Internetowe oblIcza: UkraIna

2
Spis treści
Wstęp ..................................................................... ............................. 3
1. Krajobraz rynku ukraińskiego ...................................................... 4
a. Zagraniczni inwestorzy ........................................................................................... 4
b. Wartość e-rynku ........................................................................................................ 4
2. Tort reklamowy .............................................................................. 5
3. Przychody spółek internetowych ................................................. 6
4. E-commerce .................................................................................... 7
5. Zaplecze telekomunikacyjne ...................................................... 10
6. Użytkownicy................................................................................. 11
7. Użytkownicy o e-reklamie .......................................................... 12
8. Jak otworzyć biznes na Ukrainie ................................................ 13
a. Rejestracja spółki i księgowość ......................................................................... 13
b. Domeny ..................................................................................................................... 13
c. Dynamika biznesu ................................................................................................. 13
d. Język ........................................................................................................................... 13
9. Opinie ........................................................................................... 14
10. O raporcie i autorce ................................................................... 15
Internetowe oblIcza: UkraIna
3
UKraina
Liczba internautów w 2007 5 278 100
Liczba mieszkańców w 2007 45 833 977
Odsetek internautów w skali kraju 11, 5%
Odsetek internautów w skali Europy 1, 6%
Wzrost internautów w latach 2000-2007 2 539, 1%
Przychód na mieszkańca (wg Banku Światowego) w 2004 970 USD
Największe portale Bigmir, Ukr.net, Meta.ua
Największe wyszukiwarki Google, Yandex, Meta.ua
źródło: Internet World Stats, CIA Fact Book, Gemius SA
Wstęp
W pierwszym raporcie z cyklu „Internetowe rynki sąsiadów”
prezentujemy Ukrainę – kraj, na który zagraniczni inwestorzy
spoglądają coraz łapczywiej. Obcy kapitał inwestuje tam przede
wszystkim w spółki medialne i usługi internetowe. Potencjał ro-
śnie. Czuć, że konkurencja z ponad pięciu państw depcze sobie
po piętach.
Wszyscy zgodnie przyznają, że Ukraina jest w fazie dużych
zmian. Dynamicznie rośnie liczba użytkowników i po długim cza-
sie oczekiwania w końcu widać przełom w możliwościach dostę-
powych do internetu oferowanych po umiarkowanej cenie (na
razie jedynie w dużych miastach). To oczywiście przekłada się na
zainteresowanie nowym medium wśród reklamodawców, którzy
zaczynają dostrzegać atrakcyjne sposoby dotarcia do konsumen-
tów przez internet.
Państwo nie ingeruje w nową gospodarkę. To dobrze i źle.
Z jednej strony Ukraina nie może narzekać na cenzurę w interne-
cie. Pozostawienie branży samej sobie oznacza jednak brak inwe-
stycji w infrastrukturę telekomunikacyjną, a to spowalnia rozwój.
Na Ukrainie wciąż są rejony, gdzie o szerokopasmowym łączu
można tylko pomarzyć, bo zaplecze telekomunikacyjne nie po-
zwala na uruchomienie tego typu usług. Są też miejsca, gdzie
sam komputer jest rzadkością.
Nikt z rządzących nie próbował rozprawić się z machiną biu-
rokracyjną, która czyni zakładanie spółek internetowych proce-
sem długo-miesięcznym i wymagającym sporo cierpliwości.
Dla wielu inwestorów Ukraina to łagodniejsza, ale i mniej intratna
wersja Rosji, w której łatwiej jest otworzyć biznes niż w kraju Putina.
Żeby działać na ukraińskim rynku, nie trzeba koniecznie polegać na
pomocy lokalnego partnera (co wydaje się koniecznością w Rosji).
Swoją pozycję można zdobyć, pracując samodzielnie i oszczędnie.
W raporcie Internet Standard o ukraińskim rynku postanowi-
liśmy pokazać, jakimi regułami rządzi się tamtejsza branża, pod-
powiadając, na jakie przychody liczyć może zagraniczna spółka.
O to, co przyciąga obcy kapitał, a co go odstrasza, zapytaliśmy
przedstawicieli lokalnego rynku i działające na Wschodzie polskie
spółki. Sprawdziliśmy, ile zarabiają tam najwięksi gracze i jakie są
prognozy rozwoju rynku na najbliższe lata. Stworzyliśmy listę
kroków, na które powinien przygotować się nowy inwestor na
Ukrainie. Czy warto ruszyć na Wschód? Internet Standard radzi.
Internetowe oblIcza: UkraIna
4
n
Wzrost wartości rynku internetowego na Ukrainie
– opracowanie rekIamodawcow
n
Wzrost wartości rynku internetowego na Ukrainie
– opracowanie wydawcow internetowych
1. KraJOBraZ rYnKU UKraińSKiEGO
Zagraniczni inwestorzy
Na Ukrainie działa już kilka polskich spółek interne-
towych. Z biznesem za Bug wybrała się m.in. firma ba-
dawcza Gemius, polski komunikator Gadu Gadu, serwis
aukcyjny Allegro oraz broker reklamowy ClickAd. W su-
mie zagranicznych spółek na Ukrainie są dziesiątki – wska-
zuje Dmytro Lysiuk, dyrektor ukraińskiego oddziału Ge-
miusa – Przeważająca większość z nich pochodzi z Rosji,
Polski, USA, Niemiec, Izraela i krajów bałtyckich. Najwięksi
wydawcy ukraińscy są w rękach zagranicznego kapitału:
KP Media ma za sobą amerykańskiego inwestora, Meta
– rosyjskiego, Ukr.net – izraelskiego. Jedynie Oboz.ua jest
w całości ukraiński. Meta w tej chwili w 60% należąca do
spółki z Rosji, zamierza całkowicie przejść w ręce sąsiada
w najbliższym czasie. Firma twierdzi, że w 2006 roku za-
robiła 1 mln USD. A to spory kawałek reklamowego tortu
na tamtejszym rynku.
Wartość e-rynku
Na Ukrainie, co prawda, brakuje ogólnokrajowe-
go standardu mierzenia wartości e-rynku, dostępne
są jednak niezależne estymacje. Przełom nastąpił
w tym roku, kiedy Panukraińska Koalicja Reklamo-
dawców oraz Koalicja Wydawców podały do wiado-
mości publicznej pierwsze szacunki (każda osobno).
Reklamodawcy ogłosili, że krajowy rynek wart był
6 mln USD w 2006 roku a w obecnym – wyniesie
10 mln USD. Wyniki konkurencyjnego raportu wy-
dawców internetowych (przygotowanego przez naj-
większych graczy: Bigmir.net, Meta.ua, Ukr.net oraz
Yandex.ua), nie różnią się wiele od opracowania śro-
dowiska reklamowego. Wydawcy wskazują, że e-ry-
nek wart był 5,5 mln USD w 2006, a w tym roku przy-
chody z internetu wzrosną do 11 mln USD. Trzeba
dodać, że żadne z szacunków nie uwzględniają rekla-
my w wyszukiwarkach, płatnych usług, serwisów re-
krutacyjnych oraz usług PR. Tym samym rzeczywista
wartość rynku internetowego jest o wiele wyższa.
Aleksiej Czuksin, dyrektor sprzedaży portalu
Meta.ua, był tym, który ogłosił na konferencji w maju
br. pierwsze estymacje wartości rynku na Ukrainie.
Według niego, udział reklamy kontekstowej w torcie
reklamowym wynosił ok. 15% w 2006 roku, a w tym
roku zwiększy się do ok. 20%. Wspólnie opracowane
z Yandex.ua i Begun.com.ua dane mówią o wydat-
kach rzędu 1 mln USD na reklamę kontekstową
w 2006 roku i ok. 2, 5-3 mln USD w 2007 roku. Czuk-
sin przedstawił wyniki rynkowe, które były uzgodnione
wspólnie z Yandex.ua oraz z największymi agencjami
reklamowymi w kraju, tym samym są to najbardziej
wiarygodne dane, jakimi dysponuje ukraińska e-bran-
ża – komentuje Dmytro Lysiuk.
źródło: Meta.ru źródło: Meta.ru
Internetowe oblIcza: UkraIna
5
2 TOrT rEKlaMOWY
Na Ukrainie e-branża funkcjonuje nieco inaczej niż w Pol-
sce. Reklamę internetową sprzedaje się na ok. 250 stronach
internetowych. Jak zaznacza Maksim Homutin, dyrektor por-
talu I.ua, banery stanowią zwykle 70-75% przychodów pod-
miotu internetowego (co ciekawe, aż 50% przychodów to
banery pojawiające się na stronie głównej witryny). Z sza-
cunków Homutina wynika, że na reklamę tekstową przypa-
da ok. 10-15%, a pozostałe 5-10% to inne formaty reklamo-
we. Znikome wydatki przeznaczane są na mailing, bo ta
forma reklamy właściwie w kraju nie istnieje.
Na Ukrainie nie ma typowych sieci reklamowych. Click-
-Ad bezskutecznie próbował podbić rynek – mówi Monika La-
sota, International Brand Manager w Gemius S.A. – Istniejące
sieci reklamowe, które działają na zasadzie wymiany banerów,
tracą na znaczeniu. Co jakiś czas pojawiają się próby wejścia
na rynek lub utworzenia sieci, jednak na chwilę obecną nie
wiadomo, czy one się powiodą. Adam Dyba, dyrektor ds. roz-
woju w ClickAd, który przestał zajmować się ukraińskim pro-
jektem, dodaje: Rynek reklamowy na Ukrainie jest bardzo
młody. Jest tam dużo agencji interaktywnych, które mają po
kilku dużych klientów i robią dla nich wszystko. Są także duże
domy mediowe, działające na zasadzie licencji marki, które
chętnie korzystają z zaprzyjaźnionych agencji interaktywnych
przy tworzeniu kreacji i zakupie mediów internetowych. Zda-
niem Dyby, ciekawym aspektem ukraińskiego rynku jest to,
że najpopularniejszym modelem sprzedaży jest tzw. „fat
fee”, czyli sprzedaż na czas: na tydzień, na miesiąc, na dzień.
To powoduje, że nie jest potrzebny zaawansowany adserwer
i posiadanie go nie stanowi jeszcze dużej przewagi konkuren-
cyjnej – wyjaśnia Dyba – To powoli się zmieni, ale zmiany mu-
szą narzucić najwięksi.
Na jednego użytkownika ukraińskiego internetu, reklamo-
dawca wydaje średnio półtora dolara, podczas gdy w Rosji jest
to 7, 5 USD, a w Polsce – 13 USD (dane podajemy za Meta.ua).
Na ukraińskich stronach internetowych najchętniej re-
klamują się operatorzy komórkowi, producenci samocho-
dów i sprzętu elektronicznego, banki, agenci nieruchomości.
W ubiegłym roku w sieci pojawiło się nie mniej niż 50 nowych,
konsumenckich marek – zaznacza Aleksiej Czuksin z Meta.ua.
Czuksin podchodzi do skali wzrostu ukraińskiego rynku bar-
dzo optymistycznie. Rynek w tym roku zwiększy się co naj-
mniej dwukrotnie – prognozuje. A to głównie z powodu dy-
namicznego wzrostu reklamy kontekstowej i zainteresowania
marketingiem internetowym wśród reklamodawców.
W agencjach reklamowych powstają specjalne działy zajmują-
ce się e-reklamą – zaznacza Czuksin – Na rynku pojawi się też
coraz więcej zagranicznych frm.
Monika Lasota z polskiego oddziału Gemiusa, zajmująca
się ekspansją frmy na Wschód, podaje jeszcze kilka innych
powodów. Jej zdaniem, ukraiński e-rynek nabierze rozma-
chu dzięki zwiększającej się penetracji internetu i wejściu
frm FMCG z reklamą do sieci. Dwa lata temu zapowiedziano
wejście frm z sektora dóbr szybko zbywalnych do internetu –
mówi Dmytro Lysiuk – Nic się wtedy jednak nie wydarzyło i nic
nie wskazuje na to, by wydarzyć się mogło w tym roku. Dlatego
przełom może nastąpić najszybciej w 2008 roku.
naJWięKSi rEKlaMODaWcY W UKraińSKiM inTErnEciE
Operatorzy komórkowi auto-moto Banki
Beeline Hyundai Ukreksimbank
UMS Toyota IndeksBank
Kievstar Renault Tavrika
Laif Peugout Bmbank
źródło: Meta.ua 2007
Internetowe oblIcza: UkraIna
6
3 PrZYchODY SPółEK inTErnETOWYch
Pytanie o to, ile zarabiają internetowe podmioty na
Ukrainie, zadaje sobie każdy zainteresowany tamtejszym
rynkiem. Żadna z polskich spółek nie chciała ujawnić
skali własnych przychodów. Postanowiliśmy zajrzeć na
lokalną giełdę papierów wartościowych. Na Ukrainie na
giełdzie notowane są m.in. trzy internetowe podmioty:
Meta, Ukr.net oraz KP Media. Żaden jednak nie podaje
do wiadomości publicznej swoich przychodów. Na Ukra-
inie spółki mają obowiązek przekazywać informacje inwe-
storom – ale nie są to informacje publiczne – wyjaśnia Mo-
nika Lasota z Gemiusa.
Internet Standard udało się jednak dotrzeć do cieka-
wych danych. Portal I.ua przygotował ranking najbardziej
przychodowych przedsięwzięć na ukraińskim rynku. I tak
na pierwszym miejscu znajduje się portal Ukr.net, który
według I.ua z reklamy internetowej czerpie ok. 3,24 mln
USD rocznie. Na drugiej pozycji uplasował się Bigmir.net
z przychodami ok. 1,68 mln USD rocznie. Ukr.net i Big-
mir.net mają podobny zasięg (3 mln unikalnych użyt-
kowników miesięcznie wg cookies) Korrespondent ge-
neruje ok. 1,32 mln USD, Meta – 960 tys. USD rocznie.
Tym samym piątka największych wydawców pochłania
ponad 8 mln USD reklamowego tortu.
Dla porównania polska Interia w ubiegłym roku wyge-
nerowała ponad 53 mln przychodu (czyli ok. 19 mln USD).
Wyniki ukraińskich portali mogą wyglądać blado w po-
równaniu z polskimi, trzeba jednak pamiętać, że Ukraina
zaczyna szybko nadrabiać. Potencjał na Ukrainie jest
ogromny – argumentuje Michał Klar, dyrektor ds. między-
narodowych w QXL Poland Sp. z o.o., spółki prowadzącej
serwis Allegro. Jego zdaniem, za 5-7 lat rynek ukraiński
będzie co najmniej takiej wielkości jak obecnie polski.
Żaden z ukraińskich podmiotów nie lubi dzielić się
z rynkiem swoimi wynikami. Wydaje się, że największe
portale umyślnie blokują rozwój badań rynku – spekuluje
Dmytro Lysiuk – Dzięki takiemu status quo mogą podtrzy-
mywać promowanie siebie jako największego podmiotu, bo
nikt nie potrafi tego zweryfikować. Portale boją się utraty
prestiżu i zastrzyków zagranicznego kapitału.
n
Roczne przychody największych społek internetowych na Ukrainie, źrodło: I.ua
Internetowe oblIcza: UkraIna
7
4 E-cOMMErcE
Rynek handlu internetowego na Ukrainie to wciąż biała
plama. Jak na razie żadna z frm nie pokwapiła się na opraco-
wania kompleksowego raportu. Nie ma żadnych sensowych
danych, nawet fragmentarycznych, na których można by się
oprzeć – wyjaśnia Dmytro Lysiuk. Czasami pojawiają się jakieś
estymacje, ale są całkowicie niespójne – dodaje Monika Lasota.
Allegro, które działa na Ukrainie już od kilkunastu miesię-
cy, też nie posiada żadnych danych. Nie będę strzelać – mówi
Michał Klar z Allegro, zajmujący się ekspansją frmy w tym re-
jonie – Można jednak powiedzieć, że podobnie jak w przypad-
ku e-reklamy, na rynku e-handlu widać dynamiczny wzrost.
Na rynku silnie działa kilka porównywarek. Największe
z nich to E-katalog.com.ua, Nadavi.com.ua i Price.ua, z których
każda ma ok. pół miliona użytkowników miesięcznie. Swoją
porównywarkę posiada też jeden z czołowych portali:
Shop.bigmir.net. Według statystyk ruchu najpopularniejsze skle-
py to Rozetka.ua oraz Hotline.ua – wskazuje Michał Klar – Jeden
i drugi handluje elektroniką i częściami komputerowymi, mają
po pół miliona unikalnych użytkowników miesięcznie. Ukraińcy
kupują też w „rosyjskim Amazonie”, czyli sklepie Ozon.ru. Jest
to najpopularniejszy sklep internetowy w Runecie, czyli rosyj-
skim internecie. Według Wikipedii w 2005 roku zdobył on
19 mln USD ze sprzedaży.
Dość dobrze znane są za to preferencje zakupowe Ukraiń-
ców. Kompleksowe badania wykonała niedawno frma Ge-
mius. Prawie jedna trzecia użytkowników deklaruje, że robiła
zakupy w internecie. Handel internetowy wciąż postrzegany
jest jako ryzykowna operacja – tak twierdzi połowa kupują-
cych, co zresztą znajduje swoje odbicie w formach płatności:
za większość nabywanych produktów płaci się gotówką. Ukra-
ińcy wolą sklepy od internetowych aukcji. 9 na 10 robiących
zakupy online korzysta z e-sklepu. Jedynie jedna piąta z nich
korzysta z aukcji internetowych. A jeżeli już kupuje na au-
kcjach, to zwykle na zagranicznych. Najbardziej rozpoznawal-
nymi markami sklepów są: Fotos.com.ua, Matrix.com.uk oraz
wspomniany już Ozon.ru.
Wyszukiwarki odgrywają kluczową rolę w poszukiwaniu
produktów – korzysta z nich ponad połowa kupujących.
A przez internet zwykle kupuje się: telefony komórkowe,
oprogramowanie i sprzęt komputerowy, sprzęt AGD, książki,
płyty i flmy oraz gry. Na zakupy spożywcze przez internet
trzeba będzie pewnie jeszcze długo poczekać.
To, co głównie zachęca Ukraińców do robienia zakupów,
to przede wszystkim niższa cena produktu oraz specjalne
oferty. Największym problemem jest zwykle dostawa – trwa
bardzo długo. Ukraińscy użytkownicy narzekają również na
mylące informacje na stronach sklepów bądź brak podstawo-
wych danych o produkcie. Nic więc dziwnego, że większość
klientów e-sklepów przynajmniej raz zrezygnowała z zakupu.
Co ciekawe zwykle jeden na pięciu kupujących przez internet
odwiedza ten sam sklep i nie szuka ofert u konkurencji.
n
Nabywanie przedmiotow przez internet budzi obawy związane z bezpieczeństwem
nastawienie do zakupów online
wśród ukraińskich użytkowników
źródło: Gemius S.A.
Internetowe oblIcza: UkraIna
8
n
Użytkownicy na Ukrainie poszukiwania produktow rozpoczynają od wyszukiwarek
nastawienie do robienia zakupów
online na Ukrainie
nastawienie do robienia zakupów na Ukrainie
n
Na Ukrainie jedynie jedna trzecia użytkownikow robi zakupy przez internet
nastawienie do robienia zakupów
online na Ukrainie
nastawienie do robienia zakupów na Ukrainie
źródło: Gemius S.A.
źródło: Gemius S.A.
Internetowe oblIcza: UkraIna
9
Powody porzucania koszyka
Zakupy w sklepach online na Ukrainie
n
Najczęstszą przyczyną porzucania koszyka w e-skIepie jest brak produktu na stanie skIepu
Powody porzucania koszyka
Zakupy w sklepach online na Ukrainie
źródło: Gemius S.A.
n
Ukraińcy najczęściej kupują książki, płyty,sprzęt komputerowy, ubezpieczenia przez internet
źródło: Gemius S.A.
Baza: użytkownicy, którzy robili zakupy przez internet i nie sfnalizowali transakcji
Internetowe oblIcza: UkraIna
10
5 ZaPlEcZE TElEKOMUniKacYJnE
Pierwsze kroki, które nieśmiało wykonuje zaciekawiony Ukra-
iną inwestor, to przede wszystkim sięgnięcie po statystyki. Rozle-
gły kraj, w którym żyje ponad 45 mln mieszkańców, ma ponad
5,2 mln internautów (dane za Internet World Stats, lipiec 2007). Pe-
netracja internetu na poziomie 11% nie jest szokującym wynikiem,
jeżeli jednak popatrzymy na rozwój rynku z perspektywy ostatnich
lat, możemy zobaczyć, jak dramatyczne odbyły się tam zmiany.
W czasach boomu, kiedy o frmy internetowe na Zachodzie
zabijali się inwestorzy, internet na Ukrainie dopiero się rodził.
W 2000 roku w kraju było jedynie 200 tys. użytkowników sieci
(przy ponad 49 mln liczbie mieszkańców, dawało to niewielki
ułamek rzędu 0, 4%). Tym samym w ciągu zaledwie 7 lat na
Ukrainie populacja internautów zwiększyła się o ponad 2500%.
Dostęp do internetu, zwłaszcza szerokopasmowy jest wciąż
dobrem luksusowym. Jak wskazuje raport Paul Budde Communi-
cation z końca 2006 roku, infrastruktura telekomunikacyjna na
Ukrainie pozostawia wiele do życzenia. Jeżeli dołożymy do tego
stosunkowo niewielką liczbę posiadaczy komputerów w kraju i wy-
sokie ceny łączy internetowych, będziemy mieli pełniejszy obraz.
Dobrą wiadomością jest jednak to, że zwiększa się liczba
dostawców internetu, tym samym powoli wzbogaca się oferta
dla użytkowników. Wi-Fi zaczyna pojawiać się w kolejnych mia-
stach, a operatorzy telefonii mobilnej myślą o zaoferowaniu
mieszkańcom usług szerokopasmowych. Najszybsza adopcja
łączy szerokopasmowych odbywa się w Kijowie.
Internet na większą skalę jest na Ukrainie jeszcze w powijakach
– mówi Lev Simanovic, pracownik jednej z frm IT w kraju. – Oso-
by mieszkające poza większymi miastami są skazane na dostęp
analogowy (dial-up), bo łączy szerokopasmowych przeważnie tam
nie ma ze względu na ograniczenia techniczne. Alternatywą są
usługi satelitarne i GSM.
W średniej wielkości mieście abonament za łącze szeroko-
pasmowe kosztuje 20 USD za najwolniejszy wariant, czyli
64/128 kb/s. Przy średnim, miesięcznym zarobku rzędu 100-150
USD, wydatek 20 USD na internet jest dosyć uciążliwy i opłaca się
jedynie wtedy, kiedy z sieci korzysta kilka osób w rodzinie – dodaje
Lev Simanovic.
Dużą batalią na rynku telekomunikacyjnym, jak na razie
bez sukcesu, jest prywatyzacja narodowego monopolisty na
rynku telekomunikacyjnym – frmy Ukrtelecom. Wcześniej-
sze próby sprzedania rządowych udziałów w telekomie speł-
zły na niczym.
Internetowe oblIcza: UkraIna
11
6 UżYTKOWnicY
Przy tak niedużej penetracji internetu, jaką ma Ukraina, moż-
na łatwo zgadnąć, że największa liczba użytkowników to miesz-
kańcy dużych miast. Prawie połowa osób korzystających z sieci
za Bugiem pochodzi z obwodu kijowskiego (44% na początku
kwietnia 2007 r., dane za Gemius SA). Na drugim miejscu pod
względem liczby internautów znajduje się okręg dniepropie-
trowski z wynikiem 9, 7%, po nim – odeski (z wynikiem 7, 9%).
W pozostałych okręgach odsetek użytkowników jest już znaczą-
co mniejszy i waha się od 6-0,1% (najmniej internautów zamiesz-
kuje okręg wołyński). Miasta, które posiadają najwięcej łączy in-
ternetowych to: Kijów, Odessa, Dniepropietrowsk, Doniesk,
Charków, Lwów oraz Krym.
Jak wskazuje serwis TryUkraine.com, to nierówne rozmiesz-
czenie populacji internautów jest odbiciem scentralizowanego
charakteru państwa ukraińskiego.
Kiedy w 2003 roku Computer Crime Research Centre ba-
dało rynek ukraiński, większość użytkowników miała dostęp
do internetu jedynie w pracy (aż 74%) a 13% zarówno w pra-
cy jak i w domu. Te proporcje powoli się zmieniają. Potrzeba
jednak znacznej obniżki cen i wzbogacenia oferty dostępo-
wej, by zaszła dramatyczna zmiana.
Przeciętny internauta na Ukrainie to zwykle osoba młoda
(w wieku od 18-29 lat). Wciąż częściej mężczyzna niż kobieta,
choć różnica w proporcjach zaczyna się zmieniać. Z badania
Gemiusa wynika, że mężczyźni bardziej aktywnie poszukują
informacji w sieci niż kobiety. Większy odsetek użytkowni-
ków płci męskiej korzysta z wyszukiwarek (ok. 60%). Kobiety
z kolei częściej sięgają po narzędzia umożliwiające komuni-
kację w sieci i po serwisy pozwalające na poznawanie no-
wych przyjaciół.
Trudno nie oprzeć się wrażeniu, że ukraińskie statystyki
przypominają Polskę sprzed kilku lat.
Źródło: Gemius, RankingCEE
nO.
rEGiOnY
UKrainY
WiZYTY (cOOKiES)
20.03.2007 - 26.03.2007 27.03.2007 - 02.04.2007 03.04.2007 - 09.04.2007
1 Kievskyi 339 468 44,90% 343 069 45,20% 335 606 44,00%
2 Dniepropetrovskyi 71 661 9,50% 72 435 9,50% 74 223 9,70%
3 Odeskyi 57 288 7,60% 56 075 7,40% 58 350 7,60%
4 Kharkovskyi 43 319 5,70% 44 107 5,80% 47 337 6,20%
5 Donietskyi 40 766 5,40% 41 101 5,40% 42 414 5,60%
6 Lvivskyi 41 246 5,50% 40 802 5,40% 42 268 5,50%
7 Zaporizskyi 17 926 2,40% 18 500 2,40% 18 992 2,50%
8 Poltavskyi 15 879 2,10% 15 897 2,10% 16 125 2,10%
9 Cherkaskyi 14 460 1,90% 14 336 1,90% 13 636 1,80%
10 Rivnenskyi 12 607 1,70% 12 227 1,60% 12 150 1,60%
11 Ivano-Frankivskyi 9 781 1,30% 9 542 1,30% 9 494 1,20%
12 Khmelnitskyi 8 779 1,20% 8 676 1,10% 9 072 1,20%
13 Ternopilskyi 7 808 1,00% 7 733 1,00% 8 871 1,20%
14 Mykolayivskyi 8 696 1,20% 8 684 1,10% 8 726 1,10%
15 Luhanskyi 8 642 1,10% 8 824 1,20% 8 511 1,10%
16 Sumskyi 8 089 1,10% 8 172 1,10% 8 123 1,10%
17 Crimea 7 721 1,00% 7 904 1,00% 7 930 1,00%
18 Khersonskyi 7 513 1,00% 7 430 1,00% 7 425 1,00%
19 Vinnitskyi 5 810 0,80% 5 816 0,80% 5 700 0,70%
20 Kirovohradskyi 5 783 0,80% 5 676 0,70% 5 683 0,70%
21 Zakarpatskyi 5 225 0,70% 5 077 0,70% 5 089 0,70%
22 Sevastopol 4 546 0,60% 4 685 0,60% 4 516 0,60%
23 Chernivetskyi 4 348 0,60% 4 305 0,60% 4 241 0,60%
24 Zhytomyrskyi 3 518 0,50% 3 265 0,40% 4 057 0,50%
25 Chernihovskyi 3 169 0,40% 3 193 0,40% 3 228 0,40%
26 Volynskyi 1 206 0,20% 1 239 0,20% 1 142 0,10%
Próba 755 254 758 770 762 909
Internetowe oblIcza: UkraIna
12
7 UżYTKOWnicY O E-rEKlaMiE
Ukraińscy internauci postrzegają reklamę internetową
jako irytującą, wskazuje badanie frmy Gemius. Mają jednak
świadomość, że dzięki temu dostęp do wielu interesujących
treści jest darmowy. E-reklama na tle przekazów marketin-
gowych w innych mediach nie wypada jednak tak źle. Ukra-
ińcy za bardziej drażniącą i nudniejszą uważają reklamę w te-
lewizji (o 23%).
Co ciekawe, aż 76% użytkowników deklaruje, że klika w e-
reklamę. To, czego brakuje internautom, to możliwość przej-
ścia bezpośrednio do sklepu, w którym można reklamowany
produkt kupić. To z pewnością cenna uwaga dla osób przy-
gotowujących kreacje i samych reklamodawców.
Ukraińcy najbardziej lubią reklamę typu streaming oraz
button. Najmniej lubiane formaty to pop-up i toplayer, czyli
te, które są najbardziej inwazyjne.
O tym, czy kampania reklamowa w internecie się powie-
dzie, zależy przede wszystkim od reklamowanego produktu
czy usługi – twierdzą ukraińscy internauci. Ich zdaniem sama
forma przekazu odkrywa drugoplanową rolę.
Źródło: Gemius SA
Internetowe oblIcza: UkraIna
13
8 JaK OTWOrZYć BiZnES na UKrainiE
rejestracja frmy i księgowość
Skoro statystyki ukraińskiego internetu wyglądają zachę-
cająco, a prognozy na najbliższe lata jeszcze lepiej, jak moż-
na przygotować się do wejścia na ukraiński rynek? Jest kilka
istotnych spraw, o których inwestor powinien pamiętać.
Zarejestrowanie zagranicznej spółki na Ukrainie nie jest
skomplikowane. Trwa zwykle od 3 tygodni do 2 miesięcy. Do
przeprowadzenia procesu rejestracji przedsiębiorstwa można
wynająć frmę prawniczą bądź prywatnego prawnika, który
sprawę załatwi za 300-400 USD – zaznacza Dmytro Lysiuk.
Osobą zarządzającą ukraińską placówką zagranicznej fr-
my może być zarówno mieszkaniec Ukrainy bądź obcokrajo-
wiec. W tej kwestii nie ma żadnych prawnych ograniczeń.
Wymagane jest jednak posiadanie pozwolenia na pracę na
Ukrainie. Problemy mogą narodzić się dopiero wtedy, kiedy
przychodzi do księgowania – mówi Lysiuk – Ukraińskie zasady
księgowości są odmienne i to może rodzić problemy w rozlicze-
niach ze spółką-matką. Inną sprawą jest to, że spora liczba
frm preferuje płatności w gotówce (bez VAT-u i innych po-
datków). Radzę wszystkim zagranicznym frmom wybierają-
cym się na Ukrainę zatrudnic osobę z lokalnego rynku, która
zna panujące w kraju relacje i biznesowe wymogi – dodaje Ly-
siuk – Dzięki temu szybciej można zrozumieć, jak działa ukraiń-
ska gospodarka i łatwej jest się do jej praw przystosować.
Ukraina ma mocno rozbudowaną biurokrację. Zagranicz-
na spółka zaczynająca działalność w tym kraju z pewnością
będzie zaskoczona tym, jak skomplikowany i czasochłonny
jest proces otrzymania pożyczki od spółki-matki. Pożyczki są
ściśle nadzorowane przez Bank Narodowy, urzędy skarbowe
oraz samo Ministerstwo Finansów. Dlatego też prawnicy zwy-
kle doradzają dokonywanie różnego rodzaju operacji banko-
wych, byle tylko nie były to pożyczki od matczynego oddzia-
łu. Same międzynarodowe transfery bankowe są nadzorowane
jedynie przez Bank Narodowy, więc są mniej skomplikowane,
nie mniej jednak wymagają wypełniania wielu dokumentów,
znacznie większej ilości niż w Unii Europejskiej – wyjaśnia
przedstawiciel ukraińskiego oddziału Gemiusa.
Domeny
Wbrew niektórym mitom, nie ma zbyt wielu barier przy uru-
chamianiu działalności na Ukrainie – dodaje Michał Klar z Al-
legro, dzieląc się swoimi doświadczeniami w uruchamianiu
ukraińskiego oddziału frmy – Pewnie największą jest wciąż
rozbudowana biurokracja i zaskakujące ograniczenia. Żeby za-
rejestrować domenę narodową.ua, trzeba mieć zarejestrowany
znak towarowy, a procedura rejestracji jest czasochłonna, kosz-
towna i całkowicie „of-line’owa”. Dlatego na Ukrainie domi-
nują domeny.com.ua lub .net/.com, nawet wśród najwięk-
szych graczy.
Dynamika biznesu
Dużym wyzwaniem jest też znalezienie lojalnych pra-
cowników i stworzenie dla nich systemu motywacyjnego.
Barierami do pokonania jest zdobycie zaufania innych graczy,
a to wymaga cierpliwości – mówi Adam Dyba, który otwierał
oddział frmy ClickAd na Ukrainie.
Zdaniem Dyby przy uruchamianiu działalności na Ukra-
inie istotne jest to, by od samego początku liczyć się z każdą
wydaną hrywną, bo zwrot z inwestycji nie jest błyskawiczny.
Doradzam spokojny i oszczędny wariant samodzielnej budowy
swojej pozycji na tym rynku – podpowiada przedstawiciel
ClickAd – Wchodzenie w alianse czy spółki jest bardzo niebez-
pieczne i wymaga ogromnego zaufania do partnera, którego
nie łatwo jest znaleźć.
Dyba jest przekonany, że największe szanse na Ukrainie
mają polskie frmy, które prowadzą wortale, portale, czy ser-
wisy społecznościowe. Witryn o wysokiej jakości użytkowej jest
jak na lekarstwo, więc przebicie się będzie łatwe i reklamodawcy
sami zapukają do „okna” – zaznacza Dyba – Dopiero w dalszej
kolejności jest sens tworzenia sieci reklamowych i brokerów.
Język
Jest jeszcze jedna rzecz, którą zainteresowani rynkiem
ukraińskim powinni wziąć pod uwagę: język. Językiem ukra-
ińskiego internetu nie jest ukraiński, tylko rosyjski – mówi Mi-
chał Klar z Allegro – Jednocześnie widać, że ukraiński staje się
coraz bardziej popularny. Stąd też kilku rosyjskich gigantów
wśród najpopularniejszych stron na Ukrainie: wyszukiwarka
Yandex – nr 2 za ukraińskim Googlem; Mail.ru oraz Rambler.
Do tej pory niewielu globalnych graczy pojawiło się na
ukraińskim rynku. Lokalną stronę ma oczywiście Google, ale
jest zarządzania z „regionalnej centrali” w Moskwie – dodaje
Michał Klar.
Oprócz dużych graczy, na Ukrainie działa wiele małych,
dynamicznie rozwijających się spółek. Trudno przewidzieć,
jak biznesowy krajobraz będzie wyglądał za kilka lat. Jedno
jest jednak pewne: liczba inwestycji będzie rosła i póki co
miejsca na rynku nie zabraknie.
Za rok zweryfkujemy rynkowe prognozy.
Internetowe oblIcza: UkraIna
14
9 OPiniE
Dmytro lysiuk, dyrektor ukraińskiego oddziału Gemiusa
Największymi przeszkodami w rozwoju rynku internetowego na Ukrainie jest brak standardów reklamo-
wych, kompleksowych badań oraz szacunków dotyczących wartości e-branży. Brakuje też przejrzystości.
Duże frmy, inwestorzy czy sami reklamodawcy nie chcą dzielić się swoimi danymi. Jeżeli ta bariera strachu
przed otwarciem zostanie pokonana, to nastąpi przełom na rynku.Trzeba jednak przyznać, że pomimo
ograniczeń rynek ukraiński rozwija się szybko. Rośnie liczba internautów, zwłaszcza w Kijowie, który oferuje
bogatą ofertę usług szerokopasmowego internetu. Rosną budżety reklamowe na internet. Rodzą się
departamenty online w agencjach reklamowych.
adam Dyba, dyrektor ds. rozwoju w ClickAd
Największe szanse na Ukrainie mają polskie frmy, które prowadzą wortale, portale, czy serwisy społeczno-
ściowe. Witryn o wysokiej jakości użytkowej jest jak na lekarstwo, więc przebicie się będzie łatwe i reklamo-
dawcy sami zapukają do „okna”. Dopiero w dalszej kolejności jest sens tworzenia sieci reklamowych i broke-
rów. Są już badania, Gemius żmudnie buduje swoją pozycję i czeka na rozwój rynku. Jest on obiecujący, ale
trzeba być cierpliwym i liczyć każdą wydaną hrywnę. Wchodzenie w alianse czy spółki jest bardzo niebez-
pieczne i wymaga ogromnego zaufania do partnera, którego nie łatwo jest znaleźć.
Monika lasota, International Brand Manager w Gemius SA
Myślę, że sprawdzą się ukraińskie prognozy i w tym roku rynek wzrośnie najmniej dwa razy z kilku powo-
dów. Stanie się to dzięki zwiększającemu się dostępowi do internetu oraz rosnącemu zainteresowaniu
reklamodawców inwestycjami w e-reklamę. Coraz więcej w internet będzie też inwestował sektor FMCG.
Reklama kontekstowa dynamicznie wzrośnie.
Micha Klar, dyrektor ds. międzynarodowych w QXL Poland Sp. z o.o.,
spółki prowadzącej serwis Allegro
Jak na liczbę mieszkańców – 47 mln – rynek ukraiński wciąż jest niewielki, ale rośnie bardzo szybko.
Według niektórych szacunków internautów przybywa nawet w tempie przekraczającym 60% rocznie.
Potencjał jest więc ogromny. Moim zdaniem w perspektywie 5-7 lat rynek będzie co najmniej takiej
wielkości jak w Polsce obecnie.
Internetowe oblIcza: UkraIna
15
infOrMacJE DODaTKOWE
raport opracowała:
Anna Meller
Kontakt: Anna_Meller@idg.com.pl
Opracowanie grafczne zrealizowała:
Anna Karabon
informacji o reklamie w przyszłych
edycjach raportu udziela:
Ryszard Herod
Kontakt: Ryszard_Herod@idg.com.pl
Współpraca w przygotowaniu
przyszłych raportów:
Kontakt: Anna_Meller@idg.com.pl
tel. (0) 662 287 729
Podziękowania
Autorka serdecznie dziękuje frmie Gemius SA a w szcze-
gólności Monice Lasocie i Dymtrowi Lysiukowi za pomoc
w zdobyciu i weryfkacji danych rynkowych, Michałowi Kla-
rowi z Allegro.pl i Adamowi Dybie z frmy ClickAd za cenne
komentarze oraz wszystkim innym, którzy przyczynili się
do powstania tego raportu. Autorka serdecznie zaprasza do
współpracy przy realizacji przyszłych opracowań.
informacje o wydawcy internet Standard
InternetStandard.pl jest magazynem nowej gospodarki
wydawanym przez wydawnictwo International Data Group
Poland SA. Miesięcznie odwiedzany jest przez ponad 300
tys. czytelników (reals users, badanie Megapanel Gemius/
PBI), do których należą przedstawiciele branży internetowej
i zaawansowani użytkownicy. Magazyn zajmuje się tematy-
ką biznesową i społeczną sieci. Internet Standard prowadzi
forum eksperckie oraz przygotowuje konferencje branżowe.
Wydawnictwo international
Data Group Poland Sa
International Data Group Poland SA, polski oddział najwięk-
szego na świecie, międzynarodowego koncernu wydawni-
czego w branży komputerowej – International Data Group
– wydającego 300 czasopism w 80 krajach świata. W Polsce
IDG Poland wydaje tygodnik Computerworld, wraz z Rapor-
tami Computerworld (między innymi Computerworld TOP
200 – Polski Rynek Informatyczny i Telekomunikacyjny), ma-
gazyn kadry zarządzającej CEO, miesięcznik PC World Kom-
puter wraz z wydaniami specjalnymi PC World Komputer
Extra i PC World Komputer Special, miesięczniki NetWorld,
Digit, Kino Domowe DVD, GameStar oraz serwisy online In-
ternet Standard, IT Partner, serwis rekrutacyjny dla branży IT
JobUniverse, Fotografa, CyberJoy, Cyber. International Data
Group Poland SA jest również twórcą pierwszego polskiego
portalu IT – IDG.pl.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful