OBŁĘD REFORM

Kazimierz Poznański

NOTA WYDAWNICZA Oddajemy do rąk Czytelników książkę autora, który choć mieszka poza granicami Polski, uważnie śledzi wydarzenia w kraju. Kazimierz Z. Poznański, bo o nim mowa, jest profesorem University of Washington w Seattle, na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych. Doktoryzował się na Wydziale Ekonomii Uniwersytetu Warszawskiego, a w 1979 r. wydał w PWN swoją pierwszą książkę: Innowacje w kapitalizmie. W 1980 r. Woodrow Wilson School, Princeton University przyznała mu roczne stypendium. W 1981 r. zaczął wykładać ekonomię na Cornell Uniwersity, Ithaca, w stanie Nowy York. Rezultaty jego badań z tego okresu zostały włączone do dwóch analitycznych opracowań Kongresu Stanów Zjednoczonych (pierwszy przypadek udziału polskiego ekonomisty w tej prestiżowej publikacji). Wykładał ekonomię również na Northwestern University w Evanston. Jako stypendysta Hoover Institution prowadził prace badawcze w Stanford University (Kalifornia). W 1987 r. opublikował na University of California Berkeley książkę pt. Technologia i konkurencja: Blok sowiecki w gospodarce światowej. W 1992 r. wydał pracę zbiorową pt. Konstruowanie kapitalizmu, jedną z pierwszych publikacji nt. transformacji postkomunistycznej (m.in. współautorzy Kołakowski oraz Kornai). W 1997 r. nakładem Cambridge University Press wydano jego książkę Przewlekła transformacja: Zmiany instytucjonalne a wzrost gospodarczy w Polsce, 1970-1994. Jako profesor University of Washington organizował coroczne konferencje naukowe nt. transformacji z udziałem polskich i amerykańskich ekonomistów. Wyniki zebrał w dwóch książkowych edycjach (m.in. Prywatyzacja oraz stabilizacja w Polsce, wydana przez Kluwer Academic Press, z udziałem Sachsa oraz McKinnona). Od 1996 r. jest współredaktorem głównego amerykańskiego periodyku poświęconego sprawom Europy Wschodniej: "East European Politics and Societies". Zamieścił ponad trzydzieści artykułów naukowych w periodykach amerykańskich i brytyjskich. W 2000 roku wydano po polsku jego książkę Wielki przekręt. Klęska polskich reform, która znalazła się na krajowej liście bestsellerów. Książka jest przygotowywana do angielskiego tłumaczenia pod tytułem Globalne iluzje: Wywłaszczenie Europy Wschodniej. Gotowa do druku na rynku amerykańskim jest jego książka: Śladami Poppera: Zbiorowa obojętność i upadek społeczny.

file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (1 z 87) [2005-02-12 02:29:52]

OBŁĘD REFORM

Wydawnictwo nasze daje możliwość wypowiedzenia się autorowi w książce, wobec której trudno przejść obojętnie. Prezentowane analizy ekonomiczne, ocena polskich reform, wreszcie wnioski autora, wielu mogą zaskoczyć lub szokować, dla innych będą potwierdzeniem przypuszczeń, że coś w kierunkach naszych reform i dostosowania się Polski do Europy jest nie tak. Pracę tę traktujemy jako kolejny, ważny głos w dyskusji o polskich sprawach. A oto co pisze sam prof. K.Z. Poznański. "Niniejsza książka jest napisaną od nowa pracą zbudowaną na schemacie mojej poprzedniej książki Wielki przekręt. Klęska polskich reform. Minęło kilka miesięcy od ukazania się tamtej książki, mojej pierwszej publikacji po polsku od dwudziestu lat. Jej sukces był dla mnie sporym zaskoczeniem. Obawiałem się, że moja skrajnie krytyczna ocena zmian ustrojowych w gospodarce zrazi czytelników. Książkę sprzedano jednak w niespotykanym - jak na ten gatunek nakładzie dwudziestu kilku tysięcy egzemplarzy. Niestety nie znalazła ona uznania w głównych ośrodkach opiniotwórczych, w tym akademickich. Odnieść można wrażenie, że polscy naukowcy w zasadzie uznali książkę za niewygodną, gdyż przez całą dekadę głoszą pochwałę reform, które ja opisałem jako klęskę. Oczywiście nie należy zbyt dużo oczekiwać po jednej książce, ale można się pocieszyć, że stała się przynajmniej przedmiotem konwersacji w tych kręgach. Ukazało się mnóstwo recenzji, tyle, że wysokonakładowa prasa albo całkowicie przemilczała książkę albo odniosła się do niej z wyjątkową zjadliwością. Miałem też kilka zaproszeń do telewizyjnych oraz radiowych dyskusji, które zawsze były bardzo burzliwe. Spotkałem się też z młodzieżą studencką, głównie w Krakowie i Warszawie. Dwukrotnie miałem okazję przedstawić swoje poglądy posłom na zaproszenie Sejmu. Odebrałem też obszerną pocztę elektroniczną od czytelników, którzy w większości zareagowali z dużą troską na moją krytykę reform. Dla nich, bierność ośrodków wpływu czy samych władz w sprawach poruszanych w książce musi być bardzo deprymującą. Uległem ich zachętom do dalszego penetrowania tematyki polskich reform. Postanowiłem przygotować nową pracę, która pomija drugorzędne wątki i proponuje równie krytyczną ocenę obecnych przemian ustrojowych z nadzieją, że spotka się z nie mniejszym zainteresowaniem. W tym celu musiałem też znaleźć nowego wydawcę, który obniżyłby ogromnie wygórowaną cenę nałożoną na poprzednią książkę. Ograniczony czas nie pozwolił mi na wykorzystanie w tej pracy wszystkich otrzymanych dotąd uwag. Te uwagi, a także zupełnie nowe materiały na temat reform oraz stanu gospodarki, uwzględniam w mojej najnowszej książce, już w połowie zakończonej. Nadałem jej tytuł Ostatnie wybory: rozkład państwa WPROWADZENIE Transformacja ustrojowa ruszyła szybko, tyle, że równie szybko doszło do katastrofy, najpierw w formie gwałtownej recesji, a potem półdarmowej wyprzedaży majątku na rzecz obcych inwestorów.

file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (2 z 87) [2005-02-12 02:29:52]

OBŁĘD REFORM

Minęło raptem nieco więcej niż dziesięć lat od chwili, gdy uwolniona od komunizmu Polska wpadła w obłęd reform, których zadaniem miało być stworzenie kapitalizmu. Tylko w obłędzie możliwe było, żeby budując "wyższy" kapitalizm, wdrożyć system, który nie dorównuje temu, co zostawił "niższy" komunizm. Wsparte żarliwą propagandą, nieudane pomysły reform trafiają do realizacji bez żadnych prób zastanawia się nad ich katastrofalnymi konsekwencjami dla gospodarki. Istotę tych przemian ustrojowych najlepiej oddaje określenie "wielki przekręt", gdyż w trakcie próby budowy kapitalizmu po komunizmie doszło do półdarmowej wyprzedaży większości narodowego majątku obcym inwestorom. Ten konkretny aspekt zmian ustrojowych, które toczą się wieloma torami naraz, jest najważniejszy przy ocenie dziesięciolecia po upadku komunizmu. Dziesięciolecia, w którym nastąpiło bezprecedensowe ogołocenie narodu z jego majątku. Popularna wśród kręgów, które określają się jako liberalne, opinia, że kapitał sprzedano bardzo tanio i do tego w obce ręce, bo waliła się w gruzy pozostawiona przez komunizm gospodarka, jest niepoważna. Polska znalazła się bowiem w głębokiej recesji nie przed reformami, ale dopiero gdy te reformy zostały podjęte, czyli po 1990 roku. Co więcej, gospodarka weszła w zapaść dokładnie, dlatego, że państwo porzuciło potrzeby produkcji na rzecz wyprzedaży majątku. Do sprzedaży pozostającego w gestii państwa majątku narodowego prawie za darmo doszło, dlatego, że zagrożeni utratą swych posad decydenci mieli mało czasu na ukartowanie przetargów. W tym pośpiechu, najbardziej przydatni okazali się obcy nabywcy, bardziej dyskretni w działaniu i zasobni finansowo niż ich krajowi konkurenci. Spośród obcych inwestorów wybrano z kolei tych, którzy byli skłonni do zaoferowania najwyższych tzw. prowizji w zamian za zaniżone ceny. Wiem, że "przekręt" to określenie z ulicy, także może razić, ale mamy tutaj do czynienia z działaniami, które nie zasługują na bardziej wyszukany język. Zresztą, słowo to weszło do powszechnego użytku, kiedy zaczęły się obecne reformy ustrojowe, między innymi pod hasłem wyplenienia afer ery komunistycznej. Ówczesne afery gospodarcze, nawet potraktowane łącznie, nie umywają się jednak swoją skalą do "przekrętu" związanego z dokonaną prywatyzacją majątku państwa. Nie byle, jaki to przekręt, w którym majątek banków i przemysłu jest upłynniany przez aparat państwa za około dziesięć procent jego aktualnej wartości. Pozostałe dziewięćdziesiąt procent wycieka oczywiście do nabywców za granicę, zamiast zasilić mocno wygłodzoną gospodarkę, którą zostawił po sobie stagnacyjny komunizm. Na taką to ogromną stratę narażono społeczeństwo, żeby zainkasować prowizje, stanowiące tylko mały ułamek wartości sprywatyzowanego kapitału. Również te dziesięć procent, które po "wielkim przekręcić" trafia do budżetu państwa, nie jest zużywane na pomnażanie produkcyjnego majątku. W sferze budżetowej ma miejsce mały przekręt, w wyniku, którego znaczna część przychodu przechwytywana jest na
file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (3 z 87) [2005-02-12 02:29:52]

OBŁĘD REFORM

użytek prywatny (np. na niebotyczne pensje zarządów w ciągle jeszcze licznych państwowych spółkach, jak również w niedawno zreformowanych lokalnych samorządach czy też w nowo powołanych kasach chorych). Przyszłość gospodarki wydaje się nawet bardziej przygnębiająca niż smutna teraźniejszość tej panicznej wyprzedaży. Polska skazuje się bowiem na coroczny wyciek zysków z kapitału, które, obok płac za pracę, stanowią główny składnik dochodu narodowego. Ponieważ zagraniczni właściciele przejęli komunistyczne monopole, mają warunki do dyktowania płac i wypompowywania zawyżonych w ten sposób zysków na skalę nawet dziesięciu procent dochodu narodowego rocznie. Łącznie, jednorazowe straty wynikłe z niedoszacowania sprzedawanego majątku oraz ciągłe straty z tytułu wyprowadzanych zysków, wielokrotnie przerastają znikome prowizje zarobione przez decydentów na pośrednictwie. Chodzi, więc tutaj o "wielki przekręt" nie tyle ze względu na skalę osobistych korzyści odniesionych przez mniejszość decydującą o sprzedaży majątku, ile ze względu na rozmiary strat dla wyłączonej z procesu decyzyjnego większości społeczeństwa. Pozbawiona zysków, należnych teraz zagranicznym właścicielom, gospodarka staje się kapitalistyczna, choć w kraju zostają tylko dochody z pracy - czyli place. Z obcym kapitałem i lokalną pracą, Polska staje się krajem, który niejako musi żyć z dnia na dzień, z "gołej" pensji. Możliwości zakumulowania własnego kapitału wyłącznie w oparciu o zarobki pracownicze są nikłe i równie małe są szansę na wyrwanie się z niefortunnej sytuacji, gdzie tylko praca jest własna. Dziś szukanie pracy w bankach i fabrykach przypomina migrację za chlebem we własnym kraju, gdyż większość ich jest zagraniczną własnością. Zatrudnieni w ten sposób stają się jakby sezonowymi pracownikami nie w obcym kraju, ale we własnym. Przy normalnej emigracji zarobkowej, gdy jedzie się do zamożnego kraju jak np. Niemcy, można liczyć na wysokie płace. Przy wewnętrznej migracji trzeba zadowolić się niskimi, polskimi płacami, może nawet na zawsze. Pierwszym wyraźnym sygnałem, na jak niewiele może liczyć lokalna praca jest obecna, druga z rzędu od chwili upadku komunizmu, recesja gospodarcza. Jak widać, fakt, że majątek trwały trafia głównie w obce ręce, to nie uchronił Polski od nowego wstrząsu, za który trzeba płacić nagłym wzrostem bezrobocia oraz płacową stagnacją. Gdyby starannie policzyć to bezrobocie, wyszłoby na to, że co czwarty lub, co piąty Polak zdolny do pracy znalazł się już bez pracy, oraz przeważnie bez żadnego zasiłku. Mój język znowu może kogoś razić, tym razem z tego powodu, że trąci innym żargonem, nie z ulicy, ale raczej z katedry, tym marksistowskim. Wszak krytykuję kapitalizm, rozprawiając o płacach oraz zysku, czy o pracy oraz kapitale, jak to czynią w swych wywodach marksiści. Jest to jednak tylko czysto przypadkowa zbieżność, gdyż mnie, jako ekonomistę, nic nie łączyło z marksizmem ani wtedy, gdy był on
file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (4 z 87) [2005-02-12 02:29:53]

Moje określenie siebie mianem liberalnego ekonomisty może zdziwić niektórych zadeklarowanych liberałów w Europie Wschodniej.OBŁĘD REFORM jeszcze bardzo modny. jak twierdzą. bez różnicy. egzaltują się swym. w tym znaczną część polskiego środowiska intelektualnego. ani też obecnie. wielkim triumfem w budowie kapitalizmu. gdy raczej wyszedł z mody. takie jak rynek czy własność. Instytucje. otwarte rynki oraz prywatna własność.htm (5 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . tyle. Nikt poza . Przeciwnie. jak i przeciw "złym" rynkom.Obled reform/Obled reform.był w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . a więc swego rodzaju . że ta różnica w ocenie wynika stąd. nawet umiarkowaną krytykę reform ustrojowych. że jest to głęboki niepokój liberalnego ekonomisty. To nie jest wcale sprawa tej czy innej tradycji liberalnej a raczej ich niechęci do nazywania rzeczy po imieniu. Liberalizm stoi tak samo murem za rynkami.również moralna . Będąc produktem tych reguł. należy do nich też pewien system moralny. gdyż ma bardzo wyraźną wizję "dobrych" instytucji. Będąc z wykształcenia liberalnym ekonomistą wierzę w kapitalizm. ale są ludzkimi wynalazkami. Niewykluczone. nie są bowiem darem natury. Jest też w pełni świadom tego. że ich liberalizm wywodzi się nie z ewolucyjnej myśli. Schumpeter (1942) dowodził z kolei. nie wyklucza krytycznego spojrzenia na kapitalizm. w której dokładnie mieści się moje myślenie. w którym kapitał . który nazywa się ekonomią neoklasyczną. że nie każda własność prywatna jest z definicji "dobra". Ponieważ żywotność kapitalizmu wyrasta z szerokiego zasięgu własności. gdyż nawet posługując się neoklasycznymi kategoriami nie sposób przeoczyć ułomności polskiego "niekompletnego kapitalizmu"."niekompletny kapitalizm".jak go nazywam . Nie zgadzają się na żadną.wywodzącą się z liberalizmu szkolą ewolucyjną. w żadnej postaci. Podstawowym kryterium oceny jest stopień wolności gospodarowania. są tym silniejsze. zarówno własnych jak obcych. ale z nurtu. Szczególne zasługi miał w tym Hayek (1944). gdzie nie wypada być kimś innym. również przed komunizmem.negacja feudalizmu. zrozumiała jest liberalna . w tym szkoła ewolucyjna. im solidniejsze są te moralne podstawy. Według mnie. a nie marksisty. że wolność nie wyczerpuje wymogów właściwie rozumianego kapitalizmu. zakłada. że nawet gdyby komunizm dał się urzeczywistnić. przyczyny tych rozbieżności muszą być jednak inne. z taką pasją nie podjął obrony kapitalizmu. Ponoć szczęśliwie już zakończonej w większości krajów Europy Wschodniej. Powinno być oczywiste. Liberalizm.ziemia . czyli kapitalizm. gdyż ten ostatni jest wrogiem zarówno kapitału jak i kapitalistów. to niewątpliwie byłby to regres. Liberalizm. której to wolności nie da się nijak oderwać od swobody zawierania umów i od własności zasobów kapitału. z jego ideą gospodarki bez rynków i własności. tworzonymi w zgodzie z obowiązującymi regułami moralnymi. że budzi mój niepokój wyłaniający się w Polsce zależny typ kapitalizmu bez własnych kapitałów i bez rodzimych kapitalistów. wskazując na praktyczną niemożność zrealizowania komunistycznego ideału.

że polityka też przejdzie w ręce zagraniczne. w którym liczy się nie tyle własność ziemi. że mamy do czynienia z inną drogą do poddaństwa. w jej systemie instytucji. Wtedy raczej trudny do ogarnięcia fakt pozbawienia narodu jego kapitału znajdzie już przełożenie na bardziej namacalny bieg życia politycznego. nowoczesna "droga do poddaństwa". Prawdziwe znaczenie tych zmian w gospodarce. W grę wchodzi. W warunkach agrarnego feudalizmu zakres własności kapitału ogranicza się do arystokracji. bowiem droga do większego poddaństwa. ale jego zniewolenie. Nie chodzi. Z racji ich szczególnej pozycji. to rodzą się wątpliwości. właściwie bez własnego kapitału. ale dał poddaństwo dla ogółu rządzonych. więc wcale uwolnienie narodu. jako prawie wyłącznych dysponentów kapitału. Nowi właściciele. kiedy chora gospodarka znajdzie już wyraz w chorej polityce. Najłatwiej to przyjdzie tzw. czy obecna zmiana ustrojowa to nie jest przypadkiem kolejna. których działania pozwoliły obcemu kapitałowi wykluczyć z gry polski kapitał. A to. oraz innymi narodami. Z gospodarką głównie w rękach zagranicznych można oczekiwać. przypisują siłę roboczą do miejsca pracy i narzucają jej niekorzystne warunki wynagrodzenia. tak feudalna arystokracja jak i komunistyczna partia. czy ekonomicznej zależności. będzie dopiero w pełni docenione. dlatego.OBŁĘD REFORM rękach niewielu. co raczej kontrola nad maszynami jako kapitałem. więc tylko o to. że teraz . z ich uprzywilejowaną pozycją ekonomiczną. ze względu na taką wąską bazę posiadania. Mając na myśli wszechobecny obcy kapitał. A zatem. a druga nowoczesna.Obled reform/Obled reform. gdyż nie da się oderwać polityki od gospodarki.po utracie tytułu własności do większości zasobów -podcięta została baza wolności tak dla rządzących jak i rządzonych. obok komunizmu. liberalnym ośrodkom.htm (6 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Tu wchodzą w grę relacje między Polakami. Jeśli się przyjrzeć Europie Wschodniej po komunizmie. które przystosują się do odmienionej rzeczywistości wiążąc swój los z obcym kapitałem. Jednocześnie. tyle. nie poszerza się wąska baza własności. że z jedną kardynalną różnicą. Istotą przemian ustrojowych nie jest. mamy do czynienia z dwoma swego rodzaju formami poddaństwa. Znajdą się. że w "niekompletnym kapitalizmie" nie chodzi już wcale o relacje poddaństwa między dwoma odłamami obywateli narodu polskiego. dalej mogą dyktować warunki zatrudnienia i wynagrodzenia lokalnej pracy. co nadaje zupełnie inny wymiar klęsce reform. wystąpią na niby w obronie file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . a w przemysłowym komunizmie do kadry partyjnej. podobnie jest z polskim postkomunizmem. Komunizm obiecywał wolność. jedna jest tradycyjna. Stąd też liberalne potępienie komunizmu. bowiem partie czy platformy. w obydwu tych systemach siła robocza znajduje się w sytuacji faktycznego poddaństwa. które ten kapitał w większości przejęły. W kontekście tych przemian własnościowych może nasunąć się jeszcze bardziej zatrważająca myśl. mianowicie. Przez zamianę aparatu partii na obcych rezydentów.

będą żądać zdławienia płac polskiej siły roboczej. Tak się niestety stało w Polsce. ROZDZIAŁ PIERWSZY WYWŁASZCZENIE NARODOWE file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . co zostało z komunizmu zmarnowano ten spadek. W ten sposób po komunistycznej katastrofie przyszła zaraz postkomunistyczna. cierpiąca na brak kapitału. właściwie napiwki. decydenci upłynnili kapitał za ułamek jego prawdziwej wartości. ale nie sposób uznać za normalne przejmowanie całej gospodarki jakiegoś kraju. Tym samym wywieziono prawa do przejmowania zysków. Nikt oczywiście nie zdemontuje fabryk i banków by wywieźć je za granicę. jakie reprezentują zagraniczni właściciele. ale obecne dopiero zaczyna powoli docierać do świadomości polskiego społeczeństwa. że z techniką doskonalszą niż krajowa. które przynosi sprzedany przez państwo kapitał.OBŁĘD REFORM nieobecnego polskiego kapitału. że przez taką wyprzedaż ściągnięto bardziej doświadczonych kapitalistów z zagranicy. zagranicznych właścicieli jest dzisiaj w świecie czymś normalnym. Sprzedając kapitał obcym oddano prawo do zysków jako ważnej części dochodu narodowego. została w zasadzie pozbawiona własnego kapitału. Gdyby obcy kapitał napłynął w formie budowy nowych fabryk czy zakładania nowych banków zagranicznych. należy przypuszczać. to jest właściwie katastrofa. Dokładniej. gdzie zamiast uratować dla przyszłych pokoleń to. Poprzednie niepowodzenie głęboko wryło się w zbiorową psychikę ludzi. Dla co poniektórych stanowi to wystarczający powód. W zamian za niewygórowane prowizje. w imię nieobecnej polskiej klasy kapitalistycznej. Co więcej. Państwowy kapitał możnaby wtedy sprzedać rodzącej się lokalnej klasie kapitalistycznej. że przez wyprzedaż tego majątku w obce ręce nastąpił masowy wywóz legalnych tytułów do przynależnej im własności. Nazwanie tego porażką byłoby zbyt łagodne. Polska też uzyskałaby dostęp do większego doświadczenia. W ten sposób słaba gospodarczo Polska. Ale można było ich zdobyć w inny sposób. który nie wykluczyłby jednoczesnego stworzenia silnej własnej klasy kapitalistycznej. Możnaby się ciągle pocieszać.htm (7 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . żeby nie martwić się o przebieg polskiej prywatyzacji. taki. a tym bardziej za półdarmo. Chyba nie zdają sobie sprawy. zamiast wyprzedawać zastany kapitał obcym inwestorom uzyskano by dodatkowy kapitał.Obled reform/Obled reform. CZĘŚĆ PIERWSZA WYMYŚLONY POSTĘP Przejmowanie fabryk czy banków przez. żeby ona zadbała o jego niezbędną techniczną modernizację. za bardzo marne opłaty oraz bez jakiejś większej nadziei na trwałe przyśpieszenie produkcji przez jej dynamiczną modernizację.

Z myślą o stworzeniu warstwy kapitalistycznej uznano. że to zdyskredytowany dzisiaj marksizm uzasadniał bezsensowne systemowe koncepcje odwołując się do przeróżnych "historycznych konieczności". większość specjalnie wyselekcjonowanych obiektów trafiła do zagranicznych właścicieli. że tylko w ten sposób majątek trafi w najlepiej przygotowane ręce. Ci. w latach 1990-1992. że we wszystkich przypadkach główny strumień akcji zostanie skierowany do inwestorów wewnętrznych. Chociaż majątek państwa miał być sprzedany głównie krajowcom. że Polska nie miała innego wyjścia. żeby przekonać obywateli do inwestycji. które zaczęły się już w ostatnim roku rządów Rakowskiego. tyle. w latach 1990-1992. ale w końcu same stały się przedmiotem zagranicznych przejęć (nawet tak dynamiczna grupa jak Elektrim). Podobno udzielono tych preferencji zagranicznym inwestorom. gdy ruszyła pierwsza transza. którzy to dostrzegają. Mówią tak zupełnie niepomni. likwidację przez ratalny wykup.OBŁĘD REFORM Właściwie żaden ważniejszy aspekt obecnej polskiej transformacji ustrojowej nie został dotąd poddany jakiejś rzetelnej analizie ekonomicznej. jak się wydawało. Być może manewr ten kogoś z obywateli przekonał. skupiające producentów z różnych branż w tzw. Ponieważ znajomość faktów jest słaba. są zwykle zdania. czyli giełdę.sprzedaży bezpośrednio lub przez tzw. czy w drodze rozdawnictwa obywatelom czy też przez sprzedaż indywidualnym inwestorom. ale raczej było konsekwencją procesów. dla mniejszych otwarto tzw. Na rzecz sprzedaży miał przemawiać fakt.htm (8 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Pod kontrolę zagraniczną przeszły też w końcu zasoby przekazane w 1995 r. Wybrano rynkowy. Niespełnione zamierzenia Nie ma kapitalizmu bez prywatnej własności. Tym kanałem miały być upłynniane większe obiekty. na rzecz file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . w procesie prywatyzacji pojawiły się też zalążki dużego krajowego kapitału. więc reformy zaczęły się od dylematu. że skutkiem reform nie jest zwykły kapitalizm. Nie wynikało to z preferencji aktualnych władz. Pomysły rozdawnictwa nie znalazły w Polsce większego uznania wśród reformatorów. Dla ścisłości. mało kto sobie uświadamia. to stosunki własnościowe w zreformowanej Polsce są zupełną dewiacją. Zwolennicy darmowej dystrybucji powoływali się na brak prywatnych oszczędności.Obled reform/Obled reform. ofertę publiczną. w jaki sposób w prywatne ręce przekazać olbrzymi majątek państwa. że sprzedaż w tym trybie dalej została skierowana prawie wyłącznie w zagraniczne ręce. holdingi. bo jest to niestety prawie całkowicie "niema" transformacja. wariant . Przez jakiś czas krajowe holdingi wchłaniały nowe obiekty. to jednak. Jeśli przyjąć za normę Europę Zachodnią. z których można by opłacić zakup kapitału.

Ale już pod koniec 1999 r. dlatego.pewna część obcych udziałów pochodzi z zakładania własnych sieci. Owszem. Stało się tak głównie. gdy obcy udział wyniósł 15 procent. czyli w 2001 r. doszedł do 50 procent.. a obecnie. że po raz pierwszy wystawiono do prywatyzacji sporo obiektów o bardzo dużej skali. które musieli następnie zamienić na udziały w jednym z funduszy restrukturyzujących przydzielone im przedsiębiorstwa. Ale. Nieprzerwanie szuka się też zagranicznych nabywców na huty stali oraz kopalnie węgla. Podczas gdy w finansach ubezpieczeniach i bankowości . gdyż dopiero w 1999 r. przede wszystkim dzięki tworzeniu własnych sieci. udział obcego kapitału w przemyśle przekroczył 40 procent.OBŁĘD REFORM tzw. Jeśli chodzi o banki. Plany sprzedaży na najbliższe lata są niemniej ambitne. ale głównie w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Obywatele otrzymali równe certyfikaty. Udział obcego kapitału może całkiem łatwo dojść do 60-70 procent przed rokiem 2003. a zbankrutowany Daewoo pozostawił na wpół rozgrzebany Żerań. powstała tylko jedna średniej wielkości wytwórnia w Gliwicach. Efekty tej wielotorowej wyprzedaży. gdyż pod koniec 1999 r. z tym. kapitał własny -65 procent. Główny producent. aktywami wyniosła 56 procent. napłynęły z zagranicy spore "świeże" inwestycje do Polski. W 1997 r. aż 75 procent.Obled reform/Obled reform. wprowadzonych jako namiastka powszechnego rozdawnictwa. sprzedano pierwsze udziały państwowego monopolisty. fundusze skonsolidowały te udziały na tyle. mierząc tzw. Po dwóch-trzech latach. a w 2000 r. by zacząć systematycznie wyprzedawać je zagranicznym inwestorom. a biorąc za podstawę obliczeń tzw. zmiana nastąpiła dopiero po sprzedaży Banku Śląskiego w 1994 r. Można szacować. udział sektora zagranicznego w bankowości wciąż jeszcze wynosił poniżej 20 procent. udział zagraniczny już był pokaźny. na którą ochotę mają zwłaszcza Niemcy.. zanim doszło do tej wstrząsanej sporami . polskie giganty. General Motors.htm (9 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . że lada moment może się dalej podnieść. Nawet w tak dynamicznej dziedzinie jak motoryzacja. w przemyśle budowa zagranicznych fabryk pod klucz jest minimalna. to na początku reform były one praktycznie wyłączone ze sprzedaży dla zagranicy. mają pójść resztki przejętej przez Francuzów telekomunikacji oraz energetyka. gdy najprawdopodobniej nie zostanie już nic ważnego do prywatyzacji (może tylko jeszcze państwowe koleje). dały o sobie znać już w 1997 r. Na skutki nie trzeba było długo czekać. tak. jeśli chodzi o przemysł..sprzedaży. włoski Fiat. funduszy inwestycyjnych. kontrola zagraniczna banków. Prawdziwa lawina wyprzedaży ruszyła w roku 1999. że przed sprzedażą ten udział był w granicach 30 procent. poprzestał na modernizacji Tych. PZU. Wolniej odbywa się przejmowanie sektora ubezpieczeniowego. że po prywatyzacji PZU podniósł się on do 45 procent.

handel zostanie niedługo zdominowany przez zagranicę tak jak przemysł czy finanse. W 1999 r. Główna część kapitałów została następnie wyprowadzona by zasilić biznesy krajowych tzw. obcy. W innych krajach bałtyckich .ale również na Ukrainie . fabryki oraz banki zostały przejęte głównie przez kierownictwo oraz załogi. gdzie przyjęto za wzór czeski program. w Bułgarii czy Rumunii . najbardziej zaawansowane w wyprzedaży zagranicznej. nomenklatura także musiała ulec .udział ten w przemyśle jest niższy. w 1999 r. Oligarchia musiała. czyli całą jego finansowo zdrową część (Załącznik 1). oligarchów. W Rosji. zagranica miała pod swoją kontrolą 70 procent sektora bankowego. a na Ukrainie.od dwóch lat zaczęła się wyprzedaż.była nomenklatura przejściowo utrzymała kontrolę produkcji.Obled reform/Obled reform. ale w sektorze bankowym sytuacja jest podobna (przy czym większość kapitału bankowego w tych trzech krajach została przejęta przez dwa szwedzkie banki.OBŁĘD REFORM sektorze handlu. większość banków jest już przejęta przez zagranicę. obcy kapitał kontrolował 35 procent przemysłu oraz 45 procent bankowości. że gwałtownie rugowana jest lokalna sieć handlu detalicznego. nie zostawiając nic dla większości obywateli. gdzie udział obcego kapitału jest bliski 80 procent. tak w przemyśle. wesprzeć się na zagranicy ze względu na nielegalny charakter bardzo wielu operacji (np. Jak dotąd.utrzymywane przy życiu przez budżet. zagraniczni inwestorzy interesują się głównie supermarketami. Gdy w Rosji wyłonił się swego rodzaju "nomenklaturowy kapitalizm".Łotwie i Litwie . file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Mimo tych początkowych komplikacji. choć zasoby przekazane na bezpłatny rozdział obywatelom równały się wartościowo tym wystawionym na sprzedaż. Przy obecnym tempie. która przetrwała nawet czasy komunizmu. Tło regionalne Patrząc na resztę Europy Wschodniej. gdzie udział ten nagle podniósł się do 65 procent w 2001 r. Skala ich jest taka. prania pieniędzy). W krajach. W przemyśle udział ten też był już wtedy w 70 procentach zagraniczny. Ścieżkę szybkiej wyprzedaży za granicę przyjęły też byłe republiki bałtyckie. choć tylko częściowo. jak i w bankach. niedawno zresztą połączone w jeden bank). ale bez prawa własności. Słabsza od swych rosyjskich odpowiedników. przy czym znowu poza zasięgiem obcych inwestorów znalazły się zakłady borykające się z trudnościami . W Bułgarii i Rumunii. w tym zwłaszcza Estonia. wywodzących się z dawnej nomenklatury. które już w tej chwili zapewniają im około 25 procent całych obrotów. rzucają się w oczy Węgry. Tak się stało w Czechach. przejmowanie zasobów przez zagranicę okazało się wolniejsze. w których prywatyzację oparto na kuponowym rozdawnictwie.htm (10 z 87) [2005-02-12 02:29:53] .

a Serbia. To może zabrzmieć drastycznie. że w Europie Wschodniej też nie doszło do referendum w sprawie prywatyzacji. Tyle. Na pewno nie ma to nic wspólnego z tym. Szczególnie trudny. gdyż głównie tam zezwolono na zagraniczne inwestycje. który utrzymano w dużym stopniu z pomocą zagraniczną. że tylko Chiny mogły pójść tą drogą. którego dano preferencje zagranicznym nabywcom. która stanowi ulubiony przykład tzw. w odróżnieniu od Polski czy Czech władze chińskie nie starały się narzucić doktrynerskich programów. a akcje znalazły się przeważnie w rękach załóg i dyrekcji. liberałów. czy inne gospodarki regionu. nikt też o nic nie pyta rządzonych.htm (11 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . małe. Wariant budowy kapitalizmu bez prywatyzacji był dostępny dla Polski jak i dla reszty Europy Wschodniej. gdzie po prostu nie doszło do prywatyzacji. gdzie postanowiono zmienić tzw. Ich zdaniem. Jeśli chodzi o samą Bośnię. że Chiny są inne. to w wyniku wojny stała się ona międzynarodowym protektoratem. w Słowenii. głównie w górnictwie. w ramach. Chiny uczyniły swoją gospodarkę nie mniej prywatną niż Europa Wschodnia. że zupełnie przyćmiły sektor publiczny. liberałowie. gdzie prywatyzacja została właściwie zakończona. Co więcej. Widać to w Serbii. Wysuwa się też argument. Najbardziej trudny dla inwestorów zagranicznych okazał się model Chin.10 procent. można zacząć od gospodarki Irlandii. wyjątkowo szybko rozwijająca się Irlandia to dowód na to. stanowią przykład gdzie załamał się ten samorządowy model. że Chiny są wielkie a Polska. Reszta świata Wychodząc poza świat byłego komunizmu. Z kolei. Ciągle działa tutaj monopartia. Mniej demokratyczne Chiny wybrały. omal nie podzieliła losu swej prowincji. jeśli chodzi o zagraniczne przejęcia okazał się wariant przyjęty w byłej Jugosławii. prawie wyłącznie przez zezwolenie własnym obywatelom na otwieranie biznesów. że strategia wyprzedaży zagranicę jest najbardziej file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Żadne czynniki ekonomiczne teoretycznie nie przemawiały za tym. gdzie dotąd właściwie brak obcego kapitału. wykupują przemysł. ale tworzenie protektoratów jawi się jako alternatywna metoda prywatyzacji.Obled reform/Obled reform. zwłaszcza ciężki. Chętnie używają tego argumentu polscy tzw.OBŁĘD REFORM głównie Rosjanie. Te biznesy okazały się tak prężne. udział zagranicy w przemyśle jest w granicach 15 procent. Chorwacja oraz Bośnia. a w bankach . Podobnie stało się w Kosowie. samorządowy model przez sprzedaż akcji pracownikom. choć oczywiście w ekonomii liberalnej nie ma osobnych teorii dla małych i dużych gospodarek. jako przedmiot ataku. a zwłaszcza wyprzedaży za granicę. więc bardziej demokratyczną drogę reform ekonomicznych. gdyż nie przechodzą politycznej transformacji.

że zagraniczne banki powstały prawie wyłącznie z nowych inwestycji.4 procent. bez najmniejszych przeszkód wpuszcza się obcy kapitał do tego sektora. a w Niemczech niewiele więcej). bardziej zbliżonych gospodarczo do poziomu rozwoju Europy Wschodniej. chilijski model. Tak wysokiej penetracji gospodarki przez obcy kapitał nie tylko nie można spotkać w Europie Zachodniej. a ostatnio .otwarte fundusze emerytalne inwestują wpłaty. często publiczny. który w Europie Zachodniej opiera się głównie na państwowych systemach składkowych. w którym prywatne . więc obracają głównie lokalnymi oszczędnościami. które napływają z zagranicy. banki dalej. a Czechy właśnie sprzedały obcemu inwestorowi swego państwowego monopolistę ubezpieczeniowego. Gdyby jednak przyjrzeć się średniej dla całej Unii Europejskiej. Stare irlandzkie. Węgry zdołały już całkowicie pozbyć się własnych ubezpieczeń. W średniorozwiniętej. ale nigdzie prywatyzacja nie została skazana na zagranicznych inwestorów. w sensie własności. w ubezpieczeniach. na której to przykładzie ponoć oparli się dzielni polscy reformatorzy. łączące produkcję i sprzedaż z finansami.w Polsce. obcy udział własnościowy w bankowości jest bardzo wysoki. obcy kapitał też kierowany jest nie na wykup. to obraz ten wygląda zupełnie inaczej. ale głównie w budowę nowych obiektów. gdzie w trakcie zaczętej w końcu lat 60-tych masowej prywatyzacji żaden znaczący zakład czy bank nie został sprzedany zagranicznym nabywcom. Skorzystały zwłaszcza rodzinne konglomeraty. tyle. W Europie Wschodniej podobny system zastępowany jest przez tzw. Nie została skazana z pewnością w Austrii. Turcji. W Hiszpanii oraz Portugalii. Prawdziwym ewenementem jest rynek emerytalny. natomiast napływowe zagraniczne instytucje finansowe pracują głównie na wkładach. obcy kapitał musiał budować obiekty i sieci od podstaw. Przez ostatnich dziesięć lat tureccy inwestorzy nabyli 85 procent prywatyzowanego majątku. Tak się stało w Estonii. W bankach stanowi on średnio tylko 13 procent (ale w Austrii . a w bankach ten udział wynosi nawet 50 procent. podobnie jak Polska. jak podałem. przy czym we wszystkich przypadkach nowo tworzone fundusze są głównie pod kontrolą zagranicznych inwestorów.OBŁĘD REFORM racjonalna dla kraju. W Irlandii 40 procent kapitału przemysłowego jest obecnie w rękach zagranicznych. W krajach unijnych w ubezpieczeniach dominuje własny kapitał.Obled reform/Obled reform. udział zagraniczny w bankach wynosi poniżej 15 procent. Jeszcze większy kontrast można dostrzec w niebankowych finansach. jak Polska. także w Irlandii. jak np. startuje do kapitalizmu z poważnym opóźnieniem. Podobnie w Wielkiej Brytanii.htm (12 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . w tym również w Polsce. Prawie bez wyjątku. gdzie. Udział obcego kapitału w przemyśle nie wykracza poza 15 procent (w Niemczech jest on poniżej 10 procent). który. W Europie Wschodniej. na Węgrzech. Daje to file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .

choć taki był zamiar. To.prowadzi głównie do obcych przejęć. W ten sposób. w bankach jest 4 procent obcego kapitału. że żadne teoretyczne rozwiązanie z wyjątkiem przyśpieszonej. Podobnie jak na Tajwanie. w wyniku prywatyzacji. Jeśli chodzi o pozaeuropejskie kraje średniorozwinięte to sytuacja w Europie Wschodniej różni się też od krajów Azji Wschodniej. przy czym narzuty za obsługę premii sięgają 25 procent. gdzie 50-60 procent zasobów funduszy jest kontrolowane przez zagranicznych udziałowców. Wybierając sprzedaż większości własnych kapitałów zagranicznym inwestorom. wybrała wariant narodowej prywatyzacji. ale jego swoista "latynizacja". w której rośnie ogólny dobrobyt. W Korei Południowej udział obcego kapitału w przemyśle czy bankach nie przekracza 5 procent. w Meksyku jest on bliski 35 procent. w Brazylii. prywatyzacja . Weszła natomiast na drogę.OBŁĘD REFORM im kontrolę nad całą gospodarką do tego stopnia. Np. który się wyłania z międzynarodowych porównań podważa rozpowszechniony pogląd. jak widać. Dotyczy to zwłaszcza Chile. że Polska przyjęła jedyną dostępną drogę zmian własnościowych. Podsumowanie Obraz. co się stało nie było żadną historyczną koniecznością w tym sensie. ale rośnie. że wśród byłych komunistycznych krajów Słowenia. W Argentynie odpowiedni udział osiągnął już 40 procent. następuje nie tyle oczekiwana "europeizacja" polskiego kapitalizmu. obcy udział wynosi na razie 15 procent. ostatnio. Trendy.htm (13 z 87) [2005-02-12 02:29:53] .choć wolniej . zaledwie po dwóch latach prywatyzacji banków.Obled reform/Obled reform. Choć file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . na której znalazły się kraje Ameryki Łacińskiej. oraz w dziedzinie emerytur. Silne podobieństwa można też znaleźć w sferze ubezpieczeniowej. że są w stanie dosyć skutecznie tamować ewentualną inwazję zagranicznego kapitału. W Malezji rola obcego kapitału w bankach jest większa . podobnie zresztą jak w Chile. Na to. można powiedzieć. gdzie. masowej prywatyzacji opartej na wyprzedaży większości majątku za granicę nie dawało nadziei na stworzenie dynamicznej gospodarki. Zagraniczny kapitał ma kontrolę nad 30 procentami rynku emerytalnego w Ameryce Łacińskiej (większość tych środków pozostaje przy tym w gestii jednego banku amerykańskiego. zamiast prywatyzacyjnego wynarodowienia. w tym w bankowości. gdzie od lat trwa masowa prywatyzacja. aż 55 procent.nazwijmy go mitem nieuchronności wskazuje chociażby fakt. a blisko 60 procent należy ciągle do państwa. gdzie np. a w Wenezueli. że ten szeroko przyjęty pogląd jest mitem .na poziomie 17 procent. są natomiast bardzo zbliżone do zmian w Ameryce Łacińskiej. widoczne w Europie Wschodniej. Polska nie zbliżyła się bynajmniej do Europy Zachodniej. czyli Citibanku). a najwyższa chyba na Filipinach -35 procent.

przychód z prywatyzacji w najlepszym razie ulegnie podwojeniu do łącznej sumy równej 18-23 miliardów dolarów. Skoro zagranicy sprzedawany jest wspólnie wytworzony majątek. że w Azji Wschodniej kapitał pozostał własny a w Ameryce Łacińskiej właśnie trwa jego radykalna wyprzedaż na rzecz zagranicy. więc na to. gdy sprzedano mniej więcej połowę sektora przemysłowo-bankowego. należy jednak zbadać jak wyceniono narodowy majątek. istniał jeszcze inny wybór. To. który się naprawdę sprawdził wśród średniorozwiniętych krajów przyjęła dotąd Azja Wschodnia. gdyż przyjął się pogląd. Ta "latynoska" ścieżka reform nie może być dla Polski optymalna. gdyż zagraniczni inwestorzy pozyskują kapitał file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Bez względu na to. wpłynęło około 911. kogo ten fakt oburza. że nie chodzi o jakąś fazę przejściową. powiedzmy w roku 2004. bo takie dane są łatwo dostępne z budżetu państwa. Można by powiększyć stronę wpływów. więc przyjąć. że. W żadnym zaś razie Ameryka Łacińska. państwo w istocie rozdało cały ten majątek cudzoziemcom. którzy go stworzyli. że przyjmując "latynoski" wariant. aby majątek państwa rozdać równo obywatelom. Szok cenowy Proponuję zacząć od zapoznania się z przychodem za sprzedany majątek państwa. kalkulację tę nazywam "rachunkiem wywłaszczenia". Za cały okres 1990-1999. że to jest przejściowa faza. którą prześladują niepowodzenia. Ciągle mało. I jako taką trzeba też ją chyba dzisiaj oceniać.htm (14 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Cena nie jest ważna. czy to nie jest jak lekcja pływania bez wody. ale nie jest. jaka jest prawda. przykład budujących kapitalizm Chin również dowodzi. Należy. ważne jest to. w której społeczeństwo ma się nauczyć kapitalizmu od obcych.Obled reform/Obled reform. Wygląda. nawet gdyby przyjąć. ale raczej o bardzo trwałą sytuację. ROZDZIAŁ DRUGI SPRZENIEWIERZONY MAJĄTEK Wielu ekonomistów nalegało. by mało warte fabryki i banki oddać w dobre ręce. choćby teoretycznie. Trudno jest bowiem zrozumieć jak ma się ono nauczyć być kapitalistami bez własnego kapitału. Ponieważ chodzi o zbiorowe wywłaszczenie. może sugerować. Polska zeszła być może na prawdziwe gospodarcze bezdroża. że w momencie zakończenia procesu prywatyzacji. ale zamiast tego. jego wycena powinna być znana publicznie. Jedyny współczesny model budowy kapitalizmu.OBŁĘD REFORM zwolennicy masowej wyprzedaży majątku za granicę bardzo krzywią się na porównania z Chinami.5 miliardów dolarów. niejako w imieniu obywateli. że komunizm zostawił złom.

Należałoby wtedy jednak odjąć koncesje państwa na rzecz obcych nabywców (np. ale nawet niewydolne banki. że majątek sprzedawany jest za śmiesznie niskie ceny proponuję. że współczynnik kapitałochłonności w bankowości jest taki jak w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . ani tych w Austrii za dwuletnie. Trzymajmy się jednak tej sumy 18-23 miliardów. w każdym przypadku. trzech lat. choć przybliżone. by rocznie wytworzyć jednego dolara dochodu narodowego. Stworzenie kapitału. mogłyby z pewnością zrobić to wszystko w ciągu . bo roczne oszczędzanie 20 procent dochodów to nie jest niesłychane wyrzeczenie. Polska mogłaby. Gdyby przyjąć. i zastanówmy się czy suma ta może być adekwatna do wartości kapitału. wykupić austriacki przemysł i banki.rynkowej . która zostanie uzyskana z wyprzedaży. przy dochodzie ok. wymagało wykorzystania wieloletnich oszczędności. że jest on sprzedawany za 10 procent prawdziwej wartości. Przy takiej cenie. Przyjmijmy. wyniosły 32 miliardy dolarów. ulgi podatkowe. ale też z zakupów giełdowych. W przemyśle z reguły wynosi on trzy lub cztery. Gdyby ktoś miał nadal wątpliwości. przy czym. Polacy mogliby kupić swój dotąd "własny" kapitał stosunkowo małym wysiłkiem.wycenie. czyli z oszczędności. Stanowią one 20 procent dochodu narodowego. za swoje dwuletnie oszczędności. na polskich warunkach. czyli że potrzeba trzech bądź czterech dolarów kapitału. np. czy wyłączenia celne). gdyż przy właściwej . nie byłby to już jakiś ewentualny komunistyczny szmelc.htm (15 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . potrzebne byłoby pośrednictwo banków. współczynnika kapitałochłonności.powiedzmy -dwóch.bardziej dokładnej -metody. Nikt nigdy nie zadał sobie trudu. czy z zamiany długów. Powyższa operacja byłaby absurdalna. Ponieważ kapitał powstaje z nieskonsumowanej części dochodu narodowego. choć nie można wykluczyć. Skoro jej gospodarka jest dwa razy większa od polskiej. ale można sięgnąć do innej . Austria zaoferowała swoje banki i fabryki Polsce za ekwiwalent swoich rocznych oszczędności. przez wykorzystanie koncepcji tzw. Żeby te oszczędności trafiły do faktycznych nabywców kapitału. żeby się zastanowił co by było gdyby np.. 160 miliardów dolarów. w 1998 r. że mogą one z upływem lat dorównać wpływom ze sprzedaży majątku zagranicy. najlepiej jest porównać ten przychód z rocznymi oszczędnościami. To wyliczenie. Wynikałoby stąd. nie można by kupić Polskich banków/fabryk za roczne oszczędności. właściwie powinno wystarczyć. Określa on liczbę jednostek kapitału niezbędną do wytworzenia jednej jednostki dochodu narodowego rocznie. to wypadłoby. że polski majątek sprzedawany jest za mniej niż roczne oszczędności. że zbudowanie polskiego kapitału wymagało inwestowania narodowych oszczędności przez dziesięć lat.OBŁĘD REFORM nie tylko od państwa. żeby wyszacować wartość tych zachęt finansowych.Obled reform/Obled reform.

rent. bowiem taka. że choć rynki zastąpiły plany. Wystarczy podzielić faktyczną wartość kapitału. Ale nawet gdyby gospodarka była wyjątkowo atrakcyjna. kapitał trwały . gdy rynki są niedoskonałe. gdyż inwestorzy będą reinwestować dochody. odnosi się jednakowoż nie do zużytego. Wynikałoby więc stąd. Faktem jest. a więc połowę 160 miliardów dolarów. Aby rachunek wywłaszczenia był pełny należałoby uwzględnić odpływ głównej formy dochodów z kapitału -zysków. jako druga obok rynku główna instytucja. otwierając file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .był bardzo zużyty fizycznie. w wyniku załamania inwestycyjnego w końcówce komunizmu. które powstają. kiedy zabrali się do prywatyzacji majątku Niemiec Wschodnich. że kapitał polskich banków i fabryk idzie za granicę za około 912 procent jego faktycznej wartości. oraz. Ma to sens. Prawda jest. W kontekście mojej analizy całkiem jałowe jest zastanawianie się. Wieczny wyciek Nie wystarczy zbadać sam sposób wyceny sprzedawanego majątku. jaki okres oszczędzania był niezbędny dla stworzenia kapitału. który wyliczyłem dla Polski. był bardzo zbliżony w momencie. albo 360 miliardów dolarów. sektory te musiałyby dysponować majątkiem wartym trzy razy więcej. Zagraniczni inwestorzy nabyli nie tylko państwowy kapitał. gdyż ze sprzedażą wiąże się jednocześnie przekazanie tytułu do wywozu dochodów z kapitału. wtedy. 240360 miliardów dolarów przez roczne oszczędności wynoszące 32 miliardy dolarów.Chciałbym tutaj przypomnieć. w jakim stopniu majątek Polski. gdy upadał w nich system komunizmu. Państwo. oraz związane z nimi renty. którym nie przeszkadza wyprzedaż dowodzą.w tym maszyny . które należały kiedyś do partii/państwa. czyli 80 miliardów dolarów. Zastosowany tutaj współczynnik wartości kapitału przypadający na jednostkę dochodu narodowego. Teraz można już bliżej ustalić. ale przejęli jednocześnie pozycje monopolistyczne. że taki wywóz jest nierealny. gdyż dochód narodowy obu go. czyli 240 miliardów dolarów. że pozostawiony przez komunizm zasób wart był 320 miliardów dolarów. czy Niemiec Wschodnich. jak również tzw. Gdyby przyjąć współczynnik równy 3/1. Ci.5 albo nawet 11 lat oszczędzania. że zwłaszcza w Polsce. ale także żeby konsumować. który zostawił komunizm.spodarek. gdyż w realnym świecie pieniądze inwestuje się nie po to żeby inwestować. zachowana została ogromna monopolizacja gospodarki. Stosując współczynnik 3/1 ustali. ale do niezużytego kapitału. odpływ taki jest nieunikniony. czyli zbliżony był do tego. też jest niedoskonałe.Obled reform/Obled reform. że identyczne założenia przyjęli Niemcy Zachodni.OBŁĘD REFORM przemyśle. że te dwa sektory dają połowę rocznego dochodu Polski. by rocznie wyprodukować taką wartość.htm (16 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Wypada. że taki zasób kapitału wymagałaby 7. mimo dużej różnicy w poziomie ich populacji. gdyby przyjąć współczynnik 4/1 (Załącznik 2). był fizycznie zużyty.

czy państwowych . W ostatecznym rachunku źródłem rent . Dowodem na obecność tych. jakie zagraniczni nabywcy odnieśli na skutek państwowego "upustu" cenowego. ceny transferowe (zawyżając ceny swych dostaw importowych z własnych filii oraz zaniżając ceny opartego o ten przywóz eksportu do tychże filii). a wraz z rentami może łącznie nawet do 10 procent. że wcale nie liczy się z potrzebami narodowej gospodarki. banki te przechwytują zyski/renty z reszty gospodarki. płace są np. a bankowych rosła. gdyby się bliżej zastanowić. ci sami monopoliści uszczuplają środki na uzupełnienie płac (np.czy to rynkowych. że istnieje taka teoretyczna możliwość.OBŁĘD REFORM kolejne możliwości osiągania rent. To prawda. że zyski/renty będą stale reinwestowane w kraju. że czyste zyski to 10 procent dochodu narodowego. Skoro banki i przemysł dają połowę dochodu. przypada na nie połowa zysków. co przeprowadzona analiza zdyskontowanej sprzedaży majątku zagranicznym inwestorom. bądź zawyżając koszty wykonawstwa w ramach zamówień rządowych. państwowych rent może być dopiero. w połowie drogi do pełnej wyprzedaży.htm (17 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . gdyż nie płacąc podatków. Ze względu na ciągle bardzo "drogi" krajowy kredyt. Z łatwością może on wyprowadzać swoje zyski/renty choćby przez manipulacje w handlu zagranicznym. drenaż zysków z Polski (nie uwzględniając rent) można szacować na 2-3 miliardy dolarów (Rutkowski 2001). Robi się to przez tzw. Jest file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Stąd może fakt. koszty własne. wykazującymi zawyżone. że w ostatnich latach realna wartość giełdowa spółek przemysłowych malała. Przy 160 miliardach dolarów dochodu narodowego. Inną możliwość niewidzialnego wywozu stwarzają zagraniczne banki.są płace. państwo mogłoby próbować zablokować odpływ dochodów za granicę. drenowane przez wygórowane ceny narzucane przez monopolistów.sumę rosnącą wraz z gospodarką. Żeby się zorientować. nazwijmy je. W przypadku rent państwowych również cierpią płace. Albowiem. a na dodatek kapitał ten jest bardzo trudny do kontrolowania. Ponieważ nie można liczyć na to. W przypadku tych rynkowych. chodzi o potencjalną sumę rzędu 16 miliardów dolarów . Zresztą dominująca pozycja obcego kapitału pozwala mu na "szantaż gospodarczy" państwa. czyli 5 procent dochodu narodowego.Obled reform/Obled reform. gdy państwo właśnie dowiodło półdarmową sprzedażą majątku. który już dzisiaj jest w 2/3 w obcych rękach. Zagraniczni inwestorzy zdobyli tytuł do tych 5 procent. finansowe korzyści. czy ogólnego szkolnictwa). w formie bezpłatnego lecznictwa. można przyjąć. gdyż zagraniczne firmy ze względu na swą lokalizację podlegają miejscowej legislacji. o jakim wycieku mówimy. albo nieistniejące. Już dzisiaj. to też rodzaj monopolistycznej renty. Wywóz tych przychodów jest możliwy przez ukartowane transakcje między polskimi a zagranicznymi bankami-matkami. Ale przecież nie można traktować tej możliwości serio.

To jest nic w relacji do sprzedaży. gdzie nawet słabiej rozwinięta Hiszpania zaczęła właśnie wykazywać dodatni bilans kapitałowy. Jałowa machinacja Żeby dokończyć "rachunek wywłaszczenia". rząd węgierski został zmuszony do zaciągania kredytów. Europa Wschodnia wydała zaledwie 1/4 miliardów dolarów na zakup kapitału zagranicą. 5-6 miliardów dolarów. Za tą sumę mogłaby ona "kupić" Polskę. żeby inwestycje szły do dziedzin. czego wyrazem jest spadek liczby krajowych patentów.5 miliarda dolarów.OBŁĘD REFORM to bardzo realistyczna ocena.htm (18 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . oczywiście zagranicznych. o jedną trzecią (na Węgrzech ta liczba spadła w 1990-1995 z 2300 do 1100. Ale po to. odwrotnie często ma miejsce likwidacja nowoczesnych dziedzin produkcji. choć chodzi tylko o jedną firmę. czy w zamian za wyzbycie się zysków/rent Polska skorzysta z wyższej wydajności kapitału. gdyż Polska. z jedną trzecią polskiego dochodu narodowego. Tylko wtedy jednak mogłaby nastąpić niezbędna poprawa wydajności.Obled reform/Obled reform. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . z tytułu repatriacji dochodów z zagranicznego kapitału. te ewentualne korzyści w formie wyższej wydajności musiałyby dać efekt produkcyjny większy od łącznych strat na darmowej wyprzedaży kapitału oraz rocznym drenażu zysków/rent. np. bilans płatniczy pogorszył się o 1. W 1998 r. czy wejście obcego kapitału nie doprowadzi do trwałego cofnięcia technicznego. W związku z tym. w 1998 r. żeby korzyści z wydajności usprawiedliwiły masową wyprzedaż obcym. gdzie koncentrują się zmiany techniczne. nie tworzy za granicą większych zasobów kapitałowych. że zagraniczni kapitaliści są lepiej przygotowani do użytkowania kapitału. gdyż lepszą technikę wdraża się głównie przez inwestycje. gdyż nie widać jakiegoś skoku w inwestycjach.. głównie przez inwestycje w Ameryce Łacińskiej. podobnie jak Węgry. gdyż na Węgrzech. gdyż w tymże roku region sprzedał kapitał wart 54-63 miliardy dolarów ze średnim dyskontem na poziomie dziewięćdziesiąt procent za ok. Gwałtownie spadła liczba naukowców oraz wysokość nakładów. Zupełnie inna jest sytuacja w Europie Zachodniej. oczywiście bez żadnego dyskonta. zaplecza badawczego. Pobieżna analiza sugeruje. Nie widać też. Niedawno sprywatyzowana hiszpańska Telefonica przystąpiła tam do akwizycji za 27 miliardów dolarów. żeby wyprzedaż miała sens. gdyż malejący wysiłek inwestycyjny prowadzi do upadku tzw. Ten odpływ zysków/rent jest przy tym jednokierunkowy. że jest mało prawdopodobne. do 2800 w 1995 r. Kto wie. Liczba zgłoszonych do opatentowania wynalazków spadła z 4100 w 1990 r. Można założyć. elektroniki. należałoby się jeszcze zastanowić. czyli o ponad połowę). której biznes nie tak dawno był tylko parę razy większy od jej prywatyzowanego polskiego odpowiednika.

. ta strata wynosi 216 miliardów dolarów. stał się podrzędną bazą. a także dodatkowy przyrost wyrównujący coroczny wyciek za granicę zysków/rent. gdzie znalazłaby się gospodarka. prawie bez samodzielnych linii produkcyjnych. Polski potentat Zamech. nie 190 ale raczej 262 miliardów dolarów dochodu narodowego. Gdyby cała ta suma została zainwestowana. dochód narodowy podniósłby się o jedną trzecią. 20 milionów dolarów na jedną nabytą fabrykę. zacznijmy więc kolejny etap "rachunku wywłaszczenia". więc w 2004 r. czyli ok. Przy takim tempie dochód narodowy osiągnie tylko 210 miliardów dolarów. wpadłoby. Gdyby przyjąć. Mianowicie. jakości i asortymentu wyrobów). więc zapewnić przynajmniej ten sam poziomu dochodu narodowego. w tym prawie wszystko. gdyby nic nie straciła na sprzedaży majątku z 90-procento-wym dyskontem. Ale nie można wykluczyć.htm (19 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Wyższa wydajność musiałaby. gdyby w ogóle nie doszło do prywatyzacji a utrzymałby się trend w produkcji widoczny w końcówce komunizmu. spróbujmy ustalić. na którą wydano -głównie w formie wynagrodzeń dla własnych kierowników . były rywal.OBŁĘD REFORM Dobitny jest przykład ABB (Hofheinz 1994). gdyż ich zdaniem gdyby nie ostatnie reformy rynkowe. że w 2004 r. która kupiła 58 fabryk silników w Europie Wschodniej. czyli za Jaruzelskiego. Przyjmując 4 procent. kiedy zakończy się już proces prywatyzacji. zaczynając od punktu gdy gospodarka dźwignęła się już z kryzysu lat 1990-1992. wystarczyła reorganizacja. Nie ma jednak dowodu na to. nastąpiłby w Polsce istny koniec świata. równy 262 + 26. Z pewnością produkcja mogłaby dalej rosnąć 4 procent jak w latach 1983-1989. Te informacje to oczywiście zbyt mało. żeby formułować solidne wnioski na temat efektów wyprzedaży majątku. wtedy dodatkowy przyrost dochodu narodowego musiałby wynieść około 26 miliardów dolarów. że w okresie 1999-2004 r. gospodarka rośnie nie 4 ale 5 procent rocznie. że groziła apokalipsa. pozostawiając na boku kwestię ewentualnych różnic w strukturze produkcji (tj. zabraknie więc 78 miliardów dolarów by pokryć straty z wyprzedaży oraz wyrównać drenaż zysków/rent. Mielibyśmy. czyli o około 72 miliardy dolarów. dochód narodowy wyniósłby około 190 miliardów dolarów. że wyciek stanowi 10 procent wartości całego dochodu narodowego. czyli więcej niż w ostatnich dwóch latach. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . W tym celu załóżmy optymistycznie.Obled reform/Obled reform. Przyjmując za podstawę 240 miliardów dolarów faktycznej wartości kapitału. czyli 288 miliardów dolarów. dając końcowy poziom wymaganego dochodu narodowego w 2004 r. Można teraz łatwo sprawdzić. Dla polskich tzw.300 milionów dolarów. że 5 procent stopy wzrostu to zbyt optymistyczne założenie. Nie odnowiono produkcji. liberałów takie sięganie do przeszłości jest nie do pomyślenia. co miały Polska i Czechy. czy Polska znajdzie się na takim poziomie rozwoju w 2004 r. A gdzie byłaby Polska. przy współczynniku kapitałochłonności 3/1.

prawdą jest. że zagraniczni właściciele nie wpadną na pomysł. Niewiele.na jego konfiskacie. żeby przy odpowiedniej polityce prywatyzacji. wykupić go samemu. żeby wykupić majątek po pełnych cenach Polacy potrzebowaliby sporo czasu. Nie pozostałoby wtedy nic innego do powiedzenia niż to. tyle. Skoro jednak Polacy stworzyli ten majątek to nie powinni mieć problemu. żeby zaproponować odsprzedaż banków i fabryk. że nie Polakom. za każdy stary obiekt można by postawić dokładnie drugi tak samo stary. drugi po tym z lat 1990-1992.htm (20 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Dopiero teraz. skąd pochodzą zyski. zwłaszcza.Obled reform/Obled reform. że tzw. Nie mieli natomiast szansy na wykupienie wielokrotnie większego majątku trwałego Austrii. żeby się okazało. gdy zrozumiemy. jedynie teraz staje się faktem. ale jeżeli w kolejnym kryzysie . że on został sprzedany za bezcen. Podsumowanie Można teraz wykazać bezzasadność kolejnej potocznej opinii dotyczącej reform ustrojowych. że sprzedając za nic. głoszącej jakoby Polacy musieli oddać majątek narodowy za bezcen w obce ręce.też dzieła Balcerowicza . że majątek by się podwoił. że gospodarka właśnie weszła w kolejny kryzys. który nie da im żadnej namacalnej poprawy poziomu życia w porównaniu z rozwojem bez reform. pojawia się prawdziwy problem. Przy ekwiwalentnej sprzedaży. że zostawiony przez komunistów kapitał był nic nie wart. liberałowie zaordynowali Polsce program budowy kapitalizmu. Obym był złym prorokiem. wtedy Polska w 2004 r.produkcja spadnie nawet nie 20 procent jak w latach 1990-1992 ale 10 procent.OBŁĘD REFORM albowiem są dowody. Na to. za jedną dziesiątą wartości. czyli tyle ile miałaby bez półdarmowej wyprzedaży swego majątku za granicę. gdyż go przecież nie zbudowali. Wtedy nie musiałoby dojść do utraty kontroli nad majątkiem narodowym. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . gdyż nie było ich stać na jego wykupienie. Jakże obłudne jest mówienie o finansowej niemożności Polaków. więc podział byłby pół-na-pół. tak. Prawdziwa "nędza" transformacji wychodzi na jaw. osiągnie tylko 190 miliardów dolarów. że ten program polega na wywłaszczeniu narodu z kapitału bez żadnej rekompensaty. wystarczyłyby roczne oszczędności społeczeństwa. zwłaszcza ten większej skali. więc trzeba. jak lokalni inwestorzy mają zakumulować kapitał. Trudno to będzie zrobić bez zysków. Wymyślona przez tzw. reformatorzy stracili środki na pomnożenie narodowego kapitału. natomiast zostawi społeczeństwo bez wypracowanego przez całe pokolenia kapitału. że majątek przemysłu i banków został sprzedany za jedną dziesiątą jego aktualnej wartości. gdyż jedno poszłoby do obcych a drugie trafiłoby do lokalnych właścicieli. lub prościej . w świetle tego. Nie jest prawdą. gdy Polska nie ma własnego majątku. ale na tak nisko wyceniony majątek. liberałów niewydolność finansowa Polaków po komunizmie.

Debata nad recesją przesłoniła niestety ważniejszy fakt. Założyłem wtedy kilka możliwych rozwiązań. wyglądało na to.Obled reform/Obled reform. Ale recesje są krótkotrwałe. że komunizm stanowi bezsporne wynaturzenie. czy wybrać model tzw. natomiast instytucje społeczne. więc. Patologia społeczna Nie od dzisiaj odczuwam głęboki niepokój jeśli chodzi o przebieg zmian ustrojowych w Polsce. wyglądało na to. przekreślając szansę na prężny rozwój na dłuższą metę. gdy powstaną to łatwo nie odchodzą. ponieważ tak naprawdę reformy ustrojowe pozostawiły pewne główne defekty komunizmu nietknięte To. W pierwszym roku transformacji sam zacząłem poważnie rozważać najbardziej prawdopodobny kierunek przemian ustrojowych w Polsce. że w wyniku nieudolnych reform zamieniono w Polsce zwyrodniały komunizm na kapitalizm w jego absolutnie wynaturzonej wersji można najlepiej zrozumieć porównując nowy system nie tyle z sytuacją w ustabilizowanych krajach kapitalistycznych. Więcej. A to. Kiedy zaczęła się transformacja. jak np. w każdym razie nie bez silnego oporu. że żaden z wypróbowanych file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . jak np. przychodzi po nich rozwój. Od samego zarania reform znalazłem się w gronie tych amerykańskich ekonomistów. gdyż w wyniku zbyt gwałtownych posunięć polska gospodarka wpadła od razu w głęboką recesję gospodarczą. "niekompletny kapitalizm" musi mieć z nim raczej wiele wspólnego. czy raczej tzw. czy w wyobraźni. kontynentalny model kapitalizmu. anglosaski. którzy z wielką rezerwą patrzyli na rozwój wydarzeń. więc można by się spodziewać. Swym radykalizmem zbytnio przypominała komunistyczne kampanie szturmowe. w Niemczech czy Francji. nawet taką ewentualność.OBŁĘD REFORM ROZDZIAŁ TRZECI NIEKOMPLETNY KAPITALIZM Odejście od komunizmu dokonało się głównie w sferze językowej. gdzie rola państwa jest bardzo ograniczona. że od pierwszej chwili reformy zaczęły rodzić chory kapitalizm. dlatego. Tak też się stało. W tej początkowej fazie przedmiotem naszych wątpliwości była skrajność "terapii szokowej". gdzie państwo jest bardzo aktywne. Murrell (1992). Zastanawiano się.htm (21 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . że jako wynaturzenie. że reformatorzy mają całkowicie wolny wybór jeśli chodzi o konkretną formę kapitalizmu. nie wróżąc tym samym nic dobrego dla losów gospodarki. że reformy zapewnią wdrożenie jakiegoś wypróbowanego od dawna wariantu kapitalizmu. co z powalonym właśnie komunizmem.

liberalne twierdzą. W nowej fikcji. nie można wykluczyć. zależnego kapitalizmu. łączą się natomiast beznarodowi kapitaliści. jak to często ma miejsce właśnie w krajach zacofanych. jak wiadomo. gdzie kapitał jest rozproszony i anonimowy. znajduje się z reguły w rękach zagranicznych. ale przede wszystkim przez zagranicznych inwestorów. W tej fikcji. co ma miejsce np. rządy komunistyczne nie wydobyły wschodnioeuropejskich krajów ze stanu ogólnego zacofania. w jakim w niego weszły.Obled reform/Obled reform. Jednym z niepożądanych wariantów byłby tzw. Opinia. W tej sytuacji wszelkie narzekanie na brak własnych kapitałów jest dowodem niezrozumienia nowych czasów. w Europie Zachodniej. kapitalizm polityczny. który należało brać pod uwagę byłby kapitalizm. że powstaje "najwyższy etap kapitalizmu". że skoro nie tak dawno "przytrafił" się Europie Wschodniej taki groźny "niewypał" jak komunizm. nad głowami robotników.OBŁĘD REFORM wariantów kapitalizmu nie musi być wcale wprowadzony. gdyż kapitał narodowy przejmowany jest nie przez byłe czy nawet nowe elity władzy. od tego. w którym majątek państwa jest przejmowany głównie przez zagranicznych inwestorów.łączą się ponad głowami kapitalistów. lepiej jest zastanowić się czy tworząc kapitalizm bez rodzimych file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Upajając się samym faktem upowszechnienia prywatnej własności kręgi. W ten sposób nastąpiłoby automatyczne uwłaszczenie byłej nomenklatury. że w Polsce rodzi się system. że w zacofanej gospodarczo Europie Wschodniej w grę wchodzi zagraniczna dominacja na zupełnie wyjątkową w historii skalę. ale nie jest bynajmniej wynaturzeniem. beznarodowi robotnicy .proletariusze . gdzie korpus oficerski zasilił szeregi kapitalistów). Innym patologicznym wariantem. zapożyczone z marksowskiej idei internacjonalizmu. A. Zamiast spekulować na temat tego. w zacofanych krajach znaczna część czynnego kapitału. Dzisiaj widać. tzw. Transformacja wepchnęła region na drogę tzw. Uznałem. które doszły do kapitalizmu z pominięciem komunizmu (np. niejako na wzór wielu krajów. To marksowski internacjonalizm polityczny zakłada zanik odrębnych narodów oraz narodowych interesów. czy polskie reformy wydały "najwyższy etap kapitalizmu". buduje się w Polsce "najwyższy etap kapitalizmu". że transformacja nie odbywa się głównie drogą politycznego kapitalizmu. Wbrew deklaracjom na temat prześcigania rozwiniętego kapitalizmu. który być może odbiega od normy. w którym władza używana jest do zdobycia prywatnej kontroli nad publicznym kapitałem. to zwykłe nieporozumienie. Tyle. w której chodzi raczej o gospodarczy internacjonalizm. czyli kapitalizm globalny. że znowu coś może nie wypalić. we Włoszech po ich politycznej unifikacji albo jeszcze wyraźniej w Turcji czy w Malezji.htm (22 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Odwrotnie.

to rodzący się obecnie porządek też niestety stanowi patologię. Tak jest w przypadku polskiego "niekompletnego".Obled reform/Obled reform. to musiał przecież do kogoś należeć. mógł wyostrzyć patologie komunizmu. Z eliminacją prywatnej własności nastąpiła rzecz ważniejsza .czy lepiej substytucja . Wraz z dokonującym się przejściem do "niekompletnego" kapitalizmu partia. jako "naturalny" ład.usunięcie klasy kapitalistycznej. to majątek był niczyj. Pojawia się śladowy drobny kapitał. gdyż taki istniał nawet w ustroju feudalnym. zwłaszcza tej z pokaźnymi zasobami kapitału. W wyniku oddania większości kapitału nie odradza się. Formalnie własność kapitału w komunizmie była publiczna. traci w drodze prywatyzacji swoje funkcje kontrolne na rzecz siły ekonomicznej w postaci cieszących się monopolem własności obcych inwestorów. że w drodze prywatyzacji zagraniczni inwestorzy posiedli jedynie zupełnie bezpański kapitał. Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać niemożliwe. Partia była. czy "bezklasowego" kapitalizmu. przynajmniej w sensie prawa decydowania o sposobie jego wykorzystania w produkcji. więc jedynym najemcą a społeczeństwo podporządkowaną siłą roboczą.htm (23 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . że ponieważ majątkiem zarządzali niewybieralni partyjni. ale stworzenie nowej struktury społecznej. bowiem zniszczona przez komunizm burżuazja. ale faktycznie znajdowała się w gestii partii. Mimo niewątpliwego nawału reform. gdyż dokonane właśnie przekazanie większości kapitału zagranicy wprowadza ważną zmianę w zastanych relacjach własności. bo jak był kapitał. należałoby ustalić. pozostała w Polsce spłaszczona . ale jego obecność nie stanowi istoty kapitalizmu. ale nie jest już tak bezsporne. Jeżeli uznać społeczną strukturę komunizmu za patologię. Nie należy popadać w iluzję. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . jako sprawująca monopol władzy siła polityczna.niekompletna .OBŁĘD REFORM kapitalistów nie zachowano głównej cechy komunizmu. kto za komunizmu sprawował władzę nad kapitałem. co zapewniał monopol władzy politycznej. żeby kapitalizm. jako nieformalnych dysponentów. kapitalizm w jego najlepszej wersji bezsprzecznie góruje nad komunizmem w swej najlepszej formie. Tą cechą jest nie tyle likwidacja prywatnej własności na rzecz publicznej.aparatczyków partii. Dalszy regres Podstawowa cecha komunistycznej patologii została w gruncie rzeczy nie tylko utrwalona ale i pogłębiona. W istocie rzeczy. na zagranicznych formalnych . istotą zmian własnościowych jest wymiana . Taka niebezpieczna iluzja sugeruje. że nawet w swej całkowicie wypaczonej wersji kapitalizm bezapelacyjnie góruje nad każdą formą komunizmu.struktura społeczna z powalonego komunizmu. który jednostki niejako tworzą same z siebie. Jak widać. Żeby jednak uchwycić ten aspekt transformacji.właścicieli kapitału.

Nie ma narodu bez pewnej formy nacjonalizmu jako źródła pojęcia interesu narodowego. wartości. premiująca kapitał kosztem pracy. teraz natomiast wywłaszczeniu ulega cały naród. Ponieważ zyski oraz renty wydawane są poza granicami. przepłacanym kapitałem i niedopłaconą pracą. W wyniku roszady między kadrami partyjnymi a obcymi właścicielami.są już przerzucane między czynnikami produkcji w różnych krajach. W komunizmie takie wyduszanie "niezasłużonej" wartości (czyli . Można założyć. zagraniczni inwestorzy zainteresowani będą maksymalizacją "wynagrodzenia" kapitału. Natomiast w kapitalizmie bez kapitalistów "niezasłużona" wartość. kosztem płac.była inwestowana przez kadry głównie w dobra kapitałowe. krajowa siła robocza nie może liczyć nawet na pośrednie korzyści z ich wydatkowania (na przykład w formie obsługi luksusowej konsumpcji). że tak jak byłe kadry. którą sprawowała partia/państwo. Rozszerzała się też baza dla pomnażania kapitału. że kapitalizm oraz państwo narodowe są nierozerwalne. więc raczej zaprzestać mówienia o prywatyzacji. łącznie nawet z rządzącymi. w każdym razie powstały jednocześnie. więc będzie istniało dążenie do narzucenia sile roboczej pracy -wyjątkowo niekorzystnego podziału. Niepodzielna kontrola kapitału pozwalała partii na drenowanie społeczeństwa.OBŁĘD REFORM Komunizm wywłaszczył rządzonych na rzecz partii. też był tylko wewnętrzny.rent) dokonywało się w danym kraju między konkurującymi czynnikami produkcji. Powinno się. gdyż nadwyżka . Zwłaszcza. oraz zysk . Nie da się. Nie można sobie wyobrazić. ponieważ w trakcie budowy kapitalizmu kraje Europy Wschodniej jako całość zostają pozbawione własnego kapitału. nadwyżki.htm (24 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . W tym zachowaniu wyrażała się rola partii jako swoistego substytutu klasy kapitalistycznej.albo lepiej o "prywatyzacji przez wywłaszczenie". czynnika pracy. w celu akumulowania tzw. Jest to narodowy problem. cementującego ludzi w koherentną zbiorowość. Podział na zyski i płace wiąże się bowiem nieuchronnie ze stałym odpływem efektów produkcji. W zbudowanym w miejsce komunizmu systemie. więc inaczej dyskutować o tym zjawisku niż w kategoriach narodowych. której głównym motywem jest maksymalizacja "wynagrodzenia" kapitału. a może nawet bardziej. żeby jakieś społeczeństwo wyzbyło się większości file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . obieg gospodarczy nie jest. jako zasłużonego "wynagrodzeniem" kapitału. więc kontrola kapitału wychodzi poza te ramy. a zacząć mówić o masowym wywłaszczaniu całego narodu na rzecz obcych inwestorów .choć niezbyt efektywnie . ale ma wbudowany na stałe "wyciek". Przepływ zysku.Obled reform/Obled reform. ci ostatni zyskują kontrolę nad podziałem dochodu narodowego. więc już zamknięty. co brzmi raczej pozytywnie. poza granice danego kraju. W nowym wydaniu nadal. w tym w przemysł ciężki. ale kontrola nad majątkiem utrzymana była w ramach państwa narodowego.

sprzedając za bezcen statki).nie wystarczy to dla utrzymania systemu. gdyż pomówienie o eksploatację może pojawić się prawie w każdej chwili. wbrew różnym mrzonkom.OBŁĘD REFORM majątku trwałego na rzecz zagranicy przy rozbudowanej świadomości interesu publicznego. Warto przypomnieć. w rzeczywistości główną siłą napędową tego procesu musiało być raczej zaprzeczenie takiej świadomości. jeśli chodzi o intencje obcych państw. zakładająca ogólną. jak komunistyczna wizja ogólnej harmonii w formie "międzynarodówki" prac .Obled reform/Obled reform. komunizmu . późne lata Gierka). obecny file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . z faktyczną własnością. Idea umiędzynarodowienia . Depcząc narodowe odczucia. Fakty mogą się nie liczyć.globalizacji . Na dodatek. często nawet bardzo znacznie. O społecznej ocenie systemów decydują nie tyle ocen ogólnego stanu gospodarki. Ale musiało stać się inaczej. pogłębia nierówność sił. że w latach komunistycznych bunty robotnicze nasilały się po okresie poprawy ekonomicznej (np. Komunizm został odrzucony. gdyż atakowano partię za to. gdy ich obecność w danym kraju jest nazbyt widoczna. a narody jak wiadomo są nierówne. światowa harmonię interesów jest tak samo złudna. Nawet takie ponadnarodowe struktur. gospodarki są wciąż głównie narodowe. w którym sprawą nadrzędną stało się dobro publiczne.htm (25 z 87) [2005-02-12 02:29:53] .kapitału. iż każdy ich ruch może wstrząsnąć podstawami raczej niewielkiej gospodarki Polski. W okresie komunizmu niezadowolenie społeczne nabierało wydźwięku nacjonalistycznego. który obrócił się przeciwko systemowi. mimo że do końca dochód narodowy rósł. że transformacja ustrojowa w Polsce zaczęła się od zrywu narodowego. Bazując na swej alternatywnej wizji "międzynarodówki" kapitału. Pokutuje opinia. Przed podobną groźbą stoi "niepełny kapitalizm". gdyż społeczeństwa łatwo stają się podejrzliwe. że zagraniczni właściciele kapitału mogą liczyć na wsparcie przez ich państwa pochodzenia. jak Unia Europejska. działają na zasadach proporcjonalności głosów do skali kraju-członka. tak potężnych. że dławiła płace robotników na rzecz radzieckich mocodawców (np. komunistyczny internacjonalizm wyzwolił destrukcyjny nacjonalizm. bardziej zgodny z logiką ekonomiczną. że "niekompletny kapitalizm". Trudno zaś o bardziej dobitne dowody takiej obecności niż obecna struktura własności w polskiej gospodarce. Fakt. włączając ideę umiędzynarodowienia kapitału. może okazać się bardziej wydajny niż wsparty na logice politycznej. Zwłaszcza że własność skupia się w rękach międzynarodowych korporacji. wręcz zwrot w stronę pełnej prywaty. Nietrwałość struktur Mimo. co opinie na temat dystrybucji dochodu narodowego. czyli gołej władzy. a także przez najróżniejsze "ponadnarodowe" struktur .

ale okazać się może. gdzie wynosił ledwie 10-15 procent. że przed wojną udział obcego kapitału był w Polsce bardzo wysoki a duża jego część była w rękach niepolskich grup etnicznych. Podobne nastroje wywoływała wówczas nawet jakakolwiek bardziej wyraźna obecność obcych towarów. jako liderze. że ostateczne rozstanie z jego spadkiem. W szczególności nie w sektorze finansowym. jak w faszyzmie. Nawet ten stan. uprawnionego do użycia nadzwyczajnych środków w stosunkach wewnętrznych. wręcz banalnie. W Niemczech.htm (26 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . jak teraz. komunizmu. tzw. W przypadku faszyzmu zyskały aprobatę koncepcje rasistowskiego państwa oraz akceptacja koncepcji totalnej wojny jako instrumentu polityki zewnętrznej. gdyż kapitał zagraniczny . zbliżone okoliczności własnościowe stały się przyczyną ostrych ataków na obcy kapitał. z obcym kapitałem. Obawy o nadmierne wpływy zagranicy zdominowały nastroje w latach kryzysu właściwie na całym kontynencie Europy.OBŁĘD REFORM system też może wyzwolić podobne niszczące nastroje. wizji uniwersalizmu jednej "najwyższej" rasy. W przemyśle zagranica miała 30-35 procent kapitału (Landau i Toma-szewski. wyrosłego z podobnego poczucia. czyli w bankach i ubezpieczeniach. czy przedłużeniem w postaci "niepełnego kapitalizmu". Komunistom nacjonalistyczne sentymenty ułatwiły pozyskanie społecznego przyzwolenia dla totalnego państwa. na Górnym Śląsku czy na Kresach). wyrosły one z poczucia. nacjonalizm posłużył do wykreowania bardziej chorobliwych nastrojów nacjonalistycznych. nacjonalizm był doktrynalnie czymś raczej obcym. ale historia daje wiele do myślenia. może przybrać formę prawdziwego politycznego wstrząsu.Obled reform/Obled reform. większości. w dopiero co wyzwolonej Polsce wywołał głęboką troskę. wymierzonej przeciw odbieranym jako zagrożenie państwom. wobec postrzeganych jako groźba klas posiadających. ale również przez miejscowe mniejszości etniczne (np. liderze faszyzmu. gdyż w okresie przedwojennym.w sensie rezydencji -nie stanowił. komunizmu.faszyzmu. ale i poza nią. 1967). W miejsce tego snuto uniwersalną wizję jednolitej szczęśliwej masy "równych" ludzi zamiast. bez względu na to czy obcy stan własności był dominujący. Wielkiej Depresji lat 30-tych. ale również odbiegającego od komunizmu . Warto przypomnieć. Polski żywioł kapitalistyczny czuł się zagrożony nie tylko ze strony wielkich korporacji zagranicznych. Był to okres bardzo aktywnych zabiegów słabo rozwiniętej polskiej klasy kapitalistycznej o poszerzenie wpływów. gdy gospodarka polska była kapitalistyczna. W Rosji. Nie był to jednak "niekompletny kapitalizm". zwłaszcza przed wybuchem gwałtownego kryzysu światowego. Nastawienia te stały się pożywką dla dwóch radykalnych nurtów. w szczególności w Ameryce Łacińskiej. że gospodarka jest łupem silniejszych konkurentów. To są tylko spekulacje. Komunizm właściwie upadł bezgłośnie. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .

jak również etnicznych mniejszości. Dla innych. jak widać. co "najpóźniejszym" komunizmem. gdyż wyprzedaż zagranicy za bezcen narodowego majątku stworzyła dla pewnych jej odłamów okazję do osobistych korzyści. Głównie wspólnym wysiłkiem tych ludzi powstało w społeczeństwie zamieszanie. Inteligencja wystąpiła w tej roli po części ze względu na własne interesy. Postkomunizm oznacza natomiast prawie pełne uwłaszczenie zagranicznych podmiotów kosztem całego narodu. nie byłoby możliwe bez manipulacji społeczną świadomością. to co się ostatnio stało z systemem gospodarczym.Obled reform/Obled reform. nie gwarantuje. faktycznie na rzecz partii. ale nie dominującej sfery własności. ale również trochę złośliwie. Mamy więc wreszcie polski kapitalizm. w którym brak silnej rodzimej klasy kapitalistycznej. Samo przejście do systemu kapitalizmu. systemowej normalności. Komunistyczna likwidacja prywatnej własności w drodze nacjonalizacji dokonanej przez pierwsze władze po wojnie była jednocześnie wywłaszczeniem obcych właścicieli. mam bardzo ochotę nazwać nie tyle "późnym". już bez tej partii. Komunizm dokonał po wojnie wywłaszczenia obcego kapitału jako ważnej. że zachowano ustanowiony przez komunizm podstawowy układ struktury własności.OBŁĘD REFORM Podsumowanie Jak widać. za zgodą pozostałych aliantów. Jeśli można mówić o braku ciągłości w procesie odejścia od komunizmu. określającej się jako "liberalna".htm (27 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . przyłączenie się do tej totalnej manipulacji stało się jedynym sposobem uniknięcia marginalizacji w pozbawionym funduszy świecie nauki i kultury. tyle. Nadal brak silnej lokalnej klasy kapitalistycznej obracającej rodzimym kapitałem w celach produkcyjnych a nie w celu zagranicznej wyprzedaży. Prawdę mówiąc. czy file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Przynajmniej w Polsce czy w Czechach zmiany te były też w dużym stopniu konsekwencją przymusowej deportacji ludności niemieckiej według podyktowanego przez zwycięski Związek Radziecki. że polskie reformy ustrojowe stanowią radykalne przejście od komunistycznej nienormalności do kapitalistycznej normalności. formalnie na rzecz całego narodu. przez główny odłam inteligencji. to chyba głównie właśnie w owym "narodowym" aspekcie przemian własnościowych. który z przekory. spowodowało nawet pogłębienie dotychczasowej nienormalności. podziału terytoriów pobitych Niemiec. w jakimś sensie. CZĘŚĆ DRUGA ZMARNOWANE PAŃSTWO Powstanie "niekompletnego kapitalizmu". nie wytrzymuje prostej konfrontacji z faktami. W tym sensie polska gospodarka pozostaje w objęciach systemu. inny skutecznie wylansowany pogląd.

gdyż znalazły się w rękach wybranych z konkursu technokratów. gdy rządzili za zasługi ludzie z partyjnego klucza. liberałów. z pomocą rzesz inteligencji.htm (28 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Chodzi o zastępy ludzi bezpośrednio związanych z rozdysponowaniem majątku państwa. Gdyby to jednak było prawdą. tylko złom. o tyle dziwne. że należy zaufać przywódcom reform w postaci dynamicznej grupy tzw. oraz . którzy mieli coś do zyskania na wywłaszczeniu narodu na rzecz obcych inwestorów za bezcen. co się stało z gospodarką po 1990 r. w tym poszanowania interesu publicznego. trzeba wpierw zrozumieć. przez kilka lat komunistyczna gospodarka parła do przodu w całkiem przyzwoitym tempie. gdyż ponoć na wskroś nieracjonalny komunizm właściwie nie zostawił zasobów kapitału. Bez przyjęcia tego wszystkiego do wiadomości nie sposób jest ogarnąć nawet częściowo rozgrywającego się na naszych oczach najnowszego dramatu polskiej gospodarki. że nagle. że w przeciwieństwie do nieracjonalnej władzy za komunizmu. ale też postaw moralnych. Tak samo przydatna okazała się niedorzeczna teza. dlaczego to majątek narodowy poszedł głównie w obce ręce. nie tylko w sensie fachowości. Krajowych inwestorów powinno być stać na okazyjne zakupy kapitału. są odpowiedzialne za wyprzedaż majątku za granicę. dlatego. nie dały krajowym kapitalistom szans konkurowania po przejęciu majątku z potężnymi niepolskimi rywalami. a jednak odeszli z kwitkiem. Nowa kapitalistyczna machina nie poszłaby w ruch. skoro ceny jego sprzedaży były iście wyprzedażowe. że trzeba sprzedawać tanio i obcym. Tymczasem po upadku komunizmu doszło do negatywnej selekcji kadr decydentów. komunistyczna machina propagandowa. ponieważ jego zagospodarowanie przez krajowych inwestorów okazało się niewykonalne W świetle poprzedniego wywodu może okazać się nie całkiem zrozumiale. wtedy gospodarka polska mogłaby istnieć tylko na papierze. więc stało. w drodze z podrzędnego komunizmu do nadrzędnego kapitalizmu. Radość niszczenia Żeby rozwikłać problem skąd się wzięło przejęcie kapitałowe przez zagranicę. które uprawiała.. no i bezradną dyrekcję na straży tego złomu. który zaniżył ceny. ROZDZIAŁ CZWARTY WYMUSZONA RECESJA Dławiące gospodarkę. A to. że dopiero niedawno skończyło się pranie mózgów. że działania tego aparatu państwowego. gdyby nie zabiegi tych. teraz decyzje są racjonalne. Stało się tak dlatego. którą ten file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . ludzi. Jak to się.niestety polskiej historii.OBŁĘD REFORM wręcz cofnięcie myślowe. nigdy nie skorygowane błędne decyzje reformatorów. Przed 1990 r. gdy Balcerowicz zdecydował się na swoją "terapię wstrząsową". To im posłużyła wyjątkowo absurdalna teza.Obled reform/Obled reform. bo jak nie ma kapitału to nie ma produkcji. których można określić mianem "handlarzy złomem".

w wolnej od takiej obsesji Europie Zachodniej Niepotrzebna produkcja była możliwa. Głównym powodem. którzy z racji nie-sprzedanej produkcji mieli deficyty. ale tylko eliminacja zbędnych produktów. pogląd. mogła cierpieć na nadmiar przemysłu. recesji nastąpiło statystyczne przestrzelenie w jakiejkolwiek dziedzinie. usuwającej zbędną produkcję. więc do tego. maszyn i urządzeń. zwłaszcza w dziedziny produkujące dobra kapitałowe. mimo że nikt ich nie chciał. że w wyniku recesji.komunistów. że recesja. nie zasługuje na to miano. tym samym powodując kolejną .raczej już zbędny . Mimo że pochłonęła ona jedną piątą dochodu narodowego. mimo to były corocznie wliczane do dochodu narodowego (Balcerowicz 1997). dla którego partia/państwo za komunizmu dopuszczała do nadmiaru produkcji. Odwrotnie. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . żeby Polska była nadmiernie uprzemysłowiona przez -ponoć nawiedzonych . ich udział w dochodzie narodowym istotnie spadł. była ponoć jej obsesja. nie tylko usunęło zbędną produkcję. że średniorozwinięta gospodarka polska.maszyn i urządzeń . gdyż partia/państwo szczodrze subsydiowała producentów. Mogłoby to być uznane za statystyczne potwierdzenie tezy o nadmiernym uprzemysłowieniu oraz za oczywistą oznakę postępu. żeby nie zważając na potrzeby społeczeństwa nieustannie zwiększać wskaźniki produkcji dóbr kapitałowych.spadł poniżej wskaźników zachodnioeuropejskich. oraz dalszych wydarzeń. gdyż jest fikcją statystyczną. stąd zaordynowane w trakcie "terapii" Balcerowicza odcięcie subsydiów. ale uwolniło środki na wzrost potrzebnej produkcji. tj. gdyż po odchudzającej kuracji. które wytwarzano za komunizmu. gospodarka wpadła we wprost niespotykaną recesję.ekonomista. co się nazywa "nadmiernym uprzemysłowieniem". wywodzący się z odpowiedzialnych za program reform tzw. należałoby zacząć usuwać stamtąd niepotrzebne nadwyżki. udział tego działu kapitałowego . liberałów. Nie było żadnej recesji. Gdyby w wyniku kolejnej "zdrowej".OBŁĘD REFORM człowiek wytyczył. nie mógłby. Doszło. które miałyby wyższy udział w tworzeniu dochodu narodowego niż w Europie Zachodniej. następuje zaraz ekspansja gospodarki. To jest absurdalny sposób myślenia. Ponieważ recesja lat 1990-1992 uderzyła głównie w przemysł. Żaden potrzebny . czyli dóbr kapitałowych. główny problem takiej gospodarki to niedostatek dóbr kapitałowych.Obled reform/Obled reform. stąd też potrzeba sięgania do ich przywozu z zagranicy. Produktów. bowiem obronić tezy. należałoby dalej poprawiać strukturę polskiej gospodarki przez obniżenie produkcji w innych działach. gdyż nie jest możliwe. Ci producenci oczywiście marnowali zasoby pracy i kapitału.recesję. Mamy powód do radości. Gdyby oczywiście nie fakt. Kierując się tą logiką. przypadająca na lata 1990-1992.htm (29 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . wyrażającym się w większym procentowo udziale przemysłu w tworzeniu dochodu narodowego niż np. dominuje niedorzeczny.należy rozumieć fikcyjną .

gdyż została oparta na błędnym aksjomacie. rozwijając sektor usług szybciej niż przemysł. zgromadzono by góry wyrobów będące równowartością rocznego dochodu narodowego. załamują się inne elementy koncepcji recesji jako kuracji odchudzającej. żałosny sposób. zmalała dokładnie o dwie trzecie. że jeśli w ogóle mówić o obsesji partii/państwa to wyrażała się ona w dławieniu produkcji nieprzemysłowej. zamiast "poprawiać" proporcje gospodarcze niszcząc przemysł. gdzie też nie wszystko w produkcji jest zgrane. a podaż kredytu ograniczono o jedną czwartą.htm (30 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . czyli tą jedną piątą rocznej produkcji. Trudno jednak na tej bazie poważnie dowodzić. Żeby to było możliwe. Albo gdzie gromadzono jedną piątą produkcji pilnie wtedy poszukiwanej żywności. więc musiała to być chyba autentyczna recesja. wtedy podleczone banki oraz fabryki nadawałyby się szybko do przejęcia przez krajowych inwestorów. Nie jest ona całkowicie pozbawiona sensu. zwykle rozluźnia się kredyt. że usługi nie dają produkcji. Z pewnością mogło być jej nawet więcej niż w typowej gospodarce rynkowej. A w ogóle. jak choćby teza. Kuracja głodowa Gdyby teoria fikcyjnej recesji była prawdziwa. czyli fatalnie chybiona terapia Balcerowicza. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . to gdzie leżały te zwałowiska zbędnych samochodów. po które za komunizmu ustawiały się kolejki. przez cały okres komunizmu partia/państwo musiałaby gdzieś składować zbędne nadwyżki. trzeba było. głównie tej potrzebnej ludziom. a komunizm trwał trzydzieści pięć lat. Skoro jednak problem polegał na niedorozwoju sektora usług. gdyż jakaś produkcja za komunizmu była nietrafiona. Zabrakło nawet środków na prowadzenie tzw.właściwie katastrofą . że spadek polskiego dochodu narodowego o jedną piątą miał źródło wyłącznie w zbędnej produkcji. Już po pięciu latach.OBŁĘD REFORM Prawda jest taka. czyli usług. co roku. Ale oni wcale ich nie przejęli na własny użytek. gdyż ta po 1990 r. Co z dwoma trzecimi nieosiągalnych nowych mieszkań. Co więcej. Uważano.Obled reform/Obled reform. nawet bez wzrostu produkcji. za tą autentyczną recesją . inflację. skoro liczba ich po 1990 r. za którą stał prawdziwy spadek produkcji. że ze względu na aspiracje ludzi trzeba tolerować ich rozwój. Jednak walcząc z inflacją. żeby uniknąć recesji. by zdusić wysoką w 1989 r. choć z czasem uznano. Ich produkcja spadła w latach 1990-1992 o jedną trzecią. należało tę strukturę najzwyczajniej zmienić. że istnieje jakaś proporcjonalna zależność między zbędną produkcją a głębokością ponoć tylko statystycznego załamania w produkcji. że należy uruchomić wszystkie dostępne instrumenty państwa. W Polsce zaś cenę kredytu drastycznie podniesiono. całymi latami. Terapia Balcerowicza istotnie chybiła. więc gdzieś co trzeci samochód składować. zmalała o jedną piątą.musiała się kryć jakaś bardzo błędna polityka. bieżącej działalności. W taki sam.

więc też się nie palą. Zaraz po 1992 r. Na żadną z hut nie może porwać się krajowiec. Kredyt pozostał niezmiennie trudno dostępny oraz tak kosztowny. który zobowiązał Polskę. która zresztą już była w słabej kondycji. z pewnością w sferze kredytu. zabójcza polityka Balcerowicza została w zasadzie utrzymana. nastąpiła w 1992 r. do zera. musiały podciąć gospodarkę.htm (31 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . obejmujące 30 procent żelaza/stali i 44 procent produktów metalowych. cała rzesza krajowych producentów została wypchnięta z polskiego rynku przez zagranicznych dostawców. odwrotnie. Trzon niesprywatyzowanego . prawdziwa stopa jest bliższa 9 procent.OBŁĘD REFORM zakup materiałów czy opłacanie robotników. że problemy z uzyskaniem kredytu czy sprzedażą w kraju będą tylko przejściowe.. radziło sobie nieźle. Przed 1990 r. że skoro po 1992 r.1 procent. Po radykalnej obniżce ceł na prawie wszystkie towary w 1990 r. lokalni inwestorzy mogliby się zaangażować w kupno zagrożonego bankructwem majątku państwa tylko gdyby byli pewni. Bariery używane są też w innych gałęziach przemysłu.państwowego . żeby w ciągu niespełna pięciu lat zrównała swe taryfy celne z bardzo niskimi cłami unijnymi.Obled reform/Obled reform. w użyciu są tzw. import zdołał zalać już jedną trzecią rynku. ale w miarę obniżek ceł. Kryzys płynności oraz jednoczesna utrata rynków. chociaż unijne państwa stosują skuteczne bariery w tej dziedzinie. nie licząc pewnych krótkich okresów. ale obce koncerny prawie już zdobyły polski rynek. Nie należy się dziwić. powinien rozbudzić się apetyt lokalnych inwestorów na trwałe przejmowanie majątku państwa. utrzymano politykę redukcji barier importowych. że. Ale zaraz potem wszedł niestety w życie układ z Unią Europejską. Zaczęły się. ich częściowa odbudowa. stąd. Polscy reformatorzy nie cofnęli się przed kompletnym odsłonięciem rynku stalowego.też pod hasłem zwalczania inflacji dopuszczono przez obniżenie stawek celnych do równie raptownego otwarcia gospodarki na import. krajowi producenci zaczęli ograniczać produkcję. średnio ważona skala ceł wynosi w całym przemyśle 5. oraz licznych zwolnień. zwłaszcza. jak w przypadku hutnictwa. że nawet w tej chwili stopa procentowa w Polsce jest prawie trzy razy wyższa niż w krajach Unii Europejskiej. podczas gdy oficjalna. W ten sposób. Nie nastąpiła też żadna korekta jeśli chodzi o ochronę rynku wewnętrznego. rynek krajowy był chroniony wysokimi barierami. mając przed oczami widmo bankructwa. Mogłoby się wydawać. specjalne antydumpingowe cła. Np. więc w stanie permanentnego kryzysu. więc kłopoty finansowe. Niestety.majątku znalazł się. podczas gdy nagle w latach 1990-1991 cła ustalono na poziomie zaledwie 6-8 procent (Kołodko 1999). ale . file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Nie tylko gwałtownie wyschły źródła pieniądza. gospodarka zaczęła znowu iść do przodu. W tych warunkach. że odbiorcy stali zaczęli zalegać z płatnościami.

Zamiast chronić lokalnych nabywców zniesiono jakiekolwiek formalne wymogi dla zagranicznego udziału w prywatyzacji. Portugalia weszła do tego monetarnego reżimu. Polska była kiedyś na tych rynkach potęgą. przepisy zezwalają na wyłączenie ruchów kapitałowych z pełnej liberalizacji w ramach tzw. nawet jak się już jest członkiem Unii. 1991). z bezpłatnymi dostawami "interwencyjnych" nadwyżek. Co więcej. mleczne produkty obłożone są zaporowym cłem na poziomie 58 procent. np. Nie ma też precedensu wśród członków Unii znoszenia barier dla ruchów kapitałowych jeszcze przed formalnym przyjęciem (Austria do ostatniej chwili utrzymała ograniczenia wobec obcych inwestorów.państwo przyjęło "politykę antyprzemysłową". kraje unijne. miejscowi inwestorzy mieli tylko jedną szansę w staraniach o państwowy majątek. Z kolei. Skutki tego są widoczne zwłaszcza jeśli chodzi o wschodni kierunek handlu. tracąc swą pozycję głównie wobec wspieranych przez państwa konkurentów z Unii. ale z podobnych powodów zaczęła pod nadzorem państwa file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Powód był inny: zalew produktów rolnych z Europy Zachodniej. żeby dać swym bankom czas na konsolidację tak. w sektorze motoryzacji). na początku zmian ustrojowych. świetnie radzące sobie na rynkach eksportowych. także dolarowych. Np. unii monetarnej. z których Polska zrezygnowała. tak w hutnictwie jak w rolnictwie. czyli wyjątkowo szczelnie.Obled reform/Obled reform. głównie z wyboru. To była dobrowolna decyzja polskich władz. Dania zdecydowała się poczekać z przyjęciem wspólnej waluty. Przeciwnie. a dzisiaj.OBŁĘD REFORM Skutki nagłego odsłonięcia się na bezlitosną konkurencję z importu dobitnie widać w rolnictwie. hormonalnie hodowanej wołowiny z Kanady oraz ze Stanów Zjednoczonych. Tą jedyną szansą byłaby dla nich polityka przemysłowa państwa wyrównująca warunki konkurencji o majątek z opływającymi w fundusze obce firmy będące źródłem importowego zagrożenia (patrz sugestie Kornaia. Rolnictwo znalazło się w trwałej zapaści w Polsce nie dlatego. Stało się jednak dokładnie odwrotnie . unijne rolnictwo jest nadal chronione przed importem jak dziesięć lat temu. tanie kredyty czy gwarancje kredytowe). że produkowało zbędne wyroby. producenci wołowiny korzystają z cła w wysokości 125 procent oraz z zakazu przywozu znacznie tańszej. połączony. Podczas gdy Polska jest przymuszana przez unijną biurokrację do otwarcia swych rolniczych rynków. zachowały różne instrumenty wspomagania eksportu (np. by uniknąć obcych przejęć. Zresztą. Nieuczciwa walka Wystawieni na miażdżącą konkurencję z importu oraz borykający się z brakiem kredytu.htm (32 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . w tym w żywności. produkowało wyroby potrzebne. nie mająca nic wspólnego z negocjacjami akcesyjnymi z Unią. jest karłem. szczególnie Rosję i Ukrainę.

stanowi odchylenie od praktyk. W większości przypadków te obowiązki nie były egzekwowane. W ten sposób powstała bowiem ogromna nadwyżka podaży majątku państwa nad efektywnym popytem ze strony lokalnych inwestorów.. że w Polsce nie wprowadzono żadnych reglamentacji. Podczas gdy pierwsi zostali objęci zerowymi cłami na import maszyn i urządzeń. że sprzedaż "rozproszona". Na dodatek zdecydowano się oferować majątek głównie tzw. oraz cenę kredytu. Przy całym swym liberalizmie. Z kolei w przemyśle zagraniczni nabywcy zyskali zachęty w postaci często nawet dziesięcioletnich okresów zwolnień podatkowych.finansowe . podobny przywilej nie objął jednak polskich nabywców majątku. nabywcy z reguły sięgnęli do zysków wypracowywanych przez swe polskie nabytki. niedostępnych dla krajowców. Polscy właściciele nie mogą nawet marzyć o takim wsparciu w obliczu bankructwa jakie niedawno państwo obiecało upadającemu Żeraniowi. Zamiast sprowadzić dodatkowy kapitał z zagranicy. także nie ma potrzeby sprzedawania na siłę wszystkiego co państwowe. ale w innych elementach obecne polskie podejście do obcego kapitału jest też dewiacją. że łączna faktyczna cena sprzedaży jest wyższa niż wpłata do budżetu. tym samym obniżając rynkową wartość banków.htm (33 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . banków regionalnych). W Portugalii. reflektującym na ponad 50 procent udziałów. Kierowano się doktryną Balcerowicza (2000). w 1999 r. czyli koreańskiemu Daewoo. wskaźnik rezerw w Polsce zrównano z unijnym. Unia nie jest wcale obszarem całkowicie pozbawionym państwowej własności. żeby się "dopasować". w mniejszych udziałach. jeśli nie wręcz norm zachodnioeuropejskich. Do tego wszystkiego. To. W Niemczech aż 40 procent sektora pozostaje w rękach państwowych (głównie w formie nastawionych na wspieranie rozwoju . jak to stało się np. gotowym do określonych nowych inwestycji. oferowane obcokrajowcom. obowiązkowych inwestycji. a teraz ciągle 45 procent. inwestorom strategicznym. Najbardziej chyba szokuje wczesna decyzja. Ograniczeni finansowo polscy inwestorzy stali się jeszcze mniej zdolni do walki z obcym nabywcą. Co więcej. trzy razy wyższym niż w Unii. w tym też w swym sektorze bankowym.OBŁĘD REFORM szybką konsolidację różnych dziedzin. Przez całe lata wymóg dotyczący rezerw bankowych ustalono na poziomie 30 procent. publiczne banki stanowiły 80 procent. gdyż chodziło jedynie o stworzenie wrażenia. z bankami. Kiedy większość banków stała się już własnością zagraniczną.Obled reform/Obled reform.zachęty. Podrożyło to koszty działalności banków. państwo zrezygnowało z jakichkolwiek ogólnie przyjętych w świecie wymogów wobec obcych inwestorów. krajowy inwestor prawie nigdy nie mógł liczyć na . nie zapewnia maksymalnej ceny. choć nikt w praktyce ich nie maksymalizował. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . oprócz tzw. kiedy przed niewielu laty wstępowała do Unii.tzw. żeby w polskich warunkach natychmiast wystawić na sprzedaż cały kapitał.

nie polegała tylko na niskich stawkach podatkowych. ale zupełnie spójne działania. podobnie jak w Finlandii. głównie na budowę nowych obiektów . głęboką recesję. gdzie . Albo . Nie chodzi o jakieś przypadkowe ruchy państwa.jako największy przywilej . Decyzja w tej sprawie należała wyłącznie do polskich władz. W każdym razie.OBŁĘD REFORM Negocjując wysokość obowiązkowych inwestycji strona polska prawie nigdy nie domagała się żeby zagraniczny inwestor wprowadził konkretną technikę produkcji czy wyrób. w miejsce polityki popierania własnych inwestorów weszła polityka popierania obcych inwestorów. spowodowało to z kolei.też pod opieką państwa . Jakże inaczej zachowała się natomiast Irlandia. ci sami producenci stworzyli od zera prężną branżę elektroniczną. polska gospodarka została. Ponieważ polityka ochrony gospodarki nie została nigdy nawet częściowo zrekonstruowana. czyli właściwie "polityka antyprzemysłowa". powstała w ciągu ostatnich paru lat. dysponująca bardzo wykształconą kadrą elektronika padła właściwie z marszu. że prawie bez wyjątku. która zapewniała przemysłowi i rolnictwu nie tylko rozliczne subwencje ale i prawie pełną ochronę przed importem. W to miejsce wprowadzono jednak niejawną politykę przemysłową.przypomnę. W Polsce.taka silna branża. W zgodzie z logiką "terapii szokowej". możliwą do ominięcia. których głównym przesłaniem stało się ułatwienie obcym producentom przejęcia rynków wewnętrznych. co się stało po otwarciu na obcy kapitał z elektroniką w Irlandii i w Polsce. której polityka przyciągania obcych inwestycji .taniego przejęcia krajowych file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . a obce firmy weszły głównie z własnym towarem. zrezygnowano z jawnej polityki przemysłowej. Podsumowanie Należy odrzucić kolejny popularny dzisiaj pogląd. gdyż żadne ośrodki zewnętrzne. praktykowana za komunizmu polityka przemysłowa została rozmontowana w sposób radykalny. że krajowi inwestorzy stali się niezdolni do przejmowania na trwałe państwowych fabryk i banków. tyle. włącznie z Unią Europejską nie miały prawa zabronić takich wyborów. W Irlandii.Obled reform/Obled reform. Zamiast tych zakazów. mianowicie że dzięki reformom ustrojowym udało się od zaraz wyłączyć państwo z nadmiernej interwencji w gospodarkę. można było inwestować tylko w dziedziny "wysokiej" techniki. Ważniejsze było to. Owszem. albo zaniechanie na pewien czas prywatyzacji w ogóle. żaden taki zakaz nie powinien nabrać mocy przed pełną akcesją. więc wtrącona w całkowicie niepotrzebną. Trudno o większy kontrast niż to.htm (34 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . lecz obcych. W tych warunkach jedynym sposobem na powstrzymanie zagranicznego przejęcia polskiej gospodarki było formalne wyłączenie obcych inwestorów z prywatyzacji. że nastawioną nie na wsparcie własnych producentów. oparta w dużym stopniu na obcej kadrze.

Pozostała mi jednak niejasność. dlaczego ten zły system nie został odrzucony niejako od ręki. Komunizm zrodził się w nienormalnych okolicznościach przemocy. Ponieważ wiara w system zakłada spójność moralną. nie było też jasne.OBŁĘD REFORM producentów wraz z ich dawnymi rynkami zbytu. włączając wymogi uczciwej sprzedaży narodowego majątku. przyzwalający na gwałcenie interesu publicznego i omijanie prawa Morderczy klimat dla krajowych inwestorów nie został nigdy skorygowany. ale o ich niezbyt nawet skrywane interesy własne.znowu razem . ROZDZIAŁ PIĄTY LABIRYNTY KORUPCJI Miejsca bardzo mocno już wyblakłego marksizmu nie zajął bynajmniej wsparty na solidnej moralności liberalizm. gdyż był z gruntu złym systemem. czy raczej niewiara w nic. aparat państwa może naruszać cele społeczne.czy przypadkiem inna wiara. Wspólna korzyść Żeby zrozumieć rolę korupcji w prywatyzacji. że tylko partia chciała kiedyś komunizmu a masy nigdy go nie chciały. Z czasem doszedłem do wniosku. a tym samym przyzwolenie na nie-system.htm (35 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . jak i mas. że przez jakiś czas nie znajdowałem odpowiedzi. ale rozpasany amoralizm. a właściwie w całej transformacji. Obowiązuje proste rozumowanie. bo musiał upaść. że to nie jest tak. czy też raczej nastąpiło podważenie interesu ogólnego. stajemy bezradni wobec następującej kwestii: jak to jest możliwe. Odwrotnie. czyli demoralizacja. Ze względu na uznaniowość oraz bezkarność. "niekompletny kapitalizm" powstaje zaś w warunkach nagminnej korupcji. to. że istotnie komunizm z początku miał ogólne file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . obie grupy początkowo wsparły system a potem . Gdyby jednak przyjąć takie proste myślenie. w inny system. trzeba się cofnąć w czasie do późnego komunizmu i jego upadku. gdyż sugerowało. że komunizm skończył się powolnie przez upadek wiary w jego racje tak po stronie partii.Obled reform/Obled reform. w którym rzucił on tezę. jakie racje weszły w miejsce dawnej wiary w komunizm .go porzuciły. że skoro system komunizmu był od początku uważany za zły. aż natknąłem się na tekst Kołakowskiego (1990). Stwierdzenie takie wymagało dużej odwagi. rozumianą jako sens interesu publicznego. że komunizm upadł. Przyznam. czy w miejsce byłego porządku wszedł związany z innym systemem moralny porządek. gdyż nie chodzi o zwykłe błędy ze strony rządzących.

dokonała tak partia/państwo.OBŁĘD REFORM poparcie. że wraz z nim przyszła demoralizacja. nawet w sytuacji łamania ustanowionego prawa. społeczności cywilnej. że komunizm miał w sobie od początku ziarno upadku. wraz. ogromna centralizacja zagwarantowała im nie tylko pełną swobodę działania. że można by pozbyć się komunizmu. Choć nie na taką skalę jak rządzący. W ostatnich latach komunizmu pełno było opozycyjnych ataków na korupcję. nie musiały obawiać się poważniejszych sankcji prawnych czy też kadrowej reprymendy. że skoro ich glosy/czyny nie liczą się w ogólnym rachunku. że prędzej czy później musiało dojść do demoralizacji. Partyjny monopol władzy miał równie demoralizujący wpływ na rządzonych. Wszczepił im poczucie. że to właśnie demoralizacja partii i mas spowodowała. ale nie osobiste korzyści materialne. w tym stałą pracę i sztywne ceny. ale jako demoralizacja. gdy kadry partyjne zdecydowały się zastąpić interes ogólny własnym. wraz z cichym przyzwoleniem na coraz bardziej widoczną korupcję władz. Jeśli chodzi o kadry. Kiedy górę wzięły względy prywatne nad publicznymi. więc lepiej wycofać się z życia publicznego.Obled reform/Obled reform. kadry uznały. Jeśli chodzi o samych rządzących. to w pewnej chwili uznały. jako odrzucenia interesu publicznego. Ale z czasem nastąpiło przewartościowanie. który zawsze dawał im duże poczucie bezpieczeństwa. któremu niewolny i brutalny system miał służyć. również nawet w drodze korupcji. zatomizował on rządzonych. że tego zwrotu. Fakt. czyli korupcji władz i obojętności ludzi. Rządzeni znaleźli dla siebie program zastępczy w formie u ucieczki w życie osobiste i pomnażanie dóbr konsumpcyjnych. choć nie można za ten fakt winić jego osobiście czy też jego ekipę. zdefiniowana wyżej jako odejście od poczucia interesu publicznego.jak każdy inny system objęty demoralizacją musiał upaść. w tym sensie. jak i masy. rozumianego jednak nie jako równoczesny zanik wiary. Uznałem też. nie można postawić takiego zarzutu ekipie Breżniewa. Podobnie. tyle. że komunizm daje im przywilej decydowania o losie mas. Zwyciężył konsumeryzm. czy też jemu osobiście. U podstaw demoralizacji. że system. bazą poparcia był sens publicznego interesu. że komunizm . masy również zaczęły systematycznie pasożytować na państwowej gospodarce. włącznie z moralnym przyzwoleniem na monopol władzy oraz rutynową przemoc. jak rodzina czy wspólnota.htm (36 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . gdyż uczynił ich w zasadzie bezradnymi. Powyższy zwrot dokonał się w Polsce w okresie Gierka. leżała skrajna centralizacja władzy politycznej. ażeby zacząć się bogacić w dowolny sposób. Tak jak w każdym porządku moralnym. Stąd też w momencie. Uderzając w instytucje tzw. również oferuje im tylko marne korzyści materialne. Z kolei rządzeni uznali. nie został w pełni uświadomiony. choć pod jego władzą nastąpił taki sam zwrot w Związku Radzieckim (patrz Jowitt 1992). ale i bezkarność. tyle że rozumiano przez nią nie tyle nielegalne file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . A to dlatego. z którym przyszło masowe wycofywanie się z politycznej aktywności.

najlepiej świadczy fakt. przebudzone masy gwarantują nastanie moralnego państwa. przed którą chyba nigdy wcześniej nie stanęło prawie żadne państwo w historii. W ten sposób. Burząc mocno związane z nią pokłady korupcji. uległy zwielokrotnieniu możliwości zaspakajania własnych korzyści dla ludzi aparatu państwa. To był ponoć proces. czyli moralność. tak jakby rządzeni. Antykomunistyczna opozycja narzuciła koncepcję upadku komunizmu jako rewolucji mas walczących o inną wiarę. więc dziwnego. Zamiast odnowy ducha publicznego. ale nie na sprzedaż. pojawiła się niespotykana. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . dokładnie tłumaczy dlaczego wraz z upadkiem komunizmu. sam w sobie. Negatywny wybór O tym.OBŁĘD REFORM korzyści materialne co fakt sprawowania władzy przez uzurpację. mógł stać się przedmiotem sprzedaży. więc kierowaną przez wąskie interesy członków partię. gdyż dla zainteresowanego własnymi korzyściami aparatu państwa wybór czym się zająć. można powiedzieć "historyczna".Obled reform/Obled reform. już nie starego partii/państwa ale nowego państwa bez partii. teraz ten kapitał. gdyż pozostawiony przez komunizm ogromny zasób kapitału był tak jak za komunizmu nadal swego rodzaju mieniem porzuconym. głównym celem władz. produkcją czy rozdziałem. nastąpiła raczej dalsza demoralizacja. czyli większość nie cierpiała na tę dolegliwość. więc prawie wyłącznie rządzących. Za komunizmu kapitał był faktycznie niczyj. w którym rządzeni jako moralni nosiciele zmian ulegli niejako przebudzeniu z letargu. więc potraktować prywatyzowany majątek narodu jako bezpański i nie przejmować się ustaleniem jego faktycznej wartości ani ściąganiem zań pełnych cen. w tym wyboru jej modelowej koncepcji przejścia z komunizmu do kapitalizmu. teraz za kapitalizmu. tym razem zainteresowanych w osiągnięciu jak największych korzyści osobistych z podziału schedy po komunizmie.htm (37 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Nie mogło być inaczej. że uzdrawiająca państwo moralna rewolucja nie doszła do skutku. zależał głównie od tego. Raptem w rękach rządzących znalazła się do podziału nie jak za komunizmu roczna produkcja. Wraz z załamaniem komunizmu. czyli korupcja stała się motorem całej ustrojowej transformacji. które zostały z dawnego państwa. Ten fakt. że prywatne interesy rządzących. Krytyka dotyczyła. Motywowane troską o ogólny interes masy eliminują. Nic. ciągle niczyj. znowu tak za sprawą rządzących jak i rządzonych. stało się nie dbanie o ogólny dobrobyt ale o grabież odziedziczonych zasobów majątku. szansa. Pokusa była przy tym wyjątkowo ogromna. Dysponenci mogli. ale zakumulowany przez dziesięciolecia narodowy kapitał. że wraz z upadkiem komunizmu nie zaczęło się budowanie sprawnego państwa tylko niszczenie resztek.

gdyż nie gwarantowało ono państwu prowizji na tym poziomie co jego sprzedaż. ale jako prawnie należny państwu. mianowicie podjęto decyzję żeby przeznaczyć na sprzedaż jak najwięcej z dostępnych środków trwałych w jak najkrótszym czasie. W ten sposób. by mieć czas na prawidłowe przygotowanie majątku do oficjalnych przetargów oraz staranną selekcję ofert. Nie ma wątpliwości.Obled reform/Obled reform. porzucony został nie tylko model państwa z czasów właśnie pogrzebanego komunizmu. liberałów na popierane przez dawne "niezależne" związki rozdawnictwo. nazywany przez jego zwolenników "kapitalizmem demokratycznym". bez lokalnej własności kapitału.rozstrzygając niejasności z okresu komunistycznego tak. Z myślą o maksymalizacji prowizji został rozstrzygnięty kolejny podstawowy wybór w sprawie modelu prywatyzacji. że równo dzieląc kapitał między obywateli. Innymi słowy. stała się sama głównym źródłem dalszego jego rozkładu. byłby wypaczeniem. prywatyzacja zamiast uzdrowienia państwa. Żeby zmaksymalizować możliwości korupcyjnych korzyści konieczne było przede wszystkim wyłączenie z prywatyzacji innych potencjalnych stron.metody . że obrany przez państwo wariant sprzedaży też groził wypaczonym kapitalizmem. Porzucono bezpłatne rozdawnictwo majątku. żeby przynajmniej w tej dziedzinie zapewnić daleko idącą autonomię państwa.htm (38 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . że nagle państwo niejako porzuciło naród. z którego szła ta produkcja. Przynajmniej początkowo. Gdyby nie pogoń za łatwymi prowizjami aparat państwa wybrałby wolne tempo dystrybucji majątku sprzedaży. państwo za komunizmu reprezentowało wspólny model państwa interwencyjnego. W polskiej drodze do kapitalizmu dokonał się regres nie tylko ze względu na wywłaszczenie z kapitału całego narodu. Tak. ale też model nowoczesnego państwa w ogóle. że w wyniku prywatyzacji państwo w ostatecznym rachunku traci file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że majątek trwały uznano nie za własność ogólną. Tak. nielegalne spijanie zysków z państwowej produkcji nie mogło dorównać prowizjom z ewentualnego rozdziału majątku państwa.OBŁĘD REFORM która z tych sfer dawała większe możliwości nadużyć. że taki kapitalizm. doprowadzi się do wypaczenia kapitalizmu. wraz z rządzącymi. Tyle. gdy zasoby majątku zastane po komunizmie były pilnowane przez załogi. Korupcją został też podyktowany wybór sprzedaży majątku jako głównego kanału prywatyzacji. dlaczego szybko wykluczono samoprywatyzację przez załogi robotników i dyrekcję . więc. charakteryzującą system komunizmu. To tłumaczy. ale też dlatego. ważne stało się. czy nawet tylko wśród załóg. odebrała mu na stałe kontrolę nad zasobami oraz dała okazję do nadużyć. Stąd wzięła się napaść tzw. Fakt. Korupcja podyktowała nie tylko wybór podziału zasobów kapitału w miejsce wspierania produkcji.zmian własnościowych. Przy wszystkich swoich ekscesach. ale zdeterminowała też wybór sposobu . dbającego o produkcję.

a tym samym całej transformacji. Gdyby ceny były sztucznie zaniżone potencjalni nabywcy zaczęliby walkę między sobą. czyli prawo popytu i podaży. że w przypadku jakiegoś banku czy fabryki. żeby zaniżyć cenę majątku dla własnej korzyści. Może u kogoś pojawić się inna wątpliwość. Tam. żeby z pomocą firm doradczych dotrzeć do odpowiednich urzędników. że korupcja stała się napędową siłą prywatyzacji. po czym następuje nierynkowy przydział. nie rządzi jednak żaden rynek. Wykroczenia prywatyzacyjne zwykle nie są ścigane. a nawet jeśli dochodzi do rozpraw sądowych. gdyż nie bardzo wiadomo dlaczego korupcja miałaby prowadzić do zaniżania cen. czy istotnie korupcja państwa rządzi sprzedażą majątku. na tyle że ostateczny nabywca zapłaciłby jego pełną wartość rynkową.OBŁĘD REFORM swe zasoby nie miał już większego znaczenia dla jego moralnego stanu. mogłaby się oczywiście komuś nie spodobać. Po to. Potęga korupcji Teza. jedyną naprawdę zgodną z logiką korupcji strategią sprzedaży majątku stał się. a inni inwestorzy stanowią tylko parawan albo służą jako gwaranci na wypadek jeśli taki "robiony bieg" nie zadziała od razu. Najszybszy lub najhojniejszy z walczących wygrywa. nie mówiąc o Rosji. Tyle. ale zmowa. wymiar sprawiedliwości jest absolutnie niesprawny. że prywatyzatorzy rzeczywiście przed sprzedażą dopuszczają do załamania banków czy fabryk. żeby zaoferować zaniżoną cenę oraz wyciągnąć łapówkę. Pod wpływem nadmiernego popytu musiałyby podnieść się ceny podaży majątku. Właściwie to chodzi o wielostopniowy proceder. w której sprzedający decyduje o tym kto dokładnie dostanie majątek. ktoś rzeczywiście wykorzystał nadarzającą się okazję. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .Obled reform/Obled reform. no bo gdzie są prokuratorskie dowody. gdzie są namacalne dowody. gdzie rządzi korupcja. Zadziałałby więc rynek. mianowicie uniemożliwić szeroki dostęp do przetargu na majątek kupującym. taki urzędnik ma tylko jedno wyjście. Innymi słowy. sam wynik procesu zwykle bywa do kupienia. w którym potencjalni nabywcy zagraniczni najpierw na zasadach rynku walczą. a tym bardziej do zaszczepiania poczucia interesu ogólnego. gdyż gdyby to była prawda to mielibyśmy do czynienia z nie kończącymi się procesami nieuczciwych decydentów. Gdzie są dowody na to. Pozbawione resztek przyzwoitości państwo nie jest zdolne do własnej odnowy. Wytypowany kontrahent ma już zapewniony kontrakt.htm (39 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . Ktoś by mógł rzec. że przedstawione wcześniej wyliczenia na temat skandalicznie zaniżonych wycen to nie dowód na korupcję. fałszywy przetarg z "gwarantowaną" wypłatą. że w Polsce. jak już sugerowałem. Albo.

Pragnęli oni głównie zdobycia łatwego pieniądza i dostępu do rozrzutnej konsumpcji. nawet gdyby miały przynieść dobre zyski. ktoś mógłby kwestionować czy istotnie korupcja rządzi wszystkim. dlaczego nieuczciwi urzędnicy mieliby wzgardzić łapówkami oferowanymi ze strony lokalnych inwestorów na rzecz prowizji płynących od ich zagranicznych rywali. Istotnie. ale to nie jest koniec sprawy. ponieważ łapówki płacone za darmowy majątek były marne. Nawet gdyby się zgodzić z powyższym. mogły sobie ufać. Do tego dochodzi fakt. Jedną z nich jest. Podsumowanie file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . wybór padał głównie na zagranicznych nabywców. Takiej alternatywy jednak nie było. żeby odbić sobie do woli młode lata. ale byli też w stanie bardziej skutecznie podporządkować polskich urzędników.trzeba opanować specjalne reguły. Zagraniczni nabywcy okazali się nie tylko bardziej wiarygodni jeśli chodzi o warunki szemranych umów. że należy bezwzględnie wywiązywać się z przyjętych zobowiązań. Obcy nabywcy okazali się bardziej godni zaufania od krajowych pretendentów. Zresztą. nie wydaje się żeby kwestie finansowe były tutaj najważniejsze. że korupcja to świat ciemnych zakulisowych konszachtów. Przyjęli zasadę opłacania wszystkich rywalizujących frakcji decydentów i to na jak najwyższym szczeblu. bo gdyby to była prawda to bezkarni sprzedający sami przyjęliby za bezcen majątek zamiast oddawać go obcym nabywcom. ale ciężko pracującym i pilnie oszczędzającym osobnikiem. Trzeba pamiętać. bez możliwości odwołania się do prawa. że skoro sami sprzedający nie mieli ochoty na przejęcie na własność prywatyzowanego kapitału. włącznie z decydentami. nie tym z marksowskiej groteski.ze względu na wspomniany wcześniej tragiczny stan gospodarki . jak zasiłki. Można by na to odpowiedzieć. Nie marzyli o zostaniu kapitalistą. nie tak jak na rynku .żadni krajowi pretendenci.OBŁĘD REFORM Ale nawet jak uporamy się z tymi dotyczącymi wyceny. że słabsi finansowo lokalni inwestorzy nie mogli przebić zagranicznych. gdyż okazali się lepiej przygotowani niż krajowcy do działania w warunkach chronicznej korupcji jaka zapanowała w Polsce. więc żeby w nim sobie radzić. Zabrali się też do skrupulatnego zakładania kompromitujących dossier na wypadek wyłamania się zamieszanych w afery. że urzędnicy dysponujący majątkiem nie byli zainteresowani zagarnięciem fabryk czy banków na stałe.htm (40 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . dopóki się starannie nie wyjaśni. co przemieniło Polskę w prawdziwie egzotyczną "krainę teczek". gdyż przyjęli wypróbowana zasadę. które ponoć podle im zmarnował siermiężny komunizm. nie mogli marzyć o osiągnięciu trwałych zysków z przejętych obiektów. dlaczego wybrali z reguły obcych zamiast lokalnych nabywców. gdyż . Nie można dowieść przemożnej roli korupcji. pozostaje kolejna wątpliwość. żeby nielegalnie układające się strony.w pełnym świetle .Obled reform/Obled reform.

który na czysto .5 miliarda dolarów.niejako na talerzu . więc nie powinno być kłopotu z wyjściem poza ogólną analizę mechanizmów wyprzedaży majątku i ustaleniem jakie siły polityczne wykonały tę operację.zyskali zagraniczni nabywcy w zamian za łapówki. że najlepszą gwarancją na szybkie usprawnienie systemu było masowe wpuszczenie obcych inwestorów. który należy do politologów. gdzie korupcja jest raczej marginesem. jego sprzedajnych decydentów. korporacje skłoniły do przyjęcia bardzo marnych łapówek. ale też przeciw samemu aparatowi państwa. jak dalece obcy inwestorzy górowali nad sprzedawcami majątku przez zestawienie ukrytych korzyści nabywców z ukrytymi prowizjami dla urzędników.po odliczeniu cen .za ułamek realnej wartości. kapitalistom. mianowicie. Najlepiej jest przekonać się o tym. że wszystkie dotąd rządzące ośrodki przyłożyły się do tej wyprzedaży. Trudno się temu dziwić. z ich większym doświadczeniem rynkowym i szacunkiem dla prawa. mimo że ci dostarczyli im ten majątek .4 do 0. co stanowi tylko pół procent 216 miliardów dolarów kapitału. innego wyjścia jak odrzucić kolejny wyjątkowo niedorzeczny pogląd na temat reform. który przechwycili obcy nabywcy. Jako ekonomista nie powinienem wchodzić na teren. odwrotnie. Państwo nie jest anonimowe. Z pewnością prywatyzacja majątku.kapitalizmu z obcym kapitałem i lokalną pracą. w procesie zakupu zaczęli bezpardonowo gwałcić prawa rynku i nagminnie łamać prawo. ROZDZIAŁ SZÓSTY HANDLARZE ZŁOMEM Z nadgorliwego apologety komunizmu inteligencka elita przekształciła się w jego najbardziej zdeterminowanego przeciwnika.htm (41 z 87) [2005-02-12 02:29:53] . tyle. nie dostarcza na to dowodów. Prowizje można szacować na 2-4 procent wpływów z prywatyzacji równych 18-23 miliardów dolarów. Chodzi o 0. Pierwszych wykluczyły one z procesu prywatyzacji majątku a drugich. Korporacje międzynarodowe są również głęboko zakorzenione w gospodarkach zacofanych. że w nierównym stopniu.Obled reform/Obled reform. żeby następnie zostać poplecznikiem innej dewiacji . gdyż wśród zagranicznych inwestorów zainteresowanych sprzedawanym majątkiem przeważyły korporacje międzynarodowe.OBŁĘD REFORM Nie ma. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . gdyż nie działają tylko w rozwiniętych krajach. a władza jest personalna. jak widać. gdzie korupcja jest sposobem przetrwania. Mają one wyjątkowe doświadczenie robienia interesów w warunkach upadłego państwa. Komparatywna (= względna) przewaga zagranicznych korporacji w korupcji obróciła się zresztą nie tylko przeciw krajowym inwestorom. jak Unia. Choć odpowiedź jest prosta. czyli samo państwo. ale ci nie są skorzy do udzielenia odpowiedzi.

Użyły tych wpływów w tym celu. żeby z korzyścią własną sprzedać kapitał innym. Wszystko z myślą o zaspokojeniu swych zgoła niekapitałistycznych potrzeb. które te grupy wzięły na siebie w procesie wywłaszczenia. Na wyborze modelu prywatyzacji zaciążyła też typowa dla polskiej inteligencji awersja wobec charakterologicznie odmiennych kapitalistów. Za tym zwycięstwem kryje się przede wszystkim zaskakująca wygrana stosunkowo mało liczebnej grupy. tyle. Kiedy się spojrzy na ten proces z tej perspektywy. mianowicie trzonu inteligencji. gdyż doszły do tego silne interesy osobiste. którzy myśleli raczej o innych korzyściach niż kapitalizm dla siebie. które stanowi wynik konfliktu dwóch grup. czyli wybujałej konsumpcji. gdy doszło do wyboru modelu prywatyzacji. że główne inteligenckie środowiska przyłączyły się do opozycji wobec komunizmu nie z potrzeby kapitalizmu. Ukształtowana w dużym stopniu przez opozycję wobec komunizmu grupa ta nie zdobyła sobie wielkiego wyborczego poparcia. samo w sobie. prawie wyłącznie miejskiej. które wykorzystały władzę by stać się "pośrednikami" w wyprzedaży majątku w obce ręce. wyłania się obraz przechodzenia do kapitalizmu. choć nie było dla tych inteligenckich kręgów do końca jasne jak należy dokładnie rozumieć sens wolności. ale wyłącznie na miejscowy file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że tym razem przyjęła ona szczególną formę. często traktowanej jako wyższe dobro. Chodziło im raczej o poszerzenie sfery wolności. żeby wzorem polskiej przeszłości nieść wolność ogółowi. środowiska inteligenckie użyły swoich wpływów nie dla zagarnięcia kapitału na własny użytek.OBŁĘD REFORM Siła przewodnia Szukając politycznych sił związanych z wyprzedażą majątku należy zacząć od analizy głównych grup interesu oraz ról. tym większe im bliżej znaleźli się ośrodków władzy. Nie ulega żadnej wątpliwości. Sądząc po wynikach. by zostać produktywnym kapitalistą. Mimo braku tego poparcia. Były to raczej kręgi. czyli chęci stania się samemu kapitalistami. które były zainteresowane przejmowaniem kapitału. proces reform został podporządkowany tej grupie pozbawionej niestety bezpośredniego interesu w przywróceniu kapitalistycznej produkcji. bo go raczej nie chciały dla siebie. Z tegoż dokładnie powodu. czyli wywłaszczeniu kapitału na rzecz zagranicy.htm (42 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Dopisano do tego misję. Inteligenckie starcie ze skazanym na upadek komunizmem nie miało jednak charakteru wyłącznie ideowego. którzy przy okazji chcieli po prostu zostać sami kapitalistami a w drugiej ci.Obled reform/Obled reform. W jednej znaleźli się ci. w tym konflikcie grup interesu prawie natychmiastowe zwycięstwo musiały odnieść nie te kręgi. Jej potępienie spadło nie na wszystkich kapitalistów.

Jedyną szansą była dla nich reprywatyzacja przeprowadzona na tyle szybko. a w pewnym sensie nawet antykapitalistyczne. chodzi głównie o robotników z dawnej opozycji nielegalnych związków. Żywioł ten uznano za zbyt prowincjonalny. bez ambicji stania się kapitalistami.ludzki . krajowcy mają prawo do własności tego co wypracowali bardziej niż ktokolwiek inny. ale odebrano im file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Narzucona przez inteligencję. która za komunizmu zachowała własność .globalnym . Z tego tytułu byli bowiem wyjątkowo przygotowani do wykorzystania możliwości jakie daje normalny . tyle. Część tej grupy zawsze chciała.htm (43 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . wyprzedaż w ręce zagraniczne zostawiła też na lodzie inną. przynajmniej w ich oczach. mianowicie wywłaszczonych po wojnie przedsiębiorców i kamieniczników. Zinterpretowali wolność gospodarczą jako formę społecznego nihilizmu. które chciały kapitalizmu dla siebie. że nie należy mieszać kapitalistycznego rynku z tradycyjną moralnością. tym razem przez zagranicznych inwestorów. wykluczyły z gry o narodowe zasoby lokalne grupy. Sądząc po krajach rozwiniętego kapitalizmu. czyli preferencyjne akcje. gdyż. więc przyjść światowcy z zagranicy. że prowincjonalni czy nie. nie wszystkie jednak rzuciły wyzwanie inteligencji. Ale jej trzon szybko przesunął się w stronę wyprzedaży zagranicy za korzyści własne.OBŁĘD REFORM żywioł kapitalistyczny. Miało to niemałe znaczenie praktyczne. stanowili oni grupę najlepiej przygotowaną do przejmowania kapitału. lub inaczej . żeby kapitał został rozdany czyniąc kapitalistów ze wszystkich. To te dwie grupy. Żadna inna grupa społeczna otwarcie nie przyjęła tej filozofii. solidarnie. którzy w przeciwieństwie do przedwojennych właścicieli zebrali bogate doświadczenie w zarządzaniu kapitałem. W ten sposób. które mogłyby sugerować. stało się wygodnym usprawiedliwieniem dla sprzedaży ogólnego majątku bez oglądania się na prawo.kapitalizmie. czyli prokapitalistyczne. jako "siłę przewodnią". ale każdej społecznej instytucji. cen w celu uzyskania prowizji przy zmianie właściciela zasobów kapitału z organu państwa na prywatną osobę.chłopi.ekonomii z socjologią. Z powyższego rozumowania inteligenckie środowiska zdołały wyeliminować względy moralne. że znacznie mniej zasobną. żeby sobie poradził we współczesnym . w ich miejsce powinni. jako bazy nie tylko rynku. Za tym kryło się ogólniejsze przekonanie tych kręgów. dopuszczalna stała się powszechna praktyka zaniżania. Niektóre z nich wręcz związały się z tymi kręgami w celach sprawowania władzy. zanegowanie moralności. czyli na zagranicznego rezydenta. wśród pokonanych znalazła się jedyna ważna grupa. pozostałość po kapitalizmie. Wśród wyłączonych znaleźli się też dotychczasowi komunistyczni dyrektorzy banków i fabryk. Co zakrawa na ironię.kapitalizm.Obled reform/Obled reform. żeby ich zagarnięta własność nie została ponownie zagarnięta. do takiej reprywatyzacji nigdy nie doszło.

Przecież. przyjęły tę samą generalną linię programową. W jednej. że komunizm zostawił gospodarkę w tak kiepskim stanie. Z wymianą redaktorów naczelnych nastąpiła niesłychana wulgaryzacja mediów. W tym kłamstwa. gdyż komunizm doprowadził do kompletnego fizycznego zużycia majątku trwałego. wersji stwierdza się. dlaczego początkowe załamanie produkcji miałoby przekonać potencjalnych nabywców. wieki trwa realizacja zwykłego czeku. co nie zmienia jednak faktu. że tak źle działają bo np. żeby broń boże się nie rozmyślił.OBŁĘD REFORM tę szansę argumentując.część polskiego majątku ciągle była bardzo dużo warta. Propaganda wyprzedaży Kiedy się czyta powyższy opis swoistego "konfliktu klasowego" w którym grupy zainteresowane kapitałem ścierają się z tymi. że niezużyta aktywna . ale jednocześnie zyskała szansę bardziej skutecznego narzucenia społeczeństwu fałszów wspierających wyprzedaż majątku. że przyszłe zyski też będą marne. że odziedziczono złom. gdy demolowano tzw. że pojawił się jeden organ. który powinien zaraz znaleźć solidnego użytkownika . rodzi się pytanie co to takiego pozwoliło trzonowi inteligencji stać się "siłą przewodnią" rodzącego się "niekompletnego kapitalizmu". file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . upadła też produkcja. pojawiają się lamenty. więc ile by nie włożono kiedyś w budowę zakładów czy organizację banków dla nabywcy. inteligencja stoczyła się z obrońcy wyższej kultury do nosicielki anty-kultury. wspartej przez media. choć wolne od państwowej cenzury.najlepiej cudzoziemca. Nie chodzi o to. nie miało to wcale wpływu na wartość sprzedawanych niezużytych maszyn. którzy go nie chcą. Wykonując wyrok na sobie.prowizje . że najbardziej wpływowe media. ale o to. Ile razy zaczynają się przygotowania do sprzedaży banków. po cenie złomu. Nie wiadomo jednak. powrót do wczesnych wzorów komunistycznych. Wskaźniki zużycia są rzeczywiście wysokie.Obled reform/Obled reform. czyli środki przekazu. to niewiele znaczyło. jak choćby finansów. Kręgi inteligenckie wygrały. Najlepiej widać zabiegi środków przekazu na przykładzie poszczególnych sektorów. zaraz po załamaniu produkcja oraz zyski zaczęły przecież szybko rosnąć. kiedy upadł komunizm.bladły w porównaniu z tym co mieli finansowo do zyskania lokalni nabywcy. głównie dlatego że przejęły z komunizmu najważniejszy instrument władzy.htm (44 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . ale mają go obcy nabywcy bez pytania o przeszłość. Innymi słowy. inteligencja była nie tylko słaba liczebnie ale jej ewentualne korzyści z wywłaszczenia na rzecz zagranicy . bo liczą się tylko zyski z przyszłej produkcji. ile by nie było tego złomu w postaci zużytych maszyn. że fabryki i banki to złom. że jako związani z komunizmem nie mają do tego moralnego tytułu. wrogów klasowych. Zgodnie z inną wersją. Oraz. Jak gorliwie podają te same media.

htm (45 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Gdyby. Na temat zaniżonych cen może bowiem rozprawiać tylko osobnik. może nawet oberwać od machiny jako nieżyciowy sympatyk pokonanego komunizmu. przed falą wyprzedaży. czyli za darmo. taki krytyk wyceny majątku. Nigdy jednak dotąd nie przyszło ludziom mediów do głowy. dopadną go oskarżeniem. że mało kogo zdziwiło. liberalnych reformatorów. ino sznur. media mają nań repertuar niewybrednych ataków.z aktywami rzędu aż 90 miliardów dolarów .zgoła pogardliwie . który z kolei zechciałby kwestionować ceny.po 1994 r. zostały prawie w całości sprzedane zagranicy za 3 miliardy dolarów. by użyć jakiegoś odpowiedniego określenia na tych. Gdyż dokładnie tyle państwo wypłaci bankom do 2004 r.mafijnych. Z pomocą środków przekazu sprzedano banki i fabryki. Urabianie opinii przez środki przekazu okazało się na tyle skuteczne. Kiedy jednak trzeba pochwalić tzw. że mało kto o nim kiedykolwiek słyszał. A prawda jest taka. stały się one najbardziej zyskowną dziedziną gospodarki. właściwie to całą Polskę w cenie złomu. a jeszcze mniej miało z nim do czynienia. których ominęły dotąd epitety. że zdrowe banki . Gdyby jednak ktoś śmiał się sprzeciwić tego rodzaju wywłaszczeniowej operacji.. że komunizm był w stanie tworzyć coś więcej niż złom. Na śmiałka. czy tych rosyjskich . ale że ten kapitał został potraktowany jak złom. Stała file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . który ma jakieś złudzenia na temat tego. że nie należy chyba wszystkiego wyprzedawać zagranicy. z budżetu w formie oprocentowania wspomnianych oddłużeniowych obligacji. Nie tylko. że ci ratują bankowość. że jeśli można w ogóle mówić o złomie w kontekście polskiej prywatyzacji to nie tak jak sobie życzą główne środki przekazu. że najlepiej będzie wtedy jak w polskich rękach zostanie nic. na przykład. że wyróżniają się na tle zbankrutowanych banków czeskich.Obled reform/Obled reform. że zastany kapitał był wart tyle co złom. ton mediów się zmienia.OBŁĘD REFORM Od czasu to czasu do rangi niezwykłego wydarzenia urasta też informacja na temat bankructwa jakiegoś krajowego banku. Żeby zdobyć władzę. Z rozpędu. którzy myślą. czy . tak jak inne wystawione pod młotek sektory. środki przekazu mają inną inwektywę. które wraz z innymi aktywami przeszły w ręce nowych zagranicznych właścicieli. gdy rząd oddłużył banki w formie obligacji. potrzebowała ona też politycznej organizacji do realizacji swych celów.jako komuch. ten ktoś wspomniał. tak jednak małego. że od 1994 r. Nagle okazuje się. Z racji charakteru ich zajęcia należałoby od zaraz zacząć ich nazwać "handlarzami złomem". rękami ludzi. ale mają wyniki finansowe lepsze od banków unijnych. Zgrana władza Inteligencji nie mogło wystarczyć samo przejęcie kontroli nad mediami. że jest szowinistą. po których majątek jest upłynniany.

Zdecydowała. koalicja zajęła się widmem kapitalizmu. gdyż liczyli na to.prawie o połowę. ale ich kierownictwo postanowiło stronić od polityki. jak była antykomunistyczna opozycja. Nastąpił głęboki zwrot. że albo majątek zostanie w rękach państwa. To dlatego pod rządami tej koalicji doszło do wyhamowania tempa prywatyzacji. że w imieniu dawnej opozycji zmianami ustrojowymi pokieruje inteligencja. głównie robotniczych. żeby wziąć rządy we własne ręce. Unia przejęła ster władzy pierwsza.Obled reform/Obled reform.zwane komercjalizacją.htm (46 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że zostanie rozdany wszystkim. gdyż zamiast żyć widmem komunizmu. że nie doszło do obiecanej poprawy gospodarczej. w tym samym duchu orwellowskiej nowomowy. ale nie bez wsparcia ze strony niezależnych związków zawodowych.OBŁĘD REFORM się nią z początku Unia Demokratyczna.. Europejską. Korzystając z wyjątkowej okoliczności. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . partie wywodzące się z dawnego okresu tak. że w wyborach 1993 r. ale bez Balcerowicza. To był tylko jeden z powodów do narastających zatargów w rządach byłej opozycji. Już wtedy było jasne. też z Unią. w miejsce rządu. przyszedł następny. lewicowa koalicja zaostrzyła nadzorczą kontrolę nad sektorem państwowym oraz wprowadziła zmiany w przepisach . Miały one zwiększyć kompetencje państwowej dyrekcji. tyle. z inną Unią. Zamiast na siłę sprzedawać majątek państwa. innym był fakt. Byłe związki były dostatecznie silne. Był to stosunkowo zrozumiały sojusz. odsunięte od władzy. Zdecydowano. na której opiera się wolność. Unia. albo.. w którym przypadły mu finanse. że trzeba było od podstaw sformułować program reform. który uderzył głównie w państwowy przemysł. antykomunistyczną opozycję. Gdy w 1991 r. tak by zbliżyć warunki jej działania do sektora prywatnego. na Unię Wolności. Sytuację tę wykorzystały. kontrolę nad gospodarką przejęła koalicja Sojuszu Lewicy Demokratycznej oraz Polskiego Stronnictwa Ludowego. w 1989 r. czyli w bastion robotników. z Balcerowiczem. że będzie zarządzany zgodnie z interesem robotników. ruszyła integracja. jak to mówili wtedy odsunięci od steru ludzie Unii . podjęła się tego dzieła. gdyż nikt inny poza tą partią nie zaangażował się z podobną silą w pozbawienie ogółu ludzi bazy. Nie tego spodziewali się robotniczy sojusznicy. Zaczął się natomiast okropny kryzys lat 1990-1992. czyli ich własnego kapitału. Nie mógł to być żaden innych duch. gdyż obydwie siły miały ten sam polityczny rodowód. potem przemianowana. że główną techniką tej partii będzie radykalna sprzedaż inwestorom zagranicznym pod presją najprzeróżniejszych formalnych wymogów związanych z integracją. że od ostrej walki o reformy ważniejsza jest walka z ostrym kryzysem gospodarki.

gdyż znowu na zasadzie tzw. Jest w tym trochę racji. Świadoma tego.in. gdy związki szły za partią. Dzięki prawicy ten udział podniósł się do wspomnianych wcześniej 75 procent. kiedy na zasadzie rykoszetu wyrwały władze lewicowej koalicji. orgia wyprzedaży się nie skończyła.ale program ten szybko ugrzązł. Podsumowanie Nie da się więc utrzymać ogólnie przyjętego poglądu.htm (47 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Trudno jest te wszystkie fakty zaakceptować byłej opozycji antykomunistycznej. tyle. czyli Balcerowiczowi. Kiedy odchodziła lewicowa koalicja. wraz z nim. Ale gdy Unia. kiedy świadomie starano się skierować kapitał głównie w ręce krajowe. wyszła z koalicji. gdy za sprawą prawicy są one już głównie w obcych rękach. koalicja podjęła jedyny jak dotąd krok. Na ten okres przypadł rozwój krajowych tzw. lewica trzymała większość ubezpieczeń w gestii krajowej. który mógł uratować kraj przed wywłaszczaniem. programowo narodowe. Najbardziej szkodliwym aktem prawicy było przekazanie w ręce zagraniczne całego systemu finansowego. np. całego sektora cementowego oraz wyrobów tytoniowych. jak również prawicy jako takiej. żeby bez żadnej zwłoki sprzedać zagranicy pozostałe banki. udział obcego kapitału w bankach wynosił poniżej 20 procent. związkowy trzon AWS lub Akcji dał gospodarkę Unii. który obraca pieniądzem. mianowicie że główną przeszkodą w budowie kapitalizmu od początku były przeżytki komunistycznego myślenia reprezentowane przez siły polityczne sprzed upadku komunizmu. że wyłącznym nosicielem tego przeżytku okazała się file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .. ostra "walka" rządu Akcji o niepolski cukier. Co więcej. Szczególną rolę w tej prawicowej koalicji odegrała Unia. dzięki któremu . że rządy lewicowej koalicji stanowią jedyny okres. gdyż żyje ona obrazem partii z okresu komunistycznego jako sił antypolskich. Z tych samych powodów prawicowe partie niechętnie mówią o własnych dokonaniach po 1997 r. Ważniejszy jest jednak fakt.OBŁĘD REFORM Choć doszło do potrzebnego zwolnienia tempa transferu majątku za granicę. gdyż największą wyprzedaż zagranicy dokonały te właśnie siły. Mają do tego realne powody. dopuszczono do kilku nierozważnych sprzedaży. że żadne preferencje dla krajowych nabywców na nic się nie zdadzą ze względu na narzucone Polsce pod rządami Unii Wolności zobowiązania otwarcia gospodarki na obrót towarem i kapitałem.obraca się rynek. holdingów w przemyśle. Zaczął swe rządy od decyzji. których zarządy znalazły się głównie z rękach byłej partyjnej nomenklatury.z kolei . Podjęto próbę stworzenia zapory w postaci zgrupowanych wokół państwowych banków oraz ubezpieczyciela -monopolisty nowego typu holdingów .Obled reform/Obled reform. gdyż istotnie intelektualna spuścizna z dawnego okresu boleśnie odbiła się na zmianach ustrojowych. pasa transmisyjnego z komunistycznych czasów. o czym świadczy m.

Miał on co najwyżej charakter sloganowy. Zamiast zająć się polepszeniem bytu przeciętnego człowieka. ale już nie w rosyjskich. wybrała jego rewolucyjne uświadamianie . Inteligencja nie przyjęłaby. gdyby nie jej gorliwa akceptacja idei internacjonalizmu. Od dwóch już stuleci Polska zmaga się o zachowanie narodowej kontroli nad swym majątkiem. CZĘŚĆ TRZECIA PRZEKLEŃSTWO HISTORII Likwidacja narodowego kapitału przez półdarmową wyprzedaż zagranicy stawia Polskę w sytuacji gorszej niż kiedykolwiek w nowoczesnej historii jej gospodarki. Nadal jednak pokaźna część zasobów kapitałowych była w rękach zagranicznych. nie był jednak traktowany tak poważnie jak obecnie. z negacją narodu. Gdy w komunizmie odbierano własność prywatną. jak w podręcznikowym komunizmie. nad komunizmem. czy to w imię wspólnoty robotników. gdy nastał komunizm po raz pierwszy we współczesnej historii Polski kapitał file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . była opozycja. Dopiero. a w zaborze rosyjskim ze względu na krótki czas wyznaczony na sprzedaż posiadłości.w nieświadomości klęski. Tak było oczywiście w okresie zaborów. czy to w drodze niemieckiego rugowania z ziemi czy rosyjskich konfiskat majątków. W niemieckim zaborze działo się tak pod presją długów. pod koniec. zaborcy potrzebowaliby jednak następnych stu lat. jako główny składnik narodowego kapitału. Do tego nigdy nie doszło. żeby pozbawić Polaków wszystkich zasobów.Obled reform/Obled reform. moralność była naginana przez partię.OBŁĘD REFORM była opozycja antykomunistyczna. Zrobiła to w rewolucyjnym stylu. Polska ziemia. internacjonalizm. Wdrażanie takiej doktryny jak internacjonalizm. Przy budowie "niekompletnego kapitalizmu" przez wywłaszczenie narodu doszło jednak . obozu. głównie w obliczu gospodarczej ekspansji jej sąsiadów. czy wspólnoty kapitalistów z "niekompletnego kapitalizmu". Na to. jako "przeżytek komunizmu". gdyż nikomu z komunistycznych władz nie przyszłoby do głowy. Choć nikt nie potrzebował inteligencji.htm (48 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . zwłaszcza inteligencka. przechodziła wtedy w obce ręce z reguły za ułamek wartości. żeby dzielić się narodowym kapitałem z innymi krajami. gdyż w międzyczasie Polska odzyskała niepodległość. których wyrwaliby z polską ziemią również korzenie polskości. zwłaszcza w niemieckich. zabrała się ona jednak do propagandy "wyższości" kapitalizmu. Nawet za trudnych czasów komunistycznych. żeby zachęcała go do przyjęcia kapitalizmu. który monopartia porzuciła na długo przed upadkiem komunizmu. wrogiej postawy wobec krajowych kapitalistów. wymaga zakwestionowania tradycji moralnej.przy udziale inteligencji .do odrzucenia moralności. tego "niekompletnego". nawet spośród tzw. wzorem komunizmu.

Sprzedany majątek trafił raczej do rak niemieckich. Po to.rosyjskie. w wyniku wywłaszczeniowej prywatyzacji. kosztem tegoż centrum. czyli do pełnej likwidacji polskości. A to dlatego. W tym sensie.Obled reform/Obled reform. Były one potrzebne dla rozruszania gospodarki. czyli większość. która uważa szczytową dekadę późnego komunizmu za gospodarczo najlepsze lata po wojnie Istotą "polskiej drogi" do kapitalizmu jest manipulacja historią dla doraźnych korzyści tych. Zapomniane reformy U podstaw tezy tzw.htm (49 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . porównanie wypada mocno na korzyść Gierka. Jest to ponoć okres bezsensownego uzależnienia gospodarki oraz wynikającego stąd krachu. którzy z racji dostępu do władzy manipulują zbiorową świadomością. gdyż mało kto rozumie czym był komunizm. Nic chyba bardziej nie świadczy o niskim stanie świadomości przeciętnego obywatela oraz o tym.OBŁĘD REFORM stał się wyłącznie narodowy. z czym wiązało się ryzyko utraty kontroli. ale to nieistniejące . w tych też rękach znalazła się prawie pełna kontrola gospodarki. liberałów. nawet ta część społeczeństwa. będącego u steru partii w latach 1970-1980. Ponieważ większość kapitału. Mimo tych niezbitych faktów. także obecnego ograniczenia suwerenności nie można dalej przypisywać Rosji. czyli pod względem suwerenności gospodarczej. zaledwie w ciągu dziesięciolecia. dopuściła do nadmiernego uzależnienia gospodarki od zagranicy leży opinia. że polityka Gierka. znalazła się w rękach zagranicznych. Według tej szeroko przyjętej interpretacji. liberałów do dekady Gierka. ROZDZIAŁ SIÓDMY ZAKŁAMANA PRZESZŁOŚĆ Nie mogło się udać przejście z komunizmu do kapitalizmu. sytuacja uległa nagłemu pogorszeniu. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . jak bezmierny musi być cynizm tych. że rosyjscy mocodawcy nie mieli tytułów własności. żeby żałosne dzieło rozdrapywania polskiego kapitału doszło do swego naturalnego końca. w obliczu kulejącej gospodarki zostawionej przez Gomułkę. Gierek miał ograniczony wybór. jedyne zewnętrzne zagrożenie. Niestety. Dopiero na tym tle można ponoć ogarnąć gospodarcze uniezależnienie oraz zbudowany na nim cud obecnej dekady Balcerowicza. a w każdym razie nie do rosyjskich. że tak jak wszyscy partyjni liderzy bal się reform gospodarki. że jak ktoś poza ścisłym centrum zasmakuje uroków władzy to zaraz będzie chciał jej więcej. którzy marnują historię. banków i fabryk. wyłonił się nienarodowy kapitalizm. ale wymagały delegowania władzy w dół. które przykuwa dzisiaj uwagę większości Polaków jest nie to realne. Jakkolwiek silna była wtedy rosyjska kontrola polskiej gospodarki nie zmienia to oczywistego faktu. Najlepiej o tym świadczą ciągle odwołania tzw. Natomiast po upadku tego jak by nie było narodowego komunizmu. Doszło do zastoju gospodarczego.

ale zabiegi kosmetyczne. że wprowadzane przez partię reformy mają służyć utrwaleniu scentralizowanego porządku. gdyż zdawano sobie sprawę z tego. że nie miało to większego znaczenia. ich zdaniem. że już na wyraźnie skromniejszą skalę. Nie może być więc mowy o strachu przed decentralizacją władzy. co tylko pociągnęło za sobą dalszą decentralizację decyzji. na import i kredyty.OBŁĘD REFORM gdyż ze względu na niską wydajność. jak i za całym programem reform. Dla przeciwwagi skoncentrowano produkcję w tzw. Zwiększenie wydajności wymagałoby głębszych zmian systemowych. żeby pokazać swój dynamizm. zwłaszcza w wydaniu nowych liderów. reformy szły nieustannie. brakowało środków na inwestycje. pole manewru dla władz partii musi się dodatkowo zawęzić. postąpić Gierek. Ci nieliczni spośród tzw. Proces planowania. zjednoczeniach branżowych. Nie inaczej miał.Obled reform/Obled reform. swoisty przełom ideologiczny. głównie obliczone na dobre wrażenie. przekazując kompetencje z organów planowania do tzw. Gomułki. Zmiany były potraktowane przez Gierka jako niezbędny warunek skutecznego otwarcia gospodarki na świat. ministerstw branżowych. uważają z kolei. stał się nagle mało ważną formalnością.htm (50 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . reformy Gierka dokonały dalszej erozji systemu komunistycznego. Wynikało to z ich wiary. Albowiem każdy kapitał. więc do władzy. Znowu nie ma w tym łutu prawdy. tak własny jak i file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . tyle. zarządził huczne reformy. gdyż za Gierka doszło do bardzo ważnych zmian ustrojowych. Nawet jeśli oficjalnie głoszono. Nic nie jest jednak dalsze od prawdy. zresztą utrzymanych w tym samym duchu co reformy jego poprzednika. To otwarcie było zresztą samo w sobie aktem odwagi. Jedynym wyjściem okazały się zagraniczne kredyty na zakup dóbr inwestycyjnych. od której musieli stronić partyjni przywódcy. Nie były to bowiem prawdziwe reformy. Tak jak w przypadku Gomułki. tak by polepszyć wykorzystanie zasobów. kiedy doszedł. aby je następnie szybko porzucić. To nastawienie nigdy się nie zmieniło. prowadziły one do systematycznego odchodzenia od komunizmu. że można organizować gospodarkę w dowolny sposób. z milionami formularzy idących do góry oraz tysiącami decyzji idących w dół. Przecież komuniści zaczęli od gigantycznej reformy. liberałów. którzy dostrzegają fakt. tak więc zaczęło się pożyczanie. ale stało się tak nie przez przypadek. jaką było zburzenie podstaw kapitalizmu. żeby rozczłonkować centrum gospodarcze. że mono-partia ciągle grzebała w systemie gospodarki. gdyż marksizm ma wyjątkowo wyraźną awersję do kapitałowego wiązania gospodarki narodowej z zagranicą. że wraz z uzależnieniem od zagranicznego importu i kredytu. gdyż nie tylko. że do niej doszło. kapitału czy pracy. nawet ograniczonego. gdyż reformowanie było ostatnią rzeczą. których nikt nie brał poważnie pod uwagę. Niczego innego nie mogła przynieść decyzja Gierka. Krył się za tym.

choć skromniejsze. Na tym etapie zależność od Związku Radzieckiego nie była odbierana przez przywództwo jako pozbawiona pewnych zalet. Tyle. negatywnej selekcji. że na polu reform Gierek działał zbyt mało. żeby usprawnić gospodarkę. w tym sprawy pochodzenia społecznego czy partyjnej gorliwości. bądź. którą najostrzej atakują przeciwnicy Gierka . W epoce Gierka deficyty importowe wyniosły 47 procent eksportu a w epoce Balcerowicza . Tak jak nikt w kierownictwie partii nie starał się obalić komunizmu. wtedy gdy Gomułka uzyskał od Niemiec Zachodnich potwierdzenie ustalonych po wojnie granic. Polska potrzebowała dobrych stosunków z Sowietami.uzależnieniem. więc tylko żyć kosztem pracy. gdyż Gierek. stanowiące źródło tzw. Ukrywane realia Ktoś mógłby ciągle twierdzić. zwłaszcza z Europą. Rozluźniono kryteria ideologiczne. że przecież reformy ustrojowe to nie jest wyścig na czas. Podczas gdy wschodnie granice wydawały się trwałe.36 procent. Zainteresowana władzą. Jak również wtedy. pod którym jakby zerwała się tama. używając marksowskiej frazeologii. zwłaszcza w porównaniu z reformami w dekadzie Balcerowicza. dały lepsze wyniki niż reformy Balcerowicza.typowe dla komunizmu użycie przemocy nie może być instrumentem władzy. Należy dodać do tego wymiar zewnętrzny. który też należałoby uznać za ryzykowny.htm (51 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . to reformy Gierka. kapitał może. siły roboczej. zachodnie stały pod pewnym znakiem zapytania. gdy Gierek przystąpił z kolei do przesiedlenia półtora miliona autochtonów. deficyt handlowy został bardzo szybko wyeliminowany. Ze zmianami w systemie gospodarki przyszły też. w każdym razie na poziomie. Gdyby iść dalej z tym porównaniem dwóch dekad okazałoby się. kto wie czy nawet nie bardziej brzemienne w skutkach. że . włącznie z tą sferą. Nastąpił jednocześnie przełom w stylu sprawowania władzy. Praca jest jedynym źródła dobrobytu. jest traktowany jako nieuchronne źródło eksploatacji pracy. zwłaszcza w naborze kadry. weźmy dla porównania siedem lat ujemnych bilansów handlowych dla okresu Gierka z lat 19711978 oraz Balcerowicza z lat 1991-1998. nikt na serio nie rozważał oderwania od Związku Radzieckiego. wartości. Gdyby przyjąć tę miarę. mianowicie to. Żeby nie być gołosłownym. Przyjmijmy jako miarę procentowe relacje skumulowanego deficytu handlowego do skumulowanego eksportu za te różne lata. tzw. uznał.OBŁĘD REFORM obcy. ekipa ta postanowiła tylko poszerzyć pole swego działania przez zachodnie kontakty. jako pierwszy. że za posunięciami Gierka kryła się chęć powiększenia niezależności od Związku Radzieckiego. zmiany polityczne.Obled reform/Obled reform. czyli niewiele mniej. że po 1978 r. gdzie ranga komunistycznej Polski podniosła się niezwykle. chodzi w nich o to. podczas gdy obecny deficyt handlowy file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .

natomiast dla lat 1999-2001 deficyt w imporcie byłby o 66 procent wyższy od całej wartości eksportu. że bez względu na to jakie były efekty w eksporcie jedynie strategia Gierka tak czy inaczej zawiodła. co stanowiło 160 procent przeliczonego na dolary eksportu w 1979 r. które mimo większego obciążenia długami na jednego mieszkańca uniknęły recesji. ale wsparcie konsumpcji. nie ma jednak wiele wspólnego z sytuacją w eksporcie. Podobnie z bardzo zadłużoną Rumunią. gospodarka stoczyła się w kryzys 1979-1982.OBŁĘD REFORM najpierw uległ zwiększeniu. które wybuchły w 1980 r. wtedy w latach 1979-1981 skumulowany import okazałby się mniejszy niż cały eksport. gdyż dziurę w obrotach towarowych trzeba było pokryć kredytami.Obled reform/Obled reform. co stanowiło ekwiwalent aż 230 procent dolarowego eksportu w 1999 r. który kosztował Polskę jedną czwartą jej dochodu narodowego oraz ogromne straty w konsumpcji prywatnej. że doszło do kryzysu. W ostatecznym rachunku. To nieprawda. ale nie tego typu rujnujący kryzys. także efekt proeksportowy okazał się jak dotąd znikomy (Podkaminer 2000). powinno stać się całkiem oczywiste jeśli porówna się Polskę np. Bliższe porównanie wyników w eksporcie za Gierka i Balcerowicza potwierdza powyższy kontrast w ich sposobie wykorzystania importu. obiekty przemysłowe. liberałowie nie zostawiają suchej nitki na Gierku twierdząc. Poznański 1997). właśnie ze względu na niedostateczny potencjał eksportowy. Okres Balcerowicza to lata. z Węgrami. Z pewnością dług był dostatecznie wysoki. ale że użył importu nie na tworzenie mocy eksportowych. żeby spowodować pewne perturbacje. na granicy finansowej niewypłacalności wobec swych zagranicznych kredytodawców. To. że nie tylko pożyczył za dużo. gdyż blisko 40 procent importu składało się z dóbr inwestycyjnych. Ktoś mógłby starać się zignorować te fakty twierdząc. w których właśnie doszło do wyhamowania tempa eksportu oraz zamiany Polski w kraj bez żadnej chyba specjalizacji. Okres Gierka to były lata głębokich zmian w strukturze eksportu na rzecz dóbr przetworzonych oraz budowania nowych specjalności (np. gdyż w przeciwnym razie Polska nie stanęłaby w 1980 r. Stąd. należy dodać.htm (52 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . jedyny jaki zna dotąd komunizm. W dekadzie Gierka dług podniósł się od zera do 23 miliardów dolarów. by pokazać mały spadek dopiero w 2001 r. gdyby przedłużyć okres analizy o następne trzy lata. Prawdziwym powodem kryzysu nie był wcale brak mocy eksportowych ale niemożność ich mobilizacji przez władze w obliczu niepokojów robotniczych. kiedy ten udział wyniósł tylko 15 procent. Fakt. Ale krytyka ta jest zasadna jeśli chodzi o okres Balcerowicza. że u źródeł recesji tkwił wybuch polityczny. często całych obiektów przemysłowych. dług zwiększył się z 48 do 61 miliardów dolarów. której file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .. W dekadzie Balcerowicza. Tzw. W obydwu dekadach nierównowaga w handlu zagranicznym znalazła odbicie w rosnącym długu zewnętrznym.

Upór. której zarysy przypominają los innych nadmiernie zadłużonych rozwijających się krajów.1 miliona miejsc pracy.1 miliona ludzi wywalono na bruk w pierwszych latach jego file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . czy Tajlandia w 1997 r. gdyż za Gierka powstało 2. przyjętym jako 100 do 181 w 1980 r. W końcu. więc ich władze mogły uruchomić niepopularne instrumenty potrzebne dla opanowania długu. Za Gierka. że obecnie. wzrosły za Gierka po 1970 r. który przyćmiewa Balcerowicza. jak np. Meksyk w 1994 r. za Jaruzelskiego). tyle. mimo recesji. społeczeństwo jest spokojne. które miało jak ratować sytuację. W tym względzie też osiągnął sukces. za 100 indeks przyrostu za Balcerowicza w 1999 r.1 miliona.htm (53 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . udało się Gierkowi i Balcerowiczowi wykorzystać deficyty handlowe oraz długi zagraniczne dla rozbudowy gospodarki. Stało się tak. ważnym motorem recesji są trudności polityczne. Jeśli Polska pójdzie ich drogą. pozostaje ważne pytanie na ile import przysłużył się do powiększenia zasobów kapitału. recesja stała się nieodwracalna ze względu na zbuntowane społeczeństwo w obliczu spójnego państwa.OBŁĘD REFORM potencjał eksportowy był znacznie słabszy niż Polski czy Węgier. to trzeba wtedy przyznać. a za Balcerowicza zlikwidowano 2. że Balcerowicz nie okazał się lepszy. gdyż nie kierował się jakąś obsesją budowania fabryk czy kopalń ale raczej chęcią zapewnienia pracy zbliżającemu się tzw. Nawet gdyby żadnemu z nich nie wyszło pomnożenie potencjału eksportowego. Utajnione porównanie Obraz dwóch dekad jest ciągle niepełny. gdyż zasoby kapitału.. podczas gdy przyjmując 1989 r. wyżowi demograficznemu.Obled reform/Obled reform. że obecna recesja może okazać się gorsza przemawia fakt. ile udało się osiągnąć w bardzo trudnych dla polskiej gospodarki latach 1982-1989. gdyż w wyniku korupcji państwo stało się bezradne. w obliczu recesji. Jak już chce się oceniać Gierka na podstawie tego. z jakim Balcerowicz wpędzał Polskę w wysokie bezrobocie jest niespotykany. gdyż większość tych 2. Choć za Balcerowicza. nie tyle dla samego pomnażania zasobów kapitału. gdyż tak Węgry jak Rumunię ominął polityczny kryzys. mierzone wartością środków trwałych brutto. że nie udało mu się uniknąć recesji. czyli jedną czwartą tego co dokonał Gierek (i tyle. które wpadły w finansowe tarapaty. wyniósł tylko 123. oraz długami. że nieporównywalnie większe. Doprowadził do początków recesji w 2000 r. czyli jedną piątą. właśnie radykalne powiększenie tych zasobów było ważnym celem obydwu tych liderów. Warto przypomnieć. jej recesja może spowodować straty w produkcji gorsze niż w latach 1979-1982. Za tym. że Gierek zdecydował się na napędzanie gospodarki na kredyt.. polityczne warunki są gorsze. tak jak za Gierka. Z pewnością Gierek osiągnął pod tym względem więcej w swej dekadzie niż Balcerowicz. gdyż nie wiadomo na ile.

Co więcej. o 12 kilogramów lub 20 procent (Załącznik 3). jak chcieliby tego tzw. czyli aż o dwie trzecie. podział był z pewnością zbyt spłaszczony. czyli o jedną piątą.htm (54 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . a biedni ogółem stanowią już jedną czwartą ogółu. w 1997 r..za Jaruzelskiego. Gdy w 1997 r. Polak spożywał 49 kilogramów rocznie w 1970 r.2 kilometrów kwadratowych. w spożyciu mięsa. za Gierka liczba izb na tysiąc mieszkańców wzrosła z 19. gdy zaczęła się epoka Gierka..3 w 1980 r. dla gospodarstw domowych. w 1989 r.Obled reform/Obled reform. "wolnej Polsce". a . czyli o prawie połowę. czyli 1800 woluminów mniej. Powyższe porównanie nie oddaje prawdziwego kontrastu. Za Gierka. że pod koniec jej rządów. Za Balcerowicza. Tutaj chodzi tylko o wydobycie na jaw wstydliwie ukrywanych statystyk dotyczących porównania file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . oraz konsumpcji. zmiany w konsumpcji w tych dwóch dekadach dokonały się przy innych założeniach jeśli chodzi o podział korzyści ze wzrostu narodowej produkcji. W 1970 r. liczba bezrobotnych zaczęła szybko spadać. ale w 1980 już 4136.. Balcerowicz wziął gospodarkę w swoje ręce za koalicji AWS z UW. wzrosła za Gierka o blisko 65 punktów procentowych w latach 1970-1979.. i 1999 r. Gdyby przyjąć jako wskaźnik dostępność mieszkań. Gorzej wypada też epoka Balcerowicza w sferze kultury.5 izb. liberalni krytycy. ale już 69 kilogramów w 1980 r.OBŁĘD REFORM reform. czyli 40 procent więcej. aż 4165. że zawsze jedną z najniższych w powojennej Europie. bo to nie była jakaś kolejna stalinowska industrializacja. które nie toleruje biedy. by spaść do 57 kilogramów w 1997 r. policzona w cenach stałych. Jednocześnie. zwłaszcza rolnicy. ogólna powierzchnia użytkowa mieszkań uległa redukcji między 1980 r. sprzedano 2425 książek. co stanowi grzech komunizmu... za Rakowskiego spożycie było takie jak w 1980 r. 20 kilo.9 do 7. podczas gdy za Balcerowicza odpowiedni wskaźnik wzrostu wyniósł tylko 35 punktów. z pewnością jeśli mierzyć ją ilością sprzedanych książek. gdyż w wielu ważnych dziedzinach konsumpcji korzystne zmiany za Gierka zostały zniwelowane za Balcerowicza. do 23. szybko dodano l milion ludzi do statystyk bezrobotnych. Jeszcze w 1989 r.. W 1997 r. Gdy w 1994 r. zaczęły się rządy lewicowej koalicji. trzeba przyznać. wyniosła l milion mniej. na tysiąc mieszkańców przypadało 3451 książek.po jego odejściu . tak. ale ciągle w zgodzie z koncepcją nowoczesnego państwa. ale jednak konsumpcja. SLD z PSL. W strategii Gierka mieściło się też zapewnienie realnych przyrostów dochodu. kiedy gotuje się stal.. zwykle umieszczoną wysoko na skali preferencji konsumentów.4 w 1970 r. w biedę zostały wpędzone całe grupy zawodowe. jak np. ale garnki są puste. pod rządami Balcerowicza. z 13. już w tzw. Powyższe porównania oczywiście nie mają służyć wykazaniu wyższości komunizmu nad kapitalizmem. podczas gdy za Balcerowicza liczba ta spadła do 8. Balcerowicz to też nie inne wcielenie Stalina.

zresztą głównie nie z kraju ale z zagranicy. że jeśli można w ogóle mówić o cudzie gospodarczym w powojennej Polsce. jak w Polsce.jak twierdzą tzw. że to tzw. nie chodzi o wybielanie komunizmu nawet z tych najlepszych jego lat za Gierka. że skazany na zagładę komunizm radził sobie lepiej za Gierka niż kapitalizm w wydaniu Balcerowicza. z nienormalnym. roztrwonił za bezcen. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Prawda jest taka. a poczynając od 2000 r. Balcerowicz nie zabrał Polski ze sobą do raju. To. Nie może też być mowy o cudzie. liberałowie . ale sięgnął po inny środek. za komunizmu. gdy byli biedni. główne źródło narodowego bogactwa.. Podczas gdy Gierek obiecał Polakom podwojenie kapitału. liberalne przeniosły gospodarkę z piekła do raju. takiego jak w Unii Europejskiej. ale raczej o obnażenie zwyrodniałego kapitalizmu ostatnich lat. że w grę wchodzi tylko dekada z czasów Gierka.rozstanie się z marnym mitem dotyczącym oceny niedawnej przeszłości. Wyrażając się bardziej dobitnie. o którym rozpisują się tzw. że okres Gierka był najlepszym jakiego doświadczyli po wojnie. jest to też próba ukazania wyższości normalnego kapitalizmu. który "pracuje" na uprzywilejowane warstwy. iście piekielną sztuczkę. wykorzystując monopol medialny. że reformy tzw.Obled reform/Obled reform. Ten "domek z kart" został postawiony w trakcie zupełnie zbędnej "pierwszej recesji Balcerowicza" z lat 1990-1992. liberałowie.Balcerowicza. to nie dlatego. że . Z takiego zestawienia niestety wynika.OBŁĘD REFORM konkretnego przypadku komunizmu oraz kapitalizmu. który "pracuje" na wszystkich ludzi. zaczął się on rozpadać już w "drugiej recesji Balcerowicza". żeby ożywić gospodarkę przez wyprzedaż w obce ręce stworzonego głównie za Gierka kapitału.mają zamęt w głowie z powodu nostalgii za latami. W tym sensie. gdyż wsparł on wzrost produkcji na jeszcze większych deficytach handlowych niż Gierek. czyli zbudowanie "drugiej Polski". stworzył jedynie "domek z kart". zostawiając niestety "Polskę zerową".htm (55 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . liberałowie. to wypada. który nie jest w stanie stać o własnych siłach. gdy doszło do klęski. z łap Gierka w dłonie Balcerowicza. że większość ludzi uważa dzisiaj. mianowicie. Podsumowanie Konieczne jest . starają się zamącić w głowach innym propagując swoją wersję komunistycznego kultu jednostki. czyli "architekta cudu gospodarczego" . nie dał Polsce nawet cudu. tak. gdyż Balcerowicz nie zadowolił się deficytami handlowymi. ale młodzi.jak widać . Nie mogło dojść do cudu za Balcerowicza. też chyba skazany na zagładę. Balcerowicz cały ten podwojony kapitał. wynikłej nie tyle z błędów państwa co z jego niemocy.

OBŁĘD REFORM ROZDZIAŁ ÓSMY NIEMIECKIE NIEPORZĄDKI "Polska droga" do "niekompletnego kapitalizmu" nie zaczęła się w Polsce. w tym w szczególności te z Niemiec Zachodnich. gdyż kraj ten został wcielony do Niemiec Zachodnich w drodze eliminacji jego wszystkich odrębnych instytucji politycznych. np. albo dokładniej w Niemczech Zachodnich. a dzisiaj ten udział jest najprawdopodobniej bliski 75 procent. Wariant ten nie mógł być oczywiście powtórzony w Polsce. możliwe staje się uzyskanie klarownego obrazu obecnej Polski.htm (56 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . że prototypem "polskiej drogi" są reformy przeprowadzone w Niemczech Wschodnich. gdzie obce udziały są minimalne.Obled reform/Obled reform. szczególnie jeśli chodzi o pisma polityczne. w jaki to sposób Niemcy Zachodnie zdobyły wpływ na opinię publiczną w Niemczech Wschodnich. z Niemiec Zachodnich. włącznie z mediami. w pismach gospodarczych. Ci ostatni. czyli główne partie. jako propagatora tegoż scenariusza W Niemczech Wschodnich uzyskanie kontroli nad środkami przekazu było wyjątkowo proste. nie było zwłaszcza mowy o natychmiastowej wymianie lokalnych partii czy nawet ich podporządkowaniu. uległy na wstępie reform dewastacji. należy zacząć od przebadania. bardzo szybko zdobyli mocną pozycję w paru sektorach ogólnokrajowej prasy. żeby zyskać aprobatę dla scenariusza na przechodzenie do kapitalizmu przez jednoczesny kryzys produkcji i oddanie kapitału. A teraz wchodzą już potężnie w tygodniki polityczne. z pewnością w świetle doświadczeń Europy Zachodniej. w obydwu przypadkach w wyniku zmian lokalne gospodarki. gdyż zwyczajem Europy Zachodniej główne tytuły prasowe przeważnie należą do samych partii. zwłaszcza przemysł oraz rolnictwo. Po kilku latach prawie 50 procent prasy znalazło się w rękach zagranicznych. Spreparowane umysły Szukanie użytecznych analogii. Zaś. Mianowicie. ale w Niemczech Wschodnich. które na swój własny sposób szybko zreformowały bezwolne Niemcy Wschodnie Dopiero jak się przyjmie. W miejsce wyłącznie partyjnej prasy i telewizji weszły koncerny oraz ośrodki polityczne. To jest absolutnie niezwykła sytuacja. Odpowiedź brzmi. jak również w Polsce. Dostęp do obcej prasy jest file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Ale. od pierwszej chwili zaczęło się wykupywanie prasy przez zagraniczne koncerny. Wpływ ten był potrzebny. główne korzyści z półdarmowego rozdysponowania publicznego majątku odniosły Niemcy Zachodnie. podobnie jak w przypadku Niemiec Wschodnich. że w obydwu krajach u podłoża leży mobilizacja środków masowego przekazu.

wschodnie rubieże mogą tylko posłusznie czekać aż cud ten się faktycznie objawi. że tylko oparcie na siłach zewnętrznych daje szansę dojścia do kapitalizmu. zaczęto powtarzać opinię. jako autorzy powojennego cudu gospodarczego. więc jego elity. gdyż inne zagraniczne koncerny przyjęły podobna wykładnię. a cudu nie da się przecież w żaden sposób przyspieszyć. W świetle tych uwag. że jej poglądy są zbieżne z opiniami z zagranicy oraz gorąca aprobata przejęcia prasy przez obce koncerny. ważnym elementem kampanii bierności stała się teza. że najlepszą postawą dla Polski jest bierność. Choć uzależnienie prasy przez Niemcy Zachodnie okazało się totalne w Niemczech Wschodnich. tak jak Niemcy Zachodnie. gdyż faktycznie znalazł się on w obcych rękach. gdyż zagraniczne koncerny trafiły na podatny grunt. bogate i spokojne. nie należy przeceniać tego faktu. W kontekście Niemiec Wschodnich pojawił się zwrot "zjednoczenie" z Niemcami Zachodnimi. nie mają żadnego moralnego tytułu do tego. w dużym stopniu sama uznała. To właśnie w ramach tego widzenia zmian ustrojowych. Niemcy Zachodni. które sugerują łatwe "włączenie do kapitalizmu". że będzie najlepiej gdy będzie się ona biernie przyglądać jak dla jej wspólnego dobra zagraniczni nabywcy tworzą system kapitalizmu. przystąpiły do przekonania miejscowej ludności. Miał się więc wreszcie powtórzyć cud gospodarczy na wschodnich rubieżach Europy. wtedy Niemcy Wschodnie czy Polska będą. jako zbiorowego wysiłku. żeby budować kapitalizm. gdyż chory komunizm zostawił głównie "skażonych" ludzi. Innym.dla ochrony interesów swych obywateli . stąd zadowolenie. Bez potrzeby uzgodnienia. Inteligencja. albo nawet coś gorszego. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . W tym mieściło się również przekonanie o własnej niższości. wspomniany wcześniej monopol byłej opozycyjnej inteligencji na środki przekazu nie może być traktowany dosłownie. Komunizm to ekwiwalent hitleryzmu. niezdolnych do zdrowego działania.naturalnie ta z Unią. a w Polsce tylko częściowe. Ze względu na powinowactwo poglądów w sprawie transformacji. w przypadku zaś Polski wprowadzono nasycony magiczną mocą zwrot "integracja" . że jeśli wkroczą np. nie miało to większego znaczenia. włączając kadrę kierowniczą przemysłu czy finansów. na rzecz terminów. ale . kierując się interesami zagranicznych nabywców. W ramach lekcji bierności.OBŁĘD REFORM w tych krajach szeroki. Skoro zaś czeka cud. Choć przejęcie prasy było istotne dla ukształtowania takiego widzenia zmian ustrojowych.htm (57 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . akcenty w myśleniu przesunęły się z początkowo centralnego dla reform pojęcia "przejścia do kapitalizmu". nawet jeśli w ogóle mają jakieś przydatne kwalifikacje.Obled reform/Obled reform. zwłaszcza ta opozycyjna.ich konstytucje zabraniają obcej dominacji w publikacjach lokalnych.

Sinn i Sinn 1992).. że zagraniczne media nie przyjęły roli bezstronnego nośnika informacji. plus pominięte wcześniej 270-320 miliardów dolarów w formie nieruchomości (wg. tzw. Fakt. Wskazywało to na raczej zasobną gospodarkę.został w 1989 r.htm (58 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . stanowi dostateczne potwierdzenie. nieco większą od gospodarki Polski. jak już wspomniałem. Gdyby dodać nieopłacone 320 miliardów dolarów środków trwałych włożonych przez obywateli Niemiec Wschodnich file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . posłużono się takimi firmami. agencja prywatyzacyjna skończyła z deficytem 180 miliardów dolarów. w ramach specjalnie utworzonego na cele zjednoczenia podatku. W Niemczech Wschodnich na czele prywatyzacji stanęła powołana przez Niemcy Zachodnie agencja. Ale w przeciwieństwie do Polski. w grę weszły też większe sumy. Prawie bez wyjątku fabryki oraz banki były sprzedane w ręce nabywcy zachodnioniemieckiego. sprzedano ją nie za większe pieniądze ale wręcz z dopłatą dla nabywców. Mimo że gospodarka Niemiec Wschodnich była nieco większa od gospodarki Polski. "solidarnościowego". Rzadkie próby poruszenia tego tematu stały się wyłącznie przedmiotem ataku ze strony gorliwie występujących w obronie zgubnej propagandy lokalnych informatorów. co samo w sobie. nie gwarantuje realnych wycen. na ratalnych zasadach. zostało wykupione. a następne 4-5 procent kapitału. sądząc po wynikach.Pod względem niedoszacowania kapitału. głównie w formie małych zakładów w przemyśle. tutaj doszło też do skrajnej wersji wyprzedaży w obce ręce. przez Niemców Wschodnich. polski "wielki przekręt" blednie więc przy wschodnioniemieckim. wyceniony na 320 miliardów dolarów.OBŁĘD REFORM inteligenckie kręgi uzyskały od obcych właścicieli "licencję" na prezentowanie wspólnego spojrzenia na reformy. Tylko 5-6 procent majątku wykupili inni obcy inwestorzy. W Polsce.Obled reform/Obled reform. w którym nie ma miejsca na lokalną inicjatywę w budowie kapitalizmu a tym samym na własną klasę kapitalistyczną. Cały majątek trwały . który musieli pokryć obywatele Niemiec Zachodnich. Wyłudzenie gospodarki Ponieważ w wyniku faktycznego zawieszenia życia politycznego Niemcy Wschodnie najlepiej nadawały się do skoku na majątek. gdyż w żadnym przypadku.maszyny i budynki . która ani razu nie sięgnęła po niezależne wyceny przez międzynarodowe firmy audytorskie. przed przystąpieniem do prywatyzacji rząd Kohla przygotował stosunkowo solidny inwentarz majątku Niemiec Wschodnich. Równie skrajną formę przybrała wycena majątku. że przy tym bardzo nieeuropejskim modelu mediów. Zamiast otrzymać oczekiwane 320 miliardów dolarów za sprzedaż środków trwałych Niemiec Wschodnich. przynajmniej. nigdy nie doszło do rzetelnej debaty na temat zasadności masowego przejmowania miejscowego kapitału przez obcych inwestorów. wycena nie została dokonana wyłącznie przez nabywców. włącznie z Polską.

Dane statystyczne file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . w której wygrywali ci. Decydująca rola Niemiec Zachodnich w prywatyzacji na terenach Europy Wschodniej. który czeka na przejęcie są tereny rolne i nieruchomości.Obled reform/Obled reform. gdyż do walki o ich kapitał narodowy stanęły też inne kraje Europy Zachodniej. Ziem Odzyskanych poza inwestorami z Niemiec Zachodnich nie liczy się prawie nikt inny. Po Niemczech Wschodnich przyszła kolej na inne kraje Europy Wschodniej. że w Niemczech Wschodnich rozegrała się walka. czyli jak barwnie sformułowały to media w Niemczech Zachodnich. Nie powinno się mieć bowiem żadnych złudzeń. wzięła się również czy szczególnie stąd. to było raczej tylko pole doświadczalne. że konieczne będzie pełne zaoranie conajmniej połowy fabryk i banków. ten sam aparat. w tym w bankowości. Tu ma też swoje źródło pokrętna teza. czy fachowo. że inwestorzy z Niemiec Zachodnich trzymają się utartych szlaków. wsparte jak by nie było iście rekordowym tempem operacji na froncie wschodnioniemieckim. że jest tak fatalnie. że komunizm zostawił tylko bezwartościowy złom. tyle. że nie na podobną skalę. że może on łatwo dojść do polowy.htm (59 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Polska dowodzi jednocześnie. więc wykluczyć. Nie jest to bowiem tylko rezultat geograficznej bliskości. który wyprzedał za półdarmo fabryki i banki. którzy najlepiej byli przygotowani do skorumpowania pozbawionych jakiegokolwiek nadzoru urzędników prywatyzacyjnych. zagranicznym inwestorom. głównie ze względu na ciągle obowiązujące polskie klauzule ochronne. trafiła do nabywców z Niemiec Zachodnich. że to jej inwestorzy wkroczyli na te tereny najlepiej uzbrojeni w techniki wykupywania za bezcen. Przykładem tego. Tyle są one jednak warte co aparat państwa stojący na ich straży. między innymi dzięki doświadczeniu zdobytemu w Niemczech Wschodnich. gdyż ich inwestorzy zdobyli największą ilość skazanego na wyprzedaż kapitału. które pokrywają się z ich historycznymi sferami wpływów. ale wszystkie lokalne banki i większość fabryk. nie da się. Rola Niemiec Zachodnich od początku była jednak najsilniejsza. Wykup kapitału przez Niemcy Zachodnie nie zakończył się jednak na Niemczech Wschodnich. Tyle mniej więcej zyskali na "największym przekręcić" inwestorzy z Niemiec Zachodnich. że na terenach tzw. Przynajmniej jedna trzecia tego co dostało się w zagraniczne posiadanie. nie tylko tych największych ale nawet tych średnich. ale Polska też może służyć jako przykład. Do nich należy nie tylko prawie cała prasa regionalna. łączna suma wyniosłaby 500 miliardów dolarów. Jedynym elementem kapitału. jak skuteczne okazały się starania Niemiec Zachodnich są Węgry.OBŁĘD REFORM do 180 miliardów dolarów deficytu pokrytego przez obywateli Niemiec Zachodnich. Poprzez obecne konsolidacje udział ten systematycznie się podnosi. Stąd wzięły się główne argumenty na rzecz bardzo szybkiej sprzedaży lepiej przygotowanym finansowo.

Nic podobnego się nie stało. zabiorą się do pomnażania kapitału i tworzenia atrakcyjnych miejsc do pracy. Wraz z przejęciem majątku.OBŁĘD REFORM w tym zakresie są wyjątkowo mało dostępne. nazwany "kanclerzem zjednoczenia". a w 2000 r. Mimo że minęło ponad dziesięć lat od chwili gdy Kohl. że w ramach budowania kapitalizmu. Wypada. w tym w obcej Polsce. Innymi słowy. było 45 procent poniżej 1989 r. Z rozbitego przemysłu pochodzi większość bezrobotnych. które zamieniają Niemcy Wschodnie w "kolonię emerytów" Wszystkie te plagi można odnaleźć w Polsce. Albowiem. że rzeczywiście zapewnią oni. liberałom nawet się nie śniła.. Mogłoby się wydawać.. skoro polski dochód narodowy podobnie jak produkcja przemysłowa były w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . ale na Ziemiach Odzyskanych powoli dokonuję się wykup ziemi i nieruchomości. więc. Niemcy Wschodnie nie wyszły ze swego kryzysu. można by oczekiwać tylko czegoś gorszego gdzie indziej. więc też do wyjątkowej katastrofy. Podlejszy koniec Gdyby ktoś miał jakieś złudzenia. a główny sektor gospodarki. W 1993 r. Powinno to stanowić ważne ostrzeżenie dla innych krajów.Obled reform/Obled reform. taką jaka polskim tzw. Dochód narodowy Niemiec Wschodnich w 2000 r. że Niemcy Wschodnie bardzo szybko przerodzą się w Zachodnie. choć jej gospodarka mocniej wyszła z kryzysu. ich dochód narodowy spadł o około 32 procent. Pełna stopa jest bliższa 30 procent. Tej głębokości spadek w okresie zaledwie dwóch lat reformowania zanotowała tylko zdziczała Albania. których udział wśród ludzi zdolnych do pracy jest od początku zmian najwyższy w Europie Wschodniej. Doszło. oficjalna stopa bezrobocia wyniosła 25 procent. w których doszło do przejęcia kapitałowego przez zagranicę. znowu głównie przez niemieckich nabywców. gdyż w dwa lata po rozpoczęciu reformowania Niemiec Wschodnich przez Zachodnie. gdyż Niemcy Zachodnie bardzo szybko zdewastowały gospodarkę Niemiec Wschodnich. czyli przemysł. jeśli Niemcy Zachodnie nie cofnęły się przez zrujnowaniem swoich Niemiec Wschodnich. powinien się tylko przyjrzeć temu. kierowani zyskiem. była w granicach 20 procent. mimo że stały się one częścią wspólnych już Niemiec. gdyż trzeba uwzględnić osoby włączone w rządowe programy szkoleniowe a zwłaszcza rzesze wyrzuconych na wczesne emerytury. że kapitalistyczni nabywcy. co się stało z gospodarką Niemiec Wschodnich pod wpływem Niemiec Zachodnich. Niemcy Wschodnie chyba na stałe tracą swoją zdolność produkowania dóbr kapitałowych. co przynosi ze sobą oddanie narodowego kapitału w obce ręce.htm (60 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . był 5 procent poniżej 1989 r. Niemcy Zachodnie zastosowały w Niemczech Wschodnich najbardziej skrajną odmianę "terapii szokowej". zarządził "szokową terapię" w swojej wersji.

nie tylko te na wsparcie dochodów ludności. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . W przypadku Polski nie wchodzi to w rachubę. za dekadę Niemcy Wschodnie. więc przedmiotem wywozu ale mogą być przekute w nowe inwestycje. nawet Niemiec Zachodnich. z co trzecim dorosłym na emeryturze. że w odróżnieniu od Niemiec Wschodnich. Mimo znacznie niższych płac Polska od lat generuje ogromne deficyty handlowe. że Niemcy. choć mniej uprzemysłowione. od momentu zjednoczenia w Niemczech Zachodnich znalazło pracę ok. będą rozwinięte i stabilne jak Niemcy Zachodnie. ale mocno wspierani finansowo Niemcy Wschodni poczuli się lepiej. że jak dotąd. Niemcy mają "kompletny kapitalizm". Jakby policzyć wszystkie transfery z Niemiec Zachodnich. że strategia prywatyzacji przez wywłaszczenie pozbawiła Niemców Wschodnich. miejsca pracy. Ale otwarcie Unii. gdyby Polska dostała taki sam dostęp do rynku pracy w Niemczech Zachodnich. biedniejsza Polska tworzy miejsca pracy dla bogatszej Unii. czy też do całego rynku pracy Unii. Proporcjonalnie do wielkości ludności. które spadły na Niemcy Wschodnie. Ma to korzystny wpływ na Niemcy Wschodnie. w grę wchodzą nieprzerwane potoki rzędu 100 miliardów dolarów rocznie. że poprzez zjednoczenie Niemcy Wschodnie zyskały dostęp do "opiekuńczego państwa" Niemiec Zachodnich. tyle. więc w odróżnieniu od Polski. Pomimo niższej wydajności. W ten sposób zamiast stworzenia w Polsce około 400 tysięcy miejsc pracy. Tyle.htm (61 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . To prawda. Natychmiast Niemcy Zachodnie zaczęły wspomagać konsumpcję w Niemczech Wschodnich na poziomie 40 procent całego spożycia. Głównie dlatego.OBŁĘD REFORM 2000 r. możliwe jest przeniesienie się. Polska nie korzysta z takich błogosławieństw. Nie należy jednak pocieszać się tym kontrastem. może nawet lepiej płatne. prawie 25 procent powyżej stanu z 1989 r. Wypracowywane w Niemczech zyski nie są.10 miliardów dolarów rocznie dopiero w nieokreślonej przyszłości. odpowiadałoby to migracji około 8 milionów Polaków. że będzie się musiała w ogóle wyrzec finansowych roszczeń. dla polskiej siły roboczej jest wątpliwe. Wyrzuceni na emerytury ludzie uzyskali zasiłki wielokrotnie przewyższające ich dawne płace. pod presją ogólnokrajowych związków zawodowych Niemcy Wschodni zaczęli dostawać płace takie jak Niemcy Zachodni. a więc dodatkowe. szansy na własną warstwę kapitalistyczną. żeby zostać przyjęta. czyli równowartość trzech piątych rocznego dochodu narodowego Polski. Polska może najwyżej liczyć na kwoty z kasy Unii rzędu 5 . tak jak Polaków. gdyż nawet jeśli te inwestycje dokonują się w Niemczech Zachodnich. Faktycznie. jako część Niemiec. Oczywiście. gdyż mimo swych obecnych perypetii.Obled reform/Obled reform. Polska nie może liczyć na żadne takie transfery nawet gdyby weszła do Unii. jako zjednoczony naród mają swoją narodową klasę kapitalistyczną. 2 miliony Niemców Wschodnich. Polska też stalą się "kolonią emerytów". o czym może świadczyć fakt. Ściślej. Przy czym grozi jej. Gospodarka padła pod uderzeniami "terapii szokowej".

czy wręcz wschodnioeuropejskich. jej przemysł oraz rolnictwo. W ten sposób. która pozbawiła Niemcy Wschodnie kapitału. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Z pomocą tego modelu. a więc również drugim Erhardem.Obled reform/Obled reform.htm (62 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . z którymi ma ona deficyty handlowe. realizacji zbliżonego wzorca zmian systemowych w Polsce nie tyle w roli "ojca reform". chociaż oczywiście nie na trwałe. bez szans na zbliżenie poziomu życia. pojąłby w porę. gdyż raczej bezwstydnie. zwłaszcza w Niemczech Zachodnich. że ten niemiecki polityk zamiast "niekompletnego kapitalizmu" stworzył po wojnie "społeczną gospodarkę rynkową". oraz związanych z nimi gospodarczych cudów. że wyrwał Niemcy Zachodnie z prawdziwych ruin. ROZDZIAŁ DZIEWIĄTY UTRWALONE NIERÓWNOŚCI Przemiany ustrojowe miały zapewnić Polsce powrót do Europy. że jak się odda pełną władzę nad reformami w ręce państwa. Gdyby odrobił tą lekcję. gdzie związki. Balcerowicz podjął się.OBŁĘD REFORM powstały one w krajach. W jakiś przedziwny sposób. ale "nieślubnego dziecka" Kohla. Nie odrobił przy tym swojej lekcji z ekonomii liberalnej. z gorszym skutkiem. czyli u członków Unii. Nieświadom tych bliskich współczesnych związków. wsparł starania inwestorów z Niemiec Zachodnich. to może ono tak jak państwo Kohla doprowadzić do tego co niemiecki autor (Jurges 1997) nazwał "sfingowaną aukcją". w jaki stan podobna "sfingowana aukcja" może wpędzić na trwałe Polskę. Podsumowanie W oczach wielu polskich ekonomistów Balcerowicz jest "ojcem reform" polskich. Kohlem. należałoby porównać Balcerowicza z bardziej współczesnym niemieckim politykiem. po latach ogromnych wysiłków o odzyskanie pełnej państwowości. Erharda. niekwestionowanym "ojcem reform" w Niemczech Wschodnich. Jeżeli już szukać użytecznych analogii. Tyle. żeby . wpędzając je przejściowo w stan swoistej "kolonizacji". a tym samym nieskrępowanej swobody decydowania o losie narodu. zmarnował Niemcy Wschodnie. W przeciwieństwie do swego poprzednika. nie tylko. ale zapewnił też prawdziwy cud. czyli zbliżenie do jej instytucji oraz jej poziomu życia. mianowicie. chcąc niechcąc. pracodawcy i państwo dzielą władze. gdyż wdrożono odrębne instytucje. Kohl nie jest jednak autorem żadnego cudu gospodarczego. a także w pozostałej części Europy Wschodniej.choćby nawet na znacznie mniejszą skalę -powtórzyć ich wyjątkowo udaną wschodnioniemiecką operację półdarmowego wykupu kapitału również w sąsiedniej Polsce. ale nastąpiło odejście od Europy.

Rosja. że powojenny podział Europy był totalny a dominacja radziecka była niczym innym jak niewolą. nic nie należało do Sowietów. Inni dowodzą. włącznie z jej zmianami ustrojowymi. co się stało z polską państwowością.OBŁĘD REFORM polska opinia publiczna poddała się złudzeniom. niepotrzebnie zaciemniając prawdziwą sytuację Polski. oznacza koniec wszelkich zagrożeń. to go używali przez narzucanie Polsce produkcji w zgodzie z potrzebami Związku Radzieckiego. ale do tego nie doszło. że ta kontrola nie mogła być zbyt rozległa. ze stroną komunistyczną pod dominacją Związku Radzieckiego. Przez niewolę rozumie się bowiem też. Zarzut sowieckiej niewoli ma coś do siebie. Formalnie. widać dzisiaj zapał. gdyż stworzyło pokusę dla innych państw.Obled reform/Obled reform. Związek Radziecki miał wiele do powiedzenia. jaki rząd podjął. przynajmniej od chwili gdy padł stalinizm. nie mają wiele wspólnego z rzeczywistością. a potem jest bardzo długo nikt. że usunięcie jednego zagrożenia. Ale wszystkie inne aspekty tej niewoli. rosyjskiego. Dwuznaczny rozłam Żeby zrozumieć. Na pytanie. Kto wie czy nastroje antyrosyjskie nie są dzisiaj nawet silniejsze niż te antyradzieckie. gdyż faktycznie gdyby nie zaskakująca zgoda samego Związku Radzieckiego na odejście od tego systemu. że Związek Radziecki był właścicielem majątku Polski. gdy komunizm ciągle istniał. że nawet jeśli wymiana handlowa nie była zbyt file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . gdyż komunizm nie miałby szansy w Polsce bez dyktatu Sowietów po wygranej z Niemcami wojnie. Polska ciągle byłaby w jego jarzmie. ale to nijak się ma do stanu faktycznego. Opinia publiczna dawno już przyjęła stanowisko. by realizować swoje interesy kosztem tych polskich. gdyż oceny te zawsze cierpiały na nadmiar emocji. choćby ze względu na ścisłą kontrolę dostaw energii. więc było więcej powodów do emocji. trzeba zacząć od uczciwego spojrzenia na okres gdy powojenna Europa była wyraźnie podzielona na kapitalistyczną oraz komunistyczną. zwykle pada dzisiaj odpowiedź .htm (63 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . żeby wydziedziczyć Związek Radziecki. żeby tę sprawę analizować. Tyle. W tym miejscu krytycy wtrącają. w przeciwnym razie po upadku komunizmu mieliby tytuł do sprzedaży polskiego majątku. wraz z Polską. jaki kraj ma najbardziej niekorzystny wpływ na Polskę. Bez wątpienia. Mało gdzie. że nawet jeśli Sowieci nie posiadali majątku. skoro całkowita wymiana towarowa pomiędzy Związkiem Radzieckim a Polską stanowiła raptem 10 procent całości polskiego dochodu narodowego. Polski rząd nie musiał podejmować żadnych kroków prawnych. Takie naiwne myślenie samo w sobie stało się zagrożeniem dla polskiej państwowości. Ale na tym kończy się jednak istota powojennej sowieckiej niewoli. polegał na wydziedziczaniu obywateli na rzecz aparatu państwa. Do sprawy tej jednak warto powrócić. jedyny krok. a lista ich jest długa.

nieuprzedzony historyk musiałby dojść do file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że w ramach sowieckiej niewoli Polska nie tylko była wolna od sowieckiej własności na swych terenach. Stało się tak. Ulubiony przykład to dostawy polskiego węgla po zaniżonych cenach za Bieruta. żeby wyrwać prawie cały polski kapitał trwały za 10 procent jego realnej wartości. nie mogą być potraktowane jako kolejne próby przyśpieszenia modernizacji gospodarki Polski. że wskazuje on na bardzo poważne. straty ze strony Związku Radzieckiego. Jest odwrotnie. podczas gdy pod wpływem kryzysu w 1979 r. Na ten temat istnieje cała masa szczegółowych badań amerykańskich (Marrese and Yanous. Gdyby. przez te stulecia. a tym samym sytuacja jest lepsza niż za sowieckiego dyktatu. że jest więcej niewoli. choć przejściowe. że gdy do władzy doszedł Gomułka to wymógł na Sowietach pełną rekompensatę strat. Natomiast posowiecka Polska. ale 50 procent. ale może przynajmniej ma kontrolę nad produkcją. zbudowała system bez narodowej własności. 1983.htm (64 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Gdyby zestawić niedowiedzioną. ale ze sztywnego systemu cen. jak również zbudowany po jego upadku kapitalizm. Nie da się ukryć. bez narzucania. gdyż sowieckie ceny zostały przez lata sztywne. Starty dla Polski wynikały nie z dyktatu odbiorcy.OBŁĘD REFORM rozległa. Nie ma nawet co się spierać z faktem. że narzucając Polsce komunizm. w tym zwłaszcza Niemcy Zachodnie. ale nie wykorzystał swojej dominującej pozycji. więc obcy właściciele nie dyktują już tylko będące przedmiotem handlu 10 procent dochodu narodowego. więc użyć tylko kryterium własności wypadłoby. gdyż ten kto ma własność ma też kontrolę. oraz Poznański 1989). Kolejne cofnięcia Gdyby na ten najnowszy obrót rzeczy spojrzał historyk gospodarczy. tego z banków oraz przemysłu. w którym własność była wyłącznie narodowa. mógłby się zastanowić czy obecna zamiana rozmiękczonego komunizmu na "niekompletny kapitalizm" mieści się przypadkiem w jakimś ogólniejszym trendzie. ale. żeby eksploatować Polskę. Istnieje jeszcze inny dowód na nieekwiwalentną wymianę. która zaczęła się mniej więcej dwa stulecia wstecz. tyle. wychodzi znowu. Zapytałby. cieszyła się pierwszym w swej nowoczesnej historii systemem.Obled reform/Obled reform. że z racji braku swojej własności Polska musi być dzisiaj mniej wolna. jak to teraz uczyniły inne kraje. Związek Radziecki wykorzystywał swoją dominującą pozycję. mimo dziesięciu lat otwartych archiwów komunizmu. co ważniejsze. że obecna Polska musi być bardziej. ale to nie jest dowód eksploatacji. czy zbudowany po wojnie komunizm. ceny światowe podniosły się trzykrotnie. co się zarzuca byłym Sowietom. Szukając takich trendów. Warto to wszystko wziąć pod uwagę. eksploatację Polski przez Sowietów z obecną. w szczególności zaś fakt. Związek Radziecki skazał ją na dalsze gospodarcze zacofanie. w związku z zaniżonymi cenami jego energii. tak. a nie mniej wolna.

Tyle. Właśnie file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .więc stało się ono swoistą barierą rozwoju. państwo zabrało się do okresowej wymiany istniejących instytucji.htm (65 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . z jego instytucjami. że w grę wchodziła imitacja nie takiego kapitalizmu. tyle. do którego ten kapitalizm miał ponoć nieuchronnie zmierzać. Europa Zachodnia wybrała wtedy kapitalizm. że Polska okazała się niezdolna na czas do przetworzenia swoich instytucji na modłę tego. ale nieporozumieniem. że nie ostatnią. natomiast Europa Wschodnia tkwiła nadal w feudalizmie. gdyż bez państwa nie jest możliwe działanie wolnych rynków. ale raczej imitacja systemu. A zwłaszcza na państwo. Poczynając od próby odpowiedzenia na wzrost popytu na żywność z przemysłowej Anglii.nie było nowoczesne . jaka wyłoniła się w momencie tego rozłamu. Od chwili "tektonicznego pęknięcia". Komunizm nie okazał się jednak konkluzją kapitalizmu czy jego ukoronowaniem. już kapitalistycznej próby. gdyż wszystkie istotne różnice w wynikach gospodarowania biorą się z różnic w instytucjach.OBŁĘD REFORM wniosku. W kolejnych próbach nie cofano się do wczesnego feudalizmu.Obled reform/Obled reform. czyli kolejną "negatywną reformą". bardzo słabo radziła sobie z modernizacją. Brak nowoczesnego państwa okazał się szczególnie dotkliwy. Z niepowodzenia tej kolejnej. Mimo swego antykapitalistycznego nastawienia. co w momencie rewolucji stworzyła Europa Zachodnia. Tyle. ale przez odbudowę systemu pańszczyźnianego. Nie może być inaczej. tyle. Tego typu podział mógł mieć tylko swoje źródła w tym. więc dziwna sytuacja. że Polska. nie przez rozszerzenie prywatnej własności. obiecującego swój sposób na przełamanie gospodarczego zapóźnienia. nazywając te wymiany "negatywnymi reformami". Zwrócił na to uwagę amerykański historyk Berend (1986). że pozbawione niezbędnych demokratycznych ograniczników państwo wdało się w działania nastawione bardziej na jego własne potrzeby niż te rodzącego się przemysłu oraz bankowości. wolnym rynkiem i nowoczesnym państwem. W dodatku ta część Europy wystartowała z poważnym opóźnieniem do tzw. Wyłoniła się. który spowodował trwały podział kontynentu można go nazwać "tektonicznym pęknięciem". zadanie rozwijania gospodarki spadło na element napływowy. z reguły w sposób drastyczny i nieprzystosowany do prawdziwych potrzeb. w której z powodu braku własnej klasy kapitalistycznej. wyrosła popularność komunizmu jako ruchu modernizacyjnego. Nigdy też nie udało się jej zasypać luki gospodarczej. tak jak reszta Europy Wschodniej. Tak się stało na przełomie wieku. była to w istocie próba imitacji kapitalizmu. że państwo nie było w pełni rozwinięte . jaki wtedy działał powiedzmy w Europie Zachodniej. a bez tych ostatnich nie ma miejsca na powstanie klasy kapitalistycznej. znowu w formie "negatywnych reform". ale kopiowano wzorce z kapitalistycznej Europy Zachodniej. gdy postanowiono pełniej wykorzystać państwo do aktywizacji własnej gospodarki. rewolucji przemysłowej.

Trudno ocenić. w wyniku głębokiej recesji. które przerwały polską państwowość na przeszło stulecie. jako "negatywna reforma". reformy okazały się nieudane. doprowadził do pogłębienia dystansu. przeciętny dochód w Polsce stanowił 30 procent średniej. Dzisiaj ze względu na swoje krytyczne file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że ze względu na swoją słabość gospodarczą. zamiast redukować zapóźnienie wobec Europy Zachodniej Polska zezwoliła na jego pogłębienie. ale wygląda na to. ale którego tam nie ma. tych z nieopłaconej siły roboczej. ale jedno jest pewne. mianowicie. dochód na mieszkańca w Polsce wynosił 90 procent średniej obliczonej dla Europy Zachodniej. jak dalej potoczą się losy polskich wysiłków modernizacyjnych. warto przywołać inny ważny trend. W najlepszym chyba razie możliwe będzie utrzymanie wyjściowego dystansu. Sam nie miałbym chyba odwagi napisać takiego zdania. do Europy Zachodniej. Po upadku komunizmu. komunizm. jak i w innych krajach Europy Wschodniej. tak w Polsce. było wyjątkowo słabiutkie. czyli że chodziło o różnicę całych pokoleń. Tamasa (1999). dochód na mieszkańca wyniósł 40 procent średniej. żeby zrozumieć sens obecnych wydarzeń. mianowicie "niekompletnego kapitalizmu". że zdanie takie padło z ust byłego bardzo znanego dysydenta z Węgier. kraje te stale znajdowały się w obliczu ograniczenia lub utraty państwowości. w którym państwo było nowoczesne był epizod komunizmu.Obled reform/Obled reform. W momencie "tektonicznego pęknięcia". Pod koniec tej nieudanej próby stworzenia czegoś wydajniejszego niż ówczesny kapitalizm. włącznie z przypadkiem rozbiorów Polski. państwo. że jedynym dotąd w polskiej historii momentem. będą utrudniały zasypywanie luki w poziomie życia między Polską a Europą Zachodnią. Kiedy na początku wieku Polska przystąpiła do przyspieszonej industrializacji. Ponieważ te kolejne. Z tego powodu. który podobno tam ma istnieć. Dowody są liczne. Może to zabrzmieć dziwnie.htm (66 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . czyli obecnego stanu marginalizacji. w którym ciągle brak klasy średniej. bez wyjątku radykalne. że związane z "niekompletnym kapitalizmem" przepływy części polskiego dochodu narodowego w formie zysków i rent. przez budowę kapitalizmu. Polska spadła do około 25 procent poziomu Europy Zachodniej (Janos2001). w trakcie budowy "niekompletnego kapitalizmu". Mimo swych ambitnych planów prześcigania rozwiniętego kapitalizmu. Tym razem. gdyby nie to. Uścisk globalizacji Kiedy już sięgnęliśmy do historii.OBŁĘD REFORM Polska oraz reszta Europy Wschodniej dopisały następny rozdział w tworzeniu nieudanych kopii instytucji z Europy Zachodniej.

nie są żadną próbą wybielenia komunizmu. gdyby prawdą było to co mówią zwolennicy tzw. czyli korporacji. czyli przedwojennej. przemawia jeszcze bardziej opłakany stan państwa po komunizmie. już legalnej. Okres międzywojenny był niedostatecznie długi . Trzeba bowiem pamiętać. ani moje powołanie się na nią. gdzie działało nowoczesne państwo. że zmiany ustrojowe po komunizmie nie polegają na budowaniu czegokolwiek. że ta zapaść polskiego państwa nie niesie za sobą zagrożenia. żeby nie przywołać pełniej jego opinii. Wymowę tego wywodu można łatwiej pojąć.OBŁĘD REFORM opinie w sprawie transformacji ustrojowej ten filozof społeczny jest znowu w opozycji. Polska miała "wrócić" do historii. jej państwo do końca było rozdzierane politycznymi sporami. Choć udało się jej spoić trzy byle zabory w jedną całość. Ale to ciągle było państwo porównywalne do logiki państwa. może wystąpić w najróżniejszej formie. w tym w formie niedemokratycznej. kraje Wschodniej Europy nie miały wiele czasu. że nawet jeśli w wyniku globalizacji. tychże korporacji. pojętej jako zanik państw na rzecz rynku. ale równie nie tolerowanej. że zajmowała się przede wszystkim realizacją funkcji wyznaczonych organom władzy. ale nawet gdyby to była prawda. Trudno mi się oprzeć. że państwo polskie jest właściwie w stanie samolikwidacji. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . byłe państwo jest używane dla pośpiesznego wzbogacenia się przez plemiennych wodzów. Działanie aparatu państwa oparte zostało na ścisłych regułach. globalizacji. tak. ale też jego ogólną sprawność. nie tylko ze względu na strach. może ono dalej przyjść z zewnątrz pod inną postacią. Nie można niestety wykluczyć. niemieccy politycy nazywali to polskie państwo "sezonowym". które zbudowały rozwinięte kraje Europy Zachodniej. Żeby nie było jakiś wątpliwości: komunistyczne państwo było oczywiście ideologiczne. jak się uwzględni fakt. Tak znaczne osłabienie polskiego państwa byłoby bez znaczenia. Powyższa opinia. tyle. Obojętnych wobec marnego losu współplemieńców. ale zwrócenia uwagi na fakt. jako krótkiego okresu. że ze względu na wspomnianą historię braku państwowości. że nie wróciła nawet do tego stanu w jakim była w okresie międzywojennym. przemoc odgrywała w nim wielką rolę. porzuconych w szarych blokach. natomiast to co się teraz stało to forma barbarzyństwa. nie należy wnosić. że opanowane błędną wizją historii. żeby budować nowoczesne państwo. W tym okresie. że komunizm wprowadził system biurokracji. że spajała je bardziej doktryna niż prawo. inne państwa nie będą zagrożeniem. ale na niszczeniu tego co zastano. To co zastano to była forma nowoczesności.htm (67 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Na rzecz oceny komunizmu. na tyle przestrzeganych przez służbę publiczną.Obled reform/Obled reform. Osobiście uważam to za nonsens. Tyle. co więcej. autorytet państwa był bardzo wysoki. należy rozumieć do tej z kapitalizmem. że instytucja nowoczesnego państwa nie jest z definicji demokratyczna. Chyba z tej racji. A to dlatego. Zamiast ulec reformie.także dla Polski.

ancien regime. zwłaszcza przez dwa podziały terytorium Polski. Nie stawiano wtedy niewykonalnych żądań. które bezceremonialnie łączą lub dzielą słabsze kraje. dyktatury.Obled reform/Obled reform. że Polska wyrwała się ze swojej trudnej historii. iż głęboko poderwał. Dzisiaj. równie egoistyczni i pasywni. ale logiką ekonomiczną. posłusznie asystując w ich próbach łączenia i dzielenia osłabionych krajów. Hiszpanię czy Portugalię. gdy przyjmowano byłe. Ten sam cynizm. że "międzynarodowe" korporacje o narodowym charakterze są odpowiednikiem absolutnych monarchów. ta sama organizacja deklaruje chęć budowy "wspólnego domu" z Polską. która rozumieją ich zorientowane na świat korporacje. A więc porządku działającego przed wybuchem Rewolucji Francuskiej. a tym samym coraz mniej zdatna do unijnego członkostwa. państwo staje się wobec nich służebne. mają je teraz po swojej stronie. Przejmowanie większości fabryk i banków spowodowało. że zamiast wejść do "wspólnego domu" Polska staje się bezdomna. że zamiast wymieść państwo. tyle. Dzisiaj znowu silni prowadzą gry. a tym samym ich przebudowywanych państw. Wciśnięte między korporacje oraz akcjonariuszy. Odwrotnie. Obecnym odpowiednikiem -związanej z monarchą-arystokracji są akcjonariusze. ale z pomocą państwa oraz Unii Europejskiej. otwarto kasę na wielką skalę do czasu likwidacji zacofania. w którym jedne kraje słabły dając okazję innym krajom. W tej roli. zwłaszcza ze względu na machinacje file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Przez swoje cyniczne posunięcia na arenie międzynarodowej monarchowie przyśpieszyli Rewolucję Francuską. Wraz z tym staje się również bezrządna. które zaspakajałyby potrzeby własnych korporacji kosztem osłabienia tych zacofanych gospodarek. w tym poszanowaniem innych państw. jak wówczas.jak pisze wybitny francuski politolog Moisi (1999) . że istotnie korporacje stały się potężniejsze niż kiedykolwiek.OBŁĘD REFORM Ale prawda o globalizacji jest taka. doprowadził do rozdźwięków między mocarstwami. faszyzujące. Podsumowanie Nie do utrzymania jest obecna pewność siebie. odpowiednio w 1772 oraz 1795 roku. Korporacje z Europy Zachodniej nie wchodzą do Polski na własną rękę. z tym. że w trakcie stale uzgadnianych reform następuje osłabianie jej zacofanej gospodarki oraz rujnowanie jej państwa w przebudowie.htm (68 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . bo to jest jedyna logika. że . okresowego obezwładniania przez obce potęgi. Z tego też względu. państwa nie kierują się względami politycznymi.cała Europa dokonała zwrotu w stronę tzw. gdyż być może właśnie wróciła do tej trudnej historii. Zwłaszcza jeśli prawdą jest. A to dlatego. tyle. prowadzone przez Unię negocjacje nie wiele mają dzisiaj wspólnego z budowaniem "wspólnego domu". starających się podporządkować słabsze kraje. przynajmniej jako suwerenny kraj. żarłocznych monarchów. by narzucały im swoją wolę. czyli Grecję.

"międzynarodowy" podział Polski. Jeśli nie własnymi siłami. tyle. w wyniku reform podjętych po upadku komunizmu został zmarnowany polski system gospodarczy.Obled reform/Obled reform. Ostoją tej świadomości w obecnej Polsce jest głębokie przekonanie. składają się o dziwo w całkiem spójną całość. To prawda. że świadomość społeczna oparta jest od początku reform ustrojowych na powtarzanych w nieskończoność kłamstwach. Można naruszyć ten system myślowy dopiero jeśli podważy się go jako całość. Właśnie dlatego. gdy się go naprawdę zechce. że kapitalizm musi się udać. Choć z gruntu nieprawdziwe. wydostanie się z obłędu reform wydaje się prawie niewykonalne. Nawet jeśli gospodarka polska będzie sobie dobrze radzić. czy bez. że niedawno świat kapitalizmu przyłożył się do obalenia polskiego komunizmu. Może on pogodzić się z tą patologii. skazanym na upadek. POSŁOWIE Konkludując. oraz że u podłoża ludzkich zachowań leży potrzeba wolności. że znowu powodem do regionalnej zawieruchy może się stać. Pod wpływem błędnych reform zrujnowana została również narodowa gospodarka. Mimo to. W porównaniu z żywotnym kapitalizmem. żeby zmieniać. w tym sensie.OBŁĘD REFORM pruskiego Fryderyka Wielkiego.htm (69 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . to kapitalizm będzie dziełem tych. że u źródeł katastrofy leżą nawarstwienia fałszywej świadomości. gdyż jej potencjał nie pracuje wcale na rzecz lokalnej siły roboczej. że wydają się poważne. polski kapitalizm stał się głównie niepolski. że ten sam świat kapitalizmu teraz znowu się włączy. że wypaczonego. historia może się łatwo powtórzyć. gdyż najlepszy na jaki ludzkość stać gospodarczy ustrój kapitalizmu potrafi się wyżywić nawet odpadkami. Ten zbiorowy akt samozniszczenia mógł się dokonać tylko dlatego. na niewiele się zda wykazanie błędności jednej z tych opinii. własnej i zbiorowej. zwłaszcza. mógł sobie całkiem file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że dookoła jest bujny świat kapitalizmu. Dlatego. ich wzajemne zaufanie do siebie. a tym bardziej obalać polską patologię. ponownie. że wymierzony weń antykomunizm. a w ostatnich latach przysłużył się również do budowy polskiego kapitalizmu. tak. gdyż w wyniku wyprzedaży majątku obcym kapitalistom. nie musi wyjść to wcale na dobre polskiej sile roboczej. że ekonomia nie może rządzić polityką. czyli wytrawnych zagranicznych kapitalistów. krajową czy światową. choć pozbawiony tym razem udziału Rosji. Jeśli chodzi o obecną europejską scenę. przyjęte opinie o reformach. nie można liczyć. komunizm był słabowitym systemem. w bolesny sposób politycy nauczą się. którzy już opanowali jego tajniki. Tak. W ten sposób. czy to z zachowaniem jej granic.

htm (70 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . w 1989 r.Obled reform/Obled reform. po rabunkowej gospodarce komunizmu przyszedłby rabunkowy postkomunizm z jego własnymi sposobami na marnowanie zasobów. Uważają się oni za liberalnych ekonomistów. celowe było utrzymanie niektórych z istniejących instytucji nadzoru nad aparatem państwa. więc tylko przez ignorancję ich reformy określane są jako liberalne. któremu jako ustrojowi upadek nie grozi. Największa komplikacja wynikała jednak stąd. a takie prawo bazuje z kolei na państwie. czyli rozdysponowaniem publicznego majątku. że mocno nadwyrężone państwo miało się ewentualnie zająć prywatyzacją. pozostało po niej tylko zżerane korupcją państwo. Powstało realne niebezpieczeństwo. Alternatywa liberalna W interesie zwolenników "niekompletnego kapitalizmu" leży utrzymanie powszechnego dzisiaj przeświadczenia. Z całą swoją doktrynalną wiarą w działanie wolnego rynku. nie miałby takich szans powodzenia. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Po pierwsze. liberalne kręgi uznały. Inaczej przedstawia się jednak rzecz z kapitalizmem. by zamiast planów rządził nim rynek. liberalny ekonomista rozumie bowiem. radzić z komunizmem. Innymi słowy. czyli o sprawne państwo. że Polska nie miała innego wyjścia. W rzeczywistości nie było żadnej rewolucji. Kiedy więc zmęczona władzą monopartia skapitulowała. Dlatego ewentualny ruch wymierzony przeciw jego "niekompletnej" wersji. gdyż komunizm zniszczyła ogólna demoralizacja. że ideologiczne państwo z epoki komunizmu nie było w stanie dokonać takich zniszczeń w substancji gospodarki jak skorumpowane państwo postkomunizmu. Ponieważ z prywatnej korupcji nie mogą w żaden sposób wyniknąć publiczne korzyści. w prawdziwie liberalnej strategii reform zadbałby najpierw o zdrową sytuację polityczną.. Mogłoby się nawet okazać. jak w Polsce. Zmiany ustrojowe w sferze własności dostarczyłyby bowiem okazji do rozlania się korupcji na jeszcze większą niż wcześniej skalę. które stoi na straży prawa. nawet gdyby był tak silny jak polski antykomunizm. wybrałby przeciwną strategię niż tzw. jako że bez prywatnej własności nie może być rynku. żeby rynek znalazł właściwą obudowę prawną. że właśnie zakończyła się rewolucja. że w trakcie tej przebudowy stosunków własnościowych dalej się będzie walić państwo. Pozostały. która zmiotła stary polityczny porządek. więc tylko do zrobienia reformy w systemie gospodarki. Z galopującym rozkładem państwa jego aparat mógłby też zacząć zaspakajać swoje własne potrzeby kosztem zastanych zasobów środków produkcji. to nie ma żadnej szansy na przyzwoity rynek.OBŁĘD REFORM nieźle. że normalny rynek opiera się na egzekwowanym prawie. że jeśli państwo jest zepsute. tzw. liberałowie. ale nie mają z nimi nic wspólnego. najwyżej na jakąś jego karykaturę. Kiedy nastał czas reform. Gdyby bowiem autentyczny liberalny ekonomista zabierał się do wymiany systemu tak. Zatem nie było nadziei. A to dlatego.

Liberalna ekonomia wypowiada się bowiem nie tylko przeciw mieszaniu się państwa w alokację zasobów. która zakłóciłaby. żeby mógł dostarczyć dostatecznej liczby doświadczonych inwestorów oraz żeby krajowe banki dysponowały już odpowiednimi funduszami. żeby od zaraz ją sprywatyzować. ciągnąc za sobą w dół nawet całą polską gospodarkę. bo przeciągający się ostry konflikt partii z "wolnymi" związkami groził narodową klęską). Gdyby wyzwolić prywatną inicjatywę. Z braku czasu na przystosowanie. a następnie wpaść w głęboką zapaść. sektor państwowy mógłby obniżyć swoją niezadowalającą wydajność. że ograniczając swoją rolę do minimum. istniała pokusa. wtedy. w drodze do prywatyzacji. skarb państwa.OBŁĘD REFORM zwłaszcza nad jego sektorem gospodarczym. tyle. kontrakty menadżerskie. który zbudował wielki autorytet nie tyle na potępianiu komunizmu. by od razu przystąpić do prywatyzacji. żeby mu powierzyć reformy gospodarcze. zwłaszcza zwiększenia wynagrodzeń kierowniczych. Ekspansja sektora prywatnego musiała poszerzyć możliwości nadużyć w sektorze państwowym. stan wojenny. jako domeny działania jednostek. tyle. które uzależniałyby wysokość wypłat od poziomu wykorzystania majątku. Skoro komunizm zostawił po sobie głównie niewydajną własność państwową. więc było dodatkowo oprzeć się na rozwiniętej za komunizmu kontroli społecznej oraz Kościele. Wzmocniłoby to motywację oraz skłoniło do zachowania posad ze strony doświadczonej kadry. państwo nie miało innego wyboru. Biorąc to pod uwagę. W myśl liberalnej ekonomii oznaczałoby to jednak nadmierną ingerencję. co na walce o interes narodowy (np. Zapanowanie nad państwem nie było możliwe bez ścisłego parlamentarnego nadzoru. Żeby bez perturbacji przekazać całe fabryki i banki. Zasada minimalizacji ingerencji państwa nie wykluczała jednak tego. pionu przestępczości gospodarczej w policji. że głównie oraz przez oferty na małe pakiety akcji. niezbędna była obecność krajowego sektora prywatnego na taką skalę. Uważa też. jak ograniczyć się w sektorze państwowym do płytkich reform. a nawet sparaliżowała działanie tego sektora. Najlepiej przez tzw.czyli rynkowo . warunkiem sukcesu zmian własnościowych nie było grzebanie w sektorze państwowym.Obled reform/Obled reform. więc nie trzeba było likwidować np. jednostki winny same . Po drugie. np. ale instytucja sejmowa wymagała czasu na konsolidacje. że nawet gdy państwo jest zdrowe. ale raczej szerokie otwarcie możliwości startu prywatnych biznesów.htm (71 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . gdy wsparł tzw.skonstruować rynek. czyli bez prawa do większości głosów w zarządzie. Należało natomiast zaraz stworzyć nowe instytucje. gdyby państwo kwalifikowało się już to tego. kuszonej przez możliwości niekontrolowanych dochodów w sektorze prywatnym. powinno ono skupić się na przemianach własnościowych. czyli rynku. W związku z tym. wtedy nawet bez prywatyzacji sektor file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Można.

ale nigdzie w tej ekonomii nie jest powiedziane. której państwa starannie chronią swoje zagrożone konkurencją sektory produkcji. bądź wrogim przejęciem przez zagranicę. Zwłaszcza tych z mocną pozycją na lokalnym rynku. Grecja. które handlują bez skrępowania z całym światem. Najlepszy zakres jest zaś taki. na zasadach reakcji łańcuchowej. najlepiej było znowu pójść śladem Unii. Oraz. w prawdziwym liberalnym wariancie nie można zamknąć kraju na kłódkę. Liberalna ekonomia preferuje otwarte gospodarki. właściwszym rozwiązaniem jest zezwolenie na wsady rzeczowe z zamianą na akcje. zamieniając ją w swoiste więzienie. przeto ze względu na zacofanie krajowej klasy kapitalistycznej nie można było się obyć bez okresowego zakazu sprzedaży obcym inwestorom kontrolnych pakietów w istniejących fabrykach i bankach. Ze względu na większą obecność takich wrażliwych na import sektorów. ale raczej działać metodycznie. polska file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Nawet wtedy nie było wskazane. Po trzecie. żeby żądać godziwych cen. a państwowy zszedłby na margines. że należy likwidować taryfy celne gdy gospodarce grozi wyniszczenie czy też wydarcie większości jej majątku przez obcych. Hiszpania i Portugalia. Krajowi inwestorzy mają nie tylko pełne prawo do ochrony własności. gdyż utrata rynków może się skończyć bankructwem ich firm. tyle. Ekonomia liberalna nigdy nie postulowała absolutnego otwarcia. w takim tempie. Ze względu na polskie zacofanie. Jeszcze korzystniejsze jest zezwolenie obcym inwestorom na zakładanie nowych fabryk i banków. Nie wolno jednak zezwolić na to. nie dopuszczając w ogóle zagranicznych inwestorów. Z wyższą wydajnością. żeby państwo mogło właściwie skalkulować ceny zbytu. żeby z pomocą takich cen wyselekcjonować najlepiej przygotowanych nabywców. żeby wyrzucać cały majątek na ladę. że z góry należałoby przyjąć górny limit własności zagranicznej w oparciu o aktualną średnią dla Unii. albo średnią jaką miały w momencie akcesu do Unii najnowsze kraje członkowskie. gdyż ich sprzedanie w zagraniczne ręce ułatwia.OBŁĘD REFORM prywatny zdobyłby dominację. Państwo mogło się wstrzymać ze sprzedażą na dużą skalę do tego właśnie momentu również dlatego. żeby bez ograniczeń mieli oni dostęp do narodowej gospodarki.htm (72 z 87) [2005-02-12 02:29:54] .Obled reform/Obled reform. ale też rynków. który wzmacnia miejscowych inwestorów zamiast podcinać ich egzystencję. że dopiero wtedy popyt na majątek ze strony krajowych inwestorów byłby dostateczny. Ponieważ zakupy istniejących starych firm nie muszą prowadzić do modernizacji. tak. żeby w miarę swoich potrzeb każda gospodarka określiła najlepszy dla siebie zakres zagranicznej obecności kapitałowej. że uzyskałby przewagę już po około dziesięciu latach. przejęcie powiązanych z nimi firm. sektor prywatny mógłby rosnąć nawet dwa razy szybciej niż państwowy. ale jedynie to.

w Polsce dzięki "niezależnym" związkom. że wyłącznie Słowenia przyjęła liberalny kierunek reform. zwłaszcza tych dających duże zatrudnienie. w Słowenii . Polskę ominął szok. ale że wybór należy tylko do kraju-kandydata. nie tylko. Białoruś rzeczywiście poszła inną drogą niż Polska. zamiast paść ofiarą pisanego palcem na wodzie "cudu Balcerowicza". Wówczas. który przyjęła. że w obydwu krajach pozycja załóg była bardzo silna. powtarzają w kółko. Atak medialny na Białoruś jest jednak tak zmasowany. liberałowie przemilczają przypadek Słowenii. zaporowe. Słowenia. Tzw. polska gospodarka pilnie potrzebowała jednostronnych koncesji ze strony Unii. ale niestety. ale w ogóle nie wpuściła obcych inwestycji (np. to mogłaby bardzo łatwo pójść szlakiem Słowenii. nie oznacza jednak. więc Polska tylko zreperowała państwo. Gdyby. który przeżyła Białoruś w file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Polska mogłaby się rozwijać jak Słowenia. że Słowenia odniosła sukces wybierając inną drogę. Ale tylko w Słowenii zostały zapewnione warunki dla jego realizacji. To. odpowiednio Rosji i Serbii. zwłaszcza jednostronnie korzystnych dla Unii. W niektórych sektorach. gdzie do dyspozycji są trudniejsze do obrony przed unijnymi negocjatorami cła tzw. Każda inna prowadzi do klęski jaką poniosła Białoruś. by najpierw wyzbył się na jej rzecz swego majątku. Wygodnie zapominając o tym. bez wyprzedaży zagranicy. że Unia nie żąda od każdego petenta. gospodarkę bez oddania majątku zagranicy. Wskazuje również. partycypacyjnemu modelowi firm. że nie chodzi głównie o porównania z Polską. która nie tylko zaniechała sprzedaży swego majątku zagranicy. Zamiast układów opartych na głębokich ustępstwach celnych.OBŁĘD REFORM gospodarka wymagała jeszcze większej ochrony. że nie nadawał się on dla innych krajów regionu. Mniej drażliwe są natomiast subsydia na poziomie tych. z tym. która znalazła się pierwsza w kolejce do przyjęcia przez Unię. Przykład Słowenii dowodzi. mianowicie odpowiedzialny aparat państwa zabiegający o interesy swej gospodarki. porównania statystyczne nie dają wcale podstawy do wniosku.Obled reform/Obled reform.htm (73 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . jak dotąd jako jedyna w Europie Wschodniej. że wyłącznie polska strategia pozwala na udaną budowę kapitalizmu. że obydwa kraje miały za sobą lata emancypacji gospodarczej od silniejszych sąsiadów. Lewandowski 2000). tylko długookresowe wysokie bariery dla importu dawały szansę na przetrwanie. że poniosła klęskę. czy też tak powszechny w Unii środek jak wymagany procentowy udział krajowej żywności w hurcie i detalu. Dotyczy to szczególnie rolnictwa. Pod wieloma względami sytuacja wyjściowa Polski i Słowenii była podobna. z których żyją unijni rolnicy.dzięki tzw. Powyższa alternatywna strategia w dużym stopniu pokrywa się ze scenariuszem zmian ustrojowych. odporną na kryzysy. gdyż ten podważa całą ich mitologię "polskiej drogi" do kapitalizmu. że można stworzyć dynamiczną. że mało kto sięga do danych. choćby przez fakt. Podobnie jak fakt.

Po pierwsze . wtedy robotnicy też nie maja powodu aby być lojalni wobec właścicieli. podobnie jak to się działo za komunizmu. Zwłaszcza. że Białoruś nie popełniła zbiorowego samobójstwa oddając obcym swój majątek za "bezdurno". napływowy element odgrywał zwykle dużą rolę w gospodarce. Teraz nie ma takiej nadziei. wpadłoby zaprzestać straszenia Polaków "białoruską drogą". Mamy przeto w Polsce. Oczywiście. ale niestety nie na takich zasadach jak w przeszłości.. można rzec z importu. podczas gdy w Estonii produkcja przemysłu jest ciągle o prawie połowę niższa niż w 1989 r. że taki post-sowiecki kraj jak chwalona Estonia. za rządów Mazowieckiego. wytyczony w 1989 r. liberałom.Obled reform/Obled reform.OBŁĘD REFORM wyniku rozpadu Związku Radzieckiego. żeby rozwinęli poczucie odpowiedzialności za losy lokalnych robotników. choćby w tym sensie. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . gdyż na Białorusi zbliża się on do poziomu z 1989 r. Podobny szok przeżyły inne byłe republiki. że w ostatnich czterech latach dochód narodowy Białorusi wzrósł o jedną trzecią. wypada gorzej niż Białoruś. Starannie ukrywaną przez tzw. nieznaną nigdzie w Europie Zachodniej aberrację instytucjonalną. piania się więc potencjalnie niestabilna sytuacja. Gdy przyjmie się tę perspektywę to widać.. Najlepiej to widać w przemyśle. stąd wyższa jest też estońska stopa bezrobocia (Załącznik 4). w której przyjęto "polską drogę".przed szybko tracącą oddech Polską. w której brak jest krajowej klasy kapitalistycznej. bez prywatyzacji na rzecz kogokolwiek. które zawsze niosą za sobą marksowskie rewolucje. którą można opanować tylko przez powszechne ogłupienie albo przez odwołanie się do przemocy. tyle że zagraniczni. Gdy właściciele nie czują tego rodzaju odpowiedzialności. gdyż obcy kapitaliści zakładają w Polsce jedynie filie. Nie ma mowy o zintegrowaniu tych importowanych kapitalistów. Gdyby oprzeć się tylko na tych danych.. scenariusz budowy kapitalizmu ma swe źródła nie tyle w liberalnej myśli co w doktrynie marksowskiej. liberałów tajemnicą jest fakt. Białoruś znalazła się wśród najszybciej rozwijających się gospodarek regionu . W polskiej historii.wdrożony został swoisty marksowski ideał gospodarki. kapitaliści są obecni. Wybryk rewolucji Ze względu na radykalizm reform wykonanych przez prawie pozbawiony kontroli aparat państwa. ale też często ulegał on polonizacji. a jest tylko robotnicza. dzięki tzw. więc wyniki Białorusi powinno się porównywać raczej z nimi a nie z Polską. Jego skutki dla gospodarki są zresztą podobne do tych. z szybkim wywłaszczeniem na rzecz zagranicy.htm (74 z 87) [2005-02-12 02:29:54] .

Glikman 2001).Polakom odebrano nie tylko majątek i zyski. Nikt nie podważył jednak tego wyliczenia. w tym do Europy Zachodniej. w których ze względu na szczupłość podatków nie stać państwa na usługi społeczne. trzeba zań zapłacić. Za psie grosze oddano bowiem obcym inwestorom tytuł do dochodu z kapitału.OBŁĘD REFORM Importowanie kapitalistów to być może łatwiejszy sposób na budowanie kapitalizmu. którego nie ma w Europie Zachodniej. możliwie na zawsze. bezpłatne szkolnictwo. Tyle. nie można bowiem wziąć na serio kilku absolutnie urągających podstawowym zasadom akademickiej ekonomii usiłowań (Bugaj 2000. że. Polska szybko się przekona o tej prawidłowości. subsydiowana kultura. gdzie płynie strumień inwestycji zagranicznych. Po drugie . niż tworzenie własnych kapitalistów. Inne źródło finansowania przyrostu majątku. gdyż majątek sprzedawany jest zagranicy za dziesięć procent wartości. że wymaga jednoczesnego działania bardzo wielu firm. że w kapitalizmie firmy nie świadczą sobie wzajemnych uprzejmości. kredyt bankowy. kieruje się on głównie do krajów gdzie te usługi są rozbudowane. zagraniczni właściciele nie walczą o zyski dla dobra ludzkości. też znalazło się pod kontrolą zagraniczną. wśród których brakuje niestety polskich akcjonariuszy. Nie płynie on bynajmniej do gospodarek. Albo przynajmniej zmusić ich. więc nie tylko "niekompletny kapitalizm". Robią to głównie dla swoich udziałowców. Zupełnie odwrotnie. liberałowie zapomnieli również o tym. żeby wzięli na siebie mniej intratne podwykonawstwo. liberałowie. czy powszechna opieka zdrowotna. O wadze świadczonych przez państwo usług najlepiej można się przekonać. w której wszystkie firmy kombinują jak się pozbyć pojedynczych konkurentów. czyli zysków. ale. że zagraniczni właściciele polskiej gospodarki zadbają o jej interesy. jak się spojrzy na to. co jest kolejnym pilnie ukrywanym faktem . a nie tych polskich. gdzie działa "niekompletne państwo".htm (75 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Odebrano więc gospodarce nie tylko trwały majątek ale i możliwość jego samodzielnego odtworzenia. że tzw. odwrotnie niż sobie to wyobrażają tzw. Jak już zabraknie majątku państwa na sprzedaż. gdyby motyw maksymalizacji zysku sam z siebie zapewnił.drastycznie redukowane są funkcje "państwa opiekuńczego". ale jak to bywa z importem. Przekazanie budowanego przez pokolenia majątku za ułamek wartości to tylko wstępny koszt nabycia kapitalistów z importu. co wydaje się niemożliwością. Wycofywanie się państwa w Polsce z różnych opiekuńczych powinności nie idzie przy file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Nie miałoby to tak groźnej wymowy. Ta sama reguła dominacji dotyczy całych gospodarek. jak np. Kapitalizm to bezwzględna walka ekonomiczna. Polska zbudowała. tyle. do tego dochodzi stały doroczny koszt ich utrzymania. Dziw bierze. ale równie jej nieznany model gospodarki.Obled reform/Obled reform.Nawet słono. Ale też pod naciskiem działających u nich w kraju związków zawodowych. bez normalnych funkcji społecznych.

Co więcej. w którym właściciele kapitału nie płacą podatków. liberałowie nie rozumieją. Zmienia to Polskę w dziwny kraj. że polskie państwo bardzo hojnie zwalnia obce firmy z podatków. Kryzys miał bowiem być społeczną zapłatą za wyrwanie się z komunizmu. że niektóre z tych usług mogliby oni sami finansować. że nie powinno się też ściągać podatków od płacy. kiedy gospodarka wkroczyła w pierwszy ostry "kryzys Balcerowicza". wykorzystującego swoją pozycję na rzecz windowania własnych pensji oraz pozyskiwania tzw. gdy resztki sektora państwowego robią zyski. Jak też. prowizji. żeby obce firmy w Polsce łożyły na szkoły czy uczelnie. Jak dotąd jednak. ale konsekwencją file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . Prawie nikt z polskich ekonomistów nie potraktował tego załamania jako poważnego ostrzeżenia. Rozumując w ten sposób. ze względu na nasilający się rozrost aparatu administrującego usługami. liberałów. Problemy budżetowe nie są przy tym bez związku z faktem. że celem podatków od zysku jest ściągnięcie należności za korzyści jakie osiągają właściciele kapitału z tytułu usług państwa. wykazuje straty. Po trzecie . żeby w wyniku niespotykanego pogwałcenia liberalnej ekonomii oraz liberalnej polityki mogła powstać gospodarka odporna na recesje. te same kręgi twierdzą. powinno się też wyeliminować obecne podatki od świadczeń emerytalnych.oraz emeryci.odzierane z usług socjalnych. który rzekomo zniechęca do inwestycji w środki trwałe. Dzisiaj. a nowa recesja jest kolejną zasłużoną nauczką. którą z pełnym rozmysłem skonstruowały po ostatniej wojnie wszystkie kraje Europy Zachodniej wprowadzając państwo do rynkowej gospodarki. Tzw. najlepiej byłoby zlikwidować podatek od zysku. mimo dwukrotnie wyższej wydajności. dostęp do wyedukowanej siły roboczej. bo to przecież zniechęca do życia. polskie społeczeństwo zostaje z gospodarką wyjątkowo podatną na kryzysy produkcji. sektor zagraniczny od 1996 r. Upadek "opiekuńczego państwa" wynika głównie stąd. czyli kryzysogenną. Można było się o tym fakcie przekonać już w latach 1990-1992. Kryzysy Balcerowicza nie są oczywiście karą za komunizm. ale płaci go siła robocza . gdyż zniechęcają one robotników do podejmowania pracy. jak np. A więc taka. Idąc dalej tym torem myślenia. że wysychają źródła podatkowe ze strony sektora produkcji. nie u obcych.Obled reform/Obled reform. gdy Polska wchodzi w drugi "kryzys Balcerowicza". włącznie ze wspieraniem systemu edukacyjnego. gdyż w obydwu przypadkach płace rosły wolniej od wydajności a wydatki społeczne państwa spadały.htm (76 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . a tym samym pomniejsza liczbę nowych miejsc pracy.OBŁĘD REFORM tym w parze z oddawaniem obywatelom funduszy dotąd wydatkowanych na te usługi. trzebaby powiedzieć. Zdaniem tzw. ale u siebie w kraju. nikt nie słyszał o tym. choć nie jest im obca taka działalność. U podstaw obydwu kryzysów nie leżą wygórowane apetyty lokalnej siły roboczej. Z tego powodu sektor zagraniczny w ogóle nie płaci podatków od zysku do budżetu. że społeczeństwo dalej czepia się komunizmu. Trudno sobie bowiem wyobrazić. To prawda.

obniżył się więc deficyt handlowy. Widać to w ostatnich dwu latach. doszło do ucieczki kapitału i załamania waluty. Powstaje błędne koło. Przez trzy lata płace spadły o jedną piąta. Nie pomógł też fakt. że Polska staje się krajem obcego kapitału i lokalnego bezrobocia.Obled reform/Obled reform. Doszło do tej nierównowagi. że gdy zaczynają się problemy z deficytem wymiany handlowej oraz zadłużeniem. energetykę) w ręce zagraniczne. Wszystko to spadnie na barki państwa. unikając obciążeń podatkowych. Tak jak w obecnej Polsce. przypominający efekty tzw. ciężar przystosowania trzeba zwalić na siłę roboczą. Walka z kryzysem odbywa się przy pomocy bezrobocia. żeby wymusić na nim adaptację. albo o połowę w relacji do wydajności. że Argentyna zdołała przekazać swoje główne banki. czy właścicielskiej zagranicy. pierwszym sygnałem gospodarczego zagrożenia w Argentynie okazało się galopujące zadłużenie zagraniczne oraz deficyty budżetowe. Trudności zbytu w kraju spowodowały pewien spadek importu i ruszył trochę eksport. Tym niemniej. Wystarczy wziąć Argentynę. w którym obcy kapitał wyrzuca na bruk lokalną pracę. W każdej chwili może pojawić się panika finansowa oraz ucieczka tzw. z którym kryzys w produkcji staje się nieunikniony. spadek produkcji oraz płac. Żeby się przekonać dokąd dokładnie zmierza Polska ze swym "niekompletnym kapitalizmem" wystarczy się rozejrzeć po tych krajach rozwijających się. Najpierw jeszcze bez silnej obecności kapitałowej. telekomunikację. Wspomniany mechanizm uzależnienia podaży pieniądza wymusił w 1998 r. odbiera państwu środki na przeciwdziałanie bezrobociu. rośnie więc szybko dług zagraniczny a wraz z nim groźba niewypłacalności. Główne ośrodki władzy pogodziły się z myślą. spekulacyjnego pieniądza. Dominujący w produkcji sektor zagraniczny importuje bowiem znacznie więcej niż eksportuje. w 2001 r.OBŁĘD REFORM podporządkowania gospodarki zagranicznym interesom. które przez kilka ostatnich lat były chwalone za swe sukcesy. Jedynym praktycznym sposobem na obniżenie deficytów handlowych okazało się bowiem spowolnienie wzrostu gospodarki przez obcinanie inwestycji oraz konsumpcji.htm (77 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . oraz. a dzisiaj gnębią je kryzysy. gdy z braku innych możliwości bezradne państwo przyjęło taktykę odsuwania kryzysu przy pomocy kryzysu. tak. schładzania przez Balcerowicza w Polsce. a obecnie dlatego. ale ono jest zbyt słabe w stosunku do sektora zagranicznego. mimo że Argentyna od lat stosuje bardziej rygorystyczny niż Polska mechanizm finansowy. do niedawna uważaną za wzór dyscypliny finansowej oraz liberalizacji gospodarki. file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że większość banków i fabryk jest już zagraniczna. W środku głębokiego kryzysu. I załamanie waluty. w którym obieg pieniądza zależy od podaży dolarów. Argentyna zbiera teraz słowa nagany za niedostatek finansowej dyscypliny oraz liberalizacji. ale zbyt mało by zahamować nasilenie kryzysu. oraz monopole (np.

również do niedawna chwalona jako wzór kraju rozwijającego się. który przechodzi gospodarka Argentyny. Państwo stanęłoby wtedy przed koniecznością ratowania zagranicznych banków. Turcja też wpadła jednak w potężny kryzys finansowy. Niestety. ale jak dochodzi do kryzysu finansowego. Natomiast odsuwają od procesu decyzji ludzi. z grubsza przypominający scenariusz. z powodu bankructw w przemyśle zagraniczne banki w Polsce wpadają w pochodny własny kryzys. Można sobie łatwo wyobrazić sytuację. nie są one podatne na tureckie kłopoty. Negatywna selekcja nie wynika z tego. Panikę wywołała jednak nie tylko eskalacja zagranicznych długów czy ostre problemy budżetowe. naturalnie też kosztem krajowego podatnika. banki prywatne też wpadają w tarapaty. liberałów to względnie krótki okres. którzy nie zatracili jeszcze poczucia odpowiedzialności za sprawy publiczne. wypłynęły teraz na powierzchnię piramidy władzy głównie zastępy młodszych roczników.jak twierdzą tzw. pozostały jedynie bardzo ryzykowne wyjścia awaryjne. w której. kto wie czy nawet nie przykład cudu gospodarczego. ale najpierw musiała zgodzić się na obniżenie płac o następne piętnaście procent. W 2001 r. gdyż chyba nigdy odruchy moralne nie uległy takiej dramatycznej erozji. Wyjście awaryjne Możnaby pomyśleć. więc nie powinno być trudności z naprawieniem szkód. że . że wynoszą na wpływowe stanowiska ludzi nastawionych na własne interesy. które file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . gdyż wszystkie możliwe główne wyjścia zostały już zatrzaśnięte. Odbicie się od tego dna będzie trudne. i nie widać dlań szybkiego zakończenia. że skoro banki polskie są głównie zagraniczne. Odwrotnie. ulokowanego na giełdzie i w państwowych papierach. ogromnych tzw. w jakimś sensie Polska znalazła się na dnie swej nowoczesnej historii. Udzieliły one. ale także fatalna sytuacja w bankach. upadek gospodarki został zapoczątkowany przez ucieczkę kapitału. Mogłoby się wydawać. których główne niszczące działanie polega dzisiaj na tym.htm (78 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . Tak jak w Argentynie. zmuszając państwo do miliardowego oddłużania na barkach podatnika. nieściągalnych kredytów. głównie państwowych. współodpowiedzialnej za obecne załamanie postaw moralnych.pozostałości starszego pokolenia zablokowały dostęp młodszemu pokoleniu. Chodzi o rozmontowanie złożonych mechanizmów doboru. Inną lekcją służy Turcja. że dziesięć lat psucia systemu gospodarki przez tzw. liberałowie .. wypadałoby zaprzestać odnowionej po upadku komunizmu "negatywnej selekcji". głównie spekulacyjnego. Po pierwsze. Kryzys ten tylko w tym roku spowodował dramatyczną dewaluację pieniądza oraz utratę około dwudziestu procent dochodu narodowego. w sposób korupcyjny.Obled reform/Obled reform.OBŁĘD REFORM Argentyna uzyskała prawie kilkanaście miliardów dolarów pomocy.

dla nabywców krajowych. żeby były one otwarcie poruszane takie na przykład jak kwestia pól darmowej wyprzedaży. w każdym razie nie ma w tej sprawie żadnych wiążących ustaleń z Unią. w której zachowały się silne odruchy społeczne. mimo silnych nastrojów nazistowskich. Stąd płyną brutalne ataki tzw. gdzie tytułom prasowym czy stacjom nadawczym wolno działać tylko na wyznaczonym terenie mając określony niewielki udział w dochodach reklamowych. głównie zresztą z udziałem zagranicznych koncernów. kto ośmieli się wyrazić troskę o interes publiczny. Z tych samych powodów boją się wdać w pewne tematy. gdyż środki przekazu nie chcą. Wybór między krajowym z zagranicznym nabywcą należy wyłącznie do polskiego rządu. Wyparli oni starszą generację. czują się zastraszone przez tzw. nawet z poparciem połowy potencjalnych wyborców. Media w Polsce to prawie monopol. że ostatnie dwa file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . liberałów na każdego. dopóki nie dojdzie do zmian w mediach. W tym samym czasie powinno się wreszcie uruchomić ułatwienia finansowe. którym nie zagrażają teraz. które są strażnikiem "negatywnej selekcji". głównie za sprawą Kościoła.htm (79 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . tak skuteczne pod koniec komunizmu. nie licząc zakupów w ramach niskich pułapów dla ogółu obcych akcji. tak by krajowa własność stała się dominująca. tajne powielacze czy zagłuszane radiostacje. liberałów na jakieś decyzje w tej sprawie jest kłamstwem. Po drugie . Odpowiednio. zwłaszcza w bankach. Dochodzi do paradoksalnej sytuacji. czyli rozpędzenie całej elity około stu tysięcy wykształconych ludzi w starszym wieku.Obled reform/Obled reform. Powoływanie się przez tzw. o czym można się było przekonać. Żeby uniknąć samosądu mediów. czy Austriacy. w której najważniejsze partie polityczne.katolickiego. najlepiej np. W ostatnich latach niestety polskimi rękami dokonano w Polsce takiego samego zabiegu. Pozytywna selekcja nie jest więc możliwa bez demonopolizacji mediów wzorem Unii Europejskiej.wyłącznym celem dalszej prywatyzacji musi się wreszcie stać tworzenie rodzimej klasy kapitalistycznej. Ludzie z moralnym autorytetem nie uzyskają wpływu na bieg polskiej gospodarki. jaki w Niemczech Wschodnich wykonali po upadku komunizmu Niemcy Zachodni. a często obojętne na interes publiczny. w tym ulgowe linie kredytowe. Nadwyżkowe udziały uległyby obligatoryjnemu odsprzedaniu krajowym inwestorom. ściślej związaną z powojenną odbudową. liberalnych komentatorów. zagraniczne koncerny mogłyby posiadać tylko niskie udziały w prasie. Nie uczynili tego Niemcy Zachodni u siebie nawet po upadku hitleryzmu. gdzie. Dlatego należałoby od zaraz zatrzymać jakąkolwiek sprzedaż majątku w ręce zagraniczne. nie doszło do porachunków. a zwłaszcza w telewizji.OBŁĘD REFORM wkroczyły w zmiany ustrojowe niekiedy zagubione. przypomnę . przywództwa tych partii często zmuszane są do mówienia ich głosem. gdy zapadła sejmowa uchwała. głównym partiom.

Sam w sobie akt przystąpienia nie rozwiąże niezwykle złożonych problemów gospodarczych Polski.rolnictwo. jest fakt. że na nieporównywalnie większą skalę no i prawie bez nadzoru. na wzór tej z komunizmu.odbudowa krajowej własności wymaga nowego podejścia do integracji z Unią Europejską. żeby unijne władze zdołały dowieść poprawności wycen.zostały w 1990 r.Obled reform/Obled reform. Nie wystarczy zadbać o to. W przypadku stwierdzenia sztucznie zaniżonych cen powinno się zadbać o uzyskanie finansowych rekompensat. nie są w stanie doprowadzić do szybkiego przywrócenia kontroli nad bankami i przemysłem. że najbardziej dzisiaj zagrożone sektory .htm (80 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . które są ewidentnie oparte na manipulacjach cenowych. Największym chyba oskarżeniem dotychczasowej taktyki. Trzeba się liczyć. należałoby zakwestionować całe umowy prywatyzacyjne oraz przekazać majątek do puli zarezerwowanej wyłącznie dla krajowych inwestorów. tyle. niezbędna jest też dokładna weryfikacja ważniejszych umów prywatyzacyjnych z punktu widzenia ich zgodności z prawem. że takie kroki mogą wywołać nieprzychylną reakcję ze strony Unii. że sektor zagraniczny będzie działał w sposób mniej szkodliwy dla polskiej gospodarki niż to dzieje się obecnie. Jest jednak mało prawdopodobne. jak na przykład szacunkowej wyceny należności podatkowych czy obligatoryjnych taryf płacowych. że zagraniczni właściciele zechcą odwołać się do unijnych władz w przypadku rewizji umów kupna majątku. Z pewnością nic dobrego nie da dalsza taktyka oddawania prawie wszystkiego bez żadnej walki. ale jednocześnie podjąć wszystkie legalne kroki. metalurgia i górnictwo . Nawet jednym słowem unijni biurokraci nie skomentowali tej suwerennej polskiej decyzji. Można nad nią zapanować tylko przy pomocy bezpośrednich ingerencji państwa. żeby jak najwięcej majątku trafiło do krajowych kapitalistów. uzyska odpowiednie warunki. żeby zapewnić. Sektor zagraniczny działa jak tzw. w twardych negocjacjach. zidentyfikowane przez ekonomistów Unii jako największe konkurencyjne zagrożenie dla jej własnych producentów. Trzeba się więc pogodzić na pewien przynajmniej czas z tym faktem. tyle.OBŁĘD REFORM polskie banki mają być sprzedane krajowym inwestorom. Mogą one być łatwiej rozwiązane jeśli polska strona. Równie nieprawdopodobne jest by stanęły one w obronie transakcji. "szara strefa". Można oczekiwać. a zarazem dowodem rozkładu państwa. Zamiast wzorem file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . poza wtórną nacjonalizacją. Po trzecie . W skrajnych przypadkach. Dla zwiększenia stanu posiadania własnej klasy kapitalistycznej. jakie uzyskano ze sprzedaży podobnych fabryk czy banków na terenach unijnych. że na jej terenie szara strefa działa na nieporównywalnie mniejszą skalę. na pewno nie na bazie porównań z cenami. gdyż żadne środki. tak by państwo polskie uzyskało niezbędną swobodę działania.

Wystarczy jeśli będą trwały przygotowania jednolitych dokumentów prawnych na wypadek gdyby ostatecznie zapadła korzystna dla Polski decyzja w sprawie przyjęcia. że jedynym rozsądnym wyjściem staje się chwilowe zamrożenie dalszych negocjacji. Na niewiele więc przyda się hurtowe tłumaczenie ustaw oraz branie kolejnych zobowiązań. zwłaszcza. Mogą się tylko źle odbić na państwie. Stan gospodarki Polski przemawia jednak przeciwko podobnym ustępstwom wobec Unii. Musi mieć również prawo subsydiowania polskich produktów na własnych warunkach. Austria dowodzi. Polska mogłaby się sporo nauczyć od różnych krajów członkowskich Unii.OBŁĘD REFORM unijnych rządów wesprzeć te ważne dziedziny państwo pozwala na ich uwiąd zgodnie z unijnymi programami tzw. poszły na takie ustępstwa.Obled reform/Obled reform.htm (81 z 87) [2005-02-12 02:29:54] . żeby strona polska brała się do realizacji jakichkolwiek nowych postanowień dopóki nie uzyska pełnoprawnego członkostwa. interes narodowy bierze górę nad interesem ponadnarodowym. w postaci udziałów importu w łącznej sprzedaży pewnych produktów. W każdym razie nie ma większego sensu. Z pewnością państwo powinno odzyskać prawo ustalania ochronnych ceł oraz ilościowych ograniczeń np. gdy niedawno demokratycznie wybrała "zły" rząd. że jej gospodarka jest mało rynkowa. że ma zbyt mało państwa. Głównym powodem niezadowolenia Austriaków jest fakt. oraz że gdy dochodzi między nimi do ostrej kolizji. Z krajów-kandydatów Czechy oraz Estonia. że interesy władz kraju nie zawsze są zgodne z interesem unijnych władz. Nie jest dopuszczalne. Przez odłożenie członkostwa nie tylko. gdyż nie naprawią państwa. Dowodem tego stał się dla nich chociażby fakt. Gdzie się nie obejrzeć widać podobnie szkodliwą niemożność. Nie chodzi bowiem o fakt. tak. zwłaszcza jeśli chodzi o stosunki z Unią. wyrażający obawy przed dyktowanym przez władze unijne otwarciem granic dla file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz . że Austria została poddana przez Unię niesłychanym atakom potępienia oraz sankcjom. w tym między innymi od Austrii. a nie ekonomii. gdyż kraje człokowskie coraz ostrzej stawiają warunek. restrukturalizacji. że wszyscy jej członkowie za każda cenę gotowi są pielęgnować więzi z Unią. żeby z chwilą akcesji Polska zrezygnowała z unijnej pomocy. między innymi rolnej. że odciąży się z dodatkowej pracy bardzo słabowite państwo. że władze Unii zbytnio ingerują w sprawy ich kraju. ale zyska ono możność przenegocjowania lub anulowania ustaleń. ani na władze unijne. tak jakby był krajem drugiej klasy. gdzie rolnictwo jest relatywnie małe. Nastroje w sprawie przyjęcia Polski uległy w Unii ochłodzeniu z powodu obaw. Nie jest bowiem tak. ale. co jest prawdą. które obecnie niszczą jej gospodarkę. Szukając dróg wyjścia. które będzie Polsce trudno szybko rozwiać. że te zobowiązania zapadają często zgodnie z logiką korupcji. żeby zacofana polska gospodarka nie mogła liczyć ani na swoje państwo. bo nie jest.

OBŁĘD REFORM

emigrantów, jako zagrożeniem dla tożsamości Austriaków. Dążenie do zachowania niezależności wykracza zresztą poza przynależność do Unii, dotyczy też ewentualnego członkostwa Austrii w Pakcie Atlantyckim. Od dawna nieprzychylne stanowisko Austriaków wobec ich udziału w tym wojskowym sojuszu uległo pogłębieniu. Oburzenie wywołał niedawny atak bloku, z powietrza, na równie małą Serbię. Trzy czwarte Austriaków uznało, że ich kraj nie ma nic do robienia w tym bloku militarnym, że lepiej jak pozostaną neutralni. Innym przejawem tego, że kraje członkowskie dbają o swoją niezależność w ramach Unii jest postępowanie Danii. Właśnie niedawno, w obawie przed nadmierną ingerencją, wyborcy zdecydowali, że Dania bezterminowo odłoży decyzje w sprawie oczekiwanego przez władze Unii przyjęcia wspólnego pieniądza oraz centralnego banku. Duńscy przeciwnicy tej fazy integracji, zwłaszcza farmerzy, wygrali referendum, mimo niedostatku funduszy i bez wsparcia ze strony rządu. Podobnie jak Austria, przywiązana do tradycyjnego, rodzinnego rolnictwa Dania, ze zgrozą spogląda, jak biurokracja Unii forsuje przepisy w sprawie swobodnego dostępu cudzoziemców do ziemi. Na oczach Danii rozgrywa się też kolejna unijna plaga, której wynikiem jest masowa rzeź zakażonych zwierząt, w tym w Niemczech. Gdyby nie stały upór Danii wobec narzucanego przez Unię "naukowego" modelu rolnictwa, jej konkurencyjne rolnictwo też dopadałyby te ciężkie plagi. Danii, ale też Austrii, chodzi jednak nie tyle o stosunki z całą Unią, co raczej z jej główną potęgą - sąsiednimi Niemcami. Obawiają się ich dominacji, tak jak Portugalczycy, którzy opierają się różnym unijnym presjom z obawy przed ekspansywną Hiszpanią. Czy jak Finowie, ostrożni z panującą przez wieki Szwecją. Nie mylą się, gdyż historia ma to do siebie, że dominacja łatwo wraca. Widać pewne ludzkie pasje są wieczne, a siły zła mogą być przynajmniej tak przemożne jak siły dobra. ZAŁĄCZNIKI Załącznik l Udział obcego kapitału w przemyśle oraz bankach, 2000 (w procentach) Kraj Europa Wschodnia Przemysł Banki Sektor publiczny bankowy 20

Polska

35-40

75

file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (82 z 87) [2005-02-12 02:29:55]

OBŁĘD REFORM

Chorwacja Czechy 35 Estonia 60 Węgry 75 Słowacja 25 Słowenia 15 Ameryka Łacińska Argentyna Brazylia 15 Chile Wenezuela 55 Europa Zachodnia Austria 30 4 35 Dania 15 7 Francja 25 12 Hiszpania 25 13 20 Irlandia 50 55 Niemcy 13 6 40 Norwegia 11 7 55 Portugalia 23 15 30 Ameryka Północna Kanada 50 7 Meksyk - 18 30 Stany Zjednoczone 18 11 Azja Południowa Japonia 3 2 15 Malezja - 17 42 Korea Południowa - 5 16 Taiwan - 4 57

85 65 80 70 40 10 38 35 5
40

10 30 15 10 40 60 20

Załącznik 2 Źródło: Poznański (2001) 142 A. Informacje wyjściowe 1. Dochód narodowy - globalny 2. Globalne roczne oszczędności 3. Wpływy z prywatyzacji (Całość kapitału - banki/przemysł) 50 10 10-12 160 32 18-23 B. Wycena kapitału. 1. Współczynnik kapitałochłonności (ułamek) 2. Dochód narodowy - banki/przemysł 3. Realna wartość kapitału - banki/przemysł 3/1-4/1 25 75-100 3/1-4/1 80 240-360
file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (83 z 87) [2005-02-12 02:29:55]

OBŁĘD REFORM

C. Głębokość dyskonta 1. Realna wartość kapitału 2. Wpływy z prywatyzacji 3. Relacja wpływów do wyceny 75-100 10-12 16-19% 240-360 18-23 7-9% D. Zapotrzebowanie na oszczędności 1. Realna wartość kapitału 2. Roczne oszczędności (50% albo 100%) 3. Wymagany okres oszczędzania (lata) 75-100 5-10 7-20 240-360 16-32 15-22 E. Straty spowodowane dyskontem 1. Procent straty (wartość/wycena) 2. Strata w kapitale - banki/przemysł 3. Roczna strata dochodu narodowego 3.1 Współczynnik kapitałochłonności = 3/1 3.2 Współczynnik kapitałochłonności = 4/1 81-84% 60-84 20-28 15-21 91-93% 218-312 72-104 54-78 Źródło: obliczenia własne Załącznik 3 Porównanie dwóch dekad: Gierka oraz Balcerowicza 1. Wskaźniki makroekonomiczne Dekada Gierka Balcerowicza (1970-1979) (1990-1999) 120 (1970=100,1979; 20 123 (1970=100, 58 36 (1971-1978, 1991-1998) 4.4 w tym "ukryte"

1.1 Wzrost dochodu narodowego (indeks) 170 1989=100, 1999) 1.2 Udział inwestycji w dochodzie (%) 28-30 1.3 Wzrost majątku trwałego (indeks) 165 1979;1989=100, 1999) 1.4 Dług zagraniczny brutto (mld US $ ) 24 1.5 Deficyt jako procent eksportu (w %) 47 1.6 Liczba nowych miejsc pracy (mln) 2,1 -2,1 1.7 Ogólna liczba ludzi bez pracy (mln) 0.5 bezrobocie (mln) 0.5 2.1 2. Wskaźniki mikroekonomiczne 2.1 Budownictwo mieszkaniowe osób) 2.2 Spożycie mięsa i przetworów 2.3 Spożycie mleka (kg na osobę) 2.4 Spożycie masła (kg na osobę) 2.5 Zakup książek (na tyś. osób) 2.6 Przejazdy kolejowe 23,3 69 262 8,9 4136 1302

8.5 (liczba mieszkań na tyś 57 (kg na osobę) 194 4/.3 2425 667

file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (84 z 87) [2005-02-12 02:29:55]

OBŁĘD REFORM

2.7 Przyrost liczby samochody w użyciu 1990-1999)

52

65 (na tys. osób) (1970-1980,

Źródło: Rocznik Statystyczny GUS, Warszawa, 1999 Załącznik 4 Kryzys gospodarczy w Europie Wschodniej, 1989-1999 Indeksy, 1989=100 Kraj 1980 1989 Najniższy punkt 1999 a/ dochód narodowy w wielkościach realnych Bułgaria 76.2 100.0 66.6 (1997) 70.7 Czechy 93.2 100.0 86.9 (1993) 95.3 Węgry 86.3 100.0 81.9 (1993) 99.4 Niemcy Wsch. 100.0 68.3 (1991) 98.5 Polska 91.1 100.0 82.2 (1991) 121.8 Rumunia 88.5 100.0 75.0 (1992) 75.8 Słowacja 94.8 100.0 75.1 (1993) 101.7 Słowenia 98.9 100.0 79.1 (1992) 105.3 Białoruś 65.7 100.0 63.4 (1995) 81.4 Estonia 74.5 100.0 63.7 (1994) 78.3 Litwa 68.5 100.0 51.0 (1995) 59.6 Rosja 78.1 100.0 58.2 (1996) 57.6 Ukraina 75.0 100.0 39.3 (1999) 39.3 b/ produkcja przemysłowa w wielkościach realnychBułgaria 71.3 100.0 40.8 (1999) 40.8 Czechy 81.5 100.0 66.1 (1993) 76.9 Węgry 92.9 100.0 66.9 (1992) 113.9 Niemcy Wsch. 75.2 100.0 37.0 (1991) 55.3 Polska 86.3 100.0 69.7 (1991) 122.4 Rumunia 76.9 100.0 42.7 (1999) 42.7 Słowacja 76.7 100.0 63.6 (1993) 76.4 Słowenia 90.3 100.0 66.1 (1993) 75.6 Białoruś 61.1 100.0 60.3 (1995) 91.6 Estonia 78.5 100.0 47.1(1994) 55.7 Litwa 72.5 100.0 38.7 (1995) 43.6 Rosja 74.4 100.0 46.0 (1998) 49.7 Ukraina 72.6 100.0 49.6 (1997) 51.3 c/ wskaźnik ogólnego poziomu zatrudnienia Bułgaria 100.0 100.0 72.2 (1998) - Czechy 95.3 100.0 89.7 (1993) 90.2 Węgry 104.2 100.0 69.8 (1997) 72.9 Polska 102.0 100.0 84.3 (1993) 92.9 Rumunia 94.6 100.0 80.5 (1999) 80.5 Słowacja 90.8 100.0 81.8 (1999) 81.8 Słowenia 84.0 100.0 78.6 (1996) 80.2 Białoruś 95.4 100.0 84.0 (1996) 86.0 Estonia 97.9 100.0 76.4 (1999) 76.4 Litwa 97.0 100.0 72.3 (1996) 74.1 Rosja 96.9 100.0 84.2 (1998) 85.0 Ukrainę 99.6 100.0 86.5 (1999) 86.5 Źródło: Economic Survey of Europe, Nr. l, Genewa: United Nations, 2000 LITERATURA Balcerowicz Leszek, Wolność i rozwój. Ekonomia Wolnego Rynku, Kraków: Znak, 1995 Balcerowicz Leszek, Socjalizm, Kapitalizm, Transformacja, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997 Balcerowicz Leszek, Obrona kosztownej utopii, "Gazeta Wyborcza", luty 2000 Berend lvan, The Historical Evolution of Eastern Europe as a Region, "International Organization", rocznik 40, numer 2, 1986 Berend lvan i Ranki Gyorgy, East Central Europe in the 19th and 20th Centuries, Budapeszt: Akademiai Kiado, 1977 Bugaj Ryszard, Postkomunizm z Ameryki, "Gazeta Wyborcza", czerwiec 2000
file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz - Obled reform/Obled reform.htm (85 z 87) [2005-02-12 02:29:55]

numer. Od szoku do terapii.: Mind and Body: Ideology and Economy in the Collapse of Communism. luty 20. 1993 Landau Zbigniew i Tomaszewski Jerzy. The Road to Serfdom. wywiad "Gazety Wyborczej" z Kazimierzem Z. 1983 Mises Ludwig. Personal View: Plus ca change. Soviet Subsidization of Trade with Eastern Europe. "Fortune". New Haven: Yale University Press.. "Financial Times". 1994 Marrese Michael and Jan Vanous. Warszawa: Poltext. Polskie banki czy banki w Polsce. rocznik l. 1992 Kołodko Grzegorz. numer 2. A jednak się opłaca. "Eastern European Politics and Society".OBŁĘD REFORM Glikman Paweł. An Economic and Sociological Analysis. Cambridge: The MIT Press. You Can Win in Eastern Europe.. The Road to Free Economy: Shifting from a Socialist System. luty 22. Post-socialist Transition: An Overall Survey. The East European and East German Experience. Poznańskim. 1994 Janos Andrew. Chicago: University of Chicago Press. 2001 Jowitt Kenneth. 1945 Hofheinz Paul. Warszawa: Książka i Wiedza. marzec 2001 Hayek Friedrich. New York: Norton & Norton. 1991 Kornai Janos. maj. The Open Society and Its Enemies. 1997 Podkaminer Leon. 4. rocznik 15. Gospodarka Polski międzywojennej. Boulder: Westview Press. 2000 Offe Claus. 1944 Hayek Friedrich. 2000 (niedrukowany) Łagowski Bugusław. 1962. 1992 Jurgs Michael. Adama Smitha. "Rzeczpospolita". Liberalna kontrrewolucja. 2000 Popper Karl. Berkeley: University of California Press. The Errors of Socialism. From Soviet Empire to Western Hegemony. "Economics of Planning". praca zbiorowa. The Vienna Institute Monthly Report. wypowiedź na marginesie "Jeżeli jest tak źle. "Constructing Capitalism". Berkeley: California University Press. National Power and the Structure of Foreign Trade. 1999 Kornai Janos. The New World Disorder: The Leninist Extinction. Sustainability of Poland's "Import-Led" Growth.. Socialism. Die Treuhandler. Yes. 1951 Moisi Dominique. rocznik 25. "Prawo i Gospodarka".htm (86 z 87) [2005-02-12 02:29:55] . 1997 Kołakowski Leszek. Ekonomia polityczna transformacji. 1999 Murrell Peter. Warszawa: Centrum im. The Fatal Conceit. Chicago: University of Chicago Press. to dlaczego jest tak dobrze". 19181938.Obled reform/Obled reform. Poznański Kazimierz Z. 1988 Hirschman Albert. Munich: List. 1967 Lewandowski Janusz. 1992 Nieckarz Stanisław. Evolutionary and Radical Approaches to Economic Reform. Varieties of Transition. "European Review". numer l. Wie Helden und Halunken die DDR verkaufen. numer l.. Berkeley: Institute of International Studies. Princeton: file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .

2000 Poznański Kazimierz Z.: The MIT Press.: Cambridge University Press. 1993 Poznański Kazimierz Z. Warszawa. "East European Politics and Societies". 1942 Sinn Gerlinde i Hans-Werner Sinn. University of California . Poland's Jump to the Market Economy. Technology. 1998 Rutkowski Józef. The Crisis of Global Capitalism: Open Society Endagered. PWE. An Interpretation of Communist Decay: The Role of Evolutionary Mechanisms.. numer 2. Poland's Protracted Transition: Institutional Change and Economic Growth 1970-1994. Political Capitalism in Poland. Wielki szwindel.. Opportunity Cost in Soviet Trade with Eastern Europe: Discussion of Methodology and New Evidence. rocznik. Transformat/on as Privatization and Privatization as Expropriation: Patterns of Systemic Change in Eastern Europe. Cambridge Mass. numer 2. The Revolutions of 1989 and their Aftemath. "Communist and Post-Communist Studies". Competition and the Soviet Bloc in the World Market. Budapest: Central European University Press. 1993 Schumpeter Joseph. Maj. Cambridge: The MIT Press. 1992 Tekst opublikowany za zgoda prof. Kazimierza Poznanskiego copyright © 2003 Kazimierz Poznanski file:///E|/Książki/Książki do opracowania/HTML/Poznanski Kazimierz .Obled reform/Obled reform. rocznik 4. 2001 (niepublikowany materiał) Rosati Dariusz. 1943) Poznański Kazimierz Z. Seattle: University of Washington (niepublikowany rękopis).Berkeley. 1999 Staniszkis Jadwiga. 1999 Poznański Kazimierz Z. New York: Harper and Row. "Soviet Studies". maj 2001 Sachs Jeffrey. Mass. Between Past and Future. Institute of International Studies. XL. rocznik 26. praca zbiorowa. New York: United Nations. The Morals of Transition: Decline of Public Interest and Runaway Reforms in Eastern Europe. New York: Public Affairs... Cambridge. 1992 Soros George. Ownership Structure and External Sector in Poland.OBŁĘD REFORM Princeton University Press (first edition. Polska droga do rynku. 1987 Poznański Kazimierz Z. Socialism and Democracy. Capitalism... 1996 Poznański Kazimierz Z. "Trybuna". The Economic Unification of Germany.. 1988 Poznański Kazimierz Z.htm (87 z 87) [2005-02-12 02:29:55] . numer l. [w:] Antohi Sorin i Vladimir Tismaneanu. Jumpstart.