OBŁĘD REFORM

Kazimierz Poznański

NOTA WYDAWNICZA Oddajemy do rąk Czytelników książkę autora, który choć mieszka poza granicami Polski, uważnie śledzi wydarzenia w kraju. Kazimierz Z. Poznański, bo o nim mowa, jest profesorem University of Washington w Seattle, na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych. Doktoryzował się na Wydziale Ekonomii Uniwersytetu Warszawskiego, a w 1979 r. wydał w PWN swoją pierwszą książkę: Innowacje w kapitalizmie. W 1980 r. Woodrow Wilson School, Princeton University przyznała mu roczne stypendium. W 1981 r. zaczął wykładać ekonomię na Cornell Uniwersity, Ithaca, w stanie Nowy York. Rezultaty jego badań z tego okresu zostały włączone do dwóch analitycznych opracowań Kongresu Stanów Zjednoczonych (pierwszy przypadek udziału polskiego ekonomisty w tej prestiżowej publikacji). Wykładał ekonomię również na Northwestern University w Evanston. Jako stypendysta Hoover Institution prowadził prace badawcze w Stanford University (Kalifornia). W 1987 r. opublikował na University of California Berkeley książkę pt. Technologia i konkurencja: Blok sowiecki w gospodarce światowej. W 1992 r. wydał pracę zbiorową pt. Konstruowanie kapitalizmu, jedną z pierwszych publikacji nt. transformacji postkomunistycznej (m.in. współautorzy Kołakowski oraz Kornai). W 1997 r. nakładem Cambridge University Press wydano jego książkę Przewlekła transformacja: Zmiany instytucjonalne a wzrost gospodarczy w Polsce, 1970-1994. Jako profesor University of Washington organizował coroczne konferencje naukowe nt. transformacji z udziałem polskich i amerykańskich ekonomistów. Wyniki zebrał w dwóch książkowych edycjach (m.in. Prywatyzacja oraz stabilizacja w Polsce, wydana przez Kluwer Academic Press, z udziałem Sachsa oraz McKinnona). Od 1996 r. jest współredaktorem głównego amerykańskiego periodyku poświęconego sprawom Europy Wschodniej: "East European Politics and Societies". Zamieścił ponad trzydzieści artykułów naukowych w periodykach amerykańskich i brytyjskich. W 2000 roku wydano po polsku jego książkę Wielki przekręt. Klęska polskich reform, która znalazła się na krajowej liście bestsellerów. Książka jest przygotowywana do angielskiego tłumaczenia pod tytułem Globalne iluzje: Wywłaszczenie Europy Wschodniej. Gotowa do druku na rynku amerykańskim jest jego książka: Śladami Poppera: Zbiorowa obojętność i upadek społeczny.

file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (1 z 87) [2005-02-12 02:29:52]

OBŁĘD REFORM

Wydawnictwo nasze daje możliwość wypowiedzenia się autorowi w książce, wobec której trudno przejść obojętnie. Prezentowane analizy ekonomiczne, ocena polskich reform, wreszcie wnioski autora, wielu mogą zaskoczyć lub szokować, dla innych będą potwierdzeniem przypuszczeń, że coś w kierunkach naszych reform i dostosowania się Polski do Europy jest nie tak. Pracę tę traktujemy jako kolejny, ważny głos w dyskusji o polskich sprawach. A oto co pisze sam prof. K.Z. Poznański. "Niniejsza książka jest napisaną od nowa pracą zbudowaną na schemacie mojej poprzedniej książki Wielki przekręt. Klęska polskich reform. Minęło kilka miesięcy od ukazania się tamtej książki, mojej pierwszej publikacji po polsku od dwudziestu lat. Jej sukces był dla mnie sporym zaskoczeniem. Obawiałem się, że moja skrajnie krytyczna ocena zmian ustrojowych w gospodarce zrazi czytelników. Książkę sprzedano jednak w niespotykanym - jak na ten gatunek nakładzie dwudziestu kilku tysięcy egzemplarzy. Niestety nie znalazła ona uznania w głównych ośrodkach opiniotwórczych, w tym akademickich. Odnieść można wrażenie, że polscy naukowcy w zasadzie uznali książkę za niewygodną, gdyż przez całą dekadę głoszą pochwałę reform, które ja opisałem jako klęskę. Oczywiście nie należy zbyt dużo oczekiwać po jednej książce, ale można się pocieszyć, że stała się przynajmniej przedmiotem konwersacji w tych kręgach. Ukazało się mnóstwo recenzji, tyle, że wysokonakładowa prasa albo całkowicie przemilczała książkę albo odniosła się do niej z wyjątkową zjadliwością. Miałem też kilka zaproszeń do telewizyjnych oraz radiowych dyskusji, które zawsze były bardzo burzliwe. Spotkałem się też z młodzieżą studencką, głównie w Krakowie i Warszawie. Dwukrotnie miałem okazję przedstawić swoje poglądy posłom na zaproszenie Sejmu. Odebrałem też obszerną pocztę elektroniczną od czytelników, którzy w większości zareagowali z dużą troską na moją krytykę reform. Dla nich, bierność ośrodków wpływu czy samych władz w sprawach poruszanych w książce musi być bardzo deprymującą. Uległem ich zachętom do dalszego penetrowania tematyki polskich reform. Postanowiłem przygotować nową pracę, która pomija drugorzędne wątki i proponuje równie krytyczną ocenę obecnych przemian ustrojowych z nadzieją, że spotka się z nie mniejszym zainteresowaniem. W tym celu musiałem też znaleźć nowego wydawcę, który obniżyłby ogromnie wygórowaną cenę nałożoną na poprzednią książkę. Ograniczony czas nie pozwolił mi na wykorzystanie w tej pracy wszystkich otrzymanych dotąd uwag. Te uwagi, a także zupełnie nowe materiały na temat reform oraz stanu gospodarki, uwzględniam w mojej najnowszej książce, już w połowie zakończonej. Nadałem jej tytuł Ostatnie wybory: rozkład państwa WPROWADZENIE Transformacja ustrojowa ruszyła szybko, tyle, że równie szybko doszło do katastrofy, najpierw w formie gwałtownej recesji, a potem półdarmowej wyprzedaży majątku na rzecz obcych inwestorów.

file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (2 z 87) [2005-02-12 02:29:52]

OBŁĘD REFORM

Minęło raptem nieco więcej niż dziesięć lat od chwili, gdy uwolniona od komunizmu Polska wpadła w obłęd reform, których zadaniem miało być stworzenie kapitalizmu. Tylko w obłędzie możliwe było, żeby budując "wyższy" kapitalizm, wdrożyć system, który nie dorównuje temu, co zostawił "niższy" komunizm. Wsparte żarliwą propagandą, nieudane pomysły reform trafiają do realizacji bez żadnych prób zastanawia się nad ich katastrofalnymi konsekwencjami dla gospodarki. Istotę tych przemian ustrojowych najlepiej oddaje określenie "wielki przekręt", gdyż w trakcie próby budowy kapitalizmu po komunizmie doszło do półdarmowej wyprzedaży większości narodowego majątku obcym inwestorom. Ten konkretny aspekt zmian ustrojowych, które toczą się wieloma torami naraz, jest najważniejszy przy ocenie dziesięciolecia po upadku komunizmu. Dziesięciolecia, w którym nastąpiło bezprecedensowe ogołocenie narodu z jego majątku. Popularna wśród kręgów, które określają się jako liberalne, opinia, że kapitał sprzedano bardzo tanio i do tego w obce ręce, bo waliła się w gruzy pozostawiona przez komunizm gospodarka, jest niepoważna. Polska znalazła się bowiem w głębokiej recesji nie przed reformami, ale dopiero gdy te reformy zostały podjęte, czyli po 1990 roku. Co więcej, gospodarka weszła w zapaść dokładnie, dlatego, że państwo porzuciło potrzeby produkcji na rzecz wyprzedaży majątku. Do sprzedaży pozostającego w gestii państwa majątku narodowego prawie za darmo doszło, dlatego, że zagrożeni utratą swych posad decydenci mieli mało czasu na ukartowanie przetargów. W tym pośpiechu, najbardziej przydatni okazali się obcy nabywcy, bardziej dyskretni w działaniu i zasobni finansowo niż ich krajowi konkurenci. Spośród obcych inwestorów wybrano z kolei tych, którzy byli skłonni do zaoferowania najwyższych tzw. prowizji w zamian za zaniżone ceny. Wiem, że "przekręt" to określenie z ulicy, także może razić, ale mamy tutaj do czynienia z działaniami, które nie zasługują na bardziej wyszukany język. Zresztą, słowo to weszło do powszechnego użytku, kiedy zaczęły się obecne reformy ustrojowe, między innymi pod hasłem wyplenienia afer ery komunistycznej. Ówczesne afery gospodarcze, nawet potraktowane łącznie, nie umywają się jednak swoją skalą do "przekrętu" związanego z dokonaną prywatyzacją majątku państwa. Nie byle, jaki to przekręt, w którym majątek banków i przemysłu jest upłynniany przez aparat państwa za około dziesięć procent jego aktualnej wartości. Pozostałe dziewięćdziesiąt procent wycieka oczywiście do nabywców za granicę, zamiast zasilić mocno wygłodzoną gospodarkę, którą zostawił po sobie stagnacyjny komunizm. Na taką to ogromną stratę narażono społeczeństwo, żeby zainkasować prowizje, stanowiące tylko mały ułamek wartości sprywatyzowanego kapitału. Również te dziesięć procent, które po "wielkim przekręcić" trafia do budżetu państwa, nie jest zużywane na pomnażanie produkcyjnego majątku. W sferze budżetowej ma miejsce mały przekręt, w wyniku, którego znaczna część przychodu przechwytywana jest na
file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (3 z 87) [2005-02-12 02:29:52]

OBŁĘD REFORM

użytek prywatny (np. na niebotyczne pensje zarządów w ciągle jeszcze licznych państwowych spółkach, jak również w niedawno zreformowanych lokalnych samorządach czy też w nowo powołanych kasach chorych). Przyszłość gospodarki wydaje się nawet bardziej przygnębiająca niż smutna teraźniejszość tej panicznej wyprzedaży. Polska skazuje się bowiem na coroczny wyciek zysków z kapitału, które, obok płac za pracę, stanowią główny składnik dochodu narodowego. Ponieważ zagraniczni właściciele przejęli komunistyczne monopole, mają warunki do dyktowania płac i wypompowywania zawyżonych w ten sposób zysków na skalę nawet dziesięciu procent dochodu narodowego rocznie. Łącznie, jednorazowe straty wynikłe z niedoszacowania sprzedawanego majątku oraz ciągłe straty z tytułu wyprowadzanych zysków, wielokrotnie przerastają znikome prowizje zarobione przez decydentów na pośrednictwie. Chodzi, więc tutaj o "wielki przekręt" nie tyle ze względu na skalę osobistych korzyści odniesionych przez mniejszość decydującą o sprzedaży majątku, ile ze względu na rozmiary strat dla wyłączonej z procesu decyzyjnego większości społeczeństwa. Pozbawiona zysków, należnych teraz zagranicznym właścicielom, gospodarka staje się kapitalistyczna, choć w kraju zostają tylko dochody z pracy - czyli place. Z obcym kapitałem i lokalną pracą, Polska staje się krajem, który niejako musi żyć z dnia na dzień, z "gołej" pensji. Możliwości zakumulowania własnego kapitału wyłącznie w oparciu o zarobki pracownicze są nikłe i równie małe są szansę na wyrwanie się z niefortunnej sytuacji, gdzie tylko praca jest własna. Dziś szukanie pracy w bankach i fabrykach przypomina migrację za chlebem we własnym kraju, gdyż większość ich jest zagraniczną własnością. Zatrudnieni w ten sposób stają się jakby sezonowymi pracownikami nie w obcym kraju, ale we własnym. Przy normalnej emigracji zarobkowej, gdy jedzie się do zamożnego kraju jak np. Niemcy, można liczyć na wysokie płace. Przy wewnętrznej migracji trzeba zadowolić się niskimi, polskimi płacami, może nawet na zawsze. Pierwszym wyraźnym sygnałem, na jak niewiele może liczyć lokalna praca jest obecna, druga z rzędu od chwili upadku komunizmu, recesja gospodarcza. Jak widać, fakt, że majątek trwały trafia głównie w obce ręce, to nie uchronił Polski od nowego wstrząsu, za który trzeba płacić nagłym wzrostem bezrobocia oraz płacową stagnacją. Gdyby starannie policzyć to bezrobocie, wyszłoby na to, że co czwarty lub, co piąty Polak zdolny do pracy znalazł się już bez pracy, oraz przeważnie bez żadnego zasiłku. Mój język znowu może kogoś razić, tym razem z tego powodu, że trąci innym żargonem, nie z ulicy, ale raczej z katedry, tym marksistowskim. Wszak krytykuję kapitalizm, rozprawiając o płacach oraz zysku, czy o pracy oraz kapitale, jak to czynią w swych wywodach marksiści. Jest to jednak tylko czysto przypadkowa zbieżność, gdyż mnie, jako ekonomistę, nic nie łączyło z marksizmem ani wtedy, gdy był on
file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (4 z 87) [2005-02-12 02:29:53]

ale są ludzkimi wynalazkami. Podstawowym kryterium oceny jest stopień wolności gospodarowania. a nie marksisty.htm (5 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . bez różnicy. przyczyny tych rozbieżności muszą być jednak inne. tyle. również przed komunizmem.również moralna . w której dokładnie mieści się moje myślenie.był w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . w którym kapitał . Szczególne zasługi miał w tym Hayek (1944). z taką pasją nie podjął obrony kapitalizmu. czyli kapitalizm. Jest też w pełni świadom tego.jak go nazywam . wskazując na praktyczną niemożność zrealizowania komunistycznego ideału. zrozumiała jest liberalna . takie jak rynek czy własność. Liberalizm. gdzie nie wypada być kimś innym. który nazywa się ekonomią neoklasyczną. to niewątpliwie byłby to regres.ziemia . że nie każda własność prywatna jest z definicji "dobra". zakłada. Będąc z wykształcenia liberalnym ekonomistą wierzę w kapitalizm. Liberalizm. ale z nurtu. nie są bowiem darem natury. Według mnie. Instytucje. gdyż ten ostatni jest wrogiem zarówno kapitału jak i kapitalistów. że wolność nie wyczerpuje wymogów właściwie rozumianego kapitalizmu. Nikt poza . z jego ideą gospodarki bez rynków i własności. tworzonymi w zgodzie z obowiązującymi regułami moralnymi. Przeciwnie. Ponieważ żywotność kapitalizmu wyrasta z szerokiego zasięgu własności. Liberalizm stoi tak samo murem za rynkami. Schumpeter (1942) dowodził z kolei. To nie jest wcale sprawa tej czy innej tradycji liberalnej a raczej ich niechęci do nazywania rzeczy po imieniu. nie wyklucza krytycznego spojrzenia na kapitalizm. że budzi mój niepokój wyłaniający się w Polsce zależny typ kapitalizmu bez własnych kapitałów i bez rodzimych kapitalistów. w żadnej postaci."niekompletny kapitalizm". gdyż nawet posługując się neoklasycznymi kategoriami nie sposób przeoczyć ułomności polskiego "niekompletnego kapitalizmu". zarówno własnych jak obcych. Moje określenie siebie mianem liberalnego ekonomisty może zdziwić niektórych zadeklarowanych liberałów w Europie Wschodniej. której to wolności nie da się nijak oderwać od swobody zawierania umów i od własności zasobów kapitału.OBŁĘD REFORM jeszcze bardzo modny. że jest to głęboki niepokój liberalnego ekonomisty.wywodzącą się z liberalizmu szkolą ewolucyjną. że nawet gdyby komunizm dał się urzeczywistnić. a więc swego rodzaju . Powinno być oczywiste. gdy raczej wyszedł z mody. jak twierdzą. gdyż ma bardzo wyraźną wizję "dobrych" instytucji. że ta różnica w ocenie wynika stąd.Obled reform/Obled reform. ani też obecnie. należy do nich też pewien system moralny. Ponoć szczęśliwie już zakończonej w większości krajów Europy Wschodniej. są tym silniejsze. otwarte rynki oraz prywatna własność. nawet umiarkowaną krytykę reform ustrojowych. egzaltują się swym. jak i przeciw "złym" rynkom. Niewykluczone. wielkim triumfem w budowie kapitalizmu. w tym szkoła ewolucyjna. w tym znaczną część polskiego środowiska intelektualnego. Będąc produktem tych reguł. że ich liberalizm wywodzi się nie z ewolucyjnej myśli.negacja feudalizmu. im solidniejsze są te moralne podstawy. Nie zgadzają się na żadną.

mianowicie. Stąd też liberalne potępienie komunizmu. tyle. w którym liczy się nie tyle własność ziemi. Mając na myśli wszechobecny obcy kapitał. Znajdą się. W grę wchodzi. że polityka też przejdzie w ręce zagraniczne. Z gospodarką głównie w rękach zagranicznych można oczekiwać.OBŁĘD REFORM rękach niewielu. więc wcale uwolnienie narodu. które przystosują się do odmienionej rzeczywistości wiążąc swój los z obcym kapitałem.Obled reform/Obled reform. wystąpią na niby w obronie file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Istotą przemian ustrojowych nie jest. Z racji ich szczególnej pozycji. Tu wchodzą w grę relacje między Polakami. ze względu na taką wąską bazę posiadania. jako prawie wyłącznych dysponentów kapitału. że w "niekompletnym kapitalizmie" nie chodzi już wcale o relacje poddaństwa między dwoma odłamami obywateli narodu polskiego. Komunizm obiecywał wolność.po utracie tytułu własności do większości zasobów -podcięta została baza wolności tak dla rządzących jak i rządzonych. czy ekonomicznej zależności. A zatem. to rodzą się wątpliwości. a druga nowoczesna. gdyż nie da się oderwać polityki od gospodarki. że mamy do czynienia z inną drogą do poddaństwa. oraz innymi narodami. Nowi właściciele. liberalnym ośrodkom. czy obecna zmiana ustrojowa to nie jest przypadkiem kolejna. że teraz . Najłatwiej to przyjdzie tzw. Przez zamianę aparatu partii na obcych rezydentów. Jednocześnie. a w przemysłowym komunizmie do kadry partyjnej.htm (6 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . jedna jest tradycyjna. ale dał poddaństwo dla ogółu rządzonych. nowoczesna "droga do poddaństwa". obok komunizmu. ale jego zniewolenie. które ten kapitał w większości przejęły. podobnie jest z polskim postkomunizmem. w obydwu tych systemach siła robocza znajduje się w sytuacji faktycznego poddaństwa. mamy do czynienia z dwoma swego rodzaju formami poddaństwa. co nadaje zupełnie inny wymiar klęsce reform. A to. w jej systemie instytucji. Prawdziwe znaczenie tych zmian w gospodarce. bowiem droga do większego poddaństwa. będzie dopiero w pełni docenione. że z jedną kardynalną różnicą. W warunkach agrarnego feudalizmu zakres własności kapitału ogranicza się do arystokracji. dlatego. dalej mogą dyktować warunki zatrudnienia i wynagrodzenia lokalnej pracy. przypisują siłę roboczą do miejsca pracy i narzucają jej niekorzystne warunki wynagrodzenia. Wtedy raczej trudny do ogarnięcia fakt pozbawienia narodu jego kapitału znajdzie już przełożenie na bardziej namacalny bieg życia politycznego. z ich uprzywilejowaną pozycją ekonomiczną. co raczej kontrola nad maszynami jako kapitałem. więc tylko o to. W kontekście tych przemian własnościowych może nasunąć się jeszcze bardziej zatrważająca myśl. bowiem partie czy platformy. których działania pozwoliły obcemu kapitałowi wykluczyć z gry polski kapitał. tak feudalna arystokracja jak i komunistyczna partia. nie poszerza się wąska baza własności. Jeśli się przyjrzeć Europie Wschodniej po komunizmie. kiedy chora gospodarka znajdzie już wyraz w chorej polityce. Nie chodzi. właściwie bez własnego kapitału.

Sprzedając kapitał obcym oddano prawo do zysków jako ważnej części dochodu narodowego. żeby nie martwić się o przebieg polskiej prywatyzacji. ale obecne dopiero zaczyna powoli docierać do świadomości polskiego społeczeństwa. Możnaby się ciągle pocieszać. gdzie zamiast uratować dla przyszłych pokoleń to. Nazwanie tego porażką byłoby zbyt łagodne. żeby ona zadbała o jego niezbędną techniczną modernizację. Państwowy kapitał możnaby wtedy sprzedać rodzącej się lokalnej klasie kapitalistycznej. co zostało z komunizmu zmarnowano ten spadek. Polska też uzyskałaby dostęp do większego doświadczenia. ale nie sposób uznać za normalne przejmowanie całej gospodarki jakiegoś kraju. który nie wykluczyłby jednoczesnego stworzenia silnej własnej klasy kapitalistycznej.htm (7 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . w imię nieobecnej polskiej klasy kapitalistycznej. należy przypuszczać. Dokładniej. CZĘŚĆ PIERWSZA WYMYŚLONY POSTĘP Przejmowanie fabryk czy banków przez. W zamian za niewygórowane prowizje. decydenci upłynnili kapitał za ułamek jego prawdziwej wartości. zagranicznych właścicieli jest dzisiaj w świecie czymś normalnym. a tym bardziej za półdarmo. że przez taką wyprzedaż ściągnięto bardziej doświadczonych kapitalistów z zagranicy. właściwie napiwki. Co więcej. to jest właściwie katastrofa. które przynosi sprzedany przez państwo kapitał. Tym samym wywieziono prawa do przejmowania zysków. cierpiąca na brak kapitału. że z techniką doskonalszą niż krajowa. W ten sposób słaba gospodarczo Polska. Gdyby obcy kapitał napłynął w formie budowy nowych fabryk czy zakładania nowych banków zagranicznych. za bardzo marne opłaty oraz bez jakiejś większej nadziei na trwałe przyśpieszenie produkcji przez jej dynamiczną modernizację. jakie reprezentują zagraniczni właściciele. że przez wyprzedaż tego majątku w obce ręce nastąpił masowy wywóz legalnych tytułów do przynależnej im własności. Poprzednie niepowodzenie głęboko wryło się w zbiorową psychikę ludzi. została w zasadzie pozbawiona własnego kapitału. W ten sposób po komunistycznej katastrofie przyszła zaraz postkomunistyczna. Ale można było ich zdobyć w inny sposób. zamiast wyprzedawać zastany kapitał obcym inwestorom uzyskano by dodatkowy kapitał.OBŁĘD REFORM nieobecnego polskiego kapitału. Nikt oczywiście nie zdemontuje fabryk i banków by wywieźć je za granicę.Obled reform/Obled reform. Dla co poniektórych stanowi to wystarczający powód. będą żądać zdławienia płac polskiej siły roboczej. ROZDZIAŁ PIERWSZY WYWŁASZCZENIE NARODOWE file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Tak się niestety stało w Polsce. Chyba nie zdają sobie sprawy. taki.

Mówią tak zupełnie niepomni. w latach 1990-1992. które zaczęły się już w ostatnim roku rządów Rakowskiego. bo jest to niestety prawie całkowicie "niema" transformacja. to stosunki własnościowe w zreformowanej Polsce są zupełną dewiacją. w procesie prywatyzacji pojawiły się też zalążki dużego krajowego kapitału. jak się wydawało. Chociaż majątek państwa miał być sprzedany głównie krajowcom. ale raczej było konsekwencją procesów. czy w drodze rozdawnictwa obywatelom czy też przez sprzedaż indywidualnym inwestorom. większość specjalnie wyselekcjonowanych obiektów trafiła do zagranicznych właścicieli. to jednak. w jaki sposób w prywatne ręce przekazać olbrzymi majątek państwa. Jeśli przyjąć za normę Europę Zachodnią. są zwykle zdania. Ponieważ znajomość faktów jest słaba. z których można by opłacić zakup kapitału. ale w końcu same stały się przedmiotem zagranicznych przejęć (nawet tak dynamiczna grupa jak Elektrim). żeby przekonać obywateli do inwestycji. Wybrano rynkowy. że tylko w ten sposób majątek trafi w najlepiej przygotowane ręce. że skutkiem reform nie jest zwykły kapitalizm. Na rzecz sprzedaży miał przemawiać fakt. Z myślą o stworzeniu warstwy kapitalistycznej uznano. skupiające producentów z różnych branż w tzw. Ci. w latach 1990-1992.htm (8 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . holdingi. którzy to dostrzegają. tyle. na rzecz file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Dla ścisłości. Tym kanałem miały być upłynniane większe obiekty. Pomysły rozdawnictwa nie znalazły w Polsce większego uznania wśród reformatorów. Zwolennicy darmowej dystrybucji powoływali się na brak prywatnych oszczędności. więc reformy zaczęły się od dylematu. gdy ruszyła pierwsza transza. dla mniejszych otwarto tzw. Być może manewr ten kogoś z obywateli przekonał. że Polska nie miała innego wyjścia.Obled reform/Obled reform. likwidację przez ratalny wykup. że to zdyskredytowany dzisiaj marksizm uzasadniał bezsensowne systemowe koncepcje odwołując się do przeróżnych "historycznych konieczności". Podobno udzielono tych preferencji zagranicznym inwestorom.OBŁĘD REFORM Właściwie żaden ważniejszy aspekt obecnej polskiej transformacji ustrojowej nie został dotąd poddany jakiejś rzetelnej analizie ekonomicznej. że sprzedaż w tym trybie dalej została skierowana prawie wyłącznie w zagraniczne ręce. Niespełnione zamierzenia Nie ma kapitalizmu bez prywatnej własności. ofertę publiczną. mało kto sobie uświadamia.sprzedaży bezpośrednio lub przez tzw. Pod kontrolę zagraniczną przeszły też w końcu zasoby przekazane w 1995 r. Przez jakiś czas krajowe holdingi wchłaniały nowe obiekty. czyli giełdę. wariant . Nie wynikało to z preferencji aktualnych władz. że we wszystkich przypadkach główny strumień akcji zostanie skierowany do inwestorów wewnętrznych.

Prawdziwa lawina wyprzedaży ruszyła w roku 1999. gdy najprawdopodobniej nie zostanie już nic ważnego do prywatyzacji (może tylko jeszcze państwowe koleje). napłynęły z zagranicy spore "świeże" inwestycje do Polski. to na początku reform były one praktycznie wyłączone ze sprzedaży dla zagranicy. Wolniej odbywa się przejmowanie sektora ubezpieczeniowego. Jeśli chodzi o banki. polskie giganty. Plany sprzedaży na najbliższe lata są niemniej ambitne. gdyż dopiero w 1999 r. gdyż pod koniec 1999 r. udział obcego kapitału w przemyśle przekroczył 40 procent. czyli w 2001 r.. udział zagraniczny już był pokaźny. kapitał własny -65 procent.OBŁĘD REFORM tzw. fundusze skonsolidowały te udziały na tyle. poprzestał na modernizacji Tych. Nieprzerwanie szuka się też zagranicznych nabywców na huty stali oraz kopalnie węgla. Efekty tej wielotorowej wyprzedaży. mają pójść resztki przejętej przez Francuzów telekomunikacji oraz energetyka. PZU. Ale już pod koniec 1999 r.Obled reform/Obled reform. zanim doszło do tej wstrząsanej sporami . funduszy inwestycyjnych. jeśli chodzi o przemysł. Główny producent. Owszem.sprzedaży. Stało się tak głównie. z tym. powstała tylko jedna średniej wielkości wytwórnia w Gliwicach.. dlatego. które musieli następnie zamienić na udziały w jednym z funduszy restrukturyzujących przydzielone im przedsiębiorstwa. a obecnie. tak. General Motors. Po dwóch-trzech latach. dały o sobie znać już w 1997 r. że po raz pierwszy wystawiono do prywatyzacji sporo obiektów o bardzo dużej skali. aktywami wyniosła 56 procent. że po prywatyzacji PZU podniósł się on do 45 procent. w przemyśle budowa zagranicznych fabryk pod klucz jest minimalna. że lada moment może się dalej podnieść. doszedł do 50 procent.htm (9 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Ale. udział sektora zagranicznego w bankowości wciąż jeszcze wynosił poniżej 20 procent. na którą ochotę mają zwłaszcza Niemcy. Podczas gdy w finansach ubezpieczeniach i bankowości . W 1997 r. by zacząć systematycznie wyprzedawać je zagranicznym inwestorom. mierząc tzw. Na skutki nie trzeba było długo czekać. Obywatele otrzymali równe certyfikaty. aż 75 procent. kontrola zagraniczna banków. a w 2000 r.pewna część obcych udziałów pochodzi z zakładania własnych sieci. że przed sprzedażą ten udział był w granicach 30 procent. Udział obcego kapitału może całkiem łatwo dojść do 60-70 procent przed rokiem 2003. Można szacować. przede wszystkim dzięki tworzeniu własnych sieci. ale głównie w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . a biorąc za podstawę obliczeń tzw. gdy obcy udział wyniósł 15 procent. sprzedano pierwsze udziały państwowego monopolisty. zmiana nastąpiła dopiero po sprzedaży Banku Śląskiego w 1994 r. wprowadzonych jako namiastka powszechnego rozdawnictwa. włoski Fiat.. Nawet w tak dynamicznej dziedzinie jak motoryzacja. a zbankrutowany Daewoo pozostawił na wpół rozgrzebany Żerań.

W przemyśle udział ten też był już wtedy w 70 procentach zagraniczny. wesprzeć się na zagranicy ze względu na nielegalny charakter bardzo wielu operacji (np. czyli całą jego finansowo zdrową część (Załącznik 1). Główna część kapitałów została następnie wyprowadzona by zasilić biznesy krajowych tzw. W krajach. gdzie przyjęto za wzór czeski program. Gdy w Rosji wyłonił się swego rodzaju "nomenklaturowy kapitalizm". zagraniczni inwestorzy interesują się głównie supermarketami.była nomenklatura przejściowo utrzymała kontrolę produkcji. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . a na Ukrainie. W 1999 r. Skala ich jest taka. ale bez prawa własności. większość banków jest już przejęta przez zagranicę. jak i w bankach. Oligarchia musiała.udział ten w przemyśle jest niższy. gdzie udział ten nagle podniósł się do 65 procent w 2001 r. przejmowanie zasobów przez zagranicę okazało się wolniejsze. w tym zwłaszcza Estonia. że gwałtownie rugowana jest lokalna sieć handlu detalicznego. handel zostanie niedługo zdominowany przez zagranicę tak jak przemysł czy finanse. w których prywatyzację oparto na kuponowym rozdawnictwie. rzucają się w oczy Węgry.utrzymywane przy życiu przez budżet. w Bułgarii czy Rumunii .ale również na Ukrainie . które już w tej chwili zapewniają im około 25 procent całych obrotów. nomenklatura także musiała ulec . fabryki oraz banki zostały przejęte głównie przez kierownictwo oraz załogi. W Rosji. nie zostawiając nic dla większości obywateli.Obled reform/Obled reform.OBŁĘD REFORM sektorze handlu.htm (10 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . choć zasoby przekazane na bezpłatny rozdział obywatelom równały się wartościowo tym wystawionym na sprzedaż. Ścieżkę szybkiej wyprzedaży za granicę przyjęły też byłe republiki bałtyckie. prania pieniędzy). obcy kapitał kontrolował 35 procent przemysłu oraz 45 procent bankowości. niedawno zresztą połączone w jeden bank). najbardziej zaawansowane w wyprzedaży zagranicznej. ale w sektorze bankowym sytuacja jest podobna (przy czym większość kapitału bankowego w tych trzech krajach została przejęta przez dwa szwedzkie banki. W Bułgarii i Rumunii. Tło regionalne Patrząc na resztę Europy Wschodniej. wywodzących się z dawnej nomenklatury. która przetrwała nawet czasy komunizmu. Przy obecnym tempie. oligarchów. zagranica miała pod swoją kontrolą 70 procent sektora bankowego. gdzie udział obcego kapitału jest bliski 80 procent. Tak się stało w Czechach. przy czym znowu poza zasięgiem obcych inwestorów znalazły się zakłady borykające się z trudnościami . Słabsza od swych rosyjskich odpowiedników. obcy. tak w przemyśle. choć tylko częściowo. W innych krajach bałtyckich .Łotwie i Litwie . Jak dotąd. w 1999 r.od dwóch lat zaczęła się wyprzedaż. Mimo tych początkowych komplikacji.

w odróżnieniu od Polski czy Czech władze chińskie nie starały się narzucić doktrynerskich programów. udział zagranicy w przemyśle jest w granicach 15 procent. samorządowy model przez sprzedaż akcji pracownikom. prawie wyłącznie przez zezwolenie własnym obywatelom na otwieranie biznesów. Wysuwa się też argument. Na pewno nie ma to nic wspólnego z tym. że Chiny są inne. a zwłaszcza wyprzedaży za granicę. jeśli chodzi o zagraniczne przejęcia okazał się wariant przyjęty w byłej Jugosławii. gdyż głównie tam zezwolono na zagraniczne inwestycje.Obled reform/Obled reform. choć oczywiście w ekonomii liberalnej nie ma osobnych teorii dla małych i dużych gospodarek. jako przedmiot ataku. Żadne czynniki ekonomiczne teoretycznie nie przemawiały za tym. Ich zdaniem. liberałowie. Co więcej. Widać to w Serbii. że w Europie Wschodniej też nie doszło do referendum w sprawie prywatyzacji. Te biznesy okazały się tak prężne. ale tworzenie protektoratów jawi się jako alternatywna metoda prywatyzacji. a Serbia.htm (11 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . że Chiny są wielkie a Polska. więc bardziej demokratyczną drogę reform ekonomicznych. Wariant budowy kapitalizmu bez prywatyzacji był dostępny dla Polski jak i dla reszty Europy Wschodniej. To może zabrzmieć drastycznie. małe. stanowią przykład gdzie załamał się ten samorządowy model. wyjątkowo szybko rozwijająca się Irlandia to dowód na to. omal nie podzieliła losu swej prowincji. gdzie dotąd właściwie brak obcego kapitału. Jeśli chodzi o samą Bośnię. gdyż nie przechodzą politycznej transformacji. można zacząć od gospodarki Irlandii. Reszta świata Wychodząc poza świat byłego komunizmu. Chorwacja oraz Bośnia. którego dano preferencje zagranicznym nabywcom. w ramach. w Słowenii. Najbardziej trudny dla inwestorów zagranicznych okazał się model Chin.OBŁĘD REFORM głównie Rosjanie. która stanowi ulubiony przykład tzw. zwłaszcza ciężki. Chiny uczyniły swoją gospodarkę nie mniej prywatną niż Europa Wschodnia. który utrzymano w dużym stopniu z pomocą zagraniczną. gdzie prywatyzacja została właściwie zakończona. Ciągle działa tutaj monopartia. Tyle. nikt też o nic nie pyta rządzonych. liberałów. czy inne gospodarki regionu. wykupują przemysł. to w wyniku wojny stała się ona międzynarodowym protektoratem. Szczególnie trudny. Mniej demokratyczne Chiny wybrały. gdzie postanowiono zmienić tzw. głównie w górnictwie. a akcje znalazły się przeważnie w rękach załóg i dyrekcji.10 procent. że strategia wyprzedaży zagranicę jest najbardziej file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . a w bankach . że zupełnie przyćmiły sektor publiczny. Podobnie stało się w Kosowie. że tylko Chiny mogły pójść tą drogą. gdzie po prostu nie doszło do prywatyzacji. Z kolei. Chętnie używają tego argumentu polscy tzw.

bez najmniejszych przeszkód wpuszcza się obcy kapitał do tego sektora. Udział obcego kapitału w przemyśle nie wykracza poza 15 procent (w Niemczech jest on poniżej 10 procent).w Polsce. a w Niemczech niewiele więcej). gdzie w trakcie zaczętej w końcu lat 60-tych masowej prywatyzacji żaden znaczący zakład czy bank nie został sprzedany zagranicznym nabywcom. a ostatnio . Przez ostatnich dziesięć lat tureccy inwestorzy nabyli 85 procent prywatyzowanego majątku. W krajach unijnych w ubezpieczeniach dominuje własny kapitał. to obraz ten wygląda zupełnie inaczej. Tak się stało w Estonii. W Irlandii 40 procent kapitału przemysłowego jest obecnie w rękach zagranicznych. obcy kapitał musiał budować obiekty i sieci od podstaw. ale nigdzie prywatyzacja nie została skazana na zagranicznych inwestorów.Obled reform/Obled reform. bardziej zbliżonych gospodarczo do poziomu rozwoju Europy Wschodniej. Skorzystały zwłaszcza rodzinne konglomeraty. Turcji. Tak wysokiej penetracji gospodarki przez obcy kapitał nie tylko nie można spotkać w Europie Zachodniej.OBŁĘD REFORM racjonalna dla kraju. obcy udział własnościowy w bankowości jest bardzo wysoki. w ubezpieczeniach. Prawie bez wyjątku. jak podałem. W Hiszpanii oraz Portugalii. przy czym we wszystkich przypadkach nowo tworzone fundusze są głównie pod kontrolą zagranicznych inwestorów. podobnie jak Polska. gdzie. Jeszcze większy kontrast można dostrzec w niebankowych finansach. natomiast napływowe zagraniczne instytucje finansowe pracują głównie na wkładach. W Europie Wschodniej podobny system zastępowany jest przez tzw. Gdyby jednak przyjrzeć się średniej dla całej Unii Europejskiej. na Węgrzech. jak Polska. łączące produkcję i sprzedaż z finansami. startuje do kapitalizmu z poważnym opóźnieniem. obcy kapitał też kierowany jest nie na wykup.4 procent. a Czechy właśnie sprzedały obcemu inwestorowi swego państwowego monopolistę ubezpieczeniowego. które napływają z zagranicy. także w Irlandii. Węgry zdołały już całkowicie pozbyć się własnych ubezpieczeń. często publiczny. Stare irlandzkie. Prawdziwym ewenementem jest rynek emerytalny. banki dalej. na której to przykładzie ponoć oparli się dzielni polscy reformatorzy. w sensie własności.htm (12 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . w tym również w Polsce. chilijski model. że zagraniczne banki powstały prawie wyłącznie z nowych inwestycji. tyle. udział zagraniczny w bankach wynosi poniżej 15 procent. który w Europie Zachodniej opiera się głównie na państwowych systemach składkowych. więc obracają głównie lokalnymi oszczędnościami. W średniorozwiniętej. jak np. W bankach stanowi on średnio tylko 13 procent (ale w Austrii . Podobnie w Wielkiej Brytanii. w którym prywatne . a w bankach ten udział wynosi nawet 50 procent. Daje to file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .otwarte fundusze emerytalne inwestują wpłaty. który. ale głównie w budowę nowych obiektów. W Europie Wschodniej. Nie została skazana z pewnością w Austrii.

co się stało nie było żadną historyczną koniecznością w tym sensie.OBŁĘD REFORM im kontrolę nad całą gospodarką do tego stopnia.nazwijmy go mitem nieuchronności wskazuje chociażby fakt. W Malezji rola obcego kapitału w bankach jest większa . Np. gdzie 50-60 procent zasobów funduszy jest kontrolowane przez zagranicznych udziałowców. Trendy. obcy udział wynosi na razie 15 procent. na której znalazły się kraje Ameryki Łacińskiej. w bankach jest 4 procent obcego kapitału. w tym w bankowości. wybrała wariant narodowej prywatyzacji. czyli Citibanku). Jeśli chodzi o pozaeuropejskie kraje średniorozwinięte to sytuacja w Europie Wschodniej różni się też od krajów Azji Wschodniej. następuje nie tyle oczekiwana "europeizacja" polskiego kapitalizmu.na poziomie 17 procent. W ten sposób. widoczne w Europie Wschodniej. że żadne teoretyczne rozwiązanie z wyjątkiem przyśpieszonej. Zagraniczny kapitał ma kontrolę nad 30 procentami rynku emerytalnego w Ameryce Łacińskiej (większość tych środków pozostaje przy tym w gestii jednego banku amerykańskiego. Weszła natomiast na drogę. zamiast prywatyzacyjnego wynarodowienia. gdzie np. w której rośnie ogólny dobrobyt.htm (13 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . w Brazylii. przy czym narzuty za obsługę premii sięgają 25 procent. a blisko 60 procent należy ciągle do państwa. można powiedzieć.choć wolniej . Choć file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . W Argentynie odpowiedni udział osiągnął już 40 procent.Obled reform/Obled reform. ale rośnie. To. a w Wenezueli. oraz w dziedzinie emerytur. że wśród byłych komunistycznych krajów Słowenia. Podsumowanie Obraz. jak widać. Silne podobieństwa można też znaleźć w sferze ubezpieczeniowej. gdzie. który się wyłania z międzynarodowych porównań podważa rozpowszechniony pogląd. choć taki był zamiar. że są w stanie dosyć skutecznie tamować ewentualną inwazję zagranicznego kapitału. prywatyzacja . Podobnie jak na Tajwanie. a najwyższa chyba na Filipinach -35 procent. Wybierając sprzedaż większości własnych kapitałów zagranicznym inwestorom.prowadzi głównie do obcych przejęć. Na to. Dotyczy to zwłaszcza Chile. są natomiast bardzo zbliżone do zmian w Ameryce Łacińskiej. że Polska przyjęła jedyną dostępną drogę zmian własnościowych. podobnie zresztą jak w Chile. Polska nie zbliżyła się bynajmniej do Europy Zachodniej. w wyniku prywatyzacji. ostatnio. masowej prywatyzacji opartej na wyprzedaży większości majątku za granicę nie dawało nadziei na stworzenie dynamicznej gospodarki. aż 55 procent. w Meksyku jest on bliski 35 procent. ale jego swoista "latynizacja". W Korei Południowej udział obcego kapitału w przemyśle czy bankach nie przekracza 5 procent. gdzie od lat trwa masowa prywatyzacja. zaledwie po dwóch latach prywatyzacji banków. że ten szeroko przyjęty pogląd jest mitem .

htm (14 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . wpłynęło około 911. który się naprawdę sprawdził wśród średniorozwiniętych krajów przyjęła dotąd Azja Wschodnia. Należy. przykład budujących kapitalizm Chin również dowodzi. Trudno jest bowiem zrozumieć jak ma się ono nauczyć być kapitalistami bez własnego kapitału. istniał jeszcze inny wybór. może sugerować. należy jednak zbadać jak wyceniono narodowy majątek. ale nie jest. przychód z prywatyzacji w najlepszym razie ulegnie podwojeniu do łącznej sumy równej 18-23 miliardów dolarów. gdy sprzedano mniej więcej połowę sektora przemysłowo-bankowego. gdyż zagraniczni inwestorzy pozyskują kapitał file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . by mało warte fabryki i banki oddać w dobre ręce. choćby teoretycznie. jaka jest prawda. Ciągle mało. Ta "latynoska" ścieżka reform nie może być dla Polski optymalna.5 miliardów dolarów. W żadnym zaś razie Ameryka Łacińska. kogo ten fakt oburza. którą prześladują niepowodzenia. Wygląda. niejako w imieniu obywateli. że w Azji Wschodniej kapitał pozostał własny a w Ameryce Łacińskiej właśnie trwa jego radykalna wyprzedaż na rzecz zagranicy.OBŁĘD REFORM zwolennicy masowej wyprzedaży majątku za granicę bardzo krzywią się na porównania z Chinami. że komunizm zostawił złom. w której społeczeństwo ma się nauczyć kapitalizmu od obcych. Można by powiększyć stronę wpływów. ale zamiast tego. czy to nie jest jak lekcja pływania bez wody. którzy go stworzyli.Obled reform/Obled reform. jego wycena powinna być znana publicznie. To. Ponieważ chodzi o zbiorowe wywłaszczenie. Jedyny współczesny model budowy kapitalizmu. aby majątek państwa rozdać równo obywatelom. że przyjmując "latynoski" wariant. Bez względu na to. powiedzmy w roku 2004. I jako taką trzeba też ją chyba dzisiaj oceniać. Szok cenowy Proponuję zacząć od zapoznania się z przychodem za sprzedany majątek państwa. ROZDZIAŁ DRUGI SPRZENIEWIERZONY MAJĄTEK Wielu ekonomistów nalegało. Polska zeszła być może na prawdziwe gospodarcze bezdroża. że. że to jest przejściowa faza. gdyż przyjął się pogląd. Cena nie jest ważna. że w momencie zakończenia procesu prywatyzacji. Skoro zagranicy sprzedawany jest wspólnie wytworzony majątek. nawet gdyby przyjąć. ale raczej o bardzo trwałą sytuację. więc na to. ważne jest to. bo takie dane są łatwo dostępne z budżetu państwa. kalkulację tę nazywam "rachunkiem wywłaszczenia". państwo w istocie rozdało cały ten majątek cudzoziemcom. więc przyjąć. Za cały okres 1990-1999. że nie chodzi o jakąś fazę przejściową.

żeby wyszacować wartość tych zachęt finansowych. że zbudowanie polskiego kapitału wymagało inwestowania narodowych oszczędności przez dziesięć lat. Skoro jej gospodarka jest dwa razy większa od polskiej.wycenie. Ponieważ kapitał powstaje z nieskonsumowanej części dochodu narodowego. najlepiej jest porównać ten przychód z rocznymi oszczędnościami. czy wyłączenia celne). nie można by kupić Polskich banków/fabryk za roczne oszczędności. czyli że potrzeba trzech bądź czterech dolarów kapitału.OBŁĘD REFORM nie tylko od państwa. Należałoby wtedy jednak odjąć koncesje państwa na rzecz obcych nabywców (np. że majątek sprzedawany jest za śmiesznie niskie ceny proponuję. choć przybliżone.Obled reform/Obled reform. Gdyby ktoś miał nadal wątpliwości. to wypadłoby. Stworzenie kapitału. że jest on sprzedawany za 10 procent prawdziwej wartości. Wynikałoby stąd. Nikt nigdy nie zadał sobie trudu. za swoje dwuletnie oszczędności. współczynnika kapitałochłonności. żeby się zastanowił co by było gdyby np.bardziej dokładnej -metody. trzech lat. np. wymagało wykorzystania wieloletnich oszczędności. Gdyby przyjąć. gdyż przy właściwej . Przyjmijmy. przy czym. nie byłby to już jakiś ewentualny komunistyczny szmelc. wyniosły 32 miliardy dolarów. ale nawet niewydolne banki. ale można sięgnąć do innej . ulgi podatkowe. To wyliczenie. że polski majątek sprzedawany jest za mniej niż roczne oszczędności. bo roczne oszczędzanie 20 procent dochodów to nie jest niesłychane wyrzeczenie. czyli z oszczędności. W przemyśle z reguły wynosi on trzy lub cztery. Żeby te oszczędności trafiły do faktycznych nabywców kapitału. ani tych w Austrii za dwuletnie. że współczynnik kapitałochłonności w bankowości jest taki jak w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Polska mogłaby. ale też z zakupów giełdowych.powiedzmy -dwóch.rynkowej . wykupić austriacki przemysł i banki. właściwie powinno wystarczyć. czy z zamiany długów. by rocznie wytworzyć jednego dolara dochodu narodowego.. Określa on liczbę jednostek kapitału niezbędną do wytworzenia jednej jednostki dochodu narodowego rocznie. mogłyby z pewnością zrobić to wszystko w ciągu . w 1998 r. potrzebne byłoby pośrednictwo banków. i zastanówmy się czy suma ta może być adekwatna do wartości kapitału. na polskich warunkach. choć nie można wykluczyć. w każdym przypadku. przy dochodzie ok. Powyższa operacja byłaby absurdalna. Przy takiej cenie. Trzymajmy się jednak tej sumy 18-23 miliardów.htm (15 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Stanowią one 20 procent dochodu narodowego. która zostanie uzyskana z wyprzedaży. Polacy mogliby kupić swój dotąd "własny" kapitał stosunkowo małym wysiłkiem. 160 miliardów dolarów. Austria zaoferowała swoje banki i fabryki Polsce za ekwiwalent swoich rocznych oszczędności. że mogą one z upływem lat dorównać wpływom ze sprzedaży majątku zagranicy. przez wykorzystanie koncepcji tzw.

gdyż ze sprzedażą wiąże się jednocześnie przekazanie tytułu do wywozu dochodów z kapitału.w tym maszyny .Obled reform/Obled reform. otwierając file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Zagraniczni inwestorzy nabyli nie tylko państwowy kapitał. jaki okres oszczędzania był niezbędny dla stworzenia kapitału. Aby rachunek wywłaszczenia był pełny należałoby uwzględnić odpływ głównej formy dochodów z kapitału -zysków. że zwłaszcza w Polsce. sektory te musiałyby dysponować majątkiem wartym trzy razy więcej. że identyczne założenia przyjęli Niemcy Zachodni. w wyniku załamania inwestycyjnego w końcówce komunizmu.Chciałbym tutaj przypomnieć. czy Niemiec Wschodnich. które należały kiedyś do partii/państwa. ale także żeby konsumować. ale do niezużytego kapitału. kiedy zabrali się do prywatyzacji majątku Niemiec Wschodnich.OBŁĘD REFORM przemyśle. odnosi się jednakowoż nie do zużytego. że taki zasób kapitału wymagałaby 7. że choć rynki zastąpiły plany. które powstają. gdy upadał w nich system komunizmu. jako druga obok rynku główna instytucja. oraz. Stosując współczynnik 3/1 ustali. gdyż dochód narodowy obu go. W kontekście mojej analizy całkiem jałowe jest zastanawianie się. że kapitał polskich banków i fabryk idzie za granicę za około 912 procent jego faktycznej wartości.htm (16 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Ale nawet gdyby gospodarka była wyjątkowo atrakcyjna. jak również tzw. gdy rynki są niedoskonałe. ale przejęli jednocześnie pozycje monopolistyczne. gdyby przyjąć współczynnik 4/1 (Załącznik 2).był bardzo zużyty fizycznie. Teraz można już bliżej ustalić. był fizycznie zużyty. rent. wtedy. którym nie przeszkadza wyprzedaż dowodzą. Zastosowany tutaj współczynnik wartości kapitału przypadający na jednostkę dochodu narodowego. Faktem jest. Gdyby przyjąć współczynnik równy 3/1. Prawda jest. w jakim stopniu majątek Polski. Wystarczy podzielić faktyczną wartość kapitału. czyli 240 miliardów dolarów. 240360 miliardów dolarów przez roczne oszczędności wynoszące 32 miliardy dolarów. kapitał trwały . bowiem taka. mimo dużej różnicy w poziomie ich populacji. że te dwa sektory dają połowę rocznego dochodu Polski. Wynikałoby więc stąd. Ma to sens. czyli 80 miliardów dolarów. też jest niedoskonałe. by rocznie wyprodukować taką wartość.5 albo nawet 11 lat oszczędzania.spodarek. że taki wywóz jest nierealny. a więc połowę 160 miliardów dolarów. oraz związane z nimi renty. że pozostawiony przez komunizm zasób wart był 320 miliardów dolarów. zachowana została ogromna monopolizacja gospodarki. odpływ taki jest nieunikniony. czyli zbliżony był do tego. który wyliczyłem dla Polski. gdyż w realnym świecie pieniądze inwestuje się nie po to żeby inwestować. Wieczny wyciek Nie wystarczy zbadać sam sposób wyceny sprzedawanego majątku. Wypada. Państwo. Ci. był bardzo zbliżony w momencie. gdyż inwestorzy będą reinwestować dochody. który zostawił komunizm. albo 360 miliardów dolarów.

koszty własne. Zagraniczni inwestorzy zdobyli tytuł do tych 5 procent. drenowane przez wygórowane ceny narzucane przez monopolistów. Ponieważ nie można liczyć na to. Z łatwością może on wyprowadzać swoje zyski/renty choćby przez manipulacje w handlu zagranicznym. płace są np. Zresztą dominująca pozycja obcego kapitału pozwala mu na "szantaż gospodarczy" państwa.sumę rosnącą wraz z gospodarką. państwo mogłoby próbować zablokować odpływ dochodów za granicę. w połowie drogi do pełnej wyprzedaży. można przyjąć. albo nieistniejące.OBŁĘD REFORM kolejne możliwości osiągania rent. Przy 160 miliardach dolarów dochodu narodowego. gdy państwo właśnie dowiodło półdarmową sprzedażą majątku. czyli 5 procent dochodu narodowego.htm (17 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . ci sami monopoliści uszczuplają środki na uzupełnienie płac (np. państwowych rent może być dopiero. Ze względu na ciągle bardzo "drogi" krajowy kredyt. gdyż nie płacąc podatków. a na dodatek kapitał ten jest bardzo trudny do kontrolowania. To prawda. że wcale nie liczy się z potrzebami narodowej gospodarki. drenaż zysków z Polski (nie uwzględniając rent) można szacować na 2-3 miliardy dolarów (Rutkowski 2001). gdyby się bliżej zastanowić. Żeby się zorientować. banki te przechwytują zyski/renty z reszty gospodarki. chodzi o potencjalną sumę rzędu 16 miliardów dolarów . W przypadku tych rynkowych. Robi się to przez tzw. Albowiem.Obled reform/Obled reform. a wraz z rentami może łącznie nawet do 10 procent. W przypadku rent państwowych również cierpią płace. że zyski/renty będą stale reinwestowane w kraju. o jakim wycieku mówimy. wykazującymi zawyżone. finansowe korzyści. ceny transferowe (zawyżając ceny swych dostaw importowych z własnych filii oraz zaniżając ceny opartego o ten przywóz eksportu do tychże filii). co przeprowadzona analiza zdyskontowanej sprzedaży majątku zagranicznym inwestorom. jakie zagraniczni nabywcy odnieśli na skutek państwowego "upustu" cenowego. przypada na nie połowa zysków. w formie bezpłatnego lecznictwa. W ostatecznym rachunku źródłem rent . Ale przecież nie można traktować tej możliwości serio. gdyż zagraniczne firmy ze względu na swą lokalizację podlegają miejscowej legislacji. Stąd może fakt. który już dzisiaj jest w 2/3 w obcych rękach.są płace. czy ogólnego szkolnictwa). Inną możliwość niewidzialnego wywozu stwarzają zagraniczne banki. że czyste zyski to 10 procent dochodu narodowego. że istnieje taka teoretyczna możliwość. nazwijmy je.czy to rynkowych. Skoro banki i przemysł dają połowę dochodu. Już dzisiaj. czy państwowych . Jest file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że w ostatnich latach realna wartość giełdowa spółek przemysłowych malała. Wywóz tych przychodów jest możliwy przez ukartowane transakcje między polskimi a zagranicznymi bankami-matkami. Dowodem na obecność tych. a bankowych rosła. to też rodzaj monopolistycznej renty. bądź zawyżając koszty wykonawstwa w ramach zamówień rządowych.

elektroniki. czego wyrazem jest spadek liczby krajowych patentów. te ewentualne korzyści w formie wyższej wydajności musiałyby dać efekt produkcyjny większy od łącznych strat na darmowej wyprzedaży kapitału oraz rocznym drenażu zysków/rent.htm (18 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . oczywiście zagranicznych. gdyż Polska. żeby inwestycje szły do dziedzin.Obled reform/Obled reform. Za tą sumę mogłaby ona "kupić" Polskę. W 1998 r. W związku z tym. Gwałtownie spadła liczba naukowców oraz wysokość nakładów. Kto wie. 5-6 miliardów dolarów. z jedną trzecią polskiego dochodu narodowego. nie tworzy za granicą większych zasobów kapitałowych. głównie przez inwestycje w Ameryce Łacińskiej. że zagraniczni kapitaliści są lepiej przygotowani do użytkowania kapitału.5 miliarda dolarów. z tytułu repatriacji dochodów z zagranicznego kapitału. podobnie jak Węgry. Ale po to. w 1998 r.. gdyż na Węgrzech.OBŁĘD REFORM to bardzo realistyczna ocena. czy w zamian za wyzbycie się zysków/rent Polska skorzysta z wyższej wydajności kapitału. której biznes nie tak dawno był tylko parę razy większy od jej prywatyzowanego polskiego odpowiednika. Można założyć. gdzie nawet słabiej rozwinięta Hiszpania zaczęła właśnie wykazywać dodatni bilans kapitałowy. oczywiście bez żadnego dyskonta. Zupełnie inna jest sytuacja w Europie Zachodniej. choć chodzi tylko o jedną firmę. żeby wyprzedaż miała sens. Niedawno sprywatyzowana hiszpańska Telefonica przystąpiła tam do akwizycji za 27 miliardów dolarów. do 2800 w 1995 r. bilans płatniczy pogorszył się o 1. gdyż lepszą technikę wdraża się głównie przez inwestycje. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . czyli o ponad połowę). gdzie koncentrują się zmiany techniczne. Liczba zgłoszonych do opatentowania wynalazków spadła z 4100 w 1990 r. że jest mało prawdopodobne. Pobieżna analiza sugeruje. o jedną trzecią (na Węgrzech ta liczba spadła w 1990-1995 z 2300 do 1100. należałoby się jeszcze zastanowić. Europa Wschodnia wydała zaledwie 1/4 miliardów dolarów na zakup kapitału zagranicą. gdyż nie widać jakiegoś skoku w inwestycjach. Tylko wtedy jednak mogłaby nastąpić niezbędna poprawa wydajności. rząd węgierski został zmuszony do zaciągania kredytów. żeby korzyści z wydajności usprawiedliwiły masową wyprzedaż obcym. czy wejście obcego kapitału nie doprowadzi do trwałego cofnięcia technicznego. Jałowa machinacja Żeby dokończyć "rachunek wywłaszczenia". Ten odpływ zysków/rent jest przy tym jednokierunkowy. Nie widać też. To jest nic w relacji do sprzedaży. zaplecza badawczego. np. gdyż w tymże roku region sprzedał kapitał wart 54-63 miliardy dolarów ze średnim dyskontem na poziomie dziewięćdziesiąt procent za ok. gdyż malejący wysiłek inwestycyjny prowadzi do upadku tzw. odwrotnie często ma miejsce likwidacja nowoczesnych dziedzin produkcji.

wtedy dodatkowy przyrost dochodu narodowego musiałby wynieść około 26 miliardów dolarów. gdyby w ogóle nie doszło do prywatyzacji a utrzymałby się trend w produkcji widoczny w końcówce komunizmu. czy Polska znajdzie się na takim poziomie rozwoju w 2004 r. że groziła apokalipsa.Obled reform/Obled reform. zabraknie więc 78 miliardów dolarów by pokryć straty z wyprzedaży oraz wyrównać drenaż zysków/rent. przy współczynniku kapitałochłonności 3/1. 20 milionów dolarów na jedną nabytą fabrykę. czyli więcej niż w ostatnich dwóch latach. w tym prawie wszystko. W tym celu załóżmy optymistycznie. gdyby nic nie straciła na sprzedaży majątku z 90-procento-wym dyskontem. były rywal. Przyjmując 4 procent. gdyż ich zdaniem gdyby nie ostatnie reformy rynkowe. że wyciek stanowi 10 procent wartości całego dochodu narodowego. Przy takim tempie dochód narodowy osiągnie tylko 210 miliardów dolarów. Z pewnością produkcja mogłaby dalej rosnąć 4 procent jak w latach 1983-1989. że w 2004 r. Polski potentat Zamech.300 milionów dolarów. czyli o około 72 miliardy dolarów. Nie odnowiono produkcji. gospodarka rośnie nie 4 ale 5 procent rocznie. czyli 288 miliardów dolarów. więc w 2004 r.. że w okresie 1999-2004 r. Ale nie można wykluczyć. co miały Polska i Czechy. czyli za Jaruzelskiego. Wyższa wydajność musiałaby. liberałów takie sięganie do przeszłości jest nie do pomyślenia. nastąpiłby w Polsce istny koniec świata. Można teraz łatwo sprawdzić. kiedy zakończy się już proces prywatyzacji. ta strata wynosi 216 miliardów dolarów. równy 262 + 26. wpadłoby. jakości i asortymentu wyrobów). więc zapewnić przynajmniej ten sam poziomu dochodu narodowego. A gdzie byłaby Polska. Gdyby cała ta suma została zainwestowana. a także dodatkowy przyrost wyrównujący coroczny wyciek za granicę zysków/rent. Przyjmując za podstawę 240 miliardów dolarów faktycznej wartości kapitału. Gdyby przyjąć. dochód narodowy wyniósłby około 190 miliardów dolarów. dając końcowy poziom wymaganego dochodu narodowego w 2004 r.OBŁĘD REFORM Dobitny jest przykład ABB (Hofheinz 1994). prawie bez samodzielnych linii produkcyjnych. Nie ma jednak dowodu na to. gdzie znalazłaby się gospodarka. na którą wydano -głównie w formie wynagrodzeń dla własnych kierowników . żeby formułować solidne wnioski na temat efektów wyprzedaży majątku. pozostawiając na boku kwestię ewentualnych różnic w strukturze produkcji (tj. Mielibyśmy. Mianowicie. że 5 procent stopy wzrostu to zbyt optymistyczne założenie. Te informacje to oczywiście zbyt mało. Dla polskich tzw. czyli ok. wystarczyła reorganizacja. stał się podrzędną bazą.htm (19 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . zacznijmy więc kolejny etap "rachunku wywłaszczenia". spróbujmy ustalić. nie 190 ale raczej 262 miliardów dolarów dochodu narodowego. dochód narodowy podniósłby się o jedną trzecią. zaczynając od punktu gdy gospodarka dźwignęła się już z kryzysu lat 1990-1992. która kupiła 58 fabryk silników w Europie Wschodniej. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .

OBŁĘD REFORM albowiem są dowody. wystarczyłyby roczne oszczędności społeczeństwa.na jego konfiskacie. tyle. który nie da im żadnej namacalnej poprawy poziomu życia w porównaniu z rozwojem bez reform.htm (20 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . że gospodarka właśnie weszła w kolejny kryzys. żeby się okazało. Jakże obłudne jest mówienie o finansowej niemożności Polaków. gdyż nie było ich stać na jego wykupienie. że nie Polakom.produkcja spadnie nawet nie 20 procent jak w latach 1990-1992 ale 10 procent. że zostawiony przez komunistów kapitał był nic nie wart. czyli tyle ile miałaby bez półdarmowej wyprzedaży swego majątku za granicę. że sprzedając za nic. Przy ekwiwalentnej sprzedaży. gdy Polska nie ma własnego majątku. w świetle tego. gdyż jedno poszłoby do obcych a drugie trafiłoby do lokalnych właścicieli. Obym był złym prorokiem. gdyż go przecież nie zbudowali. żeby wykupić majątek po pełnych cenach Polacy potrzebowaliby sporo czasu. Dopiero teraz. gdy zrozumiemy. Trudno to będzie zrobić bez zysków.też dzieła Balcerowicza . skąd pochodzą zyski. pojawia się prawdziwy problem. osiągnie tylko 190 miliardów dolarów. Nie pozostałoby wtedy nic innego do powiedzenia niż to. za jedną dziesiątą wartości. że zagraniczni właściciele nie wpadną na pomysł.Obled reform/Obled reform. że tzw. Skoro jednak Polacy stworzyli ten majątek to nie powinni mieć problemu. Podsumowanie Można teraz wykazać bezzasadność kolejnej potocznej opinii dotyczącej reform ustrojowych. Wymyślona przez tzw. jak lokalni inwestorzy mają zakumulować kapitał. za każdy stary obiekt można by postawić dokładnie drugi tak samo stary. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Wtedy nie musiałoby dojść do utraty kontroli nad majątkiem narodowym. że on został sprzedany za bezcen. reformatorzy stracili środki na pomnożenie narodowego kapitału. że majątek przemysłu i banków został sprzedany za jedną dziesiątą jego aktualnej wartości. że majątek by się podwoił. natomiast zostawi społeczeństwo bez wypracowanego przez całe pokolenia kapitału. Nie mieli natomiast szansy na wykupienie wielokrotnie większego majątku trwałego Austrii. tak. zwłaszcza. zwłaszcza ten większej skali. liberałów niewydolność finansowa Polaków po komunizmie. jedynie teraz staje się faktem. ale na tak nisko wyceniony majątek. Nie jest prawdą. lub prościej . więc podział byłby pół-na-pół. Na to. że ten program polega na wywłaszczeniu narodu z kapitału bez żadnej rekompensaty. więc trzeba. Niewiele. żeby zaproponować odsprzedaż banków i fabryk. głoszącej jakoby Polacy musieli oddać majątek narodowy za bezcen w obce ręce. żeby przy odpowiedniej polityce prywatyzacji. prawdą jest. drugi po tym z lat 1990-1992. wykupić go samemu. wtedy Polska w 2004 r. ale jeżeli w kolejnym kryzysie . Prawdziwa "nędza" transformacji wychodzi na jaw. liberałowie zaordynowali Polsce program budowy kapitalizmu.

anglosaski. nie wróżąc tym samym nic dobrego dla losów gospodarki. kontynentalny model kapitalizmu. że od pierwszej chwili reformy zaczęły rodzić chory kapitalizm. Patologia społeczna Nie od dzisiaj odczuwam głęboki niepokój jeśli chodzi o przebieg zmian ustrojowych w Polsce. Debata nad recesją przesłoniła niestety ważniejszy fakt.Obled reform/Obled reform. Tak też się stało. więc można by się spodziewać. Od samego zarania reform znalazłem się w gronie tych amerykańskich ekonomistów. jak np. czy w wyobraźni. wyglądało na to. czy wybrać model tzw.htm (21 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . A to. że jako wynaturzenie. Murrell (1992). Kiedy zaczęła się transformacja. więc. przekreślając szansę na prężny rozwój na dłuższą metę. Zastanawiano się.OBŁĘD REFORM ROZDZIAŁ TRZECI NIEKOMPLETNY KAPITALIZM Odejście od komunizmu dokonało się głównie w sferze językowej. natomiast instytucje społeczne. którzy z wielką rezerwą patrzyli na rozwój wydarzeń. co z powalonym właśnie komunizmem. Swym radykalizmem zbytnio przypominała komunistyczne kampanie szturmowe. ponieważ tak naprawdę reformy ustrojowe pozostawiły pewne główne defekty komunizmu nietknięte To. W pierwszym roku transformacji sam zacząłem poważnie rozważać najbardziej prawdopodobny kierunek przemian ustrojowych w Polsce. w każdym razie nie bez silnego oporu. gdy powstaną to łatwo nie odchodzą. czy raczej tzw. że reformatorzy mają całkowicie wolny wybór jeśli chodzi o konkretną formę kapitalizmu. Ale recesje są krótkotrwałe. w Niemczech czy Francji. gdyż w wyniku zbyt gwałtownych posunięć polska gospodarka wpadła od razu w głęboką recesję gospodarczą. że żaden z wypróbowanych file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że reformy zapewnią wdrożenie jakiegoś wypróbowanego od dawna wariantu kapitalizmu. dlatego. W tej początkowej fazie przedmiotem naszych wątpliwości była skrajność "terapii szokowej". wyglądało na to. Więcej. "niekompletny kapitalizm" musi mieć z nim raczej wiele wspólnego. jak np. przychodzi po nich rozwój. że w wyniku nieudolnych reform zamieniono w Polsce zwyrodniały komunizm na kapitalizm w jego absolutnie wynaturzonej wersji można najlepiej zrozumieć porównując nowy system nie tyle z sytuacją w ustabilizowanych krajach kapitalistycznych. nawet taką ewentualność. gdzie rola państwa jest bardzo ograniczona. Założyłem wtedy kilka możliwych rozwiązań. że komunizm stanowi bezsporne wynaturzenie. gdzie państwo jest bardzo aktywne.

beznarodowi robotnicy . To marksowski internacjonalizm polityczny zakłada zanik odrębnych narodów oraz narodowych interesów. A. Opinia. lepiej jest zastanowić się czy tworząc kapitalizm bez rodzimych file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . znajduje się z reguły w rękach zagranicznych. Transformacja wepchnęła region na drogę tzw. który należało brać pod uwagę byłby kapitalizm. łączą się natomiast beznarodowi kapitaliści. nad głowami robotników. gdyż kapitał narodowy przejmowany jest nie przez byłe czy nawet nowe elity władzy. nie można wykluczyć. gdzie kapitał jest rozproszony i anonimowy. ale przede wszystkim przez zagranicznych inwestorów. jak to często ma miejsce właśnie w krajach zacofanych. rządy komunistyczne nie wydobyły wschodnioeuropejskich krajów ze stanu ogólnego zacofania. że transformacja nie odbywa się głównie drogą politycznego kapitalizmu. że skoro nie tak dawno "przytrafił" się Europie Wschodniej taki groźny "niewypał" jak komunizm. czyli kapitalizm globalny. to zwykłe nieporozumienie. że znowu coś może nie wypalić. zapożyczone z marksowskiej idei internacjonalizmu. Innym patologicznym wariantem. W ten sposób nastąpiłoby automatyczne uwłaszczenie byłej nomenklatury. w której chodzi raczej o gospodarczy internacjonalizm. czy polskie reformy wydały "najwyższy etap kapitalizmu". Jednym z niepożądanych wariantów byłby tzw. kapitalizm polityczny. w Europie Zachodniej.Obled reform/Obled reform. W nowej fikcji. w którym władza używana jest do zdobycia prywatnej kontroli nad publicznym kapitałem. tzw. że w Polsce rodzi się system.htm (22 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . liberalne twierdzą. od tego. niejako na wzór wielu krajów. w jakim w niego weszły. w zacofanych krajach znaczna część czynnego kapitału. w którym majątek państwa jest przejmowany głównie przez zagranicznych inwestorów. we Włoszech po ich politycznej unifikacji albo jeszcze wyraźniej w Turcji czy w Malezji. który być może odbiega od normy. W tej sytuacji wszelkie narzekanie na brak własnych kapitałów jest dowodem niezrozumienia nowych czasów. W tej fikcji. zależnego kapitalizmu. Dzisiaj widać. że powstaje "najwyższy etap kapitalizmu". Uznałem. jak wiadomo. gdzie korpus oficerski zasilił szeregi kapitalistów).OBŁĘD REFORM wariantów kapitalizmu nie musi być wcale wprowadzony.łączą się ponad głowami kapitalistów. ale nie jest bynajmniej wynaturzeniem. Upajając się samym faktem upowszechnienia prywatnej własności kręgi. że w zacofanej gospodarczo Europie Wschodniej w grę wchodzi zagraniczna dominacja na zupełnie wyjątkową w historii skalę. buduje się w Polsce "najwyższy etap kapitalizmu". co ma miejsce np. które doszły do kapitalizmu z pominięciem komunizmu (np.proletariusze . Zamiast spekulować na temat tego. Odwrotnie. Wbrew deklaracjom na temat prześcigania rozwiniętego kapitalizmu. Tyle.

że ponieważ majątkiem zarządzali niewybieralni partyjni.struktura społeczna z powalonego komunizmu. Mimo niewątpliwego nawału reform. Z eliminacją prywatnej własności nastąpiła rzecz ważniejsza . Tą cechą jest nie tyle likwidacja prywatnej własności na rzecz publicznej. ale faktycznie znajdowała się w gestii partii. gdyż taki istniał nawet w ustroju feudalnym. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . zwłaszcza tej z pokaźnymi zasobami kapitału. Jak widać. kapitalizm w jego najlepszej wersji bezsprzecznie góruje nad komunizmem w swej najlepszej formie. bo jak był kapitał. co zapewniał monopol władzy politycznej. Pojawia się śladowy drobny kapitał.Obled reform/Obled reform. Nie należy popadać w iluzję.właścicieli kapitału. gdyż dokonane właśnie przekazanie większości kapitału zagranicy wprowadza ważną zmianę w zastanych relacjach własności. ale nie jest już tak bezsporne. istotą zmian własnościowych jest wymiana . traci w drodze prywatyzacji swoje funkcje kontrolne na rzecz siły ekonomicznej w postaci cieszących się monopolem własności obcych inwestorów. który jednostki niejako tworzą same z siebie. to majątek był niczyj. jako nieformalnych dysponentów. Jeżeli uznać społeczną strukturę komunizmu za patologię.niekompletna . na zagranicznych formalnych . Wraz z dokonującym się przejściem do "niekompletnego" kapitalizmu partia. więc jedynym najemcą a społeczeństwo podporządkowaną siłą roboczą. W wyniku oddania większości kapitału nie odradza się. czy "bezklasowego" kapitalizmu. to musiał przecież do kogoś należeć. bowiem zniszczona przez komunizm burżuazja. że w drodze prywatyzacji zagraniczni inwestorzy posiedli jedynie zupełnie bezpański kapitał. ale jego obecność nie stanowi istoty kapitalizmu.usunięcie klasy kapitalistycznej. Partia była. jako sprawująca monopol władzy siła polityczna. Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać niemożliwe. Formalnie własność kapitału w komunizmie była publiczna. żeby kapitalizm. kto za komunizmu sprawował władzę nad kapitałem. Dalszy regres Podstawowa cecha komunistycznej patologii została w gruncie rzeczy nie tylko utrwalona ale i pogłębiona.czy lepiej substytucja . Żeby jednak uchwycić ten aspekt transformacji. Tak jest w przypadku polskiego "niekompletnego". to rodzący się obecnie porządek też niestety stanowi patologię.aparatczyków partii. przynajmniej w sensie prawa decydowania o sposobie jego wykorzystania w produkcji. mógł wyostrzyć patologie komunizmu. że nawet w swej całkowicie wypaczonej wersji kapitalizm bezapelacyjnie góruje nad każdą formą komunizmu. W istocie rzeczy. Taka niebezpieczna iluzja sugeruje. pozostała w Polsce spłaszczona . należałoby ustalić.htm (23 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . ale stworzenie nowej struktury społecznej. jako "naturalny" ład.OBŁĘD REFORM kapitalistów nie zachowano głównej cechy komunizmu.

htm (24 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . więc inaczej dyskutować o tym zjawisku niż w kategoriach narodowych.była inwestowana przez kadry głównie w dobra kapitałowe. wartości.albo lepiej o "prywatyzacji przez wywłaszczenie". Natomiast w kapitalizmie bez kapitalistów "niezasłużona" wartość. więc raczej zaprzestać mówienia o prywatyzacji. Jest to narodowy problem. ale ma wbudowany na stałe "wyciek". Przepływ zysku.OBŁĘD REFORM Komunizm wywłaszczył rządzonych na rzecz partii. co brzmi raczej pozytywnie. Niepodzielna kontrola kapitału pozwalała partii na drenowanie społeczeństwa. jako zasłużonego "wynagrodzeniem" kapitału. cementującego ludzi w koherentną zbiorowość. W nowym wydaniu nadal. W komunizmie takie wyduszanie "niezasłużonej" wartości (czyli . teraz natomiast wywłaszczeniu ulega cały naród. Ponieważ zyski oraz renty wydawane są poza granicami. Podział na zyski i płace wiąże się bowiem nieuchronnie ze stałym odpływem efektów produkcji. Można założyć. nadwyżki. Nie można sobie wyobrazić. więc kontrola kapitału wychodzi poza te ramy. Zwłaszcza. W zbudowanym w miejsce komunizmu systemie. żeby jakieś społeczeństwo wyzbyło się większości file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . W wyniku roszady między kadrami partyjnymi a obcymi właścicielami. zagraniczni inwestorzy zainteresowani będą maksymalizacją "wynagrodzenia" kapitału. premiująca kapitał kosztem pracy. że tak jak byłe kadry. więc będzie istniało dążenie do narzucenia sile roboczej pracy -wyjątkowo niekorzystnego podziału. oraz zysk . Nie da się. Nie ma narodu bez pewnej formy nacjonalizmu jako źródła pojęcia interesu narodowego. też był tylko wewnętrzny. łącznie nawet z rządzącymi. której głównym motywem jest maksymalizacja "wynagrodzenia" kapitału. a zacząć mówić o masowym wywłaszczaniu całego narodu na rzecz obcych inwestorów . więc już zamknięty.choć niezbyt efektywnie .rent) dokonywało się w danym kraju między konkurującymi czynnikami produkcji. ci ostatni zyskują kontrolę nad podziałem dochodu narodowego. a może nawet bardziej. kosztem płac. ale kontrola nad majątkiem utrzymana była w ramach państwa narodowego. którą sprawowała partia/państwo. Rozszerzała się też baza dla pomnażania kapitału.Obled reform/Obled reform. czynnika pracy. w celu akumulowania tzw.są już przerzucane między czynnikami produkcji w różnych krajach. w tym w przemysł ciężki. przepłacanym kapitałem i niedopłaconą pracą. obieg gospodarczy nie jest. poza granice danego kraju. w każdym razie powstały jednocześnie. ponieważ w trakcie budowy kapitalizmu kraje Europy Wschodniej jako całość zostają pozbawione własnego kapitału. krajowa siła robocza nie może liczyć nawet na pośrednie korzyści z ich wydatkowania (na przykład w formie obsługi luksusowej konsumpcji). gdyż nadwyżka . Powinno się. W tym zachowaniu wyrażała się rola partii jako swoistego substytutu klasy kapitalistycznej. że kapitalizm oraz państwo narodowe są nierozerwalne.

że dławiła płace robotników na rzecz radzieckich mocodawców (np. światowa harmonię interesów jest tak samo złudna. Nawet takie ponadnarodowe struktur. wbrew różnym mrzonkom.htm (25 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Idea umiędzynarodowienia . a narody jak wiadomo są nierówne. Fakt.globalizacji . Warto przypomnieć. że "niekompletny kapitalizm". Nietrwałość struktur Mimo. jak komunistyczna wizja ogólnej harmonii w formie "międzynarodówki" prac . Ale musiało stać się inaczej. a także przez najróżniejsze "ponadnarodowe" struktur . iż każdy ich ruch może wstrząsnąć podstawami raczej niewielkiej gospodarki Polski.kapitału. jeśli chodzi o intencje obcych państw. w którym sprawą nadrzędną stało się dobro publiczne. Fakty mogą się nie liczyć.OBŁĘD REFORM majątku trwałego na rzecz zagranicy przy rozbudowanej świadomości interesu publicznego. Przed podobną groźbą stoi "niepełny kapitalizm". sprzedając za bezcen statki). Depcząc narodowe odczucia. obecny file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . mimo że do końca dochód narodowy rósł. wręcz zwrot w stronę pełnej prywaty. komunizmu . O społecznej ocenie systemów decydują nie tyle ocen ogólnego stanu gospodarki. że w latach komunistycznych bunty robotnicze nasilały się po okresie poprawy ekonomicznej (np. Bazując na swej alternatywnej wizji "międzynarodówki" kapitału. czyli gołej władzy. jak Unia Europejska. w rzeczywistości główną siłą napędową tego procesu musiało być raczej zaprzeczenie takiej świadomości. gdyż pomówienie o eksploatację może pojawić się prawie w każdej chwili. z faktyczną własnością. że transformacja ustrojowa w Polsce zaczęła się od zrywu narodowego. Zwłaszcza że własność skupia się w rękach międzynarodowych korporacji. gdy ich obecność w danym kraju jest nazbyt widoczna. Komunizm został odrzucony. pogłębia nierówność sił. co opinie na temat dystrybucji dochodu narodowego. często nawet bardzo znacznie. włączając ideę umiędzynarodowienia kapitału. może okazać się bardziej wydajny niż wsparty na logice politycznej. zakładająca ogólną. tak potężnych. późne lata Gierka). który obrócił się przeciwko systemowi. gospodarki są wciąż głównie narodowe.Obled reform/Obled reform. że zagraniczni właściciele kapitału mogą liczyć na wsparcie przez ich państwa pochodzenia.nie wystarczy to dla utrzymania systemu. Na dodatek. bardziej zgodny z logiką ekonomiczną. komunistyczny internacjonalizm wyzwolił destrukcyjny nacjonalizm. Pokutuje opinia. gdyż społeczeństwa łatwo stają się podejrzliwe. gdyż atakowano partię za to. W okresie komunizmu niezadowolenie społeczne nabierało wydźwięku nacjonalistycznego. działają na zasadach proporcjonalności głosów do skali kraju-członka. Trudno zaś o bardziej dobitne dowody takiej obecności niż obecna struktura własności w polskiej gospodarce.

ale również przez miejscowe mniejszości etniczne (np. jak teraz. gdyż w okresie przedwojennym. W przemyśle zagranica miała 30-35 procent kapitału (Landau i Toma-szewski. Obawy o nadmierne wpływy zagranicy zdominowały nastroje w latach kryzysu właściwie na całym kontynencie Europy. zbliżone okoliczności własnościowe stały się przyczyną ostrych ataków na obcy kapitał. gdyż kapitał zagraniczny . czy przedłużeniem w postaci "niepełnego kapitalizmu". zwłaszcza przed wybuchem gwałtownego kryzysu światowego. 1967). file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . ale i poza nią. że ostateczne rozstanie z jego spadkiem. większości. że gospodarka jest łupem silniejszych konkurentów. gdy gospodarka polska była kapitalistyczna. bez względu na to czy obcy stan własności był dominujący. w szczególności w Ameryce Łacińskiej. jak w faszyzmie. To są tylko spekulacje. wymierzonej przeciw odbieranym jako zagrożenie państwom. komunizmu. W Rosji. Nastawienia te stały się pożywką dla dwóch radykalnych nurtów. gdzie wynosił ledwie 10-15 procent. Nie był to jednak "niekompletny kapitalizm". z obcym kapitałem. liderze faszyzmu. czyli w bankach i ubezpieczeniach. wręcz banalnie. Warto przypomnieć. tzw. W miejsce tego snuto uniwersalną wizję jednolitej szczęśliwej masy "równych" ludzi zamiast.Obled reform/Obled reform. Nawet ten stan. W Niemczech.htm (26 z 87) [2005-02-12 02:29:53] .w sensie rezydencji -nie stanowił.faszyzmu. Komunizm właściwie upadł bezgłośnie. może przybrać formę prawdziwego politycznego wstrząsu. nacjonalizm był doktrynalnie czymś raczej obcym. Był to okres bardzo aktywnych zabiegów słabo rozwiniętej polskiej klasy kapitalistycznej o poszerzenie wpływów. uprawnionego do użycia nadzwyczajnych środków w stosunkach wewnętrznych. w dopiero co wyzwolonej Polsce wywołał głęboką troskę. wobec postrzeganych jako groźba klas posiadających. ale okazać się może. Podobne nastroje wywoływała wówczas nawet jakakolwiek bardziej wyraźna obecność obcych towarów. Polski żywioł kapitalistyczny czuł się zagrożony nie tylko ze strony wielkich korporacji zagranicznych. Wielkiej Depresji lat 30-tych. ale również odbiegającego od komunizmu . komunizmu. jako liderze. W szczególności nie w sektorze finansowym. że przed wojną udział obcego kapitału był w Polsce bardzo wysoki a duża jego część była w rękach niepolskich grup etnicznych. wizji uniwersalizmu jednej "najwyższej" rasy. wyrosłego z podobnego poczucia. na Górnym Śląsku czy na Kresach). Komunistom nacjonalistyczne sentymenty ułatwiły pozyskanie społecznego przyzwolenia dla totalnego państwa. ale historia daje wiele do myślenia. wyrosły one z poczucia. nacjonalizm posłużył do wykreowania bardziej chorobliwych nastrojów nacjonalistycznych.OBŁĘD REFORM system też może wyzwolić podobne niszczące nastroje. W przypadku faszyzmu zyskały aprobatę koncepcje rasistowskiego państwa oraz akceptacja koncepcji totalnej wojny jako instrumentu polityki zewnętrznej.

Inteligencja wystąpiła w tej roli po części ze względu na własne interesy. Nadal brak silnej lokalnej klasy kapitalistycznej obracającej rodzimym kapitałem w celach produkcyjnych a nie w celu zagranicznej wyprzedaży. mam bardzo ochotę nazwać nie tyle "późnym". nie gwarantuje. to co się ostatnio stało z systemem gospodarczym. W tym sensie polska gospodarka pozostaje w objęciach systemu. faktycznie na rzecz partii. Komunistyczna likwidacja prywatnej własności w drodze nacjonalizacji dokonanej przez pierwsze władze po wojnie była jednocześnie wywłaszczeniem obcych właścicieli. Komunizm dokonał po wojnie wywłaszczenia obcego kapitału jako ważnej. ale również trochę złośliwie. czy file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . w którym brak silnej rodzimej klasy kapitalistycznej. już bez tej partii. jak również etnicznych mniejszości. ale nie dominującej sfery własności. który z przekory. inny skutecznie wylansowany pogląd. Postkomunizm oznacza natomiast prawie pełne uwłaszczenie zagranicznych podmiotów kosztem całego narodu. określającej się jako "liberalna". jak widać. za zgodą pozostałych aliantów. nie byłoby możliwe bez manipulacji społeczną świadomością.OBŁĘD REFORM Podsumowanie Jak widać. Prawdę mówiąc. przyłączenie się do tej totalnej manipulacji stało się jedynym sposobem uniknięcia marginalizacji w pozbawionym funduszy świecie nauki i kultury. że zachowano ustanowiony przez komunizm podstawowy układ struktury własności. spowodowało nawet pogłębienie dotychczasowej nienormalności.htm (27 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . co "najpóźniejszym" komunizmem. Samo przejście do systemu kapitalizmu. CZĘŚĆ DRUGA ZMARNOWANE PAŃSTWO Powstanie "niekompletnego kapitalizmu". podziału terytoriów pobitych Niemiec. że polskie reformy ustrojowe stanowią radykalne przejście od komunistycznej nienormalności do kapitalistycznej normalności. nie wytrzymuje prostej konfrontacji z faktami. Dla innych. w jakimś sensie. to chyba głównie właśnie w owym "narodowym" aspekcie przemian własnościowych. Głównie wspólnym wysiłkiem tych ludzi powstało w społeczeństwie zamieszanie. przez główny odłam inteligencji. formalnie na rzecz całego narodu. tyle.Obled reform/Obled reform. Mamy więc wreszcie polski kapitalizm. Przynajmniej w Polsce czy w Czechach zmiany te były też w dużym stopniu konsekwencją przymusowej deportacji ludności niemieckiej według podyktowanego przez zwycięski Związek Radziecki. systemowej normalności. Jeśli można mówić o braku ciągłości w procesie odejścia od komunizmu. gdyż wyprzedaż zagranicy za bezcen narodowego majątku stworzyła dla pewnych jej odłamów okazję do osobistych korzyści.

Chodzi o zastępy ludzi bezpośrednio związanych z rozdysponowaniem majątku państwa.OBŁĘD REFORM wręcz cofnięcie myślowe. gdyż znalazły się w rękach wybranych z konkursu technokratów. Tak samo przydatna okazała się niedorzeczna teza. A to. komunistyczna machina propagandowa. który zaniżył ceny. wtedy gospodarka polska mogłaby istnieć tylko na papierze. trzeba wpierw zrozumieć. nie dały krajowym kapitalistom szans konkurowania po przejęciu majątku z potężnymi niepolskimi rywalami. Stało się tak dlatego. których można określić mianem "handlarzy złomem". ponieważ jego zagospodarowanie przez krajowych inwestorów okazało się niewykonalne W świetle poprzedniego wywodu może okazać się nie całkiem zrozumiale. To im posłużyła wyjątkowo absurdalna teza. Bez przyjęcia tego wszystkiego do wiadomości nie sposób jest ogarnąć nawet częściowo rozgrywającego się na naszych oczach najnowszego dramatu polskiej gospodarki. że trzeba sprzedawać tanio i obcym.niestety polskiej historii. oraz . w tym poszanowania interesu publicznego. które uprawiała. którą ten file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . a jednak odeszli z kwitkiem. ale też postaw moralnych. dlatego. gdy Balcerowicz zdecydował się na swoją "terapię wstrząsową". w drodze z podrzędnego komunizmu do nadrzędnego kapitalizmu. liberałów. teraz decyzje są racjonalne. nigdy nie skorygowane błędne decyzje reformatorów. że nagle. ludzi. Krajowych inwestorów powinno być stać na okazyjne zakupy kapitału. Radość niszczenia Żeby rozwikłać problem skąd się wzięło przejęcie kapitałowe przez zagranicę. bo jak nie ma kapitału to nie ma produkcji. przez kilka lat komunistyczna gospodarka parła do przodu w całkiem przyzwoitym tempie. Jak to się. Nowa kapitalistyczna machina nie poszłaby w ruch. gdyż ponoć na wskroś nieracjonalny komunizm właściwie nie zostawił zasobów kapitału. skoro ceny jego sprzedaży były iście wyprzedażowe. którzy mieli coś do zyskania na wywłaszczeniu narodu na rzecz obcych inwestorów za bezcen. o tyle dziwne. więc stało. nie tylko w sensie fachowości. Przed 1990 r. gdyby nie zabiegi tych.. że działania tego aparatu państwowego. no i bezradną dyrekcję na straży tego złomu. dlaczego to majątek narodowy poszedł głównie w obce ręce. co się stało z gospodarką po 1990 r.htm (28 z 87) [2005-02-12 02:29:53] .Obled reform/Obled reform. Tymczasem po upadku komunizmu doszło do negatywnej selekcji kadr decydentów. że dopiero niedawno skończyło się pranie mózgów. tylko złom. Gdyby to jednak było prawdą. z pomocą rzesz inteligencji. gdy rządzili za zasługi ludzie z partyjnego klucza. są odpowiedzialne za wyprzedaż majątku za granicę. ROZDZIAŁ CZWARTY WYMUSZONA RECESJA Dławiące gospodarkę. że w przeciwieństwie do nieracjonalnej władzy za komunizmu. że należy zaufać przywódcom reform w postaci dynamicznej grupy tzw.

że w wyniku recesji. dla którego partia/państwo za komunizmu dopuszczała do nadmiaru produkcji. żeby nie zważając na potrzeby społeczeństwa nieustannie zwiększać wskaźniki produkcji dóbr kapitałowych. Mamy powód do radości. dominuje niedorzeczny. przypadająca na lata 1990-1992. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . liberałów. Gdyby w wyniku kolejnej "zdrowej". nie mógłby. czyli dóbr kapitałowych. wyrażającym się w większym procentowo udziale przemysłu w tworzeniu dochodu narodowego niż np. nie zasługuje na to miano. ale tylko eliminacja zbędnych produktów.komunistów. Odwrotnie. nie tylko usunęło zbędną produkcję. następuje zaraz ekspansja gospodarki. gdyż po odchudzającej kuracji. które wytwarzano za komunizmu. ich udział w dochodzie narodowym istotnie spadł. należałoby zacząć usuwać stamtąd niepotrzebne nadwyżki. zwłaszcza w dziedziny produkujące dobra kapitałowe. To jest absurdalny sposób myślenia. w wolnej od takiej obsesji Europie Zachodniej Niepotrzebna produkcja była możliwa. Kierując się tą logiką. Gdyby oczywiście nie fakt. gdyż nie jest możliwe. recesji nastąpiło statystyczne przestrzelenie w jakiejkolwiek dziedzinie. Mimo że pochłonęła ona jedną piątą dochodu narodowego. usuwającej zbędną produkcję. gdyż jest fikcją statystyczną.spadł poniżej wskaźników zachodnioeuropejskich. udział tego działu kapitałowego . żeby Polska była nadmiernie uprzemysłowiona przez -ponoć nawiedzonych . bowiem obronić tezy. gospodarka wpadła we wprost niespotykaną recesję. maszyn i urządzeń. Mogłoby to być uznane za statystyczne potwierdzenie tezy o nadmiernym uprzemysłowieniu oraz za oczywistą oznakę postępu. mimo to były corocznie wliczane do dochodu narodowego (Balcerowicz 1997). stąd też potrzeba sięgania do ich przywozu z zagranicy.OBŁĘD REFORM człowiek wytyczył. Żaden potrzebny . była ponoć jej obsesja.ekonomista. Doszło. mimo że nikt ich nie chciał. wywodzący się z odpowiedzialnych za program reform tzw. tj. ale uwolniło środki na wzrost potrzebnej produkcji.należy rozumieć fikcyjną .htm (29 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . gdyż partia/państwo szczodrze subsydiowała producentów. co się nazywa "nadmiernym uprzemysłowieniem". tym samym powodując kolejną .recesję. Produktów. Nie było żadnej recesji. główny problem takiej gospodarki to niedostatek dóbr kapitałowych. że recesja. należałoby dalej poprawiać strukturę polskiej gospodarki przez obniżenie produkcji w innych działach. oraz dalszych wydarzeń.raczej już zbędny . więc do tego.Obled reform/Obled reform. pogląd. mogła cierpieć na nadmiar przemysłu. które miałyby wyższy udział w tworzeniu dochodu narodowego niż w Europie Zachodniej.maszyn i urządzeń . Ci producenci oczywiście marnowali zasoby pracy i kapitału. że średniorozwinięta gospodarka polska. stąd zaordynowane w trakcie "terapii" Balcerowicza odcięcie subsydiów. Ponieważ recesja lat 1990-1992 uderzyła głównie w przemysł. Głównym powodem. którzy z racji nie-sprzedanej produkcji mieli deficyty.

W Polsce zaś cenę kredytu drastycznie podniesiono. to gdzie leżały te zwałowiska zbędnych samochodów. W taki sam. jak choćby teza. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . więc gdzieś co trzeci samochód składować. Ale oni wcale ich nie przejęli na własny użytek. żałosny sposób. że spadek polskiego dochodu narodowego o jedną piątą miał źródło wyłącznie w zbędnej produkcji. żeby uniknąć recesji. wtedy podleczone banki oraz fabryki nadawałyby się szybko do przejęcia przez krajowych inwestorów. Kuracja głodowa Gdyby teoria fikcyjnej recesji była prawdziwa. Ich produkcja spadła w latach 1990-1992 o jedną trzecią. Albo gdzie gromadzono jedną piątą produkcji pilnie wtedy poszukiwanej żywności. po które za komunizmu ustawiały się kolejki. czyli usług. czyli fatalnie chybiona terapia Balcerowicza. Uważano. Skoro jednak problem polegał na niedorozwoju sektora usług.OBŁĘD REFORM Prawda jest taka. bieżącej działalności. Co więcej. A w ogóle. gdyż jakaś produkcja za komunizmu była nietrafiona. co roku. by zdusić wysoką w 1989 r. a podaż kredytu ograniczono o jedną czwartą. zwykle rozluźnia się kredyt. Zabrakło nawet środków na prowadzenie tzw. należało tę strukturę najzwyczajniej zmienić. gdyż ta po 1990 r. Terapia Balcerowicza istotnie chybiła. gdyż została oparta na błędnym aksjomacie. przez cały okres komunizmu partia/państwo musiałaby gdzieś składować zbędne nadwyżki. rozwijając sektor usług szybciej niż przemysł. Z pewnością mogło być jej nawet więcej niż w typowej gospodarce rynkowej. inflację. zgromadzono by góry wyrobów będące równowartością rocznego dochodu narodowego. gdzie też nie wszystko w produkcji jest zgrane. że usługi nie dają produkcji. za tą autentyczną recesją . Jednak walcząc z inflacją. całymi latami. Żeby to było możliwe.właściwie katastrofą . załamują się inne elementy koncepcji recesji jako kuracji odchudzającej. głównie tej potrzebnej ludziom. zmalała dokładnie o dwie trzecie. choć z czasem uznano. Co z dwoma trzecimi nieosiągalnych nowych mieszkań. czyli tą jedną piątą rocznej produkcji. Już po pięciu latach. zmalała o jedną piątą.htm (30 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . że jeśli w ogóle mówić o obsesji partii/państwa to wyrażała się ona w dławieniu produkcji nieprzemysłowej. za którą stał prawdziwy spadek produkcji. że ze względu na aspiracje ludzi trzeba tolerować ich rozwój. zamiast "poprawiać" proporcje gospodarcze niszcząc przemysł. Trudno jednak na tej bazie poważnie dowodzić.musiała się kryć jakaś bardzo błędna polityka. że należy uruchomić wszystkie dostępne instrumenty państwa. nawet bez wzrostu produkcji.Obled reform/Obled reform. trzeba było. Nie jest ona całkowicie pozbawiona sensu. że istnieje jakaś proporcjonalna zależność między zbędną produkcją a głębokością ponoć tylko statystycznego załamania w produkcji. a komunizm trwał trzydzieści pięć lat. więc musiała to być chyba autentyczna recesja. skoro liczba ich po 1990 r.

mając przed oczami widmo bankructwa. Ale zaraz potem wszedł niestety w życie układ z Unią Europejską. nie licząc pewnych krótkich okresów. krajowi producenci zaczęli ograniczać produkcję. zabójcza polityka Balcerowicza została w zasadzie utrzymana. jak w przypadku hutnictwa. więc też się nie palą. więc w stanie permanentnego kryzysu.Obled reform/Obled reform. powinien rozbudzić się apetyt lokalnych inwestorów na trwałe przejmowanie majątku państwa. podczas gdy nagle w latach 1990-1991 cła ustalono na poziomie zaledwie 6-8 procent (Kołodko 1999). ale w miarę obniżek ceł. więc kłopoty finansowe.też pod hasłem zwalczania inflacji dopuszczono przez obniżenie stawek celnych do równie raptownego otwarcia gospodarki na import. że skoro po 1992 r. chociaż unijne państwa stosują skuteczne bariery w tej dziedzinie. musiały podciąć gospodarkę. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . prawdziwa stopa jest bliższa 9 procent. rynek krajowy był chroniony wysokimi barierami. zwłaszcza.1 procent. W tych warunkach. oraz licznych zwolnień. Trzon niesprywatyzowanego . Polscy reformatorzy nie cofnęli się przed kompletnym odsłonięciem rynku stalowego. z pewnością w sferze kredytu..majątku znalazł się. w użyciu są tzw. odwrotnie. ich częściowa odbudowa. Zaraz po 1992 r. gospodarka zaczęła znowu iść do przodu. która zresztą już była w słabej kondycji. Kredyt pozostał niezmiennie trudno dostępny oraz tak kosztowny. Niestety. specjalne antydumpingowe cła.htm (31 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . nastąpiła w 1992 r. radziło sobie nieźle.państwowego . W ten sposób. Zaczęły się. Nie należy się dziwić. średnio ważona skala ceł wynosi w całym przemyśle 5. obejmujące 30 procent żelaza/stali i 44 procent produktów metalowych. Przed 1990 r. lokalni inwestorzy mogliby się zaangażować w kupno zagrożonego bankructwem majątku państwa tylko gdyby byli pewni. że nawet w tej chwili stopa procentowa w Polsce jest prawie trzy razy wyższa niż w krajach Unii Europejskiej. żeby w ciągu niespełna pięciu lat zrównała swe taryfy celne z bardzo niskimi cłami unijnymi. Np. import zdołał zalać już jedną trzecią rynku. który zobowiązał Polskę. utrzymano politykę redukcji barier importowych.OBŁĘD REFORM zakup materiałów czy opłacanie robotników. podczas gdy oficjalna. Bariery używane są też w innych gałęziach przemysłu. że. Nie nastąpiła też żadna korekta jeśli chodzi o ochronę rynku wewnętrznego. Kryzys płynności oraz jednoczesna utrata rynków. Na żadną z hut nie może porwać się krajowiec. cała rzesza krajowych producentów została wypchnięta z polskiego rynku przez zagranicznych dostawców. ale obce koncerny prawie już zdobyły polski rynek. że problemy z uzyskaniem kredytu czy sprzedażą w kraju będą tylko przejściowe. że odbiorcy stali zaczęli zalegać z płatnościami. Nie tylko gwałtownie wyschły źródła pieniądza. ale . stąd. do zera. Mogłoby się wydawać. Po radykalnej obniżce ceł na prawie wszystkie towary w 1990 r.

miejscowi inwestorzy mieli tylko jedną szansę w staraniach o państwowy majątek. czyli wyjątkowo szczelnie.państwo przyjęło "politykę antyprzemysłową".Obled reform/Obled reform. unii monetarnej. Powód był inny: zalew produktów rolnych z Europy Zachodniej. Tą jedyną szansą byłaby dla nich polityka przemysłowa państwa wyrównująca warunki konkurencji o majątek z opływającymi w fundusze obce firmy będące źródłem importowego zagrożenia (patrz sugestie Kornaia. nawet jak się już jest członkiem Unii. Polska była kiedyś na tych rynkach potęgą. nie mająca nic wspólnego z negocjacjami akcesyjnymi z Unią. w sektorze motoryzacji). zachowały różne instrumenty wspomagania eksportu (np. Nie ma też precedensu wśród członków Unii znoszenia barier dla ruchów kapitałowych jeszcze przed formalnym przyjęciem (Austria do ostatniej chwili utrzymała ograniczenia wobec obcych inwestorów. tanie kredyty czy gwarancje kredytowe). producenci wołowiny korzystają z cła w wysokości 125 procent oraz z zakazu przywozu znacznie tańszej. unijne rolnictwo jest nadal chronione przed importem jak dziesięć lat temu. a dzisiaj. połączony. Z kolei. jest karłem. Dania zdecydowała się poczekać z przyjęciem wspólnej waluty. świetnie radzące sobie na rynkach eksportowych. Podczas gdy Polska jest przymuszana przez unijną biurokrację do otwarcia swych rolniczych rynków. tracąc swą pozycję głównie wobec wspieranych przez państwa konkurentów z Unii. ale z podobnych powodów zaczęła pod nadzorem państwa file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Co więcej. z bezpłatnymi dostawami "interwencyjnych" nadwyżek. produkowało wyroby potrzebne. np.OBŁĘD REFORM Skutki nagłego odsłonięcia się na bezlitosną konkurencję z importu dobitnie widać w rolnictwie. 1991). Zresztą. Rolnictwo znalazło się w trwałej zapaści w Polsce nie dlatego. także dolarowych. To była dobrowolna decyzja polskich władz. na początku zmian ustrojowych. szczególnie Rosję i Ukrainę. żeby dać swym bankom czas na konsolidację tak. kraje unijne. przepisy zezwalają na wyłączenie ruchów kapitałowych z pełnej liberalizacji w ramach tzw. Nieuczciwa walka Wystawieni na miażdżącą konkurencję z importu oraz borykający się z brakiem kredytu. z których Polska zrezygnowała. Np. w tym w żywności. tak w hutnictwie jak w rolnictwie. Stało się jednak dokładnie odwrotnie . Zamiast chronić lokalnych nabywców zniesiono jakiekolwiek formalne wymogi dla zagranicznego udziału w prywatyzacji. by uniknąć obcych przejęć. głównie z wyboru. Skutki tego są widoczne zwłaszcza jeśli chodzi o wschodni kierunek handlu. mleczne produkty obłożone są zaporowym cłem na poziomie 58 procent. hormonalnie hodowanej wołowiny z Kanady oraz ze Stanów Zjednoczonych.htm (32 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . że produkowało zbędne wyroby. Przeciwnie. Portugalia weszła do tego monetarnego reżimu.

W ten sposób powstała bowiem ogromna nadwyżka podaży majątku państwa nad efektywnym popytem ze strony lokalnych inwestorów. że łączna faktyczna cena sprzedaży jest wyższa niż wpłata do budżetu. kiedy przed niewielu laty wstępowała do Unii. że w Polsce nie wprowadzono żadnych reglamentacji. państwo zrezygnowało z jakichkolwiek ogólnie przyjętych w świecie wymogów wobec obcych inwestorów. Zamiast sprowadzić dodatkowy kapitał z zagranicy. gotowym do określonych nowych inwestycji. jak to stało się np.Obled reform/Obled reform. że sprzedaż "rozproszona". banków regionalnych). ale w innych elementach obecne polskie podejście do obcego kapitału jest też dewiacją. Kierowano się doktryną Balcerowicza (2000). oprócz tzw. choć nikt w praktyce ich nie maksymalizował. Przez całe lata wymóg dotyczący rezerw bankowych ustalono na poziomie 30 procent. publiczne banki stanowiły 80 procent. niedostępnych dla krajowców. żeby się "dopasować".finansowe . Na dodatek zdecydowano się oferować majątek głównie tzw. jeśli nie wręcz norm zachodnioeuropejskich. stanowi odchylenie od praktyk. obowiązkowych inwestycji. podobny przywilej nie objął jednak polskich nabywców majątku. trzy razy wyższym niż w Unii. nie zapewnia maksymalnej ceny. krajowy inwestor prawie nigdy nie mógł liczyć na . czyli koreańskiemu Daewoo. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . w tym też w swym sektorze bankowym. tym samym obniżając rynkową wartość banków.htm (33 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Polscy właściciele nie mogą nawet marzyć o takim wsparciu w obliczu bankructwa jakie niedawno państwo obiecało upadającemu Żeraniowi. oraz cenę kredytu. W Niemczech aż 40 procent sektora pozostaje w rękach państwowych (głównie w formie nastawionych na wspieranie rozwoju . nabywcy z reguły sięgnęli do zysków wypracowywanych przez swe polskie nabytki. Podrożyło to koszty działalności banków. także nie ma potrzeby sprzedawania na siłę wszystkiego co państwowe. Co więcej. oferowane obcokrajowcom. Podczas gdy pierwsi zostali objęci zerowymi cłami na import maszyn i urządzeń. w mniejszych udziałach. z bankami.tzw. Ograniczeni finansowo polscy inwestorzy stali się jeszcze mniej zdolni do walki z obcym nabywcą. Najbardziej chyba szokuje wczesna decyzja. Z kolei w przemyśle zagraniczni nabywcy zyskali zachęty w postaci często nawet dziesięcioletnich okresów zwolnień podatkowych.zachęty. W Portugalii. Do tego wszystkiego. Unia nie jest wcale obszarem całkowicie pozbawionym państwowej własności. a teraz ciągle 45 procent. w 1999 r. W większości przypadków te obowiązki nie były egzekwowane. Kiedy większość banków stała się już własnością zagraniczną.OBŁĘD REFORM szybką konsolidację różnych dziedzin. reflektującym na ponad 50 procent udziałów. Przy całym swym liberalizmie. To. gdyż chodziło jedynie o stworzenie wrażenia. żeby w polskich warunkach natychmiast wystawić na sprzedaż cały kapitał.. inwestorom strategicznym. wskaźnik rezerw w Polsce zrównano z unijnym.

możliwą do ominięcia. Ponieważ polityka ochrony gospodarki nie została nigdy nawet częściowo zrekonstruowana. że nastawioną nie na wsparcie własnych producentów. Trudno o większy kontrast niż to. która zapewniała przemysłowi i rolnictwu nie tylko rozliczne subwencje ale i prawie pełną ochronę przed importem.htm (34 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . a obce firmy weszły głównie z własnym towarem. włącznie z Unią Europejską nie miały prawa zabronić takich wyborów.Obled reform/Obled reform. czyli właściwie "polityka antyprzemysłowa".jako największy przywilej . zrezygnowano z jawnej polityki przemysłowej. W Polsce. można było inwestować tylko w dziedziny "wysokiej" techniki. Decyzja w tej sprawie należała wyłącznie do polskich władz. spowodowało to z kolei. W zgodzie z logiką "terapii szokowej". praktykowana za komunizmu polityka przemysłowa została rozmontowana w sposób radykalny. W to miejsce wprowadzono jednak niejawną politykę przemysłową. dysponująca bardzo wykształconą kadrą elektronika padła właściwie z marszu. Zamiast tych zakazów. głęboką recesję.nie polegała tylko na niskich stawkach podatkowych. więc wtrącona w całkowicie niepotrzebną. powstała w ciągu ostatnich paru lat. Nie chodzi o jakieś przypadkowe ruchy państwa. gdyż żadne ośrodki zewnętrzne. mianowicie że dzięki reformom ustrojowym udało się od zaraz wyłączyć państwo z nadmiernej interwencji w gospodarkę. W każdym razie. polska gospodarka została. lecz obcych. W tych warunkach jedynym sposobem na powstrzymanie zagranicznego przejęcia polskiej gospodarki było formalne wyłączenie obcych inwestorów z prywatyzacji. że krajowi inwestorzy stali się niezdolni do przejmowania na trwałe państwowych fabryk i banków. oparta w dużym stopniu na obcej kadrze.też pod opieką państwa . których głównym przesłaniem stało się ułatwienie obcym producentom przejęcia rynków wewnętrznych.taka silna branża. W Irlandii. głównie na budowę nowych obiektów . gdzie . tyle.taniego przejęcia krajowych file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Jakże inaczej zachowała się natomiast Irlandia. Ważniejsze było to. Albo . że prawie bez wyjątku. Owszem. co się stało po otwarciu na obcy kapitał z elektroniką w Irlandii i w Polsce. w miejsce polityki popierania własnych inwestorów weszła polityka popierania obcych inwestorów. podobnie jak w Finlandii.przypomnę. Podsumowanie Należy odrzucić kolejny popularny dzisiaj pogląd. ale zupełnie spójne działania.OBŁĘD REFORM Negocjując wysokość obowiązkowych inwestycji strona polska prawie nigdy nie domagała się żeby zagraniczny inwestor wprowadził konkretną technikę produkcji czy wyrób. której polityka przyciągania obcych inwestycji . ci sami producenci stworzyli od zera prężną branżę elektroniczną. żaden taki zakaz nie powinien nabrać mocy przed pełną akcesją. albo zaniechanie na pewien czas prywatyzacji w ogóle.

znowu razem . czy w miejsce byłego porządku wszedł związany z innym systemem moralny porządek.OBŁĘD REFORM producentów wraz z ich dawnymi rynkami zbytu. czyli demoralizacja. Wspólna korzyść Żeby zrozumieć rolę korupcji w prywatyzacji. w inny system. bo musiał upaść. a tym samym przyzwolenie na nie-system. Ze względu na uznaniowość oraz bezkarność. gdyż był z gruntu złym systemem. nie było też jasne. aparat państwa może naruszać cele społeczne.go porzuciły. Przyznam. przyzwalający na gwałcenie interesu publicznego i omijanie prawa Morderczy klimat dla krajowych inwestorów nie został nigdy skorygowany. jak i mas. że istotnie komunizm z początku miał ogólne file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Komunizm zrodził się w nienormalnych okolicznościach przemocy. czy raczej niewiara w nic. Obowiązuje proste rozumowanie. to. że przez jakiś czas nie znajdowałem odpowiedzi. aż natknąłem się na tekst Kołakowskiego (1990). gdyż nie chodzi o zwykłe błędy ze strony rządzących. trzeba się cofnąć w czasie do późnego komunizmu i jego upadku. Stwierdzenie takie wymagało dużej odwagi. obie grupy początkowo wsparły system a potem .Obled reform/Obled reform. że to nie jest tak. włączając wymogi uczciwej sprzedaży narodowego majątku. ale o ich niezbyt nawet skrywane interesy własne. gdyż sugerowało.czy przypadkiem inna wiara. Odwrotnie. stajemy bezradni wobec następującej kwestii: jak to jest możliwe. Ponieważ wiara w system zakłada spójność moralną. rozumianą jako sens interesu publicznego. Gdyby jednak przyjąć takie proste myślenie. jakie racje weszły w miejsce dawnej wiary w komunizm . Z czasem doszedłem do wniosku. a właściwie w całej transformacji. ROZDZIAŁ PIĄTY LABIRYNTY KORUPCJI Miejsca bardzo mocno już wyblakłego marksizmu nie zajął bynajmniej wsparty na solidnej moralności liberalizm. w którym rzucił on tezę. ale rozpasany amoralizm. że skoro system komunizmu był od początku uważany za zły. "niekompletny kapitalizm" powstaje zaś w warunkach nagminnej korupcji. że komunizm upadł. że tylko partia chciała kiedyś komunizmu a masy nigdy go nie chciały.htm (35 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . czy też raczej nastąpiło podważenie interesu ogólnego. Pozostała mi jednak niejasność. że komunizm skończył się powolnie przez upadek wiary w jego racje tak po stronie partii. dlaczego ten zły system nie został odrzucony niejako od ręki.

Partyjny monopol władzy miał równie demoralizujący wpływ na rządzonych. jako odrzucenia interesu publicznego. Uznałem też. nie musiały obawiać się poważniejszych sankcji prawnych czy też kadrowej reprymendy. Kiedy górę wzięły względy prywatne nad publicznymi. społeczności cywilnej. bazą poparcia był sens publicznego interesu. że komunizm miał w sobie od początku ziarno upadku. więc lepiej wycofać się z życia publicznego. wraz. Jeśli chodzi o kadry. Choć nie na taką skalę jak rządzący. w tym stałą pracę i sztywne ceny. ale jako demoralizacja. Z kolei rządzeni uznali. Wszczepił im poczucie. gdy kadry partyjne zdecydowały się zastąpić interes ogólny własnym. U podstaw demoralizacji. Fakt. kadry uznały. Stąd też w momencie.OBŁĘD REFORM poparcie. ale i bezkarność.htm (36 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . choć pod jego władzą nastąpił taki sam zwrot w Związku Radzieckim (patrz Jowitt 1992). Jeśli chodzi o samych rządzących. że komunizm daje im przywilej decydowania o losie mas. zdefiniowana wyżej jako odejście od poczucia interesu publicznego. który zawsze dawał im duże poczucie bezpieczeństwa. w tym sensie. również nawet w drodze korupcji. dokonała tak partia/państwo. Zwyciężył konsumeryzm. że można by pozbyć się komunizmu. ogromna centralizacja zagwarantowała im nie tylko pełną swobodę działania. ale nie osobiste korzyści materialne. choć nie można za ten fakt winić jego osobiście czy też jego ekipę. Podobnie. leżała skrajna centralizacja władzy politycznej. również oferuje im tylko marne korzyści materialne. masy również zaczęły systematycznie pasożytować na państwowej gospodarce. że skoro ich glosy/czyny nie liczą się w ogólnym rachunku. włącznie z moralnym przyzwoleniem na monopol władzy oraz rutynową przemoc.Obled reform/Obled reform. że tego zwrotu. któremu niewolny i brutalny system miał służyć. nawet w sytuacji łamania ustanowionego prawa. gdyż uczynił ich w zasadzie bezradnymi. to w pewnej chwili uznały. Tak jak w każdym porządku moralnym. wraz z cichym przyzwoleniem na coraz bardziej widoczną korupcję władz. że wraz z nim przyszła demoralizacja. że prędzej czy później musiało dojść do demoralizacji. nie można postawić takiego zarzutu ekipie Breżniewa. że to właśnie demoralizacja partii i mas spowodowała. Ale z czasem nastąpiło przewartościowanie. czyli korupcji władz i obojętności ludzi. że system. tyle. jak i masy. nie został w pełni uświadomiony. W ostatnich latach komunizmu pełno było opozycyjnych ataków na korupcję. tyle że rozumiano przez nią nie tyle nielegalne file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . z którym przyszło masowe wycofywanie się z politycznej aktywności. A to dlatego. Rządzeni znaleźli dla siebie program zastępczy w formie u ucieczki w życie osobiste i pomnażanie dóbr konsumpcyjnych. Uderzając w instytucje tzw. Powyższy zwrot dokonał się w Polsce w okresie Gierka. że komunizm . jak rodzina czy wspólnota. zatomizował on rządzonych. ażeby zacząć się bogacić w dowolny sposób.jak każdy inny system objęty demoralizacją musiał upaść. czy też jemu osobiście. rozumianego jednak nie jako równoczesny zanik wiary.

Za komunizmu kapitał był faktycznie niczyj. znowu tak za sprawą rządzących jak i rządzonych. czyli korupcja stała się motorem całej ustrojowej transformacji. mógł stać się przedmiotem sprzedaży. ale nie na sprzedaż. Raptem w rękach rządzących znalazła się do podziału nie jak za komunizmu roczna produkcja. stało się nie dbanie o ogólny dobrobyt ale o grabież odziedziczonych zasobów majątku. zależał głównie od tego. więc potraktować prywatyzowany majątek narodu jako bezpański i nie przejmować się ustaleniem jego faktycznej wartości ani ściąganiem zań pełnych cen. czyli moralność. teraz za kapitalizmu. Antykomunistyczna opozycja narzuciła koncepcję upadku komunizmu jako rewolucji mas walczących o inną wiarę. w którym rządzeni jako moralni nosiciele zmian ulegli niejako przebudzeniu z letargu. nastąpiła raczej dalsza demoralizacja. które zostały z dawnego państwa. Zamiast odnowy ducha publicznego. Pokusa była przy tym wyjątkowo ogromna. że uzdrawiająca państwo moralna rewolucja nie doszła do skutku. gdyż dla zainteresowanego własnymi korzyściami aparatu państwa wybór czym się zająć. Krytyka dotyczyła.Obled reform/Obled reform. To był ponoć proces. więc prawie wyłącznie rządzących. uległy zwielokrotnieniu możliwości zaspakajania własnych korzyści dla ludzi aparatu państwa. produkcją czy rozdziałem. czyli większość nie cierpiała na tę dolegliwość. że prywatne interesy rządzących. w tym wyboru jej modelowej koncepcji przejścia z komunizmu do kapitalizmu. przed którą chyba nigdy wcześniej nie stanęło prawie żadne państwo w historii. W ten sposób. że wraz z upadkiem komunizmu nie zaczęło się budowanie sprawnego państwa tylko niszczenie resztek. sam w sobie. teraz ten kapitał. pojawiła się niespotykana. Burząc mocno związane z nią pokłady korupcji. szansa. Nic. dokładnie tłumaczy dlaczego wraz z upadkiem komunizmu. ale zakumulowany przez dziesięciolecia narodowy kapitał. głównym celem władz. tym razem zainteresowanych w osiągnięciu jak największych korzyści osobistych z podziału schedy po komunizmie. najlepiej świadczy fakt.htm (37 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . tak jakby rządzeni. można powiedzieć "historyczna". więc kierowaną przez wąskie interesy członków partię. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . już nie starego partii/państwa ale nowego państwa bez partii. ciągle niczyj.OBŁĘD REFORM korzyści materialne co fakt sprawowania władzy przez uzurpację. przebudzone masy gwarantują nastanie moralnego państwa. Negatywny wybór O tym. więc dziwnego. Nie mogło być inaczej. Ten fakt. Dysponenci mogli. gdyż pozostawiony przez komunizm ogromny zasób kapitału był tak jak za komunizmu nadal swego rodzaju mieniem porzuconym. Motywowane troską o ogólny interes masy eliminują. Wraz z załamaniem komunizmu.

Przy wszystkich swoich ekscesach. liberałów na popierane przez dawne "niezależne" związki rozdawnictwo. czy nawet tylko wśród załóg. że majątek trwały uznano nie za własność ogólną. porzucony został nie tylko model państwa z czasów właśnie pogrzebanego komunizmu. by mieć czas na prawidłowe przygotowanie majątku do oficjalnych przetargów oraz staranną selekcję ofert. Porzucono bezpłatne rozdawnictwo majątku.Obled reform/Obled reform. Żeby zmaksymalizować możliwości korupcyjnych korzyści konieczne było przede wszystkim wyłączenie z prywatyzacji innych potencjalnych stron.zmian własnościowych. ale też dlatego.rozstrzygając niejasności z okresu komunistycznego tak. Stąd wzięła się napaść tzw. z którego szła ta produkcja. Innymi słowy. dlaczego szybko wykluczono samoprywatyzację przez załogi robotników i dyrekcję . ale jako prawnie należny państwu.htm (38 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . że taki kapitalizm. nazywany przez jego zwolenników "kapitalizmem demokratycznym". wraz z rządzącymi. stała się sama głównym źródłem dalszego jego rozkładu. odebrała mu na stałe kontrolę nad zasobami oraz dała okazję do nadużyć. nielegalne spijanie zysków z państwowej produkcji nie mogło dorównać prowizjom z ewentualnego rozdziału majątku państwa. W polskiej drodze do kapitalizmu dokonał się regres nie tylko ze względu na wywłaszczenie z kapitału całego narodu. ważne stało się. że nagle państwo niejako porzuciło naród. Przynajmniej początkowo. że w wyniku prywatyzacji państwo w ostatecznym rachunku traci file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Korupcją został też podyktowany wybór sprzedaży majątku jako głównego kanału prywatyzacji. żeby przynajmniej w tej dziedzinie zapewnić daleko idącą autonomię państwa. Tak. państwo za komunizmu reprezentowało wspólny model państwa interwencyjnego. Z myślą o maksymalizacji prowizji został rozstrzygnięty kolejny podstawowy wybór w sprawie modelu prywatyzacji.metody . że równo dzieląc kapitał między obywateli. że obrany przez państwo wariant sprzedaży też groził wypaczonym kapitalizmem. ale też model nowoczesnego państwa w ogóle. W ten sposób. Fakt. Korupcja podyktowała nie tylko wybór podziału zasobów kapitału w miejsce wspierania produkcji. więc. prywatyzacja zamiast uzdrowienia państwa. gdyż nie gwarantowało ono państwu prowizji na tym poziomie co jego sprzedaż. Gdyby nie pogoń za łatwymi prowizjami aparat państwa wybrałby wolne tempo dystrybucji majątku sprzedaży. Tak. doprowadzi się do wypaczenia kapitalizmu. bez lokalnej własności kapitału. mianowicie podjęto decyzję żeby przeznaczyć na sprzedaż jak najwięcej z dostępnych środków trwałych w jak najkrótszym czasie. dbającego o produkcję. gdy zasoby majątku zastane po komunizmie były pilnowane przez załogi. charakteryzującą system komunizmu. Tyle. byłby wypaczeniem. ale zdeterminowała też wybór sposobu . Nie ma wątpliwości.OBŁĘD REFORM która z tych sfer dawała większe możliwości nadużyć. To tłumaczy.

a inni inwestorzy stanowią tylko parawan albo służą jako gwaranci na wypadek jeśli taki "robiony bieg" nie zadziała od razu. wymiar sprawiedliwości jest absolutnie niesprawny. a tym samym całej transformacji. po czym następuje nierynkowy przydział. nie rządzi jednak żaden rynek. jedyną naprawdę zgodną z logiką korupcji strategią sprzedaży majątku stał się.htm (39 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . mogłaby się oczywiście komuś nie spodobać. żeby z pomocą firm doradczych dotrzeć do odpowiednich urzędników. gdzie są namacalne dowody. fałszywy przetarg z "gwarantowaną" wypłatą. jak już sugerowałem. w której sprzedający decyduje o tym kto dokładnie dostanie majątek. gdyż nie bardzo wiadomo dlaczego korupcja miałaby prowadzić do zaniżania cen. Wykroczenia prywatyzacyjne zwykle nie są ścigane. nie mówiąc o Rosji. Potęga korupcji Teza. mianowicie uniemożliwić szeroki dostęp do przetargu na majątek kupującym. sam wynik procesu zwykle bywa do kupienia. że przedstawione wcześniej wyliczenia na temat skandalicznie zaniżonych wycen to nie dowód na korupcję. Tam. Ktoś by mógł rzec. Właściwie to chodzi o wielostopniowy proceder. Pod wpływem nadmiernego popytu musiałyby podnieść się ceny podaży majątku. gdyż gdyby to była prawda to mielibyśmy do czynienia z nie kończącymi się procesami nieuczciwych decydentów. Może u kogoś pojawić się inna wątpliwość. na tyle że ostateczny nabywca zapłaciłby jego pełną wartość rynkową. że prywatyzatorzy rzeczywiście przed sprzedażą dopuszczają do załamania banków czy fabryk. ale zmowa. ktoś rzeczywiście wykorzystał nadarzającą się okazję. Innymi słowy. czyli prawo popytu i podaży. Gdyby ceny były sztucznie zaniżone potencjalni nabywcy zaczęliby walkę między sobą. żeby zaniżyć cenę majątku dla własnej korzyści. Wytypowany kontrahent ma już zapewniony kontrakt. Najszybszy lub najhojniejszy z walczących wygrywa.Obled reform/Obled reform. Tyle. Gdzie są dowody na to. że korupcja stała się napędową siłą prywatyzacji. czy istotnie korupcja państwa rządzi sprzedażą majątku. no bo gdzie są prokuratorskie dowody. a nawet jeśli dochodzi do rozpraw sądowych. że w przypadku jakiegoś banku czy fabryki. Pozbawione resztek przyzwoitości państwo nie jest zdolne do własnej odnowy. że w Polsce. Po to. gdzie rządzi korupcja. Albo.OBŁĘD REFORM swe zasoby nie miał już większego znaczenia dla jego moralnego stanu. a tym bardziej do zaszczepiania poczucia interesu ogólnego. taki urzędnik ma tylko jedno wyjście. żeby zaoferować zaniżoną cenę oraz wyciągnąć łapówkę. Zadziałałby więc rynek. w którym potencjalni nabywcy zagraniczni najpierw na zasadach rynku walczą. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .

żadni krajowi pretendenci. gdyż . żeby odbić sobie do woli młode lata. Zresztą. jak zasiłki. że skoro sami sprzedający nie mieli ochoty na przejęcie na własność prywatyzowanego kapitału. wybór padał głównie na zagranicznych nabywców. że należy bezwzględnie wywiązywać się z przyjętych zobowiązań. Jedną z nich jest. Takiej alternatywy jednak nie było. dlaczego nieuczciwi urzędnicy mieliby wzgardzić łapówkami oferowanymi ze strony lokalnych inwestorów na rzecz prowizji płynących od ich zagranicznych rywali. Obcy nabywcy okazali się bardziej godni zaufania od krajowych pretendentów. Istotnie.trzeba opanować specjalne reguły. ktoś mógłby kwestionować czy istotnie korupcja rządzi wszystkim. Przyjęli zasadę opłacania wszystkich rywalizujących frakcji decydentów i to na jak najwyższym szczeblu. Nawet gdyby się zgodzić z powyższym. dopóki się starannie nie wyjaśni. Nie marzyli o zostaniu kapitalistą. nie mogli marzyć o osiągnięciu trwałych zysków z przejętych obiektów.htm (40 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . że słabsi finansowo lokalni inwestorzy nie mogli przebić zagranicznych. bez możliwości odwołania się do prawa. ale to nie jest koniec sprawy. Podsumowanie file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . nawet gdyby miały przynieść dobre zyski. więc żeby w nim sobie radzić.OBŁĘD REFORM Ale nawet jak uporamy się z tymi dotyczącymi wyceny. Trzeba pamiętać. Można by na to odpowiedzieć. Pragnęli oni głównie zdobycia łatwego pieniądza i dostępu do rozrzutnej konsumpcji. nie tak jak na rynku .ze względu na wspomniany wcześniej tragiczny stan gospodarki . dlaczego wybrali z reguły obcych zamiast lokalnych nabywców. Zagraniczni nabywcy okazali się nie tylko bardziej wiarygodni jeśli chodzi o warunki szemranych umów. pozostaje kolejna wątpliwość.Obled reform/Obled reform. ale ciężko pracującym i pilnie oszczędzającym osobnikiem. Nie można dowieść przemożnej roli korupcji. gdyż okazali się lepiej przygotowani niż krajowcy do działania w warunkach chronicznej korupcji jaka zapanowała w Polsce. gdyż przyjęli wypróbowana zasadę. Zabrali się też do skrupulatnego zakładania kompromitujących dossier na wypadek wyłamania się zamieszanych w afery. włącznie z decydentami. że urzędnicy dysponujący majątkiem nie byli zainteresowani zagarnięciem fabryk czy banków na stałe. które ponoć podle im zmarnował siermiężny komunizm. ale byli też w stanie bardziej skutecznie podporządkować polskich urzędników. Do tego dochodzi fakt. co przemieniło Polskę w prawdziwie egzotyczną "krainę teczek". nie wydaje się żeby kwestie finansowe były tutaj najważniejsze. bo gdyby to była prawda to bezkarni sprzedający sami przyjęliby za bezcen majątek zamiast oddawać go obcym nabywcom. nie tym z marksowskiej groteski. ponieważ łapówki płacone za darmowy majątek były marne. że korupcja to świat ciemnych zakulisowych konszachtów. mogły sobie ufać. żeby nielegalnie układające się strony.w pełnym świetle .

jak dalece obcy inwestorzy górowali nad sprzedawcami majątku przez zestawienie ukrytych korzyści nabywców z ukrytymi prowizjami dla urzędników. który należy do politologów. innego wyjścia jak odrzucić kolejny wyjątkowo niedorzeczny pogląd na temat reform. Państwo nie jest anonimowe. ale ci nie są skorzy do udzielenia odpowiedzi.htm (41 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Prowizje można szacować na 2-4 procent wpływów z prywatyzacji równych 18-23 miliardów dolarów.4 do 0. jak Unia.zyskali zagraniczni nabywcy w zamian za łapówki. czyli samo państwo. jego sprzedajnych decydentów. Jako ekonomista nie powinienem wchodzić na teren.po odliczeniu cen . który na czysto . żeby następnie zostać poplecznikiem innej dewiacji .Obled reform/Obled reform. więc nie powinno być kłopotu z wyjściem poza ogólną analizę mechanizmów wyprzedaży majątku i ustaleniem jakie siły polityczne wykonały tę operację. Z pewnością prywatyzacja majątku. Komparatywna (= względna) przewaga zagranicznych korporacji w korupcji obróciła się zresztą nie tylko przeciw krajowym inwestorom. korporacje skłoniły do przyjęcia bardzo marnych łapówek. Trudno się temu dziwić. ROZDZIAŁ SZÓSTY HANDLARZE ZŁOMEM Z nadgorliwego apologety komunizmu inteligencka elita przekształciła się w jego najbardziej zdeterminowanego przeciwnika. nie dostarcza na to dowodów. który przechwycili obcy nabywcy. gdzie korupcja jest sposobem przetrwania. a władza jest personalna. Choć odpowiedź jest prosta. że najlepszą gwarancją na szybkie usprawnienie systemu było masowe wpuszczenie obcych inwestorów. z ich większym doświadczeniem rynkowym i szacunkiem dla prawa.kapitalizmu z obcym kapitałem i lokalną pracą. w procesie zakupu zaczęli bezpardonowo gwałcić prawa rynku i nagminnie łamać prawo. kapitalistom. odwrotnie.OBŁĘD REFORM Nie ma. Chodzi o 0. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Najlepiej jest przekonać się o tym. tyle. Mają one wyjątkowe doświadczenie robienia interesów w warunkach upadłego państwa.5 miliarda dolarów. że wszystkie dotąd rządzące ośrodki przyłożyły się do tej wyprzedaży. gdyż wśród zagranicznych inwestorów zainteresowanych sprzedawanym majątkiem przeważyły korporacje międzynarodowe.za ułamek realnej wartości. co stanowi tylko pół procent 216 miliardów dolarów kapitału. gdyż nie działają tylko w rozwiniętych krajach.niejako na talerzu . Pierwszych wykluczyły one z procesu prywatyzacji majątku a drugich. mianowicie. Korporacje międzynarodowe są również głęboko zakorzenione w gospodarkach zacofanych. ale też przeciw samemu aparatowi państwa. gdzie korupcja jest raczej marginesem. mimo że ci dostarczyli im ten majątek . jak widać. że w nierównym stopniu.

mianowicie trzonu inteligencji. Za tym zwycięstwem kryje się przede wszystkim zaskakująca wygrana stosunkowo mało liczebnej grupy. gdy doszło do wyboru modelu prywatyzacji. W jednej znaleźli się ci.OBŁĘD REFORM Siła przewodnia Szukając politycznych sił związanych z wyprzedażą majątku należy zacząć od analizy głównych grup interesu oraz ról. Chodziło im raczej o poszerzenie sfery wolności. które te grupy wzięły na siebie w procesie wywłaszczenia. Dopisano do tego misję. prawie wyłącznie miejskiej. żeby z korzyścią własną sprzedać kapitał innym. Mimo braku tego poparcia. samo w sobie.Obled reform/Obled reform.htm (42 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . gdyż doszły do tego silne interesy osobiste. żeby wzorem polskiej przeszłości nieść wolność ogółowi. które stanowi wynik konfliktu dwóch grup. by zostać produktywnym kapitalistą. którzy przy okazji chcieli po prostu zostać sami kapitalistami a w drugiej ci. w tym konflikcie grup interesu prawie natychmiastowe zwycięstwo musiały odnieść nie te kręgi. Z tegoż dokładnie powodu. które były zainteresowane przejmowaniem kapitału. którzy myśleli raczej o innych korzyściach niż kapitalizm dla siebie. wyłania się obraz przechodzenia do kapitalizmu. czyli wybujałej konsumpcji. Kiedy się spojrzy na ten proces z tej perspektywy. Jej potępienie spadło nie na wszystkich kapitalistów. że tym razem przyjęła ona szczególną formę. choć nie było dla tych inteligenckich kręgów do końca jasne jak należy dokładnie rozumieć sens wolności. tym większe im bliżej znaleźli się ośrodków władzy. Wszystko z myślą o zaspokojeniu swych zgoła niekapitałistycznych potrzeb. czyli chęci stania się samemu kapitalistami. Były to raczej kręgi. proces reform został podporządkowany tej grupie pozbawionej niestety bezpośredniego interesu w przywróceniu kapitalistycznej produkcji. często traktowanej jako wyższe dobro. Ukształtowana w dużym stopniu przez opozycję wobec komunizmu grupa ta nie zdobyła sobie wielkiego wyborczego poparcia. czyli wywłaszczeniu kapitału na rzecz zagranicy. tyle. ale wyłącznie na miejscowy file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Na wyborze modelu prywatyzacji zaciążyła też typowa dla polskiej inteligencji awersja wobec charakterologicznie odmiennych kapitalistów. Nie ulega żadnej wątpliwości. środowiska inteligenckie użyły swoich wpływów nie dla zagarnięcia kapitału na własny użytek. że główne inteligenckie środowiska przyłączyły się do opozycji wobec komunizmu nie z potrzeby kapitalizmu. które wykorzystały władzę by stać się "pośrednikami" w wyprzedaży majątku w obce ręce. Użyły tych wpływów w tym celu. Inteligenckie starcie ze skazanym na upadek komunizmem nie miało jednak charakteru wyłącznie ideowego. bo go raczej nie chciały dla siebie. Sądząc po wynikach.

chłopi. lub inaczej . żeby kapitał został rozdany czyniąc kapitalistów ze wszystkich. które mogłyby sugerować. gdyż. że znacznie mniej zasobną. W ten sposób. którzy w przeciwieństwie do przedwojennych właścicieli zebrali bogate doświadczenie w zarządzaniu kapitałem. bez ambicji stania się kapitalistami. jako bazy nie tylko rynku. wykluczyły z gry o narodowe zasoby lokalne grupy. w ich miejsce powinni. Część tej grupy zawsze chciała. Żadna inna grupa społeczna otwarcie nie przyjęła tej filozofii. ale odebrano im file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Żywioł ten uznano za zbyt prowincjonalny.OBŁĘD REFORM żywioł kapitalistyczny. że nie należy mieszać kapitalistycznego rynku z tradycyjną moralnością. Jedyną szansą była dla nich reprywatyzacja przeprowadzona na tyle szybko.kapitalizm. jako "siłę przewodnią". zanegowanie moralności. krajowcy mają prawo do własności tego co wypracowali bardziej niż ktokolwiek inny. która za komunizmu zachowała własność . które chciały kapitalizmu dla siebie. mianowicie wywłaszczonych po wojnie przedsiębiorców i kamieniczników.ludzki . nie wszystkie jednak rzuciły wyzwanie inteligencji. wyprzedaż w ręce zagraniczne zostawiła też na lodzie inną. Z powyższego rozumowania inteligenckie środowiska zdołały wyeliminować względy moralne. Ale jej trzon szybko przesunął się w stronę wyprzedaży zagranicy za korzyści własne. stanowili oni grupę najlepiej przygotowaną do przejmowania kapitału. tyle. czyli prokapitalistyczne. czyli na zagranicznego rezydenta.htm (43 z 87) [2005-02-12 02:29:54] .Obled reform/Obled reform. Wśród wyłączonych znaleźli się też dotychczasowi komunistyczni dyrektorzy banków i fabryk. cen w celu uzyskania prowizji przy zmianie właściciela zasobów kapitału z organu państwa na prywatną osobę. wśród pokonanych znalazła się jedyna ważna grupa.ekonomii z socjologią. Za tym kryło się ogólniejsze przekonanie tych kręgów. do takiej reprywatyzacji nigdy nie doszło. Z tego tytułu byli bowiem wyjątkowo przygotowani do wykorzystania możliwości jakie daje normalny . Narzucona przez inteligencję. a w pewnym sensie nawet antykapitalistyczne. Zinterpretowali wolność gospodarczą jako formę społecznego nihilizmu. pozostałość po kapitalizmie. czyli preferencyjne akcje. żeby sobie poradził we współczesnym . ale każdej społecznej instytucji. że prowincjonalni czy nie. więc przyjść światowcy z zagranicy. Co zakrawa na ironię.kapitalizmie. Niektóre z nich wręcz związały się z tymi kręgami w celach sprawowania władzy.globalnym . stało się wygodnym usprawiedliwieniem dla sprzedaży ogólnego majątku bez oglądania się na prawo. przynajmniej w ich oczach. żeby ich zagarnięta własność nie została ponownie zagarnięta. solidarnie. Sądząc po krajach rozwiniętego kapitalizmu. To te dwie grupy. Miało to niemałe znaczenie praktyczne. chodzi głównie o robotników z dawnej opozycji nielegalnych związków. tym razem przez zagranicznych inwestorów. dopuszczalna stała się powszechna praktyka zaniżania.

Ile razy zaczynają się przygotowania do sprzedaży banków. że tak źle działają bo np. Jak gorliwie podają te same media. rodzi się pytanie co to takiego pozwoliło trzonowi inteligencji stać się "siłą przewodnią" rodzącego się "niekompletnego kapitalizmu".bladły w porównaniu z tym co mieli finansowo do zyskania lokalni nabywcy. że fabryki i banki to złom. ale jednocześnie zyskała szansę bardziej skutecznego narzucenia społeczeństwu fałszów wspierających wyprzedaż majątku. powrót do wczesnych wzorów komunistycznych. co nie zmienia jednak faktu. Przecież. W jednej. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że najbardziej wpływowe media. inteligencja stoczyła się z obrońcy wyższej kultury do nosicielki anty-kultury.Obled reform/Obled reform. czyli środki przekazu. który powinien zaraz znaleźć solidnego użytkownika . że jako związani z komunizmem nie mają do tego moralnego tytułu. że pojawił się jeden organ. Oraz. więc ile by nie włożono kiedyś w budowę zakładów czy organizację banków dla nabywcy. Nie wiadomo jednak.prowizje . wersji stwierdza się. wieki trwa realizacja zwykłego czeku. że przyszłe zyski też będą marne. Propaganda wyprzedaży Kiedy się czyta powyższy opis swoistego "konfliktu klasowego" w którym grupy zainteresowane kapitałem ścierają się z tymi. inteligencja była nie tylko słaba liczebnie ale jej ewentualne korzyści z wywłaszczenia na rzecz zagranicy . ale mają go obcy nabywcy bez pytania o przeszłość. Zgodnie z inną wersją. przyjęły tę samą generalną linię programową. wspartej przez media. bo liczą się tylko zyski z przyszłej produkcji. Najlepiej widać zabiegi środków przekazu na przykładzie poszczególnych sektorów. Wykonując wyrok na sobie. po cenie złomu. którzy go nie chcą. zaraz po załamaniu produkcja oraz zyski zaczęły przecież szybko rosnąć. Z wymianą redaktorów naczelnych nastąpiła niesłychana wulgaryzacja mediów. Nie chodzi o to. choć wolne od państwowej cenzury. nie miało to wcale wpływu na wartość sprzedawanych niezużytych maszyn. kiedy upadł komunizm. jak choćby finansów. W tym kłamstwa. gdy demolowano tzw.część polskiego majątku ciągle była bardzo dużo warta. ale o to.najlepiej cudzoziemca. żeby broń boże się nie rozmyślił. to niewiele znaczyło.OBŁĘD REFORM tę szansę argumentując. że niezużyta aktywna . głównie dlatego że przejęły z komunizmu najważniejszy instrument władzy. Wskaźniki zużycia są rzeczywiście wysokie. że odziedziczono złom. ile by nie było tego złomu w postaci zużytych maszyn. wrogów klasowych. Innymi słowy. upadła też produkcja. gdyż komunizm doprowadził do kompletnego fizycznego zużycia majątku trwałego. pojawiają się lamenty. dlaczego początkowe załamanie produkcji miałoby przekonać potencjalnych nabywców. że komunizm zostawił gospodarkę w tak kiepskim stanie.htm (44 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Kręgi inteligenckie wygrały.

że najlepiej będzie wtedy jak w polskich rękach zostanie nic. Z rozpędu. ten ktoś wspomniał. Zgrana władza Inteligencji nie mogło wystarczyć samo przejęcie kontroli nad mediami. potrzebowała ona też politycznej organizacji do realizacji swych celów.jako komuch. ino sznur. dopadną go oskarżeniem. Z pomocą środków przekazu sprzedano banki i fabryki. tak jednak małego. gdy rząd oddłużył banki w formie obligacji. media mają nań repertuar niewybrednych ataków. które wraz z innymi aktywami przeszły w ręce nowych zagranicznych właścicieli. z budżetu w formie oprocentowania wspomnianych oddłużeniowych obligacji. Gdyby jednak ktoś śmiał się sprzeciwić tego rodzaju wywłaszczeniowej operacji. a jeszcze mniej miało z nim do czynienia. rękami ludzi. może nawet oberwać od machiny jako nieżyciowy sympatyk pokonanego komunizmu. ton mediów się zmienia. że zdrowe banki . środki przekazu mają inną inwektywę. który ma jakieś złudzenia na temat tego.mafijnych. których ominęły dotąd epitety. że jest szowinistą. którzy myślą. Na temat zaniżonych cen może bowiem rozprawiać tylko osobnik.z aktywami rzędu aż 90 miliardów dolarów . czyli za darmo. Nie tylko. który z kolei zechciałby kwestionować ceny. że mało kto o nim kiedykolwiek słyszał. stały się one najbardziej zyskowną dziedziną gospodarki. że nie należy chyba wszystkiego wyprzedawać zagranicy.. Nigdy jednak dotąd nie przyszło ludziom mediów do głowy. że zastany kapitał był wart tyle co złom. że ci ratują bankowość. że mało kogo zdziwiło.po 1994 r. że jeśli można w ogóle mówić o złomie w kontekście polskiej prywatyzacji to nie tak jak sobie życzą główne środki przekazu. A prawda jest taka. taki krytyk wyceny majątku. ale że ten kapitał został potraktowany jak złom. Na śmiałka.Obled reform/Obled reform. tak jak inne wystawione pod młotek sektory. że od 1994 r. Urabianie opinii przez środki przekazu okazało się na tyle skuteczne. po których majątek jest upłynniany. że komunizm był w stanie tworzyć coś więcej niż złom.htm (45 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . na przykład. właściwie to całą Polskę w cenie złomu. by użyć jakiegoś odpowiedniego określenia na tych. Nagle okazuje się. liberalnych reformatorów. przed falą wyprzedaży. czy tych rosyjskich . Żeby zdobyć władzę. Gdyby. że wyróżniają się na tle zbankrutowanych banków czeskich. zostały prawie w całości sprzedane zagranicy za 3 miliardy dolarów. Gdyż dokładnie tyle państwo wypłaci bankom do 2004 r. ale mają wyniki finansowe lepsze od banków unijnych. czy . Stała file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Z racji charakteru ich zajęcia należałoby od zaraz zacząć ich nazwać "handlarzami złomem". Kiedy jednak trzeba pochwalić tzw.OBŁĘD REFORM Od czasu to czasu do rangi niezwykłego wydarzenia urasta też informacja na temat bankructwa jakiegoś krajowego banku.zgoła pogardliwie .

Nie mógł to być żaden innych duch. ruszyła integracja. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . ale ich kierownictwo postanowiło stronić od polityki. że główną techniką tej partii będzie radykalna sprzedaż inwestorom zagranicznym pod presją najprzeróżniejszych formalnych wymogów związanych z integracją. Korzystając z wyjątkowej okoliczności. antykomunistyczną opozycję. przyszedł następny. Sytuację tę wykorzystały.. Już wtedy było jasne. koalicja zajęła się widmem kapitalizmu.prawie o połowę. na której opiera się wolność. ale nie bez wsparcia ze strony niezależnych związków zawodowych. To dlatego pod rządami tej koalicji doszło do wyhamowania tempa prywatyzacji. Nastąpił głęboki zwrot. Unia przejęła ster władzy pierwsza. który uderzył głównie w państwowy przemysł. tak by zbliżyć warunki jej działania do sektora prywatnego. czyli ich własnego kapitału. Byłe związki były dostatecznie silne. albo. Unia. partie wywodzące się z dawnego okresu tak. że nie doszło do obiecanej poprawy gospodarczej.Obled reform/Obled reform. ale bez Balcerowicza. kontrolę nad gospodarką przejęła koalicja Sojuszu Lewicy Demokratycznej oraz Polskiego Stronnictwa Ludowego. że albo majątek zostanie w rękach państwa. w tym samym duchu orwellowskiej nowomowy.OBŁĘD REFORM się nią z początku Unia Demokratyczna. Gdy w 1991 r. gdyż liczyli na to. w miejsce rządu. że będzie zarządzany zgodnie z interesem robotników. żeby wziąć rządy we własne ręce. Nie tego spodziewali się robotniczy sojusznicy. jak to mówili wtedy odsunięci od steru ludzie Unii . że w wyborach 1993 r. gdyż nikt inny poza tą partią nie zaangażował się z podobną silą w pozbawienie ogółu ludzi bazy. głównie robotniczych.zwane komercjalizacją. że trzeba było od podstaw sformułować program reform.. lewicowa koalicja zaostrzyła nadzorczą kontrolę nad sektorem państwowym oraz wprowadziła zmiany w przepisach . innym był fakt. w którym przypadły mu finanse. gdyż obydwie siły miały ten sam polityczny rodowód. w 1989 r. że w imieniu dawnej opozycji zmianami ustrojowymi pokieruje inteligencja. z inną Unią. że zostanie rozdany wszystkim. podjęła się tego dzieła. czyli w bastion robotników. To był tylko jeden z powodów do narastających zatargów w rządach byłej opozycji. Europejską. Miały one zwiększyć kompetencje państwowej dyrekcji.htm (46 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . jak była antykomunistyczna opozycja. z Balcerowiczem. odsunięte od władzy. że od ostrej walki o reformy ważniejsza jest walka z ostrym kryzysem gospodarki. Zaczął się natomiast okropny kryzys lat 1990-1992. potem przemianowana. Zdecydowano. na Unię Wolności. gdyż zamiast żyć widmem komunizmu. Zamiast na siłę sprzedawać majątek państwa. tyle. też z Unią. Był to stosunkowo zrozumiały sojusz. Zdecydowała.

Co więcej. Najbardziej szkodliwym aktem prawicy było przekazanie w ręce zagraniczne całego systemu finansowego. Ważniejszy jest jednak fakt. Dzięki prawicy ten udział podniósł się do wspomnianych wcześniej 75 procent. Świadoma tego. których zarządy znalazły się głównie z rękach byłej partyjnej nomenklatury. kiedy świadomie starano się skierować kapitał głównie w ręce krajowe. Jest w tym trochę racji. który obraca pieniądzem. mianowicie że główną przeszkodą w budowie kapitalizmu od początku były przeżytki komunistycznego myślenia reprezentowane przez siły polityczne sprzed upadku komunizmu. że żadne preferencje dla krajowych nabywców na nic się nie zdadzą ze względu na narzucone Polsce pod rządami Unii Wolności zobowiązania otwarcia gospodarki na obrót towarem i kapitałem. np. Trudno jest te wszystkie fakty zaakceptować byłej opozycji antykomunistycznej. koalicja podjęła jedyny jak dotąd krok. Zaczął swe rządy od decyzji. kiedy na zasadzie rykoszetu wyrwały władze lewicowej koalicji. programowo narodowe. gdy związki szły za partią.z kolei . Z tych samych powodów prawicowe partie niechętnie mówią o własnych dokonaniach po 1997 r. Kiedy odchodziła lewicowa koalicja. że rządy lewicowej koalicji stanowią jedyny okres. Podjęto próbę stworzenia zapory w postaci zgrupowanych wokół państwowych banków oraz ubezpieczyciela -monopolisty nowego typu holdingów . wraz z nim. całego sektora cementowego oraz wyrobów tytoniowych.Obled reform/Obled reform. dzięki któremu . gdyż żyje ona obrazem partii z okresu komunistycznego jako sił antypolskich..OBŁĘD REFORM Choć doszło do potrzebnego zwolnienia tempa transferu majątku za granicę. wyszła z koalicji. Ale gdy Unia. Mają do tego realne powody. udział obcego kapitału w bankach wynosił poniżej 20 procent. gdyż największą wyprzedaż zagranicy dokonały te właśnie siły. który mógł uratować kraj przed wywłaszczaniem. orgia wyprzedaży się nie skończyła. Szczególną rolę w tej prawicowej koalicji odegrała Unia.in. holdingów w przemyśle. gdyż znowu na zasadzie tzw. Na ten okres przypadł rozwój krajowych tzw. ostra "walka" rządu Akcji o niepolski cukier.ale program ten szybko ugrzązł. Podsumowanie Nie da się więc utrzymać ogólnie przyjętego poglądu.htm (47 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że wyłącznym nosicielem tego przeżytku okazała się file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . lewica trzymała większość ubezpieczeń w gestii krajowej. o czym świadczy m. tyle. dopuszczono do kilku nierozważnych sprzedaży. żeby bez żadnej zwłoki sprzedać zagranicy pozostałe banki. gdy za sprawą prawicy są one już głównie w obcych rękach. związkowy trzon AWS lub Akcji dał gospodarkę Unii. czyli Balcerowiczowi. pasa transmisyjnego z komunistycznych czasów.obraca się rynek. gdyż istotnie intelektualna spuścizna z dawnego okresu boleśnie odbiła się na zmianach ustrojowych. jak również prawicy jako takiej.

wymaga zakwestionowania tradycji moralnej. nad komunizmem. Nadal jednak pokaźna część zasobów kapitałowych była w rękach zagranicznych. których wyrwaliby z polską ziemią również korzenie polskości. zabrała się ona jednak do propagandy "wyższości" kapitalizmu. gdyż nikomu z komunistycznych władz nie przyszłoby do głowy. Choć nikt nie potrzebował inteligencji. jak w podręcznikowym komunizmie.OBŁĘD REFORM była opozycja antykomunistyczna. z negacją narodu. Inteligencja nie przyjęłaby. CZĘŚĆ TRZECIA PRZEKLEŃSTWO HISTORII Likwidacja narodowego kapitału przez półdarmową wyprzedaż zagranicy stawia Polskę w sytuacji gorszej niż kiedykolwiek w nowoczesnej historii jej gospodarki. Do tego nigdy nie doszło. gdyż w międzyczasie Polska odzyskała niepodległość. żeby dzielić się narodowym kapitałem z innymi krajami. żeby pozbawić Polaków wszystkich zasobów.przy udziale inteligencji . zwłaszcza w niemieckich. Tak było oczywiście w okresie zaborów. wzorem komunizmu. była opozycja. zaborcy potrzebowaliby jednak następnych stu lat. czy to w imię wspólnoty robotników. Zrobiła to w rewolucyjnym stylu. zwłaszcza inteligencka. gdyby nie jej gorliwa akceptacja idei internacjonalizmu.w nieświadomości klęski. Przy budowie "niekompletnego kapitalizmu" przez wywłaszczenie narodu doszło jednak . tego "niekompletnego".htm (48 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . czy to w drodze niemieckiego rugowania z ziemi czy rosyjskich konfiskat majątków. przechodziła wtedy w obce ręce z reguły za ułamek wartości. nie był jednak traktowany tak poważnie jak obecnie. wybrała jego rewolucyjne uświadamianie . Od dwóch już stuleci Polska zmaga się o zachowanie narodowej kontroli nad swym majątkiem.do odrzucenia moralności. który monopartia porzuciła na długo przed upadkiem komunizmu. Miał on co najwyżej charakter sloganowy. ale już nie w rosyjskich. obozu. nawet spośród tzw. wrogiej postawy wobec krajowych kapitalistów. gdy nastał komunizm po raz pierwszy we współczesnej historii Polski kapitał file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . jako "przeżytek komunizmu". moralność była naginana przez partię. pod koniec. głównie w obliczu gospodarczej ekspansji jej sąsiadów. Na to. żeby zachęcała go do przyjęcia kapitalizmu. internacjonalizm.Obled reform/Obled reform. Zamiast zająć się polepszeniem bytu przeciętnego człowieka. Polska ziemia. a w zaborze rosyjskim ze względu na krótki czas wyznaczony na sprzedaż posiadłości. Nawet za trudnych czasów komunistycznych. Wdrażanie takiej doktryny jak internacjonalizm. W niemieckim zaborze działo się tak pod presją długów. Gdy w komunizmie odbierano własność prywatną. jako główny składnik narodowego kapitału. Dopiero. czy wspólnoty kapitalistów z "niekompletnego kapitalizmu".

a w każdym razie nie do rosyjskich. będącego u steru partii w latach 1970-1980. także obecnego ograniczenia suwerenności nie można dalej przypisywać Rosji. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . którzy z racji dostępu do władzy manipulują zbiorową świadomością. Ponieważ większość kapitału. Jest to ponoć okres bezsensownego uzależnienia gospodarki oraz wynikającego stąd krachu. że tak jak wszyscy partyjni liderzy bal się reform gospodarki. dopuściła do nadmiernego uzależnienia gospodarki od zagranicy leży opinia. że polityka Gierka.Obled reform/Obled reform. że rosyjscy mocodawcy nie mieli tytułów własności. W tym sensie. kosztem tegoż centrum.rosyjskie.htm (49 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . A to dlatego. Po to. żeby żałosne dzieło rozdrapywania polskiego kapitału doszło do swego naturalnego końca. Sprzedany majątek trafił raczej do rak niemieckich. Mimo tych niezbitych faktów. czyli do pełnej likwidacji polskości. Dopiero na tym tle można ponoć ogarnąć gospodarcze uniezależnienie oraz zbudowany na nim cud obecnej dekady Balcerowicza. zaledwie w ciągu dziesięciolecia. które przykuwa dzisiaj uwagę większości Polaków jest nie to realne. ale wymagały delegowania władzy w dół. w obliczu kulejącej gospodarki zostawionej przez Gomułkę. Najlepiej o tym świadczą ciągle odwołania tzw. ROZDZIAŁ SIÓDMY ZAKŁAMANA PRZESZŁOŚĆ Nie mogło się udać przejście z komunizmu do kapitalizmu. wyłonił się nienarodowy kapitalizm. porównanie wypada mocno na korzyść Gierka. która uważa szczytową dekadę późnego komunizmu za gospodarczo najlepsze lata po wojnie Istotą "polskiej drogi" do kapitalizmu jest manipulacja historią dla doraźnych korzyści tych. Jakkolwiek silna była wtedy rosyjska kontrola polskiej gospodarki nie zmienia to oczywistego faktu. znalazła się w rękach zagranicznych. ale to nieistniejące . Według tej szeroko przyjętej interpretacji. Niestety. jak bezmierny musi być cynizm tych.OBŁĘD REFORM stał się wyłącznie narodowy. jedyne zewnętrzne zagrożenie. liberałów. gdyż mało kto rozumie czym był komunizm. Były one potrzebne dla rozruszania gospodarki. sytuacja uległa nagłemu pogorszeniu. którzy marnują historię. z czym wiązało się ryzyko utraty kontroli. liberałów do dekady Gierka. w wyniku wywłaszczeniowej prywatyzacji. Nic chyba bardziej nie świadczy o niskim stanie świadomości przeciętnego obywatela oraz o tym. Doszło do zastoju gospodarczego. że jak ktoś poza ścisłym centrum zasmakuje uroków władzy to zaraz będzie chciał jej więcej. Zapomniane reformy U podstaw tezy tzw. czyli większość. Gierek miał ograniczony wybór. banków i fabryk. Natomiast po upadku tego jak by nie było narodowego komunizmu. czyli pod względem suwerenności gospodarczej. nawet ta część społeczeństwa. w tych też rękach znalazła się prawie pełna kontrola gospodarki.

gdyż za Gierka doszło do bardzo ważnych zmian ustrojowych. Zwiększenie wydajności wymagałoby głębszych zmian systemowych. że już na wyraźnie skromniejszą skalę. z milionami formularzy idących do góry oraz tysiącami decyzji idących w dół. że mono-partia ciągle grzebała w systemie gospodarki. kiedy doszedł. głównie obliczone na dobre wrażenie. Wynikało to z ich wiary. że wraz z uzależnieniem od zagranicznego importu i kredytu. Zmiany były potraktowane przez Gierka jako niezbędny warunek skutecznego otwarcia gospodarki na świat. Nawet jeśli oficjalnie głoszono. postąpić Gierek. aby je następnie szybko porzucić. ale stało się tak nie przez przypadek. co tylko pociągnęło za sobą dalszą decentralizację decyzji. na import i kredyty. nawet ograniczonego. zjednoczeniach branżowych. pole manewru dla władz partii musi się dodatkowo zawęzić. tak by polepszyć wykorzystanie zasobów. których nikt nie brał poważnie pod uwagę. jaką było zburzenie podstaw kapitalizmu. uważają z kolei. gdyż nie tylko. jak i za całym programem reform. ale zabiegi kosmetyczne. że nie miało to większego znaczenia. tyle. Krył się za tym. Dla przeciwwagi skoncentrowano produkcję w tzw. kapitału czy pracy. od której musieli stronić partyjni przywódcy. tak własny jak i file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . żeby pokazać swój dynamizm. Gomułki. Albowiem każdy kapitał. Znowu nie ma w tym łutu prawdy. Przecież komuniści zaczęli od gigantycznej reformy. gdyż reformowanie było ostatnią rzeczą. reformy szły nieustannie. ministerstw branżowych. że do niej doszło.htm (50 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . To nastawienie nigdy się nie zmieniło. Ci nieliczni spośród tzw. brakowało środków na inwestycje. zarządził huczne reformy. swoisty przełom ideologiczny. gdyż marksizm ma wyjątkowo wyraźną awersję do kapitałowego wiązania gospodarki narodowej z zagranicą. żeby rozczłonkować centrum gospodarcze. Tak jak w przypadku Gomułki. którzy dostrzegają fakt. prowadziły one do systematycznego odchodzenia od komunizmu. Nic nie jest jednak dalsze od prawdy. ich zdaniem. Nie były to bowiem prawdziwe reformy. reformy Gierka dokonały dalszej erozji systemu komunistycznego. że wprowadzane przez partię reformy mają służyć utrwaleniu scentralizowanego porządku. liberałów. zresztą utrzymanych w tym samym duchu co reformy jego poprzednika. tak więc zaczęło się pożyczanie. zwłaszcza w wydaniu nowych liderów. stał się nagle mało ważną formalnością. przekazując kompetencje z organów planowania do tzw. To otwarcie było zresztą samo w sobie aktem odwagi.OBŁĘD REFORM gdyż ze względu na niską wydajność. Niczego innego nie mogła przynieść decyzja Gierka. że można organizować gospodarkę w dowolny sposób. więc do władzy.Obled reform/Obled reform. Jedynym wyjściem okazały się zagraniczne kredyty na zakup dóbr inwestycyjnych. Nie inaczej miał. Nie może być więc mowy o strachu przed decentralizacją władzy. Proces planowania. gdyż zdawano sobie sprawę z tego.

kto wie czy nawet nie bardziej brzemienne w skutkach. choć skromniejsze. nikt na serio nie rozważał oderwania od Związku Radzieckiego. Należy dodać do tego wymiar zewnętrzny.typowe dla komunizmu użycie przemocy nie może być instrumentem władzy. że przecież reformy ustrojowe to nie jest wyścig na czas. w każdym razie na poziomie. uznał. zwłaszcza w naborze kadry. Tak jak nikt w kierownictwie partii nie starał się obalić komunizmu. to reformy Gierka.Obled reform/Obled reform. dały lepsze wyniki niż reformy Balcerowicza. bądź. że po 1978 r. chodzi w nich o to. Ze zmianami w systemie gospodarki przyszły też. pod którym jakby zerwała się tama. więc tylko żyć kosztem pracy. Rozluźniono kryteria ideologiczne. W epoce Gierka deficyty importowe wyniosły 47 procent eksportu a w epoce Balcerowicza .htm (51 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . stanowiące źródło tzw. podczas gdy obecny deficyt handlowy file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Żeby nie być gołosłownym. wtedy gdy Gomułka uzyskał od Niemiec Zachodnich potwierdzenie ustalonych po wojnie granic. Zainteresowana władzą. włącznie z tą sferą.OBŁĘD REFORM obcy. wartości. gdzie ranga komunistycznej Polski podniosła się niezwykle. siły roboczej. jako pierwszy.36 procent. że za posunięciami Gierka kryła się chęć powiększenia niezależności od Związku Radzieckiego. Gdyby przyjąć tę miarę. gdyż Gierek. Gdyby iść dalej z tym porównaniem dwóch dekad okazałoby się. żeby usprawnić gospodarkę. używając marksowskiej frazeologii. zachodnie stały pod pewnym znakiem zapytania. tzw. Podczas gdy wschodnie granice wydawały się trwałe. jest traktowany jako nieuchronne źródło eksploatacji pracy. Ukrywane realia Ktoś mógłby ciągle twierdzić. deficyt handlowy został bardzo szybko wyeliminowany. Przyjmijmy jako miarę procentowe relacje skumulowanego deficytu handlowego do skumulowanego eksportu za te różne lata. Na tym etapie zależność od Związku Radzieckiego nie była odbierana przez przywództwo jako pozbawiona pewnych zalet. weźmy dla porównania siedem lat ujemnych bilansów handlowych dla okresu Gierka z lat 19711978 oraz Balcerowicza z lat 1991-1998. ekipa ta postanowiła tylko poszerzyć pole swego działania przez zachodnie kontakty. negatywnej selekcji. którą najostrzej atakują przeciwnicy Gierka . zmiany polityczne. Tyle.uzależnieniem. zwłaszcza z Europą. zwłaszcza w porównaniu z reformami w dekadzie Balcerowicza. Nastąpił jednocześnie przełom w stylu sprawowania władzy. że na polu reform Gierek działał zbyt mało. Jak również wtedy. w tym sprawy pochodzenia społecznego czy partyjnej gorliwości. Praca jest jedynym źródła dobrobytu. czyli niewiele mniej. że . który też należałoby uznać za ryzykowny. Polska potrzebowała dobrych stosunków z Sowietami. gdy Gierek przystąpił z kolei do przesiedlenia półtora miliona autochtonów. mianowicie to. kapitał może.

Z pewnością dług był dostatecznie wysoki. w których właśnie doszło do wyhamowania tempa eksportu oraz zamiany Polski w kraj bez żadnej chyba specjalizacji. że bez względu na to jakie były efekty w eksporcie jedynie strategia Gierka tak czy inaczej zawiodła. W obydwu dekadach nierównowaga w handlu zagranicznym znalazła odbicie w rosnącym długu zewnętrznym. To nieprawda. także efekt proeksportowy okazał się jak dotąd znikomy (Podkaminer 2000). na granicy finansowej niewypłacalności wobec swych zagranicznych kredytodawców. że doszło do kryzysu. gdyż dziurę w obrotach towarowych trzeba było pokryć kredytami. ale że użył importu nie na tworzenie mocy eksportowych. żeby spowodować pewne perturbacje.htm (52 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . co stanowiło ekwiwalent aż 230 procent dolarowego eksportu w 1999 r. To. W ostatecznym rachunku. Poznański 1997). które wybuchły w 1980 r. gdyż blisko 40 procent importu składało się z dóbr inwestycyjnych. które mimo większego obciążenia długami na jednego mieszkańca uniknęły recesji. właśnie ze względu na niedostateczny potencjał eksportowy. ale wsparcie konsumpcji. Bliższe porównanie wyników w eksporcie za Gierka i Balcerowicza potwierdza powyższy kontrast w ich sposobie wykorzystania importu. natomiast dla lat 1999-2001 deficyt w imporcie byłby o 66 procent wyższy od całej wartości eksportu. powinno stać się całkiem oczywiste jeśli porówna się Polskę np. Fakt. Podobnie z bardzo zadłużoną Rumunią.OBŁĘD REFORM najpierw uległ zwiększeniu. nie ma jednak wiele wspólnego z sytuacją w eksporcie. że u źródeł recesji tkwił wybuch polityczny. by pokazać mały spadek dopiero w 2001 r. często całych obiektów przemysłowych. kiedy ten udział wyniósł tylko 15 procent. który kosztował Polskę jedną czwartą jej dochodu narodowego oraz ogromne straty w konsumpcji prywatnej. Tzw. Okres Balcerowicza to lata. dług zwiększył się z 48 do 61 miliardów dolarów. z Węgrami. ale nie tego typu rujnujący kryzys. gdyż w przeciwnym razie Polska nie stanęłaby w 1980 r. Okres Gierka to były lata głębokich zmian w strukturze eksportu na rzecz dóbr przetworzonych oraz budowania nowych specjalności (np. gospodarka stoczyła się w kryzys 1979-1982. wtedy w latach 1979-1981 skumulowany import okazałby się mniejszy niż cały eksport. Ktoś mógłby starać się zignorować te fakty twierdząc. W dekadzie Balcerowicza. należy dodać.. W dekadzie Gierka dług podniósł się od zera do 23 miliardów dolarów. Stąd. że nie tylko pożyczył za dużo.Obled reform/Obled reform. Ale krytyka ta jest zasadna jeśli chodzi o okres Balcerowicza. Prawdziwym powodem kryzysu nie był wcale brak mocy eksportowych ale niemożność ich mobilizacji przez władze w obliczu niepokojów robotniczych. której file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . co stanowiło 160 procent przeliczonego na dolary eksportu w 1979 r. obiekty przemysłowe. jedyny jaki zna dotąd komunizm. gdyby przedłużyć okres analizy o następne trzy lata. liberałowie nie zostawiają suchej nitki na Gierku twierdząc.

recesja stała się nieodwracalna ze względu na zbuntowane społeczeństwo w obliczu spójnego państwa. nie tyle dla samego pomnażania zasobów kapitału. Z pewnością Gierek osiągnął pod tym względem więcej w swej dekadzie niż Balcerowicz. który przyćmiewa Balcerowicza. czyli jedną piątą. jak np. Stało się tak. której zarysy przypominają los innych nadmiernie zadłużonych rozwijających się krajów. Nawet gdyby żadnemu z nich nie wyszło pomnożenie potencjału eksportowego. W końcu. że obecnie.OBŁĘD REFORM potencjał eksportowy był znacznie słabszy niż Polski czy Węgier.. za Jaruzelskiego). ważnym motorem recesji są trudności polityczne. wyżowi demograficznemu. gdyż tak Węgry jak Rumunię ominął polityczny kryzys.. W tym względzie też osiągnął sukces. właśnie radykalne powiększenie tych zasobów było ważnym celem obydwu tych liderów.htm (53 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że obecna recesja może okazać się gorsza przemawia fakt. ile udało się osiągnąć w bardzo trudnych dla polskiej gospodarki latach 1982-1989. Doprowadził do początków recesji w 2000 r. tak jak za Gierka. Za Gierka.Obled reform/Obled reform. które wpadły w finansowe tarapaty. polityczne warunki są gorsze. tyle. że nieporównywalnie większe. mierzone wartością środków trwałych brutto.1 miliona miejsc pracy. że Balcerowicz nie okazał się lepszy. które miało jak ratować sytuację. za 100 indeks przyrostu za Balcerowicza w 1999 r. Jak już chce się oceniać Gierka na podstawie tego. gdyż zasoby kapitału. gdyż za Gierka powstało 2. więc ich władze mogły uruchomić niepopularne instrumenty potrzebne dla opanowania długu. wyniósł tylko 123. pozostaje ważne pytanie na ile import przysłużył się do powiększenia zasobów kapitału. gdyż nie wiadomo na ile. mimo recesji.1 miliona. czyli jedną czwartą tego co dokonał Gierek (i tyle. czy Tajlandia w 1997 r. Za tym. przyjętym jako 100 do 181 w 1980 r. w obliczu recesji. z jakim Balcerowicz wpędzał Polskę w wysokie bezrobocie jest niespotykany. Upór. udało się Gierkowi i Balcerowiczowi wykorzystać deficyty handlowe oraz długi zagraniczne dla rozbudowy gospodarki. gdyż większość tych 2. społeczeństwo jest spokojne. wzrosły za Gierka po 1970 r.1 miliona ludzi wywalono na bruk w pierwszych latach jego file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że nie udało mu się uniknąć recesji. Choć za Balcerowicza. że Gierek zdecydował się na napędzanie gospodarki na kredyt. to trzeba wtedy przyznać. Meksyk w 1994 r. gdyż nie kierował się jakąś obsesją budowania fabryk czy kopalń ale raczej chęcią zapewnienia pracy zbliżającemu się tzw. oraz długami. jej recesja może spowodować straty w produkcji gorsze niż w latach 1979-1982. podczas gdy przyjmując 1989 r. a za Balcerowicza zlikwidowano 2. Jeśli Polska pójdzie ich drogą. Warto przypomnieć. Utajnione porównanie Obraz dwóch dekad jest ciągle niepełny. gdyż w wyniku korupcji państwo stało się bezradne.

by spaść do 57 kilogramów w 1997 r... trzeba przyznać. liberalni krytycy. "wolnej Polsce". z pewnością jeśli mierzyć ją ilością sprzedanych książek. zwłaszcza rolnicy. już w tzw. kiedy gotuje się stal. Balcerowicz wziął gospodarkę w swoje ręce za koalicji AWS z UW.. 20 kilo. bo to nie była jakaś kolejna stalinowska industrializacja. za Rakowskiego spożycie było takie jak w 1980 r.. wzrosła za Gierka o blisko 65 punktów procentowych w latach 1970-1979. ale już 69 kilogramów w 1980 r. gdyż w wielu ważnych dziedzinach konsumpcji korzystne zmiany za Gierka zostały zniwelowane za Balcerowicza. Tutaj chodzi tylko o wydobycie na jaw wstydliwie ukrywanych statystyk dotyczących porównania file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . czyli o jedną piątą. szybko dodano l milion ludzi do statystyk bezrobotnych.2 kilometrów kwadratowych. co stanowi grzech komunizmu. za Gierka liczba izb na tysiąc mieszkańców wzrosła z 19.. zaczęły się rządy lewicowej koalicji. czyli 1800 woluminów mniej. W strategii Gierka mieściło się też zapewnienie realnych przyrostów dochodu. i 1999 r.za Jaruzelskiego. jak np. podział był z pewnością zbyt spłaszczony. sprzedano 2425 książek. w 1989 r. tak. zwykle umieszczoną wysoko na skali preferencji konsumentów.3 w 1980 r. że zawsze jedną z najniższych w powojennej Europie. pod rządami Balcerowicza. policzona w cenach stałych. na tysiąc mieszkańców przypadało 3451 książek. Balcerowicz to też nie inne wcielenie Stalina.po jego odejściu . Gorzej wypada też epoka Balcerowicza w sferze kultury. Za Gierka. aż 4165. Jednocześnie. oraz konsumpcji. Jeszcze w 1989 r. ogólna powierzchnia użytkowa mieszkań uległa redukcji między 1980 r.. gdy zaczęła się epoka Gierka. z 13. czyli o prawie połowę.. W 1970 r. ale ciągle w zgodzie z koncepcją nowoczesnego państwa. Co więcej. Powyższe porównania oczywiście nie mają służyć wykazaniu wyższości komunizmu nad kapitalizmem. ale jednak konsumpcja.9 do 7. SLD z PSL.5 izb. a .OBŁĘD REFORM reform.Obled reform/Obled reform.4 w 1970 r. dla gospodarstw domowych. które nie toleruje biedy. a biedni ogółem stanowią już jedną czwartą ogółu. do 23. w 1997 r.. wyniosła l milion mniej. czyli aż o dwie trzecie.htm (54 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . podczas gdy za Balcerowicza odpowiedni wskaźnik wzrostu wyniósł tylko 35 punktów. W 1997 r. podczas gdy za Balcerowicza liczba ta spadła do 8. ale w 1980 już 4136. w spożyciu mięsa. Gdy w 1994 r. że pod koniec jej rządów. Gdy w 1997 r. liczba bezrobotnych zaczęła szybko spadać. jak chcieliby tego tzw. o 12 kilogramów lub 20 procent (Załącznik 3). ale garnki są puste. zmiany w konsumpcji w tych dwóch dekadach dokonały się przy innych założeniach jeśli chodzi o podział korzyści ze wzrostu narodowej produkcji. Za Balcerowicza. Powyższe porównanie nie oddaje prawdziwego kontrastu. Polak spożywał 49 kilogramów rocznie w 1970 r. w biedę zostały wpędzone całe grupy zawodowe. czyli 40 procent więcej. Gdyby przyjąć jako wskaźnik dostępność mieszkań.

Nie mogło dojść do cudu za Balcerowicza. Z takiego zestawienia niestety wynika. starają się zamącić w głowach innym propagując swoją wersję komunistycznego kultu jednostki. mianowicie. ale młodzi. liberalne przeniosły gospodarkę z piekła do raju. takiego jak w Unii Europejskiej. ale sięgnął po inny środek.Obled reform/Obled reform. który "pracuje" na wszystkich ludzi. główne źródło narodowego bogactwa. roztrwonił za bezcen. jak w Polsce. liberałowie. Podsumowanie Konieczne jest .OBŁĘD REFORM konkretnego przypadku komunizmu oraz kapitalizmu. W tym sensie. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . gdy byli biedni. to nie dlatego. z nienormalnym. że okres Gierka był najlepszym jakiego doświadczyli po wojnie.htm (55 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że . też chyba skazany na zagładę. ale raczej o obnażenie zwyrodniałego kapitalizmu ostatnich lat. nie chodzi o wybielanie komunizmu nawet z tych najlepszych jego lat za Gierka. gdy doszło do klęski. wykorzystując monopol medialny. zaczął się on rozpadać już w "drugiej recesji Balcerowicza". że skazany na zagładę komunizm radził sobie lepiej za Gierka niż kapitalizm w wydaniu Balcerowicza. zostawiając niestety "Polskę zerową". gdyż wsparł on wzrost produkcji na jeszcze większych deficytach handlowych niż Gierek. gdyż Balcerowicz nie zadowolił się deficytami handlowymi. czyli zbudowanie "drugiej Polski". że reformy tzw. Wyrażając się bardziej dobitnie. liberałowie.. To. wynikłej nie tyle z błędów państwa co z jego niemocy. Balcerowicz nie zabrał Polski ze sobą do raju. to wypada. liberałowie . zresztą głównie nie z kraju ale z zagranicy.rozstanie się z marnym mitem dotyczącym oceny niedawnej przeszłości. za komunizmu. który nie jest w stanie stać o własnych siłach. że w grę wchodzi tylko dekada z czasów Gierka.jak widać . który "pracuje" na uprzywilejowane warstwy. żeby ożywić gospodarkę przez wyprzedaż w obce ręce stworzonego głównie za Gierka kapitału.jak twierdzą tzw. Nie może też być mowy o cudzie.Balcerowicza. że większość ludzi uważa dzisiaj. że to tzw. jest to też próba ukazania wyższości normalnego kapitalizmu. Prawda jest taka. Podczas gdy Gierek obiecał Polakom podwojenie kapitału. z łap Gierka w dłonie Balcerowicza. stworzył jedynie "domek z kart". że jeśli można w ogóle mówić o cudzie gospodarczym w powojennej Polsce. Balcerowicz cały ten podwojony kapitał. o którym rozpisują się tzw. tak. a poczynając od 2000 r. Ten "domek z kart" został postawiony w trakcie zupełnie zbędnej "pierwszej recesji Balcerowicza" z lat 1990-1992.mają zamęt w głowie z powodu nostalgii za latami. nie dał Polsce nawet cudu. iście piekielną sztuczkę. czyli "architekta cudu gospodarczego" .

możliwe staje się uzyskanie klarownego obrazu obecnej Polski. żeby zyskać aprobatę dla scenariusza na przechodzenie do kapitalizmu przez jednoczesny kryzys produkcji i oddanie kapitału.htm (56 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . gdzie obce udziały są minimalne. w jaki to sposób Niemcy Zachodnie zdobyły wpływ na opinię publiczną w Niemczech Wschodnich. gdyż zwyczajem Europy Zachodniej główne tytuły prasowe przeważnie należą do samych partii. z Niemiec Zachodnich. a dzisiaj ten udział jest najprawdopodobniej bliski 75 procent. zwłaszcza przemysł oraz rolnictwo. główne korzyści z półdarmowego rozdysponowania publicznego majątku odniosły Niemcy Zachodnie. włącznie z mediami. gdyż kraj ten został wcielony do Niemiec Zachodnich w drodze eliminacji jego wszystkich odrębnych instytucji politycznych. ale w Niemczech Wschodnich. Odpowiedź brzmi. W miejsce wyłącznie partyjnej prasy i telewizji weszły koncerny oraz ośrodki polityczne. Ale. Ci ostatni. czyli główne partie.Obled reform/Obled reform. jak również w Polsce. szczególnie jeśli chodzi o pisma polityczne. od pierwszej chwili zaczęło się wykupywanie prasy przez zagraniczne koncerny. Zaś. z pewnością w świetle doświadczeń Europy Zachodniej. że prototypem "polskiej drogi" są reformy przeprowadzone w Niemczech Wschodnich. Wariant ten nie mógł być oczywiście powtórzony w Polsce. należy zacząć od przebadania. Po kilku latach prawie 50 procent prasy znalazło się w rękach zagranicznych. Dostęp do obcej prasy jest file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . nie było zwłaszcza mowy o natychmiastowej wymianie lokalnych partii czy nawet ich podporządkowaniu. podobnie jak w przypadku Niemiec Wschodnich. w pismach gospodarczych. albo dokładniej w Niemczech Zachodnich. jako propagatora tegoż scenariusza W Niemczech Wschodnich uzyskanie kontroli nad środkami przekazu było wyjątkowo proste. To jest absolutnie niezwykła sytuacja. bardzo szybko zdobyli mocną pozycję w paru sektorach ogólnokrajowej prasy. A teraz wchodzą już potężnie w tygodniki polityczne. Spreparowane umysły Szukanie użytecznych analogii. które na swój własny sposób szybko zreformowały bezwolne Niemcy Wschodnie Dopiero jak się przyjmie.OBŁĘD REFORM ROZDZIAŁ ÓSMY NIEMIECKIE NIEPORZĄDKI "Polska droga" do "niekompletnego kapitalizmu" nie zaczęła się w Polsce. uległy na wstępie reform dewastacji. np. Wpływ ten był potrzebny. w tym w szczególności te z Niemiec Zachodnich. Mianowicie. że w obydwu krajach u podłoża leży mobilizacja środków masowego przekazu. w obydwu przypadkach w wyniku zmian lokalne gospodarki.

Innym. Ze względu na powinowactwo poglądów w sprawie transformacji. akcenty w myśleniu przesunęły się z początkowo centralnego dla reform pojęcia "przejścia do kapitalizmu". na rzecz terminów. niezdolnych do zdrowego działania. gdyż chory komunizm zostawił głównie "skażonych" ludzi. że jej poglądy są zbieżne z opiniami z zagranicy oraz gorąca aprobata przejęcia prasy przez obce koncerny. albo nawet coś gorszego. W kontekście Niemiec Wschodnich pojawił się zwrot "zjednoczenie" z Niemcami Zachodnimi. tak jak Niemcy Zachodnie. Miał się więc wreszcie powtórzyć cud gospodarczy na wschodnich rubieżach Europy. To właśnie w ramach tego widzenia zmian ustrojowych. gdyż faktycznie znalazł się on w obcych rękach. które sugerują łatwe "włączenie do kapitalizmu". nawet jeśli w ogóle mają jakieś przydatne kwalifikacje.htm (57 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . jako autorzy powojennego cudu gospodarczego. przystąpiły do przekonania miejscowej ludności. nie należy przeceniać tego faktu. W tym mieściło się również przekonanie o własnej niższości. ważnym elementem kampanii bierności stała się teza.OBŁĘD REFORM w tych krajach szeroki.Obled reform/Obled reform. że jeśli wkroczą np. że będzie najlepiej gdy będzie się ona biernie przyglądać jak dla jej wspólnego dobra zagraniczni nabywcy tworzą system kapitalizmu. Skoro zaś czeka cud. stąd zadowolenie. w przypadku zaś Polski wprowadzono nasycony magiczną mocą zwrot "integracja" . w dużym stopniu sama uznała. Inteligencja. gdyż zagraniczne koncerny trafiły na podatny grunt.naturalnie ta z Unią. ale . W świetle tych uwag. zaczęto powtarzać opinię. wtedy Niemcy Wschodnie czy Polska będą. nie mają żadnego moralnego tytułu do tego. włączając kadrę kierowniczą przemysłu czy finansów. bogate i spokojne. jako zbiorowego wysiłku. a w Polsce tylko częściowe. że najlepszą postawą dla Polski jest bierność. nie miało to większego znaczenia. Choć przejęcie prasy było istotne dla ukształtowania takiego widzenia zmian ustrojowych. W ramach lekcji bierności. Niemcy Zachodni. a cudu nie da się przecież w żaden sposób przyspieszyć. Komunizm to ekwiwalent hitleryzmu. żeby budować kapitalizm. zwłaszcza ta opozycyjna. więc jego elity.ich konstytucje zabraniają obcej dominacji w publikacjach lokalnych. Bez potrzeby uzgodnienia.dla ochrony interesów swych obywateli . gdyż inne zagraniczne koncerny przyjęły podobna wykładnię. Choć uzależnienie prasy przez Niemcy Zachodnie okazało się totalne w Niemczech Wschodnich. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . wschodnie rubieże mogą tylko posłusznie czekać aż cud ten się faktycznie objawi. kierując się interesami zagranicznych nabywców. wspomniany wcześniej monopol byłej opozycyjnej inteligencji na środki przekazu nie może być traktowany dosłownie. że tylko oparcie na siłach zewnętrznych daje szansę dojścia do kapitalizmu.

posłużono się takimi firmami. W Niemczech Wschodnich na czele prywatyzacji stanęła powołana przez Niemcy Zachodnie agencja. na ratalnych zasadach. który musieli pokryć obywatele Niemiec Zachodnich. nigdy nie doszło do rzetelnej debaty na temat zasadności masowego przejmowania miejscowego kapitału przez obcych inwestorów. W Polsce. przynajmniej. wyceniony na 320 miliardów dolarów.został w 1989 r. tutaj doszło też do skrajnej wersji wyprzedaży w obce ręce. jak już wspomniałem. Wskazywało to na raczej zasobną gospodarkę. Gdyby dodać nieopłacone 320 miliardów dolarów środków trwałych włożonych przez obywateli Niemiec Wschodnich file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . plus pominięte wcześniej 270-320 miliardów dolarów w formie nieruchomości (wg. wycena nie została dokonana wyłącznie przez nabywców. zostało wykupione.maszyny i budynki .. przed przystąpieniem do prywatyzacji rząd Kohla przygotował stosunkowo solidny inwentarz majątku Niemiec Wschodnich.OBŁĘD REFORM inteligenckie kręgi uzyskały od obcych właścicieli "licencję" na prezentowanie wspólnego spojrzenia na reformy. Sinn i Sinn 1992). Tylko 5-6 procent majątku wykupili inni obcy inwestorzy. głównie w formie małych zakładów w przemyśle. w którym nie ma miejsca na lokalną inicjatywę w budowie kapitalizmu a tym samym na własną klasę kapitalistyczną. "solidarnościowego". Równie skrajną formę przybrała wycena majątku. sądząc po wynikach.Pod względem niedoszacowania kapitału. a następne 4-5 procent kapitału. agencja prywatyzacyjna skończyła z deficytem 180 miliardów dolarów.Obled reform/Obled reform. Ale w przeciwieństwie do Polski. Rzadkie próby poruszenia tego tematu stały się wyłącznie przedmiotem ataku ze strony gorliwie występujących w obronie zgubnej propagandy lokalnych informatorów. Zamiast otrzymać oczekiwane 320 miliardów dolarów za sprzedaż środków trwałych Niemiec Wschodnich. Mimo że gospodarka Niemiec Wschodnich była nieco większa od gospodarki Polski. włącznie z Polską. która ani razu nie sięgnęła po niezależne wyceny przez międzynarodowe firmy audytorskie. przez Niemców Wschodnich.htm (58 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że przy tym bardzo nieeuropejskim modelu mediów. polski "wielki przekręt" blednie więc przy wschodnioniemieckim. Prawie bez wyjątku fabryki oraz banki były sprzedane w ręce nabywcy zachodnioniemieckiego. nieco większą od gospodarki Polski. sprzedano ją nie za większe pieniądze ale wręcz z dopłatą dla nabywców. gdyż w żadnym przypadku. stanowi dostateczne potwierdzenie. co samo w sobie. w ramach specjalnie utworzonego na cele zjednoczenia podatku. tzw. Wyłudzenie gospodarki Ponieważ w wyniku faktycznego zawieszenia życia politycznego Niemcy Wschodnie najlepiej nadawały się do skoku na majątek. Fakt. nie gwarantuje realnych wycen. Cały majątek trwały . że zagraniczne media nie przyjęły roli bezstronnego nośnika informacji. w grę weszły też większe sumy.

Jedynym elementem kapitału. między innymi dzięki doświadczeniu zdobytemu w Niemczech Wschodnich. że konieczne będzie pełne zaoranie conajmniej połowy fabryk i banków. Nie powinno się mieć bowiem żadnych złudzeń. Polska dowodzi jednocześnie. Poprzez obecne konsolidacje udział ten systematycznie się podnosi. w której wygrywali ci. Przynajmniej jedna trzecia tego co dostało się w zagraniczne posiadanie. gdyż ich inwestorzy zdobyli największą ilość skazanego na wyprzedaż kapitału. w tym w bankowości. Tyle są one jednak warte co aparat państwa stojący na ich straży. łączna suma wyniosłaby 500 miliardów dolarów. głównie ze względu na ciągle obowiązujące polskie klauzule ochronne. Ziem Odzyskanych poza inwestorami z Niemiec Zachodnich nie liczy się prawie nikt inny. tyle. czy fachowo. ale Polska też może służyć jako przykład. jak skuteczne okazały się starania Niemiec Zachodnich są Węgry. czyli jak barwnie sformułowały to media w Niemczech Zachodnich. Nie jest to bowiem tylko rezultat geograficznej bliskości. Wykup kapitału przez Niemcy Zachodnie nie zakończył się jednak na Niemczech Wschodnich. Stąd wzięły się główne argumenty na rzecz bardzo szybkiej sprzedaży lepiej przygotowanym finansowo. Przykładem tego. którzy najlepiej byli przygotowani do skorumpowania pozbawionych jakiegokolwiek nadzoru urzędników prywatyzacyjnych. Tyle mniej więcej zyskali na "największym przekręcić" inwestorzy z Niemiec Zachodnich. zagranicznym inwestorom. Tu ma też swoje źródło pokrętna teza. że może on łatwo dojść do polowy.OBŁĘD REFORM do 180 miliardów dolarów deficytu pokrytego przez obywateli Niemiec Zachodnich.Obled reform/Obled reform. Do nich należy nie tylko prawie cała prasa regionalna. Po Niemczech Wschodnich przyszła kolej na inne kraje Europy Wschodniej. że jest tak fatalnie. wsparte jak by nie było iście rekordowym tempem operacji na froncie wschodnioniemieckim. że inwestorzy z Niemiec Zachodnich trzymają się utartych szlaków. że to jej inwestorzy wkroczyli na te tereny najlepiej uzbrojeni w techniki wykupywania za bezcen. ten sam aparat. ale wszystkie lokalne banki i większość fabryk. Dane statystyczne file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . gdyż do walki o ich kapitał narodowy stanęły też inne kraje Europy Zachodniej. Decydująca rola Niemiec Zachodnich w prywatyzacji na terenach Europy Wschodniej. to było raczej tylko pole doświadczalne. że w Niemczech Wschodnich rozegrała się walka. nie da się.htm (59 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Rola Niemiec Zachodnich od początku była jednak najsilniejsza. że nie na podobną skalę. nie tylko tych największych ale nawet tych średnich. który wyprzedał za półdarmo fabryki i banki. że na terenach tzw. więc wykluczyć. trafiła do nabywców z Niemiec Zachodnich. że komunizm zostawił tylko bezwartościowy złom. które pokrywają się z ich historycznymi sferami wpływów. który czeka na przejęcie są tereny rolne i nieruchomości. wzięła się również czy szczególnie stąd.

w tym w obcej Polsce.htm (60 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . gdyż w dwa lata po rozpoczęciu reformowania Niemiec Wschodnich przez Zachodnie.OBŁĘD REFORM w tym zakresie są wyjątkowo mało dostępne. Dochód narodowy Niemiec Wschodnich w 2000 r. było 45 procent poniżej 1989 r. ale na Ziemiach Odzyskanych powoli dokonuję się wykup ziemi i nieruchomości. Wraz z przejęciem majątku. więc. że kapitalistyczni nabywcy. Doszło. liberałom nawet się nie śniła. Albowiem. że Niemcy Wschodnie bardzo szybko przerodzą się w Zachodnie. czyli przemysł. Mimo że minęło ponad dziesięć lat od chwili gdy Kohl.. co przynosi ze sobą oddanie narodowego kapitału w obce ręce. Pełna stopa jest bliższa 30 procent. taką jaka polskim tzw. że w ramach budowania kapitalizmu.Obled reform/Obled reform. W 1993 r. mimo że stały się one częścią wspólnych już Niemiec. jeśli Niemcy Zachodnie nie cofnęły się przez zrujnowaniem swoich Niemiec Wschodnich. Powinno to stanowić ważne ostrzeżenie dla innych krajów. Z rozbitego przemysłu pochodzi większość bezrobotnych. znowu głównie przez niemieckich nabywców. Niemcy Wschodnie chyba na stałe tracą swoją zdolność produkowania dóbr kapitałowych. których udział wśród ludzi zdolnych do pracy jest od początku zmian najwyższy w Europie Wschodniej. co się stało z gospodarką Niemiec Wschodnich pod wpływem Niemiec Zachodnich. zarządził "szokową terapię" w swojej wersji. Niemcy Zachodnie zastosowały w Niemczech Wschodnich najbardziej skrajną odmianę "terapii szokowej". gdyż Niemcy Zachodnie bardzo szybko zdewastowały gospodarkę Niemiec Wschodnich. w których doszło do przejęcia kapitałowego przez zagranicę. oficjalna stopa bezrobocia wyniosła 25 procent. nazwany "kanclerzem zjednoczenia". była w granicach 20 procent. że rzeczywiście zapewnią oni. ich dochód narodowy spadł o około 32 procent. Innymi słowy. Nic podobnego się nie stało. Niemcy Wschodnie nie wyszły ze swego kryzysu. więc też do wyjątkowej katastrofy. skoro polski dochód narodowy podobnie jak produkcja przemysłowa były w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . powinien się tylko przyjrzeć temu. które zamieniają Niemcy Wschodnie w "kolonię emerytów" Wszystkie te plagi można odnaleźć w Polsce. Tej głębokości spadek w okresie zaledwie dwóch lat reformowania zanotowała tylko zdziczała Albania. kierowani zyskiem. można by oczekiwać tylko czegoś gorszego gdzie indziej. był 5 procent poniżej 1989 r. choć jej gospodarka mocniej wyszła z kryzysu. gdyż trzeba uwzględnić osoby włączone w rządowe programy szkoleniowe a zwłaszcza rzesze wyrzuconych na wczesne emerytury. a w 2000 r. Podlejszy koniec Gdyby ktoś miał jakieś złudzenia. a główny sektor gospodarki. Wypada.. zabiorą się do pomnażania kapitału i tworzenia atrakcyjnych miejsc do pracy. Mogłoby się wydawać.

Głównie dlatego. które spadły na Niemcy Wschodnie. Polska nie może liczyć na żadne takie transfery nawet gdyby weszła do Unii. Wypracowywane w Niemczech zyski nie są. jako część Niemiec. będą rozwinięte i stabilne jak Niemcy Zachodnie. Niemcy mają "kompletny kapitalizm". możliwe jest przeniesienie się. Tyle. W przypadku Polski nie wchodzi to w rachubę. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Wyrzuceni na emerytury ludzie uzyskali zasiłki wielokrotnie przewyższające ich dawne płace. prawie 25 procent powyżej stanu z 1989 r. że poprzez zjednoczenie Niemcy Wschodnie zyskały dostęp do "opiekuńczego państwa" Niemiec Zachodnich.10 miliardów dolarów rocznie dopiero w nieokreślonej przyszłości. za dekadę Niemcy Wschodnie. w grę wchodzą nieprzerwane potoki rzędu 100 miliardów dolarów rocznie. nie tylko te na wsparcie dochodów ludności. Pomimo niższej wydajności. Polska może najwyżej liczyć na kwoty z kasy Unii rzędu 5 . odpowiadałoby to migracji około 8 milionów Polaków. że będzie się musiała w ogóle wyrzec finansowych roszczeń. z co trzecim dorosłym na emeryturze. ale mocno wspierani finansowo Niemcy Wschodni poczuli się lepiej. Gospodarka padła pod uderzeniami "terapii szokowej". że strategia prywatyzacji przez wywłaszczenie pozbawiła Niemców Wschodnich. więc przedmiotem wywozu ale mogą być przekute w nowe inwestycje. nawet Niemiec Zachodnich. biedniejsza Polska tworzy miejsca pracy dla bogatszej Unii. To prawda. 2 miliony Niemców Wschodnich. Nie należy jednak pocieszać się tym kontrastem. Polska też stalą się "kolonią emerytów".Obled reform/Obled reform.OBŁĘD REFORM 2000 r. tak jak Polaków. Jakby policzyć wszystkie transfery z Niemiec Zachodnich. miejsca pracy. o czym może świadczyć fakt. Przy czym grozi jej. gdyż nawet jeśli te inwestycje dokonują się w Niemczech Zachodnich. może nawet lepiej płatne. Mimo znacznie niższych płac Polska od lat generuje ogromne deficyty handlowe. jako zjednoczony naród mają swoją narodową klasę kapitalistyczną. żeby zostać przyjęta. Ma to korzystny wpływ na Niemcy Wschodnie. że jak dotąd. Polska nie korzysta z takich błogosławieństw. pod presją ogólnokrajowych związków zawodowych Niemcy Wschodni zaczęli dostawać płace takie jak Niemcy Zachodni. Ściślej. że w odróżnieniu od Niemiec Wschodnich. Natychmiast Niemcy Zachodnie zaczęły wspomagać konsumpcję w Niemczech Wschodnich na poziomie 40 procent całego spożycia. dla polskiej siły roboczej jest wątpliwe. gdyby Polska dostała taki sam dostęp do rynku pracy w Niemczech Zachodnich. gdyż mimo swych obecnych perypetii. czy też do całego rynku pracy Unii. Faktycznie. Proporcjonalnie do wielkości ludności. choć mniej uprzemysłowione.htm (61 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Ale otwarcie Unii. tyle. szansy na własną warstwę kapitalistyczną. a więc dodatkowe. czyli równowartość trzech piątych rocznego dochodu narodowego Polski. że Niemcy. W ten sposób zamiast stworzenia w Polsce około 400 tysięcy miejsc pracy. Oczywiście. od momentu zjednoczenia w Niemczech Zachodnich znalazło pracę ok. więc w odróżnieniu od Polski.

żeby . zmarnował Niemcy Wschodnie. czyli zbliżenie do jej instytucji oraz jej poziomu życia. bez szans na zbliżenie poziomu życia. z gorszym skutkiem. mianowicie. wpędzając je przejściowo w stan swoistej "kolonizacji". Z pomocą tego modelu. Tyle. gdzie związki. Gdyby odrobił tą lekcję. a więc również drugim Erhardem. to może ono tak jak państwo Kohla doprowadzić do tego co niemiecki autor (Jurges 1997) nazwał "sfingowaną aukcją".OBŁĘD REFORM powstały one w krajach.Obled reform/Obled reform. Nie odrobił przy tym swojej lekcji z ekonomii liberalnej. Nieświadom tych bliskich współczesnych związków. wsparł starania inwestorów z Niemiec Zachodnich. gdyż raczej bezwstydnie. Erharda. jej przemysł oraz rolnictwo. ale "nieślubnego dziecka" Kohla. w jaki stan podobna "sfingowana aukcja" może wpędzić na trwałe Polskę. pracodawcy i państwo dzielą władze. W ten sposób. z którymi ma ona deficyty handlowe. nie tylko. realizacji zbliżonego wzorca zmian systemowych w Polsce nie tyle w roli "ojca reform". należałoby porównać Balcerowicza z bardziej współczesnym niemieckim politykiem. że ten niemiecki polityk zamiast "niekompletnego kapitalizmu" stworzył po wojnie "społeczną gospodarkę rynkową".choćby nawet na znacznie mniejszą skalę -powtórzyć ich wyjątkowo udaną wschodnioniemiecką operację półdarmowego wykupu kapitału również w sąsiedniej Polsce. chociaż oczywiście nie na trwałe. że jak się odda pełną władzę nad reformami w ręce państwa. gdyż wdrożono odrębne instytucje. ale zapewnił też prawdziwy cud. zwłaszcza w Niemczech Zachodnich. czyli u członków Unii. ROZDZIAŁ DZIEWIĄTY UTRWALONE NIERÓWNOŚCI Przemiany ustrojowe miały zapewnić Polsce powrót do Europy. po latach ogromnych wysiłków o odzyskanie pełnej państwowości. Jeżeli już szukać użytecznych analogii. Kohl nie jest jednak autorem żadnego cudu gospodarczego. która pozbawiła Niemcy Wschodnie kapitału. niekwestionowanym "ojcem reform" w Niemczech Wschodnich. czy wręcz wschodnioeuropejskich. W przeciwieństwie do swego poprzednika. oraz związanych z nimi gospodarczych cudów. W jakiś przedziwny sposób. Balcerowicz podjął się. Kohlem.htm (62 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . ale nastąpiło odejście od Europy. a tym samym nieskrępowanej swobody decydowania o losie narodu. a także w pozostałej części Europy Wschodniej. pojąłby w porę. Podsumowanie W oczach wielu polskich ekonomistów Balcerowicz jest "ojcem reform" polskich. chcąc niechcąc. że wyrwał Niemcy Zachodnie z prawdziwych ruin. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .

przynajmniej od chwili gdy padł stalinizm. że nawet jeśli wymiana handlowa nie była zbyt file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . ale do tego nie doszło. Polski rząd nie musiał podejmować żadnych kroków prawnych. Inni dowodzą. gdyż oceny te zawsze cierpiały na nadmiar emocji. W tym miejscu krytycy wtrącają. gdyż stworzyło pokusę dla innych państw. a lista ich jest długa. Tyle. widać dzisiaj zapał. ze stroną komunistyczną pod dominacją Związku Radzieckiego.OBŁĘD REFORM polska opinia publiczna poddała się złudzeniom. Mało gdzie. Polska ciągle byłaby w jego jarzmie. Dwuznaczny rozłam Żeby zrozumieć. że nawet jeśli Sowieci nie posiadali majątku. gdy komunizm ciągle istniał. jaki kraj ma najbardziej niekorzystny wpływ na Polskę. w przeciwnym razie po upadku komunizmu mieliby tytuł do sprzedaży polskiego majątku.Obled reform/Obled reform. Ale na tym kończy się jednak istota powojennej sowieckiej niewoli. Takie naiwne myślenie samo w sobie stało się zagrożeniem dla polskiej państwowości.htm (63 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Formalnie. Przez niewolę rozumie się bowiem też. Związek Radziecki miał wiele do powiedzenia. gdyż komunizm nie miałby szansy w Polsce bez dyktatu Sowietów po wygranej z Niemcami wojnie. oznacza koniec wszelkich zagrożeń. Do sprawy tej jednak warto powrócić. a potem jest bardzo długo nikt. wraz z Polską. nie mają wiele wspólnego z rzeczywistością. więc było więcej powodów do emocji. włącznie z jej zmianami ustrojowymi. gdyż faktycznie gdyby nie zaskakująca zgoda samego Związku Radzieckiego na odejście od tego systemu. by realizować swoje interesy kosztem tych polskich. Ale wszystkie inne aspekty tej niewoli. jaki rząd podjął. żeby tę sprawę analizować. że ta kontrola nie mogła być zbyt rozległa. Bez wątpienia.Rosja. rosyjskiego. niepotrzebnie zaciemniając prawdziwą sytuację Polski. choćby ze względu na ścisłą kontrolę dostaw energii. Opinia publiczna dawno już przyjęła stanowisko. co się stało z polską państwowością. Zarzut sowieckiej niewoli ma coś do siebie. to go używali przez narzucanie Polsce produkcji w zgodzie z potrzebami Związku Radzieckiego. Na pytanie. nic nie należało do Sowietów. skoro całkowita wymiana towarowa pomiędzy Związkiem Radzieckim a Polską stanowiła raptem 10 procent całości polskiego dochodu narodowego. ale to nijak się ma do stanu faktycznego. zwykle pada dzisiaj odpowiedź . trzeba zacząć od uczciwego spojrzenia na okres gdy powojenna Europa była wyraźnie podzielona na kapitalistyczną oraz komunistyczną. żeby wydziedziczyć Związek Radziecki. jedyny krok. że Związek Radziecki był właścicielem majątku Polski. polegał na wydziedziczaniu obywateli na rzecz aparatu państwa. że usunięcie jednego zagrożenia. że powojenny podział Europy był totalny a dominacja radziecka była niczym innym jak niewolą. Kto wie czy nastroje antyrosyjskie nie są dzisiaj nawet silniejsze niż te antyradzieckie.

Związek Radziecki wykorzystywał swoją dominującą pozycję. Kolejne cofnięcia Gdyby na ten najnowszy obrót rzeczy spojrzał historyk gospodarczy. w którym własność była wyłącznie narodowa. Ulubiony przykład to dostawy polskiego węgla po zaniżonych cenach za Bieruta. Warto to wszystko wziąć pod uwagę. tak. co się zarzuca byłym Sowietom. ale ze sztywnego systemu cen. gdyż sowieckie ceny zostały przez lata sztywne. oraz Poznański 1989). nieuprzedzony historyk musiałby dojść do file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Nie da się ukryć. ale może przynajmniej ma kontrolę nad produkcją. przez te stulecia. że jest więcej niewoli. mimo dziesięciu lat otwartych archiwów komunizmu. Starty dla Polski wynikały nie z dyktatu odbiorcy. że obecna Polska musi być bardziej. co ważniejsze. nie mogą być potraktowane jako kolejne próby przyśpieszenia modernizacji gospodarki Polski. straty ze strony Związku Radzieckiego. Natomiast posowiecka Polska. Zapytałby. Związek Radziecki skazał ją na dalsze gospodarcze zacofanie.htm (64 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . gdyż ten kto ma własność ma też kontrolę. bez narzucania. żeby wyrwać prawie cały polski kapitał trwały za 10 procent jego realnej wartości. ale. Jest odwrotnie. Gdyby. tego z banków oraz przemysłu. żeby eksploatować Polskę. eksploatację Polski przez Sowietów z obecną. że w ramach sowieckiej niewoli Polska nie tylko była wolna od sowieckiej własności na swych terenach. a tym samym sytuacja jest lepsza niż za sowieckiego dyktatu. jak to teraz uczyniły inne kraje. że wskazuje on na bardzo poważne. że gdy do władzy doszedł Gomułka to wymógł na Sowietach pełną rekompensatę strat. ale nie wykorzystał swojej dominującej pozycji. jak również zbudowany po jego upadku kapitalizm. że z racji braku swojej własności Polska musi być dzisiaj mniej wolna. Stało się tak. Gdyby zestawić niedowiedzioną. która zaczęła się mniej więcej dwa stulecia wstecz. zbudowała system bez narodowej własności. Istnieje jeszcze inny dowód na nieekwiwalentną wymianę.OBŁĘD REFORM rozległa. że narzucając Polsce komunizm. czy zbudowany po wojnie komunizm. Na ten temat istnieje cała masa szczegółowych badań amerykańskich (Marrese and Yanous. w szczególności zaś fakt. w tym zwłaszcza Niemcy Zachodnie. tyle. Szukając takich trendów. choć przejściowe. Nie ma nawet co się spierać z faktem. ceny światowe podniosły się trzykrotnie. ale 50 procent. więc użyć tylko kryterium własności wypadłoby. a nie mniej wolna. wychodzi znowu. ale to nie jest dowód eksploatacji. cieszyła się pierwszym w swej nowoczesnej historii systemem. w związku z zaniżonymi cenami jego energii.Obled reform/Obled reform. więc obcy właściciele nie dyktują już tylko będące przedmiotem handlu 10 procent dochodu narodowego. 1983. podczas gdy pod wpływem kryzysu w 1979 r. mógłby się zastanowić czy obecna zamiana rozmiękczonego komunizmu na "niekompletny kapitalizm" mieści się przypadkiem w jakimś ogólniejszym trendzie.

do którego ten kapitalizm miał ponoć nieuchronnie zmierzać. Nigdy też nie udało się jej zasypać luki gospodarczej. jaka wyłoniła się w momencie tego rozłamu. ale kopiowano wzorce z kapitalistycznej Europy Zachodniej. tyle.Obled reform/Obled reform. ale nieporozumieniem. z jego instytucjami. nazywając te wymiany "negatywnymi reformami". państwo zabrało się do okresowej wymiany istniejących instytucji. w której z powodu braku własnej klasy kapitalistycznej. W dodatku ta część Europy wystartowała z poważnym opóźnieniem do tzw. że Polska. gdyż wszystkie istotne różnice w wynikach gospodarowania biorą się z różnic w instytucjach. więc dziwna sytuacja. W kolejnych próbach nie cofano się do wczesnego feudalizmu. obiecującego swój sposób na przełamanie gospodarczego zapóźnienia. Tyle.nie było nowoczesne . zadanie rozwijania gospodarki spadło na element napływowy. wolnym rynkiem i nowoczesnym państwem. nie przez rozszerzenie prywatnej własności. że w grę wchodziła imitacja nie takiego kapitalizmu. ale raczej imitacja systemu. A zwłaszcza na państwo. była to w istocie próba imitacji kapitalizmu. Tyle. Poczynając od próby odpowiedzenia na wzrost popytu na żywność z przemysłowej Anglii. gdy postanowiono pełniej wykorzystać państwo do aktywizacji własnej gospodarki. Nie może być inaczej. wyrosła popularność komunizmu jako ruchu modernizacyjnego. Od chwili "tektonicznego pęknięcia". jaki wtedy działał powiedzmy w Europie Zachodniej. czyli kolejną "negatywną reformą". że państwo nie było w pełni rozwinięte . znowu w formie "negatywnych reform". z reguły w sposób drastyczny i nieprzystosowany do prawdziwych potrzeb. gdyż bez państwa nie jest możliwe działanie wolnych rynków. bardzo słabo radziła sobie z modernizacją. Wyłoniła się.htm (65 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . rewolucji przemysłowej. że nie ostatnią. Tego typu podział mógł mieć tylko swoje źródła w tym. Europa Zachodnia wybrała wtedy kapitalizm. co w momencie rewolucji stworzyła Europa Zachodnia.OBŁĘD REFORM wniosku. Z niepowodzenia tej kolejnej. Tak się stało na przełomie wieku. już kapitalistycznej próby. ale przez odbudowę systemu pańszczyźnianego. a bez tych ostatnich nie ma miejsca na powstanie klasy kapitalistycznej. Mimo swego antykapitalistycznego nastawienia. który spowodował trwały podział kontynentu można go nazwać "tektonicznym pęknięciem". tak jak reszta Europy Wschodniej. Brak nowoczesnego państwa okazał się szczególnie dotkliwy. że pozbawione niezbędnych demokratycznych ograniczników państwo wdało się w działania nastawione bardziej na jego własne potrzeby niż te rodzącego się przemysłu oraz bankowości. Komunizm nie okazał się jednak konkluzją kapitalizmu czy jego ukoronowaniem. że Polska okazała się niezdolna na czas do przetworzenia swoich instytucji na modłę tego.więc stało się ono swoistą barierą rozwoju. Właśnie file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . natomiast Europa Wschodnia tkwiła nadal w feudalizmie. tyle. Zwrócił na to uwagę amerykański historyk Berend (1986).

Pod koniec tej nieudanej próby stworzenia czegoś wydajniejszego niż ówczesny kapitalizm. Tym razem. Dzisiaj ze względu na swoje krytyczne file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . który podobno tam ma istnieć. w wyniku głębokiej recesji. czyli obecnego stanu marginalizacji. włącznie z przypadkiem rozbiorów Polski. Trudno ocenić. mianowicie. W najlepszym chyba razie możliwe będzie utrzymanie wyjściowego dystansu. przez budowę kapitalizmu. ale wygląda na to. w którym państwo było nowoczesne był epizod komunizmu. że jedynym dotąd w polskiej historii momentem. Sam nie miałbym chyba odwagi napisać takiego zdania. doprowadził do pogłębienia dystansu. było wyjątkowo słabiutkie.OBŁĘD REFORM Polska oraz reszta Europy Wschodniej dopisały następny rozdział w tworzeniu nieudanych kopii instytucji z Europy Zachodniej. Mimo swych ambitnych planów prześcigania rozwiniętego kapitalizmu. zamiast redukować zapóźnienie wobec Europy Zachodniej Polska zezwoliła na jego pogłębienie.htm (66 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Ponieważ te kolejne. Może to zabrzmieć dziwnie. będą utrudniały zasypywanie luki w poziomie życia między Polską a Europą Zachodnią. Polska spadła do około 25 procent poziomu Europy Zachodniej (Janos2001). tych z nieopłaconej siły roboczej. ale którego tam nie ma. Tamasa (1999). państwo. reformy okazały się nieudane. warto przywołać inny ważny trend. w którym ciągle brak klasy średniej. dochód na mieszkańca wyniósł 40 procent średniej. jak dalej potoczą się losy polskich wysiłków modernizacyjnych. Z tego powodu. że zdanie takie padło z ust byłego bardzo znanego dysydenta z Węgier. tak w Polsce. jako "negatywna reforma". że ze względu na swoją słabość gospodarczą.Obled reform/Obled reform. Po upadku komunizmu. Dowody są liczne. które przerwały polską państwowość na przeszło stulecie. że związane z "niekompletnym kapitalizmem" przepływy części polskiego dochodu narodowego w formie zysków i rent. komunizm. przeciętny dochód w Polsce stanowił 30 procent średniej. Uścisk globalizacji Kiedy już sięgnęliśmy do historii. kraje te stale znajdowały się w obliczu ograniczenia lub utraty państwowości. dochód na mieszkańca w Polsce wynosił 90 procent średniej obliczonej dla Europy Zachodniej. Kiedy na początku wieku Polska przystąpiła do przyspieszonej industrializacji. w trakcie budowy "niekompletnego kapitalizmu". bez wyjątku radykalne. jak i w innych krajach Europy Wschodniej. W momencie "tektonicznego pęknięcia". mianowicie "niekompletnego kapitalizmu". żeby zrozumieć sens obecnych wydarzeń. do Europy Zachodniej. gdyby nie to. ale jedno jest pewne. czyli że chodziło o różnicę całych pokoleń.

że ta zapaść polskiego państwa nie niesie za sobą zagrożenia. Zamiast ulec reformie. Chyba z tej racji. ani moje powołanie się na nią. Tak znaczne osłabienie polskiego państwa byłoby bez znaczenia. gdzie działało nowoczesne państwo. nie należy wnosić. nie tylko ze względu na strach. Trudno mi się oprzeć.także dla Polski. Tyle. W tym okresie. może ono dalej przyjść z zewnątrz pod inną postacią. czyli przedwojennej. na tyle przestrzeganych przez służbę publiczną. ale równie nie tolerowanej. Żeby nie było jakiś wątpliwości: komunistyczne państwo było oczywiście ideologiczne. Działanie aparatu państwa oparte zostało na ścisłych regułach. gdyby prawdą było to co mówią zwolennicy tzw. że zmiany ustrojowe po komunizmie nie polegają na budowaniu czegokolwiek. czyli korporacji. To co zastano to była forma nowoczesności. porzuconych w szarych blokach. które zbudowały rozwinięte kraje Europy Zachodniej. Obojętnych wobec marnego losu współplemieńców. Choć udało się jej spoić trzy byle zabory w jedną całość. co więcej. Polska miała "wrócić" do historii. tyle. żeby budować nowoczesne państwo. kraje Wschodniej Europy nie miały wiele czasu. że spajała je bardziej doktryna niż prawo. Na rzecz oceny komunizmu. A to dlatego. że państwo polskie jest właściwie w stanie samolikwidacji. w tym w formie niedemokratycznej. że zajmowała się przede wszystkim realizacją funkcji wyznaczonych organom władzy. przemoc odgrywała w nim wielką rolę. Trzeba bowiem pamiętać. że opanowane błędną wizją historii. jako krótkiego okresu. inne państwa nie będą zagrożeniem. przemawia jeszcze bardziej opłakany stan państwa po komunizmie. należy rozumieć do tej z kapitalizmem. jej państwo do końca było rozdzierane politycznymi sporami.OBŁĘD REFORM opinie w sprawie transformacji ustrojowej ten filozof społeczny jest znowu w opozycji. Powyższa opinia.htm (67 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . nie są żadną próbą wybielenia komunizmu. ale nawet gdyby to była prawda. tychże korporacji. Nie można niestety wykluczyć. globalizacji. autorytet państwa był bardzo wysoki. niemieccy politycy nazywali to polskie państwo "sezonowym". że komunizm wprowadził system biurokracji.Obled reform/Obled reform. że ze względu na wspomnianą historię braku państwowości. ale zwrócenia uwagi na fakt. już legalnej. Ale to ciągle było państwo porównywalne do logiki państwa. żeby nie przywołać pełniej jego opinii. tak. ale na niszczeniu tego co zastano. natomiast to co się teraz stało to forma barbarzyństwa. byłe państwo jest używane dla pośpiesznego wzbogacenia się przez plemiennych wodzów. że nawet jeśli w wyniku globalizacji. że instytucja nowoczesnego państwa nie jest z definicji demokratyczna. może wystąpić w najróżniejszej formie. ale też jego ogólną sprawność. jak się uwzględni fakt. Okres międzywojenny był niedostatecznie długi . pojętej jako zanik państw na rzecz rynku. Wymowę tego wywodu można łatwiej pojąć. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że nie wróciła nawet do tego stanu w jakim była w okresie międzywojennym. Osobiście uważam to za nonsens.

Odwrotnie. bo to jest jedyna logika. doprowadził do rozdźwięków między mocarstwami. Wciśnięte między korporacje oraz akcjonariuszy. zwłaszcza ze względu na machinacje file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . faszyzujące. w tym poszanowaniem innych państw. ale logiką ekonomiczną.Obled reform/Obled reform. A więc porządku działającego przed wybuchem Rewolucji Francuskiej. równie egoistyczni i pasywni. że Polska wyrwała się ze swojej trudnej historii. posłusznie asystując w ich próbach łączenia i dzielenia osłabionych krajów. odpowiednio w 1772 oraz 1795 roku. że zamiast wymieść państwo. państwa nie kierują się względami politycznymi. Podsumowanie Nie do utrzymania jest obecna pewność siebie. Wraz z tym staje się również bezrządna. tyle. Zwłaszcza jeśli prawdą jest. otwarto kasę na wielką skalę do czasu likwidacji zacofania. a tym samym ich przebudowywanych państw.htm (68 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . żarłocznych monarchów. która rozumieją ich zorientowane na świat korporacje. dyktatury. A to dlatego. z tym. Dzisiaj. W tej roli. Przez swoje cyniczne posunięcia na arenie międzynarodowej monarchowie przyśpieszyli Rewolucję Francuską.OBŁĘD REFORM Ale prawda o globalizacji jest taka. Nie stawiano wtedy niewykonalnych żądań. że "międzynarodowe" korporacje o narodowym charakterze są odpowiednikiem absolutnych monarchów. które zaspakajałyby potrzeby własnych korporacji kosztem osłabienia tych zacofanych gospodarek. które bezceremonialnie łączą lub dzielą słabsze kraje. Ten sam cynizm. Z tego też względu. okresowego obezwładniania przez obce potęgi. ale z pomocą państwa oraz Unii Europejskiej. gdyż być może właśnie wróciła do tej trudnej historii. przynajmniej jako suwerenny kraj. Przejmowanie większości fabryk i banków spowodowało. Obecnym odpowiednikiem -związanej z monarchą-arystokracji są akcjonariusze. w którym jedne kraje słabły dając okazję innym krajom. że . by narzucały im swoją wolę. Hiszpanię czy Portugalię. starających się podporządkować słabsze kraje. Dzisiaj znowu silni prowadzą gry.jak pisze wybitny francuski politolog Moisi (1999) . jak wówczas. ancien regime.cała Europa dokonała zwrotu w stronę tzw. iż głęboko poderwał. zwłaszcza przez dwa podziały terytorium Polski. czyli Grecję. prowadzone przez Unię negocjacje nie wiele mają dzisiaj wspólnego z budowaniem "wspólnego domu". ta sama organizacja deklaruje chęć budowy "wspólnego domu" z Polską. gdy przyjmowano byłe. że istotnie korporacje stały się potężniejsze niż kiedykolwiek. Korporacje z Europy Zachodniej nie wchodzą do Polski na własną rękę. że zamiast wejść do "wspólnego domu" Polska staje się bezdomna. że w trakcie stale uzgadnianych reform następuje osłabianie jej zacofanej gospodarki oraz rujnowanie jej państwa w przebudowie. państwo staje się wobec nich służebne. tyle. mają je teraz po swojej stronie. a tym samym coraz mniej zdatna do unijnego członkostwa.

wydostanie się z obłędu reform wydaje się prawie niewykonalne. nie musi wyjść to wcale na dobre polskiej sile roboczej. Pod wpływem błędnych reform zrujnowana została również narodowa gospodarka. że ekonomia nie może rządzić polityką. w wyniku reform podjętych po upadku komunizmu został zmarnowany polski system gospodarczy. Ostoją tej świadomości w obecnej Polsce jest głębokie przekonanie. że wypaczonego. że wydają się poważne. "międzynarodowy" podział Polski. tak. czy to z zachowaniem jej granic. zwłaszcza. Jeśli chodzi o obecną europejską scenę. że wymierzony weń antykomunizm. ich wzajemne zaufanie do siebie. Choć z gruntu nieprawdziwe. Można naruszyć ten system myślowy dopiero jeśli podważy się go jako całość. gdy się go naprawdę zechce. Dlatego. gdyż jej potencjał nie pracuje wcale na rzecz lokalnej siły roboczej. Właśnie dlatego. Mimo to. historia może się łatwo powtórzyć. czyli wytrawnych zagranicznych kapitalistów. oraz że u podłoża ludzkich zachowań leży potrzeba wolności. na niewiele się zda wykazanie błędności jednej z tych opinii. przyjęte opinie o reformach. choć pozbawiony tym razem udziału Rosji. że świadomość społeczna oparta jest od początku reform ustrojowych na powtarzanych w nieskończoność kłamstwach. nie można liczyć. to kapitalizm będzie dziełem tych. że niedawno świat kapitalizmu przyłożył się do obalenia polskiego komunizmu. gdyż w wyniku wyprzedaży majątku obcym kapitalistom. którzy już opanowali jego tajniki. Tak. ponownie. żeby zmieniać.OBŁĘD REFORM pruskiego Fryderyka Wielkiego. w bolesny sposób politycy nauczą się. POSŁOWIE Konkludując. że kapitalizm musi się udać. krajową czy światową. w tym sensie. polski kapitalizm stał się głównie niepolski. a w ostatnich latach przysłużył się również do budowy polskiego kapitalizmu.htm (69 z 87) [2005-02-12 02:29:54] .Obled reform/Obled reform. Może on pogodzić się z tą patologii. mógł sobie całkiem file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Ten zbiorowy akt samozniszczenia mógł się dokonać tylko dlatego. To prawda. tyle. własnej i zbiorowej. składają się o dziwo w całkiem spójną całość. a tym bardziej obalać polską patologię. że ten sam świat kapitalizmu teraz znowu się włączy. że znowu powodem do regionalnej zawieruchy może się stać. W porównaniu z żywotnym kapitalizmem. komunizm był słabowitym systemem. czy bez. gdyż najlepszy na jaki ludzkość stać gospodarczy ustrój kapitalizmu potrafi się wyżywić nawet odpadkami. Jeśli nie własnymi siłami. skazanym na upadek. Nawet jeśli gospodarka polska będzie sobie dobrze radzić. W ten sposób. że u źródeł katastrofy leżą nawarstwienia fałszywej świadomości. że dookoła jest bujny świat kapitalizmu.

Pozostały. wybrałby przeciwną strategię niż tzw. czyli rozdysponowaniem publicznego majątku. liberałowie. radzić z komunizmem. że normalny rynek opiera się na egzekwowanym prawie. ale nie mają z nimi nic wspólnego. Alternatywa liberalna W interesie zwolenników "niekompletnego kapitalizmu" leży utrzymanie powszechnego dzisiaj przeświadczenia. Po pierwsze. a takie prawo bazuje z kolei na państwie. któremu jako ustrojowi upadek nie grozi. liberalne kręgi uznały. Mogłoby się nawet okazać. w prawdziwie liberalnej strategii reform zadbałby najpierw o zdrową sytuację polityczną. Kiedy nastał czas reform. jako że bez prywatnej własności nie może być rynku. Kiedy więc zmęczona władzą monopartia skapitulowała. Zatem nie było nadziei. po rabunkowej gospodarce komunizmu przyszedłby rabunkowy postkomunizm z jego własnymi sposobami na marnowanie zasobów. Ponieważ z prywatnej korupcji nie mogą w żaden sposób wyniknąć publiczne korzyści. Zmiany ustrojowe w sferze własności dostarczyłyby bowiem okazji do rozlania się korupcji na jeszcze większą niż wcześniej skalę. tzw. W rzeczywistości nie było żadnej rewolucji.OBŁĘD REFORM nieźle. że jeśli państwo jest zepsute. pozostało po niej tylko zżerane korupcją państwo. które stoi na straży prawa. że w trakcie tej przebudowy stosunków własnościowych dalej się będzie walić państwo. Dlatego ewentualny ruch wymierzony przeciw jego "niekompletnej" wersji. że ideologiczne państwo z epoki komunizmu nie było w stanie dokonać takich zniszczeń w substancji gospodarki jak skorumpowane państwo postkomunizmu. gdyż komunizm zniszczyła ogólna demoralizacja. Największa komplikacja wynikała jednak stąd. Uważają się oni za liberalnych ekonomistów. więc tylko do zrobienia reformy w systemie gospodarki. Innymi słowy. że właśnie zakończyła się rewolucja. celowe było utrzymanie niektórych z istniejących instytucji nadzoru nad aparatem państwa. jak w Polsce. w 1989 r. żeby rynek znalazł właściwą obudowę prawną. Z całą swoją doktrynalną wiarą w działanie wolnego rynku. Gdyby bowiem autentyczny liberalny ekonomista zabierał się do wymiany systemu tak. by zamiast planów rządził nim rynek. Powstało realne niebezpieczeństwo. Inaczej przedstawia się jednak rzecz z kapitalizmem. liberalny ekonomista rozumie bowiem. czyli o sprawne państwo. nawet gdyby był tak silny jak polski antykomunizm. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Z galopującym rozkładem państwa jego aparat mógłby też zacząć zaspakajać swoje własne potrzeby kosztem zastanych zasobów środków produkcji. najwyżej na jakąś jego karykaturę. że mocno nadwyrężone państwo miało się ewentualnie zająć prywatyzacją. to nie ma żadnej szansy na przyzwoity rynek. A to dlatego. że Polska nie miała innego wyjścia.htm (70 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . nie miałby takich szans powodzenia. więc tylko przez ignorancję ich reformy określane są jako liberalne.Obled reform/Obled reform.. która zmiotła stary polityczny porządek.

W myśl liberalnej ekonomii oznaczałoby to jednak nadmierną ingerencję. Zasada minimalizacji ingerencji państwa nie wykluczała jednak tego. bo przeciągający się ostry konflikt partii z "wolnymi" związkami groził narodową klęską). gdy wsparł tzw. istniała pokusa. Liberalna ekonomia wypowiada się bowiem nie tylko przeciw mieszaniu się państwa w alokację zasobów. żeby mógł dostarczyć dostatecznej liczby doświadczonych inwestorów oraz żeby krajowe banki dysponowały już odpowiednimi funduszami. czyli bez prawa do większości głosów w zarządzie. że nawet gdy państwo jest zdrowe. Skoro komunizm zostawił po sobie głównie niewydajną własność państwową. żeby mu powierzyć reformy gospodarcze. Ekspansja sektora prywatnego musiała poszerzyć możliwości nadużyć w sektorze państwowym. Uważa też. sektor państwowy mógłby obniżyć swoją niezadowalającą wydajność. powinno ono skupić się na przemianach własnościowych. ale instytucja sejmowa wymagała czasu na konsolidacje. więc było dodatkowo oprzeć się na rozwiniętej za komunizmu kontroli społecznej oraz Kościele. jako domeny działania jednostek. czyli rynku. Należało natomiast zaraz stworzyć nowe instytucje. który zbudował wielki autorytet nie tyle na potępianiu komunizmu. pionu przestępczości gospodarczej w policji. Najlepiej przez tzw. ale raczej szerokie otwarcie możliwości startu prywatnych biznesów. jednostki winny same . Gdyby wyzwolić prywatną inicjatywę. Z braku czasu na przystosowanie. kuszonej przez możliwości niekontrolowanych dochodów w sektorze prywatnym. które uzależniałyby wysokość wypłat od poziomu wykorzystania majątku. że ograniczając swoją rolę do minimum. Żeby bez perturbacji przekazać całe fabryki i banki. ciągnąc za sobą w dół nawet całą polską gospodarkę.OBŁĘD REFORM zwłaszcza nad jego sektorem gospodarczym.htm (71 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . stan wojenny. zwłaszcza zwiększenia wynagrodzeń kierowniczych. Zapanowanie nad państwem nie było możliwe bez ścisłego parlamentarnego nadzoru. wtedy. państwo nie miało innego wyboru. W związku z tym. by od razu przystąpić do prywatyzacji. żeby od zaraz ją sprywatyzować. Biorąc to pod uwagę. np.skonstruować rynek. Wzmocniłoby to motywację oraz skłoniło do zachowania posad ze strony doświadczonej kadry. skarb państwa. Po drugie. że głównie oraz przez oferty na małe pakiety akcji. jak ograniczyć się w sektorze państwowym do płytkich reform. więc nie trzeba było likwidować np. która zakłóciłaby. tyle. co na walce o interes narodowy (np. niezbędna była obecność krajowego sektora prywatnego na taką skalę. gdyby państwo kwalifikowało się już to tego. kontrakty menadżerskie. Można. a następnie wpaść w głęboką zapaść. a nawet sparaliżowała działanie tego sektora. wtedy nawet bez prywatyzacji sektor file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . w drodze do prywatyzacji. tyle.Obled reform/Obled reform. warunkiem sukcesu zmian własnościowych nie było grzebanie w sektorze państwowym.czyli rynkowo .

Jeszcze korzystniejsze jest zezwolenie obcym inwestorom na zakładanie nowych fabryk i banków. że z góry należałoby przyjąć górny limit własności zagranicznej w oparciu o aktualną średnią dla Unii. że należy likwidować taryfy celne gdy gospodarce grozi wyniszczenie czy też wydarcie większości jej majątku przez obcych. Po trzecie. Nie wolno jednak zezwolić na to. Ze względu na polskie zacofanie. Z wyższą wydajnością. Ekonomia liberalna nigdy nie postulowała absolutnego otwarcia. żeby wyrzucać cały majątek na ladę. w takim tempie. Grecja. przejęcie powiązanych z nimi firm. nie dopuszczając w ogóle zagranicznych inwestorów. Nawet wtedy nie było wskazane. ale nigdzie w tej ekonomii nie jest powiedziane. której państwa starannie chronią swoje zagrożone konkurencją sektory produkcji. gdyż utrata rynków może się skończyć bankructwem ich firm. żeby z pomocą takich cen wyselekcjonować najlepiej przygotowanych nabywców. albo średnią jaką miały w momencie akcesu do Unii najnowsze kraje członkowskie. że uzyskałby przewagę już po około dziesięciu latach. ale jedynie to. Ponieważ zakupy istniejących starych firm nie muszą prowadzić do modernizacji. właściwszym rozwiązaniem jest zezwolenie na wsady rzeczowe z zamianą na akcje. przeto ze względu na zacofanie krajowej klasy kapitalistycznej nie można było się obyć bez okresowego zakazu sprzedaży obcym inwestorom kontrolnych pakietów w istniejących fabrykach i bankach. polska file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . tak. a państwowy zszedłby na margines.htm (72 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Liberalna ekonomia preferuje otwarte gospodarki. Zwłaszcza tych z mocną pozycją na lokalnym rynku. Hiszpania i Portugalia. w prawdziwym liberalnym wariancie nie można zamknąć kraju na kłódkę. najlepiej było znowu pójść śladem Unii. Państwo mogło się wstrzymać ze sprzedażą na dużą skalę do tego właśnie momentu również dlatego. który wzmacnia miejscowych inwestorów zamiast podcinać ich egzystencję. Krajowi inwestorzy mają nie tylko pełne prawo do ochrony własności.OBŁĘD REFORM prywatny zdobyłby dominację. Najlepszy zakres jest zaś taki. ale też rynków. Oraz. tyle. które handlują bez skrępowania z całym światem. gdyż ich sprzedanie w zagraniczne ręce ułatwia. bądź wrogim przejęciem przez zagranicę. że dopiero wtedy popyt na majątek ze strony krajowych inwestorów byłby dostateczny. ale raczej działać metodycznie. zamieniając ją w swoiste więzienie. żeby państwo mogło właściwie skalkulować ceny zbytu. na zasadach reakcji łańcuchowej. żeby w miarę swoich potrzeb każda gospodarka określiła najlepszy dla siebie zakres zagranicznej obecności kapitałowej. sektor prywatny mógłby rosnąć nawet dwa razy szybciej niż państwowy.Obled reform/Obled reform. żeby bez ograniczeń mieli oni dostęp do narodowej gospodarki. żeby żądać godziwych cen. Ze względu na większą obecność takich wrażliwych na import sektorów.

ale że wybór należy tylko do kraju-kandydata. z tym. Wówczas. choćby przez fakt. która znalazła się pierwsza w kolejce do przyjęcia przez Unię. Wskazuje również. partycypacyjnemu modelowi firm. ale w ogóle nie wpuściła obcych inwestycji (np. jak dotąd jako jedyna w Europie Wschodniej. tylko długookresowe wysokie bariery dla importu dawały szansę na przetrwanie. gospodarkę bez oddania majątku zagranicy. Polska mogłaby się rozwijać jak Słowenia. To. że mało kto sięga do danych. bez wyprzedaży zagranicy. czy też tak powszechny w Unii środek jak wymagany procentowy udział krajowej żywności w hurcie i detalu. zaporowe. który przyjęła. nie tylko. Mniej drażliwe są natomiast subsydia na poziomie tych. zamiast paść ofiarą pisanego palcem na wodzie "cudu Balcerowicza". zwłaszcza jednostronnie korzystnych dla Unii. Dotyczy to szczególnie rolnictwa. Lewandowski 2000). odpowiednio Rosji i Serbii.Obled reform/Obled reform. porównania statystyczne nie dają wcale podstawy do wniosku. by najpierw wyzbył się na jej rzecz swego majątku. że nie nadawał się on dla innych krajów regionu. odporną na kryzysy. że można stworzyć dynamiczną. Powyższa alternatywna strategia w dużym stopniu pokrywa się ze scenariuszem zmian ustrojowych. że obydwa kraje miały za sobą lata emancypacji gospodarczej od silniejszych sąsiadów. Pod wieloma względami sytuacja wyjściowa Polski i Słowenii była podobna. Słowenia.htm (73 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . to mogłaby bardzo łatwo pójść szlakiem Słowenii. która nie tylko zaniechała sprzedaży swego majątku zagranicy.OBŁĘD REFORM gospodarka wymagała jeszcze większej ochrony. że Unia nie żąda od każdego petenta. że w obydwu krajach pozycja załóg była bardzo silna. że wyłącznie Słowenia przyjęła liberalny kierunek reform. Podobnie jak fakt. mianowicie odpowiedzialny aparat państwa zabiegający o interesy swej gospodarki. Gdyby. Przykład Słowenii dowodzi. Zamiast układów opartych na głębokich ustępstwach celnych. liberałowie przemilczają przypadek Słowenii. Każda inna prowadzi do klęski jaką poniosła Białoruś. w Słowenii . Białoruś rzeczywiście poszła inną drogą niż Polska. z których żyją unijni rolnicy. że Słowenia odniosła sukces wybierając inną drogę. który przeżyła Białoruś w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . gdyż ten podważa całą ich mitologię "polskiej drogi" do kapitalizmu. że wyłącznie polska strategia pozwala na udaną budowę kapitalizmu.dzięki tzw. Atak medialny na Białoruś jest jednak tak zmasowany. ale niestety. W niektórych sektorach. Ale tylko w Słowenii zostały zapewnione warunki dla jego realizacji. nie oznacza jednak. polska gospodarka pilnie potrzebowała jednostronnych koncesji ze strony Unii. w Polsce dzięki "niezależnym" związkom. że nie chodzi głównie o porównania z Polską. Polskę ominął szok. gdzie do dyspozycji są trudniejsze do obrony przed unijnymi negocjatorami cła tzw. Wygodnie zapominając o tym. więc Polska tylko zreperowała państwo. że poniosła klęskę. powtarzają w kółko. Tzw. zwłaszcza tych dających duże zatrudnienie.

Gdy przyjmie się tę perspektywę to widać. w której brak jest krajowej klasy kapitalistycznej.. które zawsze niosą za sobą marksowskie rewolucje. Białoruś znalazła się wśród najszybciej rozwijających się gospodarek regionu . napływowy element odgrywał zwykle dużą rolę w gospodarce. Teraz nie ma takiej nadziei. gdyż na Białorusi zbliża się on do poziomu z 1989 r. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .wdrożony został swoisty marksowski ideał gospodarki. wytyczony w 1989 r. podobnie jak to się działo za komunizmu. bez prywatyzacji na rzecz kogokolwiek. ale niestety nie na takich zasadach jak w przeszłości. można rzec z importu. Nie ma mowy o zintegrowaniu tych importowanych kapitalistów. więc wyniki Białorusi powinno się porównywać raczej z nimi a nie z Polską. Mamy przeto w Polsce.Obled reform/Obled reform. którą można opanować tylko przez powszechne ogłupienie albo przez odwołanie się do przemocy. wypada gorzej niż Białoruś. za rządów Mazowieckiego. Oczywiście. Gdy właściciele nie czują tego rodzaju odpowiedzialności. z szybkim wywłaszczeniem na rzecz zagranicy.przed szybko tracącą oddech Polską. gdyż obcy kapitaliści zakładają w Polsce jedynie filie. choćby w tym sensie. Gdyby oprzeć się tylko na tych danych. nieznaną nigdzie w Europie Zachodniej aberrację instytucjonalną. Starannie ukrywaną przez tzw. ale też często ulegał on polonizacji. wpadłoby zaprzestać straszenia Polaków "białoruską drogą". liberałów tajemnicą jest fakt. kapitaliści są obecni. W polskiej historii. w której przyjęto "polską drogę".htm (74 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że w ostatnich czterech latach dochód narodowy Białorusi wzrósł o jedną trzecią. tyle że zagraniczni. dzięki tzw. Podobny szok przeżyły inne byłe republiki. że Białoruś nie popełniła zbiorowego samobójstwa oddając obcym swój majątek za "bezdurno". że taki post-sowiecki kraj jak chwalona Estonia. podczas gdy w Estonii produkcja przemysłu jest ciągle o prawie połowę niższa niż w 1989 r. Zwłaszcza. stąd wyższa jest też estońska stopa bezrobocia (Załącznik 4). Wybryk rewolucji Ze względu na radykalizm reform wykonanych przez prawie pozbawiony kontroli aparat państwa.OBŁĘD REFORM wyniku rozpadu Związku Radzieckiego. wtedy robotnicy też nie maja powodu aby być lojalni wobec właścicieli. liberałom. żeby rozwinęli poczucie odpowiedzialności za losy lokalnych robotników. a jest tylko robotnicza. scenariusz budowy kapitalizmu ma swe źródła nie tyle w liberalnej myśli co w doktrynie marksowskiej. Najlepiej to widać w przemyśle.. Po pierwsze . Jego skutki dla gospodarki są zresztą podobne do tych.. piania się więc potencjalnie niestabilna sytuacja.

do tego dochodzi stały doroczny koszt ich utrzymania. liberałowie zapomnieli również o tym. nie można bowiem wziąć na serio kilku absolutnie urągających podstawowym zasadom akademickiej ekonomii usiłowań (Bugaj 2000. że zagraniczni właściciele polskiej gospodarki zadbają o jej interesy. tyle.Obled reform/Obled reform. też znalazło się pod kontrolą zagraniczną. Tyle. odwrotnie niż sobie to wyobrażają tzw. Nie miałoby to tak groźnej wymowy. trzeba zań zapłacić. żeby wzięli na siebie mniej intratne podwykonawstwo. a nie tych polskich. bezpłatne szkolnictwo. Polska szybko się przekona o tej prawidłowości. jak np. więc nie tylko "niekompletny kapitalizm". czyli zysków. ale jak to bywa z importem. Robią to głównie dla swoich udziałowców. Wycofywanie się państwa w Polsce z różnych opiekuńczych powinności nie idzie przy file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Odebrano więc gospodarce nie tylko trwały majątek ale i możliwość jego samodzielnego odtworzenia. gdzie działa "niekompletne państwo". w których ze względu na szczupłość podatków nie stać państwa na usługi społeczne. co jest kolejnym pilnie ukrywanym faktem . gdyby motyw maksymalizacji zysku sam z siebie zapewnił. że wymaga jednoczesnego działania bardzo wielu firm. bez normalnych funkcji społecznych.Polakom odebrano nie tylko majątek i zyski. Inne źródło finansowania przyrostu majątku. ale równie jej nieznany model gospodarki. Jak już zabraknie majątku państwa na sprzedaż.OBŁĘD REFORM Importowanie kapitalistów to być może łatwiejszy sposób na budowanie kapitalizmu. Kapitalizm to bezwzględna walka ekonomiczna. Ale też pod naciskiem działających u nich w kraju związków zawodowych. jak się spojrzy na to. którego nie ma w Europie Zachodniej. kieruje się on głównie do krajów gdzie te usługi są rozbudowane. Za psie grosze oddano bowiem obcym inwestorom tytuł do dochodu z kapitału. wśród których brakuje niestety polskich akcjonariuszy. Dziw bierze. gdzie płynie strumień inwestycji zagranicznych. że.Nawet słono. możliwie na zawsze. ale. w której wszystkie firmy kombinują jak się pozbyć pojedynczych konkurentów. co wydaje się niemożliwością. Albo przynajmniej zmusić ich. w tym do Europy Zachodniej. niż tworzenie własnych kapitalistów. Polska zbudowała. Zupełnie odwrotnie. że w kapitalizmie firmy nie świadczą sobie wzajemnych uprzejmości.htm (75 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . gdyż majątek sprzedawany jest zagranicy za dziesięć procent wartości. liberałowie. subsydiowana kultura. zagraniczni właściciele nie walczą o zyski dla dobra ludzkości. Nikt nie podważył jednak tego wyliczenia. czy powszechna opieka zdrowotna. Ta sama reguła dominacji dotyczy całych gospodarek. O wadze świadczonych przez państwo usług najlepiej można się przekonać. Nie płynie on bynajmniej do gospodarek. Przekazanie budowanego przez pokolenia majątku za ułamek wartości to tylko wstępny koszt nabycia kapitalistów z importu. kredyt bankowy. że tzw. Glikman 2001). Po drugie .drastycznie redukowane są funkcje "państwa opiekuńczego".

choć nie jest im obca taka działalność. że nie powinno się też ściągać podatków od płacy. ale płaci go siła robocza .OBŁĘD REFORM tym w parze z oddawaniem obywatelom funduszy dotąd wydatkowanych na te usługi. że celem podatków od zysku jest ściągnięcie należności za korzyści jakie osiągają właściciele kapitału z tytułu usług państwa.Obled reform/Obled reform. Jak też. prowizji. że wysychają źródła podatkowe ze strony sektora produkcji. Kryzysy Balcerowicza nie są oczywiście karą za komunizm. gdyż zniechęcają one robotników do podejmowania pracy. mimo dwukrotnie wyższej wydajności.odzierane z usług socjalnych. że polskie państwo bardzo hojnie zwalnia obce firmy z podatków. Tzw. liberałów.oraz emeryci. Upadek "opiekuńczego państwa" wynika głównie stąd. jak np. liberałowie nie rozumieją. Z tego powodu sektor zagraniczny w ogóle nie płaci podatków od zysku do budżetu. gdy Polska wchodzi w drugi "kryzys Balcerowicza". Co więcej. dostęp do wyedukowanej siły roboczej. a nowa recesja jest kolejną zasłużoną nauczką. gdy resztki sektora państwowego robią zyski. nikt nie słyszał o tym. U podstaw obydwu kryzysów nie leżą wygórowane apetyty lokalnej siły roboczej. nie u obcych. a tym samym pomniejsza liczbę nowych miejsc pracy. ale u siebie w kraju. Trudno sobie bowiem wyobrazić. Po trzecie . najlepiej byłoby zlikwidować podatek od zysku. ze względu na nasilający się rozrost aparatu administrującego usługami. kiedy gospodarka wkroczyła w pierwszy ostry "kryzys Balcerowicza". żeby obce firmy w Polsce łożyły na szkoły czy uczelnie. czyli kryzysogenną. A więc taka. Dzisiaj. To prawda. którą z pełnym rozmysłem skonstruowały po ostatniej wojnie wszystkie kraje Europy Zachodniej wprowadzając państwo do rynkowej gospodarki. który rzekomo zniechęca do inwestycji w środki trwałe. Zmienia to Polskę w dziwny kraj. polskie społeczeństwo zostaje z gospodarką wyjątkowo podatną na kryzysy produkcji. Rozumując w ten sposób. trzebaby powiedzieć. gdyż w obydwu przypadkach płace rosły wolniej od wydajności a wydatki społeczne państwa spadały. ale konsekwencją file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . te same kręgi twierdzą. Problemy budżetowe nie są przy tym bez związku z faktem. Kryzys miał bowiem być społeczną zapłatą za wyrwanie się z komunizmu. Jak dotąd jednak. Prawie nikt z polskich ekonomistów nie potraktował tego załamania jako poważnego ostrzeżenia. że niektóre z tych usług mogliby oni sami finansować. w którym właściciele kapitału nie płacą podatków. wykorzystującego swoją pozycję na rzecz windowania własnych pensji oraz pozyskiwania tzw. żeby w wyniku niespotykanego pogwałcenia liberalnej ekonomii oraz liberalnej polityki mogła powstać gospodarka odporna na recesje.htm (76 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że społeczeństwo dalej czepia się komunizmu. sektor zagraniczny od 1996 r. powinno się też wyeliminować obecne podatki od świadczeń emerytalnych. Idąc dalej tym torem myślenia. wykazuje straty. Zdaniem tzw. włącznie ze wspieraniem systemu edukacyjnego. Można było się o tym fakcie przekonać już w latach 1990-1992. bo to przecież zniechęca do życia.

a obecnie dlatego. że Argentyna zdołała przekazać swoje główne banki. że Polska staje się krajem obcego kapitału i lokalnego bezrobocia. w 2001 r. I załamanie waluty. Argentyna zbiera teraz słowa nagany za niedostatek finansowej dyscypliny oraz liberalizacji. żeby wymusić na nim adaptację. oraz. doszło do ucieczki kapitału i załamania waluty. spadek produkcji oraz płac. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Trudności zbytu w kraju spowodowały pewien spadek importu i ruszył trochę eksport. a dzisiaj gnębią je kryzysy. Przez trzy lata płace spadły o jedną piąta. Walka z kryzysem odbywa się przy pomocy bezrobocia. Wystarczy wziąć Argentynę. oraz monopole (np. Jedynym praktycznym sposobem na obniżenie deficytów handlowych okazało się bowiem spowolnienie wzrostu gospodarki przez obcinanie inwestycji oraz konsumpcji. do niedawna uważaną za wzór dyscypliny finansowej oraz liberalizacji gospodarki. przypominający efekty tzw. spekulacyjnego pieniądza. w którym obieg pieniądza zależy od podaży dolarów. Wszystko to spadnie na barki państwa. Doszło do tej nierównowagi. ale zbyt mało by zahamować nasilenie kryzysu. schładzania przez Balcerowicza w Polsce. ale ono jest zbyt słabe w stosunku do sektora zagranicznego. gdy z braku innych możliwości bezradne państwo przyjęło taktykę odsuwania kryzysu przy pomocy kryzysu.htm (77 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . pierwszym sygnałem gospodarczego zagrożenia w Argentynie okazało się galopujące zadłużenie zagraniczne oraz deficyty budżetowe. W każdej chwili może pojawić się panika finansowa oraz ucieczka tzw. czy właścicielskiej zagranicy. że gdy zaczynają się problemy z deficytem wymiany handlowej oraz zadłużeniem. unikając obciążeń podatkowych. że większość banków i fabryk jest już zagraniczna. W środku głębokiego kryzysu. telekomunikację. Dominujący w produkcji sektor zagraniczny importuje bowiem znacznie więcej niż eksportuje. Tak jak w obecnej Polsce. Powstaje błędne koło. tak. które przez kilka ostatnich lat były chwalone za swe sukcesy. mimo że Argentyna od lat stosuje bardziej rygorystyczny niż Polska mechanizm finansowy. Główne ośrodki władzy pogodziły się z myślą. obniżył się więc deficyt handlowy. Najpierw jeszcze bez silnej obecności kapitałowej.OBŁĘD REFORM podporządkowania gospodarki zagranicznym interesom. w którym obcy kapitał wyrzuca na bruk lokalną pracę. ciężar przystosowania trzeba zwalić na siłę roboczą. energetykę) w ręce zagraniczne. Wspomniany mechanizm uzależnienia podaży pieniądza wymusił w 1998 r. Widać to w ostatnich dwu latach. Nie pomógł też fakt. Tym niemniej. Żeby się przekonać dokąd dokładnie zmierza Polska ze swym "niekompletnym kapitalizmem" wystarczy się rozejrzeć po tych krajach rozwijających się.Obled reform/Obled reform. z którym kryzys w produkcji staje się nieunikniony. rośnie więc szybko dług zagraniczny a wraz z nim groźba niewypłacalności. odbiera państwu środki na przeciwdziałanie bezrobociu. albo o połowę w relacji do wydajności.

Odwrotnie. w jakimś sensie Polska znalazła się na dnie swej nowoczesnej historii.pozostałości starszego pokolenia zablokowały dostęp młodszemu pokoleniu. Panikę wywołała jednak nie tylko eskalacja zagranicznych długów czy ostre problemy budżetowe. których główne niszczące działanie polega dzisiaj na tym. w której. Udzieliły one. Wyjście awaryjne Możnaby pomyśleć. Natomiast odsuwają od procesu decyzji ludzi. gdyż chyba nigdy odruchy moralne nie uległy takiej dramatycznej erozji. Mogłoby się wydawać.Obled reform/Obled reform. Niestety. którzy nie zatracili jeszcze poczucia odpowiedzialności za sprawy publiczne. wypadałoby zaprzestać odnowionej po upadku komunizmu "negatywnej selekcji".. z powodu bankructw w przemyśle zagraniczne banki w Polsce wpadają w pochodny własny kryzys. W 2001 r. również do niedawna chwalona jako wzór kraju rozwijającego się. kto wie czy nawet nie przykład cudu gospodarczego. w sposób korupcyjny. Państwo stanęłoby wtedy przed koniecznością ratowania zagranicznych banków.OBŁĘD REFORM Argentyna uzyskała prawie kilkanaście miliardów dolarów pomocy. Tak jak w Argentynie. wypłynęły teraz na powierzchnię piramidy władzy głównie zastępy młodszych roczników. nie są one podatne na tureckie kłopoty. banki prywatne też wpadają w tarapaty. nieściągalnych kredytów. ale najpierw musiała zgodzić się na obniżenie płac o następne piętnaście procent. współodpowiedzialnej za obecne załamanie postaw moralnych. ale jak dochodzi do kryzysu finansowego.jak twierdzą tzw. Negatywna selekcja nie wynika z tego. zmuszając państwo do miliardowego oddłużania na barkach podatnika. Inną lekcją służy Turcja. ogromnych tzw. Po pierwsze. i nie widać dlań szybkiego zakończenia. Można sobie łatwo wyobrazić sytuację. Kryzys ten tylko w tym roku spowodował dramatyczną dewaluację pieniądza oraz utratę około dwudziestu procent dochodu narodowego. naturalnie też kosztem krajowego podatnika. gdyż wszystkie możliwe główne wyjścia zostały już zatrzaśnięte. z grubsza przypominający scenariusz. że dziesięć lat psucia systemu gospodarki przez tzw. że wynoszą na wpływowe stanowiska ludzi nastawionych na własne interesy. który przechodzi gospodarka Argentyny. które file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Odbicie się od tego dna będzie trudne. liberałowie . ale także fatalna sytuacja w bankach. pozostały jedynie bardzo ryzykowne wyjścia awaryjne.htm (78 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że skoro banki polskie są głównie zagraniczne. głównie państwowych. więc nie powinno być trudności z naprawieniem szkód. Chodzi o rozmontowanie złożonych mechanizmów doboru. upadek gospodarki został zapoczątkowany przez ucieczkę kapitału. że . Turcja też wpadła jednak w potężny kryzys finansowy. ulokowanego na giełdzie i w państwowych papierach. głównie spekulacyjnego. liberałów to względnie krótki okres.

a zwłaszcza w telewizji. głównie za sprawą Kościoła. Powoływanie się przez tzw. dla nabywców krajowych. nie doszło do porachunków. Stąd płyną brutalne ataki tzw. w której najważniejsze partie polityczne. Media w Polsce to prawie monopol. przypomnę . czyli rozpędzenie całej elity około stu tysięcy wykształconych ludzi w starszym wieku. zagraniczne koncerny mogłyby posiadać tylko niskie udziały w prasie. a często obojętne na interes publiczny. zwłaszcza w bankach. tak skuteczne pod koniec komunizmu. żeby były one otwarcie poruszane takie na przykład jak kwestia pól darmowej wyprzedaży. liberalnych komentatorów. Nadwyżkowe udziały uległyby obligatoryjnemu odsprzedaniu krajowym inwestorom. w tym ulgowe linie kredytowe. tajne powielacze czy zagłuszane radiostacje. głównym partiom. nawet z poparciem połowy potencjalnych wyborców.katolickiego. które są strażnikiem "negatywnej selekcji". Żeby uniknąć samosądu mediów. najlepiej np. Pozytywna selekcja nie jest więc możliwa bez demonopolizacji mediów wzorem Unii Europejskiej. przywództwa tych partii często zmuszane są do mówienia ich głosem. Po drugie .wyłącznym celem dalszej prywatyzacji musi się wreszcie stać tworzenie rodzimej klasy kapitalistycznej. czują się zastraszone przez tzw. Dochodzi do paradoksalnej sytuacji. jaki w Niemczech Wschodnich wykonali po upadku komunizmu Niemcy Zachodni. liberałów na jakieś decyzje w tej sprawie jest kłamstwem. Wybór między krajowym z zagranicznym nabywcą należy wyłącznie do polskiego rządu. o czym można się było przekonać. liberałów na każdego. W tym samym czasie powinno się wreszcie uruchomić ułatwienia finansowe.Obled reform/Obled reform.OBŁĘD REFORM wkroczyły w zmiany ustrojowe niekiedy zagubione. mimo silnych nastrojów nazistowskich. gdyż środki przekazu nie chcą. tak by krajowa własność stała się dominująca. W ostatnich latach niestety polskimi rękami dokonano w Polsce takiego samego zabiegu. w której zachowały się silne odruchy społeczne. kto ośmieli się wyrazić troskę o interes publiczny. ściślej związaną z powojenną odbudową.htm (79 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . gdzie tytułom prasowym czy stacjom nadawczym wolno działać tylko na wyznaczonym terenie mając określony niewielki udział w dochodach reklamowych. Dlatego należałoby od zaraz zatrzymać jakąkolwiek sprzedaż majątku w ręce zagraniczne. w każdym razie nie ma w tej sprawie żadnych wiążących ustaleń z Unią. Z tych samych powodów boją się wdać w pewne tematy. Ludzie z moralnym autorytetem nie uzyskają wpływu na bieg polskiej gospodarki. nie licząc zakupów w ramach niskich pułapów dla ogółu obcych akcji. Wyparli oni starszą generację. gdzie. gdy zapadła sejmowa uchwała. czy Austriacy. którym nie zagrażają teraz. że ostatnie dwa file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . dopóki nie dojdzie do zmian w mediach. głównie zresztą z udziałem zagranicznych koncernów. Odpowiednio. Nie uczynili tego Niemcy Zachodni u siebie nawet po upadku hitleryzmu.

Trzeba się liczyć. Dla zwiększenia stanu posiadania własnej klasy kapitalistycznej. Można oczekiwać. Sam w sobie akt przystąpienia nie rozwiąże niezwykle złożonych problemów gospodarczych Polski. tyle. że najbardziej dzisiaj zagrożone sektory . niezbędna jest też dokładna weryfikacja ważniejszych umów prywatyzacyjnych z punktu widzenia ich zgodności z prawem.htm (80 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że zagraniczni właściciele zechcą odwołać się do unijnych władz w przypadku rewizji umów kupna majątku. tak by państwo polskie uzyskało niezbędną swobodę działania. W przypadku stwierdzenia sztucznie zaniżonych cen powinno się zadbać o uzyskanie finansowych rekompensat.odbudowa krajowej własności wymaga nowego podejścia do integracji z Unią Europejską. żeby zapewnić. Zamiast wzorem file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . poza wtórną nacjonalizacją. że takie kroki mogą wywołać nieprzychylną reakcję ze strony Unii.Obled reform/Obled reform. Trzeba się więc pogodzić na pewien przynajmniej czas z tym faktem. Sektor zagraniczny działa jak tzw. "szara strefa". żeby unijne władze zdołały dowieść poprawności wycen. Nie wystarczy zadbać o to. metalurgia i górnictwo . należałoby zakwestionować całe umowy prywatyzacyjne oraz przekazać majątek do puli zarezerwowanej wyłącznie dla krajowych inwestorów. Mogą one być łatwiej rozwiązane jeśli polska strona. żeby jak najwięcej majątku trafiło do krajowych kapitalistów. gdyż żadne środki. w twardych negocjacjach. Z pewnością nic dobrego nie da dalsza taktyka oddawania prawie wszystkiego bez żadnej walki.zostały w 1990 r. na pewno nie na bazie porównań z cenami. uzyska odpowiednie warunki. Największym chyba oskarżeniem dotychczasowej taktyki. Jest jednak mało prawdopodobne. że na nieporównywalnie większą skalę no i prawie bez nadzoru. na wzór tej z komunizmu. a zarazem dowodem rozkładu państwa.rolnictwo. które są ewidentnie oparte na manipulacjach cenowych. Można nad nią zapanować tylko przy pomocy bezpośrednich ingerencji państwa. tyle. zidentyfikowane przez ekonomistów Unii jako największe konkurencyjne zagrożenie dla jej własnych producentów. jak na przykład szacunkowej wyceny należności podatkowych czy obligatoryjnych taryf płacowych.OBŁĘD REFORM polskie banki mają być sprzedane krajowym inwestorom. że na jej terenie szara strefa działa na nieporównywalnie mniejszą skalę. że sektor zagraniczny będzie działał w sposób mniej szkodliwy dla polskiej gospodarki niż to dzieje się obecnie. jakie uzyskano ze sprzedaży podobnych fabryk czy banków na terenach unijnych. W skrajnych przypadkach. Równie nieprawdopodobne jest by stanęły one w obronie transakcji. ale jednocześnie podjąć wszystkie legalne kroki. Nawet jednym słowem unijni biurokraci nie skomentowali tej suwerennej polskiej decyzji. nie są w stanie doprowadzić do szybkiego przywrócenia kontroli nad bankami i przemysłem. Po trzecie . jest fakt.

co jest prawdą. zwłaszcza. Musi mieć również prawo subsydiowania polskich produktów na własnych warunkach. bo nie jest. tak. gdyż nie naprawią państwa. ale. Nie jest dopuszczalne. które obecnie niszczą jej gospodarkę. że interesy władz kraju nie zawsze są zgodne z interesem unijnych władz. Polska mogłaby się sporo nauczyć od różnych krajów członkowskich Unii. w tym między innymi od Austrii. że władze Unii zbytnio ingerują w sprawy ich kraju. że jedynym rozsądnym wyjściem staje się chwilowe zamrożenie dalszych negocjacji. że jej gospodarka jest mało rynkowa. że ma zbyt mało państwa. Wystarczy jeśli będą trwały przygotowania jednolitych dokumentów prawnych na wypadek gdyby ostatecznie zapadła korzystna dla Polski decyzja w sprawie przyjęcia.Obled reform/Obled reform. żeby strona polska brała się do realizacji jakichkolwiek nowych postanowień dopóki nie uzyska pełnoprawnego członkostwa. Nie chodzi bowiem o fakt. Nastroje w sprawie przyjęcia Polski uległy w Unii ochłodzeniu z powodu obaw. żeby z chwilą akcesji Polska zrezygnowała z unijnej pomocy. wyrażający obawy przed dyktowanym przez władze unijne otwarciem granic dla file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .htm (81 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Szukając dróg wyjścia. że wszyscy jej członkowie za każda cenę gotowi są pielęgnować więzi z Unią. Gdzie się nie obejrzeć widać podobnie szkodliwą niemożność. W każdym razie nie ma większego sensu. Przez odłożenie członkostwa nie tylko. że Austria została poddana przez Unię niesłychanym atakom potępienia oraz sankcjom. Austria dowodzi. Z krajów-kandydatów Czechy oraz Estonia. Z pewnością państwo powinno odzyskać prawo ustalania ochronnych ceł oraz ilościowych ograniczeń np. restrukturalizacji. poszły na takie ustępstwa.OBŁĘD REFORM unijnych rządów wesprzeć te ważne dziedziny państwo pozwala na ich uwiąd zgodnie z unijnymi programami tzw. Stan gospodarki Polski przemawia jednak przeciwko podobnym ustępstwom wobec Unii. gdyż kraje człokowskie coraz ostrzej stawiają warunek. między innymi rolnej. a nie ekonomii. interes narodowy bierze górę nad interesem ponadnarodowym. gdzie rolnictwo jest relatywnie małe. oraz że gdy dochodzi między nimi do ostrej kolizji. Mogą się tylko źle odbić na państwie. żeby zacofana polska gospodarka nie mogła liczyć ani na swoje państwo. ani na władze unijne. które będzie Polsce trudno szybko rozwiać. Dowodem tego stał się dla nich chociażby fakt. tak jakby był krajem drugiej klasy. w postaci udziałów importu w łącznej sprzedaży pewnych produktów. Nie jest bowiem tak. że odciąży się z dodatkowej pracy bardzo słabowite państwo. że te zobowiązania zapadają często zgodnie z logiką korupcji. gdy niedawno demokratycznie wybrała "zły" rząd. Głównym powodem niezadowolenia Austriaków jest fakt. ale zyska ono możność przenegocjowania lub anulowania ustaleń. zwłaszcza jeśli chodzi o stosunki z Unią. Na niewiele więc przyda się hurtowe tłumaczenie ustaw oraz branie kolejnych zobowiązań.

OBŁĘD REFORM

emigrantów, jako zagrożeniem dla tożsamości Austriaków. Dążenie do zachowania niezależności wykracza zresztą poza przynależność do Unii, dotyczy też ewentualnego członkostwa Austrii w Pakcie Atlantyckim. Od dawna nieprzychylne stanowisko Austriaków wobec ich udziału w tym wojskowym sojuszu uległo pogłębieniu. Oburzenie wywołał niedawny atak bloku, z powietrza, na równie małą Serbię. Trzy czwarte Austriaków uznało, że ich kraj nie ma nic do robienia w tym bloku militarnym, że lepiej jak pozostaną neutralni. Innym przejawem tego, że kraje członkowskie dbają o swoją niezależność w ramach Unii jest postępowanie Danii. Właśnie niedawno, w obawie przed nadmierną ingerencją, wyborcy zdecydowali, że Dania bezterminowo odłoży decyzje w sprawie oczekiwanego przez władze Unii przyjęcia wspólnego pieniądza oraz centralnego banku. Duńscy przeciwnicy tej fazy integracji, zwłaszcza farmerzy, wygrali referendum, mimo niedostatku funduszy i bez wsparcia ze strony rządu. Podobnie jak Austria, przywiązana do tradycyjnego, rodzinnego rolnictwa Dania, ze zgrozą spogląda, jak biurokracja Unii forsuje przepisy w sprawie swobodnego dostępu cudzoziemców do ziemi. Na oczach Danii rozgrywa się też kolejna unijna plaga, której wynikiem jest masowa rzeź zakażonych zwierząt, w tym w Niemczech. Gdyby nie stały upór Danii wobec narzucanego przez Unię "naukowego" modelu rolnictwa, jej konkurencyjne rolnictwo też dopadałyby te ciężkie plagi. Danii, ale też Austrii, chodzi jednak nie tyle o stosunki z całą Unią, co raczej z jej główną potęgą - sąsiednimi Niemcami. Obawiają się ich dominacji, tak jak Portugalczycy, którzy opierają się różnym unijnym presjom z obawy przed ekspansywną Hiszpanią. Czy jak Finowie, ostrożni z panującą przez wieki Szwecją. Nie mylą się, gdyż historia ma to do siebie, że dominacja łatwo wraca. Widać pewne ludzkie pasje są wieczne, a siły zła mogą być przynajmniej tak przemożne jak siły dobra. ZAŁĄCZNIKI Załącznik l Udział obcego kapitału w przemyśle oraz bankach, 2000 (w procentach) Kraj Europa Wschodnia Przemysł Banki Sektor publiczny bankowy 20

Polska

35-40

75

file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (82 z 87) [2005-02-12 02:29:55]

OBŁĘD REFORM

Chorwacja Czechy 35 Estonia 60 Węgry 75 Słowacja 25 Słowenia 15 Ameryka Łacińska Argentyna Brazylia 15 Chile Wenezuela 55 Europa Zachodnia Austria 30 4 35 Dania 15 7 Francja 25 12 Hiszpania 25 13 20 Irlandia 50 55 Niemcy 13 6 40 Norwegia 11 7 55 Portugalia 23 15 30 Ameryka Północna Kanada 50 7 Meksyk - 18 30 Stany Zjednoczone 18 11 Azja Południowa Japonia 3 2 15 Malezja - 17 42 Korea Południowa - 5 16 Taiwan - 4 57

85 65 80 70 40 10 38 35 5
40

10 30 15 10 40 60 20

Załącznik 2 Źródło: Poznański (2001) 142 A. Informacje wyjściowe 1. Dochód narodowy - globalny 2. Globalne roczne oszczędności 3. Wpływy z prywatyzacji (Całość kapitału - banki/przemysł) 50 10 10-12 160 32 18-23 B. Wycena kapitału. 1. Współczynnik kapitałochłonności (ułamek) 2. Dochód narodowy - banki/przemysł 3. Realna wartość kapitału - banki/przemysł 3/1-4/1 25 75-100 3/1-4/1 80 240-360
file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (83 z 87) [2005-02-12 02:29:55]

OBŁĘD REFORM

C. Głębokość dyskonta 1. Realna wartość kapitału 2. Wpływy z prywatyzacji 3. Relacja wpływów do wyceny 75-100 10-12 16-19% 240-360 18-23 7-9% D. Zapotrzebowanie na oszczędności 1. Realna wartość kapitału 2. Roczne oszczędności (50% albo 100%) 3. Wymagany okres oszczędzania (lata) 75-100 5-10 7-20 240-360 16-32 15-22 E. Straty spowodowane dyskontem 1. Procent straty (wartość/wycena) 2. Strata w kapitale - banki/przemysł 3. Roczna strata dochodu narodowego 3.1 Współczynnik kapitałochłonności = 3/1 3.2 Współczynnik kapitałochłonności = 4/1 81-84% 60-84 20-28 15-21 91-93% 218-312 72-104 54-78 Źródło: obliczenia własne Załącznik 3 Porównanie dwóch dekad: Gierka oraz Balcerowicza 1. Wskaźniki makroekonomiczne Dekada Gierka Balcerowicza (1970-1979) (1990-1999) 120 (1970=100,1979; 20 123 (1970=100, 58 36 (1971-1978, 1991-1998) 4.4 w tym "ukryte"

1.1 Wzrost dochodu narodowego (indeks) 170 1989=100, 1999) 1.2 Udział inwestycji w dochodzie (%) 28-30 1.3 Wzrost majątku trwałego (indeks) 165 1979;1989=100, 1999) 1.4 Dług zagraniczny brutto (mld US $ ) 24 1.5 Deficyt jako procent eksportu (w %) 47 1.6 Liczba nowych miejsc pracy (mln) 2,1 -2,1 1.7 Ogólna liczba ludzi bez pracy (mln) 0.5 bezrobocie (mln) 0.5 2.1 2. Wskaźniki mikroekonomiczne 2.1 Budownictwo mieszkaniowe osób) 2.2 Spożycie mięsa i przetworów 2.3 Spożycie mleka (kg na osobę) 2.4 Spożycie masła (kg na osobę) 2.5 Zakup książek (na tyś. osób) 2.6 Przejazdy kolejowe 23,3 69 262 8,9 4136 1302

8.5 (liczba mieszkań na tyś 57 (kg na osobę) 194 4/.3 2425 667

file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (84 z 87) [2005-02-12 02:29:55]

OBŁĘD REFORM

2.7 Przyrost liczby samochody w użyciu 1990-1999)

52

65 (na tys. osób) (1970-1980,

Źródło: Rocznik Statystyczny GUS, Warszawa, 1999 Załącznik 4 Kryzys gospodarczy w Europie Wschodniej, 1989-1999 Indeksy, 1989=100 Kraj 1980 1989 Najniższy punkt 1999 a/ dochód narodowy w wielkościach realnych Bułgaria 76.2 100.0 66.6 (1997) 70.7 Czechy 93.2 100.0 86.9 (1993) 95.3 Węgry 86.3 100.0 81.9 (1993) 99.4 Niemcy Wsch. 100.0 68.3 (1991) 98.5 Polska 91.1 100.0 82.2 (1991) 121.8 Rumunia 88.5 100.0 75.0 (1992) 75.8 Słowacja 94.8 100.0 75.1 (1993) 101.7 Słowenia 98.9 100.0 79.1 (1992) 105.3 Białoruś 65.7 100.0 63.4 (1995) 81.4 Estonia 74.5 100.0 63.7 (1994) 78.3 Litwa 68.5 100.0 51.0 (1995) 59.6 Rosja 78.1 100.0 58.2 (1996) 57.6 Ukraina 75.0 100.0 39.3 (1999) 39.3 b/ produkcja przemysłowa w wielkościach realnychBułgaria 71.3 100.0 40.8 (1999) 40.8 Czechy 81.5 100.0 66.1 (1993) 76.9 Węgry 92.9 100.0 66.9 (1992) 113.9 Niemcy Wsch. 75.2 100.0 37.0 (1991) 55.3 Polska 86.3 100.0 69.7 (1991) 122.4 Rumunia 76.9 100.0 42.7 (1999) 42.7 Słowacja 76.7 100.0 63.6 (1993) 76.4 Słowenia 90.3 100.0 66.1 (1993) 75.6 Białoruś 61.1 100.0 60.3 (1995) 91.6 Estonia 78.5 100.0 47.1(1994) 55.7 Litwa 72.5 100.0 38.7 (1995) 43.6 Rosja 74.4 100.0 46.0 (1998) 49.7 Ukraina 72.6 100.0 49.6 (1997) 51.3 c/ wskaźnik ogólnego poziomu zatrudnienia Bułgaria 100.0 100.0 72.2 (1998) - Czechy 95.3 100.0 89.7 (1993) 90.2 Węgry 104.2 100.0 69.8 (1997) 72.9 Polska 102.0 100.0 84.3 (1993) 92.9 Rumunia 94.6 100.0 80.5 (1999) 80.5 Słowacja 90.8 100.0 81.8 (1999) 81.8 Słowenia 84.0 100.0 78.6 (1996) 80.2 Białoruś 95.4 100.0 84.0 (1996) 86.0 Estonia 97.9 100.0 76.4 (1999) 76.4 Litwa 97.0 100.0 72.3 (1996) 74.1 Rosja 96.9 100.0 84.2 (1998) 85.0 Ukrainę 99.6 100.0 86.5 (1999) 86.5 Źródło: Economic Survey of Europe, Nr. l, Genewa: United Nations, 2000 LITERATURA Balcerowicz Leszek, Wolność i rozwój. Ekonomia Wolnego Rynku, Kraków: Znak, 1995 Balcerowicz Leszek, Socjalizm, Kapitalizm, Transformacja, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997 Balcerowicz Leszek, Obrona kosztownej utopii, "Gazeta Wyborcza", luty 2000 Berend lvan, The Historical Evolution of Eastern Europe as a Region, "International Organization", rocznik 40, numer 2, 1986 Berend lvan i Ranki Gyorgy, East Central Europe in the 19th and 20th Centuries, Budapeszt: Akademiai Kiado, 1977 Bugaj Ryszard, Postkomunizm z Ameryki, "Gazeta Wyborcza", czerwiec 2000
file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (85 z 87) [2005-02-12 02:29:55]

1992 Jurgs Michael. Polskie banki czy banki w Polsce. 2001 Jowitt Kenneth. 2000 Offe Claus. 1945 Hofheinz Paul.htm (86 z 87) [2005-02-12 02:29:55] . to dlaczego jest tak dobrze". rocznik l. numer l. praca zbiorowa.OBŁĘD REFORM Glikman Paweł. 2000 Popper Karl. 1993 Landau Zbigniew i Tomaszewski Jerzy. Berkeley: Institute of International Studies. Berkeley: University of California Press. Personal View: Plus ca change.. Wie Helden und Halunken die DDR verkaufen. Warszawa: Poltext. Warszawa: Centrum im. The Fatal Conceit. Adama Smitha. Berkeley: California University Press. luty 20. Poznańskim.. Ekonomia polityczna transformacji. "European Review". A jednak się opłaca. The Open Society and Its Enemies. New Haven: Yale University Press. luty 22. 1997 Kołakowski Leszek. Od szoku do terapii. Soviet Subsidization of Trade with Eastern Europe. Poznański Kazimierz Z. 1999 Kornai Janos. wypowiedź na marginesie "Jeżeli jest tak źle. numer. Munich: List. 1999 Murrell Peter. rocznik 25. numer l.. 19181938. 1988 Hirschman Albert. The Vienna Institute Monthly Report. Evolutionary and Radical Approaches to Economic Reform. Post-socialist Transition: An Overall Survey. An Economic and Sociological Analysis. Cambridge: The MIT Press. 4. "Constructing Capitalism". rocznik 15. 1992 Nieckarz Stanisław. You Can Win in Eastern Europe. 1951 Moisi Dominique. Princeton: file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . The Errors of Socialism. The Road to Free Economy: Shifting from a Socialist System. Yes. Sustainability of Poland's "Import-Led" Growth. 1983 Mises Ludwig. 2000 (niedrukowany) Łagowski Bugusław. Warszawa: Książka i Wiedza. wywiad "Gazety Wyborczej" z Kazimierzem Z. From Soviet Empire to Western Hegemony. "Rzeczpospolita". Die Treuhandler. Gospodarka Polski międzywojennej.Obled reform/Obled reform. Chicago: University of Chicago Press. "Financial Times". 1994 Marrese Michael and Jan Vanous. Boulder: Westview Press. Liberalna kontrrewolucja. maj.. The Road to Serfdom. 1994 Janos Andrew. New York: Norton & Norton. Varieties of Transition. 1991 Kornai Janos. "Eastern European Politics and Society". The New World Disorder: The Leninist Extinction. "Fortune". 1967 Lewandowski Janusz. "Economics of Planning". numer 2. Chicago: University of Chicago Press. 1992 Kołodko Grzegorz. marzec 2001 Hayek Friedrich. 1997 Podkaminer Leon. 1944 Hayek Friedrich. National Power and the Structure of Foreign Trade. "Prawo i Gospodarka".: Mind and Body: Ideology and Economy in the Collapse of Communism. 1962. Socialism. The East European and East German Experience.

1987 Poznański Kazimierz Z. New York: Harper and Row. 1992 Tekst opublikowany za zgoda prof. The Economic Unification of Germany. 1996 Poznański Kazimierz Z.Berkeley.. Competition and the Soviet Bloc in the World Market. 1988 Poznański Kazimierz Z. The Crisis of Global Capitalism: Open Society Endagered. Cambridge. Budapest: Central European University Press. Kazimierza Poznanskiego copyright © 2003 Kazimierz Poznanski file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . numer 2. 1999 Staniszkis Jadwiga. Cambridge: The MIT Press. Poland's Protracted Transition: Institutional Change and Economic Growth 1970-1994. University of California . PWE. New York: Public Affairs. Maj. 2000 Poznański Kazimierz Z.. "Communist and Post-Communist Studies". "Soviet Studies". Capitalism. The Morals of Transition: Decline of Public Interest and Runaway Reforms in Eastern Europe. Opportunity Cost in Soviet Trade with Eastern Europe: Discussion of Methodology and New Evidence.Obled reform/Obled reform. 1993 Schumpeter Joseph. Poland's Jump to the Market Economy. Transformat/on as Privatization and Privatization as Expropriation: Patterns of Systemic Change in Eastern Europe. An Interpretation of Communist Decay: The Role of Evolutionary Mechanisms. praca zbiorowa. 1943) Poznański Kazimierz Z. rocznik 4. New York: United Nations.. XL.. 1992 Soros George.htm (87 z 87) [2005-02-12 02:29:55] .: Cambridge University Press. Ownership Structure and External Sector in Poland. 2001 (niepublikowany materiał) Rosati Dariusz.: The MIT Press. Socialism and Democracy. Technology.OBŁĘD REFORM Princeton University Press (first edition. rocznik. 1942 Sinn Gerlinde i Hans-Werner Sinn. Between Past and Future. 1998 Rutkowski Józef. Political Capitalism in Poland. maj 2001 Sachs Jeffrey.. [w:] Antohi Sorin i Vladimir Tismaneanu. Seattle: University of Washington (niepublikowany rękopis). "East European Politics and Societies". Mass. 1999 Poznański Kazimierz Z. numer l. The Revolutions of 1989 and their Aftemath. Polska droga do rynku. Institute of International Studies. rocznik 26. numer 2. "Trybuna". Jumpstart.. Wielki szwindel. Warszawa.. 1993 Poznański Kazimierz Z. Cambridge Mass.