OBŁĘD REFORM

Kazimierz Poznański

NOTA WYDAWNICZA Oddajemy do rąk Czytelników książkę autora, który choć mieszka poza granicami Polski, uważnie śledzi wydarzenia w kraju. Kazimierz Z. Poznański, bo o nim mowa, jest profesorem University of Washington w Seattle, na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych. Doktoryzował się na Wydziale Ekonomii Uniwersytetu Warszawskiego, a w 1979 r. wydał w PWN swoją pierwszą książkę: Innowacje w kapitalizmie. W 1980 r. Woodrow Wilson School, Princeton University przyznała mu roczne stypendium. W 1981 r. zaczął wykładać ekonomię na Cornell Uniwersity, Ithaca, w stanie Nowy York. Rezultaty jego badań z tego okresu zostały włączone do dwóch analitycznych opracowań Kongresu Stanów Zjednoczonych (pierwszy przypadek udziału polskiego ekonomisty w tej prestiżowej publikacji). Wykładał ekonomię również na Northwestern University w Evanston. Jako stypendysta Hoover Institution prowadził prace badawcze w Stanford University (Kalifornia). W 1987 r. opublikował na University of California Berkeley książkę pt. Technologia i konkurencja: Blok sowiecki w gospodarce światowej. W 1992 r. wydał pracę zbiorową pt. Konstruowanie kapitalizmu, jedną z pierwszych publikacji nt. transformacji postkomunistycznej (m.in. współautorzy Kołakowski oraz Kornai). W 1997 r. nakładem Cambridge University Press wydano jego książkę Przewlekła transformacja: Zmiany instytucjonalne a wzrost gospodarczy w Polsce, 1970-1994. Jako profesor University of Washington organizował coroczne konferencje naukowe nt. transformacji z udziałem polskich i amerykańskich ekonomistów. Wyniki zebrał w dwóch książkowych edycjach (m.in. Prywatyzacja oraz stabilizacja w Polsce, wydana przez Kluwer Academic Press, z udziałem Sachsa oraz McKinnona). Od 1996 r. jest współredaktorem głównego amerykańskiego periodyku poświęconego sprawom Europy Wschodniej: "East European Politics and Societies". Zamieścił ponad trzydzieści artykułów naukowych w periodykach amerykańskich i brytyjskich. W 2000 roku wydano po polsku jego książkę Wielki przekręt. Klęska polskich reform, która znalazła się na krajowej liście bestsellerów. Książka jest przygotowywana do angielskiego tłumaczenia pod tytułem Globalne iluzje: Wywłaszczenie Europy Wschodniej. Gotowa do druku na rynku amerykańskim jest jego książka: Śladami Poppera: Zbiorowa obojętność i upadek społeczny.

file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (1 z 87) [2005-02-12 02:29:52]

OBŁĘD REFORM

Wydawnictwo nasze daje możliwość wypowiedzenia się autorowi w książce, wobec której trudno przejść obojętnie. Prezentowane analizy ekonomiczne, ocena polskich reform, wreszcie wnioski autora, wielu mogą zaskoczyć lub szokować, dla innych będą potwierdzeniem przypuszczeń, że coś w kierunkach naszych reform i dostosowania się Polski do Europy jest nie tak. Pracę tę traktujemy jako kolejny, ważny głos w dyskusji o polskich sprawach. A oto co pisze sam prof. K.Z. Poznański. "Niniejsza książka jest napisaną od nowa pracą zbudowaną na schemacie mojej poprzedniej książki Wielki przekręt. Klęska polskich reform. Minęło kilka miesięcy od ukazania się tamtej książki, mojej pierwszej publikacji po polsku od dwudziestu lat. Jej sukces był dla mnie sporym zaskoczeniem. Obawiałem się, że moja skrajnie krytyczna ocena zmian ustrojowych w gospodarce zrazi czytelników. Książkę sprzedano jednak w niespotykanym - jak na ten gatunek nakładzie dwudziestu kilku tysięcy egzemplarzy. Niestety nie znalazła ona uznania w głównych ośrodkach opiniotwórczych, w tym akademickich. Odnieść można wrażenie, że polscy naukowcy w zasadzie uznali książkę za niewygodną, gdyż przez całą dekadę głoszą pochwałę reform, które ja opisałem jako klęskę. Oczywiście nie należy zbyt dużo oczekiwać po jednej książce, ale można się pocieszyć, że stała się przynajmniej przedmiotem konwersacji w tych kręgach. Ukazało się mnóstwo recenzji, tyle, że wysokonakładowa prasa albo całkowicie przemilczała książkę albo odniosła się do niej z wyjątkową zjadliwością. Miałem też kilka zaproszeń do telewizyjnych oraz radiowych dyskusji, które zawsze były bardzo burzliwe. Spotkałem się też z młodzieżą studencką, głównie w Krakowie i Warszawie. Dwukrotnie miałem okazję przedstawić swoje poglądy posłom na zaproszenie Sejmu. Odebrałem też obszerną pocztę elektroniczną od czytelników, którzy w większości zareagowali z dużą troską na moją krytykę reform. Dla nich, bierność ośrodków wpływu czy samych władz w sprawach poruszanych w książce musi być bardzo deprymującą. Uległem ich zachętom do dalszego penetrowania tematyki polskich reform. Postanowiłem przygotować nową pracę, która pomija drugorzędne wątki i proponuje równie krytyczną ocenę obecnych przemian ustrojowych z nadzieją, że spotka się z nie mniejszym zainteresowaniem. W tym celu musiałem też znaleźć nowego wydawcę, który obniżyłby ogromnie wygórowaną cenę nałożoną na poprzednią książkę. Ograniczony czas nie pozwolił mi na wykorzystanie w tej pracy wszystkich otrzymanych dotąd uwag. Te uwagi, a także zupełnie nowe materiały na temat reform oraz stanu gospodarki, uwzględniam w mojej najnowszej książce, już w połowie zakończonej. Nadałem jej tytuł Ostatnie wybory: rozkład państwa WPROWADZENIE Transformacja ustrojowa ruszyła szybko, tyle, że równie szybko doszło do katastrofy, najpierw w formie gwałtownej recesji, a potem półdarmowej wyprzedaży majątku na rzecz obcych inwestorów.

file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (2 z 87) [2005-02-12 02:29:52]

OBŁĘD REFORM

Minęło raptem nieco więcej niż dziesięć lat od chwili, gdy uwolniona od komunizmu Polska wpadła w obłęd reform, których zadaniem miało być stworzenie kapitalizmu. Tylko w obłędzie możliwe było, żeby budując "wyższy" kapitalizm, wdrożyć system, który nie dorównuje temu, co zostawił "niższy" komunizm. Wsparte żarliwą propagandą, nieudane pomysły reform trafiają do realizacji bez żadnych prób zastanawia się nad ich katastrofalnymi konsekwencjami dla gospodarki. Istotę tych przemian ustrojowych najlepiej oddaje określenie "wielki przekręt", gdyż w trakcie próby budowy kapitalizmu po komunizmie doszło do półdarmowej wyprzedaży większości narodowego majątku obcym inwestorom. Ten konkretny aspekt zmian ustrojowych, które toczą się wieloma torami naraz, jest najważniejszy przy ocenie dziesięciolecia po upadku komunizmu. Dziesięciolecia, w którym nastąpiło bezprecedensowe ogołocenie narodu z jego majątku. Popularna wśród kręgów, które określają się jako liberalne, opinia, że kapitał sprzedano bardzo tanio i do tego w obce ręce, bo waliła się w gruzy pozostawiona przez komunizm gospodarka, jest niepoważna. Polska znalazła się bowiem w głębokiej recesji nie przed reformami, ale dopiero gdy te reformy zostały podjęte, czyli po 1990 roku. Co więcej, gospodarka weszła w zapaść dokładnie, dlatego, że państwo porzuciło potrzeby produkcji na rzecz wyprzedaży majątku. Do sprzedaży pozostającego w gestii państwa majątku narodowego prawie za darmo doszło, dlatego, że zagrożeni utratą swych posad decydenci mieli mało czasu na ukartowanie przetargów. W tym pośpiechu, najbardziej przydatni okazali się obcy nabywcy, bardziej dyskretni w działaniu i zasobni finansowo niż ich krajowi konkurenci. Spośród obcych inwestorów wybrano z kolei tych, którzy byli skłonni do zaoferowania najwyższych tzw. prowizji w zamian za zaniżone ceny. Wiem, że "przekręt" to określenie z ulicy, także może razić, ale mamy tutaj do czynienia z działaniami, które nie zasługują na bardziej wyszukany język. Zresztą, słowo to weszło do powszechnego użytku, kiedy zaczęły się obecne reformy ustrojowe, między innymi pod hasłem wyplenienia afer ery komunistycznej. Ówczesne afery gospodarcze, nawet potraktowane łącznie, nie umywają się jednak swoją skalą do "przekrętu" związanego z dokonaną prywatyzacją majątku państwa. Nie byle, jaki to przekręt, w którym majątek banków i przemysłu jest upłynniany przez aparat państwa za około dziesięć procent jego aktualnej wartości. Pozostałe dziewięćdziesiąt procent wycieka oczywiście do nabywców za granicę, zamiast zasilić mocno wygłodzoną gospodarkę, którą zostawił po sobie stagnacyjny komunizm. Na taką to ogromną stratę narażono społeczeństwo, żeby zainkasować prowizje, stanowiące tylko mały ułamek wartości sprywatyzowanego kapitału. Również te dziesięć procent, które po "wielkim przekręcić" trafia do budżetu państwa, nie jest zużywane na pomnażanie produkcyjnego majątku. W sferze budżetowej ma miejsce mały przekręt, w wyniku, którego znaczna część przychodu przechwytywana jest na
file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (3 z 87) [2005-02-12 02:29:52]

OBŁĘD REFORM

użytek prywatny (np. na niebotyczne pensje zarządów w ciągle jeszcze licznych państwowych spółkach, jak również w niedawno zreformowanych lokalnych samorządach czy też w nowo powołanych kasach chorych). Przyszłość gospodarki wydaje się nawet bardziej przygnębiająca niż smutna teraźniejszość tej panicznej wyprzedaży. Polska skazuje się bowiem na coroczny wyciek zysków z kapitału, które, obok płac za pracę, stanowią główny składnik dochodu narodowego. Ponieważ zagraniczni właściciele przejęli komunistyczne monopole, mają warunki do dyktowania płac i wypompowywania zawyżonych w ten sposób zysków na skalę nawet dziesięciu procent dochodu narodowego rocznie. Łącznie, jednorazowe straty wynikłe z niedoszacowania sprzedawanego majątku oraz ciągłe straty z tytułu wyprowadzanych zysków, wielokrotnie przerastają znikome prowizje zarobione przez decydentów na pośrednictwie. Chodzi, więc tutaj o "wielki przekręt" nie tyle ze względu na skalę osobistych korzyści odniesionych przez mniejszość decydującą o sprzedaży majątku, ile ze względu na rozmiary strat dla wyłączonej z procesu decyzyjnego większości społeczeństwa. Pozbawiona zysków, należnych teraz zagranicznym właścicielom, gospodarka staje się kapitalistyczna, choć w kraju zostają tylko dochody z pracy - czyli place. Z obcym kapitałem i lokalną pracą, Polska staje się krajem, który niejako musi żyć z dnia na dzień, z "gołej" pensji. Możliwości zakumulowania własnego kapitału wyłącznie w oparciu o zarobki pracownicze są nikłe i równie małe są szansę na wyrwanie się z niefortunnej sytuacji, gdzie tylko praca jest własna. Dziś szukanie pracy w bankach i fabrykach przypomina migrację za chlebem we własnym kraju, gdyż większość ich jest zagraniczną własnością. Zatrudnieni w ten sposób stają się jakby sezonowymi pracownikami nie w obcym kraju, ale we własnym. Przy normalnej emigracji zarobkowej, gdy jedzie się do zamożnego kraju jak np. Niemcy, można liczyć na wysokie płace. Przy wewnętrznej migracji trzeba zadowolić się niskimi, polskimi płacami, może nawet na zawsze. Pierwszym wyraźnym sygnałem, na jak niewiele może liczyć lokalna praca jest obecna, druga z rzędu od chwili upadku komunizmu, recesja gospodarcza. Jak widać, fakt, że majątek trwały trafia głównie w obce ręce, to nie uchronił Polski od nowego wstrząsu, za który trzeba płacić nagłym wzrostem bezrobocia oraz płacową stagnacją. Gdyby starannie policzyć to bezrobocie, wyszłoby na to, że co czwarty lub, co piąty Polak zdolny do pracy znalazł się już bez pracy, oraz przeważnie bez żadnego zasiłku. Mój język znowu może kogoś razić, tym razem z tego powodu, że trąci innym żargonem, nie z ulicy, ale raczej z katedry, tym marksistowskim. Wszak krytykuję kapitalizm, rozprawiając o płacach oraz zysku, czy o pracy oraz kapitale, jak to czynią w swych wywodach marksiści. Jest to jednak tylko czysto przypadkowa zbieżność, gdyż mnie, jako ekonomistę, nic nie łączyło z marksizmem ani wtedy, gdy był on
file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (4 z 87) [2005-02-12 02:29:53]

Powinno być oczywiste. Nie zgadzają się na żadną. gdyż ma bardzo wyraźną wizję "dobrych" instytucji. Instytucje. Niewykluczone. nie są bowiem darem natury.był w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .ziemia . otwarte rynki oraz prywatna własność. że ta różnica w ocenie wynika stąd. takie jak rynek czy własność. Liberalizm. Będąc z wykształcenia liberalnym ekonomistą wierzę w kapitalizm. że nawet gdyby komunizm dał się urzeczywistnić. że nie każda własność prywatna jest z definicji "dobra". Nikt poza . czyli kapitalizm. z taką pasją nie podjął obrony kapitalizmu. To nie jest wcale sprawa tej czy innej tradycji liberalnej a raczej ich niechęci do nazywania rzeczy po imieniu.również moralna . to niewątpliwie byłby to regres. a nie marksisty. w żadnej postaci. że wolność nie wyczerpuje wymogów właściwie rozumianego kapitalizmu. zrozumiała jest liberalna . Liberalizm. że budzi mój niepokój wyłaniający się w Polsce zależny typ kapitalizmu bez własnych kapitałów i bez rodzimych kapitalistów. Podstawowym kryterium oceny jest stopień wolności gospodarowania. bez różnicy. gdzie nie wypada być kimś innym. gdyż ten ostatni jest wrogiem zarówno kapitału jak i kapitalistów. a więc swego rodzaju . w której dokładnie mieści się moje myślenie. Jest też w pełni świadom tego. jak i przeciw "złym" rynkom. należy do nich też pewien system moralny. wskazując na praktyczną niemożność zrealizowania komunistycznego ideału.negacja feudalizmu. przyczyny tych rozbieżności muszą być jednak inne. w którym kapitał . Ponieważ żywotność kapitalizmu wyrasta z szerokiego zasięgu własności. tyle. wielkim triumfem w budowie kapitalizmu. Będąc produktem tych reguł. ale z nurtu. Schumpeter (1942) dowodził z kolei. również przed komunizmem. w tym znaczną część polskiego środowiska intelektualnego. w tym szkoła ewolucyjna. Liberalizm stoi tak samo murem za rynkami. że jest to głęboki niepokój liberalnego ekonomisty. egzaltują się swym.jak go nazywam .htm (5 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . który nazywa się ekonomią neoklasyczną. że ich liberalizm wywodzi się nie z ewolucyjnej myśli. tworzonymi w zgodzie z obowiązującymi regułami moralnymi. gdy raczej wyszedł z mody. Moje określenie siebie mianem liberalnego ekonomisty może zdziwić niektórych zadeklarowanych liberałów w Europie Wschodniej. Według mnie. Szczególne zasługi miał w tym Hayek (1944). której to wolności nie da się nijak oderwać od swobody zawierania umów i od własności zasobów kapitału.Obled reform/Obled reform. są tym silniejsze. im solidniejsze są te moralne podstawy. zakłada. ani też obecnie.OBŁĘD REFORM jeszcze bardzo modny. Przeciwnie.wywodzącą się z liberalizmu szkolą ewolucyjną. Ponoć szczęśliwie już zakończonej w większości krajów Europy Wschodniej."niekompletny kapitalizm". nawet umiarkowaną krytykę reform ustrojowych. ale są ludzkimi wynalazkami. zarówno własnych jak obcych. nie wyklucza krytycznego spojrzenia na kapitalizm. z jego ideą gospodarki bez rynków i własności. jak twierdzą. gdyż nawet posługując się neoklasycznymi kategoriami nie sposób przeoczyć ułomności polskiego "niekompletnego kapitalizmu".

kiedy chora gospodarka znajdzie już wyraz w chorej polityce. że z jedną kardynalną różnicą. oraz innymi narodami. W kontekście tych przemian własnościowych może nasunąć się jeszcze bardziej zatrważająca myśl. w którym liczy się nie tyle własność ziemi. Istotą przemian ustrojowych nie jest. w jej systemie instytucji. mamy do czynienia z dwoma swego rodzaju formami poddaństwa. czy ekonomicznej zależności. czy obecna zmiana ustrojowa to nie jest przypadkiem kolejna. bowiem droga do większego poddaństwa. które ten kapitał w większości przejęły. mianowicie. Komunizm obiecywał wolność. jedna jest tradycyjna.OBŁĘD REFORM rękach niewielu. nowoczesna "droga do poddaństwa". Przez zamianę aparatu partii na obcych rezydentów. ze względu na taką wąską bazę posiadania. W grę wchodzi. z ich uprzywilejowaną pozycją ekonomiczną. że polityka też przejdzie w ręce zagraniczne. ale jego zniewolenie. a w przemysłowym komunizmie do kadry partyjnej. ale dał poddaństwo dla ogółu rządzonych. W warunkach agrarnego feudalizmu zakres własności kapitału ogranicza się do arystokracji. Stąd też liberalne potępienie komunizmu. że teraz . podobnie jest z polskim postkomunizmem. że mamy do czynienia z inną drogą do poddaństwa. jako prawie wyłącznych dysponentów kapitału. Z gospodarką głównie w rękach zagranicznych można oczekiwać. które przystosują się do odmienionej rzeczywistości wiążąc swój los z obcym kapitałem. więc wcale uwolnienie narodu. że w "niekompletnym kapitalizmie" nie chodzi już wcale o relacje poddaństwa między dwoma odłamami obywateli narodu polskiego. których działania pozwoliły obcemu kapitałowi wykluczyć z gry polski kapitał. Jeśli się przyjrzeć Europie Wschodniej po komunizmie. Z racji ich szczególnej pozycji.htm (6 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . co nadaje zupełnie inny wymiar klęsce reform. więc tylko o to. tak feudalna arystokracja jak i komunistyczna partia. Nie chodzi. Jednocześnie. co raczej kontrola nad maszynami jako kapitałem. a druga nowoczesna. tyle. Tu wchodzą w grę relacje między Polakami. wystąpią na niby w obronie file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . nie poszerza się wąska baza własności. w obydwu tych systemach siła robocza znajduje się w sytuacji faktycznego poddaństwa. właściwie bez własnego kapitału. Nowi właściciele.Obled reform/Obled reform. bowiem partie czy platformy. liberalnym ośrodkom. obok komunizmu. dalej mogą dyktować warunki zatrudnienia i wynagrodzenia lokalnej pracy. dlatego. A to. Wtedy raczej trudny do ogarnięcia fakt pozbawienia narodu jego kapitału znajdzie już przełożenie na bardziej namacalny bieg życia politycznego. przypisują siłę roboczą do miejsca pracy i narzucają jej niekorzystne warunki wynagrodzenia.po utracie tytułu własności do większości zasobów -podcięta została baza wolności tak dla rządzących jak i rządzonych. Prawdziwe znaczenie tych zmian w gospodarce. to rodzą się wątpliwości. gdyż nie da się oderwać polityki od gospodarki. Znajdą się. Najłatwiej to przyjdzie tzw. Mając na myśli wszechobecny obcy kapitał. A zatem. będzie dopiero w pełni docenione.

ale nie sposób uznać za normalne przejmowanie całej gospodarki jakiegoś kraju. Polska też uzyskałaby dostęp do większego doświadczenia. które przynosi sprzedany przez państwo kapitał. będą żądać zdławienia płac polskiej siły roboczej. należy przypuszczać. taki. zagranicznych właścicieli jest dzisiaj w świecie czymś normalnym. gdzie zamiast uratować dla przyszłych pokoleń to. ale obecne dopiero zaczyna powoli docierać do świadomości polskiego społeczeństwa. ROZDZIAŁ PIERWSZY WYWŁASZCZENIE NARODOWE file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . co zostało z komunizmu zmarnowano ten spadek. Możnaby się ciągle pocieszać. to jest właściwie katastrofa.htm (7 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . właściwie napiwki. Tym samym wywieziono prawa do przejmowania zysków. Dokładniej. Poprzednie niepowodzenie głęboko wryło się w zbiorową psychikę ludzi. Co więcej. Tak się niestety stało w Polsce. jakie reprezentują zagraniczni właściciele. cierpiąca na brak kapitału. Sprzedając kapitał obcym oddano prawo do zysków jako ważnej części dochodu narodowego. Dla co poniektórych stanowi to wystarczający powód. Państwowy kapitał możnaby wtedy sprzedać rodzącej się lokalnej klasie kapitalistycznej. Ale można było ich zdobyć w inny sposób. że z techniką doskonalszą niż krajowa. została w zasadzie pozbawiona własnego kapitału. który nie wykluczyłby jednoczesnego stworzenia silnej własnej klasy kapitalistycznej. żeby nie martwić się o przebieg polskiej prywatyzacji. CZĘŚĆ PIERWSZA WYMYŚLONY POSTĘP Przejmowanie fabryk czy banków przez. Gdyby obcy kapitał napłynął w formie budowy nowych fabryk czy zakładania nowych banków zagranicznych. Chyba nie zdają sobie sprawy.OBŁĘD REFORM nieobecnego polskiego kapitału.Obled reform/Obled reform. w imię nieobecnej polskiej klasy kapitalistycznej. W ten sposób po komunistycznej katastrofie przyszła zaraz postkomunistyczna. żeby ona zadbała o jego niezbędną techniczną modernizację. W ten sposób słaba gospodarczo Polska. Nikt oczywiście nie zdemontuje fabryk i banków by wywieźć je za granicę. że przez taką wyprzedaż ściągnięto bardziej doświadczonych kapitalistów z zagranicy. zamiast wyprzedawać zastany kapitał obcym inwestorom uzyskano by dodatkowy kapitał. W zamian za niewygórowane prowizje. że przez wyprzedaż tego majątku w obce ręce nastąpił masowy wywóz legalnych tytułów do przynależnej im własności. Nazwanie tego porażką byłoby zbyt łagodne. za bardzo marne opłaty oraz bez jakiejś większej nadziei na trwałe przyśpieszenie produkcji przez jej dynamiczną modernizację. a tym bardziej za półdarmo. decydenci upłynnili kapitał za ułamek jego prawdziwej wartości.

w procesie prywatyzacji pojawiły się też zalążki dużego krajowego kapitału. w latach 1990-1992. Pod kontrolę zagraniczną przeszły też w końcu zasoby przekazane w 1995 r. Dla ścisłości. likwidację przez ratalny wykup. które zaczęły się już w ostatnim roku rządów Rakowskiego. holdingi. że sprzedaż w tym trybie dalej została skierowana prawie wyłącznie w zagraniczne ręce. tyle. z których można by opłacić zakup kapitału. Jeśli przyjąć za normę Europę Zachodnią. dla mniejszych otwarto tzw. że skutkiem reform nie jest zwykły kapitalizm. ofertę publiczną. Zwolennicy darmowej dystrybucji powoływali się na brak prywatnych oszczędności. większość specjalnie wyselekcjonowanych obiektów trafiła do zagranicznych właścicieli. Na rzecz sprzedaży miał przemawiać fakt. to stosunki własnościowe w zreformowanej Polsce są zupełną dewiacją. bo jest to niestety prawie całkowicie "niema" transformacja.Obled reform/Obled reform. na rzecz file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że tylko w ten sposób majątek trafi w najlepiej przygotowane ręce. Z myślą o stworzeniu warstwy kapitalistycznej uznano. Chociaż majątek państwa miał być sprzedany głównie krajowcom. czyli giełdę. którzy to dostrzegają. Ci.htm (8 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . że to zdyskredytowany dzisiaj marksizm uzasadniał bezsensowne systemowe koncepcje odwołując się do przeróżnych "historycznych konieczności". jak się wydawało. Pomysły rozdawnictwa nie znalazły w Polsce większego uznania wśród reformatorów. są zwykle zdania. Być może manewr ten kogoś z obywateli przekonał. że we wszystkich przypadkach główny strumień akcji zostanie skierowany do inwestorów wewnętrznych. Przez jakiś czas krajowe holdingi wchłaniały nowe obiekty. Ponieważ znajomość faktów jest słaba. ale raczej było konsekwencją procesów. więc reformy zaczęły się od dylematu. Wybrano rynkowy. ale w końcu same stały się przedmiotem zagranicznych przejęć (nawet tak dynamiczna grupa jak Elektrim).OBŁĘD REFORM Właściwie żaden ważniejszy aspekt obecnej polskiej transformacji ustrojowej nie został dotąd poddany jakiejś rzetelnej analizie ekonomicznej. Tym kanałem miały być upłynniane większe obiekty. w latach 1990-1992.sprzedaży bezpośrednio lub przez tzw. czy w drodze rozdawnictwa obywatelom czy też przez sprzedaż indywidualnym inwestorom. że Polska nie miała innego wyjścia. Mówią tak zupełnie niepomni. żeby przekonać obywateli do inwestycji. Nie wynikało to z preferencji aktualnych władz. skupiające producentów z różnych branż w tzw. mało kto sobie uświadamia. w jaki sposób w prywatne ręce przekazać olbrzymi majątek państwa. Podobno udzielono tych preferencji zagranicznym inwestorom. wariant . Niespełnione zamierzenia Nie ma kapitalizmu bez prywatnej własności. gdy ruszyła pierwsza transza. to jednak.

funduszy inwestycyjnych.. Obywatele otrzymali równe certyfikaty. W 1997 r. napłynęły z zagranicy spore "świeże" inwestycje do Polski. Po dwóch-trzech latach. to na początku reform były one praktycznie wyłączone ze sprzedaży dla zagranicy. tak. Plany sprzedaży na najbliższe lata są niemniej ambitne. Jeśli chodzi o banki. Stało się tak głównie. Wolniej odbywa się przejmowanie sektora ubezpieczeniowego. dały o sobie znać już w 1997 r. gdyż pod koniec 1999 r. ale głównie w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Nawet w tak dynamicznej dziedzinie jak motoryzacja.sprzedaży. gdyż dopiero w 1999 r. Podczas gdy w finansach ubezpieczeniach i bankowości . czyli w 2001 r. poprzestał na modernizacji Tych. a zbankrutowany Daewoo pozostawił na wpół rozgrzebany Żerań. fundusze skonsolidowały te udziały na tyle. Można szacować. Efekty tej wielotorowej wyprzedaży. a w 2000 r. Owszem. dlatego. sprzedano pierwsze udziały państwowego monopolisty. z tym. że lada moment może się dalej podnieść. General Motors. zmiana nastąpiła dopiero po sprzedaży Banku Śląskiego w 1994 r. gdy obcy udział wyniósł 15 procent.OBŁĘD REFORM tzw. Prawdziwa lawina wyprzedaży ruszyła w roku 1999. udział obcego kapitału w przemyśle przekroczył 40 procent. polskie giganty. przede wszystkim dzięki tworzeniu własnych sieci. kapitał własny -65 procent. aktywami wyniosła 56 procent.htm (9 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . kontrola zagraniczna banków. zanim doszło do tej wstrząsanej sporami . Główny producent. Ale. aż 75 procent. PZU.pewna część obcych udziałów pochodzi z zakładania własnych sieci. włoski Fiat. wprowadzonych jako namiastka powszechnego rozdawnictwa. Ale już pod koniec 1999 r. mają pójść resztki przejętej przez Francuzów telekomunikacji oraz energetyka. na którą ochotę mają zwłaszcza Niemcy. udział zagraniczny już był pokaźny. Udział obcego kapitału może całkiem łatwo dojść do 60-70 procent przed rokiem 2003. powstała tylko jedna średniej wielkości wytwórnia w Gliwicach. w przemyśle budowa zagranicznych fabryk pod klucz jest minimalna. a obecnie. udział sektora zagranicznego w bankowości wciąż jeszcze wynosił poniżej 20 procent.Obled reform/Obled reform.. doszedł do 50 procent. Na skutki nie trzeba było długo czekać. które musieli następnie zamienić na udziały w jednym z funduszy restrukturyzujących przydzielone im przedsiębiorstwa. a biorąc za podstawę obliczeń tzw. gdy najprawdopodobniej nie zostanie już nic ważnego do prywatyzacji (może tylko jeszcze państwowe koleje). że przed sprzedażą ten udział był w granicach 30 procent. Nieprzerwanie szuka się też zagranicznych nabywców na huty stali oraz kopalnie węgla. by zacząć systematycznie wyprzedawać je zagranicznym inwestorom. jeśli chodzi o przemysł. mierząc tzw. że po raz pierwszy wystawiono do prywatyzacji sporo obiektów o bardzo dużej skali. że po prywatyzacji PZU podniósł się on do 45 procent..

fabryki oraz banki zostały przejęte głównie przez kierownictwo oraz załogi. jak i w bankach. handel zostanie niedługo zdominowany przez zagranicę tak jak przemysł czy finanse. które już w tej chwili zapewniają im około 25 procent całych obrotów. W 1999 r. Skala ich jest taka. nie zostawiając nic dla większości obywateli. prania pieniędzy). a na Ukrainie. Tło regionalne Patrząc na resztę Europy Wschodniej. przejmowanie zasobów przez zagranicę okazało się wolniejsze. W przemyśle udział ten też był już wtedy w 70 procentach zagraniczny. która przetrwała nawet czasy komunizmu. zagraniczni inwestorzy interesują się głównie supermarketami. gdzie udział obcego kapitału jest bliski 80 procent. Gdy w Rosji wyłonił się swego rodzaju "nomenklaturowy kapitalizm". zagranica miała pod swoją kontrolą 70 procent sektora bankowego. czyli całą jego finansowo zdrową część (Załącznik 1). nomenklatura także musiała ulec . Mimo tych początkowych komplikacji. tak w przemyśle. W innych krajach bałtyckich .od dwóch lat zaczęła się wyprzedaż. Słabsza od swych rosyjskich odpowiedników. najbardziej zaawansowane w wyprzedaży zagranicznej.ale również na Ukrainie . Oligarchia musiała. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Przy obecnym tempie. niedawno zresztą połączone w jeden bank). gdzie przyjęto za wzór czeski program.była nomenklatura przejściowo utrzymała kontrolę produkcji. ale w sektorze bankowym sytuacja jest podobna (przy czym większość kapitału bankowego w tych trzech krajach została przejęta przez dwa szwedzkie banki. że gwałtownie rugowana jest lokalna sieć handlu detalicznego. Główna część kapitałów została następnie wyprowadzona by zasilić biznesy krajowych tzw. większość banków jest już przejęta przez zagranicę. obcy. W krajach. Tak się stało w Czechach. przy czym znowu poza zasięgiem obcych inwestorów znalazły się zakłady borykające się z trudnościami . Jak dotąd. gdzie udział ten nagle podniósł się do 65 procent w 2001 r.udział ten w przemyśle jest niższy.htm (10 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . obcy kapitał kontrolował 35 procent przemysłu oraz 45 procent bankowości. rzucają się w oczy Węgry. w 1999 r.OBŁĘD REFORM sektorze handlu. w których prywatyzację oparto na kuponowym rozdawnictwie. oligarchów. W Bułgarii i Rumunii. ale bez prawa własności. w Bułgarii czy Rumunii . choć tylko częściowo. w tym zwłaszcza Estonia.utrzymywane przy życiu przez budżet.Obled reform/Obled reform. wesprzeć się na zagranicy ze względu na nielegalny charakter bardzo wielu operacji (np.Łotwie i Litwie . wywodzących się z dawnej nomenklatury. choć zasoby przekazane na bezpłatny rozdział obywatelom równały się wartościowo tym wystawionym na sprzedaż. W Rosji. Ścieżkę szybkiej wyprzedaży za granicę przyjęły też byłe republiki bałtyckie.

jeśli chodzi o zagraniczne przejęcia okazał się wariant przyjęty w byłej Jugosławii. Widać to w Serbii. Z kolei. że strategia wyprzedaży zagranicę jest najbardziej file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . która stanowi ulubiony przykład tzw.Obled reform/Obled reform. w odróżnieniu od Polski czy Czech władze chińskie nie starały się narzucić doktrynerskich programów. Najbardziej trudny dla inwestorów zagranicznych okazał się model Chin. Żadne czynniki ekonomiczne teoretycznie nie przemawiały za tym. w Słowenii. gdyż głównie tam zezwolono na zagraniczne inwestycje. Szczególnie trudny. Co więcej. To może zabrzmieć drastycznie.OBŁĘD REFORM głównie Rosjanie. liberałów. choć oczywiście w ekonomii liberalnej nie ma osobnych teorii dla małych i dużych gospodarek. samorządowy model przez sprzedaż akcji pracownikom. wyjątkowo szybko rozwijająca się Irlandia to dowód na to. stanowią przykład gdzie załamał się ten samorządowy model. a w bankach . gdzie prywatyzacja została właściwie zakończona. małe. w ramach. że Chiny są inne. a Serbia. że Chiny są wielkie a Polska. Chętnie używają tego argumentu polscy tzw. wykupują przemysł. liberałowie. omal nie podzieliła losu swej prowincji. Tyle. czy inne gospodarki regionu. Wysuwa się też argument. prawie wyłącznie przez zezwolenie własnym obywatelom na otwieranie biznesów. a zwłaszcza wyprzedaży za granicę. Ich zdaniem. udział zagranicy w przemyśle jest w granicach 15 procent. jako przedmiot ataku. gdyż nie przechodzą politycznej transformacji. a akcje znalazły się przeważnie w rękach załóg i dyrekcji. Na pewno nie ma to nic wspólnego z tym. to w wyniku wojny stała się ona międzynarodowym protektoratem. głównie w górnictwie. można zacząć od gospodarki Irlandii. że tylko Chiny mogły pójść tą drogą. zwłaszcza ciężki.10 procent. ale tworzenie protektoratów jawi się jako alternatywna metoda prywatyzacji. Mniej demokratyczne Chiny wybrały. który utrzymano w dużym stopniu z pomocą zagraniczną.htm (11 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . którego dano preferencje zagranicznym nabywcom. że zupełnie przyćmiły sektor publiczny. gdzie po prostu nie doszło do prywatyzacji. gdzie dotąd właściwie brak obcego kapitału. nikt też o nic nie pyta rządzonych. Jeśli chodzi o samą Bośnię. Reszta świata Wychodząc poza świat byłego komunizmu. Ciągle działa tutaj monopartia. Te biznesy okazały się tak prężne. Chorwacja oraz Bośnia. że w Europie Wschodniej też nie doszło do referendum w sprawie prywatyzacji. Podobnie stało się w Kosowie. Wariant budowy kapitalizmu bez prywatyzacji był dostępny dla Polski jak i dla reszty Europy Wschodniej. Chiny uczyniły swoją gospodarkę nie mniej prywatną niż Europa Wschodnia. więc bardziej demokratyczną drogę reform ekonomicznych. gdzie postanowiono zmienić tzw.

bez najmniejszych przeszkód wpuszcza się obcy kapitał do tego sektora.htm (12 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . W średniorozwiniętej. Stare irlandzkie. W Irlandii 40 procent kapitału przemysłowego jest obecnie w rękach zagranicznych. gdzie w trakcie zaczętej w końcu lat 60-tych masowej prywatyzacji żaden znaczący zakład czy bank nie został sprzedany zagranicznym nabywcom. W Europie Wschodniej podobny system zastępowany jest przez tzw. W Europie Wschodniej. gdzie. a Czechy właśnie sprzedały obcemu inwestorowi swego państwowego monopolistę ubezpieczeniowego. podobnie jak Polska. a w Niemczech niewiele więcej). Węgry zdołały już całkowicie pozbyć się własnych ubezpieczeń. a w bankach ten udział wynosi nawet 50 procent. że zagraniczne banki powstały prawie wyłącznie z nowych inwestycji. W krajach unijnych w ubezpieczeniach dominuje własny kapitał. w sensie własności. łączące produkcję i sprzedaż z finansami.Obled reform/Obled reform. Prawie bez wyjątku. udział zagraniczny w bankach wynosi poniżej 15 procent. Udział obcego kapitału w przemyśle nie wykracza poza 15 procent (w Niemczech jest on poniżej 10 procent). bardziej zbliżonych gospodarczo do poziomu rozwoju Europy Wschodniej. które napływają z zagranicy. Przez ostatnich dziesięć lat tureccy inwestorzy nabyli 85 procent prywatyzowanego majątku. startuje do kapitalizmu z poważnym opóźnieniem. Prawdziwym ewenementem jest rynek emerytalny. jak np. Podobnie w Wielkiej Brytanii. to obraz ten wygląda zupełnie inaczej. także w Irlandii. który w Europie Zachodniej opiera się głównie na państwowych systemach składkowych. często publiczny. obcy kapitał musiał budować obiekty i sieci od podstaw. który. jak podałem. a ostatnio . obcy kapitał też kierowany jest nie na wykup. Turcji. tyle. Nie została skazana z pewnością w Austrii. ale nigdzie prywatyzacja nie została skazana na zagranicznych inwestorów. Daje to file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . natomiast napływowe zagraniczne instytucje finansowe pracują głównie na wkładach.w Polsce. na Węgrzech. Tak się stało w Estonii. banki dalej. w ubezpieczeniach. więc obracają głównie lokalnymi oszczędnościami. przy czym we wszystkich przypadkach nowo tworzone fundusze są głównie pod kontrolą zagranicznych inwestorów. ale głównie w budowę nowych obiektów. w którym prywatne . w tym również w Polsce. na której to przykładzie ponoć oparli się dzielni polscy reformatorzy. chilijski model. jak Polska. obcy udział własnościowy w bankowości jest bardzo wysoki. Tak wysokiej penetracji gospodarki przez obcy kapitał nie tylko nie można spotkać w Europie Zachodniej.OBŁĘD REFORM racjonalna dla kraju.4 procent. Skorzystały zwłaszcza rodzinne konglomeraty.otwarte fundusze emerytalne inwestują wpłaty. W bankach stanowi on średnio tylko 13 procent (ale w Austrii . W Hiszpanii oraz Portugalii. Jeszcze większy kontrast można dostrzec w niebankowych finansach. Gdyby jednak przyjrzeć się średniej dla całej Unii Europejskiej.

następuje nie tyle oczekiwana "europeizacja" polskiego kapitalizmu.choć wolniej . Dotyczy to zwłaszcza Chile. zamiast prywatyzacyjnego wynarodowienia. masowej prywatyzacji opartej na wyprzedaży większości majątku za granicę nie dawało nadziei na stworzenie dynamicznej gospodarki. W ten sposób. Podobnie jak na Tajwanie. w wyniku prywatyzacji. że żadne teoretyczne rozwiązanie z wyjątkiem przyśpieszonej. ostatnio.htm (13 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . wybrała wariant narodowej prywatyzacji. gdzie np. w której rośnie ogólny dobrobyt. podobnie zresztą jak w Chile. w tym w bankowości. Podsumowanie Obraz. w bankach jest 4 procent obcego kapitału. a najwyższa chyba na Filipinach -35 procent. prywatyzacja . że wśród byłych komunistycznych krajów Słowenia. że są w stanie dosyć skutecznie tamować ewentualną inwazję zagranicznego kapitału. widoczne w Europie Wschodniej. czyli Citibanku). gdzie. a blisko 60 procent należy ciągle do państwa. gdzie 50-60 procent zasobów funduszy jest kontrolowane przez zagranicznych udziałowców. ale jego swoista "latynizacja". W Korei Południowej udział obcego kapitału w przemyśle czy bankach nie przekracza 5 procent. w Brazylii.Obled reform/Obled reform.OBŁĘD REFORM im kontrolę nad całą gospodarką do tego stopnia. w Meksyku jest on bliski 35 procent. Jeśli chodzi o pozaeuropejskie kraje średniorozwinięte to sytuacja w Europie Wschodniej różni się też od krajów Azji Wschodniej. zaledwie po dwóch latach prywatyzacji banków. Np. przy czym narzuty za obsługę premii sięgają 25 procent. Na to. gdzie od lat trwa masowa prywatyzacja.nazwijmy go mitem nieuchronności wskazuje chociażby fakt. aż 55 procent. są natomiast bardzo zbliżone do zmian w Ameryce Łacińskiej. można powiedzieć.na poziomie 17 procent. choć taki był zamiar. Weszła natomiast na drogę. Wybierając sprzedaż większości własnych kapitałów zagranicznym inwestorom. na której znalazły się kraje Ameryki Łacińskiej. że ten szeroko przyjęty pogląd jest mitem . Polska nie zbliżyła się bynajmniej do Europy Zachodniej. ale rośnie. W Argentynie odpowiedni udział osiągnął już 40 procent. oraz w dziedzinie emerytur. Silne podobieństwa można też znaleźć w sferze ubezpieczeniowej. że Polska przyjęła jedyną dostępną drogę zmian własnościowych. To. który się wyłania z międzynarodowych porównań podważa rozpowszechniony pogląd.prowadzi głównie do obcych przejęć. W Malezji rola obcego kapitału w bankach jest większa . Zagraniczny kapitał ma kontrolę nad 30 procentami rynku emerytalnego w Ameryce Łacińskiej (większość tych środków pozostaje przy tym w gestii jednego banku amerykańskiego. obcy udział wynosi na razie 15 procent. Choć file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . jak widać. co się stało nie było żadną historyczną koniecznością w tym sensie. a w Wenezueli. Trendy.

bo takie dane są łatwo dostępne z budżetu państwa. gdyż przyjął się pogląd. w której społeczeństwo ma się nauczyć kapitalizmu od obcych.Obled reform/Obled reform. gdyż zagraniczni inwestorzy pozyskują kapitał file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . W żadnym zaś razie Ameryka Łacińska. przykład budujących kapitalizm Chin również dowodzi. Polska zeszła być może na prawdziwe gospodarcze bezdroża. że przyjmując "latynoski" wariant. ale nie jest. ale zamiast tego. aby majątek państwa rozdać równo obywatelom. Ta "latynoska" ścieżka reform nie może być dla Polski optymalna. kogo ten fakt oburza. którzy go stworzyli. Można by powiększyć stronę wpływów. państwo w istocie rozdało cały ten majątek cudzoziemcom. kalkulację tę nazywam "rachunkiem wywłaszczenia". nawet gdyby przyjąć. Jedyny współczesny model budowy kapitalizmu. Należy. Cena nie jest ważna. To.OBŁĘD REFORM zwolennicy masowej wyprzedaży majątku za granicę bardzo krzywią się na porównania z Chinami. który się naprawdę sprawdził wśród średniorozwiniętych krajów przyjęła dotąd Azja Wschodnia. ważne jest to. Szok cenowy Proponuję zacząć od zapoznania się z przychodem za sprzedany majątek państwa. Bez względu na to. że komunizm zostawił złom. Trudno jest bowiem zrozumieć jak ma się ono nauczyć być kapitalistami bez własnego kapitału. wpłynęło około 911. że. że w momencie zakończenia procesu prywatyzacji. ROZDZIAŁ DRUGI SPRZENIEWIERZONY MAJĄTEK Wielu ekonomistów nalegało. przychód z prywatyzacji w najlepszym razie ulegnie podwojeniu do łącznej sumy równej 18-23 miliardów dolarów. należy jednak zbadać jak wyceniono narodowy majątek. więc przyjąć. Ponieważ chodzi o zbiorowe wywłaszczenie. że w Azji Wschodniej kapitał pozostał własny a w Ameryce Łacińskiej właśnie trwa jego radykalna wyprzedaż na rzecz zagranicy.htm (14 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . więc na to. ale raczej o bardzo trwałą sytuację. że nie chodzi o jakąś fazę przejściową. choćby teoretycznie. I jako taką trzeba też ją chyba dzisiaj oceniać. może sugerować. niejako w imieniu obywateli. Za cały okres 1990-1999. powiedzmy w roku 2004. którą prześladują niepowodzenia. że to jest przejściowa faza. jego wycena powinna być znana publicznie.5 miliardów dolarów. Skoro zagranicy sprzedawany jest wspólnie wytworzony majątek. czy to nie jest jak lekcja pływania bez wody. by mało warte fabryki i banki oddać w dobre ręce. gdy sprzedano mniej więcej połowę sektora przemysłowo-bankowego. istniał jeszcze inny wybór. Ciągle mało. Wygląda. jaka jest prawda.

przy dochodzie ok. Przyjmijmy. wykupić austriacki przemysł i banki. by rocznie wytworzyć jednego dolara dochodu narodowego. że mogą one z upływem lat dorównać wpływom ze sprzedaży majątku zagranicy. wymagało wykorzystania wieloletnich oszczędności. że współczynnik kapitałochłonności w bankowości jest taki jak w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Nikt nigdy nie zadał sobie trudu. na polskich warunkach. gdyż przy właściwej . właściwie powinno wystarczyć. Trzymajmy się jednak tej sumy 18-23 miliardów. choć nie można wykluczyć. w każdym przypadku. współczynnika kapitałochłonności.OBŁĘD REFORM nie tylko od państwa. Polacy mogliby kupić swój dotąd "własny" kapitał stosunkowo małym wysiłkiem. Ponieważ kapitał powstaje z nieskonsumowanej części dochodu narodowego.wycenie. Powyższa operacja byłaby absurdalna. czyli z oszczędności. czyli że potrzeba trzech bądź czterech dolarów kapitału. To wyliczenie. ale też z zakupów giełdowych. Gdyby przyjąć. Stanowią one 20 procent dochodu narodowego. potrzebne byłoby pośrednictwo banków. że jest on sprzedawany za 10 procent prawdziwej wartości. np. Należałoby wtedy jednak odjąć koncesje państwa na rzecz obcych nabywców (np. Stworzenie kapitału. Austria zaoferowała swoje banki i fabryki Polsce za ekwiwalent swoich rocznych oszczędności. Przy takiej cenie.htm (15 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . za swoje dwuletnie oszczędności. czy z zamiany długów. która zostanie uzyskana z wyprzedaży. że zbudowanie polskiego kapitału wymagało inwestowania narodowych oszczędności przez dziesięć lat. czy wyłączenia celne). W przemyśle z reguły wynosi on trzy lub cztery. nie byłby to już jakiś ewentualny komunistyczny szmelc.Obled reform/Obled reform. że majątek sprzedawany jest za śmiesznie niskie ceny proponuję. choć przybliżone.rynkowej . ale można sięgnąć do innej . w 1998 r. że polski majątek sprzedawany jest za mniej niż roczne oszczędności. mogłyby z pewnością zrobić to wszystko w ciągu . ale nawet niewydolne banki. 160 miliardów dolarów. najlepiej jest porównać ten przychód z rocznymi oszczędnościami. Skoro jej gospodarka jest dwa razy większa od polskiej.. Polska mogłaby. przy czym. ani tych w Austrii za dwuletnie.bardziej dokładnej -metody. przez wykorzystanie koncepcji tzw. i zastanówmy się czy suma ta może być adekwatna do wartości kapitału. żeby się zastanowił co by było gdyby np. żeby wyszacować wartość tych zachęt finansowych. bo roczne oszczędzanie 20 procent dochodów to nie jest niesłychane wyrzeczenie. nie można by kupić Polskich banków/fabryk za roczne oszczędności. wyniosły 32 miliardy dolarów. Wynikałoby stąd. Określa on liczbę jednostek kapitału niezbędną do wytworzenia jednej jednostki dochodu narodowego rocznie. Gdyby ktoś miał nadal wątpliwości.powiedzmy -dwóch. Żeby te oszczędności trafiły do faktycznych nabywców kapitału. trzech lat. to wypadłoby. ulgi podatkowe.

odnosi się jednakowoż nie do zużytego. czy Niemiec Wschodnich. czyli 240 miliardów dolarów. sektory te musiałyby dysponować majątkiem wartym trzy razy więcej. ale przejęli jednocześnie pozycje monopolistyczne. Wystarczy podzielić faktyczną wartość kapitału. rent. otwierając file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . albo 360 miliardów dolarów. też jest niedoskonałe.był bardzo zużyty fizycznie. który wyliczyłem dla Polski. że kapitał polskich banków i fabryk idzie za granicę za około 912 procent jego faktycznej wartości. był bardzo zbliżony w momencie. kapitał trwały . że choć rynki zastąpiły plany. kiedy zabrali się do prywatyzacji majątku Niemiec Wschodnich.w tym maszyny . mimo dużej różnicy w poziomie ich populacji.Chciałbym tutaj przypomnieć.5 albo nawet 11 lat oszczędzania. Wynikałoby więc stąd. że te dwa sektory dają połowę rocznego dochodu Polski. wtedy. gdy upadał w nich system komunizmu. jak również tzw. Prawda jest. gdyż w realnym świecie pieniądze inwestuje się nie po to żeby inwestować. zachowana została ogromna monopolizacja gospodarki. Państwo. że taki zasób kapitału wymagałaby 7. ale także żeby konsumować. Faktem jest. oraz związane z nimi renty. którym nie przeszkadza wyprzedaż dowodzą. Wypada. jako druga obok rynku główna instytucja. że taki wywóz jest nierealny. 240360 miliardów dolarów przez roczne oszczędności wynoszące 32 miliardy dolarów. odpływ taki jest nieunikniony. Wieczny wyciek Nie wystarczy zbadać sam sposób wyceny sprzedawanego majątku. oraz. Ci. Zagraniczni inwestorzy nabyli nie tylko państwowy kapitał.htm (16 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . jaki okres oszczędzania był niezbędny dla stworzenia kapitału. a więc połowę 160 miliardów dolarów. Ma to sens. w jakim stopniu majątek Polski. Teraz można już bliżej ustalić. bowiem taka.spodarek. czyli zbliżony był do tego. W kontekście mojej analizy całkiem jałowe jest zastanawianie się. Aby rachunek wywłaszczenia był pełny należałoby uwzględnić odpływ głównej formy dochodów z kapitału -zysków. gdyż ze sprzedażą wiąże się jednocześnie przekazanie tytułu do wywozu dochodów z kapitału. które powstają. że zwłaszcza w Polsce. by rocznie wyprodukować taką wartość. czyli 80 miliardów dolarów. Gdyby przyjąć współczynnik równy 3/1. które należały kiedyś do partii/państwa. Stosując współczynnik 3/1 ustali. ale do niezużytego kapitału. był fizycznie zużyty. w wyniku załamania inwestycyjnego w końcówce komunizmu. który zostawił komunizm. gdyż inwestorzy będą reinwestować dochody. że identyczne założenia przyjęli Niemcy Zachodni. gdyby przyjąć współczynnik 4/1 (Załącznik 2). Zastosowany tutaj współczynnik wartości kapitału przypadający na jednostkę dochodu narodowego. gdyż dochód narodowy obu go. Ale nawet gdyby gospodarka była wyjątkowo atrakcyjna.Obled reform/Obled reform.OBŁĘD REFORM przemyśle. gdy rynki są niedoskonałe. że pozostawiony przez komunizm zasób wart był 320 miliardów dolarów.

można przyjąć. który już dzisiaj jest w 2/3 w obcych rękach. Inną możliwość niewidzialnego wywozu stwarzają zagraniczne banki. chodzi o potencjalną sumę rzędu 16 miliardów dolarów . że w ostatnich latach realna wartość giełdowa spółek przemysłowych malała. Jest file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . w połowie drogi do pełnej wyprzedaży. czyli 5 procent dochodu narodowego. Skoro banki i przemysł dają połowę dochodu. a wraz z rentami może łącznie nawet do 10 procent. że czyste zyski to 10 procent dochodu narodowego. Zresztą dominująca pozycja obcego kapitału pozwala mu na "szantaż gospodarczy" państwa. drenaż zysków z Polski (nie uwzględniając rent) można szacować na 2-3 miliardy dolarów (Rutkowski 2001). jakie zagraniczni nabywcy odnieśli na skutek państwowego "upustu" cenowego. Z łatwością może on wyprowadzać swoje zyski/renty choćby przez manipulacje w handlu zagranicznym. Dowodem na obecność tych. W przypadku tych rynkowych. w formie bezpłatnego lecznictwa. Albowiem. państwo mogłoby próbować zablokować odpływ dochodów za granicę. co przeprowadzona analiza zdyskontowanej sprzedaży majątku zagranicznym inwestorom.są płace. a bankowych rosła. ci sami monopoliści uszczuplają środki na uzupełnienie płac (np. Ze względu na ciągle bardzo "drogi" krajowy kredyt. gdyż nie płacąc podatków. albo nieistniejące. a na dodatek kapitał ten jest bardzo trudny do kontrolowania. W przypadku rent państwowych również cierpią płace. czy ogólnego szkolnictwa). ceny transferowe (zawyżając ceny swych dostaw importowych z własnych filii oraz zaniżając ceny opartego o ten przywóz eksportu do tychże filii). że wcale nie liczy się z potrzebami narodowej gospodarki. To prawda. Robi się to przez tzw. że istnieje taka teoretyczna możliwość. koszty własne.sumę rosnącą wraz z gospodarką. banki te przechwytują zyski/renty z reszty gospodarki. czy państwowych . gdyby się bliżej zastanowić. Stąd może fakt. Ponieważ nie można liczyć na to.htm (17 z 87) [2005-02-12 02:29:53] .Obled reform/Obled reform. że zyski/renty będą stale reinwestowane w kraju. drenowane przez wygórowane ceny narzucane przez monopolistów. finansowe korzyści. Wywóz tych przychodów jest możliwy przez ukartowane transakcje między polskimi a zagranicznymi bankami-matkami. Żeby się zorientować. wykazującymi zawyżone. nazwijmy je. Przy 160 miliardach dolarów dochodu narodowego.czy to rynkowych. Ale przecież nie można traktować tej możliwości serio. gdy państwo właśnie dowiodło półdarmową sprzedażą majątku. to też rodzaj monopolistycznej renty. gdyż zagraniczne firmy ze względu na swą lokalizację podlegają miejscowej legislacji. W ostatecznym rachunku źródłem rent . Już dzisiaj. przypada na nie połowa zysków. bądź zawyżając koszty wykonawstwa w ramach zamówień rządowych. państwowych rent może być dopiero.OBŁĘD REFORM kolejne możliwości osiągania rent. o jakim wycieku mówimy. płace są np. Zagraniczni inwestorzy zdobyli tytuł do tych 5 procent.

Liczba zgłoszonych do opatentowania wynalazków spadła z 4100 w 1990 r. te ewentualne korzyści w formie wyższej wydajności musiałyby dać efekt produkcyjny większy od łącznych strat na darmowej wyprzedaży kapitału oraz rocznym drenażu zysków/rent. z jedną trzecią polskiego dochodu narodowego.5 miliarda dolarów. Ale po to. żeby inwestycje szły do dziedzin. gdyż Polska. Można założyć. W 1998 r. gdyż w tymże roku region sprzedał kapitał wart 54-63 miliardy dolarów ze średnim dyskontem na poziomie dziewięćdziesiąt procent za ok. gdyż nie widać jakiegoś skoku w inwestycjach. żeby korzyści z wydajności usprawiedliwiły masową wyprzedaż obcym. czy wejście obcego kapitału nie doprowadzi do trwałego cofnięcia technicznego. Zupełnie inna jest sytuacja w Europie Zachodniej. o jedną trzecią (na Węgrzech ta liczba spadła w 1990-1995 z 2300 do 1100. głównie przez inwestycje w Ameryce Łacińskiej. elektroniki. żeby wyprzedaż miała sens. Nie widać też. gdzie koncentrują się zmiany techniczne. gdzie nawet słabiej rozwinięta Hiszpania zaczęła właśnie wykazywać dodatni bilans kapitałowy. bilans płatniczy pogorszył się o 1. gdyż na Węgrzech. Niedawno sprywatyzowana hiszpańska Telefonica przystąpiła tam do akwizycji za 27 miliardów dolarów. To jest nic w relacji do sprzedaży. należałoby się jeszcze zastanowić. podobnie jak Węgry. której biznes nie tak dawno był tylko parę razy większy od jej prywatyzowanego polskiego odpowiednika. w 1998 r.htm (18 z 87) [2005-02-12 02:29:53] .Obled reform/Obled reform. gdyż malejący wysiłek inwestycyjny prowadzi do upadku tzw. 5-6 miliardów dolarów. Europa Wschodnia wydała zaledwie 1/4 miliardów dolarów na zakup kapitału zagranicą. Za tą sumę mogłaby ona "kupić" Polskę. nie tworzy za granicą większych zasobów kapitałowych. odwrotnie często ma miejsce likwidacja nowoczesnych dziedzin produkcji. rząd węgierski został zmuszony do zaciągania kredytów. że jest mało prawdopodobne. czy w zamian za wyzbycie się zysków/rent Polska skorzysta z wyższej wydajności kapitału. gdyż lepszą technikę wdraża się głównie przez inwestycje. Ten odpływ zysków/rent jest przy tym jednokierunkowy. np. z tytułu repatriacji dochodów z zagranicznego kapitału. W związku z tym. czego wyrazem jest spadek liczby krajowych patentów. zaplecza badawczego. oczywiście zagranicznych. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Gwałtownie spadła liczba naukowców oraz wysokość nakładów. że zagraniczni kapitaliści są lepiej przygotowani do użytkowania kapitału.. Jałowa machinacja Żeby dokończyć "rachunek wywłaszczenia".OBŁĘD REFORM to bardzo realistyczna ocena. do 2800 w 1995 r. oczywiście bez żadnego dyskonta. Tylko wtedy jednak mogłaby nastąpić niezbędna poprawa wydajności. Kto wie. czyli o ponad połowę). Pobieżna analiza sugeruje. choć chodzi tylko o jedną firmę.

zabraknie więc 78 miliardów dolarów by pokryć straty z wyprzedaży oraz wyrównać drenaż zysków/rent. że w okresie 1999-2004 r. stał się podrzędną bazą. gdzie znalazłaby się gospodarka. dochód narodowy wyniósłby około 190 miliardów dolarów. czy Polska znajdzie się na takim poziomie rozwoju w 2004 r. 20 milionów dolarów na jedną nabytą fabrykę. żeby formułować solidne wnioski na temat efektów wyprzedaży majątku. Ale nie można wykluczyć. nastąpiłby w Polsce istny koniec świata. Gdyby przyjąć. czyli o około 72 miliardy dolarów. czyli ok. Nie odnowiono produkcji. Przy takim tempie dochód narodowy osiągnie tylko 210 miliardów dolarów. ta strata wynosi 216 miliardów dolarów. Mielibyśmy. pozostawiając na boku kwestię ewentualnych różnic w strukturze produkcji (tj. Przyjmując za podstawę 240 miliardów dolarów faktycznej wartości kapitału. zacznijmy więc kolejny etap "rachunku wywłaszczenia". dochód narodowy podniósłby się o jedną trzecią. Polski potentat Zamech. nie 190 ale raczej 262 miliardów dolarów dochodu narodowego. wpadłoby. gospodarka rośnie nie 4 ale 5 procent rocznie. spróbujmy ustalić. że 5 procent stopy wzrostu to zbyt optymistyczne założenie. czyli więcej niż w ostatnich dwóch latach. A gdzie byłaby Polska. a także dodatkowy przyrost wyrównujący coroczny wyciek za granicę zysków/rent. Gdyby cała ta suma została zainwestowana. że groziła apokalipsa. wtedy dodatkowy przyrost dochodu narodowego musiałby wynieść około 26 miliardów dolarów. Mianowicie. czyli za Jaruzelskiego. Dla polskich tzw.htm (19 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . która kupiła 58 fabryk silników w Europie Wschodniej. więc w 2004 r. gdyż ich zdaniem gdyby nie ostatnie reformy rynkowe.300 milionów dolarów. równy 262 + 26. przy współczynniku kapitałochłonności 3/1. W tym celu załóżmy optymistycznie. były rywal. Wyższa wydajność musiałaby. Można teraz łatwo sprawdzić.. Nie ma jednak dowodu na to. kiedy zakończy się już proces prywatyzacji. Z pewnością produkcja mogłaby dalej rosnąć 4 procent jak w latach 1983-1989. wystarczyła reorganizacja. Przyjmując 4 procent. prawie bez samodzielnych linii produkcyjnych. Te informacje to oczywiście zbyt mało. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . jakości i asortymentu wyrobów). w tym prawie wszystko. co miały Polska i Czechy. gdyby w ogóle nie doszło do prywatyzacji a utrzymałby się trend w produkcji widoczny w końcówce komunizmu. gdyby nic nie straciła na sprzedaży majątku z 90-procento-wym dyskontem. że w 2004 r.Obled reform/Obled reform. zaczynając od punktu gdy gospodarka dźwignęła się już z kryzysu lat 1990-1992. dając końcowy poziom wymaganego dochodu narodowego w 2004 r. liberałów takie sięganie do przeszłości jest nie do pomyślenia. więc zapewnić przynajmniej ten sam poziomu dochodu narodowego.OBŁĘD REFORM Dobitny jest przykład ABB (Hofheinz 1994). na którą wydano -głównie w formie wynagrodzeń dla własnych kierowników . że wyciek stanowi 10 procent wartości całego dochodu narodowego. czyli 288 miliardów dolarów.

więc podział byłby pół-na-pół. zwłaszcza ten większej skali. wykupić go samemu. Na to. gdyż go przecież nie zbudowali.OBŁĘD REFORM albowiem są dowody. tak. skąd pochodzą zyski. czyli tyle ile miałaby bez półdarmowej wyprzedaży swego majątku za granicę. że sprzedając za nic. jak lokalni inwestorzy mają zakumulować kapitał. drugi po tym z lat 1990-1992. że gospodarka właśnie weszła w kolejny kryzys. lub prościej . że tzw. że zostawiony przez komunistów kapitał był nic nie wart. że majątek by się podwoił. osiągnie tylko 190 miliardów dolarów.też dzieła Balcerowicza . głoszącej jakoby Polacy musieli oddać majątek narodowy za bezcen w obce ręce. w świetle tego.htm (20 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . wystarczyłyby roczne oszczędności społeczeństwa. reformatorzy stracili środki na pomnożenie narodowego kapitału. ale na tak nisko wyceniony majątek. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Nie jest prawdą. wtedy Polska w 2004 r.na jego konfiskacie. żeby się okazało. Niewiele. za jedną dziesiątą wartości. gdy zrozumiemy. ale jeżeli w kolejnym kryzysie . jedynie teraz staje się faktem. gdyż nie było ich stać na jego wykupienie. że zagraniczni właściciele nie wpadną na pomysł. Trudno to będzie zrobić bez zysków. więc trzeba. który nie da im żadnej namacalnej poprawy poziomu życia w porównaniu z rozwojem bez reform. żeby zaproponować odsprzedaż banków i fabryk. Dopiero teraz. za każdy stary obiekt można by postawić dokładnie drugi tak samo stary. Skoro jednak Polacy stworzyli ten majątek to nie powinni mieć problemu. tyle. Prawdziwa "nędza" transformacji wychodzi na jaw. że on został sprzedany za bezcen. że majątek przemysłu i banków został sprzedany za jedną dziesiątą jego aktualnej wartości. gdy Polska nie ma własnego majątku. że nie Polakom. natomiast zostawi społeczeństwo bez wypracowanego przez całe pokolenia kapitału. pojawia się prawdziwy problem. Wymyślona przez tzw. że ten program polega na wywłaszczeniu narodu z kapitału bez żadnej rekompensaty. gdyż jedno poszłoby do obcych a drugie trafiłoby do lokalnych właścicieli. Wtedy nie musiałoby dojść do utraty kontroli nad majątkiem narodowym. Przy ekwiwalentnej sprzedaży. liberałowie zaordynowali Polsce program budowy kapitalizmu. zwłaszcza. Podsumowanie Można teraz wykazać bezzasadność kolejnej potocznej opinii dotyczącej reform ustrojowych. Nie mieli natomiast szansy na wykupienie wielokrotnie większego majątku trwałego Austrii. żeby przy odpowiedniej polityce prywatyzacji. Nie pozostałoby wtedy nic innego do powiedzenia niż to. żeby wykupić majątek po pełnych cenach Polacy potrzebowaliby sporo czasu. prawdą jest. Obym był złym prorokiem. liberałów niewydolność finansowa Polaków po komunizmie. Jakże obłudne jest mówienie o finansowej niemożności Polaków.produkcja spadnie nawet nie 20 procent jak w latach 1990-1992 ale 10 procent.Obled reform/Obled reform.

natomiast instytucje społeczne. jak np. że żaden z wypróbowanych file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . wyglądało na to.OBŁĘD REFORM ROZDZIAŁ TRZECI NIEKOMPLETNY KAPITALIZM Odejście od komunizmu dokonało się głównie w sferze językowej. Od samego zarania reform znalazłem się w gronie tych amerykańskich ekonomistów. W pierwszym roku transformacji sam zacząłem poważnie rozważać najbardziej prawdopodobny kierunek przemian ustrojowych w Polsce. Debata nad recesją przesłoniła niestety ważniejszy fakt. jak np. czy w wyobraźni. że w wyniku nieudolnych reform zamieniono w Polsce zwyrodniały komunizm na kapitalizm w jego absolutnie wynaturzonej wersji można najlepiej zrozumieć porównując nowy system nie tyle z sytuacją w ustabilizowanych krajach kapitalistycznych. Murrell (1992). Więcej. Patologia społeczna Nie od dzisiaj odczuwam głęboki niepokój jeśli chodzi o przebieg zmian ustrojowych w Polsce. gdyż w wyniku zbyt gwałtownych posunięć polska gospodarka wpadła od razu w głęboką recesję gospodarczą. w Niemczech czy Francji. że komunizm stanowi bezsporne wynaturzenie. więc. więc można by się spodziewać. nawet taką ewentualność. gdy powstaną to łatwo nie odchodzą. w każdym razie nie bez silnego oporu. ponieważ tak naprawdę reformy ustrojowe pozostawiły pewne główne defekty komunizmu nietknięte To. co z powalonym właśnie komunizmem. którzy z wielką rezerwą patrzyli na rozwój wydarzeń. gdzie rola państwa jest bardzo ograniczona.htm (21 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . gdzie państwo jest bardzo aktywne. A to. W tej początkowej fazie przedmiotem naszych wątpliwości była skrajność "terapii szokowej". wyglądało na to. anglosaski. Zastanawiano się. Tak też się stało. nie wróżąc tym samym nic dobrego dla losów gospodarki. czy wybrać model tzw. Swym radykalizmem zbytnio przypominała komunistyczne kampanie szturmowe.Obled reform/Obled reform. że reformatorzy mają całkowicie wolny wybór jeśli chodzi o konkretną formę kapitalizmu. że od pierwszej chwili reformy zaczęły rodzić chory kapitalizm. czy raczej tzw. Kiedy zaczęła się transformacja. kontynentalny model kapitalizmu. dlatego. przychodzi po nich rozwój. "niekompletny kapitalizm" musi mieć z nim raczej wiele wspólnego. przekreślając szansę na prężny rozwój na dłuższą metę. Ale recesje są krótkotrwałe. że reformy zapewnią wdrożenie jakiegoś wypróbowanego od dawna wariantu kapitalizmu. Założyłem wtedy kilka możliwych rozwiązań. że jako wynaturzenie.

w której chodzi raczej o gospodarczy internacjonalizm. ale nie jest bynajmniej wynaturzeniem. w Europie Zachodniej. tzw. który należało brać pod uwagę byłby kapitalizm. czy polskie reformy wydały "najwyższy etap kapitalizmu". Tyle. buduje się w Polsce "najwyższy etap kapitalizmu". nie można wykluczyć. Opinia. A. W tej sytuacji wszelkie narzekanie na brak własnych kapitałów jest dowodem niezrozumienia nowych czasów. Wbrew deklaracjom na temat prześcigania rozwiniętego kapitalizmu. czyli kapitalizm globalny. Transformacja wepchnęła region na drogę tzw.htm (22 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . że w Polsce rodzi się system. Odwrotnie. w zacofanych krajach znaczna część czynnego kapitału. nad głowami robotników. liberalne twierdzą. w jakim w niego weszły. To marksowski internacjonalizm polityczny zakłada zanik odrębnych narodów oraz narodowych interesów. niejako na wzór wielu krajów.łączą się ponad głowami kapitalistów. Upajając się samym faktem upowszechnienia prywatnej własności kręgi.OBŁĘD REFORM wariantów kapitalizmu nie musi być wcale wprowadzony. że skoro nie tak dawno "przytrafił" się Europie Wschodniej taki groźny "niewypał" jak komunizm. we Włoszech po ich politycznej unifikacji albo jeszcze wyraźniej w Turcji czy w Malezji. kapitalizm polityczny. W ten sposób nastąpiłoby automatyczne uwłaszczenie byłej nomenklatury. od tego. beznarodowi robotnicy .Obled reform/Obled reform. jak to często ma miejsce właśnie w krajach zacofanych. że znowu coś może nie wypalić. że w zacofanej gospodarczo Europie Wschodniej w grę wchodzi zagraniczna dominacja na zupełnie wyjątkową w historii skalę. który być może odbiega od normy. które doszły do kapitalizmu z pominięciem komunizmu (np. łączą się natomiast beznarodowi kapitaliści. gdyż kapitał narodowy przejmowany jest nie przez byłe czy nawet nowe elity władzy. gdzie korpus oficerski zasilił szeregi kapitalistów). że powstaje "najwyższy etap kapitalizmu". to zwykłe nieporozumienie. ale przede wszystkim przez zagranicznych inwestorów. zależnego kapitalizmu. Innym patologicznym wariantem. że transformacja nie odbywa się głównie drogą politycznego kapitalizmu. rządy komunistyczne nie wydobyły wschodnioeuropejskich krajów ze stanu ogólnego zacofania. jak wiadomo. zapożyczone z marksowskiej idei internacjonalizmu. znajduje się z reguły w rękach zagranicznych. W nowej fikcji. w którym władza używana jest do zdobycia prywatnej kontroli nad publicznym kapitałem. lepiej jest zastanowić się czy tworząc kapitalizm bez rodzimych file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . co ma miejsce np. w którym majątek państwa jest przejmowany głównie przez zagranicznych inwestorów. W tej fikcji. Uznałem. Jednym z niepożądanych wariantów byłby tzw.proletariusze . Dzisiaj widać. gdzie kapitał jest rozproszony i anonimowy. Zamiast spekulować na temat tego.

że ponieważ majątkiem zarządzali niewybieralni partyjni. Z eliminacją prywatnej własności nastąpiła rzecz ważniejsza . gdyż dokonane właśnie przekazanie większości kapitału zagranicy wprowadza ważną zmianę w zastanych relacjach własności.czy lepiej substytucja . file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . jako sprawująca monopol władzy siła polityczna. W wyniku oddania większości kapitału nie odradza się. jako nieformalnych dysponentów. Tą cechą jest nie tyle likwidacja prywatnej własności na rzecz publicznej. Wraz z dokonującym się przejściem do "niekompletnego" kapitalizmu partia. na zagranicznych formalnych . kapitalizm w jego najlepszej wersji bezsprzecznie góruje nad komunizmem w swej najlepszej formie.struktura społeczna z powalonego komunizmu. ale stworzenie nowej struktury społecznej. że w drodze prywatyzacji zagraniczni inwestorzy posiedli jedynie zupełnie bezpański kapitał. bo jak był kapitał. Jak widać. Nie należy popadać w iluzję. ale faktycznie znajdowała się w gestii partii. traci w drodze prywatyzacji swoje funkcje kontrolne na rzecz siły ekonomicznej w postaci cieszących się monopolem własności obcych inwestorów. bowiem zniszczona przez komunizm burżuazja. istotą zmian własnościowych jest wymiana . przynajmniej w sensie prawa decydowania o sposobie jego wykorzystania w produkcji. zwłaszcza tej z pokaźnymi zasobami kapitału. co zapewniał monopol władzy politycznej. ale nie jest już tak bezsporne. czy "bezklasowego" kapitalizmu. więc jedynym najemcą a społeczeństwo podporządkowaną siłą roboczą. Pojawia się śladowy drobny kapitał. ale jego obecność nie stanowi istoty kapitalizmu. Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać niemożliwe. gdyż taki istniał nawet w ustroju feudalnym. który jednostki niejako tworzą same z siebie. kto za komunizmu sprawował władzę nad kapitałem.usunięcie klasy kapitalistycznej. Taka niebezpieczna iluzja sugeruje.Obled reform/Obled reform.niekompletna . Żeby jednak uchwycić ten aspekt transformacji. Partia była.OBŁĘD REFORM kapitalistów nie zachowano głównej cechy komunizmu. to rodzący się obecnie porządek też niestety stanowi patologię. że nawet w swej całkowicie wypaczonej wersji kapitalizm bezapelacyjnie góruje nad każdą formą komunizmu. Jeżeli uznać społeczną strukturę komunizmu za patologię. Mimo niewątpliwego nawału reform. Formalnie własność kapitału w komunizmie była publiczna.właścicieli kapitału. to musiał przecież do kogoś należeć. należałoby ustalić.aparatczyków partii. Tak jest w przypadku polskiego "niekompletnego". mógł wyostrzyć patologie komunizmu. żeby kapitalizm. pozostała w Polsce spłaszczona .htm (23 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . W istocie rzeczy. Dalszy regres Podstawowa cecha komunistycznej patologii została w gruncie rzeczy nie tylko utrwalona ale i pogłębiona. jako "naturalny" ład. to majątek był niczyj.

htm (24 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Jest to narodowy problem. więc inaczej dyskutować o tym zjawisku niż w kategoriach narodowych.OBŁĘD REFORM Komunizm wywłaszczył rządzonych na rzecz partii. też był tylko wewnętrzny. Natomiast w kapitalizmie bez kapitalistów "niezasłużona" wartość. Przepływ zysku. w tym w przemysł ciężki.Obled reform/Obled reform. co brzmi raczej pozytywnie. poza granice danego kraju. wartości. Podział na zyski i płace wiąże się bowiem nieuchronnie ze stałym odpływem efektów produkcji. Niepodzielna kontrola kapitału pozwalała partii na drenowanie społeczeństwa. więc raczej zaprzestać mówienia o prywatyzacji. czynnika pracy. oraz zysk . teraz natomiast wywłaszczeniu ulega cały naród. W tym zachowaniu wyrażała się rola partii jako swoistego substytutu klasy kapitalistycznej. zagraniczni inwestorzy zainteresowani będą maksymalizacją "wynagrodzenia" kapitału. ponieważ w trakcie budowy kapitalizmu kraje Europy Wschodniej jako całość zostają pozbawione własnego kapitału. W komunizmie takie wyduszanie "niezasłużonej" wartości (czyli . Rozszerzała się też baza dla pomnażania kapitału.albo lepiej o "prywatyzacji przez wywłaszczenie". a może nawet bardziej. Zwłaszcza. łącznie nawet z rządzącymi. cementującego ludzi w koherentną zbiorowość. ale kontrola nad majątkiem utrzymana była w ramach państwa narodowego. Nie ma narodu bez pewnej formy nacjonalizmu jako źródła pojęcia interesu narodowego. w każdym razie powstały jednocześnie. jako zasłużonego "wynagrodzeniem" kapitału. której głównym motywem jest maksymalizacja "wynagrodzenia" kapitału. że kapitalizm oraz państwo narodowe są nierozerwalne. premiująca kapitał kosztem pracy. gdyż nadwyżka . Nie da się. W nowym wydaniu nadal.była inwestowana przez kadry głównie w dobra kapitałowe. ale ma wbudowany na stałe "wyciek".są już przerzucane między czynnikami produkcji w różnych krajach. Powinno się. przepłacanym kapitałem i niedopłaconą pracą. więc będzie istniało dążenie do narzucenia sile roboczej pracy -wyjątkowo niekorzystnego podziału. krajowa siła robocza nie może liczyć nawet na pośrednie korzyści z ich wydatkowania (na przykład w formie obsługi luksusowej konsumpcji). więc kontrola kapitału wychodzi poza te ramy.rent) dokonywało się w danym kraju między konkurującymi czynnikami produkcji. ci ostatni zyskują kontrolę nad podziałem dochodu narodowego. Ponieważ zyski oraz renty wydawane są poza granicami. w celu akumulowania tzw. kosztem płac. obieg gospodarczy nie jest. W wyniku roszady między kadrami partyjnymi a obcymi właścicielami. którą sprawowała partia/państwo. W zbudowanym w miejsce komunizmu systemie. żeby jakieś społeczeństwo wyzbyło się większości file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Można założyć. że tak jak byłe kadry. więc już zamknięty. Nie można sobie wyobrazić. nadwyżki.choć niezbyt efektywnie . a zacząć mówić o masowym wywłaszczaniu całego narodu na rzecz obcych inwestorów .

OBŁĘD REFORM majątku trwałego na rzecz zagranicy przy rozbudowanej świadomości interesu publicznego. Zwłaszcza że własność skupia się w rękach międzynarodowych korporacji. O społecznej ocenie systemów decydują nie tyle ocen ogólnego stanu gospodarki.nie wystarczy to dla utrzymania systemu. że "niekompletny kapitalizm". że zagraniczni właściciele kapitału mogą liczyć na wsparcie przez ich państwa pochodzenia. a także przez najróżniejsze "ponadnarodowe" struktur . obecny file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że w latach komunistycznych bunty robotnicze nasilały się po okresie poprawy ekonomicznej (np. który obrócił się przeciwko systemowi.globalizacji . a narody jak wiadomo są nierówne. w którym sprawą nadrzędną stało się dobro publiczne. że transformacja ustrojowa w Polsce zaczęła się od zrywu narodowego. Warto przypomnieć. gdyż pomówienie o eksploatację może pojawić się prawie w każdej chwili. jak komunistyczna wizja ogólnej harmonii w formie "międzynarodówki" prac . iż każdy ich ruch może wstrząsnąć podstawami raczej niewielkiej gospodarki Polski. komunizmu . Trudno zaś o bardziej dobitne dowody takiej obecności niż obecna struktura własności w polskiej gospodarce. pogłębia nierówność sił. gospodarki są wciąż głównie narodowe. Fakty mogą się nie liczyć. Na dodatek.kapitału. wręcz zwrot w stronę pełnej prywaty. Bazując na swej alternatywnej wizji "międzynarodówki" kapitału. światowa harmonię interesów jest tak samo złudna.htm (25 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . zakładająca ogólną. gdyż atakowano partię za to. jeśli chodzi o intencje obcych państw. Ale musiało stać się inaczej. co opinie na temat dystrybucji dochodu narodowego. często nawet bardzo znacznie. Komunizm został odrzucony. w rzeczywistości główną siłą napędową tego procesu musiało być raczej zaprzeczenie takiej świadomości. Depcząc narodowe odczucia. jak Unia Europejska. późne lata Gierka). sprzedając za bezcen statki). bardziej zgodny z logiką ekonomiczną. wbrew różnym mrzonkom. włączając ideę umiędzynarodowienia kapitału. że dławiła płace robotników na rzecz radzieckich mocodawców (np. czyli gołej władzy. komunistyczny internacjonalizm wyzwolił destrukcyjny nacjonalizm. Przed podobną groźbą stoi "niepełny kapitalizm". działają na zasadach proporcjonalności głosów do skali kraju-członka. może okazać się bardziej wydajny niż wsparty na logice politycznej. gdyż społeczeństwa łatwo stają się podejrzliwe. gdy ich obecność w danym kraju jest nazbyt widoczna. tak potężnych. z faktyczną własnością. W okresie komunizmu niezadowolenie społeczne nabierało wydźwięku nacjonalistycznego.Obled reform/Obled reform. Pokutuje opinia. Fakt. Nietrwałość struktur Mimo. Nawet takie ponadnarodowe struktur. mimo że do końca dochód narodowy rósł. Idea umiędzynarodowienia .

na Górnym Śląsku czy na Kresach). wręcz banalnie. To są tylko spekulacje.Obled reform/Obled reform. większości. wyrosłego z podobnego poczucia. uprawnionego do użycia nadzwyczajnych środków w stosunkach wewnętrznych. gdyż w okresie przedwojennym. wizji uniwersalizmu jednej "najwyższej" rasy. wyrosły one z poczucia. gdy gospodarka polska była kapitalistyczna. gdzie wynosił ledwie 10-15 procent.htm (26 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . ale również odbiegającego od komunizmu . W Niemczech. gdyż kapitał zagraniczny . czy przedłużeniem w postaci "niepełnego kapitalizmu". może przybrać formę prawdziwego politycznego wstrząsu.OBŁĘD REFORM system też może wyzwolić podobne niszczące nastroje. zwłaszcza przed wybuchem gwałtownego kryzysu światowego. w dopiero co wyzwolonej Polsce wywołał głęboką troskę. ale również przez miejscowe mniejszości etniczne (np. W przemyśle zagranica miała 30-35 procent kapitału (Landau i Toma-szewski. w szczególności w Ameryce Łacińskiej. W Rosji. Nawet ten stan. że gospodarka jest łupem silniejszych konkurentów. wobec postrzeganych jako groźba klas posiadających. że przed wojną udział obcego kapitału był w Polsce bardzo wysoki a duża jego część była w rękach niepolskich grup etnicznych. W szczególności nie w sektorze finansowym. Podobne nastroje wywoływała wówczas nawet jakakolwiek bardziej wyraźna obecność obcych towarów. Był to okres bardzo aktywnych zabiegów słabo rozwiniętej polskiej klasy kapitalistycznej o poszerzenie wpływów. Komunistom nacjonalistyczne sentymenty ułatwiły pozyskanie społecznego przyzwolenia dla totalnego państwa. ale okazać się może. ale historia daje wiele do myślenia. ale i poza nią. 1967). jako liderze. z obcym kapitałem. Nie był to jednak "niekompletny kapitalizm". że ostateczne rozstanie z jego spadkiem. tzw. czyli w bankach i ubezpieczeniach. Polski żywioł kapitalistyczny czuł się zagrożony nie tylko ze strony wielkich korporacji zagranicznych. komunizmu. Warto przypomnieć. Obawy o nadmierne wpływy zagranicy zdominowały nastroje w latach kryzysu właściwie na całym kontynencie Europy. Komunizm właściwie upadł bezgłośnie. jak teraz.w sensie rezydencji -nie stanowił. liderze faszyzmu. W miejsce tego snuto uniwersalną wizję jednolitej szczęśliwej masy "równych" ludzi zamiast. komunizmu. Nastawienia te stały się pożywką dla dwóch radykalnych nurtów. W przypadku faszyzmu zyskały aprobatę koncepcje rasistowskiego państwa oraz akceptacja koncepcji totalnej wojny jako instrumentu polityki zewnętrznej. zbliżone okoliczności własnościowe stały się przyczyną ostrych ataków na obcy kapitał. Wielkiej Depresji lat 30-tych.faszyzmu. nacjonalizm był doktrynalnie czymś raczej obcym. nacjonalizm posłużył do wykreowania bardziej chorobliwych nastrojów nacjonalistycznych. bez względu na to czy obcy stan własności był dominujący. jak w faszyzmie. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . wymierzonej przeciw odbieranym jako zagrożenie państwom.

Głównie wspólnym wysiłkiem tych ludzi powstało w społeczeństwie zamieszanie. spowodowało nawet pogłębienie dotychczasowej nienormalności. określającej się jako "liberalna". CZĘŚĆ DRUGA ZMARNOWANE PAŃSTWO Powstanie "niekompletnego kapitalizmu". który z przekory. nie wytrzymuje prostej konfrontacji z faktami. to chyba głównie właśnie w owym "narodowym" aspekcie przemian własnościowych. Komunistyczna likwidacja prywatnej własności w drodze nacjonalizacji dokonanej przez pierwsze władze po wojnie była jednocześnie wywłaszczeniem obcych właścicieli. w którym brak silnej rodzimej klasy kapitalistycznej. czy file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Nadal brak silnej lokalnej klasy kapitalistycznej obracającej rodzimym kapitałem w celach produkcyjnych a nie w celu zagranicznej wyprzedaży. podziału terytoriów pobitych Niemiec. Dla innych. co "najpóźniejszym" komunizmem.Obled reform/Obled reform. jak widać. nie gwarantuje. Inteligencja wystąpiła w tej roli po części ze względu na własne interesy. że zachowano ustanowiony przez komunizm podstawowy układ struktury własności. to co się ostatnio stało z systemem gospodarczym. tyle. w jakimś sensie. systemowej normalności. ale również trochę złośliwie.htm (27 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . ale nie dominującej sfery własności. Jeśli można mówić o braku ciągłości w procesie odejścia od komunizmu. Mamy więc wreszcie polski kapitalizm. za zgodą pozostałych aliantów. już bez tej partii. jak również etnicznych mniejszości.OBŁĘD REFORM Podsumowanie Jak widać. przyłączenie się do tej totalnej manipulacji stało się jedynym sposobem uniknięcia marginalizacji w pozbawionym funduszy świecie nauki i kultury. Postkomunizm oznacza natomiast prawie pełne uwłaszczenie zagranicznych podmiotów kosztem całego narodu. Prawdę mówiąc. Przynajmniej w Polsce czy w Czechach zmiany te były też w dużym stopniu konsekwencją przymusowej deportacji ludności niemieckiej według podyktowanego przez zwycięski Związek Radziecki. gdyż wyprzedaż zagranicy za bezcen narodowego majątku stworzyła dla pewnych jej odłamów okazję do osobistych korzyści. Samo przejście do systemu kapitalizmu. formalnie na rzecz całego narodu. nie byłoby możliwe bez manipulacji społeczną świadomością. przez główny odłam inteligencji. że polskie reformy ustrojowe stanowią radykalne przejście od komunistycznej nienormalności do kapitalistycznej normalności. faktycznie na rzecz partii. Komunizm dokonał po wojnie wywłaszczenia obcego kapitału jako ważnej. inny skutecznie wylansowany pogląd. W tym sensie polska gospodarka pozostaje w objęciach systemu. mam bardzo ochotę nazwać nie tyle "późnym".

dlaczego to majątek narodowy poszedł głównie w obce ręce. nie tylko w sensie fachowości. a jednak odeszli z kwitkiem. ale też postaw moralnych. że działania tego aparatu państwowego. Chodzi o zastępy ludzi bezpośrednio związanych z rozdysponowaniem majątku państwa. Przed 1990 r. Nowa kapitalistyczna machina nie poszłaby w ruch. To im posłużyła wyjątkowo absurdalna teza. bo jak nie ma kapitału to nie ma produkcji. wtedy gospodarka polska mogłaby istnieć tylko na papierze. tylko złom. gdyż znalazły się w rękach wybranych z konkursu technokratów. które uprawiała. gdyby nie zabiegi tych.Obled reform/Obled reform.OBŁĘD REFORM wręcz cofnięcie myślowe. nigdy nie skorygowane błędne decyzje reformatorów. Radość niszczenia Żeby rozwikłać problem skąd się wzięło przejęcie kapitałowe przez zagranicę. że nagle. ponieważ jego zagospodarowanie przez krajowych inwestorów okazało się niewykonalne W świetle poprzedniego wywodu może okazać się nie całkiem zrozumiale. którzy mieli coś do zyskania na wywłaszczeniu narodu na rzecz obcych inwestorów za bezcen. trzeba wpierw zrozumieć. co się stało z gospodarką po 1990 r. teraz decyzje są racjonalne. Jak to się. Stało się tak dlatego. w drodze z podrzędnego komunizmu do nadrzędnego kapitalizmu. których można określić mianem "handlarzy złomem". A to.. ludzi. komunistyczna machina propagandowa. o tyle dziwne. skoro ceny jego sprzedaży były iście wyprzedażowe. no i bezradną dyrekcję na straży tego złomu. że w przeciwieństwie do nieracjonalnej władzy za komunizmu. Krajowych inwestorów powinno być stać na okazyjne zakupy kapitału. gdy rządzili za zasługi ludzie z partyjnego klucza. przez kilka lat komunistyczna gospodarka parła do przodu w całkiem przyzwoitym tempie. który zaniżył ceny.niestety polskiej historii. Gdyby to jednak było prawdą. liberałów. Tak samo przydatna okazała się niedorzeczna teza. w tym poszanowania interesu publicznego. więc stało. nie dały krajowym kapitalistom szans konkurowania po przejęciu majątku z potężnymi niepolskimi rywalami. że dopiero niedawno skończyło się pranie mózgów. że trzeba sprzedawać tanio i obcym. gdy Balcerowicz zdecydował się na swoją "terapię wstrząsową". ROZDZIAŁ CZWARTY WYMUSZONA RECESJA Dławiące gospodarkę. są odpowiedzialne za wyprzedaż majątku za granicę. dlatego. z pomocą rzesz inteligencji. że należy zaufać przywódcom reform w postaci dynamicznej grupy tzw. Bez przyjęcia tego wszystkiego do wiadomości nie sposób jest ogarnąć nawet częściowo rozgrywającego się na naszych oczach najnowszego dramatu polskiej gospodarki.htm (28 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Tymczasem po upadku komunizmu doszło do negatywnej selekcji kadr decydentów. gdyż ponoć na wskroś nieracjonalny komunizm właściwie nie zostawił zasobów kapitału. którą ten file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . oraz .

ekonomista. ich udział w dochodzie narodowym istotnie spadł. wyrażającym się w większym procentowo udziale przemysłu w tworzeniu dochodu narodowego niż np. gdyż nie jest możliwe. Mogłoby to być uznane za statystyczne potwierdzenie tezy o nadmiernym uprzemysłowieniu oraz za oczywistą oznakę postępu. czyli dóbr kapitałowych. Produktów.raczej już zbędny . zwłaszcza w dziedziny produkujące dobra kapitałowe. że w wyniku recesji.recesję. dominuje niedorzeczny. tym samym powodując kolejną . co się nazywa "nadmiernym uprzemysłowieniem". udział tego działu kapitałowego . nie tylko usunęło zbędną produkcję. usuwającej zbędną produkcję.OBŁĘD REFORM człowiek wytyczył. ale tylko eliminacja zbędnych produktów. Mimo że pochłonęła ona jedną piątą dochodu narodowego. Ci producenci oczywiście marnowali zasoby pracy i kapitału. oraz dalszych wydarzeń. Gdyby w wyniku kolejnej "zdrowej". gdyż po odchudzającej kuracji. mimo że nikt ich nie chciał.maszyn i urządzeń . żeby nie zważając na potrzeby społeczeństwa nieustannie zwiększać wskaźniki produkcji dóbr kapitałowych. następuje zaraz ekspansja gospodarki.Obled reform/Obled reform. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . ale uwolniło środki na wzrost potrzebnej produkcji. więc do tego. gdyż partia/państwo szczodrze subsydiowała producentów. Kierując się tą logiką. bowiem obronić tezy. Doszło. tj. że recesja. przypadająca na lata 1990-1992. Ponieważ recesja lat 1990-1992 uderzyła głównie w przemysł. które miałyby wyższy udział w tworzeniu dochodu narodowego niż w Europie Zachodniej.należy rozumieć fikcyjną . wywodzący się z odpowiedzialnych za program reform tzw. którzy z racji nie-sprzedanej produkcji mieli deficyty. stąd też potrzeba sięgania do ich przywozu z zagranicy. liberałów. że średniorozwinięta gospodarka polska. żeby Polska była nadmiernie uprzemysłowiona przez -ponoć nawiedzonych . główny problem takiej gospodarki to niedostatek dóbr kapitałowych. które wytwarzano za komunizmu.htm (29 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . pogląd. Gdyby oczywiście nie fakt. Odwrotnie. gospodarka wpadła we wprost niespotykaną recesję. Nie było żadnej recesji. była ponoć jej obsesja. Żaden potrzebny . mimo to były corocznie wliczane do dochodu narodowego (Balcerowicz 1997). należałoby zacząć usuwać stamtąd niepotrzebne nadwyżki. nie zasługuje na to miano. maszyn i urządzeń. dla którego partia/państwo za komunizmu dopuszczała do nadmiaru produkcji. recesji nastąpiło statystyczne przestrzelenie w jakiejkolwiek dziedzinie. Mamy powód do radości. Głównym powodem. gdyż jest fikcją statystyczną. w wolnej od takiej obsesji Europie Zachodniej Niepotrzebna produkcja była możliwa. mogła cierpieć na nadmiar przemysłu. stąd zaordynowane w trakcie "terapii" Balcerowicza odcięcie subsydiów.komunistów. nie mógłby.spadł poniżej wskaźników zachodnioeuropejskich. To jest absurdalny sposób myślenia. należałoby dalej poprawiać strukturę polskiej gospodarki przez obniżenie produkcji w innych działach.

Z pewnością mogło być jej nawet więcej niż w typowej gospodarce rynkowej. Kuracja głodowa Gdyby teoria fikcyjnej recesji była prawdziwa. przez cały okres komunizmu partia/państwo musiałaby gdzieś składować zbędne nadwyżki. co roku. czyli tą jedną piątą rocznej produkcji. Już po pięciu latach. Co z dwoma trzecimi nieosiągalnych nowych mieszkań. nawet bez wzrostu produkcji. Żeby to było możliwe. po które za komunizmu ustawiały się kolejki. że jeśli w ogóle mówić o obsesji partii/państwa to wyrażała się ona w dławieniu produkcji nieprzemysłowej. Zabrakło nawet środków na prowadzenie tzw. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . gdyż została oparta na błędnym aksjomacie. Trudno jednak na tej bazie poważnie dowodzić. głównie tej potrzebnej ludziom. Terapia Balcerowicza istotnie chybiła. żeby uniknąć recesji. że spadek polskiego dochodu narodowego o jedną piątą miał źródło wyłącznie w zbędnej produkcji. zgromadzono by góry wyrobów będące równowartością rocznego dochodu narodowego. całymi latami. zamiast "poprawiać" proporcje gospodarcze niszcząc przemysł. A w ogóle. Ich produkcja spadła w latach 1990-1992 o jedną trzecią. Ale oni wcale ich nie przejęli na własny użytek. Skoro jednak problem polegał na niedorozwoju sektora usług. Co więcej. inflację. więc gdzieś co trzeci samochód składować. choć z czasem uznano. za tą autentyczną recesją . zmalała o jedną piątą. że ze względu na aspiracje ludzi trzeba tolerować ich rozwój. zmalała dokładnie o dwie trzecie. załamują się inne elementy koncepcji recesji jako kuracji odchudzającej. W Polsce zaś cenę kredytu drastycznie podniesiono. jak choćby teza. a komunizm trwał trzydzieści pięć lat. należało tę strukturę najzwyczajniej zmienić.musiała się kryć jakaś bardzo błędna polityka.Obled reform/Obled reform. bieżącej działalności. Jednak walcząc z inflacją. zwykle rozluźnia się kredyt. za którą stał prawdziwy spadek produkcji. trzeba było. W taki sam. Nie jest ona całkowicie pozbawiona sensu.OBŁĘD REFORM Prawda jest taka. rozwijając sektor usług szybciej niż przemysł. żałosny sposób. skoro liczba ich po 1990 r. gdyż jakaś produkcja za komunizmu była nietrafiona.właściwie katastrofą . że istnieje jakaś proporcjonalna zależność między zbędną produkcją a głębokością ponoć tylko statystycznego załamania w produkcji. czyli fatalnie chybiona terapia Balcerowicza. Uważano. gdzie też nie wszystko w produkcji jest zgrane. że usługi nie dają produkcji. Albo gdzie gromadzono jedną piątą produkcji pilnie wtedy poszukiwanej żywności. że należy uruchomić wszystkie dostępne instrumenty państwa. czyli usług. wtedy podleczone banki oraz fabryki nadawałyby się szybko do przejęcia przez krajowych inwestorów. by zdusić wysoką w 1989 r. gdyż ta po 1990 r. więc musiała to być chyba autentyczna recesja.htm (30 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . a podaż kredytu ograniczono o jedną czwartą. to gdzie leżały te zwałowiska zbędnych samochodów.

która zresztą już była w słabej kondycji.państwowego . zwłaszcza. rynek krajowy był chroniony wysokimi barierami. Kryzys płynności oraz jednoczesna utrata rynków. Mogłoby się wydawać. Bariery używane są też w innych gałęziach przemysłu. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . do zera. krajowi producenci zaczęli ograniczać produkcję. Nie nastąpiła też żadna korekta jeśli chodzi o ochronę rynku wewnętrznego. gospodarka zaczęła znowu iść do przodu. obejmujące 30 procent żelaza/stali i 44 procent produktów metalowych. jak w przypadku hutnictwa. Ale zaraz potem wszedł niestety w życie układ z Unią Europejską. że odbiorcy stali zaczęli zalegać z płatnościami. Przed 1990 r. że problemy z uzyskaniem kredytu czy sprzedażą w kraju będą tylko przejściowe. W tych warunkach. odwrotnie. musiały podciąć gospodarkę. więc w stanie permanentnego kryzysu. specjalne antydumpingowe cła. Trzon niesprywatyzowanego . Nie należy się dziwić. że. ich częściowa odbudowa. Nie tylko gwałtownie wyschły źródła pieniądza. ale . więc kłopoty finansowe. Niestety. Polscy reformatorzy nie cofnęli się przed kompletnym odsłonięciem rynku stalowego. stąd. W ten sposób. utrzymano politykę redukcji barier importowych. Kredyt pozostał niezmiennie trudno dostępny oraz tak kosztowny. żeby w ciągu niespełna pięciu lat zrównała swe taryfy celne z bardzo niskimi cłami unijnymi. podczas gdy oficjalna.majątku znalazł się.też pod hasłem zwalczania inflacji dopuszczono przez obniżenie stawek celnych do równie raptownego otwarcia gospodarki na import. który zobowiązał Polskę. oraz licznych zwolnień.OBŁĘD REFORM zakup materiałów czy opłacanie robotników. cała rzesza krajowych producentów została wypchnięta z polskiego rynku przez zagranicznych dostawców.. Po radykalnej obniżce ceł na prawie wszystkie towary w 1990 r. nastąpiła w 1992 r. Zaraz po 1992 r. chociaż unijne państwa stosują skuteczne bariery w tej dziedzinie. powinien rozbudzić się apetyt lokalnych inwestorów na trwałe przejmowanie majątku państwa. ale w miarę obniżek ceł.htm (31 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . nie licząc pewnych krótkich okresów. Np. Na żadną z hut nie może porwać się krajowiec. Zaczęły się.1 procent. mając przed oczami widmo bankructwa. ale obce koncerny prawie już zdobyły polski rynek. w użyciu są tzw. więc też się nie palą. radziło sobie nieźle. prawdziwa stopa jest bliższa 9 procent. że skoro po 1992 r. zabójcza polityka Balcerowicza została w zasadzie utrzymana. import zdołał zalać już jedną trzecią rynku. podczas gdy nagle w latach 1990-1991 cła ustalono na poziomie zaledwie 6-8 procent (Kołodko 1999). lokalni inwestorzy mogliby się zaangażować w kupno zagrożonego bankructwem majątku państwa tylko gdyby byli pewni. że nawet w tej chwili stopa procentowa w Polsce jest prawie trzy razy wyższa niż w krajach Unii Europejskiej.Obled reform/Obled reform. średnio ważona skala ceł wynosi w całym przemyśle 5. z pewnością w sferze kredytu.

Podczas gdy Polska jest przymuszana przez unijną biurokrację do otwarcia swych rolniczych rynków. w tym w żywności.Obled reform/Obled reform. czyli wyjątkowo szczelnie.htm (32 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Zamiast chronić lokalnych nabywców zniesiono jakiekolwiek formalne wymogi dla zagranicznego udziału w prywatyzacji. jest karłem. Skutki tego są widoczne zwłaszcza jeśli chodzi o wschodni kierunek handlu. zachowały różne instrumenty wspomagania eksportu (np. Polska była kiedyś na tych rynkach potęgą. ale z podobnych powodów zaczęła pod nadzorem państwa file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . tak w hutnictwie jak w rolnictwie. Co więcej.OBŁĘD REFORM Skutki nagłego odsłonięcia się na bezlitosną konkurencję z importu dobitnie widać w rolnictwie. szczególnie Rosję i Ukrainę. Dania zdecydowała się poczekać z przyjęciem wspólnej waluty. tanie kredyty czy gwarancje kredytowe). To była dobrowolna decyzja polskich władz. unii monetarnej. na początku zmian ustrojowych. np. unijne rolnictwo jest nadal chronione przed importem jak dziesięć lat temu. kraje unijne. Nieuczciwa walka Wystawieni na miażdżącą konkurencję z importu oraz borykający się z brakiem kredytu. Tą jedyną szansą byłaby dla nich polityka przemysłowa państwa wyrównująca warunki konkurencji o majątek z opływającymi w fundusze obce firmy będące źródłem importowego zagrożenia (patrz sugestie Kornaia. tracąc swą pozycję głównie wobec wspieranych przez państwa konkurentów z Unii. Np. produkowało wyroby potrzebne. a dzisiaj. nie mająca nic wspólnego z negocjacjami akcesyjnymi z Unią. hormonalnie hodowanej wołowiny z Kanady oraz ze Stanów Zjednoczonych. że produkowało zbędne wyroby. Przeciwnie. głównie z wyboru. żeby dać swym bankom czas na konsolidację tak. by uniknąć obcych przejęć. Stało się jednak dokładnie odwrotnie . połączony. Zresztą. przepisy zezwalają na wyłączenie ruchów kapitałowych z pełnej liberalizacji w ramach tzw. Z kolei. w sektorze motoryzacji). producenci wołowiny korzystają z cła w wysokości 125 procent oraz z zakazu przywozu znacznie tańszej. mleczne produkty obłożone są zaporowym cłem na poziomie 58 procent. Portugalia weszła do tego monetarnego reżimu. Rolnictwo znalazło się w trwałej zapaści w Polsce nie dlatego.państwo przyjęło "politykę antyprzemysłową". Powód był inny: zalew produktów rolnych z Europy Zachodniej. z których Polska zrezygnowała. 1991). Nie ma też precedensu wśród członków Unii znoszenia barier dla ruchów kapitałowych jeszcze przed formalnym przyjęciem (Austria do ostatniej chwili utrzymała ograniczenia wobec obcych inwestorów. miejscowi inwestorzy mieli tylko jedną szansę w staraniach o państwowy majątek. świetnie radzące sobie na rynkach eksportowych. także dolarowych. nawet jak się już jest członkiem Unii. z bezpłatnymi dostawami "interwencyjnych" nadwyżek.

że łączna faktyczna cena sprzedaży jest wyższa niż wpłata do budżetu. w mniejszych udziałach. stanowi odchylenie od praktyk. wskaźnik rezerw w Polsce zrównano z unijnym. W Niemczech aż 40 procent sektora pozostaje w rękach państwowych (głównie w formie nastawionych na wspieranie rozwoju . Ograniczeni finansowo polscy inwestorzy stali się jeszcze mniej zdolni do walki z obcym nabywcą. także nie ma potrzeby sprzedawania na siłę wszystkiego co państwowe. W Portugalii. Na dodatek zdecydowano się oferować majątek głównie tzw. Przy całym swym liberalizmie. Zamiast sprowadzić dodatkowy kapitał z zagranicy.htm (33 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . banków regionalnych). że w Polsce nie wprowadzono żadnych reglamentacji.tzw. z bankami. trzy razy wyższym niż w Unii. Podczas gdy pierwsi zostali objęci zerowymi cłami na import maszyn i urządzeń. jak to stało się np. tym samym obniżając rynkową wartość banków. czyli koreańskiemu Daewoo. oprócz tzw. publiczne banki stanowiły 80 procent.OBŁĘD REFORM szybką konsolidację różnych dziedzin. W większości przypadków te obowiązki nie były egzekwowane. jeśli nie wręcz norm zachodnioeuropejskich. żeby się "dopasować". ale w innych elementach obecne polskie podejście do obcego kapitału jest też dewiacją. oferowane obcokrajowcom. obowiązkowych inwestycji. a teraz ciągle 45 procent. Polscy właściciele nie mogą nawet marzyć o takim wsparciu w obliczu bankructwa jakie niedawno państwo obiecało upadającemu Żeraniowi. Kiedy większość banków stała się już własnością zagraniczną. choć nikt w praktyce ich nie maksymalizował. Unia nie jest wcale obszarem całkowicie pozbawionym państwowej własności. nabywcy z reguły sięgnęli do zysków wypracowywanych przez swe polskie nabytki. w tym też w swym sektorze bankowym. inwestorom strategicznym. że sprzedaż "rozproszona". Kierowano się doktryną Balcerowicza (2000). oraz cenę kredytu. Co więcej. krajowy inwestor prawie nigdy nie mógł liczyć na . nie zapewnia maksymalnej ceny. To.. Przez całe lata wymóg dotyczący rezerw bankowych ustalono na poziomie 30 procent. Najbardziej chyba szokuje wczesna decyzja.finansowe . W ten sposób powstała bowiem ogromna nadwyżka podaży majątku państwa nad efektywnym popytem ze strony lokalnych inwestorów. państwo zrezygnowało z jakichkolwiek ogólnie przyjętych w świecie wymogów wobec obcych inwestorów. kiedy przed niewielu laty wstępowała do Unii. Podrożyło to koszty działalności banków. podobny przywilej nie objął jednak polskich nabywców majątku. niedostępnych dla krajowców. reflektującym na ponad 50 procent udziałów. żeby w polskich warunkach natychmiast wystawić na sprzedaż cały kapitał.Obled reform/Obled reform. Z kolei w przemyśle zagraniczni nabywcy zyskali zachęty w postaci często nawet dziesięcioletnich okresów zwolnień podatkowych.zachęty. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . gdyż chodziło jedynie o stworzenie wrażenia. w 1999 r. gotowym do określonych nowych inwestycji. Do tego wszystkiego.

praktykowana za komunizmu polityka przemysłowa została rozmontowana w sposób radykalny. czyli właściwie "polityka antyprzemysłowa". podobnie jak w Finlandii. W tych warunkach jedynym sposobem na powstrzymanie zagranicznego przejęcia polskiej gospodarki było formalne wyłączenie obcych inwestorów z prywatyzacji.taniego przejęcia krajowych file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Trudno o większy kontrast niż to. ale zupełnie spójne działania. lecz obcych. mianowicie że dzięki reformom ustrojowym udało się od zaraz wyłączyć państwo z nadmiernej interwencji w gospodarkę.taka silna branża. można było inwestować tylko w dziedziny "wysokiej" techniki. Decyzja w tej sprawie należała wyłącznie do polskich władz. tyle. W to miejsce wprowadzono jednak niejawną politykę przemysłową.htm (34 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Ponieważ polityka ochrony gospodarki nie została nigdy nawet częściowo zrekonstruowana. która zapewniała przemysłowi i rolnictwu nie tylko rozliczne subwencje ale i prawie pełną ochronę przed importem. zrezygnowano z jawnej polityki przemysłowej. że krajowi inwestorzy stali się niezdolni do przejmowania na trwałe państwowych fabryk i banków. ci sami producenci stworzyli od zera prężną branżę elektroniczną. której polityka przyciągania obcych inwestycji . co się stało po otwarciu na obcy kapitał z elektroniką w Irlandii i w Polsce. Ważniejsze było to. W każdym razie. głównie na budowę nowych obiektów .nie polegała tylko na niskich stawkach podatkowych. których głównym przesłaniem stało się ułatwienie obcym producentom przejęcia rynków wewnętrznych. W zgodzie z logiką "terapii szokowej". głęboką recesję. włącznie z Unią Europejską nie miały prawa zabronić takich wyborów. Nie chodzi o jakieś przypadkowe ruchy państwa. W Irlandii. w miejsce polityki popierania własnych inwestorów weszła polityka popierania obcych inwestorów. powstała w ciągu ostatnich paru lat. W Polsce. polska gospodarka została.jako największy przywilej . że prawie bez wyjątku. Owszem. więc wtrącona w całkowicie niepotrzebną.OBŁĘD REFORM Negocjując wysokość obowiązkowych inwestycji strona polska prawie nigdy nie domagała się żeby zagraniczny inwestor wprowadził konkretną technikę produkcji czy wyrób.Obled reform/Obled reform. albo zaniechanie na pewien czas prywatyzacji w ogóle. dysponująca bardzo wykształconą kadrą elektronika padła właściwie z marszu. Zamiast tych zakazów. że nastawioną nie na wsparcie własnych producentów. możliwą do ominięcia. Albo .przypomnę. a obce firmy weszły głównie z własnym towarem. Podsumowanie Należy odrzucić kolejny popularny dzisiaj pogląd. gdyż żadne ośrodki zewnętrzne.też pod opieką państwa . żaden taki zakaz nie powinien nabrać mocy przed pełną akcesją. oparta w dużym stopniu na obcej kadrze. Jakże inaczej zachowała się natomiast Irlandia. spowodowało to z kolei. gdzie .

Pozostała mi jednak niejasność. włączając wymogi uczciwej sprzedaży narodowego majątku. czyli demoralizacja. ROZDZIAŁ PIĄTY LABIRYNTY KORUPCJI Miejsca bardzo mocno już wyblakłego marksizmu nie zajął bynajmniej wsparty na solidnej moralności liberalizm.OBŁĘD REFORM producentów wraz z ich dawnymi rynkami zbytu.znowu razem . Wspólna korzyść Żeby zrozumieć rolę korupcji w prywatyzacji. czy raczej niewiara w nic. jak i mas. a tym samym przyzwolenie na nie-system. że to nie jest tak. że komunizm skończył się powolnie przez upadek wiary w jego racje tak po stronie partii. rozumianą jako sens interesu publicznego. Komunizm zrodził się w nienormalnych okolicznościach przemocy. gdyż nie chodzi o zwykłe błędy ze strony rządzących.htm (35 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Przyznam. że istotnie komunizm z początku miał ogólne file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Ponieważ wiara w system zakłada spójność moralną. stajemy bezradni wobec następującej kwestii: jak to jest możliwe. że przez jakiś czas nie znajdowałem odpowiedzi. przyzwalający na gwałcenie interesu publicznego i omijanie prawa Morderczy klimat dla krajowych inwestorów nie został nigdy skorygowany. że komunizm upadł. czy w miejsce byłego porządku wszedł związany z innym systemem moralny porządek. Stwierdzenie takie wymagało dużej odwagi. to. Obowiązuje proste rozumowanie. że skoro system komunizmu był od początku uważany za zły. gdyż sugerowało. Gdyby jednak przyjąć takie proste myślenie. aż natknąłem się na tekst Kołakowskiego (1990). czy też raczej nastąpiło podważenie interesu ogólnego. "niekompletny kapitalizm" powstaje zaś w warunkach nagminnej korupcji. gdyż był z gruntu złym systemem. Odwrotnie. w którym rzucił on tezę.Obled reform/Obled reform. trzeba się cofnąć w czasie do późnego komunizmu i jego upadku. jakie racje weszły w miejsce dawnej wiary w komunizm . w inny system. że tylko partia chciała kiedyś komunizmu a masy nigdy go nie chciały. nie było też jasne. Ze względu na uznaniowość oraz bezkarność. aparat państwa może naruszać cele społeczne. ale o ich niezbyt nawet skrywane interesy własne. dlaczego ten zły system nie został odrzucony niejako od ręki. a właściwie w całej transformacji. Z czasem doszedłem do wniosku. ale rozpasany amoralizm.go porzuciły. obie grupy początkowo wsparły system a potem . bo musiał upaść.czy przypadkiem inna wiara.

Choć nie na taką skalę jak rządzący. że system. U podstaw demoralizacji. wraz z cichym przyzwoleniem na coraz bardziej widoczną korupcję władz. leżała skrajna centralizacja władzy politycznej. Kiedy górę wzięły względy prywatne nad publicznymi. włącznie z moralnym przyzwoleniem na monopol władzy oraz rutynową przemoc. w tym stałą pracę i sztywne ceny. że to właśnie demoralizacja partii i mas spowodowała. wraz. zatomizował on rządzonych. gdy kadry partyjne zdecydowały się zastąpić interes ogólny własnym. że skoro ich glosy/czyny nie liczą się w ogólnym rachunku. Ale z czasem nastąpiło przewartościowanie. czyli korupcji władz i obojętności ludzi. Podobnie. ogromna centralizacja zagwarantowała im nie tylko pełną swobodę działania. Tak jak w każdym porządku moralnym. ale i bezkarność. Stąd też w momencie. z którym przyszło masowe wycofywanie się z politycznej aktywności. tyle. czy też jemu osobiście.OBŁĘD REFORM poparcie. jako odrzucenia interesu publicznego. choć pod jego władzą nastąpił taki sam zwrot w Związku Radzieckim (patrz Jowitt 1992). A to dlatego. że komunizm . nie musiały obawiać się poważniejszych sankcji prawnych czy też kadrowej reprymendy. Fakt. Zwyciężył konsumeryzm. że tego zwrotu. że prędzej czy później musiało dojść do demoralizacji. również nawet w drodze korupcji. Wszczepił im poczucie. Jeśli chodzi o samych rządzących. zdefiniowana wyżej jako odejście od poczucia interesu publicznego. społeczności cywilnej. kadry uznały.Obled reform/Obled reform. nawet w sytuacji łamania ustanowionego prawa. ażeby zacząć się bogacić w dowolny sposób. Z kolei rządzeni uznali.htm (36 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . dokonała tak partia/państwo. masy również zaczęły systematycznie pasożytować na państwowej gospodarce. który zawsze dawał im duże poczucie bezpieczeństwa. choć nie można za ten fakt winić jego osobiście czy też jego ekipę. jak rodzina czy wspólnota. tyle że rozumiano przez nią nie tyle nielegalne file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . ale jako demoralizacja. że wraz z nim przyszła demoralizacja. Jeśli chodzi o kadry. że komunizm miał w sobie od początku ziarno upadku. któremu niewolny i brutalny system miał służyć. Rządzeni znaleźli dla siebie program zastępczy w formie u ucieczki w życie osobiste i pomnażanie dóbr konsumpcyjnych. również oferuje im tylko marne korzyści materialne. nie można postawić takiego zarzutu ekipie Breżniewa. nie został w pełni uświadomiony. bazą poparcia był sens publicznego interesu. więc lepiej wycofać się z życia publicznego. Uderzając w instytucje tzw. Partyjny monopol władzy miał równie demoralizujący wpływ na rządzonych.jak każdy inny system objęty demoralizacją musiał upaść. to w pewnej chwili uznały. jak i masy. że można by pozbyć się komunizmu. ale nie osobiste korzyści materialne. Powyższy zwrot dokonał się w Polsce w okresie Gierka. W ostatnich latach komunizmu pełno było opozycyjnych ataków na korupcję. w tym sensie. że komunizm daje im przywilej decydowania o losie mas. Uznałem też. gdyż uczynił ich w zasadzie bezradnymi. rozumianego jednak nie jako równoczesny zanik wiary.

przed którą chyba nigdy wcześniej nie stanęło prawie żadne państwo w historii. Burząc mocno związane z nią pokłady korupcji. teraz ten kapitał. nastąpiła raczej dalsza demoralizacja. że prywatne interesy rządzących. Motywowane troską o ogólny interes masy eliminują.OBŁĘD REFORM korzyści materialne co fakt sprawowania władzy przez uzurpację. ale nie na sprzedaż. w tym wyboru jej modelowej koncepcji przejścia z komunizmu do kapitalizmu. więc kierowaną przez wąskie interesy członków partię. zależał głównie od tego. Zamiast odnowy ducha publicznego. Negatywny wybór O tym. ciągle niczyj. W ten sposób. produkcją czy rozdziałem. ale zakumulowany przez dziesięciolecia narodowy kapitał. można powiedzieć "historyczna". Raptem w rękach rządzących znalazła się do podziału nie jak za komunizmu roczna produkcja. czyli korupcja stała się motorem całej ustrojowej transformacji. Nic. które zostały z dawnego państwa. szansa. uległy zwielokrotnieniu możliwości zaspakajania własnych korzyści dla ludzi aparatu państwa. znowu tak za sprawą rządzących jak i rządzonych. więc dziwnego. Pokusa była przy tym wyjątkowo ogromna.Obled reform/Obled reform. teraz za kapitalizmu. najlepiej świadczy fakt. że wraz z upadkiem komunizmu nie zaczęło się budowanie sprawnego państwa tylko niszczenie resztek. Wraz z załamaniem komunizmu. Ten fakt. przebudzone masy gwarantują nastanie moralnego państwa. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . mógł stać się przedmiotem sprzedaży. tak jakby rządzeni. pojawiła się niespotykana. stało się nie dbanie o ogólny dobrobyt ale o grabież odziedziczonych zasobów majątku. tym razem zainteresowanych w osiągnięciu jak największych korzyści osobistych z podziału schedy po komunizmie. gdyż dla zainteresowanego własnymi korzyściami aparatu państwa wybór czym się zająć. w którym rządzeni jako moralni nosiciele zmian ulegli niejako przebudzeniu z letargu. więc prawie wyłącznie rządzących. Antykomunistyczna opozycja narzuciła koncepcję upadku komunizmu jako rewolucji mas walczących o inną wiarę. czyli większość nie cierpiała na tę dolegliwość. więc potraktować prywatyzowany majątek narodu jako bezpański i nie przejmować się ustaleniem jego faktycznej wartości ani ściąganiem zań pełnych cen. Za komunizmu kapitał był faktycznie niczyj. Dysponenci mogli. głównym celem władz.htm (37 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . gdyż pozostawiony przez komunizm ogromny zasób kapitału był tak jak za komunizmu nadal swego rodzaju mieniem porzuconym. dokładnie tłumaczy dlaczego wraz z upadkiem komunizmu. Krytyka dotyczyła. już nie starego partii/państwa ale nowego państwa bez partii. że uzdrawiająca państwo moralna rewolucja nie doszła do skutku. czyli moralność. To był ponoć proces. sam w sobie. Nie mogło być inaczej.

doprowadzi się do wypaczenia kapitalizmu. Innymi słowy. Tak.htm (38 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . stała się sama głównym źródłem dalszego jego rozkładu. że nagle państwo niejako porzuciło naród. wraz z rządzącymi. że obrany przez państwo wariant sprzedaży też groził wypaczonym kapitalizmem. ale też dlatego. liberałów na popierane przez dawne "niezależne" związki rozdawnictwo.zmian własnościowych. To tłumaczy.rozstrzygając niejasności z okresu komunistycznego tak. ale zdeterminowała też wybór sposobu . odebrała mu na stałe kontrolę nad zasobami oraz dała okazję do nadużyć. Porzucono bezpłatne rozdawnictwo majątku. charakteryzującą system komunizmu.metody . dbającego o produkcję. z którego szła ta produkcja. nazywany przez jego zwolenników "kapitalizmem demokratycznym". prywatyzacja zamiast uzdrowienia państwa. że w wyniku prywatyzacji państwo w ostatecznym rachunku traci file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . gdy zasoby majątku zastane po komunizmie były pilnowane przez załogi. dlaczego szybko wykluczono samoprywatyzację przez załogi robotników i dyrekcję . państwo za komunizmu reprezentowało wspólny model państwa interwencyjnego. Stąd wzięła się napaść tzw. Tak. ale jako prawnie należny państwu. W polskiej drodze do kapitalizmu dokonał się regres nie tylko ze względu na wywłaszczenie z kapitału całego narodu. Korupcją został też podyktowany wybór sprzedaży majątku jako głównego kanału prywatyzacji. bez lokalnej własności kapitału. mianowicie podjęto decyzję żeby przeznaczyć na sprzedaż jak najwięcej z dostępnych środków trwałych w jak najkrótszym czasie. ważne stało się.Obled reform/Obled reform.OBŁĘD REFORM która z tych sfer dawała większe możliwości nadużyć. Z myślą o maksymalizacji prowizji został rozstrzygnięty kolejny podstawowy wybór w sprawie modelu prywatyzacji. Żeby zmaksymalizować możliwości korupcyjnych korzyści konieczne było przede wszystkim wyłączenie z prywatyzacji innych potencjalnych stron. porzucony został nie tylko model państwa z czasów właśnie pogrzebanego komunizmu. gdyż nie gwarantowało ono państwu prowizji na tym poziomie co jego sprzedaż. Tyle. że majątek trwały uznano nie za własność ogólną. byłby wypaczeniem. ale też model nowoczesnego państwa w ogóle. żeby przynajmniej w tej dziedzinie zapewnić daleko idącą autonomię państwa. W ten sposób. Przynajmniej początkowo. że równo dzieląc kapitał między obywateli. więc. Nie ma wątpliwości. Korupcja podyktowała nie tylko wybór podziału zasobów kapitału w miejsce wspierania produkcji. by mieć czas na prawidłowe przygotowanie majątku do oficjalnych przetargów oraz staranną selekcję ofert. Gdyby nie pogoń za łatwymi prowizjami aparat państwa wybrałby wolne tempo dystrybucji majątku sprzedaży. Przy wszystkich swoich ekscesach. że taki kapitalizm. czy nawet tylko wśród załóg. nielegalne spijanie zysków z państwowej produkcji nie mogło dorównać prowizjom z ewentualnego rozdziału majątku państwa. Fakt.

Wytypowany kontrahent ma już zapewniony kontrakt. że prywatyzatorzy rzeczywiście przed sprzedażą dopuszczają do załamania banków czy fabryk. jak już sugerowałem. sam wynik procesu zwykle bywa do kupienia. Gdzie są dowody na to. że w przypadku jakiegoś banku czy fabryki. nie mówiąc o Rosji. Innymi słowy. żeby zaoferować zaniżoną cenę oraz wyciągnąć łapówkę. Najszybszy lub najhojniejszy z walczących wygrywa. gdzie rządzi korupcja. Wykroczenia prywatyzacyjne zwykle nie są ścigane. gdzie są namacalne dowody. a tym bardziej do zaszczepiania poczucia interesu ogólnego. fałszywy przetarg z "gwarantowaną" wypłatą. ktoś rzeczywiście wykorzystał nadarzającą się okazję. że korupcja stała się napędową siłą prywatyzacji. że przedstawione wcześniej wyliczenia na temat skandalicznie zaniżonych wycen to nie dowód na korupcję. w której sprzedający decyduje o tym kto dokładnie dostanie majątek. gdyż nie bardzo wiadomo dlaczego korupcja miałaby prowadzić do zaniżania cen. mogłaby się oczywiście komuś nie spodobać. Pod wpływem nadmiernego popytu musiałyby podnieść się ceny podaży majątku. nie rządzi jednak żaden rynek. jedyną naprawdę zgodną z logiką korupcji strategią sprzedaży majątku stał się. Zadziałałby więc rynek.OBŁĘD REFORM swe zasoby nie miał już większego znaczenia dla jego moralnego stanu. taki urzędnik ma tylko jedno wyjście. Pozbawione resztek przyzwoitości państwo nie jest zdolne do własnej odnowy. ale zmowa. czy istotnie korupcja państwa rządzi sprzedażą majątku. gdyż gdyby to była prawda to mielibyśmy do czynienia z nie kończącymi się procesami nieuczciwych decydentów. żeby z pomocą firm doradczych dotrzeć do odpowiednich urzędników. Po to. na tyle że ostateczny nabywca zapłaciłby jego pełną wartość rynkową. mianowicie uniemożliwić szeroki dostęp do przetargu na majątek kupującym. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .htm (39 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Potęga korupcji Teza. Tyle. a inni inwestorzy stanowią tylko parawan albo służą jako gwaranci na wypadek jeśli taki "robiony bieg" nie zadziała od razu. żeby zaniżyć cenę majątku dla własnej korzyści. a nawet jeśli dochodzi do rozpraw sądowych. Może u kogoś pojawić się inna wątpliwość. Właściwie to chodzi o wielostopniowy proceder. Tam. czyli prawo popytu i podaży. że w Polsce. a tym samym całej transformacji. wymiar sprawiedliwości jest absolutnie niesprawny. Albo.Obled reform/Obled reform. po czym następuje nierynkowy przydział. Gdyby ceny były sztucznie zaniżone potencjalni nabywcy zaczęliby walkę między sobą. no bo gdzie są prokuratorskie dowody. w którym potencjalni nabywcy zagraniczni najpierw na zasadach rynku walczą. Ktoś by mógł rzec.

w pełnym świetle . że urzędnicy dysponujący majątkiem nie byli zainteresowani zagarnięciem fabryk czy banków na stałe. Do tego dochodzi fakt.ze względu na wspomniany wcześniej tragiczny stan gospodarki . włącznie z decydentami. Takiej alternatywy jednak nie było.htm (40 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . wybór padał głównie na zagranicznych nabywców. gdyż okazali się lepiej przygotowani niż krajowcy do działania w warunkach chronicznej korupcji jaka zapanowała w Polsce. nie mogli marzyć o osiągnięciu trwałych zysków z przejętych obiektów. Obcy nabywcy okazali się bardziej godni zaufania od krajowych pretendentów. dlaczego wybrali z reguły obcych zamiast lokalnych nabywców. nawet gdyby miały przynieść dobre zyski. ponieważ łapówki płacone za darmowy majątek były marne. nie tak jak na rynku . gdyż . Zresztą. że korupcja to świat ciemnych zakulisowych konszachtów. że należy bezwzględnie wywiązywać się z przyjętych zobowiązań.trzeba opanować specjalne reguły.Obled reform/Obled reform. Jedną z nich jest. jak zasiłki. bo gdyby to była prawda to bezkarni sprzedający sami przyjęliby za bezcen majątek zamiast oddawać go obcym nabywcom. że skoro sami sprzedający nie mieli ochoty na przejęcie na własność prywatyzowanego kapitału. Zabrali się też do skrupulatnego zakładania kompromitujących dossier na wypadek wyłamania się zamieszanych w afery. Podsumowanie file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Nie marzyli o zostaniu kapitalistą. dopóki się starannie nie wyjaśni. pozostaje kolejna wątpliwość. Zagraniczni nabywcy okazali się nie tylko bardziej wiarygodni jeśli chodzi o warunki szemranych umów. Istotnie. Nie można dowieść przemożnej roli korupcji. Trzeba pamiętać. Pragnęli oni głównie zdobycia łatwego pieniądza i dostępu do rozrzutnej konsumpcji. że słabsi finansowo lokalni inwestorzy nie mogli przebić zagranicznych. żeby nielegalnie układające się strony. Nawet gdyby się zgodzić z powyższym. ale byli też w stanie bardziej skutecznie podporządkować polskich urzędników.żadni krajowi pretendenci. Można by na to odpowiedzieć. żeby odbić sobie do woli młode lata. ale ciężko pracującym i pilnie oszczędzającym osobnikiem. gdyż przyjęli wypróbowana zasadę. nie wydaje się żeby kwestie finansowe były tutaj najważniejsze. co przemieniło Polskę w prawdziwie egzotyczną "krainę teczek". Przyjęli zasadę opłacania wszystkich rywalizujących frakcji decydentów i to na jak najwyższym szczeblu. nie tym z marksowskiej groteski.OBŁĘD REFORM Ale nawet jak uporamy się z tymi dotyczącymi wyceny. bez możliwości odwołania się do prawa. więc żeby w nim sobie radzić. dlaczego nieuczciwi urzędnicy mieliby wzgardzić łapówkami oferowanymi ze strony lokalnych inwestorów na rzecz prowizji płynących od ich zagranicznych rywali. ale to nie jest koniec sprawy. które ponoć podle im zmarnował siermiężny komunizm. ktoś mógłby kwestionować czy istotnie korupcja rządzi wszystkim. mogły sobie ufać.

który przechwycili obcy nabywcy. Pierwszych wykluczyły one z procesu prywatyzacji majątku a drugich.za ułamek realnej wartości. co stanowi tylko pół procent 216 miliardów dolarów kapitału. ale ci nie są skorzy do udzielenia odpowiedzi. innego wyjścia jak odrzucić kolejny wyjątkowo niedorzeczny pogląd na temat reform. Komparatywna (= względna) przewaga zagranicznych korporacji w korupcji obróciła się zresztą nie tylko przeciw krajowym inwestorom. Państwo nie jest anonimowe. że najlepszą gwarancją na szybkie usprawnienie systemu było masowe wpuszczenie obcych inwestorów. Chodzi o 0. że wszystkie dotąd rządzące ośrodki przyłożyły się do tej wyprzedaży. jak widać. mimo że ci dostarczyli im ten majątek . żeby następnie zostać poplecznikiem innej dewiacji . korporacje skłoniły do przyjęcia bardzo marnych łapówek.4 do 0.zyskali zagraniczni nabywcy w zamian za łapówki.htm (41 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . gdzie korupcja jest raczej marginesem. Jako ekonomista nie powinienem wchodzić na teren. gdzie korupcja jest sposobem przetrwania. Prowizje można szacować na 2-4 procent wpływów z prywatyzacji równych 18-23 miliardów dolarów. więc nie powinno być kłopotu z wyjściem poza ogólną analizę mechanizmów wyprzedaży majątku i ustaleniem jakie siły polityczne wykonały tę operację. tyle.5 miliarda dolarów. a władza jest personalna. który należy do politologów. że w nierównym stopniu. kapitalistom. mianowicie. odwrotnie. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . z ich większym doświadczeniem rynkowym i szacunkiem dla prawa. Mają one wyjątkowe doświadczenie robienia interesów w warunkach upadłego państwa.OBŁĘD REFORM Nie ma. jak Unia. który na czysto . w procesie zakupu zaczęli bezpardonowo gwałcić prawa rynku i nagminnie łamać prawo. jego sprzedajnych decydentów.po odliczeniu cen . ROZDZIAŁ SZÓSTY HANDLARZE ZŁOMEM Z nadgorliwego apologety komunizmu inteligencka elita przekształciła się w jego najbardziej zdeterminowanego przeciwnika. czyli samo państwo. Trudno się temu dziwić. Z pewnością prywatyzacja majątku.kapitalizmu z obcym kapitałem i lokalną pracą. Choć odpowiedź jest prosta. Korporacje międzynarodowe są również głęboko zakorzenione w gospodarkach zacofanych. ale też przeciw samemu aparatowi państwa. gdyż wśród zagranicznych inwestorów zainteresowanych sprzedawanym majątkiem przeważyły korporacje międzynarodowe. Najlepiej jest przekonać się o tym.Obled reform/Obled reform. jak dalece obcy inwestorzy górowali nad sprzedawcami majątku przez zestawienie ukrytych korzyści nabywców z ukrytymi prowizjami dla urzędników.niejako na talerzu . gdyż nie działają tylko w rozwiniętych krajach. nie dostarcza na to dowodów.

Użyły tych wpływów w tym celu. środowiska inteligenckie użyły swoich wpływów nie dla zagarnięcia kapitału na własny użytek. samo w sobie. Kiedy się spojrzy na ten proces z tej perspektywy. Były to raczej kręgi. W jednej znaleźli się ci. Nie ulega żadnej wątpliwości. by zostać produktywnym kapitalistą. ale wyłącznie na miejscowy file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . gdy doszło do wyboru modelu prywatyzacji. tyle. Jej potępienie spadło nie na wszystkich kapitalistów. czyli wywłaszczeniu kapitału na rzecz zagranicy. Chodziło im raczej o poszerzenie sfery wolności.OBŁĘD REFORM Siła przewodnia Szukając politycznych sił związanych z wyprzedażą majątku należy zacząć od analizy głównych grup interesu oraz ról. Ukształtowana w dużym stopniu przez opozycję wobec komunizmu grupa ta nie zdobyła sobie wielkiego wyborczego poparcia. które stanowi wynik konfliktu dwóch grup. którzy myśleli raczej o innych korzyściach niż kapitalizm dla siebie. którzy przy okazji chcieli po prostu zostać sami kapitalistami a w drugiej ci. Z tegoż dokładnie powodu. które wykorzystały władzę by stać się "pośrednikami" w wyprzedaży majątku w obce ręce. tym większe im bliżej znaleźli się ośrodków władzy. które te grupy wzięły na siebie w procesie wywłaszczenia. Na wyborze modelu prywatyzacji zaciążyła też typowa dla polskiej inteligencji awersja wobec charakterologicznie odmiennych kapitalistów. mianowicie trzonu inteligencji. choć nie było dla tych inteligenckich kręgów do końca jasne jak należy dokładnie rozumieć sens wolności. gdyż doszły do tego silne interesy osobiste.htm (42 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Mimo braku tego poparcia. żeby z korzyścią własną sprzedać kapitał innym. Za tym zwycięstwem kryje się przede wszystkim zaskakująca wygrana stosunkowo mało liczebnej grupy. w tym konflikcie grup interesu prawie natychmiastowe zwycięstwo musiały odnieść nie te kręgi. które były zainteresowane przejmowaniem kapitału.Obled reform/Obled reform. czyli chęci stania się samemu kapitalistami. bo go raczej nie chciały dla siebie. że główne inteligenckie środowiska przyłączyły się do opozycji wobec komunizmu nie z potrzeby kapitalizmu. prawie wyłącznie miejskiej. Dopisano do tego misję. proces reform został podporządkowany tej grupie pozbawionej niestety bezpośredniego interesu w przywróceniu kapitalistycznej produkcji. często traktowanej jako wyższe dobro. że tym razem przyjęła ona szczególną formę. Inteligenckie starcie ze skazanym na upadek komunizmem nie miało jednak charakteru wyłącznie ideowego. czyli wybujałej konsumpcji. Sądząc po wynikach. żeby wzorem polskiej przeszłości nieść wolność ogółowi. Wszystko z myślą o zaspokojeniu swych zgoła niekapitałistycznych potrzeb. wyłania się obraz przechodzenia do kapitalizmu.

Miało to niemałe znaczenie praktyczne. czyli preferencyjne akcje. Część tej grupy zawsze chciała.globalnym . które mogłyby sugerować. Za tym kryło się ogólniejsze przekonanie tych kręgów. Z tego tytułu byli bowiem wyjątkowo przygotowani do wykorzystania możliwości jakie daje normalny . Sądząc po krajach rozwiniętego kapitalizmu. w ich miejsce powinni. Narzucona przez inteligencję. dopuszczalna stała się powszechna praktyka zaniżania. lub inaczej . że prowincjonalni czy nie. wykluczyły z gry o narodowe zasoby lokalne grupy.chłopi. czyli prokapitalistyczne. więc przyjść światowcy z zagranicy. jako "siłę przewodnią". czyli na zagranicznego rezydenta. Niektóre z nich wręcz związały się z tymi kręgami w celach sprawowania władzy. że znacznie mniej zasobną. żeby ich zagarnięta własność nie została ponownie zagarnięta. stanowili oni grupę najlepiej przygotowaną do przejmowania kapitału. żeby kapitał został rozdany czyniąc kapitalistów ze wszystkich. Co zakrawa na ironię.htm (43 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . To te dwie grupy. Żywioł ten uznano za zbyt prowincjonalny. Wśród wyłączonych znaleźli się też dotychczasowi komunistyczni dyrektorzy banków i fabryk. chodzi głównie o robotników z dawnej opozycji nielegalnych związków. pozostałość po kapitalizmie. przynajmniej w ich oczach. żeby sobie poradził we współczesnym .OBŁĘD REFORM żywioł kapitalistyczny. tym razem przez zagranicznych inwestorów. którzy w przeciwieństwie do przedwojennych właścicieli zebrali bogate doświadczenie w zarządzaniu kapitałem. które chciały kapitalizmu dla siebie. tyle. Ale jej trzon szybko przesunął się w stronę wyprzedaży zagranicy za korzyści własne. że nie należy mieszać kapitalistycznego rynku z tradycyjną moralnością. solidarnie. Zinterpretowali wolność gospodarczą jako formę społecznego nihilizmu. Jedyną szansą była dla nich reprywatyzacja przeprowadzona na tyle szybko. bez ambicji stania się kapitalistami. Z powyższego rozumowania inteligenckie środowiska zdołały wyeliminować względy moralne. jako bazy nie tylko rynku.ludzki .kapitalizmie. a w pewnym sensie nawet antykapitalistyczne. wyprzedaż w ręce zagraniczne zostawiła też na lodzie inną. wśród pokonanych znalazła się jedyna ważna grupa. W ten sposób. która za komunizmu zachowała własność . cen w celu uzyskania prowizji przy zmianie właściciela zasobów kapitału z organu państwa na prywatną osobę. krajowcy mają prawo do własności tego co wypracowali bardziej niż ktokolwiek inny. ale każdej społecznej instytucji. nie wszystkie jednak rzuciły wyzwanie inteligencji. zanegowanie moralności. Żadna inna grupa społeczna otwarcie nie przyjęła tej filozofii.kapitalizm. mianowicie wywłaszczonych po wojnie przedsiębiorców i kamieniczników.Obled reform/Obled reform. gdyż. ale odebrano im file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .ekonomii z socjologią. do takiej reprywatyzacji nigdy nie doszło. stało się wygodnym usprawiedliwieniem dla sprzedaży ogólnego majątku bez oglądania się na prawo.

Ile razy zaczynają się przygotowania do sprzedaży banków.część polskiego majątku ciągle była bardzo dużo warta. Nie wiadomo jednak. upadła też produkcja. ile by nie było tego złomu w postaci zużytych maszyn. Innymi słowy. gdy demolowano tzw. więc ile by nie włożono kiedyś w budowę zakładów czy organizację banków dla nabywcy.OBŁĘD REFORM tę szansę argumentując. ale mają go obcy nabywcy bez pytania o przeszłość. inteligencja stoczyła się z obrońcy wyższej kultury do nosicielki anty-kultury. to niewiele znaczyło. wspartej przez media. że jako związani z komunizmem nie mają do tego moralnego tytułu. Kręgi inteligenckie wygrały. którzy go nie chcą. jak choćby finansów. po cenie złomu. powrót do wczesnych wzorów komunistycznych. gdyż komunizm doprowadził do kompletnego fizycznego zużycia majątku trwałego. kiedy upadł komunizm. Najlepiej widać zabiegi środków przekazu na przykładzie poszczególnych sektorów. rodzi się pytanie co to takiego pozwoliło trzonowi inteligencji stać się "siłą przewodnią" rodzącego się "niekompletnego kapitalizmu". że tak źle działają bo np. inteligencja była nie tylko słaba liczebnie ale jej ewentualne korzyści z wywłaszczenia na rzecz zagranicy . file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . głównie dlatego że przejęły z komunizmu najważniejszy instrument władzy. że niezużyta aktywna .bladły w porównaniu z tym co mieli finansowo do zyskania lokalni nabywcy. Przecież. żeby broń boże się nie rozmyślił. Wykonując wyrok na sobie. wieki trwa realizacja zwykłego czeku. że odziedziczono złom. że fabryki i banki to złom. wrogów klasowych. ale o to. nie miało to wcale wpływu na wartość sprzedawanych niezużytych maszyn. choć wolne od państwowej cenzury. Propaganda wyprzedaży Kiedy się czyta powyższy opis swoistego "konfliktu klasowego" w którym grupy zainteresowane kapitałem ścierają się z tymi. W tym kłamstwa. Zgodnie z inną wersją. pojawiają się lamenty. ale jednocześnie zyskała szansę bardziej skutecznego narzucenia społeczeństwu fałszów wspierających wyprzedaż majątku. Oraz.Obled reform/Obled reform. który powinien zaraz znaleźć solidnego użytkownika . że najbardziej wpływowe media. zaraz po załamaniu produkcja oraz zyski zaczęły przecież szybko rosnąć. wersji stwierdza się. przyjęły tę samą generalną linię programową. Wskaźniki zużycia są rzeczywiście wysokie. dlaczego początkowe załamanie produkcji miałoby przekonać potencjalnych nabywców. W jednej. że pojawił się jeden organ.htm (44 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Jak gorliwie podają te same media. co nie zmienia jednak faktu. Nie chodzi o to. Z wymianą redaktorów naczelnych nastąpiła niesłychana wulgaryzacja mediów. że komunizm zostawił gospodarkę w tak kiepskim stanie. czyli środki przekazu.prowizje . że przyszłe zyski też będą marne.najlepiej cudzoziemca. bo liczą się tylko zyski z przyszłej produkcji.

Gdyby.z aktywami rzędu aż 90 miliardów dolarów . że jeśli można w ogóle mówić o złomie w kontekście polskiej prywatyzacji to nie tak jak sobie życzą główne środki przekazu. środki przekazu mają inną inwektywę.htm (45 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . zostały prawie w całości sprzedane zagranicy za 3 miliardy dolarów. Na śmiałka. że jest szowinistą. po których majątek jest upłynniany. który z kolei zechciałby kwestionować ceny. tak jak inne wystawione pod młotek sektory. Nigdy jednak dotąd nie przyszło ludziom mediów do głowy.po 1994 r. Z pomocą środków przekazu sprzedano banki i fabryki. dopadną go oskarżeniem. że ci ratują bankowość. stały się one najbardziej zyskowną dziedziną gospodarki. ale że ten kapitał został potraktowany jak złom. że zastany kapitał był wart tyle co złom. że zdrowe banki . ale mają wyniki finansowe lepsze od banków unijnych. media mają nań repertuar niewybrednych ataków. Kiedy jednak trzeba pochwalić tzw. które wraz z innymi aktywami przeszły w ręce nowych zagranicznych właścicieli. rękami ludzi. A prawda jest taka. Stała file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .mafijnych. Z rozpędu. Gdyby jednak ktoś śmiał się sprzeciwić tego rodzaju wywłaszczeniowej operacji. Żeby zdobyć władzę.jako komuch. gdy rząd oddłużył banki w formie obligacji. czy . Gdyż dokładnie tyle państwo wypłaci bankom do 2004 r. że najlepiej będzie wtedy jak w polskich rękach zostanie nic.OBŁĘD REFORM Od czasu to czasu do rangi niezwykłego wydarzenia urasta też informacja na temat bankructwa jakiegoś krajowego banku. że mało kto o nim kiedykolwiek słyszał. z budżetu w formie oprocentowania wspomnianych oddłużeniowych obligacji. Zgrana władza Inteligencji nie mogło wystarczyć samo przejęcie kontroli nad mediami. ton mediów się zmienia. by użyć jakiegoś odpowiedniego określenia na tych. właściwie to całą Polskę w cenie złomu. ino sznur. tak jednak małego. że od 1994 r. że mało kogo zdziwiło. Urabianie opinii przez środki przekazu okazało się na tyle skuteczne. Nagle okazuje się. którzy myślą. których ominęły dotąd epitety. który ma jakieś złudzenia na temat tego. a jeszcze mniej miało z nim do czynienia. przed falą wyprzedaży. że nie należy chyba wszystkiego wyprzedawać zagranicy. Z racji charakteru ich zajęcia należałoby od zaraz zacząć ich nazwać "handlarzami złomem". liberalnych reformatorów. ten ktoś wspomniał. potrzebowała ona też politycznej organizacji do realizacji swych celów. czy tych rosyjskich .zgoła pogardliwie ..Obled reform/Obled reform. że komunizm był w stanie tworzyć coś więcej niż złom. może nawet oberwać od machiny jako nieżyciowy sympatyk pokonanego komunizmu. czyli za darmo. Na temat zaniżonych cen może bowiem rozprawiać tylko osobnik. że wyróżniają się na tle zbankrutowanych banków czeskich. taki krytyk wyceny majątku. na przykład. Nie tylko.

Zamiast na siłę sprzedawać majątek państwa. Nastąpił głęboki zwrot. że będzie zarządzany zgodnie z interesem robotników. potem przemianowana. Miały one zwiększyć kompetencje państwowej dyrekcji. jak to mówili wtedy odsunięci od steru ludzie Unii . Zaczął się natomiast okropny kryzys lat 1990-1992. że albo majątek zostanie w rękach państwa. żeby wziąć rządy we własne ręce. tyle. gdyż obydwie siły miały ten sam polityczny rodowód. w którym przypadły mu finanse. ale bez Balcerowicza. że w wyborach 1993 r. jak była antykomunistyczna opozycja. że trzeba było od podstaw sformułować program reform. lewicowa koalicja zaostrzyła nadzorczą kontrolę nad sektorem państwowym oraz wprowadziła zmiany w przepisach . ale nie bez wsparcia ze strony niezależnych związków zawodowych. z inną Unią.OBŁĘD REFORM się nią z początku Unia Demokratyczna. z Balcerowiczem. że od ostrej walki o reformy ważniejsza jest walka z ostrym kryzysem gospodarki. przyszedł następny. gdyż zamiast żyć widmem komunizmu. To był tylko jeden z powodów do narastających zatargów w rządach byłej opozycji. Sytuację tę wykorzystały.. ruszyła integracja. partie wywodzące się z dawnego okresu tak. ale ich kierownictwo postanowiło stronić od polityki. w miejsce rządu. Unia. Gdy w 1991 r. Zdecydowała. antykomunistyczną opozycję. który uderzył głównie w państwowy przemysł. Był to stosunkowo zrozumiały sojusz. Zdecydowano. Europejską. Byłe związki były dostatecznie silne. na której opiera się wolność. podjęła się tego dzieła. Już wtedy było jasne. że główną techniką tej partii będzie radykalna sprzedaż inwestorom zagranicznym pod presją najprzeróżniejszych formalnych wymogów związanych z integracją. Nie tego spodziewali się robotniczy sojusznicy. odsunięte od władzy. czyli w bastion robotników. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że nie doszło do obiecanej poprawy gospodarczej. czyli ich własnego kapitału. innym był fakt. Unia przejęła ster władzy pierwsza.zwane komercjalizacją. Nie mógł to być żaden innych duch. głównie robotniczych.htm (46 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . na Unię Wolności. gdyż nikt inny poza tą partią nie zaangażował się z podobną silą w pozbawienie ogółu ludzi bazy. gdyż liczyli na to. że w imieniu dawnej opozycji zmianami ustrojowymi pokieruje inteligencja. tak by zbliżyć warunki jej działania do sektora prywatnego.Obled reform/Obled reform.prawie o połowę. w 1989 r. kontrolę nad gospodarką przejęła koalicja Sojuszu Lewicy Demokratycznej oraz Polskiego Stronnictwa Ludowego. że zostanie rozdany wszystkim. w tym samym duchu orwellowskiej nowomowy. też z Unią. koalicja zajęła się widmem kapitalizmu. albo. Korzystając z wyjątkowej okoliczności.. To dlatego pod rządami tej koalicji doszło do wyhamowania tempa prywatyzacji.

Na ten okres przypadł rozwój krajowych tzw. Dzięki prawicy ten udział podniósł się do wspomnianych wcześniej 75 procent.z kolei . Mają do tego realne powody. koalicja podjęła jedyny jak dotąd krok. jak również prawicy jako takiej. kiedy na zasadzie rykoszetu wyrwały władze lewicowej koalicji. holdingów w przemyśle.Obled reform/Obled reform. wraz z nim.OBŁĘD REFORM Choć doszło do potrzebnego zwolnienia tempa transferu majątku za granicę. których zarządy znalazły się głównie z rękach byłej partyjnej nomenklatury. związkowy trzon AWS lub Akcji dał gospodarkę Unii. programowo narodowe. gdyż istotnie intelektualna spuścizna z dawnego okresu boleśnie odbiła się na zmianach ustrojowych. że rządy lewicowej koalicji stanowią jedyny okres. pasa transmisyjnego z komunistycznych czasów. Podsumowanie Nie da się więc utrzymać ogólnie przyjętego poglądu. gdy związki szły za partią. Z tych samych powodów prawicowe partie niechętnie mówią o własnych dokonaniach po 1997 r. który mógł uratować kraj przed wywłaszczaniem.obraca się rynek.htm (47 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Trudno jest te wszystkie fakty zaakceptować byłej opozycji antykomunistycznej. Co więcej. który obraca pieniądzem. tyle. żeby bez żadnej zwłoki sprzedać zagranicy pozostałe banki. gdyż żyje ona obrazem partii z okresu komunistycznego jako sił antypolskich. mianowicie że główną przeszkodą w budowie kapitalizmu od początku były przeżytki komunistycznego myślenia reprezentowane przez siły polityczne sprzed upadku komunizmu. np. gdy za sprawą prawicy są one już głównie w obcych rękach. Jest w tym trochę racji. orgia wyprzedaży się nie skończyła. gdyż znowu na zasadzie tzw. Kiedy odchodziła lewicowa koalicja. udział obcego kapitału w bankach wynosił poniżej 20 procent. o czym świadczy m.. kiedy świadomie starano się skierować kapitał głównie w ręce krajowe.in. ostra "walka" rządu Akcji o niepolski cukier. że żadne preferencje dla krajowych nabywców na nic się nie zdadzą ze względu na narzucone Polsce pod rządami Unii Wolności zobowiązania otwarcia gospodarki na obrót towarem i kapitałem. gdyż największą wyprzedaż zagranicy dokonały te właśnie siły. Świadoma tego. całego sektora cementowego oraz wyrobów tytoniowych. Najbardziej szkodliwym aktem prawicy było przekazanie w ręce zagraniczne całego systemu finansowego. dzięki któremu . Ważniejszy jest jednak fakt. Szczególną rolę w tej prawicowej koalicji odegrała Unia. dopuszczono do kilku nierozważnych sprzedaży. wyszła z koalicji. że wyłącznym nosicielem tego przeżytku okazała się file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Podjęto próbę stworzenia zapory w postaci zgrupowanych wokół państwowych banków oraz ubezpieczyciela -monopolisty nowego typu holdingów . lewica trzymała większość ubezpieczeń w gestii krajowej.ale program ten szybko ugrzązł. Ale gdy Unia. Zaczął swe rządy od decyzji. czyli Balcerowiczowi.

jako "przeżytek komunizmu". obozu. żeby pozbawić Polaków wszystkich zasobów. nawet spośród tzw. Inteligencja nie przyjęłaby. wybrała jego rewolucyjne uświadamianie . W niemieckim zaborze działo się tak pod presją długów. gdyby nie jej gorliwa akceptacja idei internacjonalizmu. zwłaszcza inteligencka. Na to. Od dwóch już stuleci Polska zmaga się o zachowanie narodowej kontroli nad swym majątkiem. których wyrwaliby z polską ziemią również korzenie polskości. zwłaszcza w niemieckich.w nieświadomości klęski. Miał on co najwyżej charakter sloganowy. głównie w obliczu gospodarczej ekspansji jej sąsiadów. gdyż w międzyczasie Polska odzyskała niepodległość. żeby zachęcała go do przyjęcia kapitalizmu. żeby dzielić się narodowym kapitałem z innymi krajami. moralność była naginana przez partię. który monopartia porzuciła na długo przed upadkiem komunizmu. Tak było oczywiście w okresie zaborów. z negacją narodu. nie był jednak traktowany tak poważnie jak obecnie. była opozycja. tego "niekompletnego".htm (48 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . pod koniec. jak w podręcznikowym komunizmie. Zrobiła to w rewolucyjnym stylu. wymaga zakwestionowania tradycji moralnej. Do tego nigdy nie doszło. jako główny składnik narodowego kapitału. wrogiej postawy wobec krajowych kapitalistów. gdy nastał komunizm po raz pierwszy we współczesnej historii Polski kapitał file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . czy to w drodze niemieckiego rugowania z ziemi czy rosyjskich konfiskat majątków. czy wspólnoty kapitalistów z "niekompletnego kapitalizmu". gdyż nikomu z komunistycznych władz nie przyszłoby do głowy. nad komunizmem. Choć nikt nie potrzebował inteligencji.OBŁĘD REFORM była opozycja antykomunistyczna. a w zaborze rosyjskim ze względu na krótki czas wyznaczony na sprzedaż posiadłości. CZĘŚĆ TRZECIA PRZEKLEŃSTWO HISTORII Likwidacja narodowego kapitału przez półdarmową wyprzedaż zagranicy stawia Polskę w sytuacji gorszej niż kiedykolwiek w nowoczesnej historii jej gospodarki. czy to w imię wspólnoty robotników. Wdrażanie takiej doktryny jak internacjonalizm. Nadal jednak pokaźna część zasobów kapitałowych była w rękach zagranicznych. zabrała się ona jednak do propagandy "wyższości" kapitalizmu. Dopiero. internacjonalizm. ale już nie w rosyjskich. Zamiast zająć się polepszeniem bytu przeciętnego człowieka. zaborcy potrzebowaliby jednak następnych stu lat. Polska ziemia. Gdy w komunizmie odbierano własność prywatną. przechodziła wtedy w obce ręce z reguły za ułamek wartości. wzorem komunizmu.do odrzucenia moralności. Nawet za trudnych czasów komunistycznych. Przy budowie "niekompletnego kapitalizmu" przez wywłaszczenie narodu doszło jednak .Obled reform/Obled reform.przy udziale inteligencji .

ROZDZIAŁ SIÓDMY ZAKŁAMANA PRZESZŁOŚĆ Nie mogło się udać przejście z komunizmu do kapitalizmu. będącego u steru partii w latach 1970-1980. Po to. ale wymagały delegowania władzy w dół. Według tej szeroko przyjętej interpretacji. Jakkolwiek silna była wtedy rosyjska kontrola polskiej gospodarki nie zmienia to oczywistego faktu. W tym sensie. nawet ta część społeczeństwa. Zapomniane reformy U podstaw tezy tzw. Gierek miał ograniczony wybór. także obecnego ograniczenia suwerenności nie można dalej przypisywać Rosji. że rosyjscy mocodawcy nie mieli tytułów własności. Nic chyba bardziej nie świadczy o niskim stanie świadomości przeciętnego obywatela oraz o tym. że jak ktoś poza ścisłym centrum zasmakuje uroków władzy to zaraz będzie chciał jej więcej. które przykuwa dzisiaj uwagę większości Polaków jest nie to realne. liberałów. którzy marnują historię.htm (49 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . w obliczu kulejącej gospodarki zostawionej przez Gomułkę. a w każdym razie nie do rosyjskich. która uważa szczytową dekadę późnego komunizmu za gospodarczo najlepsze lata po wojnie Istotą "polskiej drogi" do kapitalizmu jest manipulacja historią dla doraźnych korzyści tych. w wyniku wywłaszczeniowej prywatyzacji. czyli pod względem suwerenności gospodarczej. Doszło do zastoju gospodarczego. którzy z racji dostępu do władzy manipulują zbiorową świadomością. Niestety. z czym wiązało się ryzyko utraty kontroli. liberałów do dekady Gierka. Najlepiej o tym świadczą ciągle odwołania tzw. Sprzedany majątek trafił raczej do rak niemieckich. Natomiast po upadku tego jak by nie było narodowego komunizmu. znalazła się w rękach zagranicznych. żeby żałosne dzieło rozdrapywania polskiego kapitału doszło do swego naturalnego końca. A to dlatego. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . czyli większość. sytuacja uległa nagłemu pogorszeniu. banków i fabryk.rosyjskie. zaledwie w ciągu dziesięciolecia. kosztem tegoż centrum. jak bezmierny musi być cynizm tych. Dopiero na tym tle można ponoć ogarnąć gospodarcze uniezależnienie oraz zbudowany na nim cud obecnej dekady Balcerowicza. porównanie wypada mocno na korzyść Gierka. czyli do pełnej likwidacji polskości. że polityka Gierka. że tak jak wszyscy partyjni liderzy bal się reform gospodarki. Ponieważ większość kapitału. Jest to ponoć okres bezsensownego uzależnienia gospodarki oraz wynikającego stąd krachu. wyłonił się nienarodowy kapitalizm. Były one potrzebne dla rozruszania gospodarki. jedyne zewnętrzne zagrożenie. ale to nieistniejące . w tych też rękach znalazła się prawie pełna kontrola gospodarki.OBŁĘD REFORM stał się wyłącznie narodowy. dopuściła do nadmiernego uzależnienia gospodarki od zagranicy leży opinia. gdyż mało kto rozumie czym był komunizm. Mimo tych niezbitych faktów.Obled reform/Obled reform.

Nie były to bowiem prawdziwe reformy. stał się nagle mało ważną formalnością. Nie inaczej miał. ministerstw branżowych. że do niej doszło. gdyż reformowanie było ostatnią rzeczą. gdyż nie tylko. kiedy doszedł.Obled reform/Obled reform. że wraz z uzależnieniem od zagranicznego importu i kredytu.OBŁĘD REFORM gdyż ze względu na niską wydajność. Nic nie jest jednak dalsze od prawdy. Jedynym wyjściem okazały się zagraniczne kredyty na zakup dóbr inwestycyjnych. reformy szły nieustannie. tak by polepszyć wykorzystanie zasobów. z milionami formularzy idących do góry oraz tysiącami decyzji idących w dół. Nawet jeśli oficjalnie głoszono. liberałów. którzy dostrzegają fakt. swoisty przełom ideologiczny. prowadziły one do systematycznego odchodzenia od komunizmu. uważają z kolei. że można organizować gospodarkę w dowolny sposób. jak i za całym programem reform. przekazując kompetencje z organów planowania do tzw. zjednoczeniach branżowych. brakowało środków na inwestycje. jaką było zburzenie podstaw kapitalizmu. Ci nieliczni spośród tzw. od której musieli stronić partyjni przywódcy. gdyż za Gierka doszło do bardzo ważnych zmian ustrojowych. Zwiększenie wydajności wymagałoby głębszych zmian systemowych. Dla przeciwwagi skoncentrowano produkcję w tzw. To nastawienie nigdy się nie zmieniło. Gomułki. że nie miało to większego znaczenia. pole manewru dla władz partii musi się dodatkowo zawęzić. co tylko pociągnęło za sobą dalszą decentralizację decyzji. Zmiany były potraktowane przez Gierka jako niezbędny warunek skutecznego otwarcia gospodarki na świat. zarządził huczne reformy. więc do władzy. To otwarcie było zresztą samo w sobie aktem odwagi. Wynikało to z ich wiary. Znowu nie ma w tym łutu prawdy. na import i kredyty. żeby pokazać swój dynamizm. postąpić Gierek.htm (50 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . reformy Gierka dokonały dalszej erozji systemu komunistycznego. tak więc zaczęło się pożyczanie. zwłaszcza w wydaniu nowych liderów. Krył się za tym. których nikt nie brał poważnie pod uwagę. gdyż zdawano sobie sprawę z tego. Nie może być więc mowy o strachu przed decentralizacją władzy. Niczego innego nie mogła przynieść decyzja Gierka. ich zdaniem. aby je następnie szybko porzucić. że już na wyraźnie skromniejszą skalę. Albowiem każdy kapitał. że mono-partia ciągle grzebała w systemie gospodarki. głównie obliczone na dobre wrażenie. Przecież komuniści zaczęli od gigantycznej reformy. ale stało się tak nie przez przypadek. zresztą utrzymanych w tym samym duchu co reformy jego poprzednika. nawet ograniczonego. że wprowadzane przez partię reformy mają służyć utrwaleniu scentralizowanego porządku. gdyż marksizm ma wyjątkowo wyraźną awersję do kapitałowego wiązania gospodarki narodowej z zagranicą. tak własny jak i file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . kapitału czy pracy. tyle. Proces planowania. żeby rozczłonkować centrum gospodarcze. ale zabiegi kosmetyczne. Tak jak w przypadku Gomułki.

Tak jak nikt w kierownictwie partii nie starał się obalić komunizmu. Podczas gdy wschodnie granice wydawały się trwałe.typowe dla komunizmu użycie przemocy nie może być instrumentem władzy. negatywnej selekcji. w tym sprawy pochodzenia społecznego czy partyjnej gorliwości. dały lepsze wyniki niż reformy Balcerowicza. którą najostrzej atakują przeciwnicy Gierka . wartości. jako pierwszy. zwłaszcza w naborze kadry. Żeby nie być gołosłownym. czyli niewiele mniej. gdy Gierek przystąpił z kolei do przesiedlenia półtora miliona autochtonów. że przecież reformy ustrojowe to nie jest wyścig na czas. w każdym razie na poziomie. Jak również wtedy. choć skromniejsze. który też należałoby uznać za ryzykowny. więc tylko żyć kosztem pracy. stanowiące źródło tzw. Należy dodać do tego wymiar zewnętrzny. Gdyby przyjąć tę miarę. Polska potrzebowała dobrych stosunków z Sowietami. pod którym jakby zerwała się tama. nikt na serio nie rozważał oderwania od Związku Radzieckiego. Rozluźniono kryteria ideologiczne. Tyle. że za posunięciami Gierka kryła się chęć powiększenia niezależności od Związku Radzieckiego. zwłaszcza z Europą. że . zachodnie stały pod pewnym znakiem zapytania. Zainteresowana władzą. W epoce Gierka deficyty importowe wyniosły 47 procent eksportu a w epoce Balcerowicza . mianowicie to. zmiany polityczne. Praca jest jedynym źródła dobrobytu. że po 1978 r. podczas gdy obecny deficyt handlowy file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .htm (51 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Nastąpił jednocześnie przełom w stylu sprawowania władzy. zwłaszcza w porównaniu z reformami w dekadzie Balcerowicza. jest traktowany jako nieuchronne źródło eksploatacji pracy. chodzi w nich o to. Gdyby iść dalej z tym porównaniem dwóch dekad okazałoby się. ekipa ta postanowiła tylko poszerzyć pole swego działania przez zachodnie kontakty. bądź. Przyjmijmy jako miarę procentowe relacje skumulowanego deficytu handlowego do skumulowanego eksportu za te różne lata. gdyż Gierek.36 procent. gdzie ranga komunistycznej Polski podniosła się niezwykle. kapitał może. Na tym etapie zależność od Związku Radzieckiego nie była odbierana przez przywództwo jako pozbawiona pewnych zalet. włącznie z tą sferą. żeby usprawnić gospodarkę. wtedy gdy Gomułka uzyskał od Niemiec Zachodnich potwierdzenie ustalonych po wojnie granic. uznał. siły roboczej. że na polu reform Gierek działał zbyt mało. Ze zmianami w systemie gospodarki przyszły też. tzw. używając marksowskiej frazeologii. deficyt handlowy został bardzo szybko wyeliminowany.uzależnieniem.OBŁĘD REFORM obcy.Obled reform/Obled reform. weźmy dla porównania siedem lat ujemnych bilansów handlowych dla okresu Gierka z lat 19711978 oraz Balcerowicza z lat 1991-1998. kto wie czy nawet nie bardziej brzemienne w skutkach. to reformy Gierka. Ukrywane realia Ktoś mógłby ciągle twierdzić.

nie ma jednak wiele wspólnego z sytuacją w eksporcie. W ostatecznym rachunku. które wybuchły w 1980 r. należy dodać. natomiast dla lat 1999-2001 deficyt w imporcie byłby o 66 procent wyższy od całej wartości eksportu. Prawdziwym powodem kryzysu nie był wcale brak mocy eksportowych ale niemożność ich mobilizacji przez władze w obliczu niepokojów robotniczych. często całych obiektów przemysłowych. na granicy finansowej niewypłacalności wobec swych zagranicznych kredytodawców.htm (52 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . W dekadzie Gierka dług podniósł się od zera do 23 miliardów dolarów. co stanowiło 160 procent przeliczonego na dolary eksportu w 1979 r. Poznański 1997). ale wsparcie konsumpcji. ale nie tego typu rujnujący kryzys. liberałowie nie zostawiają suchej nitki na Gierku twierdząc. Okres Gierka to były lata głębokich zmian w strukturze eksportu na rzecz dóbr przetworzonych oraz budowania nowych specjalności (np. obiekty przemysłowe.. Bliższe porównanie wyników w eksporcie za Gierka i Balcerowicza potwierdza powyższy kontrast w ich sposobie wykorzystania importu. Fakt. który kosztował Polskę jedną czwartą jej dochodu narodowego oraz ogromne straty w konsumpcji prywatnej. gdyby przedłużyć okres analizy o następne trzy lata. w których właśnie doszło do wyhamowania tempa eksportu oraz zamiany Polski w kraj bez żadnej chyba specjalizacji. że u źródeł recesji tkwił wybuch polityczny. właśnie ze względu na niedostateczny potencjał eksportowy. Stąd. dług zwiększył się z 48 do 61 miliardów dolarów.Obled reform/Obled reform. które mimo większego obciążenia długami na jednego mieszkańca uniknęły recesji. z Węgrami. gdyż blisko 40 procent importu składało się z dóbr inwestycyjnych. Ale krytyka ta jest zasadna jeśli chodzi o okres Balcerowicza.OBŁĘD REFORM najpierw uległ zwiększeniu. Podobnie z bardzo zadłużoną Rumunią. że bez względu na to jakie były efekty w eksporcie jedynie strategia Gierka tak czy inaczej zawiodła. także efekt proeksportowy okazał się jak dotąd znikomy (Podkaminer 2000). To nieprawda. jedyny jaki zna dotąd komunizm. gdyż dziurę w obrotach towarowych trzeba było pokryć kredytami. co stanowiło ekwiwalent aż 230 procent dolarowego eksportu w 1999 r. W dekadzie Balcerowicza. Okres Balcerowicza to lata. Ktoś mógłby starać się zignorować te fakty twierdząc. kiedy ten udział wyniósł tylko 15 procent. żeby spowodować pewne perturbacje. wtedy w latach 1979-1981 skumulowany import okazałby się mniejszy niż cały eksport. To. że nie tylko pożyczył za dużo. gdyż w przeciwnym razie Polska nie stanęłaby w 1980 r. Tzw. której file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Z pewnością dług był dostatecznie wysoki. że doszło do kryzysu. by pokazać mały spadek dopiero w 2001 r. gospodarka stoczyła się w kryzys 1979-1982. W obydwu dekadach nierównowaga w handlu zagranicznym znalazła odbicie w rosnącym długu zewnętrznym. ale że użył importu nie na tworzenie mocy eksportowych. powinno stać się całkiem oczywiste jeśli porówna się Polskę np.

Stało się tak. że Gierek zdecydował się na napędzanie gospodarki na kredyt.. W końcu. właśnie radykalne powiększenie tych zasobów było ważnym celem obydwu tych liderów.1 miliona miejsc pracy. polityczne warunki są gorsze. które wpadły w finansowe tarapaty. że nieporównywalnie większe. wyniósł tylko 123. ważnym motorem recesji są trudności polityczne. że Balcerowicz nie okazał się lepszy. przyjętym jako 100 do 181 w 1980 r. Warto przypomnieć. gdyż nie kierował się jakąś obsesją budowania fabryk czy kopalń ale raczej chęcią zapewnienia pracy zbliżającemu się tzw. w obliczu recesji. czy Tajlandia w 1997 r. gdyż nie wiadomo na ile.1 miliona ludzi wywalono na bruk w pierwszych latach jego file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .htm (53 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Upór. czyli jedną piątą. tyle. za 100 indeks przyrostu za Balcerowicza w 1999 r.Obled reform/Obled reform. Z pewnością Gierek osiągnął pod tym względem więcej w swej dekadzie niż Balcerowicz. Za Gierka. Jeśli Polska pójdzie ich drogą. recesja stała się nieodwracalna ze względu na zbuntowane społeczeństwo w obliczu spójnego państwa. wyżowi demograficznemu.OBŁĘD REFORM potencjał eksportowy był znacznie słabszy niż Polski czy Węgier. tak jak za Gierka. jej recesja może spowodować straty w produkcji gorsze niż w latach 1979-1982. że obecna recesja może okazać się gorsza przemawia fakt. gdyż w wyniku korupcji państwo stało się bezradne. gdyż za Gierka powstało 2. Jak już chce się oceniać Gierka na podstawie tego. że obecnie. gdyż zasoby kapitału. oraz długami. czyli jedną czwartą tego co dokonał Gierek (i tyle. jak np. nie tyle dla samego pomnażania zasobów kapitału.1 miliona. Doprowadził do początków recesji w 2000 r. Meksyk w 1994 r. gdyż większość tych 2. podczas gdy przyjmując 1989 r. W tym względzie też osiągnął sukces. udało się Gierkowi i Balcerowiczowi wykorzystać deficyty handlowe oraz długi zagraniczne dla rozbudowy gospodarki. a za Balcerowicza zlikwidowano 2. Za tym. ile udało się osiągnąć w bardzo trudnych dla polskiej gospodarki latach 1982-1989. wzrosły za Gierka po 1970 r. z jakim Balcerowicz wpędzał Polskę w wysokie bezrobocie jest niespotykany. które miało jak ratować sytuację. że nie udało mu się uniknąć recesji. to trzeba wtedy przyznać. który przyćmiewa Balcerowicza. której zarysy przypominają los innych nadmiernie zadłużonych rozwijających się krajów. pozostaje ważne pytanie na ile import przysłużył się do powiększenia zasobów kapitału. Nawet gdyby żadnemu z nich nie wyszło pomnożenie potencjału eksportowego. za Jaruzelskiego). społeczeństwo jest spokojne. gdyż tak Węgry jak Rumunię ominął polityczny kryzys.. mimo recesji. więc ich władze mogły uruchomić niepopularne instrumenty potrzebne dla opanowania długu. mierzone wartością środków trwałych brutto. Choć za Balcerowicza. Utajnione porównanie Obraz dwóch dekad jest ciągle niepełny.

9 do 7. Balcerowicz wziął gospodarkę w swoje ręce za koalicji AWS z UW. ale garnki są puste. liczba bezrobotnych zaczęła szybko spadać. wzrosła za Gierka o blisko 65 punktów procentowych w latach 1970-1979. SLD z PSL.. Co więcej.. ale w 1980 już 4136.. Jednocześnie. ogólna powierzchnia użytkowa mieszkań uległa redukcji między 1980 r. z 13. i 1999 r. ale już 69 kilogramów w 1980 r.. dla gospodarstw domowych. czyli o jedną piątą. gdy zaczęła się epoka Gierka. Powyższe porównania oczywiście nie mają służyć wykazaniu wyższości komunizmu nad kapitalizmem. czyli 1800 woluminów mniej. o 12 kilogramów lub 20 procent (Załącznik 3).OBŁĘD REFORM reform. wyniosła l milion mniej. podczas gdy za Balcerowicza odpowiedni wskaźnik wzrostu wyniósł tylko 35 punktów.4 w 1970 r.. do 23. na tysiąc mieszkańców przypadało 3451 książek. podział był z pewnością zbyt spłaszczony. Gorzej wypada też epoka Balcerowicza w sferze kultury. gdyż w wielu ważnych dziedzinach konsumpcji korzystne zmiany za Gierka zostały zniwelowane za Balcerowicza. jak chcieliby tego tzw.po jego odejściu . za Rakowskiego spożycie było takie jak w 1980 r.za Jaruzelskiego. Tutaj chodzi tylko o wydobycie na jaw wstydliwie ukrywanych statystyk dotyczących porównania file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . czyli 40 procent więcej. sprzedano 2425 książek.Obled reform/Obled reform. już w tzw. tak. liberalni krytycy. 20 kilo. oraz konsumpcji. zmiany w konsumpcji w tych dwóch dekadach dokonały się przy innych założeniach jeśli chodzi o podział korzyści ze wzrostu narodowej produkcji. zaczęły się rządy lewicowej koalicji. Jeszcze w 1989 r. W strategii Gierka mieściło się też zapewnienie realnych przyrostów dochodu. aż 4165. Za Gierka. w 1997 r. kiedy gotuje się stal. w spożyciu mięsa. czyli o prawie połowę.5 izb. Za Balcerowicza. W 1997 r. Polak spożywał 49 kilogramów rocznie w 1970 r.2 kilometrów kwadratowych. zwłaszcza rolnicy. pod rządami Balcerowicza. które nie toleruje biedy. czyli aż o dwie trzecie. co stanowi grzech komunizmu.. "wolnej Polsce". W 1970 r.3 w 1980 r. trzeba przyznać. w biedę zostały wpędzone całe grupy zawodowe. jak np. a biedni ogółem stanowią już jedną czwartą ogółu. z pewnością jeśli mierzyć ją ilością sprzedanych książek. że pod koniec jej rządów. Gdy w 1997 r. że zawsze jedną z najniższych w powojennej Europie. Gdyby przyjąć jako wskaźnik dostępność mieszkań. by spaść do 57 kilogramów w 1997 r. Gdy w 1994 r. podczas gdy za Balcerowicza liczba ta spadła do 8. bo to nie była jakaś kolejna stalinowska industrializacja.htm (54 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Powyższe porównanie nie oddaje prawdziwego kontrastu. a . policzona w cenach stałych. Balcerowicz to też nie inne wcielenie Stalina. szybko dodano l milion ludzi do statystyk bezrobotnych. za Gierka liczba izb na tysiąc mieszkańców wzrosła z 19. ale ciągle w zgodzie z koncepcją nowoczesnego państwa. ale jednak konsumpcja.. w 1989 r. zwykle umieszczoną wysoko na skali preferencji konsumentów..

jak w Polsce.jak widać . że jeśli można w ogóle mówić o cudzie gospodarczym w powojennej Polsce. który "pracuje" na uprzywilejowane warstwy. iście piekielną sztuczkę. gdyż wsparł on wzrost produkcji na jeszcze większych deficytach handlowych niż Gierek. który "pracuje" na wszystkich ludzi. główne źródło narodowego bogactwa. zresztą głównie nie z kraju ale z zagranicy.rozstanie się z marnym mitem dotyczącym oceny niedawnej przeszłości. Z takiego zestawienia niestety wynika. ale sięgnął po inny środek. Ten "domek z kart" został postawiony w trakcie zupełnie zbędnej "pierwszej recesji Balcerowicza" z lat 1990-1992. z nienormalnym. gdy doszło do klęski. liberałowie . liberałowie. takiego jak w Unii Europejskiej. nie chodzi o wybielanie komunizmu nawet z tych najlepszych jego lat za Gierka. Podczas gdy Gierek obiecał Polakom podwojenie kapitału. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . mianowicie. że okres Gierka był najlepszym jakiego doświadczyli po wojnie. starają się zamącić w głowach innym propagując swoją wersję komunistycznego kultu jednostki. że większość ludzi uważa dzisiaj. ale raczej o obnażenie zwyrodniałego kapitalizmu ostatnich lat. Nie mogło dojść do cudu za Balcerowicza.jak twierdzą tzw. czyli "architekta cudu gospodarczego" . gdyż Balcerowicz nie zadowolił się deficytami handlowymi. że w grę wchodzi tylko dekada z czasów Gierka. stworzył jedynie "domek z kart". który nie jest w stanie stać o własnych siłach. zaczął się on rozpadać już w "drugiej recesji Balcerowicza". liberałowie. nie dał Polsce nawet cudu.Balcerowicza. za komunizmu. tak. że . że to tzw. żeby ożywić gospodarkę przez wyprzedaż w obce ręce stworzonego głównie za Gierka kapitału. to nie dlatego. o którym rozpisują się tzw. Prawda jest taka. ale młodzi. że skazany na zagładę komunizm radził sobie lepiej za Gierka niż kapitalizm w wydaniu Balcerowicza.htm (55 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że reformy tzw. czyli zbudowanie "drugiej Polski". wykorzystując monopol medialny. To.Obled reform/Obled reform. a poczynając od 2000 r. Podsumowanie Konieczne jest . jest to też próba ukazania wyższości normalnego kapitalizmu.mają zamęt w głowie z powodu nostalgii za latami. gdy byli biedni. roztrwonił za bezcen. z łap Gierka w dłonie Balcerowicza. Nie może też być mowy o cudzie. też chyba skazany na zagładę. wynikłej nie tyle z błędów państwa co z jego niemocy. Balcerowicz cały ten podwojony kapitał.OBŁĘD REFORM konkretnego przypadku komunizmu oraz kapitalizmu. W tym sensie. zostawiając niestety "Polskę zerową". to wypada. liberalne przeniosły gospodarkę z piekła do raju.. Balcerowicz nie zabrał Polski ze sobą do raju. Wyrażając się bardziej dobitnie.

jako propagatora tegoż scenariusza W Niemczech Wschodnich uzyskanie kontroli nad środkami przekazu było wyjątkowo proste. że w obydwu krajach u podłoża leży mobilizacja środków masowego przekazu. bardzo szybko zdobyli mocną pozycję w paru sektorach ogólnokrajowej prasy. czyli główne partie. Wariant ten nie mógł być oczywiście powtórzony w Polsce. Odpowiedź brzmi. że prototypem "polskiej drogi" są reformy przeprowadzone w Niemczech Wschodnich. jak również w Polsce. a dzisiaj ten udział jest najprawdopodobniej bliski 75 procent. To jest absolutnie niezwykła sytuacja. w obydwu przypadkach w wyniku zmian lokalne gospodarki. żeby zyskać aprobatę dla scenariusza na przechodzenie do kapitalizmu przez jednoczesny kryzys produkcji i oddanie kapitału. z Niemiec Zachodnich. w pismach gospodarczych. np.OBŁĘD REFORM ROZDZIAŁ ÓSMY NIEMIECKIE NIEPORZĄDKI "Polska droga" do "niekompletnego kapitalizmu" nie zaczęła się w Polsce. podobnie jak w przypadku Niemiec Wschodnich. Po kilku latach prawie 50 procent prasy znalazło się w rękach zagranicznych. z pewnością w świetle doświadczeń Europy Zachodniej. ale w Niemczech Wschodnich. Spreparowane umysły Szukanie użytecznych analogii. A teraz wchodzą już potężnie w tygodniki polityczne. Mianowicie. gdzie obce udziały są minimalne. możliwe staje się uzyskanie klarownego obrazu obecnej Polski. Wpływ ten był potrzebny. włącznie z mediami. gdyż kraj ten został wcielony do Niemiec Zachodnich w drodze eliminacji jego wszystkich odrębnych instytucji politycznych.htm (56 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . gdyż zwyczajem Europy Zachodniej główne tytuły prasowe przeważnie należą do samych partii. należy zacząć od przebadania.Obled reform/Obled reform. albo dokładniej w Niemczech Zachodnich. W miejsce wyłącznie partyjnej prasy i telewizji weszły koncerny oraz ośrodki polityczne. Zaś. które na swój własny sposób szybko zreformowały bezwolne Niemcy Wschodnie Dopiero jak się przyjmie. szczególnie jeśli chodzi o pisma polityczne. nie było zwłaszcza mowy o natychmiastowej wymianie lokalnych partii czy nawet ich podporządkowaniu. uległy na wstępie reform dewastacji. Dostęp do obcej prasy jest file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Ci ostatni. od pierwszej chwili zaczęło się wykupywanie prasy przez zagraniczne koncerny. w jaki to sposób Niemcy Zachodnie zdobyły wpływ na opinię publiczną w Niemczech Wschodnich. główne korzyści z półdarmowego rozdysponowania publicznego majątku odniosły Niemcy Zachodnie. Ale. zwłaszcza przemysł oraz rolnictwo. w tym w szczególności te z Niemiec Zachodnich.

naturalnie ta z Unią. a cudu nie da się przecież w żaden sposób przyspieszyć. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że tylko oparcie na siłach zewnętrznych daje szansę dojścia do kapitalizmu. w dużym stopniu sama uznała. ważnym elementem kampanii bierności stała się teza. gdyż chory komunizm zostawił głównie "skażonych" ludzi. niezdolnych do zdrowego działania. To właśnie w ramach tego widzenia zmian ustrojowych. Bez potrzeby uzgodnienia. przystąpiły do przekonania miejscowej ludności. Miał się więc wreszcie powtórzyć cud gospodarczy na wschodnich rubieżach Europy. gdyż inne zagraniczne koncerny przyjęły podobna wykładnię.Obled reform/Obled reform. na rzecz terminów.OBŁĘD REFORM w tych krajach szeroki. żeby budować kapitalizm. wschodnie rubieże mogą tylko posłusznie czekać aż cud ten się faktycznie objawi. Skoro zaś czeka cud. Choć uzależnienie prasy przez Niemcy Zachodnie okazało się totalne w Niemczech Wschodnich. Innym. wspomniany wcześniej monopol byłej opozycyjnej inteligencji na środki przekazu nie może być traktowany dosłownie. kierując się interesami zagranicznych nabywców. włączając kadrę kierowniczą przemysłu czy finansów. jako zbiorowego wysiłku. nie miało to większego znaczenia. że jej poglądy są zbieżne z opiniami z zagranicy oraz gorąca aprobata przejęcia prasy przez obce koncerny. akcenty w myśleniu przesunęły się z początkowo centralnego dla reform pojęcia "przejścia do kapitalizmu". a w Polsce tylko częściowe. W kontekście Niemiec Wschodnich pojawił się zwrot "zjednoczenie" z Niemcami Zachodnimi. tak jak Niemcy Zachodnie. Niemcy Zachodni.ich konstytucje zabraniają obcej dominacji w publikacjach lokalnych. zaczęto powtarzać opinię. Ze względu na powinowactwo poglądów w sprawie transformacji. że najlepszą postawą dla Polski jest bierność. w przypadku zaś Polski wprowadzono nasycony magiczną mocą zwrot "integracja" . więc jego elity. albo nawet coś gorszego. nie należy przeceniać tego faktu. Choć przejęcie prasy było istotne dla ukształtowania takiego widzenia zmian ustrojowych. jako autorzy powojennego cudu gospodarczego. wtedy Niemcy Wschodnie czy Polska będą. że będzie najlepiej gdy będzie się ona biernie przyglądać jak dla jej wspólnego dobra zagraniczni nabywcy tworzą system kapitalizmu. stąd zadowolenie. bogate i spokojne. W tym mieściło się również przekonanie o własnej niższości. gdyż faktycznie znalazł się on w obcych rękach. nawet jeśli w ogóle mają jakieś przydatne kwalifikacje. Komunizm to ekwiwalent hitleryzmu. W ramach lekcji bierności.dla ochrony interesów swych obywateli . nie mają żadnego moralnego tytułu do tego. Inteligencja. zwłaszcza ta opozycyjna. W świetle tych uwag. gdyż zagraniczne koncerny trafiły na podatny grunt. że jeśli wkroczą np. które sugerują łatwe "włączenie do kapitalizmu".htm (57 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . ale .

tzw. plus pominięte wcześniej 270-320 miliardów dolarów w formie nieruchomości (wg. w grę weszły też większe sumy. agencja prywatyzacyjna skończyła z deficytem 180 miliardów dolarów. polski "wielki przekręt" blednie więc przy wschodnioniemieckim. Sinn i Sinn 1992). Zamiast otrzymać oczekiwane 320 miliardów dolarów za sprzedaż środków trwałych Niemiec Wschodnich.został w 1989 r. stanowi dostateczne potwierdzenie.maszyny i budynki . co samo w sobie. przez Niemców Wschodnich. Rzadkie próby poruszenia tego tematu stały się wyłącznie przedmiotem ataku ze strony gorliwie występujących w obronie zgubnej propagandy lokalnych informatorów. tutaj doszło też do skrajnej wersji wyprzedaży w obce ręce. w ramach specjalnie utworzonego na cele zjednoczenia podatku. że przy tym bardzo nieeuropejskim modelu mediów.OBŁĘD REFORM inteligenckie kręgi uzyskały od obcych właścicieli "licencję" na prezentowanie wspólnego spojrzenia na reformy. w którym nie ma miejsca na lokalną inicjatywę w budowie kapitalizmu a tym samym na własną klasę kapitalistyczną.Pod względem niedoszacowania kapitału. głównie w formie małych zakładów w przemyśle.. W Polsce.htm (58 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . jak już wspomniałem. Wskazywało to na raczej zasobną gospodarkę. przynajmniej. nigdy nie doszło do rzetelnej debaty na temat zasadności masowego przejmowania miejscowego kapitału przez obcych inwestorów. przed przystąpieniem do prywatyzacji rząd Kohla przygotował stosunkowo solidny inwentarz majątku Niemiec Wschodnich. wycena nie została dokonana wyłącznie przez nabywców.Obled reform/Obled reform. nie gwarantuje realnych wycen. nieco większą od gospodarki Polski. Gdyby dodać nieopłacone 320 miliardów dolarów środków trwałych włożonych przez obywateli Niemiec Wschodnich file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . gdyż w żadnym przypadku. na ratalnych zasadach. włącznie z Polską. wyceniony na 320 miliardów dolarów. która ani razu nie sięgnęła po niezależne wyceny przez międzynarodowe firmy audytorskie. zostało wykupione. który musieli pokryć obywatele Niemiec Zachodnich. "solidarnościowego". Fakt. że zagraniczne media nie przyjęły roli bezstronnego nośnika informacji. Prawie bez wyjątku fabryki oraz banki były sprzedane w ręce nabywcy zachodnioniemieckiego. W Niemczech Wschodnich na czele prywatyzacji stanęła powołana przez Niemcy Zachodnie agencja. sprzedano ją nie za większe pieniądze ale wręcz z dopłatą dla nabywców. Tylko 5-6 procent majątku wykupili inni obcy inwestorzy. Ale w przeciwieństwie do Polski. Mimo że gospodarka Niemiec Wschodnich była nieco większa od gospodarki Polski. Cały majątek trwały . posłużono się takimi firmami. Wyłudzenie gospodarki Ponieważ w wyniku faktycznego zawieszenia życia politycznego Niemcy Wschodnie najlepiej nadawały się do skoku na majątek. sądząc po wynikach. a następne 4-5 procent kapitału. Równie skrajną formę przybrała wycena majątku.

że nie na podobną skalę. który czeka na przejęcie są tereny rolne i nieruchomości. tyle. który wyprzedał za półdarmo fabryki i banki. Polska dowodzi jednocześnie. gdyż do walki o ich kapitał narodowy stanęły też inne kraje Europy Zachodniej.htm (59 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . to było raczej tylko pole doświadczalne. głównie ze względu na ciągle obowiązujące polskie klauzule ochronne. Ziem Odzyskanych poza inwestorami z Niemiec Zachodnich nie liczy się prawie nikt inny. Przynajmniej jedna trzecia tego co dostało się w zagraniczne posiadanie. że inwestorzy z Niemiec Zachodnich trzymają się utartych szlaków.OBŁĘD REFORM do 180 miliardów dolarów deficytu pokrytego przez obywateli Niemiec Zachodnich. Rola Niemiec Zachodnich od początku była jednak najsilniejsza. Nie powinno się mieć bowiem żadnych złudzeń. jak skuteczne okazały się starania Niemiec Zachodnich są Węgry. Jedynym elementem kapitału. więc wykluczyć. trafiła do nabywców z Niemiec Zachodnich. że jest tak fatalnie. w której wygrywali ci. że konieczne będzie pełne zaoranie conajmniej połowy fabryk i banków.Obled reform/Obled reform. Tyle mniej więcej zyskali na "największym przekręcić" inwestorzy z Niemiec Zachodnich. gdyż ich inwestorzy zdobyli największą ilość skazanego na wyprzedaż kapitału. które pokrywają się z ich historycznymi sferami wpływów. ale Polska też może służyć jako przykład. że w Niemczech Wschodnich rozegrała się walka. którzy najlepiej byli przygotowani do skorumpowania pozbawionych jakiegokolwiek nadzoru urzędników prywatyzacyjnych. nie tylko tych największych ale nawet tych średnich. Stąd wzięły się główne argumenty na rzecz bardzo szybkiej sprzedaży lepiej przygotowanym finansowo. Dane statystyczne file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . wsparte jak by nie było iście rekordowym tempem operacji na froncie wschodnioniemieckim. że komunizm zostawił tylko bezwartościowy złom. zagranicznym inwestorom. Nie jest to bowiem tylko rezultat geograficznej bliskości. że na terenach tzw. wzięła się również czy szczególnie stąd. Tu ma też swoje źródło pokrętna teza. że może on łatwo dojść do polowy. czy fachowo. ten sam aparat. że to jej inwestorzy wkroczyli na te tereny najlepiej uzbrojeni w techniki wykupywania za bezcen. Przykładem tego. ale wszystkie lokalne banki i większość fabryk. między innymi dzięki doświadczeniu zdobytemu w Niemczech Wschodnich. Decydująca rola Niemiec Zachodnich w prywatyzacji na terenach Europy Wschodniej. Do nich należy nie tylko prawie cała prasa regionalna. Tyle są one jednak warte co aparat państwa stojący na ich straży. Wykup kapitału przez Niemcy Zachodnie nie zakończył się jednak na Niemczech Wschodnich. łączna suma wyniosłaby 500 miliardów dolarów. Poprzez obecne konsolidacje udział ten systematycznie się podnosi. w tym w bankowości. czyli jak barwnie sformułowały to media w Niemczech Zachodnich. Po Niemczech Wschodnich przyszła kolej na inne kraje Europy Wschodniej. nie da się.

Obled reform/Obled reform. znowu głównie przez niemieckich nabywców. co przynosi ze sobą oddanie narodowego kapitału w obce ręce. choć jej gospodarka mocniej wyszła z kryzysu. nazwany "kanclerzem zjednoczenia". że Niemcy Wschodnie bardzo szybko przerodzą się w Zachodnie. Dochód narodowy Niemiec Wschodnich w 2000 r. czyli przemysł. Niemcy Zachodnie zastosowały w Niemczech Wschodnich najbardziej skrajną odmianę "terapii szokowej". liberałom nawet się nie śniła. w tym w obcej Polsce. Wypada. oficjalna stopa bezrobocia wyniosła 25 procent. powinien się tylko przyjrzeć temu. było 45 procent poniżej 1989 r. Albowiem. więc. Podlejszy koniec Gdyby ktoś miał jakieś złudzenia. ich dochód narodowy spadł o około 32 procent. które zamieniają Niemcy Wschodnie w "kolonię emerytów" Wszystkie te plagi można odnaleźć w Polsce. skoro polski dochód narodowy podobnie jak produkcja przemysłowa były w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . zarządził "szokową terapię" w swojej wersji. Niemcy Wschodnie nie wyszły ze swego kryzysu. Z rozbitego przemysłu pochodzi większość bezrobotnych. była w granicach 20 procent. Powinno to stanowić ważne ostrzeżenie dla innych krajów. gdyż Niemcy Zachodnie bardzo szybko zdewastowały gospodarkę Niemiec Wschodnich. W 1993 r. taką jaka polskim tzw. był 5 procent poniżej 1989 r. Mimo że minęło ponad dziesięć lat od chwili gdy Kohl. kierowani zyskiem. że kapitalistyczni nabywcy. Wraz z przejęciem majątku. Mogłoby się wydawać. których udział wśród ludzi zdolnych do pracy jest od początku zmian najwyższy w Europie Wschodniej. a główny sektor gospodarki. jeśli Niemcy Zachodnie nie cofnęły się przez zrujnowaniem swoich Niemiec Wschodnich. Tej głębokości spadek w okresie zaledwie dwóch lat reformowania zanotowała tylko zdziczała Albania.. ale na Ziemiach Odzyskanych powoli dokonuję się wykup ziemi i nieruchomości. w których doszło do przejęcia kapitałowego przez zagranicę. Pełna stopa jest bliższa 30 procent.OBŁĘD REFORM w tym zakresie są wyjątkowo mało dostępne. co się stało z gospodarką Niemiec Wschodnich pod wpływem Niemiec Zachodnich. Innymi słowy. można by oczekiwać tylko czegoś gorszego gdzie indziej. a w 2000 r. że w ramach budowania kapitalizmu. Nic podobnego się nie stało.. mimo że stały się one częścią wspólnych już Niemiec. więc też do wyjątkowej katastrofy. Doszło.htm (60 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że rzeczywiście zapewnią oni. gdyż trzeba uwzględnić osoby włączone w rządowe programy szkoleniowe a zwłaszcza rzesze wyrzuconych na wczesne emerytury. Niemcy Wschodnie chyba na stałe tracą swoją zdolność produkowania dóbr kapitałowych. zabiorą się do pomnażania kapitału i tworzenia atrakcyjnych miejsc do pracy. gdyż w dwa lata po rozpoczęciu reformowania Niemiec Wschodnich przez Zachodnie.

Jakby policzyć wszystkie transfery z Niemiec Zachodnich. które spadły na Niemcy Wschodnie. To prawda. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . od momentu zjednoczenia w Niemczech Zachodnich znalazło pracę ok. możliwe jest przeniesienie się. Niemcy mają "kompletny kapitalizm". Faktycznie. pod presją ogólnokrajowych związków zawodowych Niemcy Wschodni zaczęli dostawać płace takie jak Niemcy Zachodni. czy też do całego rynku pracy Unii. Przy czym grozi jej. gdyż mimo swych obecnych perypetii. W przypadku Polski nie wchodzi to w rachubę. że strategia prywatyzacji przez wywłaszczenie pozbawiła Niemców Wschodnich. więc przedmiotem wywozu ale mogą być przekute w nowe inwestycje. Głównie dlatego.Obled reform/Obled reform. dla polskiej siły roboczej jest wątpliwe. może nawet lepiej płatne. nawet Niemiec Zachodnich. czyli równowartość trzech piątych rocznego dochodu narodowego Polski. gdyż nawet jeśli te inwestycje dokonują się w Niemczech Zachodnich.10 miliardów dolarów rocznie dopiero w nieokreślonej przyszłości. Polska nie może liczyć na żadne takie transfery nawet gdyby weszła do Unii. choć mniej uprzemysłowione. miejsca pracy. Mimo znacznie niższych płac Polska od lat generuje ogromne deficyty handlowe. w grę wchodzą nieprzerwane potoki rzędu 100 miliardów dolarów rocznie. Pomimo niższej wydajności. szansy na własną warstwę kapitalistyczną. że Niemcy. Proporcjonalnie do wielkości ludności. Natychmiast Niemcy Zachodnie zaczęły wspomagać konsumpcję w Niemczech Wschodnich na poziomie 40 procent całego spożycia. a więc dodatkowe. W ten sposób zamiast stworzenia w Polsce około 400 tysięcy miejsc pracy. Wyrzuceni na emerytury ludzie uzyskali zasiłki wielokrotnie przewyższające ich dawne płace. więc w odróżnieniu od Polski. Ale otwarcie Unii. z co trzecim dorosłym na emeryturze. Gospodarka padła pod uderzeniami "terapii szokowej". że jak dotąd. tyle. Polska nie korzysta z takich błogosławieństw. Tyle. Ma to korzystny wpływ na Niemcy Wschodnie. Polska też stalą się "kolonią emerytów".OBŁĘD REFORM 2000 r. Polska może najwyżej liczyć na kwoty z kasy Unii rzędu 5 . Wypracowywane w Niemczech zyski nie są.htm (61 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że będzie się musiała w ogóle wyrzec finansowych roszczeń. 2 miliony Niemców Wschodnich. biedniejsza Polska tworzy miejsca pracy dla bogatszej Unii. o czym może świadczyć fakt. gdyby Polska dostała taki sam dostęp do rynku pracy w Niemczech Zachodnich. jako część Niemiec. odpowiadałoby to migracji około 8 milionów Polaków. prawie 25 procent powyżej stanu z 1989 r. tak jak Polaków. Nie należy jednak pocieszać się tym kontrastem. za dekadę Niemcy Wschodnie. nie tylko te na wsparcie dochodów ludności. że w odróżnieniu od Niemiec Wschodnich. Oczywiście. Ściślej. żeby zostać przyjęta. że poprzez zjednoczenie Niemcy Wschodnie zyskały dostęp do "opiekuńczego państwa" Niemiec Zachodnich. ale mocno wspierani finansowo Niemcy Wschodni poczuli się lepiej. jako zjednoczony naród mają swoją narodową klasę kapitalistyczną. będą rozwinięte i stabilne jak Niemcy Zachodnie.

ROZDZIAŁ DZIEWIĄTY UTRWALONE NIERÓWNOŚCI Przemiany ustrojowe miały zapewnić Polsce powrót do Europy. Tyle. bez szans na zbliżenie poziomu życia. Z pomocą tego modelu. W jakiś przedziwny sposób. Kohlem. Nieświadom tych bliskich współczesnych związków. W przeciwieństwie do swego poprzednika. ale zapewnił też prawdziwy cud. W ten sposób. że wyrwał Niemcy Zachodnie z prawdziwych ruin. Gdyby odrobił tą lekcję. ale nastąpiło odejście od Europy. to może ono tak jak państwo Kohla doprowadzić do tego co niemiecki autor (Jurges 1997) nazwał "sfingowaną aukcją". wpędzając je przejściowo w stan swoistej "kolonizacji". a więc również drugim Erhardem. realizacji zbliżonego wzorca zmian systemowych w Polsce nie tyle w roli "ojca reform". gdzie związki. wsparł starania inwestorów z Niemiec Zachodnich.Obled reform/Obled reform.choćby nawet na znacznie mniejszą skalę -powtórzyć ich wyjątkowo udaną wschodnioniemiecką operację półdarmowego wykupu kapitału również w sąsiedniej Polsce. ale "nieślubnego dziecka" Kohla. mianowicie. oraz związanych z nimi gospodarczych cudów. pojąłby w porę. że jak się odda pełną władzę nad reformami w ręce państwa. która pozbawiła Niemcy Wschodnie kapitału. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . zwłaszcza w Niemczech Zachodnich. a tym samym nieskrępowanej swobody decydowania o losie narodu. gdyż wdrożono odrębne instytucje. Balcerowicz podjął się. Jeżeli już szukać użytecznych analogii. chcąc niechcąc. Podsumowanie W oczach wielu polskich ekonomistów Balcerowicz jest "ojcem reform" polskich. gdyż raczej bezwstydnie. w jaki stan podobna "sfingowana aukcja" może wpędzić na trwałe Polskę. Nie odrobił przy tym swojej lekcji z ekonomii liberalnej. z gorszym skutkiem. Erharda. z którymi ma ona deficyty handlowe. niekwestionowanym "ojcem reform" w Niemczech Wschodnich. żeby . chociaż oczywiście nie na trwałe. należałoby porównać Balcerowicza z bardziej współczesnym niemieckim politykiem. czyli zbliżenie do jej instytucji oraz jej poziomu życia. że ten niemiecki polityk zamiast "niekompletnego kapitalizmu" stworzył po wojnie "społeczną gospodarkę rynkową". czy wręcz wschodnioeuropejskich.OBŁĘD REFORM powstały one w krajach. czyli u członków Unii. jej przemysł oraz rolnictwo. a także w pozostałej części Europy Wschodniej. Kohl nie jest jednak autorem żadnego cudu gospodarczego. zmarnował Niemcy Wschodnie. pracodawcy i państwo dzielą władze. po latach ogromnych wysiłków o odzyskanie pełnej państwowości.htm (62 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . nie tylko.

OBŁĘD REFORM polska opinia publiczna poddała się złudzeniom. zwykle pada dzisiaj odpowiedź . gdyż stworzyło pokusę dla innych państw. niepotrzebnie zaciemniając prawdziwą sytuację Polski. Takie naiwne myślenie samo w sobie stało się zagrożeniem dla polskiej państwowości.Rosja. Ale wszystkie inne aspekty tej niewoli. by realizować swoje interesy kosztem tych polskich. że usunięcie jednego zagrożenia. Bez wątpienia. Ale na tym kończy się jednak istota powojennej sowieckiej niewoli. co się stało z polską państwowością. że nawet jeśli Sowieci nie posiadali majątku. Kto wie czy nastroje antyrosyjskie nie są dzisiaj nawet silniejsze niż te antyradzieckie. a potem jest bardzo długo nikt. oznacza koniec wszelkich zagrożeń. przynajmniej od chwili gdy padł stalinizm. Mało gdzie. Formalnie. żeby tę sprawę analizować. a lista ich jest długa. żeby wydziedziczyć Związek Radziecki. ale do tego nie doszło. jedyny krok. Do sprawy tej jednak warto powrócić. gdyż komunizm nie miałby szansy w Polsce bez dyktatu Sowietów po wygranej z Niemcami wojnie. Dwuznaczny rozłam Żeby zrozumieć.Obled reform/Obled reform. wraz z Polską. Polska ciągle byłaby w jego jarzmie. że powojenny podział Europy był totalny a dominacja radziecka była niczym innym jak niewolą. nie mają wiele wspólnego z rzeczywistością. gdyż oceny te zawsze cierpiały na nadmiar emocji. rosyjskiego. Polski rząd nie musiał podejmować żadnych kroków prawnych. ze stroną komunistyczną pod dominacją Związku Radzieckiego. Przez niewolę rozumie się bowiem też. skoro całkowita wymiana towarowa pomiędzy Związkiem Radzieckim a Polską stanowiła raptem 10 procent całości polskiego dochodu narodowego. Zarzut sowieckiej niewoli ma coś do siebie. to go używali przez narzucanie Polsce produkcji w zgodzie z potrzebami Związku Radzieckiego. jaki kraj ma najbardziej niekorzystny wpływ na Polskę. w przeciwnym razie po upadku komunizmu mieliby tytuł do sprzedaży polskiego majątku. gdy komunizm ciągle istniał. że ta kontrola nie mogła być zbyt rozległa. Związek Radziecki miał wiele do powiedzenia. trzeba zacząć od uczciwego spojrzenia na okres gdy powojenna Europa była wyraźnie podzielona na kapitalistyczną oraz komunistyczną. Tyle. nic nie należało do Sowietów.htm (63 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . choćby ze względu na ścisłą kontrolę dostaw energii. więc było więcej powodów do emocji. Inni dowodzą. ale to nijak się ma do stanu faktycznego. jaki rząd podjął. Na pytanie. Opinia publiczna dawno już przyjęła stanowisko. gdyż faktycznie gdyby nie zaskakująca zgoda samego Związku Radzieckiego na odejście od tego systemu. polegał na wydziedziczaniu obywateli na rzecz aparatu państwa. że nawet jeśli wymiana handlowa nie była zbyt file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . włącznie z jej zmianami ustrojowymi. że Związek Radziecki był właścicielem majątku Polski. W tym miejscu krytycy wtrącają. widać dzisiaj zapał.

Na ten temat istnieje cała masa szczegółowych badań amerykańskich (Marrese and Yanous. wychodzi znowu. że gdy do władzy doszedł Gomułka to wymógł na Sowietach pełną rekompensatę strat. oraz Poznański 1989). ale ze sztywnego systemu cen. Gdyby zestawić niedowiedzioną. a tym samym sytuacja jest lepsza niż za sowieckiego dyktatu. w szczególności zaś fakt. mógłby się zastanowić czy obecna zamiana rozmiękczonego komunizmu na "niekompletny kapitalizm" mieści się przypadkiem w jakimś ogólniejszym trendzie. eksploatację Polski przez Sowietów z obecną. która zaczęła się mniej więcej dwa stulecia wstecz. nie mogą być potraktowane jako kolejne próby przyśpieszenia modernizacji gospodarki Polski. jak to teraz uczyniły inne kraje. a nie mniej wolna. straty ze strony Związku Radzieckiego. bez narzucania. że narzucając Polsce komunizm. Nie da się ukryć. gdyż sowieckie ceny zostały przez lata sztywne. Szukając takich trendów. że obecna Polska musi być bardziej. ale to nie jest dowód eksploatacji. że jest więcej niewoli. Nie ma nawet co się spierać z faktem. czy zbudowany po wojnie komunizm. Warto to wszystko wziąć pod uwagę. ale może przynajmniej ma kontrolę nad produkcją. Związek Radziecki skazał ją na dalsze gospodarcze zacofanie. żeby wyrwać prawie cały polski kapitał trwały za 10 procent jego realnej wartości. tak. podczas gdy pod wpływem kryzysu w 1979 r. jak również zbudowany po jego upadku kapitalizm. Stało się tak. mimo dziesięciu lat otwartych archiwów komunizmu. co ważniejsze. co się zarzuca byłym Sowietom. w związku z zaniżonymi cenami jego energii.OBŁĘD REFORM rozległa. nieuprzedzony historyk musiałby dojść do file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . ale. więc użyć tylko kryterium własności wypadłoby. ale 50 procent. przez te stulecia. cieszyła się pierwszym w swej nowoczesnej historii systemem. Ulubiony przykład to dostawy polskiego węgla po zaniżonych cenach za Bieruta. gdyż ten kto ma własność ma też kontrolę.Obled reform/Obled reform. w tym zwłaszcza Niemcy Zachodnie. Starty dla Polski wynikały nie z dyktatu odbiorcy. Jest odwrotnie. w którym własność była wyłącznie narodowa. że w ramach sowieckiej niewoli Polska nie tylko była wolna od sowieckiej własności na swych terenach. tego z banków oraz przemysłu.htm (64 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Istnieje jeszcze inny dowód na nieekwiwalentną wymianę. żeby eksploatować Polskę. zbudowała system bez narodowej własności. że z racji braku swojej własności Polska musi być dzisiaj mniej wolna. że wskazuje on na bardzo poważne. ceny światowe podniosły się trzykrotnie. 1983. tyle. ale nie wykorzystał swojej dominującej pozycji. Gdyby. Kolejne cofnięcia Gdyby na ten najnowszy obrót rzeczy spojrzał historyk gospodarczy. Związek Radziecki wykorzystywał swoją dominującą pozycję. Zapytałby. więc obcy właściciele nie dyktują już tylko będące przedmiotem handlu 10 procent dochodu narodowego. choć przejściowe. Natomiast posowiecka Polska.

gdyż wszystkie istotne różnice w wynikach gospodarowania biorą się z różnic w instytucjach.Obled reform/Obled reform. obiecującego swój sposób na przełamanie gospodarczego zapóźnienia. Nigdy też nie udało się jej zasypać luki gospodarczej. rewolucji przemysłowej. że pozbawione niezbędnych demokratycznych ograniczników państwo wdało się w działania nastawione bardziej na jego własne potrzeby niż te rodzącego się przemysłu oraz bankowości. Tyle. wolnym rynkiem i nowoczesnym państwem. Europa Zachodnia wybrała wtedy kapitalizm. Zwrócił na to uwagę amerykański historyk Berend (1986). Tyle. państwo zabrało się do okresowej wymiany istniejących instytucji. bardzo słabo radziła sobie z modernizacją. wyrosła popularność komunizmu jako ruchu modernizacyjnego. znowu w formie "negatywnych reform". Właśnie file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że w grę wchodziła imitacja nie takiego kapitalizmu.htm (65 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że nie ostatnią. była to w istocie próba imitacji kapitalizmu. gdyż bez państwa nie jest możliwe działanie wolnych rynków. natomiast Europa Wschodnia tkwiła nadal w feudalizmie. Tego typu podział mógł mieć tylko swoje źródła w tym. z jego instytucjami. z reguły w sposób drastyczny i nieprzystosowany do prawdziwych potrzeb. czyli kolejną "negatywną reformą". Z niepowodzenia tej kolejnej. a bez tych ostatnich nie ma miejsca na powstanie klasy kapitalistycznej. tyle. gdy postanowiono pełniej wykorzystać państwo do aktywizacji własnej gospodarki. co w momencie rewolucji stworzyła Europa Zachodnia. nie przez rozszerzenie prywatnej własności. ale nieporozumieniem. jaki wtedy działał powiedzmy w Europie Zachodniej. ale przez odbudowę systemu pańszczyźnianego. w której z powodu braku własnej klasy kapitalistycznej. Brak nowoczesnego państwa okazał się szczególnie dotkliwy. Od chwili "tektonicznego pęknięcia". że Polska okazała się niezdolna na czas do przetworzenia swoich instytucji na modłę tego. który spowodował trwały podział kontynentu można go nazwać "tektonicznym pęknięciem". że Polska. ale raczej imitacja systemu. Wyłoniła się. już kapitalistycznej próby.OBŁĘD REFORM wniosku. do którego ten kapitalizm miał ponoć nieuchronnie zmierzać. W kolejnych próbach nie cofano się do wczesnego feudalizmu. że państwo nie było w pełni rozwinięte . W dodatku ta część Europy wystartowała z poważnym opóźnieniem do tzw. Komunizm nie okazał się jednak konkluzją kapitalizmu czy jego ukoronowaniem. Mimo swego antykapitalistycznego nastawienia.więc stało się ono swoistą barierą rozwoju.nie było nowoczesne . więc dziwna sytuacja. tak jak reszta Europy Wschodniej. jaka wyłoniła się w momencie tego rozłamu. Tak się stało na przełomie wieku. tyle. A zwłaszcza na państwo. ale kopiowano wzorce z kapitalistycznej Europy Zachodniej. Poczynając od próby odpowiedzenia na wzrost popytu na żywność z przemysłowej Anglii. Nie może być inaczej. nazywając te wymiany "negatywnymi reformami". zadanie rozwijania gospodarki spadło na element napływowy.

mianowicie "niekompletnego kapitalizmu". jak dalej potoczą się losy polskich wysiłków modernizacyjnych. państwo. Pod koniec tej nieudanej próby stworzenia czegoś wydajniejszego niż ówczesny kapitalizm. mianowicie. że ze względu na swoją słabość gospodarczą. czyli obecnego stanu marginalizacji. komunizm. Może to zabrzmieć dziwnie. Z tego powodu. Tym razem. jak i w innych krajach Europy Wschodniej. doprowadził do pogłębienia dystansu. w którym państwo było nowoczesne był epizod komunizmu. było wyjątkowo słabiutkie. bez wyjątku radykalne. Uścisk globalizacji Kiedy już sięgnęliśmy do historii. reformy okazały się nieudane. przez budowę kapitalizmu. Mimo swych ambitnych planów prześcigania rozwiniętego kapitalizmu. że zdanie takie padło z ust byłego bardzo znanego dysydenta z Węgier. że związane z "niekompletnym kapitalizmem" przepływy części polskiego dochodu narodowego w formie zysków i rent.OBŁĘD REFORM Polska oraz reszta Europy Wschodniej dopisały następny rozdział w tworzeniu nieudanych kopii instytucji z Europy Zachodniej. ale którego tam nie ma. czyli że chodziło o różnicę całych pokoleń. Dzisiaj ze względu na swoje krytyczne file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . będą utrudniały zasypywanie luki w poziomie życia między Polską a Europą Zachodnią. włącznie z przypadkiem rozbiorów Polski. ale wygląda na to. do Europy Zachodniej. dochód na mieszkańca w Polsce wynosił 90 procent średniej obliczonej dla Europy Zachodniej. który podobno tam ma istnieć. warto przywołać inny ważny trend. kraje te stale znajdowały się w obliczu ograniczenia lub utraty państwowości. w trakcie budowy "niekompletnego kapitalizmu". W najlepszym chyba razie możliwe będzie utrzymanie wyjściowego dystansu. zamiast redukować zapóźnienie wobec Europy Zachodniej Polska zezwoliła na jego pogłębienie. gdyby nie to. Sam nie miałbym chyba odwagi napisać takiego zdania.htm (66 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Tamasa (1999). Kiedy na początku wieku Polska przystąpiła do przyspieszonej industrializacji. tak w Polsce. przeciętny dochód w Polsce stanowił 30 procent średniej. Ponieważ te kolejne. w którym ciągle brak klasy średniej. Dowody są liczne. tych z nieopłaconej siły roboczej. że jedynym dotąd w polskiej historii momentem. ale jedno jest pewne. które przerwały polską państwowość na przeszło stulecie. w wyniku głębokiej recesji.Obled reform/Obled reform. W momencie "tektonicznego pęknięcia". jako "negatywna reforma". dochód na mieszkańca wyniósł 40 procent średniej. Polska spadła do około 25 procent poziomu Europy Zachodniej (Janos2001). żeby zrozumieć sens obecnych wydarzeń. Trudno ocenić. Po upadku komunizmu.

w tym w formie niedemokratycznej. globalizacji. tyle. Okres międzywojenny był niedostatecznie długi . ale nawet gdyby to była prawda. nie tylko ze względu na strach. ale na niszczeniu tego co zastano. Obojętnych wobec marnego losu współplemieńców. nie należy wnosić. nie są żadną próbą wybielenia komunizmu. że państwo polskie jest właściwie w stanie samolikwidacji.Obled reform/Obled reform. Wymowę tego wywodu można łatwiej pojąć. Osobiście uważam to za nonsens. już legalnej. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Tyle. Zamiast ulec reformie. Działanie aparatu państwa oparte zostało na ścisłych regułach. A to dlatego. może ono dalej przyjść z zewnątrz pod inną postacią. że komunizm wprowadził system biurokracji. pojętej jako zanik państw na rzecz rynku. inne państwa nie będą zagrożeniem. Żeby nie było jakiś wątpliwości: komunistyczne państwo było oczywiście ideologiczne. że zajmowała się przede wszystkim realizacją funkcji wyznaczonych organom władzy. ale równie nie tolerowanej. przemawia jeszcze bardziej opłakany stan państwa po komunizmie. To co zastano to była forma nowoczesności. że nawet jeśli w wyniku globalizacji. tak. Nie można niestety wykluczyć.htm (67 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Tak znaczne osłabienie polskiego państwa byłoby bez znaczenia. żeby budować nowoczesne państwo.także dla Polski. kraje Wschodniej Europy nie miały wiele czasu. jej państwo do końca było rozdzierane politycznymi sporami. co więcej. przemoc odgrywała w nim wielką rolę. żeby nie przywołać pełniej jego opinii. W tym okresie. czyli korporacji. tychże korporacji. ale zwrócenia uwagi na fakt. że ze względu na wspomnianą historię braku państwowości. gdyby prawdą było to co mówią zwolennicy tzw. Choć udało się jej spoić trzy byle zabory w jedną całość. może wystąpić w najróżniejszej formie. należy rozumieć do tej z kapitalizmem.OBŁĘD REFORM opinie w sprawie transformacji ustrojowej ten filozof społeczny jest znowu w opozycji. Chyba z tej racji. ani moje powołanie się na nią. byłe państwo jest używane dla pośpiesznego wzbogacenia się przez plemiennych wodzów. że instytucja nowoczesnego państwa nie jest z definicji demokratyczna. jak się uwzględni fakt. Powyższa opinia. jako krótkiego okresu. Trudno mi się oprzeć. że nie wróciła nawet do tego stanu w jakim była w okresie międzywojennym. autorytet państwa był bardzo wysoki. że zmiany ustrojowe po komunizmie nie polegają na budowaniu czegokolwiek. Polska miała "wrócić" do historii. gdzie działało nowoczesne państwo. Na rzecz oceny komunizmu. Trzeba bowiem pamiętać. natomiast to co się teraz stało to forma barbarzyństwa. na tyle przestrzeganych przez służbę publiczną. Ale to ciągle było państwo porównywalne do logiki państwa. niemieccy politycy nazywali to polskie państwo "sezonowym". czyli przedwojennej. że opanowane błędną wizją historii. że spajała je bardziej doktryna niż prawo. porzuconych w szarych blokach. ale też jego ogólną sprawność. które zbudowały rozwinięte kraje Europy Zachodniej. że ta zapaść polskiego państwa nie niesie za sobą zagrożenia.

starających się podporządkować słabsze kraje. W tej roli. Dzisiaj. Wciśnięte między korporacje oraz akcjonariuszy. doprowadził do rozdźwięków między mocarstwami.OBŁĘD REFORM Ale prawda o globalizacji jest taka. że w trakcie stale uzgadnianych reform następuje osłabianie jej zacofanej gospodarki oraz rujnowanie jej państwa w przebudowie. Wraz z tym staje się również bezrządna. Dzisiaj znowu silni prowadzą gry. ale logiką ekonomiczną. że zamiast wymieść państwo. A to dlatego. Zwłaszcza jeśli prawdą jest. otwarto kasę na wielką skalę do czasu likwidacji zacofania. a tym samym coraz mniej zdatna do unijnego członkostwa. gdyż być może właśnie wróciła do tej trudnej historii. że "międzynarodowe" korporacje o narodowym charakterze są odpowiednikiem absolutnych monarchów. Odwrotnie. Przez swoje cyniczne posunięcia na arenie międzynarodowej monarchowie przyśpieszyli Rewolucję Francuską. odpowiednio w 1772 oraz 1795 roku. żarłocznych monarchów. ancien regime. że Polska wyrwała się ze swojej trudnej historii. w którym jedne kraje słabły dając okazję innym krajom. zwłaszcza ze względu na machinacje file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . bo to jest jedyna logika. tyle. zwłaszcza przez dwa podziały terytorium Polski. dyktatury. gdy przyjmowano byłe. posłusznie asystując w ich próbach łączenia i dzielenia osłabionych krajów.Obled reform/Obled reform. które zaspakajałyby potrzeby własnych korporacji kosztem osłabienia tych zacofanych gospodarek. która rozumieją ich zorientowane na świat korporacje. tyle. z tym. okresowego obezwładniania przez obce potęgi. przynajmniej jako suwerenny kraj. by narzucały im swoją wolę. państwo staje się wobec nich służebne. równie egoistyczni i pasywni. Obecnym odpowiednikiem -związanej z monarchą-arystokracji są akcjonariusze. iż głęboko poderwał. że istotnie korporacje stały się potężniejsze niż kiedykolwiek. państwa nie kierują się względami politycznymi. faszyzujące. ale z pomocą państwa oraz Unii Europejskiej. ta sama organizacja deklaruje chęć budowy "wspólnego domu" z Polską. Z tego też względu. prowadzone przez Unię negocjacje nie wiele mają dzisiaj wspólnego z budowaniem "wspólnego domu". które bezceremonialnie łączą lub dzielą słabsze kraje.cała Europa dokonała zwrotu w stronę tzw.jak pisze wybitny francuski politolog Moisi (1999) . Przejmowanie większości fabryk i banków spowodowało. mają je teraz po swojej stronie. A więc porządku działającego przed wybuchem Rewolucji Francuskiej. że zamiast wejść do "wspólnego domu" Polska staje się bezdomna. Podsumowanie Nie do utrzymania jest obecna pewność siebie. Nie stawiano wtedy niewykonalnych żądań. Ten sam cynizm. a tym samym ich przebudowywanych państw.htm (68 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . w tym poszanowaniem innych państw. Korporacje z Europy Zachodniej nie wchodzą do Polski na własną rękę. czyli Grecję. Hiszpanię czy Portugalię. że . jak wówczas.

a tym bardziej obalać polską patologię. oraz że u podłoża ludzkich zachowań leży potrzeba wolności. "międzynarodowy" podział Polski. Tak. że kapitalizm musi się udać. że ekonomia nie może rządzić polityką. że wymierzony weń antykomunizm. składają się o dziwo w całkiem spójną całość. gdy się go naprawdę zechce. czy to z zachowaniem jej granic. skazanym na upadek. W ten sposób.Obled reform/Obled reform. historia może się łatwo powtórzyć. w bolesny sposób politycy nauczą się. żeby zmieniać. Ostoją tej świadomości w obecnej Polsce jest głębokie przekonanie. ponownie. choć pozbawiony tym razem udziału Rosji. komunizm był słabowitym systemem. gdyż w wyniku wyprzedaży majątku obcym kapitalistom. że wypaczonego. nie można liczyć. w tym sensie. nie musi wyjść to wcale na dobre polskiej sile roboczej. zwłaszcza. że świadomość społeczna oparta jest od początku reform ustrojowych na powtarzanych w nieskończoność kłamstwach. Pod wpływem błędnych reform zrujnowana została również narodowa gospodarka. Choć z gruntu nieprawdziwe. W porównaniu z żywotnym kapitalizmem. mógł sobie całkiem file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .htm (69 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . To prawda. POSŁOWIE Konkludując. przyjęte opinie o reformach. krajową czy światową. Mimo to. własnej i zbiorowej.OBŁĘD REFORM pruskiego Fryderyka Wielkiego. wydostanie się z obłędu reform wydaje się prawie niewykonalne. a w ostatnich latach przysłużył się również do budowy polskiego kapitalizmu. że u źródeł katastrofy leżą nawarstwienia fałszywej świadomości. Dlatego. że wydają się poważne. na niewiele się zda wykazanie błędności jednej z tych opinii. że niedawno świat kapitalizmu przyłożył się do obalenia polskiego komunizmu. to kapitalizm będzie dziełem tych. że znowu powodem do regionalnej zawieruchy może się stać. że dookoła jest bujny świat kapitalizmu. gdyż najlepszy na jaki ludzkość stać gospodarczy ustrój kapitalizmu potrafi się wyżywić nawet odpadkami. Może on pogodzić się z tą patologii. tyle. tak. ich wzajemne zaufanie do siebie. Właśnie dlatego. Można naruszyć ten system myślowy dopiero jeśli podważy się go jako całość. gdyż jej potencjał nie pracuje wcale na rzecz lokalnej siły roboczej. polski kapitalizm stał się głównie niepolski. Nawet jeśli gospodarka polska będzie sobie dobrze radzić. że ten sam świat kapitalizmu teraz znowu się włączy. Jeśli chodzi o obecną europejską scenę. w wyniku reform podjętych po upadku komunizmu został zmarnowany polski system gospodarczy. czyli wytrawnych zagranicznych kapitalistów. Ten zbiorowy akt samozniszczenia mógł się dokonać tylko dlatego. którzy już opanowali jego tajniki. Jeśli nie własnymi siłami. czy bez.

Obled reform/Obled reform. Ponieważ z prywatnej korupcji nie mogą w żaden sposób wyniknąć publiczne korzyści. czyli o sprawne państwo. Uważają się oni za liberalnych ekonomistów. Pozostały. więc tylko do zrobienia reformy w systemie gospodarki. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że w trakcie tej przebudowy stosunków własnościowych dalej się będzie walić państwo. Alternatywa liberalna W interesie zwolenników "niekompletnego kapitalizmu" leży utrzymanie powszechnego dzisiaj przeświadczenia. że normalny rynek opiera się na egzekwowanym prawie. że mocno nadwyrężone państwo miało się ewentualnie zająć prywatyzacją. Zatem nie było nadziei. żeby rynek znalazł właściwą obudowę prawną. radzić z komunizmem. liberalne kręgi uznały. jak w Polsce. pozostało po niej tylko zżerane korupcją państwo. że Polska nie miała innego wyjścia. Inaczej przedstawia się jednak rzecz z kapitalizmem. Z całą swoją doktrynalną wiarą w działanie wolnego rynku.OBŁĘD REFORM nieźle. po rabunkowej gospodarce komunizmu przyszedłby rabunkowy postkomunizm z jego własnymi sposobami na marnowanie zasobów. że właśnie zakończyła się rewolucja. tzw. że jeśli państwo jest zepsute. Powstało realne niebezpieczeństwo. Gdyby bowiem autentyczny liberalny ekonomista zabierał się do wymiany systemu tak. by zamiast planów rządził nim rynek. nawet gdyby był tak silny jak polski antykomunizm. Z galopującym rozkładem państwa jego aparat mógłby też zacząć zaspakajać swoje własne potrzeby kosztem zastanych zasobów środków produkcji. że ideologiczne państwo z epoki komunizmu nie było w stanie dokonać takich zniszczeń w substancji gospodarki jak skorumpowane państwo postkomunizmu. ale nie mają z nimi nic wspólnego. więc tylko przez ignorancję ich reformy określane są jako liberalne. w prawdziwie liberalnej strategii reform zadbałby najpierw o zdrową sytuację polityczną. a takie prawo bazuje z kolei na państwie. W rzeczywistości nie było żadnej rewolucji.htm (70 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . które stoi na straży prawa. jako że bez prywatnej własności nie może być rynku. liberałowie. Kiedy więc zmęczona władzą monopartia skapitulowała. która zmiotła stary polityczny porządek. celowe było utrzymanie niektórych z istniejących instytucji nadzoru nad aparatem państwa. Mogłoby się nawet okazać. w 1989 r. Kiedy nastał czas reform. A to dlatego. czyli rozdysponowaniem publicznego majątku. Największa komplikacja wynikała jednak stąd. Innymi słowy. Zmiany ustrojowe w sferze własności dostarczyłyby bowiem okazji do rozlania się korupcji na jeszcze większą niż wcześniej skalę. Dlatego ewentualny ruch wymierzony przeciw jego "niekompletnej" wersji. Po pierwsze. nie miałby takich szans powodzenia. to nie ma żadnej szansy na przyzwoity rynek. wybrałby przeciwną strategię niż tzw. któremu jako ustrojowi upadek nie grozi. gdyż komunizm zniszczyła ogólna demoralizacja.. liberalny ekonomista rozumie bowiem. najwyżej na jakąś jego karykaturę.

powinno ono skupić się na przemianach własnościowych. zwłaszcza zwiększenia wynagrodzeń kierowniczych. żeby mógł dostarczyć dostatecznej liczby doświadczonych inwestorów oraz żeby krajowe banki dysponowały już odpowiednimi funduszami. w drodze do prywatyzacji. państwo nie miało innego wyboru. niezbędna była obecność krajowego sektora prywatnego na taką skalę. Zasada minimalizacji ingerencji państwa nie wykluczała jednak tego. żeby od zaraz ją sprywatyzować. Biorąc to pod uwagę. W myśl liberalnej ekonomii oznaczałoby to jednak nadmierną ingerencję. czyli rynku. która zakłóciłaby. Żeby bez perturbacji przekazać całe fabryki i banki. wtedy. Uważa też. tyle. Po drugie. że głównie oraz przez oferty na małe pakiety akcji. ale raczej szerokie otwarcie możliwości startu prywatnych biznesów.skonstruować rynek.OBŁĘD REFORM zwłaszcza nad jego sektorem gospodarczym. kontrakty menadżerskie. że ograniczając swoją rolę do minimum. Ekspansja sektora prywatnego musiała poszerzyć możliwości nadużyć w sektorze państwowym. by od razu przystąpić do prywatyzacji. Najlepiej przez tzw. kuszonej przez możliwości niekontrolowanych dochodów w sektorze prywatnym. więc było dodatkowo oprzeć się na rozwiniętej za komunizmu kontroli społecznej oraz Kościele. Skoro komunizm zostawił po sobie głównie niewydajną własność państwową. co na walce o interes narodowy (np. gdy wsparł tzw. jak ograniczyć się w sektorze państwowym do płytkich reform. tyle. Można. Zapanowanie nad państwem nie było możliwe bez ścisłego parlamentarnego nadzoru. warunkiem sukcesu zmian własnościowych nie było grzebanie w sektorze państwowym. a nawet sparaliżowała działanie tego sektora.Obled reform/Obled reform.htm (71 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . ciągnąc za sobą w dół nawet całą polską gospodarkę. który zbudował wielki autorytet nie tyle na potępianiu komunizmu. Należało natomiast zaraz stworzyć nowe instytucje. czyli bez prawa do większości głosów w zarządzie. a następnie wpaść w głęboką zapaść. sektor państwowy mógłby obniżyć swoją niezadowalającą wydajność. pionu przestępczości gospodarczej w policji.czyli rynkowo . jako domeny działania jednostek. więc nie trzeba było likwidować np. bo przeciągający się ostry konflikt partii z "wolnymi" związkami groził narodową klęską). jednostki winny same . Liberalna ekonomia wypowiada się bowiem nie tylko przeciw mieszaniu się państwa w alokację zasobów. Z braku czasu na przystosowanie. żeby mu powierzyć reformy gospodarcze. gdyby państwo kwalifikowało się już to tego. Wzmocniłoby to motywację oraz skłoniło do zachowania posad ze strony doświadczonej kadry. wtedy nawet bez prywatyzacji sektor file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . W związku z tym. ale instytucja sejmowa wymagała czasu na konsolidacje. skarb państwa. stan wojenny. np. że nawet gdy państwo jest zdrowe. które uzależniałyby wysokość wypłat od poziomu wykorzystania majątku. Gdyby wyzwolić prywatną inicjatywę. istniała pokusa.

Obled reform/Obled reform. tyle. w prawdziwym liberalnym wariancie nie można zamknąć kraju na kłódkę. żeby państwo mogło właściwie skalkulować ceny zbytu. przejęcie powiązanych z nimi firm. że należy likwidować taryfy celne gdy gospodarce grozi wyniszczenie czy też wydarcie większości jej majątku przez obcych. albo średnią jaką miały w momencie akcesu do Unii najnowsze kraje członkowskie. Liberalna ekonomia preferuje otwarte gospodarki. który wzmacnia miejscowych inwestorów zamiast podcinać ich egzystencję. Oraz. Po trzecie.OBŁĘD REFORM prywatny zdobyłby dominację. Ekonomia liberalna nigdy nie postulowała absolutnego otwarcia. której państwa starannie chronią swoje zagrożone konkurencją sektory produkcji.htm (72 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Państwo mogło się wstrzymać ze sprzedażą na dużą skalę do tego właśnie momentu również dlatego. zamieniając ją w swoiste więzienie. że uzyskałby przewagę już po około dziesięciu latach. ale nigdzie w tej ekonomii nie jest powiedziane. Z wyższą wydajnością. w takim tempie. Ponieważ zakupy istniejących starych firm nie muszą prowadzić do modernizacji. że dopiero wtedy popyt na majątek ze strony krajowych inwestorów byłby dostateczny. najlepiej było znowu pójść śladem Unii. Krajowi inwestorzy mają nie tylko pełne prawo do ochrony własności. Grecja. na zasadach reakcji łańcuchowej. Najlepszy zakres jest zaś taki. Ze względu na polskie zacofanie. tak. nie dopuszczając w ogóle zagranicznych inwestorów. a państwowy zszedłby na margines. żeby bez ograniczeń mieli oni dostęp do narodowej gospodarki. Hiszpania i Portugalia. ale jedynie to. żeby żądać godziwych cen. żeby z pomocą takich cen wyselekcjonować najlepiej przygotowanych nabywców. sektor prywatny mógłby rosnąć nawet dwa razy szybciej niż państwowy. żeby w miarę swoich potrzeb każda gospodarka określiła najlepszy dla siebie zakres zagranicznej obecności kapitałowej. Nawet wtedy nie było wskazane. gdyż ich sprzedanie w zagraniczne ręce ułatwia. bądź wrogim przejęciem przez zagranicę. które handlują bez skrępowania z całym światem. gdyż utrata rynków może się skończyć bankructwem ich firm. ale raczej działać metodycznie. Jeszcze korzystniejsze jest zezwolenie obcym inwestorom na zakładanie nowych fabryk i banków. właściwszym rozwiązaniem jest zezwolenie na wsady rzeczowe z zamianą na akcje. przeto ze względu na zacofanie krajowej klasy kapitalistycznej nie można było się obyć bez okresowego zakazu sprzedaży obcym inwestorom kontrolnych pakietów w istniejących fabrykach i bankach. żeby wyrzucać cały majątek na ladę. że z góry należałoby przyjąć górny limit własności zagranicznej w oparciu o aktualną średnią dla Unii. Ze względu na większą obecność takich wrażliwych na import sektorów. ale też rynków. Zwłaszcza tych z mocną pozycją na lokalnym rynku. polska file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Nie wolno jednak zezwolić na to.

to mogłaby bardzo łatwo pójść szlakiem Słowenii. by najpierw wyzbył się na jej rzecz swego majątku. że obydwa kraje miały za sobą lata emancypacji gospodarczej od silniejszych sąsiadów. że poniosła klęskę. polska gospodarka pilnie potrzebowała jednostronnych koncesji ze strony Unii. więc Polska tylko zreperowała państwo. zaporowe. że nie chodzi głównie o porównania z Polską. z których żyją unijni rolnicy. Ale tylko w Słowenii zostały zapewnione warunki dla jego realizacji. ale w ogóle nie wpuściła obcych inwestycji (np. partycypacyjnemu modelowi firm. odporną na kryzysy. W niektórych sektorach. Dotyczy to szczególnie rolnictwa. liberałowie przemilczają przypadek Słowenii. gdzie do dyspozycji są trudniejsze do obrony przed unijnymi negocjatorami cła tzw. która nie tylko zaniechała sprzedaży swego majątku zagranicy. Gdyby.Obled reform/Obled reform. gdyż ten podważa całą ich mitologię "polskiej drogi" do kapitalizmu. że nie nadawał się on dla innych krajów regionu.OBŁĘD REFORM gospodarka wymagała jeszcze większej ochrony.dzięki tzw. Przykład Słowenii dowodzi. że w obydwu krajach pozycja załóg była bardzo silna. Atak medialny na Białoruś jest jednak tak zmasowany. nie tylko. Mniej drażliwe są natomiast subsydia na poziomie tych. tylko długookresowe wysokie bariery dla importu dawały szansę na przetrwanie. porównania statystyczne nie dają wcale podstawy do wniosku. jak dotąd jako jedyna w Europie Wschodniej. w Polsce dzięki "niezależnym" związkom. Pod wieloma względami sytuacja wyjściowa Polski i Słowenii była podobna. Wygodnie zapominając o tym. że wyłącznie polska strategia pozwala na udaną budowę kapitalizmu. odpowiednio Rosji i Serbii. choćby przez fakt. który przyjęła. Polskę ominął szok. To. Podobnie jak fakt. Wskazuje również. że można stworzyć dynamiczną. że Słowenia odniosła sukces wybierając inną drogę. Tzw. że Unia nie żąda od każdego petenta. który przeżyła Białoruś w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . zamiast paść ofiarą pisanego palcem na wodzie "cudu Balcerowicza". w Słowenii . że mało kto sięga do danych. która znalazła się pierwsza w kolejce do przyjęcia przez Unię. mianowicie odpowiedzialny aparat państwa zabiegający o interesy swej gospodarki. bez wyprzedaży zagranicy. Białoruś rzeczywiście poszła inną drogą niż Polska. Lewandowski 2000). czy też tak powszechny w Unii środek jak wymagany procentowy udział krajowej żywności w hurcie i detalu. zwłaszcza tych dających duże zatrudnienie. Słowenia. ale niestety. nie oznacza jednak. Polska mogłaby się rozwijać jak Słowenia. Wówczas. że wyłącznie Słowenia przyjęła liberalny kierunek reform. Każda inna prowadzi do klęski jaką poniosła Białoruś. Powyższa alternatywna strategia w dużym stopniu pokrywa się ze scenariuszem zmian ustrojowych. ale że wybór należy tylko do kraju-kandydata. Zamiast układów opartych na głębokich ustępstwach celnych. gospodarkę bez oddania majątku zagranicy. zwłaszcza jednostronnie korzystnych dla Unii. powtarzają w kółko. z tym.htm (73 z 87) [2005-02-12 02:29:54] .

. za rządów Mazowieckiego.. w której przyjęto "polską drogę". gdyż na Białorusi zbliża się on do poziomu z 1989 r.OBŁĘD REFORM wyniku rozpadu Związku Radzieckiego. Nie ma mowy o zintegrowaniu tych importowanych kapitalistów. ale też często ulegał on polonizacji. kapitaliści są obecni. wtedy robotnicy też nie maja powodu aby być lojalni wobec właścicieli. bez prywatyzacji na rzecz kogokolwiek. liberałów tajemnicą jest fakt. które zawsze niosą za sobą marksowskie rewolucje. Najlepiej to widać w przemyśle. Zwłaszcza..Obled reform/Obled reform. Podobny szok przeżyły inne byłe republiki. można rzec z importu. podobnie jak to się działo za komunizmu. ale niestety nie na takich zasadach jak w przeszłości. W polskiej historii. Gdy właściciele nie czują tego rodzaju odpowiedzialności. a jest tylko robotnicza. liberałom. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . choćby w tym sensie. dzięki tzw. Gdyby oprzeć się tylko na tych danych. stąd wyższa jest też estońska stopa bezrobocia (Załącznik 4). w której brak jest krajowej klasy kapitalistycznej. więc wyniki Białorusi powinno się porównywać raczej z nimi a nie z Polską. gdyż obcy kapitaliści zakładają w Polsce jedynie filie.htm (74 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Oczywiście. Wybryk rewolucji Ze względu na radykalizm reform wykonanych przez prawie pozbawiony kontroli aparat państwa. tyle że zagraniczni. nieznaną nigdzie w Europie Zachodniej aberrację instytucjonalną. wypada gorzej niż Białoruś. napływowy element odgrywał zwykle dużą rolę w gospodarce. Mamy przeto w Polsce. że taki post-sowiecki kraj jak chwalona Estonia. żeby rozwinęli poczucie odpowiedzialności za losy lokalnych robotników. Jego skutki dla gospodarki są zresztą podobne do tych.wdrożony został swoisty marksowski ideał gospodarki. piania się więc potencjalnie niestabilna sytuacja. z szybkim wywłaszczeniem na rzecz zagranicy. wpadłoby zaprzestać straszenia Polaków "białoruską drogą". podczas gdy w Estonii produkcja przemysłu jest ciągle o prawie połowę niższa niż w 1989 r. Po pierwsze . Gdy przyjmie się tę perspektywę to widać. Teraz nie ma takiej nadziei. że w ostatnich czterech latach dochód narodowy Białorusi wzrósł o jedną trzecią. scenariusz budowy kapitalizmu ma swe źródła nie tyle w liberalnej myśli co w doktrynie marksowskiej. Starannie ukrywaną przez tzw. że Białoruś nie popełniła zbiorowego samobójstwa oddając obcym swój majątek za "bezdurno".przed szybko tracącą oddech Polską. wytyczony w 1989 r. którą można opanować tylko przez powszechne ogłupienie albo przez odwołanie się do przemocy. Białoruś znalazła się wśród najszybciej rozwijających się gospodarek regionu .

Nawet słono. O wadze świadczonych przez państwo usług najlepiej można się przekonać. odwrotnie niż sobie to wyobrażają tzw. Ta sama reguła dominacji dotyczy całych gospodarek.Polakom odebrano nie tylko majątek i zyski. że w kapitalizmie firmy nie świadczą sobie wzajemnych uprzejmości. ale równie jej nieznany model gospodarki. którego nie ma w Europie Zachodniej. w tym do Europy Zachodniej. Ale też pod naciskiem działających u nich w kraju związków zawodowych. bez normalnych funkcji społecznych. że tzw. nie można bowiem wziąć na serio kilku absolutnie urągających podstawowym zasadom akademickiej ekonomii usiłowań (Bugaj 2000. w której wszystkie firmy kombinują jak się pozbyć pojedynczych konkurentów. zagraniczni właściciele nie walczą o zyski dla dobra ludzkości. co wydaje się niemożliwością. Tyle. żeby wzięli na siebie mniej intratne podwykonawstwo. że. gdyż majątek sprzedawany jest zagranicy za dziesięć procent wartości.OBŁĘD REFORM Importowanie kapitalistów to być może łatwiejszy sposób na budowanie kapitalizmu. więc nie tylko "niekompletny kapitalizm". ale. czy powszechna opieka zdrowotna. Kapitalizm to bezwzględna walka ekonomiczna. Jak już zabraknie majątku państwa na sprzedaż. liberałowie zapomnieli również o tym. jak się spojrzy na to. Za psie grosze oddano bowiem obcym inwestorom tytuł do dochodu z kapitału.drastycznie redukowane są funkcje "państwa opiekuńczego". liberałowie. że wymaga jednoczesnego działania bardzo wielu firm. bezpłatne szkolnictwo. Glikman 2001). Odebrano więc gospodarce nie tylko trwały majątek ale i możliwość jego samodzielnego odtworzenia. wśród których brakuje niestety polskich akcjonariuszy. tyle. Nikt nie podważył jednak tego wyliczenia. możliwie na zawsze. Nie miałoby to tak groźnej wymowy. Po drugie . w których ze względu na szczupłość podatków nie stać państwa na usługi społeczne.Obled reform/Obled reform. jak np. Polska szybko się przekona o tej prawidłowości. Polska zbudowała. kieruje się on głównie do krajów gdzie te usługi są rozbudowane. gdzie działa "niekompletne państwo". kredyt bankowy. Nie płynie on bynajmniej do gospodarek. a nie tych polskich. subsydiowana kultura. trzeba zań zapłacić. Albo przynajmniej zmusić ich. Inne źródło finansowania przyrostu majątku. co jest kolejnym pilnie ukrywanym faktem . gdyby motyw maksymalizacji zysku sam z siebie zapewnił. czyli zysków. że zagraniczni właściciele polskiej gospodarki zadbają o jej interesy. Wycofywanie się państwa w Polsce z różnych opiekuńczych powinności nie idzie przy file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Dziw bierze. do tego dochodzi stały doroczny koszt ich utrzymania. Przekazanie budowanego przez pokolenia majątku za ułamek wartości to tylko wstępny koszt nabycia kapitalistów z importu. ale jak to bywa z importem. niż tworzenie własnych kapitalistów. też znalazło się pod kontrolą zagraniczną. Zupełnie odwrotnie.htm (75 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . gdzie płynie strumień inwestycji zagranicznych. Robią to głównie dla swoich udziałowców.

bo to przecież zniechęca do życia. choć nie jest im obca taka działalność. nie u obcych. A więc taka. Co więcej. najlepiej byłoby zlikwidować podatek od zysku. ale u siebie w kraju. żeby w wyniku niespotykanego pogwałcenia liberalnej ekonomii oraz liberalnej polityki mogła powstać gospodarka odporna na recesje. Upadek "opiekuńczego państwa" wynika głównie stąd. Jak też. Trudno sobie bowiem wyobrazić. jak np. że wysychają źródła podatkowe ze strony sektora produkcji. Po trzecie . ale płaci go siła robocza . gdy Polska wchodzi w drugi "kryzys Balcerowicza". ale konsekwencją file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . To prawda. liberałowie nie rozumieją. dostęp do wyedukowanej siły roboczej. że nie powinno się też ściągać podatków od płacy. Kryzys miał bowiem być społeczną zapłatą za wyrwanie się z komunizmu. nikt nie słyszał o tym. a nowa recesja jest kolejną zasłużoną nauczką. Zmienia to Polskę w dziwny kraj. gdyż w obydwu przypadkach płace rosły wolniej od wydajności a wydatki społeczne państwa spadały. włącznie ze wspieraniem systemu edukacyjnego. prowizji.odzierane z usług socjalnych. a tym samym pomniejsza liczbę nowych miejsc pracy. którą z pełnym rozmysłem skonstruowały po ostatniej wojnie wszystkie kraje Europy Zachodniej wprowadzając państwo do rynkowej gospodarki. w którym właściciele kapitału nie płacą podatków. Z tego powodu sektor zagraniczny w ogóle nie płaci podatków od zysku do budżetu. Zdaniem tzw. kiedy gospodarka wkroczyła w pierwszy ostry "kryzys Balcerowicza".oraz emeryci. Można było się o tym fakcie przekonać już w latach 1990-1992. gdyż zniechęcają one robotników do podejmowania pracy. Problemy budżetowe nie są przy tym bez związku z faktem.htm (76 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Kryzysy Balcerowicza nie są oczywiście karą za komunizm. polskie społeczeństwo zostaje z gospodarką wyjątkowo podatną na kryzysy produkcji. powinno się też wyeliminować obecne podatki od świadczeń emerytalnych. że niektóre z tych usług mogliby oni sami finansować. ze względu na nasilający się rozrost aparatu administrującego usługami. Dzisiaj. sektor zagraniczny od 1996 r.OBŁĘD REFORM tym w parze z oddawaniem obywatelom funduszy dotąd wydatkowanych na te usługi. żeby obce firmy w Polsce łożyły na szkoły czy uczelnie. wykazuje straty. że społeczeństwo dalej czepia się komunizmu. Jak dotąd jednak. że celem podatków od zysku jest ściągnięcie należności za korzyści jakie osiągają właściciele kapitału z tytułu usług państwa. który rzekomo zniechęca do inwestycji w środki trwałe. wykorzystującego swoją pozycję na rzecz windowania własnych pensji oraz pozyskiwania tzw. że polskie państwo bardzo hojnie zwalnia obce firmy z podatków. liberałów. trzebaby powiedzieć. mimo dwukrotnie wyższej wydajności. gdy resztki sektora państwowego robią zyski. te same kręgi twierdzą. czyli kryzysogenną. Idąc dalej tym torem myślenia. Tzw. Rozumując w ten sposób.Obled reform/Obled reform. Prawie nikt z polskich ekonomistów nie potraktował tego załamania jako poważnego ostrzeżenia. U podstaw obydwu kryzysów nie leżą wygórowane apetyty lokalnej siły roboczej.

oraz. rośnie więc szybko dług zagraniczny a wraz z nim groźba niewypłacalności. albo o połowę w relacji do wydajności. w którym obieg pieniądza zależy od podaży dolarów. które przez kilka ostatnich lat były chwalone za swe sukcesy. obniżył się więc deficyt handlowy. z którym kryzys w produkcji staje się nieunikniony. pierwszym sygnałem gospodarczego zagrożenia w Argentynie okazało się galopujące zadłużenie zagraniczne oraz deficyty budżetowe. że Argentyna zdołała przekazać swoje główne banki. Tak jak w obecnej Polsce. W każdej chwili może pojawić się panika finansowa oraz ucieczka tzw. a obecnie dlatego. tak. gdy z braku innych możliwości bezradne państwo przyjęło taktykę odsuwania kryzysu przy pomocy kryzysu. Jedynym praktycznym sposobem na obniżenie deficytów handlowych okazało się bowiem spowolnienie wzrostu gospodarki przez obcinanie inwestycji oraz konsumpcji. schładzania przez Balcerowicza w Polsce. w którym obcy kapitał wyrzuca na bruk lokalną pracę. Nie pomógł też fakt. ciężar przystosowania trzeba zwalić na siłę roboczą.OBŁĘD REFORM podporządkowania gospodarki zagranicznym interesom. do niedawna uważaną za wzór dyscypliny finansowej oraz liberalizacji gospodarki. ale ono jest zbyt słabe w stosunku do sektora zagranicznego. telekomunikację. Żeby się przekonać dokąd dokładnie zmierza Polska ze swym "niekompletnym kapitalizmem" wystarczy się rozejrzeć po tych krajach rozwijających się. w 2001 r. unikając obciążeń podatkowych. spadek produkcji oraz płac. ale zbyt mało by zahamować nasilenie kryzysu. Argentyna zbiera teraz słowa nagany za niedostatek finansowej dyscypliny oraz liberalizacji. spekulacyjnego pieniądza. Wystarczy wziąć Argentynę. Wspomniany mechanizm uzależnienia podaży pieniądza wymusił w 1998 r. Dominujący w produkcji sektor zagraniczny importuje bowiem znacznie więcej niż eksportuje. oraz monopole (np. W środku głębokiego kryzysu. I załamanie waluty. przypominający efekty tzw. Powstaje błędne koło. Wszystko to spadnie na barki państwa.Obled reform/Obled reform. doszło do ucieczki kapitału i załamania waluty. że gdy zaczynają się problemy z deficytem wymiany handlowej oraz zadłużeniem. Widać to w ostatnich dwu latach. Tym niemniej. odbiera państwu środki na przeciwdziałanie bezrobociu. energetykę) w ręce zagraniczne. czy właścicielskiej zagranicy. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Doszło do tej nierównowagi. Przez trzy lata płace spadły o jedną piąta. a dzisiaj gnębią je kryzysy. że Polska staje się krajem obcego kapitału i lokalnego bezrobocia.htm (77 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Główne ośrodki władzy pogodziły się z myślą. Walka z kryzysem odbywa się przy pomocy bezrobocia. mimo że Argentyna od lat stosuje bardziej rygorystyczny niż Polska mechanizm finansowy. że większość banków i fabryk jest już zagraniczna. Trudności zbytu w kraju spowodowały pewien spadek importu i ruszył trochę eksport. Najpierw jeszcze bez silnej obecności kapitałowej. żeby wymusić na nim adaptację.

wypadałoby zaprzestać odnowionej po upadku komunizmu "negatywnej selekcji". Chodzi o rozmontowanie złożonych mechanizmów doboru. Natomiast odsuwają od procesu decyzji ludzi.Obled reform/Obled reform.OBŁĘD REFORM Argentyna uzyskała prawie kilkanaście miliardów dolarów pomocy. gdyż chyba nigdy odruchy moralne nie uległy takiej dramatycznej erozji. w sposób korupcyjny. w której. upadek gospodarki został zapoczątkowany przez ucieczkę kapitału. liberałowie . Udzieliły one.jak twierdzą tzw. którzy nie zatracili jeszcze poczucia odpowiedzialności za sprawy publiczne. również do niedawna chwalona jako wzór kraju rozwijającego się. Panikę wywołała jednak nie tylko eskalacja zagranicznych długów czy ostre problemy budżetowe. który przechodzi gospodarka Argentyny. Negatywna selekcja nie wynika z tego. ulokowanego na giełdzie i w państwowych papierach. W 2001 r. że wynoszą na wpływowe stanowiska ludzi nastawionych na własne interesy. pozostały jedynie bardzo ryzykowne wyjścia awaryjne. Tak jak w Argentynie. ale jak dochodzi do kryzysu finansowego. że dziesięć lat psucia systemu gospodarki przez tzw. ogromnych tzw. Kryzys ten tylko w tym roku spowodował dramatyczną dewaluację pieniądza oraz utratę około dwudziestu procent dochodu narodowego. które file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że . współodpowiedzialnej za obecne załamanie postaw moralnych. Wyjście awaryjne Możnaby pomyśleć. w jakimś sensie Polska znalazła się na dnie swej nowoczesnej historii. gdyż wszystkie możliwe główne wyjścia zostały już zatrzaśnięte. że skoro banki polskie są głównie zagraniczne. wypłynęły teraz na powierzchnię piramidy władzy głównie zastępy młodszych roczników. Po pierwsze. Niestety. liberałów to względnie krótki okres. głównie państwowych. z grubsza przypominający scenariusz. nieściągalnych kredytów. Mogłoby się wydawać. których główne niszczące działanie polega dzisiaj na tym. z powodu bankructw w przemyśle zagraniczne banki w Polsce wpadają w pochodny własny kryzys. Odwrotnie. głównie spekulacyjnego. więc nie powinno być trudności z naprawieniem szkód.. Turcja też wpadła jednak w potężny kryzys finansowy. ale najpierw musiała zgodzić się na obniżenie płac o następne piętnaście procent.pozostałości starszego pokolenia zablokowały dostęp młodszemu pokoleniu. banki prywatne też wpadają w tarapaty. Odbicie się od tego dna będzie trudne. kto wie czy nawet nie przykład cudu gospodarczego. i nie widać dlań szybkiego zakończenia. ale także fatalna sytuacja w bankach. zmuszając państwo do miliardowego oddłużania na barkach podatnika. nie są one podatne na tureckie kłopoty. Można sobie łatwo wyobrazić sytuację.htm (78 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Inną lekcją służy Turcja. naturalnie też kosztem krajowego podatnika. Państwo stanęłoby wtedy przed koniecznością ratowania zagranicznych banków.

że ostatnie dwa file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . dla nabywców krajowych. Dochodzi do paradoksalnej sytuacji. kto ośmieli się wyrazić troskę o interes publiczny. dopóki nie dojdzie do zmian w mediach. nawet z poparciem połowy potencjalnych wyborców. żeby były one otwarcie poruszane takie na przykład jak kwestia pól darmowej wyprzedaży.katolickiego. a zwłaszcza w telewizji. W tym samym czasie powinno się wreszcie uruchomić ułatwienia finansowe. w której najważniejsze partie polityczne. o czym można się było przekonać. zagraniczne koncerny mogłyby posiadać tylko niskie udziały w prasie. czują się zastraszone przez tzw. czyli rozpędzenie całej elity około stu tysięcy wykształconych ludzi w starszym wieku.Obled reform/Obled reform. głównie zresztą z udziałem zagranicznych koncernów. Wybór między krajowym z zagranicznym nabywcą należy wyłącznie do polskiego rządu.htm (79 z 87) [2005-02-12 02:29:54] .wyłącznym celem dalszej prywatyzacji musi się wreszcie stać tworzenie rodzimej klasy kapitalistycznej. Żeby uniknąć samosądu mediów. W ostatnich latach niestety polskimi rękami dokonano w Polsce takiego samego zabiegu. tajne powielacze czy zagłuszane radiostacje. przypomnę .OBŁĘD REFORM wkroczyły w zmiany ustrojowe niekiedy zagubione. Ludzie z moralnym autorytetem nie uzyskają wpływu na bieg polskiej gospodarki. nie doszło do porachunków. przywództwa tych partii często zmuszane są do mówienia ich głosem. Nadwyżkowe udziały uległyby obligatoryjnemu odsprzedaniu krajowym inwestorom. zwłaszcza w bankach. głównym partiom. w której zachowały się silne odruchy społeczne. liberalnych komentatorów. które są strażnikiem "negatywnej selekcji". Dlatego należałoby od zaraz zatrzymać jakąkolwiek sprzedaż majątku w ręce zagraniczne. nie licząc zakupów w ramach niskich pułapów dla ogółu obcych akcji. ściślej związaną z powojenną odbudową. Powoływanie się przez tzw. najlepiej np. Po drugie . mimo silnych nastrojów nazistowskich. Stąd płyną brutalne ataki tzw. którym nie zagrażają teraz. Wyparli oni starszą generację. w każdym razie nie ma w tej sprawie żadnych wiążących ustaleń z Unią. Pozytywna selekcja nie jest więc możliwa bez demonopolizacji mediów wzorem Unii Europejskiej. głównie za sprawą Kościoła. tak skuteczne pod koniec komunizmu. gdzie. gdy zapadła sejmowa uchwała. w tym ulgowe linie kredytowe. tak by krajowa własność stała się dominująca. jaki w Niemczech Wschodnich wykonali po upadku komunizmu Niemcy Zachodni. czy Austriacy. gdyż środki przekazu nie chcą. liberałów na każdego. a często obojętne na interes publiczny. gdzie tytułom prasowym czy stacjom nadawczym wolno działać tylko na wyznaczonym terenie mając określony niewielki udział w dochodach reklamowych. Nie uczynili tego Niemcy Zachodni u siebie nawet po upadku hitleryzmu. Odpowiednio. Media w Polsce to prawie monopol. Z tych samych powodów boją się wdać w pewne tematy. liberałów na jakieś decyzje w tej sprawie jest kłamstwem.

należałoby zakwestionować całe umowy prywatyzacyjne oraz przekazać majątek do puli zarezerwowanej wyłącznie dla krajowych inwestorów. Największym chyba oskarżeniem dotychczasowej taktyki. Mogą one być łatwiej rozwiązane jeśli polska strona. w twardych negocjacjach. zidentyfikowane przez ekonomistów Unii jako największe konkurencyjne zagrożenie dla jej własnych producentów. że na nieporównywalnie większą skalę no i prawie bez nadzoru. na pewno nie na bazie porównań z cenami. tak by państwo polskie uzyskało niezbędną swobodę działania. W przypadku stwierdzenia sztucznie zaniżonych cen powinno się zadbać o uzyskanie finansowych rekompensat. że sektor zagraniczny będzie działał w sposób mniej szkodliwy dla polskiej gospodarki niż to dzieje się obecnie. Trzeba się więc pogodzić na pewien przynajmniej czas z tym faktem. metalurgia i górnictwo . gdyż żadne środki. Równie nieprawdopodobne jest by stanęły one w obronie transakcji.zostały w 1990 r. które są ewidentnie oparte na manipulacjach cenowych. Po trzecie . Zamiast wzorem file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Można oczekiwać. Jest jednak mało prawdopodobne. "szara strefa". tyle. Nie wystarczy zadbać o to. żeby unijne władze zdołały dowieść poprawności wycen. Dla zwiększenia stanu posiadania własnej klasy kapitalistycznej. jak na przykład szacunkowej wyceny należności podatkowych czy obligatoryjnych taryf płacowych.odbudowa krajowej własności wymaga nowego podejścia do integracji z Unią Europejską. niezbędna jest też dokładna weryfikacja ważniejszych umów prywatyzacyjnych z punktu widzenia ich zgodności z prawem. ale jednocześnie podjąć wszystkie legalne kroki. Z pewnością nic dobrego nie da dalsza taktyka oddawania prawie wszystkiego bez żadnej walki. tyle. uzyska odpowiednie warunki. Trzeba się liczyć. żeby zapewnić.Obled reform/Obled reform. Nawet jednym słowem unijni biurokraci nie skomentowali tej suwerennej polskiej decyzji. nie są w stanie doprowadzić do szybkiego przywrócenia kontroli nad bankami i przemysłem. Sam w sobie akt przystąpienia nie rozwiąże niezwykle złożonych problemów gospodarczych Polski. żeby jak najwięcej majątku trafiło do krajowych kapitalistów. jakie uzyskano ze sprzedaży podobnych fabryk czy banków na terenach unijnych. że najbardziej dzisiaj zagrożone sektory . Można nad nią zapanować tylko przy pomocy bezpośrednich ingerencji państwa. że takie kroki mogą wywołać nieprzychylną reakcję ze strony Unii.rolnictwo. jest fakt.OBŁĘD REFORM polskie banki mają być sprzedane krajowym inwestorom. a zarazem dowodem rozkładu państwa. Sektor zagraniczny działa jak tzw. poza wtórną nacjonalizacją.htm (80 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . W skrajnych przypadkach. że zagraniczni właściciele zechcą odwołać się do unijnych władz w przypadku rewizji umów kupna majątku. że na jej terenie szara strefa działa na nieporównywalnie mniejszą skalę. na wzór tej z komunizmu.

htm (81 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . a nie ekonomii. Musi mieć również prawo subsydiowania polskich produktów na własnych warunkach. zwłaszcza. w postaci udziałów importu w łącznej sprzedaży pewnych produktów. żeby strona polska brała się do realizacji jakichkolwiek nowych postanowień dopóki nie uzyska pełnoprawnego członkostwa. że Austria została poddana przez Unię niesłychanym atakom potępienia oraz sankcjom. Z pewnością państwo powinno odzyskać prawo ustalania ochronnych ceł oraz ilościowych ograniczeń np. zwłaszcza jeśli chodzi o stosunki z Unią. ale zyska ono możność przenegocjowania lub anulowania ustaleń. Nie jest dopuszczalne. co jest prawdą. które będzie Polsce trudno szybko rozwiać. Dowodem tego stał się dla nich chociażby fakt. Austria dowodzi. żeby z chwilą akcesji Polska zrezygnowała z unijnej pomocy. Głównym powodem niezadowolenia Austriaków jest fakt. Polska mogłaby się sporo nauczyć od różnych krajów członkowskich Unii. gdzie rolnictwo jest relatywnie małe. gdyż nie naprawią państwa. które obecnie niszczą jej gospodarkę. Szukając dróg wyjścia. Nie jest bowiem tak. między innymi rolnej. ale. gdy niedawno demokratycznie wybrała "zły" rząd. w tym między innymi od Austrii. że ma zbyt mało państwa. że jej gospodarka jest mało rynkowa. że władze Unii zbytnio ingerują w sprawy ich kraju. Mogą się tylko źle odbić na państwie.Obled reform/Obled reform. Nie chodzi bowiem o fakt. Nastroje w sprawie przyjęcia Polski uległy w Unii ochłodzeniu z powodu obaw. ani na władze unijne. tak. oraz że gdy dochodzi między nimi do ostrej kolizji. restrukturalizacji. Przez odłożenie członkostwa nie tylko. że jedynym rozsądnym wyjściem staje się chwilowe zamrożenie dalszych negocjacji. Na niewiele więc przyda się hurtowe tłumaczenie ustaw oraz branie kolejnych zobowiązań. żeby zacofana polska gospodarka nie mogła liczyć ani na swoje państwo. że wszyscy jej członkowie za każda cenę gotowi są pielęgnować więzi z Unią. interes narodowy bierze górę nad interesem ponadnarodowym. W każdym razie nie ma większego sensu. gdyż kraje człokowskie coraz ostrzej stawiają warunek. Wystarczy jeśli będą trwały przygotowania jednolitych dokumentów prawnych na wypadek gdyby ostatecznie zapadła korzystna dla Polski decyzja w sprawie przyjęcia. że interesy władz kraju nie zawsze są zgodne z interesem unijnych władz. Z krajów-kandydatów Czechy oraz Estonia.OBŁĘD REFORM unijnych rządów wesprzeć te ważne dziedziny państwo pozwala na ich uwiąd zgodnie z unijnymi programami tzw. tak jakby był krajem drugiej klasy. poszły na takie ustępstwa. że odciąży się z dodatkowej pracy bardzo słabowite państwo. że te zobowiązania zapadają często zgodnie z logiką korupcji. Stan gospodarki Polski przemawia jednak przeciwko podobnym ustępstwom wobec Unii. bo nie jest. Gdzie się nie obejrzeć widać podobnie szkodliwą niemożność. wyrażający obawy przed dyktowanym przez władze unijne otwarciem granic dla file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .

OBŁĘD REFORM

emigrantów, jako zagrożeniem dla tożsamości Austriaków. Dążenie do zachowania niezależności wykracza zresztą poza przynależność do Unii, dotyczy też ewentualnego członkostwa Austrii w Pakcie Atlantyckim. Od dawna nieprzychylne stanowisko Austriaków wobec ich udziału w tym wojskowym sojuszu uległo pogłębieniu. Oburzenie wywołał niedawny atak bloku, z powietrza, na równie małą Serbię. Trzy czwarte Austriaków uznało, że ich kraj nie ma nic do robienia w tym bloku militarnym, że lepiej jak pozostaną neutralni. Innym przejawem tego, że kraje członkowskie dbają o swoją niezależność w ramach Unii jest postępowanie Danii. Właśnie niedawno, w obawie przed nadmierną ingerencją, wyborcy zdecydowali, że Dania bezterminowo odłoży decyzje w sprawie oczekiwanego przez władze Unii przyjęcia wspólnego pieniądza oraz centralnego banku. Duńscy przeciwnicy tej fazy integracji, zwłaszcza farmerzy, wygrali referendum, mimo niedostatku funduszy i bez wsparcia ze strony rządu. Podobnie jak Austria, przywiązana do tradycyjnego, rodzinnego rolnictwa Dania, ze zgrozą spogląda, jak biurokracja Unii forsuje przepisy w sprawie swobodnego dostępu cudzoziemców do ziemi. Na oczach Danii rozgrywa się też kolejna unijna plaga, której wynikiem jest masowa rzeź zakażonych zwierząt, w tym w Niemczech. Gdyby nie stały upór Danii wobec narzucanego przez Unię "naukowego" modelu rolnictwa, jej konkurencyjne rolnictwo też dopadałyby te ciężkie plagi. Danii, ale też Austrii, chodzi jednak nie tyle o stosunki z całą Unią, co raczej z jej główną potęgą - sąsiednimi Niemcami. Obawiają się ich dominacji, tak jak Portugalczycy, którzy opierają się różnym unijnym presjom z obawy przed ekspansywną Hiszpanią. Czy jak Finowie, ostrożni z panującą przez wieki Szwecją. Nie mylą się, gdyż historia ma to do siebie, że dominacja łatwo wraca. Widać pewne ludzkie pasje są wieczne, a siły zła mogą być przynajmniej tak przemożne jak siły dobra. ZAŁĄCZNIKI Załącznik l Udział obcego kapitału w przemyśle oraz bankach, 2000 (w procentach) Kraj Europa Wschodnia Przemysł Banki Sektor publiczny bankowy 20

Polska

35-40

75

file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (82 z 87) [2005-02-12 02:29:55]

OBŁĘD REFORM

Chorwacja Czechy 35 Estonia 60 Węgry 75 Słowacja 25 Słowenia 15 Ameryka Łacińska Argentyna Brazylia 15 Chile Wenezuela 55 Europa Zachodnia Austria 30 4 35 Dania 15 7 Francja 25 12 Hiszpania 25 13 20 Irlandia 50 55 Niemcy 13 6 40 Norwegia 11 7 55 Portugalia 23 15 30 Ameryka Północna Kanada 50 7 Meksyk - 18 30 Stany Zjednoczone 18 11 Azja Południowa Japonia 3 2 15 Malezja - 17 42 Korea Południowa - 5 16 Taiwan - 4 57

85 65 80 70 40 10 38 35 5
40

10 30 15 10 40 60 20

Załącznik 2 Źródło: Poznański (2001) 142 A. Informacje wyjściowe 1. Dochód narodowy - globalny 2. Globalne roczne oszczędności 3. Wpływy z prywatyzacji (Całość kapitału - banki/przemysł) 50 10 10-12 160 32 18-23 B. Wycena kapitału. 1. Współczynnik kapitałochłonności (ułamek) 2. Dochód narodowy - banki/przemysł 3. Realna wartość kapitału - banki/przemysł 3/1-4/1 25 75-100 3/1-4/1 80 240-360
file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (83 z 87) [2005-02-12 02:29:55]

OBŁĘD REFORM

C. Głębokość dyskonta 1. Realna wartość kapitału 2. Wpływy z prywatyzacji 3. Relacja wpływów do wyceny 75-100 10-12 16-19% 240-360 18-23 7-9% D. Zapotrzebowanie na oszczędności 1. Realna wartość kapitału 2. Roczne oszczędności (50% albo 100%) 3. Wymagany okres oszczędzania (lata) 75-100 5-10 7-20 240-360 16-32 15-22 E. Straty spowodowane dyskontem 1. Procent straty (wartość/wycena) 2. Strata w kapitale - banki/przemysł 3. Roczna strata dochodu narodowego 3.1 Współczynnik kapitałochłonności = 3/1 3.2 Współczynnik kapitałochłonności = 4/1 81-84% 60-84 20-28 15-21 91-93% 218-312 72-104 54-78 Źródło: obliczenia własne Załącznik 3 Porównanie dwóch dekad: Gierka oraz Balcerowicza 1. Wskaźniki makroekonomiczne Dekada Gierka Balcerowicza (1970-1979) (1990-1999) 120 (1970=100,1979; 20 123 (1970=100, 58 36 (1971-1978, 1991-1998) 4.4 w tym "ukryte"

1.1 Wzrost dochodu narodowego (indeks) 170 1989=100, 1999) 1.2 Udział inwestycji w dochodzie (%) 28-30 1.3 Wzrost majątku trwałego (indeks) 165 1979;1989=100, 1999) 1.4 Dług zagraniczny brutto (mld US $ ) 24 1.5 Deficyt jako procent eksportu (w %) 47 1.6 Liczba nowych miejsc pracy (mln) 2,1 -2,1 1.7 Ogólna liczba ludzi bez pracy (mln) 0.5 bezrobocie (mln) 0.5 2.1 2. Wskaźniki mikroekonomiczne 2.1 Budownictwo mieszkaniowe osób) 2.2 Spożycie mięsa i przetworów 2.3 Spożycie mleka (kg na osobę) 2.4 Spożycie masła (kg na osobę) 2.5 Zakup książek (na tyś. osób) 2.6 Przejazdy kolejowe 23,3 69 262 8,9 4136 1302

8.5 (liczba mieszkań na tyś 57 (kg na osobę) 194 4/.3 2425 667

file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (84 z 87) [2005-02-12 02:29:55]

OBŁĘD REFORM

2.7 Przyrost liczby samochody w użyciu 1990-1999)

52

65 (na tys. osób) (1970-1980,

Źródło: Rocznik Statystyczny GUS, Warszawa, 1999 Załącznik 4 Kryzys gospodarczy w Europie Wschodniej, 1989-1999 Indeksy, 1989=100 Kraj 1980 1989 Najniższy punkt 1999 a/ dochód narodowy w wielkościach realnych Bułgaria 76.2 100.0 66.6 (1997) 70.7 Czechy 93.2 100.0 86.9 (1993) 95.3 Węgry 86.3 100.0 81.9 (1993) 99.4 Niemcy Wsch. 100.0 68.3 (1991) 98.5 Polska 91.1 100.0 82.2 (1991) 121.8 Rumunia 88.5 100.0 75.0 (1992) 75.8 Słowacja 94.8 100.0 75.1 (1993) 101.7 Słowenia 98.9 100.0 79.1 (1992) 105.3 Białoruś 65.7 100.0 63.4 (1995) 81.4 Estonia 74.5 100.0 63.7 (1994) 78.3 Litwa 68.5 100.0 51.0 (1995) 59.6 Rosja 78.1 100.0 58.2 (1996) 57.6 Ukraina 75.0 100.0 39.3 (1999) 39.3 b/ produkcja przemysłowa w wielkościach realnychBułgaria 71.3 100.0 40.8 (1999) 40.8 Czechy 81.5 100.0 66.1 (1993) 76.9 Węgry 92.9 100.0 66.9 (1992) 113.9 Niemcy Wsch. 75.2 100.0 37.0 (1991) 55.3 Polska 86.3 100.0 69.7 (1991) 122.4 Rumunia 76.9 100.0 42.7 (1999) 42.7 Słowacja 76.7 100.0 63.6 (1993) 76.4 Słowenia 90.3 100.0 66.1 (1993) 75.6 Białoruś 61.1 100.0 60.3 (1995) 91.6 Estonia 78.5 100.0 47.1(1994) 55.7 Litwa 72.5 100.0 38.7 (1995) 43.6 Rosja 74.4 100.0 46.0 (1998) 49.7 Ukraina 72.6 100.0 49.6 (1997) 51.3 c/ wskaźnik ogólnego poziomu zatrudnienia Bułgaria 100.0 100.0 72.2 (1998) - Czechy 95.3 100.0 89.7 (1993) 90.2 Węgry 104.2 100.0 69.8 (1997) 72.9 Polska 102.0 100.0 84.3 (1993) 92.9 Rumunia 94.6 100.0 80.5 (1999) 80.5 Słowacja 90.8 100.0 81.8 (1999) 81.8 Słowenia 84.0 100.0 78.6 (1996) 80.2 Białoruś 95.4 100.0 84.0 (1996) 86.0 Estonia 97.9 100.0 76.4 (1999) 76.4 Litwa 97.0 100.0 72.3 (1996) 74.1 Rosja 96.9 100.0 84.2 (1998) 85.0 Ukrainę 99.6 100.0 86.5 (1999) 86.5 Źródło: Economic Survey of Europe, Nr. l, Genewa: United Nations, 2000 LITERATURA Balcerowicz Leszek, Wolność i rozwój. Ekonomia Wolnego Rynku, Kraków: Znak, 1995 Balcerowicz Leszek, Socjalizm, Kapitalizm, Transformacja, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997 Balcerowicz Leszek, Obrona kosztownej utopii, "Gazeta Wyborcza", luty 2000 Berend lvan, The Historical Evolution of Eastern Europe as a Region, "International Organization", rocznik 40, numer 2, 1986 Berend lvan i Ranki Gyorgy, East Central Europe in the 19th and 20th Centuries, Budapeszt: Akademiai Kiado, 1977 Bugaj Ryszard, Postkomunizm z Ameryki, "Gazeta Wyborcza", czerwiec 2000
file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (85 z 87) [2005-02-12 02:29:55]

Evolutionary and Radical Approaches to Economic Reform. Adama Smitha. to dlaczego jest tak dobrze". Personal View: Plus ca change. "Constructing Capitalism".. wywiad "Gazety Wyborczej" z Kazimierzem Z. You Can Win in Eastern Europe. 1999 Kornai Janos. Soviet Subsidization of Trade with Eastern Europe. Sustainability of Poland's "Import-Led" Growth.Obled reform/Obled reform. luty 20. numer l. 2001 Jowitt Kenneth. wypowiedź na marginesie "Jeżeli jest tak źle. New York: Norton & Norton. "Rzeczpospolita". numer. "Economics of Planning". Socialism. "Eastern European Politics and Society". Munich: List. 1983 Mises Ludwig. 1991 Kornai Janos. 1997 Kołakowski Leszek. An Economic and Sociological Analysis. "European Review". Chicago: University of Chicago Press. Gospodarka Polski międzywojennej. 1951 Moisi Dominique. marzec 2001 Hayek Friedrich. Post-socialist Transition: An Overall Survey.htm (86 z 87) [2005-02-12 02:29:55] . luty 22.OBŁĘD REFORM Glikman Paweł. Berkeley: Institute of International Studies. The Vienna Institute Monthly Report. Poznańskim. 1944 Hayek Friedrich. Warszawa: Książka i Wiedza. From Soviet Empire to Western Hegemony. A jednak się opłaca. 1992 Nieckarz Stanisław. 19181938. 1997 Podkaminer Leon. Warszawa: Poltext.. 1994 Janos Andrew. The Road to Free Economy: Shifting from a Socialist System. Warszawa: Centrum im. The Road to Serfdom. maj. numer 2. National Power and the Structure of Foreign Trade. 2000 Offe Claus. 1993 Landau Zbigniew i Tomaszewski Jerzy. "Prawo i Gospodarka". "Financial Times". Die Treuhandler.. Varieties of Transition. Ekonomia polityczna transformacji. Od szoku do terapii. Liberalna kontrrewolucja. The Open Society and Its Enemies. rocznik l. The East European and East German Experience. rocznik 15. 2000 (niedrukowany) Łagowski Bugusław. Poznański Kazimierz Z. The New World Disorder: The Leninist Extinction. The Fatal Conceit. 1945 Hofheinz Paul. Berkeley: University of California Press. 1988 Hirschman Albert. 1999 Murrell Peter. rocznik 25.. 1994 Marrese Michael and Jan Vanous. Princeton: file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . 4. 1992 Jurgs Michael. Polskie banki czy banki w Polsce. Boulder: Westview Press. Chicago: University of Chicago Press. 1967 Lewandowski Janusz. 1992 Kołodko Grzegorz. 1962. Wie Helden und Halunken die DDR verkaufen. 2000 Popper Karl.: Mind and Body: Ideology and Economy in the Collapse of Communism. New Haven: Yale University Press. Berkeley: California University Press. Yes. praca zbiorowa. "Fortune". Cambridge: The MIT Press. The Errors of Socialism. numer l.

"Trybuna". numer l. Mass. Transformat/on as Privatization and Privatization as Expropriation: Patterns of Systemic Change in Eastern Europe. 2001 (niepublikowany materiał) Rosati Dariusz. numer 2. maj 2001 Sachs Jeffrey.. 1988 Poznański Kazimierz Z.: Cambridge University Press..Obled reform/Obled reform. Warszawa. 1993 Poznański Kazimierz Z.OBŁĘD REFORM Princeton University Press (first edition... New York: Public Affairs. 1999 Poznański Kazimierz Z. An Interpretation of Communist Decay: The Role of Evolutionary Mechanisms. Wielki szwindel.. 1943) Poznański Kazimierz Z. Seattle: University of Washington (niepublikowany rękopis). "Communist and Post-Communist Studies". 1942 Sinn Gerlinde i Hans-Werner Sinn. Maj. 1999 Staniszkis Jadwiga. Institute of International Studies. New York: United Nations. Cambridge Mass. University of California . Technology. rocznik. "East European Politics and Societies". 1987 Poznański Kazimierz Z. The Revolutions of 1989 and their Aftemath.htm (87 z 87) [2005-02-12 02:29:55] . 1992 Tekst opublikowany za zgoda prof. Political Capitalism in Poland.: The MIT Press. Kazimierza Poznanskiego copyright © 2003 Kazimierz Poznanski file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Opportunity Cost in Soviet Trade with Eastern Europe: Discussion of Methodology and New Evidence. rocznik 4. Ownership Structure and External Sector in Poland. Competition and the Soviet Bloc in the World Market. Polska droga do rynku. 1993 Schumpeter Joseph. The Economic Unification of Germany. rocznik 26. Cambridge: The MIT Press. The Crisis of Global Capitalism: Open Society Endagered. Poland's Jump to the Market Economy. 1996 Poznański Kazimierz Z. Cambridge. [w:] Antohi Sorin i Vladimir Tismaneanu. The Morals of Transition: Decline of Public Interest and Runaway Reforms in Eastern Europe. numer 2. "Soviet Studies". 1992 Soros George. praca zbiorowa. XL. 2000 Poznański Kazimierz Z. PWE.. Capitalism.Berkeley. 1998 Rutkowski Józef. Between Past and Future. Socialism and Democracy. New York: Harper and Row. Jumpstart.. Poland's Protracted Transition: Institutional Change and Economic Growth 1970-1994. Budapest: Central European University Press.