się osiągnąć w bardzo trudnych dla polskiej gospodarki latach 1982-1989. W końcu. a za Balcerowicza zlikwidowano 2. w obliczu recesji. Z pewnością Gierek osiągnął pod tym względem więcej w swej dekadzie niż Balcerowicz. gdyż za Gierka powstało 2. za Jaruzelskiego). tyle. że Gierek zdecydował się na napędzanie gospodarki na kredyt. pozostaje ważne pytanie na ile import przysłużył się do powiększenia zasobów kapitału. z jakim Balcerowicz wpędzał Polskę w wysokie bezrobocie jest niespotykany. W tym względzie też osiągnął sukces. że nieporównywalnie większe. społeczeństwo jest spokojne. Doprowadził do początków recesji w 2000 r. gdyż tak Węgry jak Rumunię ominął polityczny kryzys. jak np. gdyż nie wiadomo na ile. za 100 indeks przyrostu za Balcerowicza w 1999 r. Utajnione porównanie Obraz dwóch dekad jest ciągle niepełny.. ważnym motorem recesji są trudności polityczne. której zarysy przypominają los innych nadmiernie zadłużonych rozwijających się krajów. które wpadły w finansowe tarapaty. że obecnie. oraz długami. że nie udało mu się uniknąć recesji. więc ich władze mogły uruchomić niepopularne instrumenty potrzebne dla opanowania długu.OBŁĘD REFORM potencjał eksportowy był znacznie słabszy niż Polski czy Węgier. wzrosły za Gierka po 1970 r. przyjętym jako 100 do 181 w 1980 r. Jeśli Polska pójdzie ich drogą.Obled reform/Obled reform. gdyż nie kierował się jakąś obsesją budowania fabryk czy kopalń ale raczej chęcią zapewnienia pracy zbliżającemu się tzw. to trzeba wtedy przyznać. recesja stała się nieodwracalna ze względu na zbuntowane społeczeństwo w obliczu spójnego państwa. Za Gierka. podczas gdy przyjmując 1989 r. Za tym. mierzone wartością środków trwałych brutto.. gdyż w wyniku korupcji państwo stało się bezradne.1 miliona. Nawet gdyby żadnemu z nich nie wyszło pomnożenie potencjału eksportowego. które miało jak ratować sytuację. Meksyk w 1994 r. czy Tajlandia w 1997 r. właśnie radykalne powiększenie tych zasobów było ważnym celem obydwu tych liderów. tak jak za Gierka. nie tyle dla samego pomnażania zasobów kapitału.1 miliona miejsc pracy. Upór. że obecna recesja może okazać się gorsza przemawia fakt. wyżowi demograficznemu. Warto przypomnieć. Stało się tak. gdyż większość tych 2. polityczne warunki są gorsze.htm (53 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . który przyćmiewa Balcerowicza.

20 kilo. Gdy w 1997 r. zwykle umieszczoną wysoko na skali preferencji konsumentów. jak np.. W 1997 r. liberalni krytycy. gdyż w wielu ważnych dziedzinach konsumpcji korzystne zmiany za Gierka zostały zniwelowane za Balcerowicza. Jednocześnie. do 23. co stanowi grzech komunizmu. kiedy gotuje się stal. liczba bezrobotnych zaczęła szybko spadać. na tysiąc mieszkańców przypadało 3451 książek.. dla gospodarstw domowych.. Balcerowicz wziął gospodarkę w swoje ręce za koalicji AWS z UW. podział był z pewnością zbyt spłaszczony. szybko dodano l milion ludzi do statystyk bezrobotnych.. trzeba przyznać. "wolnej Polsce". Tutaj chodzi tylko o wydobycie na jaw wstydliwie ukrywanych statystyk dotyczących porównania file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . ale w 1980 już 4136.. podczas gdy za Balcerowicza liczba ta spadła do 8. czyli o jedną piątą. czyli aż o dwie trzecie. czyli 40 procent więcej. czyli 1800 woluminów mniej. Co więcej. a biedni ogółem stanowią już jedną czwartą ogółu. czyli o prawie połowę. tak. wzrosła za Gierka o blisko 65 punktów procentowych w latach 1970-1979. i 1999 r. Powyższe porównania oczywiście nie mają służyć wykazaniu wyższości komunizmu nad kapitalizmem. w 1997 r. ale garnki są puste. W strategii Gierka mieściło się też zapewnienie realnych przyrostów dochodu. za Gierka liczba izb na tysiąc mieszkańców wzrosła z 19.. Powyższe porównanie nie oddaje prawdziwego kontrastu. zaczęły się rządy lewicowej koalicji. Gdyby przyjąć jako wskaźnik dostępność mieszkań. Jeszcze w 1989 r. zmiany w konsumpcji w tych dwóch dekadach dokonały się przy innych założeniach jeśli chodzi o podział korzyści ze wzrostu narodowej produkcji. że zawsze jedną z najniższych w powojennej Europie. w biedę zostały wpędzone całe grupy zawodowe. ogólna powierzchnia użytkowa mieszkań uległa redukcji między 1980 r. Balcerowicz to też nie inne wcielenie Stalina. bo to nie była jakaś kolejna stalinowska industrializacja. o 12 kilogramów lub 20 procent (Załącznik 3). za Rakowskiego spożycie było takie jak w 1980 r. oraz konsumpcji. że pod koniec jej rządów. wyniosła l milion mniej. ale jednak konsumpcja.4 w 1970 r.. Za Gierka. Polak spożywał 49 kilogramów rocznie w 1970 r. zwłaszcza rolnicy. policzona w cenach stałych.za Jaruzelskiego. z 13. w 1989 r. w spożyciu mięsa. gdy zaczęła się epoka Gierka. z pewnością jeśli mierzyć ją ilością sprzedanych książek. aż 4165. SLD z PSL.Obled reform/Obled reform. już w tzw. jak chcieliby tego tzw. a . ale ciągle w zgodzie z koncepcją nowoczesnego państwa. które nie toleruje biedy.po jego odejściu . Za Balcerowicza. pod rządami Balcerowicza.5 izb. by spaść do 57 kilogramów w 1997 r.OBŁĘD REFORM reform. podczas gdy za Balcerowicza odpowiedni wskaźnik wzrostu wyniósł tylko 35 punktów.9 do 7. W 1970 r. Gorzej wypada też epoka Balcerowicza w sferze kultury. sprzedano 2425 książek.3 w 1980 r. Gdy w 1994 r.htm (54 z 87) [2005-02-12 02:29:54] .2 kilometrów kwadratowych.. ale już 69 kilogramów w 1980 r.

file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .rozstanie się z marnym mitem dotyczącym oceny niedawnej przeszłości. Nie mogło dojść do cudu za Balcerowicza. zostawiając niestety "Polskę zerową". czyli "architekta cudu gospodarczego" . z łap Gierka w dłonie Balcerowicza. liberałowie.Balcerowicza. zresztą głównie nie z kraju ale z zagranicy. to nie dlatego.Obled reform/Obled reform. iście piekielną sztuczkę. ale raczej o obnażenie zwyrodniałego kapitalizmu ostatnich lat. ale sięgnął po inny środek.OBŁĘD REFORM konkretnego przypadku komunizmu oraz kapitalizmu. że reformy tzw. mianowicie. że skazany na zagładę komunizm radził sobie lepiej za Gierka niż kapitalizm w wydaniu Balcerowicza. liberałowie . że . starają się zamącić w głowach innym propagując swoją wersję komunistycznego kultu jednostki.htm (55 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Ten "domek z kart" został postawiony w trakcie zupełnie zbędnej "pierwszej recesji Balcerowicza" z lat 1990-1992. gdy doszło do klęski. roztrwonił za bezcen. że okres Gierka był najlepszym jakiego doświadczyli po wojnie. zaczął się on rozpadać już w "drugiej recesji Balcerowicza". gdyż Balcerowicz nie zadowolił się deficytami handlowymi.. W tym sensie. żeby ożywić gospodarkę przez wyprzedaż w obce ręce stworzonego głównie za Gierka kapitału. Wyrażając się bardziej dobitnie. jak w Polsce. za komunizmu. liberałowie.jak twierdzą tzw. Balcerowicz cały ten podwojony kapitał. jest to też próba ukazania wyższości normalnego kapitalizmu. o którym rozpisują się tzw. który "pracuje" na uprzywilejowane warstwy. wynikłej nie tyle z błędów państwa co z jego niemocy. główne źródło narodowego bogactwa. a poczynając od 2000 r. że w grę wchodzi tylko dekada z czasów Gierka. gdy byli biedni. też chyba skazany na zagładę.jak widać . nie chodzi o wybielanie komunizmu nawet z tych najlepszych jego lat za Gierka. że większość ludzi uważa dzisiaj. liberalne przeniosły gospodarkę z piekła do raju. z nienormalnym. ale młodzi. że to tzw. Podczas gdy Gierek obiecał Polakom podwojenie kapitału. Z takiego zestawienia niestety wynika. który "pracuje" na wszystkich ludzi. który nie jest w stanie stać o własnych siłach. Podsumowanie Konieczne jest . gdyż wsparł on wzrost produkcji na jeszcze większych deficytach handlowych niż Gierek. nie dał Polsce nawet cudu. tak. to wypada. czyli zbudowanie "drugiej Polski". takiego jak w Unii Europejskiej.mają zamęt w głowie z powodu nostalgii za latami. stworzył jedynie "domek z kart". Prawda jest taka. Balcerowicz nie zabrał Polski ze sobą do raju. Nie może też być mowy o cudzie. wykorzystując monopol medialny. To. że jeśli można w ogóle mówić o cudzie gospodarczym w powojennej Polsce.

Dostęp do obcej prasy jest file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .OBŁĘD REFORM ROZDZIAŁ ÓSMY NIEMIECKIE NIEPORZĄDKI "Polska droga" do "niekompletnego kapitalizmu" nie zaczęła się w Polsce. główne korzyści z półdarmowego rozdysponowania publicznego majątku odniosły Niemcy Zachodnie. w jaki to sposób Niemcy Zachodnie zdobyły wpływ na opinię publiczną w Niemczech Wschodnich. zwłaszcza przemysł oraz rolnictwo. podobnie jak w przypadku Niemiec Wschodnich. że prototypem "polskiej drogi" są reformy przeprowadzone w Niemczech Wschodnich. albo dokładniej w Niemczech Zachodnich. jak również w Polsce. które na swój własny sposób szybko zreformowały bezwolne Niemcy Wschodnie Dopiero jak się przyjmie. nie było zwłaszcza mowy o natychmiastowej wymianie lokalnych partii czy nawet ich podporządkowaniu. Wariant ten nie mógł być oczywiście powtórzony w Polsce. Mianowicie. W miejsce wyłącznie partyjnej prasy i telewizji weszły koncerny oraz ośrodki polityczne. z Niemiec Zachodnich. To jest absolutnie niezwykła sytuacja. a dzisiaj ten udział jest najprawdopodobniej bliski 75 procent. czyli główne partie. gdyż zwyczajem Europy Zachodniej główne tytuły prasowe przeważnie należą do samych partii. żeby zyskać aprobatę dla scenariusza na przechodzenie do kapitalizmu przez jednoczesny kryzys produkcji i oddanie kapitału. że w obydwu krajach u podłoża leży mobilizacja środków masowego przekazu. Zaś. Spreparowane umysły Szukanie użytecznych analogii. włącznie z mediami.htm (56 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Ci ostatni. bardzo szybko zdobyli mocną pozycję w paru sektorach ogólnokrajowej prasy.Obled reform/Obled reform. Po kilku latach prawie 50 procent prasy znalazło się w rękach zagranicznych. np. gdzie obce udziały są minimalne. A teraz wchodzą już potężnie w tygodniki polityczne. ale w Niemczech Wschodnich. w tym w szczególności te z Niemiec Zachodnich. Ale. uległy na wstępie reform dewastacji. z pewnością w świetle doświadczeń Europy Zachodniej. w obydwu przypadkach w wyniku zmian lokalne gospodarki. należy zacząć od przebadania. Wpływ ten był potrzebny. możliwe staje się uzyskanie klarownego obrazu obecnej Polski. jako propagatora tegoż scenariusza W Niemczech Wschodnich uzyskanie kontroli nad środkami przekazu było wyjątkowo proste. gdyż kraj ten został wcielony do Niemiec Zachodnich w drodze eliminacji jego wszystkich odrębnych instytucji politycznych. od pierwszej chwili zaczęło się wykupywanie prasy przez zagraniczne koncerny. Odpowiedź brzmi. szczególnie jeśli chodzi o pisma polityczne. w pismach gospodarczych.

To właśnie w ramach tego widzenia zmian ustrojowych. Bez potrzeby uzgodnienia. włączając kadrę kierowniczą przemysłu czy finansów. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . stąd zadowolenie. W świetle tych uwag.naturalnie ta z Unią. zaczęto powtarzać opinię. jako zbiorowego wysiłku. Innym. Choć uzależnienie prasy przez Niemcy Zachodnie okazało się totalne w Niemczech Wschodnich. w dużym stopniu sama uznała. jako autorzy powojennego cudu gospodarczego. bogate i spokojne.OBŁĘD REFORM w tych krajach szeroki. że najlepszą postawą dla Polski jest bierność. ważnym elementem kampanii bierności stała się teza. albo nawet coś gorszego. akcenty w myśleniu przesunęły się z początkowo centralnego dla reform pojęcia "przejścia do kapitalizmu". gdyż zagraniczne koncerny trafiły na podatny grunt. które sugerują łatwe "włączenie do kapitalizmu".Obled reform/Obled reform. kierując się interesami zagranicznych nabywców. nawet jeśli w ogóle mają jakieś przydatne kwalifikacje. nie należy przeceniać tego faktu. przystąpiły do przekonania miejscowej ludności. gdyż inne zagraniczne koncerny przyjęły podobna wykładnię. w przypadku zaś Polski wprowadzono nasycony magiczną mocą zwrot "integracja" . Skoro zaś czeka cud. Ze względu na powinowactwo poglądów w sprawie transformacji. gdyż chory komunizm zostawił głównie "skażonych" ludzi. W kontekście Niemiec Wschodnich pojawił się zwrot "zjednoczenie" z Niemcami Zachodnimi. gdyż faktycznie znalazł się on w obcych rękach. nie mają żadnego moralnego tytułu do tego. więc jego elity. a w Polsce tylko częściowe. W ramach lekcji bierności. W tym mieściło się również przekonanie o własnej niższości. Miał się więc wreszcie powtórzyć cud gospodarczy na wschodnich rubieżach Europy. Niemcy Zachodni. nie miało to większego znaczenia. że jej poglądy są zbieżne z opiniami z zagranicy oraz gorąca aprobata przejęcia prasy przez obce koncerny. niezdolnych do zdrowego działania. Inteligencja. wspomniany wcześniej monopol byłej opozycyjnej inteligencji na środki przekazu nie może być traktowany dosłownie.htm (57 z 87) [2005-02-12 02:29:54] .dla ochrony interesów swych obywateli . wschodnie rubieże mogą tylko posłusznie czekać aż cud ten się faktycznie objawi. wtedy Niemcy Wschodnie czy Polska będą. że tylko oparcie na siłach zewnętrznych daje szansę dojścia do kapitalizmu. zwłaszcza ta opozycyjna. ale . na rzecz terminów. żeby budować kapitalizm. że będzie najlepiej gdy będzie się ona biernie przyglądać jak dla jej wspólnego dobra zagraniczni nabywcy tworzą system kapitalizmu. tak jak Niemcy Zachodnie. że jeśli wkroczą np.ich konstytucje zabraniają obcej dominacji w publikacjach lokalnych. Choć przejęcie prasy było istotne dla ukształtowania takiego widzenia zmian ustrojowych. a cudu nie da się przecież w żaden sposób przyspieszyć. Komunizm to ekwiwalent hitleryzmu.

a następne 4-5 procent kapitału. Rzadkie próby poruszenia tego tematu stały się wyłącznie przedmiotem ataku ze strony gorliwie występujących w obronie zgubnej propagandy lokalnych informatorów. "solidarnościowego". tzw.Pod względem niedoszacowania kapitału. że przy tym bardzo nieeuropejskim modelu mediów. plus pominięte wcześniej 270-320 miliardów dolarów w formie nieruchomości (wg. zostało wykupione.OBŁĘD REFORM inteligenckie kręgi uzyskały od obcych właścicieli "licencję" na prezentowanie wspólnego spojrzenia na reformy. posłużono się takimi firmami. przed przystąpieniem do prywatyzacji rząd Kohla przygotował stosunkowo solidny inwentarz majątku Niemiec Wschodnich. Gdyby dodać nieopłacone 320 miliardów dolarów środków trwałych włożonych przez obywateli Niemiec Wschodnich file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . agencja prywatyzacyjna skończyła z deficytem 180 miliardów dolarów. która ani razu nie sięgnęła po niezależne wyceny przez międzynarodowe firmy audytorskie. nieco większą od gospodarki Polski. wyceniony na 320 miliardów dolarów. w ramach specjalnie utworzonego na cele zjednoczenia podatku. Fakt. w grę weszły też większe sumy. przez Niemców Wschodnich.maszyny i budynki .Obled reform/Obled reform. włącznie z Polską.. jak już wspomniałem. Wskazywało to na raczej zasobną gospodarkę. Wyłudzenie gospodarki Ponieważ w wyniku faktycznego zawieszenia życia politycznego Niemcy Wschodnie najlepiej nadawały się do skoku na majątek. głównie w formie małych zakładów w przemyśle. stanowi dostateczne potwierdzenie. Równie skrajną formę przybrała wycena majątku. tutaj doszło też do skrajnej wersji wyprzedaży w obce ręce. sądząc po wynikach.htm (58 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . na ratalnych zasadach. Zamiast otrzymać oczekiwane 320 miliardów dolarów za sprzedaż środków trwałych Niemiec Wschodnich. gdyż w żadnym przypadku. Prawie bez wyjątku fabryki oraz banki były sprzedane w ręce nabywcy zachodnioniemieckiego. polski "wielki przekręt" blednie więc przy wschodnioniemieckim. który musieli pokryć obywatele Niemiec Zachodnich. w którym nie ma miejsca na lokalną inicjatywę w budowie kapitalizmu a tym samym na własną klasę kapitalistyczną. wycena nie została dokonana wyłącznie przez nabywców. sprzedano ją nie za większe pieniądze ale wręcz z dopłatą dla nabywców. Cały majątek trwały . W Polsce. nigdy nie doszło do rzetelnej debaty na temat zasadności masowego przejmowania miejscowego kapitału przez obcych inwestorów. Ale w przeciwieństwie do Polski. że zagraniczne media nie przyjęły roli bezstronnego nośnika informacji. Mimo że gospodarka Niemiec Wschodnich była nieco większa od gospodarki Polski. W Niemczech Wschodnich na czele prywatyzacji stanęła powołana przez Niemcy Zachodnie agencja. Sinn i Sinn 1992). przynajmniej. Tylko 5-6 procent majątku wykupili inni obcy inwestorzy.został w 1989 r. co samo w sobie. nie gwarantuje realnych wycen.

wzięła się również czy szczególnie stąd. które pokrywają się z ich historycznymi sferami wpływów. więc wykluczyć. to było raczej tylko pole doświadczalne.OBŁĘD REFORM do 180 miliardów dolarów deficytu pokrytego przez obywateli Niemiec Zachodnich. ale wszystkie lokalne banki i większość fabryk. Tyle mniej więcej zyskali na "największym przekręcić" inwestorzy z Niemiec Zachodnich. nie da się. jak skuteczne okazały się starania Niemiec Zachodnich są Węgry. który czeka na przejęcie są tereny rolne i nieruchomości. Tyle są one jednak warte co aparat państwa stojący na ich straży. Przykładem tego. Stąd wzięły się główne argumenty na rzecz bardzo szybkiej sprzedaży lepiej przygotowanym finansowo. ale Polska też może służyć jako przykład. Do nich należy nie tylko prawie cała prasa regionalna. Po Niemczech Wschodnich przyszła kolej na inne kraje Europy Wschodniej. Nie powinno się mieć bowiem żadnych złudzeń. że inwestorzy z Niemiec Zachodnich trzymają się utartych szlaków. w tym w bankowości.htm (59 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że na terenach tzw. że jest tak fatalnie. trafiła do nabywców z Niemiec Zachodnich. Rola Niemiec Zachodnich od początku była jednak najsilniejsza. łączna suma wyniosłaby 500 miliardów dolarów. tyle. że może on łatwo dojść do polowy. Tu ma też swoje źródło pokrętna teza. Jedynym elementem kapitału. Poprzez obecne konsolidacje udział ten systematycznie się podnosi. czyli jak barwnie sformułowały to media w Niemczech Zachodnich. gdyż ich inwestorzy zdobyli największą ilość skazanego na wyprzedaż kapitału. Przynajmniej jedna trzecia tego co dostało się w zagraniczne posiadanie. którzy najlepiej byli przygotowani do skorumpowania pozbawionych jakiegokolwiek nadzoru urzędników prywatyzacyjnych. ten sam aparat. że w Niemczech Wschodnich rozegrała się walka. nie tylko tych największych ale nawet tych średnich.Obled reform/Obled reform. Wykup kapitału przez Niemcy Zachodnie nie zakończył się jednak na Niemczech Wschodnich. który wyprzedał za półdarmo fabryki i banki. czy fachowo. zagranicznym inwestorom. w której wygrywali ci. między innymi dzięki doświadczeniu zdobytemu w Niemczech Wschodnich. że konieczne będzie pełne zaoranie conajmniej połowy fabryk i banków. Dane statystyczne file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że komunizm zostawił tylko bezwartościowy złom. wsparte jak by nie było iście rekordowym tempem operacji na froncie wschodnioniemieckim. gdyż do walki o ich kapitał narodowy stanęły też inne kraje Europy Zachodniej. że to jej inwestorzy wkroczyli na te tereny najlepiej uzbrojeni w techniki wykupywania za bezcen. Polska dowodzi jednocześnie. głównie ze względu na ciągle obowiązujące polskie klauzule ochronne. Nie jest to bowiem tylko rezultat geograficznej bliskości. Ziem Odzyskanych poza inwestorami z Niemiec Zachodnich nie liczy się prawie nikt inny. Decydująca rola Niemiec Zachodnich w prywatyzacji na terenach Europy Wschodniej. że nie na podobną skalę.

ich dochód narodowy spadł o około 32 procent. a w 2000 r. W 1993 r. Niemcy Zachodnie zastosowały w Niemczech Wschodnich najbardziej skrajną odmianę "terapii szokowej". nazwany "kanclerzem zjednoczenia". było 45 procent poniżej 1989 r.htm (60 z 87) [2005-02-12 02:29:54] .. Z rozbitego przemysłu pochodzi większość bezrobotnych. Innymi słowy. Podlejszy koniec Gdyby ktoś miał jakieś złudzenia. że rzeczywiście zapewnią oni. gdyż w dwa lata po rozpoczęciu reformowania Niemiec Wschodnich przez Zachodnie. zarządził "szokową terapię" w swojej wersji. w których doszło do przejęcia kapitałowego przez zagranicę. Tej głębokości spadek w okresie zaledwie dwóch lat reformowania zanotowała tylko zdziczała Albania. powinien się tylko przyjrzeć temu.Obled reform/Obled reform. które zamieniają Niemcy Wschodnie w "kolonię emerytów" Wszystkie te plagi można odnaleźć w Polsce. można by oczekiwać tylko czegoś gorszego gdzie indziej. a główny sektor gospodarki. że w ramach budowania kapitalizmu. kierowani zyskiem. zabiorą się do pomnażania kapitału i tworzenia atrakcyjnych miejsc do pracy. czyli przemysł. że kapitalistyczni nabywcy. skoro polski dochód narodowy podobnie jak produkcja przemysłowa były w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . gdyż trzeba uwzględnić osoby włączone w rządowe programy szkoleniowe a zwłaszcza rzesze wyrzuconych na wczesne emerytury. Doszło.. mimo że stały się one częścią wspólnych już Niemiec. gdyż Niemcy Zachodnie bardzo szybko zdewastowały gospodarkę Niemiec Wschodnich. Powinno to stanowić ważne ostrzeżenie dla innych krajów. taką jaka polskim tzw. była w granicach 20 procent. Wraz z przejęciem majątku. Mogłoby się wydawać.OBŁĘD REFORM w tym zakresie są wyjątkowo mało dostępne. Mimo że minęło ponad dziesięć lat od chwili gdy Kohl. liberałom nawet się nie śniła. więc też do wyjątkowej katastrofy. co się stało z gospodarką Niemiec Wschodnich pod wpływem Niemiec Zachodnich. Wypada. co przynosi ze sobą oddanie narodowego kapitału w obce ręce. że Niemcy Wschodnie bardzo szybko przerodzą się w Zachodnie. ale na Ziemiach Odzyskanych powoli dokonuję się wykup ziemi i nieruchomości. choć jej gospodarka mocniej wyszła z kryzysu. był 5 procent poniżej 1989 r. Albowiem. Pełna stopa jest bliższa 30 procent. Dochód narodowy Niemiec Wschodnich w 2000 r. w tym w obcej Polsce. Nic podobnego się nie stało. jeśli Niemcy Zachodnie nie cofnęły się przez zrujnowaniem swoich Niemiec Wschodnich. Niemcy Wschodnie chyba na stałe tracą swoją zdolność produkowania dóbr kapitałowych. oficjalna stopa bezrobocia wyniosła 25 procent. więc. których udział wśród ludzi zdolnych do pracy jest od początku zmian najwyższy w Europie Wschodniej. Niemcy Wschodnie nie wyszły ze swego kryzysu. znowu głównie przez niemieckich nabywców.

jako część Niemiec. Polska nie korzysta z takich błogosławieństw. Niemcy mają "kompletny kapitalizm". gdyby Polska dostała taki sam dostęp do rynku pracy w Niemczech Zachodnich. Proporcjonalnie do wielkości ludności. od momentu zjednoczenia w Niemczech Zachodnich znalazło pracę ok. Polska może najwyżej liczyć na kwoty z kasy Unii rzędu 5 . biedniejsza Polska tworzy miejsca pracy dla bogatszej Unii. nawet Niemiec Zachodnich. ale mocno wspierani finansowo Niemcy Wschodni poczuli się lepiej. Mimo znacznie niższych płac Polska od lat generuje ogromne deficyty handlowe. szansy na własną warstwę kapitalistyczną. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . czyli równowartość trzech piątych rocznego dochodu narodowego Polski. Tyle. Wyrzuceni na emerytury ludzie uzyskali zasiłki wielokrotnie przewyższające ich dawne płace. Wypracowywane w Niemczech zyski nie są. tyle. będą rozwinięte i stabilne jak Niemcy Zachodnie. Ale otwarcie Unii.OBŁĘD REFORM 2000 r. za dekadę Niemcy Wschodnie. Ma to korzystny wpływ na Niemcy Wschodnie. może nawet lepiej płatne.htm (61 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . choć mniej uprzemysłowione. Jakby policzyć wszystkie transfery z Niemiec Zachodnich. Przy czym grozi jej. że w odróżnieniu od Niemiec Wschodnich. gdyż mimo swych obecnych perypetii. Faktycznie. Głównie dlatego. jako zjednoczony naród mają swoją narodową klasę kapitalistyczną. więc przedmiotem wywozu ale mogą być przekute w nowe inwestycje. więc w odróżnieniu od Polski.10 miliardów dolarów rocznie dopiero w nieokreślonej przyszłości. Gospodarka padła pod uderzeniami "terapii szokowej". że jak dotąd. Polska nie może liczyć na żadne takie transfery nawet gdyby weszła do Unii. Oczywiście. nie tylko te na wsparcie dochodów ludności. 2 miliony Niemców Wschodnich. pod presją ogólnokrajowych związków zawodowych Niemcy Wschodni zaczęli dostawać płace takie jak Niemcy Zachodni. żeby zostać przyjęta. że będzie się musiała w ogóle wyrzec finansowych roszczeń. o czym może świadczyć fakt. tak jak Polaków. że Niemcy. miejsca pracy. czy też do całego rynku pracy Unii.Obled reform/Obled reform. W ten sposób zamiast stworzenia w Polsce około 400 tysięcy miejsc pracy. gdyż nawet jeśli te inwestycje dokonują się w Niemczech Zachodnich. a więc dodatkowe. w grę wchodzą nieprzerwane potoki rzędu 100 miliardów dolarów rocznie. z co trzecim dorosłym na emeryturze. że poprzez zjednoczenie Niemcy Wschodnie zyskały dostęp do "opiekuńczego państwa" Niemiec Zachodnich. Natychmiast Niemcy Zachodnie zaczęły wspomagać konsumpcję w Niemczech Wschodnich na poziomie 40 procent całego spożycia. dla polskiej siły roboczej jest wątpliwe. Pomimo niższej wydajności. prawie 25 procent powyżej stanu z 1989 r. Polska też stalą się "kolonią emerytów". To prawda. odpowiadałoby to migracji około 8 milionów Polaków. Ściślej. że strategia prywatyzacji przez wywłaszczenie pozbawiła Niemców Wschodnich. możliwe jest przeniesienie się. W przypadku Polski nie wchodzi to w rachubę. Nie należy jednak pocieszać się tym kontrastem. które spadły na Niemcy Wschodnie.

pojąłby w porę. Podsumowanie W oczach wielu polskich ekonomistów Balcerowicz jest "ojcem reform" polskich. Balcerowicz podjął się. gdyż raczej bezwstydnie.choćby nawet na znacznie mniejszą skalę -powtórzyć ich wyjątkowo udaną wschodnioniemiecką operację półdarmowego wykupu kapitału również w sąsiedniej Polsce. chcąc niechcąc. nie tylko. a tym samym nieskrępowanej swobody decydowania o losie narodu. jej przemysł oraz rolnictwo.htm (62 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . pracodawcy i państwo dzielą władze. po latach ogromnych wysiłków o odzyskanie pełnej państwowości. Erharda. Jeżeli już szukać użytecznych analogii. należałoby porównać Balcerowicza z bardziej współczesnym niemieckim politykiem. żeby . z którymi ma ona deficyty handlowe.OBŁĘD REFORM powstały one w krajach. niekwestionowanym "ojcem reform" w Niemczech Wschodnich. Nie odrobił przy tym swojej lekcji z ekonomii liberalnej. zwłaszcza w Niemczech Zachodnich. ale "nieślubnego dziecka" Kohla. Nieświadom tych bliskich współczesnych związków.Obled reform/Obled reform. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . W jakiś przedziwny sposób. oraz związanych z nimi gospodarczych cudów. wpędzając je przejściowo w stan swoistej "kolonizacji". czyli u członków Unii. że ten niemiecki polityk zamiast "niekompletnego kapitalizmu" stworzył po wojnie "społeczną gospodarkę rynkową". która pozbawiła Niemcy Wschodnie kapitału. że jak się odda pełną władzę nad reformami w ręce państwa. ale zapewnił też prawdziwy cud. zmarnował Niemcy Wschodnie. czyli zbliżenie do jej instytucji oraz jej poziomu życia. że wyrwał Niemcy Zachodnie z prawdziwych ruin. mianowicie. z gorszym skutkiem. czy wręcz wschodnioeuropejskich. Z pomocą tego modelu. Gdyby odrobił tą lekcję. Kohlem. gdyż wdrożono odrębne instytucje. to może ono tak jak państwo Kohla doprowadzić do tego co niemiecki autor (Jurges 1997) nazwał "sfingowaną aukcją". chociaż oczywiście nie na trwałe. gdzie związki. ROZDZIAŁ DZIEWIĄTY UTRWALONE NIERÓWNOŚCI Przemiany ustrojowe miały zapewnić Polsce powrót do Europy. realizacji zbliżonego wzorca zmian systemowych w Polsce nie tyle w roli "ojca reform". bez szans na zbliżenie poziomu życia. Kohl nie jest jednak autorem żadnego cudu gospodarczego. W przeciwieństwie do swego poprzednika. Tyle. w jaki stan podobna "sfingowana aukcja" może wpędzić na trwałe Polskę. a także w pozostałej części Europy Wschodniej. W ten sposób. wsparł starania inwestorów z Niemiec Zachodnich. ale nastąpiło odejście od Europy. a więc również drugim Erhardem.

gdyż komunizm nie miałby szansy w Polsce bez dyktatu Sowietów po wygranej z Niemcami wojnie. by realizować swoje interesy kosztem tych polskich. żeby tę sprawę analizować. gdyż faktycznie gdyby nie zaskakująca zgoda samego Związku Radzieckiego na odejście od tego systemu. oznacza koniec wszelkich zagrożeń. Przez niewolę rozumie się bowiem też. a potem jest bardzo długo nikt. żeby wydziedziczyć Związek Radziecki. co się stało z polską państwowością. Inni dowodzą. jedyny krok. W tym miejscu krytycy wtrącają. więc było więcej powodów do emocji. wraz z Polską. Tyle. niepotrzebnie zaciemniając prawdziwą sytuację Polski. widać dzisiaj zapał. Związek Radziecki miał wiele do powiedzenia. w przeciwnym razie po upadku komunizmu mieliby tytuł do sprzedaży polskiego majątku. ale to nijak się ma do stanu faktycznego.OBŁĘD REFORM polska opinia publiczna poddała się złudzeniom. Mało gdzie. jaki kraj ma najbardziej niekorzystny wpływ na Polskę. polegał na wydziedziczaniu obywateli na rzecz aparatu państwa. ale do tego nie doszło. że ta kontrola nie mogła być zbyt rozległa. gdy komunizm ciągle istniał. a lista ich jest długa. zwykle pada dzisiaj odpowiedź . Bez wątpienia. Ale na tym kończy się jednak istota powojennej sowieckiej niewoli.htm (63 z 87) [2005-02-12 02:29:54] .Rosja. nic nie należało do Sowietów. Formalnie. Kto wie czy nastroje antyrosyjskie nie są dzisiaj nawet silniejsze niż te antyradzieckie. że nawet jeśli Sowieci nie posiadali majątku. że powojenny podział Europy był totalny a dominacja radziecka była niczym innym jak niewolą. Ale wszystkie inne aspekty tej niewoli. gdyż stworzyło pokusę dla innych państw. Do sprawy tej jednak warto powrócić. to go używali przez narzucanie Polsce produkcji w zgodzie z potrzebami Związku Radzieckiego. Dwuznaczny rozłam Żeby zrozumieć. że nawet jeśli wymiana handlowa nie była zbyt file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . włącznie z jej zmianami ustrojowymi. jaki rząd podjął. ze stroną komunistyczną pod dominacją Związku Radzieckiego. przynajmniej od chwili gdy padł stalinizm. trzeba zacząć od uczciwego spojrzenia na okres gdy powojenna Europa była wyraźnie podzielona na kapitalistyczną oraz komunistyczną. Opinia publiczna dawno już przyjęła stanowisko. że Związek Radziecki był właścicielem majątku Polski. choćby ze względu na ścisłą kontrolę dostaw energii. nie mają wiele wspólnego z rzeczywistością. gdyż oceny te zawsze cierpiały na nadmiar emocji. Polska ciągle byłaby w jego jarzmie. skoro całkowita wymiana towarowa pomiędzy Związkiem Radzieckim a Polską stanowiła raptem 10 procent całości polskiego dochodu narodowego. Polski rząd nie musiał podejmować żadnych kroków prawnych. że usunięcie jednego zagrożenia.Obled reform/Obled reform. Zarzut sowieckiej niewoli ma coś do siebie. Takie naiwne myślenie samo w sobie stało się zagrożeniem dla polskiej państwowości. Na pytanie. rosyjskiego.

Związek Radziecki skazał ją na dalsze gospodarcze zacofanie.htm (64 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . przez te stulecia. że narzucając Polsce komunizm. żeby wyrwać prawie cały polski kapitał trwały za 10 procent jego realnej wartości. Starty dla Polski wynikały nie z dyktatu odbiorcy. zbudowała system bez narodowej własności. która zaczęła się mniej więcej dwa stulecia wstecz. Warto to wszystko wziąć pod uwagę. tyle. że z racji braku swojej własności Polska musi być dzisiaj mniej wolna. ceny światowe podniosły się trzykrotnie. ale 50 procent. nieuprzedzony historyk musiałby dojść do file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . nie mogą być potraktowane jako kolejne próby przyśpieszenia modernizacji gospodarki Polski. ale to nie jest dowód eksploatacji. mógłby się zastanowić czy obecna zamiana rozmiękczonego komunizmu na "niekompletny kapitalizm" mieści się przypadkiem w jakimś ogólniejszym trendzie. Istnieje jeszcze inny dowód na nieekwiwalentną wymianę. ale. cieszyła się pierwszym w swej nowoczesnej historii systemem. tak. w szczególności zaś fakt. że obecna Polska musi być bardziej. więc użyć tylko kryterium własności wypadłoby. Jest odwrotnie. jak to teraz uczyniły inne kraje. Natomiast posowiecka Polska. że w ramach sowieckiej niewoli Polska nie tylko była wolna od sowieckiej własności na swych terenach. ale ze sztywnego systemu cen. że gdy do władzy doszedł Gomułka to wymógł na Sowietach pełną rekompensatę strat. tego z banków oraz przemysłu. gdyż sowieckie ceny zostały przez lata sztywne. w tym zwłaszcza Niemcy Zachodnie. eksploatację Polski przez Sowietów z obecną. Stało się tak. w którym własność była wyłącznie narodowa. Nie ma nawet co się spierać z faktem. co się zarzuca byłym Sowietom. gdyż ten kto ma własność ma też kontrolę. co ważniejsze. 1983. Kolejne cofnięcia Gdyby na ten najnowszy obrót rzeczy spojrzał historyk gospodarczy. podczas gdy pod wpływem kryzysu w 1979 r. Na ten temat istnieje cała masa szczegółowych badań amerykańskich (Marrese and Yanous. że wskazuje on na bardzo poważne. w związku z zaniżonymi cenami jego energii.Obled reform/Obled reform. żeby eksploatować Polskę. jak również zbudowany po jego upadku kapitalizm. że jest więcej niewoli. ale nie wykorzystał swojej dominującej pozycji. mimo dziesięciu lat otwartych archiwów komunizmu. Zapytałby. czy zbudowany po wojnie komunizm. a nie mniej wolna. ale może przynajmniej ma kontrolę nad produkcją. więc obcy właściciele nie dyktują już tylko będące przedmiotem handlu 10 procent dochodu narodowego. Szukając takich trendów. straty ze strony Związku Radzieckiego. Związek Radziecki wykorzystywał swoją dominującą pozycję. oraz Poznański 1989). Gdyby zestawić niedowiedzioną. Gdyby. a tym samym sytuacja jest lepsza niż za sowieckiego dyktatu. bez narzucania. Nie da się ukryć.OBŁĘD REFORM rozległa. choć przejściowe. wychodzi znowu. Ulubiony przykład to dostawy polskiego węgla po zaniżonych cenach za Bieruta.

natomiast Europa Wschodnia tkwiła nadal w feudalizmie. państwo zabrało się do okresowej wymiany istniejących instytucji.htm (65 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Komunizm nie okazał się jednak konkluzją kapitalizmu czy jego ukoronowaniem. a bez tych ostatnich nie ma miejsca na powstanie klasy kapitalistycznej. gdyż wszystkie istotne różnice w wynikach gospodarowania biorą się z różnic w instytucjach. zadanie rozwijania gospodarki spadło na element napływowy. wyrosła popularność komunizmu jako ruchu modernizacyjnego. że Polska. tyle. że nie ostatnią. ale kopiowano wzorce z kapitalistycznej Europy Zachodniej. że państwo nie było w pełni rozwinięte . A zwłaszcza na państwo. tyle. Tyle. Wyłoniła się. Zwrócił na to uwagę amerykański historyk Berend (1986). że pozbawione niezbędnych demokratycznych ograniczników państwo wdało się w działania nastawione bardziej na jego własne potrzeby niż te rodzącego się przemysłu oraz bankowości. Z niepowodzenia tej kolejnej. że Polska okazała się niezdolna na czas do przetworzenia swoich instytucji na modłę tego. gdyż bez państwa nie jest możliwe działanie wolnych rynków. więc dziwna sytuacja. jaki wtedy działał powiedzmy w Europie Zachodniej. Tyle. Tego typu podział mógł mieć tylko swoje źródła w tym. ale raczej imitacja systemu. który spowodował trwały podział kontynentu można go nazwać "tektonicznym pęknięciem". Nigdy też nie udało się jej zasypać luki gospodarczej. wolnym rynkiem i nowoczesnym państwem. Europa Zachodnia wybrała wtedy kapitalizm. W dodatku ta część Europy wystartowała z poważnym opóźnieniem do tzw. rewolucji przemysłowej. że w grę wchodziła imitacja nie takiego kapitalizmu. bardzo słabo radziła sobie z modernizacją. Brak nowoczesnego państwa okazał się szczególnie dotkliwy. ale przez odbudowę systemu pańszczyźnianego. nie przez rozszerzenie prywatnej własności.więc stało się ono swoistą barierą rozwoju. jaka wyłoniła się w momencie tego rozłamu. Właśnie file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . do którego ten kapitalizm miał ponoć nieuchronnie zmierzać. nazywając te wymiany "negatywnymi reformami".nie było nowoczesne . Mimo swego antykapitalistycznego nastawienia. znowu w formie "negatywnych reform". z reguły w sposób drastyczny i nieprzystosowany do prawdziwych potrzeb. w której z powodu braku własnej klasy kapitalistycznej. już kapitalistycznej próby. z jego instytucjami. ale nieporozumieniem. Od chwili "tektonicznego pęknięcia". W kolejnych próbach nie cofano się do wczesnego feudalizmu. obiecującego swój sposób na przełamanie gospodarczego zapóźnienia. Poczynając od próby odpowiedzenia na wzrost popytu na żywność z przemysłowej Anglii. była to w istocie próba imitacji kapitalizmu. Nie może być inaczej. co w momencie rewolucji stworzyła Europa Zachodnia. czyli kolejną "negatywną reformą". gdy postanowiono pełniej wykorzystać państwo do aktywizacji własnej gospodarki.OBŁĘD REFORM wniosku.Obled reform/Obled reform. tak jak reszta Europy Wschodniej. Tak się stało na przełomie wieku.

W najlepszym chyba razie możliwe będzie utrzymanie wyjściowego dystansu. czyli że chodziło o różnicę całych pokoleń. mianowicie "niekompletnego kapitalizmu". że ze względu na swoją słabość gospodarczą. kraje te stale znajdowały się w obliczu ograniczenia lub utraty państwowości. bez wyjątku radykalne.Obled reform/Obled reform. do Europy Zachodniej. Dzisiaj ze względu na swoje krytyczne file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . żeby zrozumieć sens obecnych wydarzeń. W momencie "tektonicznego pęknięcia". przeciętny dochód w Polsce stanowił 30 procent średniej. reformy okazały się nieudane. w wyniku głębokiej recesji. przez budowę kapitalizmu. w którym ciągle brak klasy średniej. jak dalej potoczą się losy polskich wysiłków modernizacyjnych. tak w Polsce. że jedynym dotąd w polskiej historii momentem. ale wygląda na to. Ponieważ te kolejne. warto przywołać inny ważny trend.htm (66 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . było wyjątkowo słabiutkie. Tym razem. ale jedno jest pewne.OBŁĘD REFORM Polska oraz reszta Europy Wschodniej dopisały następny rozdział w tworzeniu nieudanych kopii instytucji z Europy Zachodniej. ale którego tam nie ma. Z tego powodu. Trudno ocenić. Pod koniec tej nieudanej próby stworzenia czegoś wydajniejszego niż ówczesny kapitalizm. jako "negatywna reforma". Uścisk globalizacji Kiedy już sięgnęliśmy do historii. Może to zabrzmieć dziwnie. Sam nie miałbym chyba odwagi napisać takiego zdania. w trakcie budowy "niekompletnego kapitalizmu". państwo. Kiedy na początku wieku Polska przystąpiła do przyspieszonej industrializacji. czyli obecnego stanu marginalizacji. doprowadził do pogłębienia dystansu. mianowicie. że związane z "niekompletnym kapitalizmem" przepływy części polskiego dochodu narodowego w formie zysków i rent. Mimo swych ambitnych planów prześcigania rozwiniętego kapitalizmu. tych z nieopłaconej siły roboczej. włącznie z przypadkiem rozbiorów Polski. będą utrudniały zasypywanie luki w poziomie życia między Polską a Europą Zachodnią. jak i w innych krajach Europy Wschodniej. zamiast redukować zapóźnienie wobec Europy Zachodniej Polska zezwoliła na jego pogłębienie. które przerwały polską państwowość na przeszło stulecie. Tamasa (1999). dochód na mieszkańca w Polsce wynosił 90 procent średniej obliczonej dla Europy Zachodniej. komunizm. Dowody są liczne. Po upadku komunizmu. że zdanie takie padło z ust byłego bardzo znanego dysydenta z Węgier. gdyby nie to. dochód na mieszkańca wyniósł 40 procent średniej. który podobno tam ma istnieć. w którym państwo było nowoczesne był epizod komunizmu. Polska spadła do około 25 procent poziomu Europy Zachodniej (Janos2001).

czyli korporacji. co więcej. byłe państwo jest używane dla pośpiesznego wzbogacenia się przez plemiennych wodzów. przemawia jeszcze bardziej opłakany stan państwa po komunizmie. że nie wróciła nawet do tego stanu w jakim była w okresie międzywojennym. ale też jego ogólną sprawność. gdyby prawdą było to co mówią zwolennicy tzw. jak się uwzględni fakt. czyli przedwojennej. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że ta zapaść polskiego państwa nie niesie za sobą zagrożenia. jako krótkiego okresu. ale nawet gdyby to była prawda. globalizacji. że opanowane błędną wizją historii. może ono dalej przyjść z zewnątrz pod inną postacią. że instytucja nowoczesnego państwa nie jest z definicji demokratyczna. Trzeba bowiem pamiętać. Okres międzywojenny był niedostatecznie długi . inne państwa nie będą zagrożeniem.htm (67 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że ze względu na wspomnianą historię braku państwowości. Tyle. tak. W tym okresie.OBŁĘD REFORM opinie w sprawie transformacji ustrojowej ten filozof społeczny jest znowu w opozycji. A to dlatego. tyle. w tym w formie niedemokratycznej. Obojętnych wobec marnego losu współplemieńców. porzuconych w szarych blokach. należy rozumieć do tej z kapitalizmem. autorytet państwa był bardzo wysoki. kraje Wschodniej Europy nie miały wiele czasu. nie są żadną próbą wybielenia komunizmu. Chyba z tej racji. Ale to ciągle było państwo porównywalne do logiki państwa. które zbudowały rozwinięte kraje Europy Zachodniej. że spajała je bardziej doktryna niż prawo. przemoc odgrywała w nim wielką rolę. jej państwo do końca było rozdzierane politycznymi sporami. żeby nie przywołać pełniej jego opinii. Tak znaczne osłabienie polskiego państwa byłoby bez znaczenia. że komunizm wprowadził system biurokracji. Trudno mi się oprzeć. ale zwrócenia uwagi na fakt. ale na niszczeniu tego co zastano. ani moje powołanie się na nią. Zamiast ulec reformie. Wymowę tego wywodu można łatwiej pojąć. nie należy wnosić. już legalnej. żeby budować nowoczesne państwo. Na rzecz oceny komunizmu. Działanie aparatu państwa oparte zostało na ścisłych regułach. Osobiście uważam to za nonsens. że zajmowała się przede wszystkim realizacją funkcji wyznaczonych organom władzy. że zmiany ustrojowe po komunizmie nie polegają na budowaniu czegokolwiek. natomiast to co się teraz stało to forma barbarzyństwa. Powyższa opinia. że państwo polskie jest właściwie w stanie samolikwidacji. niemieccy politycy nazywali to polskie państwo "sezonowym". ale równie nie tolerowanej. że nawet jeśli w wyniku globalizacji. Choć udało się jej spoić trzy byle zabory w jedną całość. Polska miała "wrócić" do historii. To co zastano to była forma nowoczesności.także dla Polski. może wystąpić w najróżniejszej formie. nie tylko ze względu na strach.Obled reform/Obled reform. Żeby nie było jakiś wątpliwości: komunistyczne państwo było oczywiście ideologiczne. tychże korporacji. gdzie działało nowoczesne państwo. Nie można niestety wykluczyć. na tyle przestrzeganych przez służbę publiczną. pojętej jako zanik państw na rzecz rynku.

że "międzynarodowe" korporacje o narodowym charakterze są odpowiednikiem absolutnych monarchów. A to dlatego. Z tego też względu. państwo staje się wobec nich służebne. Podsumowanie Nie do utrzymania jest obecna pewność siebie. że istotnie korporacje stały się potężniejsze niż kiedykolwiek. czyli Grecję. Wraz z tym staje się również bezrządna. ancien regime. Przez swoje cyniczne posunięcia na arenie międzynarodowej monarchowie przyśpieszyli Rewolucję Francuską. gdy przyjmowano byłe. zwłaszcza ze względu na machinacje file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . by narzucały im swoją wolę. przynajmniej jako suwerenny kraj. iż głęboko poderwał. Korporacje z Europy Zachodniej nie wchodzą do Polski na własną rękę. że w trakcie stale uzgadnianych reform następuje osłabianie jej zacofanej gospodarki oraz rujnowanie jej państwa w przebudowie. dyktatury. otwarto kasę na wielką skalę do czasu likwidacji zacofania. Obecnym odpowiednikiem -związanej z monarchą-arystokracji są akcjonariusze. że zamiast wymieść państwo. Hiszpanię czy Portugalię. gdyż być może właśnie wróciła do tej trudnej historii.htm (68 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . jak wówczas. W tej roli. Przejmowanie większości fabryk i banków spowodowało. Dzisiaj. A więc porządku działającego przed wybuchem Rewolucji Francuskiej. okresowego obezwładniania przez obce potęgi. tyle. z tym. doprowadził do rozdźwięków między mocarstwami. że Polska wyrwała się ze swojej trudnej historii. starających się podporządkować słabsze kraje. a tym samym ich przebudowywanych państw. żarłocznych monarchów. że . które bezceremonialnie łączą lub dzielą słabsze kraje. w tym poszanowaniem innych państw. Dzisiaj znowu silni prowadzą gry. która rozumieją ich zorientowane na świat korporacje. Wciśnięte między korporacje oraz akcjonariuszy. równie egoistyczni i pasywni. Nie stawiano wtedy niewykonalnych żądań.OBŁĘD REFORM Ale prawda o globalizacji jest taka. ale z pomocą państwa oraz Unii Europejskiej. ta sama organizacja deklaruje chęć budowy "wspólnego domu" z Polską. faszyzujące. mają je teraz po swojej stronie. które zaspakajałyby potrzeby własnych korporacji kosztem osłabienia tych zacofanych gospodarek. odpowiednio w 1772 oraz 1795 roku. tyle. Zwłaszcza jeśli prawdą jest. w którym jedne kraje słabły dając okazję innym krajom.jak pisze wybitny francuski politolog Moisi (1999) . Ten sam cynizm.cała Europa dokonała zwrotu w stronę tzw. że zamiast wejść do "wspólnego domu" Polska staje się bezdomna. zwłaszcza przez dwa podziały terytorium Polski.Obled reform/Obled reform. a tym samym coraz mniej zdatna do unijnego członkostwa. posłusznie asystując w ich próbach łączenia i dzielenia osłabionych krajów. bo to jest jedyna logika. państwa nie kierują się względami politycznymi. prowadzone przez Unię negocjacje nie wiele mają dzisiaj wspólnego z budowaniem "wspólnego domu". ale logiką ekonomiczną. Odwrotnie.

Dlatego. to kapitalizm będzie dziełem tych. To prawda. Może on pogodzić się z tą patologii. "międzynarodowy" podział Polski. POSŁOWIE Konkludując. Jeśli chodzi o obecną europejską scenę. ponownie. gdyż najlepszy na jaki ludzkość stać gospodarczy ustrój kapitalizmu potrafi się wyżywić nawet odpadkami.Obled reform/Obled reform. Tak. tyle. na niewiele się zda wykazanie błędności jednej z tych opinii. a tym bardziej obalać polską patologię. że kapitalizm musi się udać. że wymierzony weń antykomunizm. że świadomość społeczna oparta jest od początku reform ustrojowych na powtarzanych w nieskończoność kłamstwach. składają się o dziwo w całkiem spójną całość. a w ostatnich latach przysłużył się również do budowy polskiego kapitalizmu. wydostanie się z obłędu reform wydaje się prawie niewykonalne. że u źródeł katastrofy leżą nawarstwienia fałszywej świadomości. własnej i zbiorowej. że dookoła jest bujny świat kapitalizmu. choć pozbawiony tym razem udziału Rosji. nie musi wyjść to wcale na dobre polskiej sile roboczej. W porównaniu z żywotnym kapitalizmem. historia może się łatwo powtórzyć. czy bez. skazanym na upadek.OBŁĘD REFORM pruskiego Fryderyka Wielkiego. krajową czy światową. że ten sam świat kapitalizmu teraz znowu się włączy. nie można liczyć. że niedawno świat kapitalizmu przyłożył się do obalenia polskiego komunizmu. ich wzajemne zaufanie do siebie. że ekonomia nie może rządzić polityką.htm (69 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . gdy się go naprawdę zechce. Mimo to. Ten zbiorowy akt samozniszczenia mógł się dokonać tylko dlatego. W ten sposób. gdyż w wyniku wyprzedaży majątku obcym kapitalistom. Ostoją tej świadomości w obecnej Polsce jest głębokie przekonanie. że wydają się poważne. którzy już opanowali jego tajniki. czyli wytrawnych zagranicznych kapitalistów. Można naruszyć ten system myślowy dopiero jeśli podważy się go jako całość. tak. Jeśli nie własnymi siłami. Właśnie dlatego. polski kapitalizm stał się głównie niepolski. zwłaszcza. Choć z gruntu nieprawdziwe. Pod wpływem błędnych reform zrujnowana została również narodowa gospodarka. oraz że u podłoża ludzkich zachowań leży potrzeba wolności. gdyż jej potencjał nie pracuje wcale na rzecz lokalnej siły roboczej. czy to z zachowaniem jej granic. mógł sobie całkiem file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . żeby zmieniać. komunizm był słabowitym systemem. w bolesny sposób politycy nauczą się. w tym sensie. przyjęte opinie o reformach. Nawet jeśli gospodarka polska będzie sobie dobrze radzić. że znowu powodem do regionalnej zawieruchy może się stać. że wypaczonego. w wyniku reform podjętych po upadku komunizmu został zmarnowany polski system gospodarczy.

Obled reform/Obled reform. Zatem nie było nadziei. liberałowie. Alternatywa liberalna W interesie zwolenników "niekompletnego kapitalizmu" leży utrzymanie powszechnego dzisiaj przeświadczenia. jak w Polsce. nawet gdyby był tak silny jak polski antykomunizm. Ponieważ z prywatnej korupcji nie mogą w żaden sposób wyniknąć publiczne korzyści. liberalne kręgi uznały. Pozostały. że normalny rynek opiera się na egzekwowanym prawie. pozostało po niej tylko zżerane korupcją państwo. Zmiany ustrojowe w sferze własności dostarczyłyby bowiem okazji do rozlania się korupcji na jeszcze większą niż wcześniej skalę. któremu jako ustrojowi upadek nie grozi. Z galopującym rozkładem państwa jego aparat mógłby też zacząć zaspakajać swoje własne potrzeby kosztem zastanych zasobów środków produkcji. Największa komplikacja wynikała jednak stąd. Kiedy nastał czas reform. wybrałby przeciwną strategię niż tzw. które stoi na straży prawa. że jeśli państwo jest zepsute. czyli rozdysponowaniem publicznego majątku. celowe było utrzymanie niektórych z istniejących instytucji nadzoru nad aparatem państwa. a takie prawo bazuje z kolei na państwie. Mogłoby się nawet okazać. czyli o sprawne państwo. że właśnie zakończyła się rewolucja. po rabunkowej gospodarce komunizmu przyszedłby rabunkowy postkomunizm z jego własnymi sposobami na marnowanie zasobów. więc tylko do zrobienia reformy w systemie gospodarki. by zamiast planów rządził nim rynek. że mocno nadwyrężone państwo miało się ewentualnie zająć prywatyzacją. najwyżej na jakąś jego karykaturę. Z całą swoją doktrynalną wiarą w działanie wolnego rynku. Inaczej przedstawia się jednak rzecz z kapitalizmem. jako że bez prywatnej własności nie może być rynku. W rzeczywistości nie było żadnej rewolucji. Kiedy więc zmęczona władzą monopartia skapitulowała. to nie ma żadnej szansy na przyzwoity rynek. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Powstało realne niebezpieczeństwo.. radzić z komunizmem.OBŁĘD REFORM nieźle.htm (70 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . w 1989 r. ale nie mają z nimi nic wspólnego. Innymi słowy. która zmiotła stary polityczny porządek. że Polska nie miała innego wyjścia. więc tylko przez ignorancję ich reformy określane są jako liberalne. żeby rynek znalazł właściwą obudowę prawną. Uważają się oni za liberalnych ekonomistów. Gdyby bowiem autentyczny liberalny ekonomista zabierał się do wymiany systemu tak. tzw. w prawdziwie liberalnej strategii reform zadbałby najpierw o zdrową sytuację polityczną. Dlatego ewentualny ruch wymierzony przeciw jego "niekompletnej" wersji. że w trakcie tej przebudowy stosunków własnościowych dalej się będzie walić państwo. że ideologiczne państwo z epoki komunizmu nie było w stanie dokonać takich zniszczeń w substancji gospodarki jak skorumpowane państwo postkomunizmu. gdyż komunizm zniszczyła ogólna demoralizacja. Po pierwsze. liberalny ekonomista rozumie bowiem. A to dlatego. nie miałby takich szans powodzenia.

tyle.htm (71 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . gdy wsparł tzw. W związku z tym. kuszonej przez możliwości niekontrolowanych dochodów w sektorze prywatnym. Należało natomiast zaraz stworzyć nowe instytucje. a następnie wpaść w głęboką zapaść. Najlepiej przez tzw. Zapanowanie nad państwem nie było możliwe bez ścisłego parlamentarnego nadzoru. Ekspansja sektora prywatnego musiała poszerzyć możliwości nadużyć w sektorze państwowym. który zbudował wielki autorytet nie tyle na potępianiu komunizmu. powinno ono skupić się na przemianach własnościowych. niezbędna była obecność krajowego sektora prywatnego na taką skalę. sektor państwowy mógłby obniżyć swoją niezadowalającą wydajność. Z braku czasu na przystosowanie. że głównie oraz przez oferty na małe pakiety akcji. które uzależniałyby wysokość wypłat od poziomu wykorzystania majątku. warunkiem sukcesu zmian własnościowych nie było grzebanie w sektorze państwowym.czyli rynkowo .Obled reform/Obled reform. czyli bez prawa do większości głosów w zarządzie. żeby mógł dostarczyć dostatecznej liczby doświadczonych inwestorów oraz żeby krajowe banki dysponowały już odpowiednimi funduszami. wtedy. Uważa też. Żeby bez perturbacji przekazać całe fabryki i banki. czyli rynku. wtedy nawet bez prywatyzacji sektor file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . gdyby państwo kwalifikowało się już to tego. w drodze do prywatyzacji. istniała pokusa. ale raczej szerokie otwarcie możliwości startu prywatnych biznesów. więc nie trzeba było likwidować np. Gdyby wyzwolić prywatną inicjatywę. więc było dodatkowo oprzeć się na rozwiniętej za komunizmu kontroli społecznej oraz Kościele. państwo nie miało innego wyboru. bo przeciągający się ostry konflikt partii z "wolnymi" związkami groził narodową klęską). kontrakty menadżerskie. że ograniczając swoją rolę do minimum.skonstruować rynek. np. ciągnąc za sobą w dół nawet całą polską gospodarkę. a nawet sparaliżowała działanie tego sektora.OBŁĘD REFORM zwłaszcza nad jego sektorem gospodarczym. ale instytucja sejmowa wymagała czasu na konsolidacje. Po drugie. Biorąc to pod uwagę. która zakłóciłaby. jako domeny działania jednostek. Skoro komunizm zostawił po sobie głównie niewydajną własność państwową. Liberalna ekonomia wypowiada się bowiem nie tylko przeciw mieszaniu się państwa w alokację zasobów. żeby mu powierzyć reformy gospodarcze. W myśl liberalnej ekonomii oznaczałoby to jednak nadmierną ingerencję. zwłaszcza zwiększenia wynagrodzeń kierowniczych. by od razu przystąpić do prywatyzacji. żeby od zaraz ją sprywatyzować. stan wojenny. skarb państwa. Wzmocniłoby to motywację oraz skłoniło do zachowania posad ze strony doświadczonej kadry. tyle. jak ograniczyć się w sektorze państwowym do płytkich reform. Można. że nawet gdy państwo jest zdrowe. co na walce o interes narodowy (np. Zasada minimalizacji ingerencji państwa nie wykluczała jednak tego. jednostki winny same . pionu przestępczości gospodarczej w policji.

że z góry należałoby przyjąć górny limit własności zagranicznej w oparciu o aktualną średnią dla Unii. Z wyższą wydajnością. tak. Ze względu na polskie zacofanie. w prawdziwym liberalnym wariancie nie można zamknąć kraju na kłódkę. żeby w miarę swoich potrzeb każda gospodarka określiła najlepszy dla siebie zakres zagranicznej obecności kapitałowej. Grecja. Po trzecie. Hiszpania i Portugalia. Ponieważ zakupy istniejących starych firm nie muszą prowadzić do modernizacji. żeby z pomocą takich cen wyselekcjonować najlepiej przygotowanych nabywców. której państwa starannie chronią swoje zagrożone konkurencją sektory produkcji. ale też rynków. polska file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . najlepiej było znowu pójść śladem Unii. Liberalna ekonomia preferuje otwarte gospodarki. żeby bez ograniczeń mieli oni dostęp do narodowej gospodarki. że należy likwidować taryfy celne gdy gospodarce grozi wyniszczenie czy też wydarcie większości jej majątku przez obcych. gdyż utrata rynków może się skończyć bankructwem ich firm. Jeszcze korzystniejsze jest zezwolenie obcym inwestorom na zakładanie nowych fabryk i banków. sektor prywatny mógłby rosnąć nawet dwa razy szybciej niż państwowy. ale nigdzie w tej ekonomii nie jest powiedziane. Ekonomia liberalna nigdy nie postulowała absolutnego otwarcia. Krajowi inwestorzy mają nie tylko pełne prawo do ochrony własności. albo średnią jaką miały w momencie akcesu do Unii najnowsze kraje członkowskie. przeto ze względu na zacofanie krajowej klasy kapitalistycznej nie można było się obyć bez okresowego zakazu sprzedaży obcym inwestorom kontrolnych pakietów w istniejących fabrykach i bankach. który wzmacnia miejscowych inwestorów zamiast podcinać ich egzystencję. Oraz. Ze względu na większą obecność takich wrażliwych na import sektorów.htm (72 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . żeby państwo mogło właściwie skalkulować ceny zbytu. żeby żądać godziwych cen. że uzyskałby przewagę już po około dziesięciu latach. na zasadach reakcji łańcuchowej. bądź wrogim przejęciem przez zagranicę. Państwo mogło się wstrzymać ze sprzedażą na dużą skalę do tego właśnie momentu również dlatego. nie dopuszczając w ogóle zagranicznych inwestorów. Nie wolno jednak zezwolić na to. a państwowy zszedłby na margines. ale jedynie to. Najlepszy zakres jest zaś taki. że dopiero wtedy popyt na majątek ze strony krajowych inwestorów byłby dostateczny. tyle. przejęcie powiązanych z nimi firm. właściwszym rozwiązaniem jest zezwolenie na wsady rzeczowe z zamianą na akcje. zamieniając ją w swoiste więzienie. gdyż ich sprzedanie w zagraniczne ręce ułatwia. ale raczej działać metodycznie. w takim tempie. żeby wyrzucać cały majątek na ladę. Nawet wtedy nie było wskazane.OBŁĘD REFORM prywatny zdobyłby dominację. które handlują bez skrępowania z całym światem.Obled reform/Obled reform. Zwłaszcza tych z mocną pozycją na lokalnym rynku.

Polska mogłaby się rozwijać jak Słowenia. Ale tylko w Słowenii zostały zapewnione warunki dla jego realizacji. zamiast paść ofiarą pisanego palcem na wodzie "cudu Balcerowicza". gdyż ten podważa całą ich mitologię "polskiej drogi" do kapitalizmu. nie oznacza jednak. Wygodnie zapominając o tym. odpowiednio Rosji i Serbii. który przeżyła Białoruś w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . który przyjęła. gospodarkę bez oddania majątku zagranicy. gdzie do dyspozycji są trudniejsze do obrony przed unijnymi negocjatorami cła tzw. mianowicie odpowiedzialny aparat państwa zabiegający o interesy swej gospodarki. Wówczas. że wyłącznie polska strategia pozwala na udaną budowę kapitalizmu. że mało kto sięga do danych. w Polsce dzięki "niezależnym" związkom.OBŁĘD REFORM gospodarka wymagała jeszcze większej ochrony. że Słowenia odniosła sukces wybierając inną drogę. Przykład Słowenii dowodzi.htm (73 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Każda inna prowadzi do klęski jaką poniosła Białoruś. że Unia nie żąda od każdego petenta. jak dotąd jako jedyna w Europie Wschodniej. czy też tak powszechny w Unii środek jak wymagany procentowy udział krajowej żywności w hurcie i detalu. Lewandowski 2000). która znalazła się pierwsza w kolejce do przyjęcia przez Unię. to mogłaby bardzo łatwo pójść szlakiem Słowenii. choćby przez fakt. odporną na kryzysy. że nie chodzi głównie o porównania z Polską. Wskazuje również.Obled reform/Obled reform. że w obydwu krajach pozycja załóg była bardzo silna. polska gospodarka pilnie potrzebowała jednostronnych koncesji ze strony Unii. więc Polska tylko zreperowała państwo.dzięki tzw. partycypacyjnemu modelowi firm. zaporowe. Zamiast układów opartych na głębokich ustępstwach celnych. Mniej drażliwe są natomiast subsydia na poziomie tych. porównania statystyczne nie dają wcale podstawy do wniosku. liberałowie przemilczają przypadek Słowenii. Pod wieloma względami sytuacja wyjściowa Polski i Słowenii była podobna. Gdyby. że można stworzyć dynamiczną. W niektórych sektorach. Podobnie jak fakt. ale że wybór należy tylko do kraju-kandydata. z tym. Słowenia. nie tylko. że poniosła klęskę. Białoruś rzeczywiście poszła inną drogą niż Polska. Powyższa alternatywna strategia w dużym stopniu pokrywa się ze scenariuszem zmian ustrojowych. że wyłącznie Słowenia przyjęła liberalny kierunek reform. To. tylko długookresowe wysokie bariery dla importu dawały szansę na przetrwanie. Dotyczy to szczególnie rolnictwa. bez wyprzedaży zagranicy. z których żyją unijni rolnicy. ale w ogóle nie wpuściła obcych inwestycji (np. powtarzają w kółko. zwłaszcza jednostronnie korzystnych dla Unii. w Słowenii . Polskę ominął szok. że nie nadawał się on dla innych krajów regionu. że obydwa kraje miały za sobą lata emancypacji gospodarczej od silniejszych sąsiadów. Tzw. ale niestety. Atak medialny na Białoruś jest jednak tak zmasowany. zwłaszcza tych dających duże zatrudnienie. która nie tylko zaniechała sprzedaży swego majątku zagranicy. by najpierw wyzbył się na jej rzecz swego majątku.

że Białoruś nie popełniła zbiorowego samobójstwa oddając obcym swój majątek za "bezdurno". Teraz nie ma takiej nadziei. w której brak jest krajowej klasy kapitalistycznej. Po pierwsze . kapitaliści są obecni. żeby rozwinęli poczucie odpowiedzialności za losy lokalnych robotników. którą można opanować tylko przez powszechne ogłupienie albo przez odwołanie się do przemocy..przed szybko tracącą oddech Polską. Gdyby oprzeć się tylko na tych danych. scenariusz budowy kapitalizmu ma swe źródła nie tyle w liberalnej myśli co w doktrynie marksowskiej. Jego skutki dla gospodarki są zresztą podobne do tych. Starannie ukrywaną przez tzw. a jest tylko robotnicza. można rzec z importu.. wypada gorzej niż Białoruś.htm (74 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Białoruś znalazła się wśród najszybciej rozwijających się gospodarek regionu . Najlepiej to widać w przemyśle. choćby w tym sensie.Obled reform/Obled reform. tyle że zagraniczni. nieznaną nigdzie w Europie Zachodniej aberrację instytucjonalną. wtedy robotnicy też nie maja powodu aby być lojalni wobec właścicieli. że w ostatnich czterech latach dochód narodowy Białorusi wzrósł o jedną trzecią. wpadłoby zaprzestać straszenia Polaków "białoruską drogą".wdrożony został swoisty marksowski ideał gospodarki. podczas gdy w Estonii produkcja przemysłu jest ciągle o prawie połowę niższa niż w 1989 r. bez prywatyzacji na rzecz kogokolwiek.. Gdy właściciele nie czują tego rodzaju odpowiedzialności. dzięki tzw. stąd wyższa jest też estońska stopa bezrobocia (Załącznik 4). ale niestety nie na takich zasadach jak w przeszłości. Oczywiście. wytyczony w 1989 r. Gdy przyjmie się tę perspektywę to widać. że taki post-sowiecki kraj jak chwalona Estonia. gdyż na Białorusi zbliża się on do poziomu z 1989 r.OBŁĘD REFORM wyniku rozpadu Związku Radzieckiego. liberałów tajemnicą jest fakt. za rządów Mazowieckiego. Nie ma mowy o zintegrowaniu tych importowanych kapitalistów. z szybkim wywłaszczeniem na rzecz zagranicy. gdyż obcy kapitaliści zakładają w Polsce jedynie filie. piania się więc potencjalnie niestabilna sytuacja. Zwłaszcza. W polskiej historii. ale też często ulegał on polonizacji. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Wybryk rewolucji Ze względu na radykalizm reform wykonanych przez prawie pozbawiony kontroli aparat państwa. więc wyniki Białorusi powinno się porównywać raczej z nimi a nie z Polską. które zawsze niosą za sobą marksowskie rewolucje. liberałom. w której przyjęto "polską drogę". podobnie jak to się działo za komunizmu. Podobny szok przeżyły inne byłe republiki. napływowy element odgrywał zwykle dużą rolę w gospodarce. Mamy przeto w Polsce.

Za psie grosze oddano bowiem obcym inwestorom tytuł do dochodu z kapitału. Nikt nie podważył jednak tego wyliczenia. Odebrano więc gospodarce nie tylko trwały majątek ale i możliwość jego samodzielnego odtworzenia. kieruje się on głównie do krajów gdzie te usługi są rozbudowane. Robią to głównie dla swoich udziałowców. odwrotnie niż sobie to wyobrażają tzw. Wycofywanie się państwa w Polsce z różnych opiekuńczych powinności nie idzie przy file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . gdzie działa "niekompletne państwo". O wadze świadczonych przez państwo usług najlepiej można się przekonać. możliwie na zawsze. ale.Obled reform/Obled reform. że wymaga jednoczesnego działania bardzo wielu firm. Polska szybko się przekona o tej prawidłowości. ale jak to bywa z importem. więc nie tylko "niekompletny kapitalizm". Ta sama reguła dominacji dotyczy całych gospodarek. nie można bowiem wziąć na serio kilku absolutnie urągających podstawowym zasadom akademickiej ekonomii usiłowań (Bugaj 2000. Polska zbudowała. a nie tych polskich. wśród których brakuje niestety polskich akcjonariuszy.Nawet słono. Albo przynajmniej zmusić ich. czy powszechna opieka zdrowotna. Po drugie . liberałowie zapomnieli również o tym. że tzw. gdzie płynie strumień inwestycji zagranicznych. subsydiowana kultura. w tym do Europy Zachodniej. gdyby motyw maksymalizacji zysku sam z siebie zapewnił. w których ze względu na szczupłość podatków nie stać państwa na usługi społeczne. Zupełnie odwrotnie. Tyle. trzeba zań zapłacić. Przekazanie budowanego przez pokolenia majątku za ułamek wartości to tylko wstępny koszt nabycia kapitalistów z importu. Inne źródło finansowania przyrostu majątku. w której wszystkie firmy kombinują jak się pozbyć pojedynczych konkurentów. bez normalnych funkcji społecznych. Ale też pod naciskiem działających u nich w kraju związków zawodowych. bezpłatne szkolnictwo. Kapitalizm to bezwzględna walka ekonomiczna. że w kapitalizmie firmy nie świadczą sobie wzajemnych uprzejmości. liberałowie.htm (75 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . do tego dochodzi stały doroczny koszt ich utrzymania.drastycznie redukowane są funkcje "państwa opiekuńczego". Nie miałoby to tak groźnej wymowy. jak się spojrzy na to. tyle. Jak już zabraknie majątku państwa na sprzedaż. że zagraniczni właściciele polskiej gospodarki zadbają o jej interesy.Polakom odebrano nie tylko majątek i zyski. kredyt bankowy. ale równie jej nieznany model gospodarki. gdyż majątek sprzedawany jest zagranicy za dziesięć procent wartości. co wydaje się niemożliwością. jak np. Glikman 2001). zagraniczni właściciele nie walczą o zyski dla dobra ludzkości.OBŁĘD REFORM Importowanie kapitalistów to być może łatwiejszy sposób na budowanie kapitalizmu. żeby wzięli na siebie mniej intratne podwykonawstwo. też znalazło się pod kontrolą zagraniczną. Nie płynie on bynajmniej do gospodarek. którego nie ma w Europie Zachodniej. Dziw bierze. niż tworzenie własnych kapitalistów. co jest kolejnym pilnie ukrywanym faktem . czyli zysków. że.

że celem podatków od zysku jest ściągnięcie należności za korzyści jakie osiągają właściciele kapitału z tytułu usług państwa. liberałów. prowizji. nikt nie słyszał o tym. że nie powinno się też ściągać podatków od płacy. a tym samym pomniejsza liczbę nowych miejsc pracy. Kryzys miał bowiem być społeczną zapłatą za wyrwanie się z komunizmu. Prawie nikt z polskich ekonomistów nie potraktował tego załamania jako poważnego ostrzeżenia. Rozumując w ten sposób. Problemy budżetowe nie są przy tym bez związku z faktem. nie u obcych. Tzw. Dzisiaj. że społeczeństwo dalej czepia się komunizmu.oraz emeryci. Trudno sobie bowiem wyobrazić. ze względu na nasilający się rozrost aparatu administrującego usługami. że wysychają źródła podatkowe ze strony sektora produkcji.Obled reform/Obled reform. którą z pełnym rozmysłem skonstruowały po ostatniej wojnie wszystkie kraje Europy Zachodniej wprowadzając państwo do rynkowej gospodarki. a nowa recesja jest kolejną zasłużoną nauczką. mimo dwukrotnie wyższej wydajności. Można było się o tym fakcie przekonać już w latach 1990-1992. ale konsekwencją file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . w którym właściciele kapitału nie płacą podatków. Zdaniem tzw. To prawda. wykorzystującego swoją pozycję na rzecz windowania własnych pensji oraz pozyskiwania tzw. Kryzysy Balcerowicza nie są oczywiście karą za komunizm. liberałowie nie rozumieją. wykazuje straty.OBŁĘD REFORM tym w parze z oddawaniem obywatelom funduszy dotąd wydatkowanych na te usługi. ale u siebie w kraju. sektor zagraniczny od 1996 r. bo to przecież zniechęca do życia. dostęp do wyedukowanej siły roboczej. powinno się też wyeliminować obecne podatki od świadczeń emerytalnych. najlepiej byłoby zlikwidować podatek od zysku. Z tego powodu sektor zagraniczny w ogóle nie płaci podatków od zysku do budżetu. Co więcej. gdyż zniechęcają one robotników do podejmowania pracy. U podstaw obydwu kryzysów nie leżą wygórowane apetyty lokalnej siły roboczej. Jak też. czyli kryzysogenną. że niektóre z tych usług mogliby oni sami finansować. Po trzecie . polskie społeczeństwo zostaje z gospodarką wyjątkowo podatną na kryzysy produkcji. Upadek "opiekuńczego państwa" wynika głównie stąd. żeby w wyniku niespotykanego pogwałcenia liberalnej ekonomii oraz liberalnej polityki mogła powstać gospodarka odporna na recesje. Zmienia to Polskę w dziwny kraj. Idąc dalej tym torem myślenia.odzierane z usług socjalnych. Jak dotąd jednak. który rzekomo zniechęca do inwestycji w środki trwałe. jak np. te same kręgi twierdzą. kiedy gospodarka wkroczyła w pierwszy ostry "kryzys Balcerowicza". ale płaci go siła robocza . gdyż w obydwu przypadkach płace rosły wolniej od wydajności a wydatki społeczne państwa spadały. że polskie państwo bardzo hojnie zwalnia obce firmy z podatków. żeby obce firmy w Polsce łożyły na szkoły czy uczelnie. choć nie jest im obca taka działalność. gdy Polska wchodzi w drugi "kryzys Balcerowicza". włącznie ze wspieraniem systemu edukacyjnego.htm (76 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . A więc taka. gdy resztki sektora państwowego robią zyski. trzebaby powiedzieć.

ale ono jest zbyt słabe w stosunku do sektora zagranicznego. obniżył się więc deficyt handlowy. Doszło do tej nierównowagi. że Polska staje się krajem obcego kapitału i lokalnego bezrobocia. schładzania przez Balcerowicza w Polsce. Wspomniany mechanizm uzależnienia podaży pieniądza wymusił w 1998 r. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Dominujący w produkcji sektor zagraniczny importuje bowiem znacznie więcej niż eksportuje. Argentyna zbiera teraz słowa nagany za niedostatek finansowej dyscypliny oraz liberalizacji. energetykę) w ręce zagraniczne. tak. że większość banków i fabryk jest już zagraniczna. w którym obieg pieniądza zależy od podaży dolarów. spekulacyjnego pieniądza. czy właścicielskiej zagranicy. doszło do ucieczki kapitału i załamania waluty. że Argentyna zdołała przekazać swoje główne banki. Wystarczy wziąć Argentynę. W każdej chwili może pojawić się panika finansowa oraz ucieczka tzw. ale zbyt mało by zahamować nasilenie kryzysu. Najpierw jeszcze bez silnej obecności kapitałowej. a dzisiaj gnębią je kryzysy. Tym niemniej.htm (77 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . telekomunikację. Żeby się przekonać dokąd dokładnie zmierza Polska ze swym "niekompletnym kapitalizmem" wystarczy się rozejrzeć po tych krajach rozwijających się. oraz. przypominający efekty tzw. że gdy zaczynają się problemy z deficytem wymiany handlowej oraz zadłużeniem. Trudności zbytu w kraju spowodowały pewien spadek importu i ruszył trochę eksport. Wszystko to spadnie na barki państwa. ciężar przystosowania trzeba zwalić na siłę roboczą. Nie pomógł też fakt. Walka z kryzysem odbywa się przy pomocy bezrobocia. które przez kilka ostatnich lat były chwalone za swe sukcesy. Główne ośrodki władzy pogodziły się z myślą. do niedawna uważaną za wzór dyscypliny finansowej oraz liberalizacji gospodarki. Powstaje błędne koło. rośnie więc szybko dług zagraniczny a wraz z nim groźba niewypłacalności. w 2001 r. I załamanie waluty.OBŁĘD REFORM podporządkowania gospodarki zagranicznym interesom.Obled reform/Obled reform. żeby wymusić na nim adaptację. odbiera państwu środki na przeciwdziałanie bezrobociu. Jedynym praktycznym sposobem na obniżenie deficytów handlowych okazało się bowiem spowolnienie wzrostu gospodarki przez obcinanie inwestycji oraz konsumpcji. Przez trzy lata płace spadły o jedną piąta. a obecnie dlatego. Widać to w ostatnich dwu latach. unikając obciążeń podatkowych. z którym kryzys w produkcji staje się nieunikniony. w którym obcy kapitał wyrzuca na bruk lokalną pracę. spadek produkcji oraz płac. mimo że Argentyna od lat stosuje bardziej rygorystyczny niż Polska mechanizm finansowy. pierwszym sygnałem gospodarczego zagrożenia w Argentynie okazało się galopujące zadłużenie zagraniczne oraz deficyty budżetowe. Tak jak w obecnej Polsce. albo o połowę w relacji do wydajności. gdy z braku innych możliwości bezradne państwo przyjęło taktykę odsuwania kryzysu przy pomocy kryzysu. W środku głębokiego kryzysu. oraz monopole (np.

Natomiast odsuwają od procesu decyzji ludzi. z grubsza przypominający scenariusz. ale jak dochodzi do kryzysu finansowego. Kryzys ten tylko w tym roku spowodował dramatyczną dewaluację pieniądza oraz utratę około dwudziestu procent dochodu narodowego. ale także fatalna sytuacja w bankach. z powodu bankructw w przemyśle zagraniczne banki w Polsce wpadają w pochodny własny kryzys. głównie państwowych. Tak jak w Argentynie. zmuszając państwo do miliardowego oddłużania na barkach podatnika. w której.jak twierdzą tzw. Negatywna selekcja nie wynika z tego.htm (78 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Państwo stanęłoby wtedy przed koniecznością ratowania zagranicznych banków. również do niedawna chwalona jako wzór kraju rozwijającego się. ulokowanego na giełdzie i w państwowych papierach. Mogłoby się wydawać. który przechodzi gospodarka Argentyny. upadek gospodarki został zapoczątkowany przez ucieczkę kapitału. współodpowiedzialnej za obecne załamanie postaw moralnych. wypłynęły teraz na powierzchnię piramidy władzy głównie zastępy młodszych roczników. liberałów to względnie krótki okres. których główne niszczące działanie polega dzisiaj na tym. które file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Wyjście awaryjne Możnaby pomyśleć. W 2001 r. Turcja też wpadła jednak w potężny kryzys finansowy. Udzieliły one. nieściągalnych kredytów. że skoro banki polskie są głównie zagraniczne.. liberałowie . w jakimś sensie Polska znalazła się na dnie swej nowoczesnej historii. głównie spekulacyjnego. gdyż wszystkie możliwe główne wyjścia zostały już zatrzaśnięte. i nie widać dlań szybkiego zakończenia.OBŁĘD REFORM Argentyna uzyskała prawie kilkanaście miliardów dolarów pomocy. że dziesięć lat psucia systemu gospodarki przez tzw. Można sobie łatwo wyobrazić sytuację. Inną lekcją służy Turcja. naturalnie też kosztem krajowego podatnika. Panikę wywołała jednak nie tylko eskalacja zagranicznych długów czy ostre problemy budżetowe. banki prywatne też wpadają w tarapaty. Niestety. Odwrotnie. Odbicie się od tego dna będzie trudne. więc nie powinno być trudności z naprawieniem szkód. którzy nie zatracili jeszcze poczucia odpowiedzialności za sprawy publiczne. pozostały jedynie bardzo ryzykowne wyjścia awaryjne. nie są one podatne na tureckie kłopoty. kto wie czy nawet nie przykład cudu gospodarczego. w sposób korupcyjny.Obled reform/Obled reform. Po pierwsze. wypadałoby zaprzestać odnowionej po upadku komunizmu "negatywnej selekcji". ogromnych tzw. Chodzi o rozmontowanie złożonych mechanizmów doboru. gdyż chyba nigdy odruchy moralne nie uległy takiej dramatycznej erozji. że . że wynoszą na wpływowe stanowiska ludzi nastawionych na własne interesy. ale najpierw musiała zgodzić się na obniżenie płac o następne piętnaście procent.pozostałości starszego pokolenia zablokowały dostęp młodszemu pokoleniu.

Z tych samych powodów boją się wdać w pewne tematy.OBŁĘD REFORM wkroczyły w zmiany ustrojowe niekiedy zagubione. zwłaszcza w bankach. liberałów na każdego. o czym można się było przekonać. Nadwyżkowe udziały uległyby obligatoryjnemu odsprzedaniu krajowym inwestorom. Wybór między krajowym z zagranicznym nabywcą należy wyłącznie do polskiego rządu.Obled reform/Obled reform. żeby były one otwarcie poruszane takie na przykład jak kwestia pól darmowej wyprzedaży. nie doszło do porachunków. nie licząc zakupów w ramach niskich pułapów dla ogółu obcych akcji. gdzie tytułom prasowym czy stacjom nadawczym wolno działać tylko na wyznaczonym terenie mając określony niewielki udział w dochodach reklamowych. Wyparli oni starszą generację. które są strażnikiem "negatywnej selekcji". nawet z poparciem połowy potencjalnych wyborców. zagraniczne koncerny mogłyby posiadać tylko niskie udziały w prasie. przypomnę . gdyż środki przekazu nie chcą. Po drugie . Odpowiednio. Nie uczynili tego Niemcy Zachodni u siebie nawet po upadku hitleryzmu. głównie za sprawą Kościoła. tajne powielacze czy zagłuszane radiostacje. dopóki nie dojdzie do zmian w mediach. dla nabywców krajowych. którym nie zagrażają teraz. jaki w Niemczech Wschodnich wykonali po upadku komunizmu Niemcy Zachodni. w której zachowały się silne odruchy społeczne. Media w Polsce to prawie monopol. czyli rozpędzenie całej elity około stu tysięcy wykształconych ludzi w starszym wieku. głównie zresztą z udziałem zagranicznych koncernów. liberałów na jakieś decyzje w tej sprawie jest kłamstwem.htm (79 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . głównym partiom. mimo silnych nastrojów nazistowskich. w której najważniejsze partie polityczne. w każdym razie nie ma w tej sprawie żadnych wiążących ustaleń z Unią.wyłącznym celem dalszej prywatyzacji musi się wreszcie stać tworzenie rodzimej klasy kapitalistycznej. w tym ulgowe linie kredytowe. Dlatego należałoby od zaraz zatrzymać jakąkolwiek sprzedaż majątku w ręce zagraniczne. liberalnych komentatorów. a często obojętne na interes publiczny. W tym samym czasie powinno się wreszcie uruchomić ułatwienia finansowe. Ludzie z moralnym autorytetem nie uzyskają wpływu na bieg polskiej gospodarki. W ostatnich latach niestety polskimi rękami dokonano w Polsce takiego samego zabiegu. Żeby uniknąć samosądu mediów. Powoływanie się przez tzw. tak by krajowa własność stała się dominująca. czy Austriacy. gdy zapadła sejmowa uchwała. tak skuteczne pod koniec komunizmu. przywództwa tych partii często zmuszane są do mówienia ich głosem. gdzie.katolickiego. kto ośmieli się wyrazić troskę o interes publiczny. najlepiej np. Dochodzi do paradoksalnej sytuacji. Pozytywna selekcja nie jest więc możliwa bez demonopolizacji mediów wzorem Unii Europejskiej. ściślej związaną z powojenną odbudową. czują się zastraszone przez tzw. Stąd płyną brutalne ataki tzw. że ostatnie dwa file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . a zwłaszcza w telewizji.

zidentyfikowane przez ekonomistów Unii jako największe konkurencyjne zagrożenie dla jej własnych producentów.htm (80 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . na wzór tej z komunizmu. Sektor zagraniczny działa jak tzw. że najbardziej dzisiaj zagrożone sektory . jak na przykład szacunkowej wyceny należności podatkowych czy obligatoryjnych taryf płacowych. że sektor zagraniczny będzie działał w sposób mniej szkodliwy dla polskiej gospodarki niż to dzieje się obecnie. żeby zapewnić. tyle. Sam w sobie akt przystąpienia nie rozwiąże niezwykle złożonych problemów gospodarczych Polski. uzyska odpowiednie warunki. Po trzecie . Trzeba się więc pogodzić na pewien przynajmniej czas z tym faktem. ale jednocześnie podjąć wszystkie legalne kroki. W przypadku stwierdzenia sztucznie zaniżonych cen powinno się zadbać o uzyskanie finansowych rekompensat. tak by państwo polskie uzyskało niezbędną swobodę działania.Obled reform/Obled reform. w twardych negocjacjach. Zamiast wzorem file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że na jej terenie szara strefa działa na nieporównywalnie mniejszą skalę. gdyż żadne środki. poza wtórną nacjonalizacją.zostały w 1990 r. jakie uzyskano ze sprzedaży podobnych fabryk czy banków na terenach unijnych. Można nad nią zapanować tylko przy pomocy bezpośrednich ingerencji państwa. W skrajnych przypadkach. nie są w stanie doprowadzić do szybkiego przywrócenia kontroli nad bankami i przemysłem. "szara strefa". a zarazem dowodem rozkładu państwa. Można oczekiwać. Z pewnością nic dobrego nie da dalsza taktyka oddawania prawie wszystkiego bez żadnej walki. Nie wystarczy zadbać o to. żeby unijne władze zdołały dowieść poprawności wycen. żeby jak najwięcej majątku trafiło do krajowych kapitalistów. jest fakt. Jest jednak mało prawdopodobne. że na nieporównywalnie większą skalę no i prawie bez nadzoru. Dla zwiększenia stanu posiadania własnej klasy kapitalistycznej. Największym chyba oskarżeniem dotychczasowej taktyki. Równie nieprawdopodobne jest by stanęły one w obronie transakcji.odbudowa krajowej własności wymaga nowego podejścia do integracji z Unią Europejską. które są ewidentnie oparte na manipulacjach cenowych. tyle. Mogą one być łatwiej rozwiązane jeśli polska strona. Trzeba się liczyć. na pewno nie na bazie porównań z cenami. że zagraniczni właściciele zechcą odwołać się do unijnych władz w przypadku rewizji umów kupna majątku. Nawet jednym słowem unijni biurokraci nie skomentowali tej suwerennej polskiej decyzji.rolnictwo. niezbędna jest też dokładna weryfikacja ważniejszych umów prywatyzacyjnych z punktu widzenia ich zgodności z prawem. metalurgia i górnictwo . że takie kroki mogą wywołać nieprzychylną reakcję ze strony Unii.OBŁĘD REFORM polskie banki mają być sprzedane krajowym inwestorom. należałoby zakwestionować całe umowy prywatyzacyjne oraz przekazać majątek do puli zarezerwowanej wyłącznie dla krajowych inwestorów.

że interesy władz kraju nie zawsze są zgodne z interesem unijnych władz. że władze Unii zbytnio ingerują w sprawy ich kraju. żeby zacofana polska gospodarka nie mogła liczyć ani na swoje państwo. Dowodem tego stał się dla nich chociażby fakt. poszły na takie ustępstwa. Nie jest bowiem tak. żeby strona polska brała się do realizacji jakichkolwiek nowych postanowień dopóki nie uzyska pełnoprawnego członkostwa.Obled reform/Obled reform. zwłaszcza. gdyż kraje człokowskie coraz ostrzej stawiają warunek.OBŁĘD REFORM unijnych rządów wesprzeć te ważne dziedziny państwo pozwala na ich uwiąd zgodnie z unijnymi programami tzw. że odciąży się z dodatkowej pracy bardzo słabowite państwo. że jedynym rozsądnym wyjściem staje się chwilowe zamrożenie dalszych negocjacji. że wszyscy jej członkowie za każda cenę gotowi są pielęgnować więzi z Unią. oraz że gdy dochodzi między nimi do ostrej kolizji. między innymi rolnej. Z pewnością państwo powinno odzyskać prawo ustalania ochronnych ceł oraz ilościowych ograniczeń np. że Austria została poddana przez Unię niesłychanym atakom potępienia oraz sankcjom. ale zyska ono możność przenegocjowania lub anulowania ustaleń. Gdzie się nie obejrzeć widać podobnie szkodliwą niemożność. interes narodowy bierze górę nad interesem ponadnarodowym. w postaci udziałów importu w łącznej sprzedaży pewnych produktów. gdzie rolnictwo jest relatywnie małe. W każdym razie nie ma większego sensu. co jest prawdą. Nie chodzi bowiem o fakt. które będzie Polsce trudno szybko rozwiać. bo nie jest. ani na władze unijne. wyrażający obawy przed dyktowanym przez władze unijne otwarciem granic dla file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . tak jakby był krajem drugiej klasy. Nastroje w sprawie przyjęcia Polski uległy w Unii ochłodzeniu z powodu obaw. Mogą się tylko źle odbić na państwie. gdy niedawno demokratycznie wybrała "zły" rząd. Nie jest dopuszczalne. Wystarczy jeśli będą trwały przygotowania jednolitych dokumentów prawnych na wypadek gdyby ostatecznie zapadła korzystna dla Polski decyzja w sprawie przyjęcia. Przez odłożenie członkostwa nie tylko. Austria dowodzi. Musi mieć również prawo subsydiowania polskich produktów na własnych warunkach. tak. Polska mogłaby się sporo nauczyć od różnych krajów członkowskich Unii. Głównym powodem niezadowolenia Austriaków jest fakt.htm (81 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że te zobowiązania zapadają często zgodnie z logiką korupcji. Szukając dróg wyjścia. zwłaszcza jeśli chodzi o stosunki z Unią. żeby z chwilą akcesji Polska zrezygnowała z unijnej pomocy. ale. w tym między innymi od Austrii. restrukturalizacji. Stan gospodarki Polski przemawia jednak przeciwko podobnym ustępstwom wobec Unii. Z krajów-kandydatów Czechy oraz Estonia. że ma zbyt mało państwa. a nie ekonomii. które obecnie niszczą jej gospodarkę. gdyż nie naprawią państwa. Na niewiele więc przyda się hurtowe tłumaczenie ustaw oraz branie kolejnych zobowiązań. że jej gospodarka jest mało rynkowa.

OBŁĘD REFORM

emigrantów, jako zagrożeniem dla tożsamości Austriaków. Dążenie do zachowania niezależności wykracza zresztą poza przynależność do Unii, dotyczy też ewentualnego członkostwa Austrii w Pakcie Atlantyckim. Od dawna nieprzychylne stanowisko Austriaków wobec ich udziału w tym wojskowym sojuszu uległo pogłębieniu. Oburzenie wywołał niedawny atak bloku, z powietrza, na równie małą Serbię. Trzy czwarte Austriaków uznało, że ich kraj nie ma nic do robienia w tym bloku militarnym, że lepiej jak pozostaną neutralni. Innym przejawem tego, że kraje członkowskie dbają o swoją niezależność w ramach Unii jest postępowanie Danii. Właśnie niedawno, w obawie przed nadmierną ingerencją, wyborcy zdecydowali, że Dania bezterminowo odłoży decyzje w sprawie oczekiwanego przez władze Unii przyjęcia wspólnego pieniądza oraz centralnego banku. Duńscy przeciwnicy tej fazy integracji, zwłaszcza farmerzy, wygrali referendum, mimo niedostatku funduszy i bez wsparcia ze strony rządu. Podobnie jak Austria, przywiązana do tradycyjnego, rodzinnego rolnictwa Dania, ze zgrozą spogląda, jak biurokracja Unii forsuje przepisy w sprawie swobodnego dostępu cudzoziemców do ziemi. Na oczach Danii rozgrywa się też kolejna unijna plaga, której wynikiem jest masowa rzeź zakażonych zwierząt, w tym w Niemczech. Gdyby nie stały upór Danii wobec narzucanego przez Unię "naukowego" modelu rolnictwa, jej konkurencyjne rolnictwo też dopadałyby te ciężkie plagi. Danii, ale też Austrii, chodzi jednak nie tyle o stosunki z całą Unią, co raczej z jej główną potęgą - sąsiednimi Niemcami. Obawiają się ich dominacji, tak jak Portugalczycy, którzy opierają się różnym unijnym presjom z obawy przed ekspansywną Hiszpanią. Czy jak Finowie, ostrożni z panującą przez wieki Szwecją. Nie mylą się, gdyż historia ma to do siebie, że dominacja łatwo wraca. Widać pewne ludzkie pasje są wieczne, a siły zła mogą być przynajmniej tak przemożne jak siły dobra. ZAŁĄCZNIKI Załącznik l Udział obcego kapitału w przemyśle oraz bankach, 2000 (w procentach) Kraj Europa Wschodnia Przemysł Banki Sektor publiczny bankowy 20

Polska

35-40

75

file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (82 z 87) [2005-02-12 02:29:55]

OBŁĘD REFORM

Chorwacja Czechy 35 Estonia 60 Węgry 75 Słowacja 25 Słowenia 15 Ameryka Łacińska Argentyna Brazylia 15 Chile Wenezuela 55 Europa Zachodnia Austria 30 4 35 Dania 15 7 Francja 25 12 Hiszpania 25 13 20 Irlandia 50 55 Niemcy 13 6 40 Norwegia 11 7 55 Portugalia 23 15 30 Ameryka Północna Kanada 50 7 Meksyk - 18 30 Stany Zjednoczone 18 11 Azja Południowa Japonia 3 2 15 Malezja - 17 42 Korea Południowa - 5 16 Taiwan - 4 57

85 65 80 70 40 10 38 35 5
40

10 30 15 10 40 60 20

Załącznik 2 Źródło: Poznański (2001) 142 A. Informacje wyjściowe 1. Dochód narodowy - globalny 2. Globalne roczne oszczędności 3. Wpływy z prywatyzacji (Całość kapitału - banki/przemysł) 50 10 10-12 160 32 18-23 B. Wycena kapitału. 1. Współczynnik kapitałochłonności (ułamek) 2. Dochód narodowy - banki/przemysł 3. Realna wartość kapitału - banki/przemysł 3/1-4/1 25 75-100 3/1-4/1 80 240-360
file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (83 z 87) [2005-02-12 02:29:55]

OBŁĘD REFORM

C. Głębokość dyskonta 1. Realna wartość kapitału 2. Wpływy z prywatyzacji 3. Relacja wpływów do wyceny 75-100 10-12 16-19% 240-360 18-23 7-9% D. Zapotrzebowanie na oszczędności 1. Realna wartość kapitału 2. Roczne oszczędności (50% albo 100%) 3. Wymagany okres oszczędzania (lata) 75-100 5-10 7-20 240-360 16-32 15-22 E. Straty spowodowane dyskontem 1. Procent straty (wartość/wycena) 2. Strata w kapitale - banki/przemysł 3. Roczna strata dochodu narodowego 3.1 Współczynnik kapitałochłonności = 3/1 3.2 Współczynnik kapitałochłonności = 4/1 81-84% 60-84 20-28 15-21 91-93% 218-312 72-104 54-78 Źródło: obliczenia własne Załącznik 3 Porównanie dwóch dekad: Gierka oraz Balcerowicza 1. Wskaźniki makroekonomiczne Dekada Gierka Balcerowicza (1970-1979) (1990-1999) 120 (1970=100,1979; 20 123 (1970=100, 58 36 (1971-1978, 1991-1998) 4.4 w tym "ukryte"

1.1 Wzrost dochodu narodowego (indeks) 170 1989=100, 1999) 1.2 Udział inwestycji w dochodzie (%) 28-30 1.3 Wzrost majątku trwałego (indeks) 165 1979;1989=100, 1999) 1.4 Dług zagraniczny brutto (mld US $ ) 24 1.5 Deficyt jako procent eksportu (w %) 47 1.6 Liczba nowych miejsc pracy (mln) 2,1 -2,1 1.7 Ogólna liczba ludzi bez pracy (mln) 0.5 bezrobocie (mln) 0.5 2.1 2. Wskaźniki mikroekonomiczne 2.1 Budownictwo mieszkaniowe osób) 2.2 Spożycie mięsa i przetworów 2.3 Spożycie mleka (kg na osobę) 2.4 Spożycie masła (kg na osobę) 2.5 Zakup książek (na tyś. osób) 2.6 Przejazdy kolejowe 23,3 69 262 8,9 4136 1302

8.5 (liczba mieszkań na tyś 57 (kg na osobę) 194 4/.3 2425 667

file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (84 z 87) [2005-02-12 02:29:55]

OBŁĘD REFORM

2.7 Przyrost liczby samochody w użyciu 1990-1999)

52

65 (na tys. osób) (1970-1980,

Źródło: Rocznik Statystyczny GUS, Warszawa, 1999 Załącznik 4 Kryzys gospodarczy w Europie Wschodniej, 1989-1999 Indeksy, 1989=100 Kraj 1980 1989 Najniższy punkt 1999 a/ dochód narodowy w wielkościach realnych Bułgaria 76.2 100.0 66.6 (1997) 70.7 Czechy 93.2 100.0 86.9 (1993) 95.3 Węgry 86.3 100.0 81.9 (1993) 99.4 Niemcy Wsch. 100.0 68.3 (1991) 98.5 Polska 91.1 100.0 82.2 (1991) 121.8 Rumunia 88.5 100.0 75.0 (1992) 75.8 Słowacja 94.8 100.0 75.1 (1993) 101.7 Słowenia 98.9 100.0 79.1 (1992) 105.3 Białoruś 65.7 100.0 63.4 (1995) 81.4 Estonia 74.5 100.0 63.7 (1994) 78.3 Litwa 68.5 100.0 51.0 (1995) 59.6 Rosja 78.1 100.0 58.2 (1996) 57.6 Ukraina 75.0 100.0 39.3 (1999) 39.3 b/ produkcja przemysłowa w wielkościach realnychBułgaria 71.3 100.0 40.8 (1999) 40.8 Czechy 81.5 100.0 66.1 (1993) 76.9 Węgry 92.9 100.0 66.9 (1992) 113.9 Niemcy Wsch. 75.2 100.0 37.0 (1991) 55.3 Polska 86.3 100.0 69.7 (1991) 122.4 Rumunia 76.9 100.0 42.7 (1999) 42.7 Słowacja 76.7 100.0 63.6 (1993) 76.4 Słowenia 90.3 100.0 66.1 (1993) 75.6 Białoruś 61.1 100.0 60.3 (1995) 91.6 Estonia 78.5 100.0 47.1(1994) 55.7 Litwa 72.5 100.0 38.7 (1995) 43.6 Rosja 74.4 100.0 46.0 (1998) 49.7 Ukraina 72.6 100.0 49.6 (1997) 51.3 c/ wskaźnik ogólnego poziomu zatrudnienia Bułgaria 100.0 100.0 72.2 (1998) - Czechy 95.3 100.0 89.7 (1993) 90.2 Węgry 104.2 100.0 69.8 (1997) 72.9 Polska 102.0 100.0 84.3 (1993) 92.9 Rumunia 94.6 100.0 80.5 (1999) 80.5 Słowacja 90.8 100.0 81.8 (1999) 81.8 Słowenia 84.0 100.0 78.6 (1996) 80.2 Białoruś 95.4 100.0 84.0 (1996) 86.0 Estonia 97.9 100.0 76.4 (1999) 76.4 Litwa 97.0 100.0 72.3 (1996) 74.1 Rosja 96.9 100.0 84.2 (1998) 85.0 Ukrainę 99.6 100.0 86.5 (1999) 86.5 Źródło: Economic Survey of Europe, Nr. l, Genewa: United Nations, 2000 LITERATURA Balcerowicz Leszek, Wolność i rozwój. Ekonomia Wolnego Rynku, Kraków: Znak, 1995 Balcerowicz Leszek, Socjalizm, Kapitalizm, Transformacja, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997 Balcerowicz Leszek, Obrona kosztownej utopii, "Gazeta Wyborcza", luty 2000 Berend lvan, The Historical Evolution of Eastern Europe as a Region, "International Organization", rocznik 40, numer 2, 1986 Berend lvan i Ranki Gyorgy, East Central Europe in the 19th and 20th Centuries, Budapeszt: Akademiai Kiado, 1977 Bugaj Ryszard, Postkomunizm z Ameryki, "Gazeta Wyborcza", czerwiec 2000
file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (85 z 87) [2005-02-12 02:29:55]

Poznański Kazimierz Z. 1951 Moisi Dominique. 1997 Podkaminer Leon. 1944 Hayek Friedrich.OBŁĘD REFORM Glikman Paweł. rocznik 15. luty 20. 1999 Murrell Peter. Ekonomia polityczna transformacji. Adama Smitha. Munich: List. 2000 Offe Claus. The Road to Serfdom. Warszawa: Poltext. "Rzeczpospolita". 1991 Kornai Janos. Socialism. maj. Personal View: Plus ca change. Berkeley: University of California Press. "Constructing Capitalism". Varieties of Transition. Warszawa: Centrum im. "European Review". "Eastern European Politics and Society". wypowiedź na marginesie "Jeżeli jest tak źle. Chicago: University of Chicago Press. 1988 Hirschman Albert. Post-socialist Transition: An Overall Survey. Die Treuhandler. A jednak się opłaca. An Economic and Sociological Analysis. "Fortune". The Vienna Institute Monthly Report. Od szoku do terapii. Evolutionary and Radical Approaches to Economic Reform. Berkeley: California University Press. 1997 Kołakowski Leszek. You Can Win in Eastern Europe.htm (86 z 87) [2005-02-12 02:29:55] . Polskie banki czy banki w Polsce. Poznańskim. 1962. 1992 Nieckarz Stanisław. rocznik l. rocznik 25. Cambridge: The MIT Press. Wie Helden und Halunken die DDR verkaufen. 1945 Hofheinz Paul.. 19181938. 2001 Jowitt Kenneth.: Mind and Body: Ideology and Economy in the Collapse of Communism. 1999 Kornai Janos. wywiad "Gazety Wyborczej" z Kazimierzem Z. 1992 Kołodko Grzegorz. Gospodarka Polski międzywojennej. to dlaczego jest tak dobrze". 1993 Landau Zbigniew i Tomaszewski Jerzy.. The Fatal Conceit. numer l. 1967 Lewandowski Janusz. The East European and East German Experience. 2000 (niedrukowany) Łagowski Bugusław. From Soviet Empire to Western Hegemony. Chicago: University of Chicago Press. "Economics of Planning". numer 2. numer l. New York: Norton & Norton. Warszawa: Książka i Wiedza. numer.. Yes. 2000 Popper Karl. Soviet Subsidization of Trade with Eastern Europe.. 4. National Power and the Structure of Foreign Trade. 1983 Mises Ludwig. The Errors of Socialism. praca zbiorowa. 1992 Jurgs Michael. Berkeley: Institute of International Studies. The Road to Free Economy: Shifting from a Socialist System. 1994 Marrese Michael and Jan Vanous. marzec 2001 Hayek Friedrich. New Haven: Yale University Press. Princeton: file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Liberalna kontrrewolucja.Obled reform/Obled reform. luty 22. The New World Disorder: The Leninist Extinction. The Open Society and Its Enemies. Boulder: Westview Press. 1994 Janos Andrew. "Financial Times". "Prawo i Gospodarka". Sustainability of Poland's "Import-Led" Growth.

Cambridge: The MIT Press. The Morals of Transition: Decline of Public Interest and Runaway Reforms in Eastern Europe. 1998 Rutkowski Józef. Polska droga do rynku.OBŁĘD REFORM Princeton University Press (first edition. "Trybuna". praca zbiorowa. 2001 (niepublikowany materiał) Rosati Dariusz.. Capitalism. Warszawa. Opportunity Cost in Soviet Trade with Eastern Europe: Discussion of Methodology and New Evidence. Seattle: University of Washington (niepublikowany rękopis). Wielki szwindel. 1942 Sinn Gerlinde i Hans-Werner Sinn. numer 2. 1987 Poznański Kazimierz Z. "Soviet Studies".. rocznik 26. rocznik 4. Maj. The Crisis of Global Capitalism: Open Society Endagered.. Between Past and Future. Mass. Transformat/on as Privatization and Privatization as Expropriation: Patterns of Systemic Change in Eastern Europe. numer 2. Poland's Jump to the Market Economy. Political Capitalism in Poland. Ownership Structure and External Sector in Poland. 1993 Schumpeter Joseph. Institute of International Studies. Technology.Obled reform/Obled reform. Jumpstart. 1996 Poznański Kazimierz Z. New York: Harper and Row. New York: Public Affairs. University of California . An Interpretation of Communist Decay: The Role of Evolutionary Mechanisms. 1943) Poznański Kazimierz Z. Cambridge.: Cambridge University Press.. rocznik. 1999 Staniszkis Jadwiga. XL.Berkeley. Kazimierza Poznanskiego copyright © 2003 Kazimierz Poznanski file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Socialism and Democracy. 1992 Soros George. The Revolutions of 1989 and their Aftemath. Poland's Protracted Transition: Institutional Change and Economic Growth 1970-1994. "East European Politics and Societies". 2000 Poznański Kazimierz Z.: The MIT Press. numer l. The Economic Unification of Germany. [w:] Antohi Sorin i Vladimir Tismaneanu.htm (87 z 87) [2005-02-12 02:29:55] . Competition and the Soviet Bloc in the World Market. "Communist and Post-Communist Studies". New York: United Nations. 1993 Poznański Kazimierz Z. maj 2001 Sachs Jeffrey.... Cambridge Mass. 1999 Poznański Kazimierz Z. PWE. 1992 Tekst opublikowany za zgoda prof. Budapest: Central European University Press. 1988 Poznański Kazimierz Z.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful