Wprowadzenie do...

Przedmiot i metody psychologii Perspektywa strukturalna Perspektywy • Strukturalna ○ Ilość receptorów  Wzrok 250000000 • Funkcjonlna Modele/koncepcje człowieka • Idealizm • Monizm – Tylko idee • Dualizm – Istnieje relacja między tym co fizyczne i niefizyczne • Interakcjonizm – Między jednym i drugim aspektem istnieją określone relacje w obie strony Psychologia • Psyche – dusza, psychika • Logos – nauka, wiedza ○ Psychologia Przednaukowa  Przedmiot dusza, psychika  Metoda: była ona uprawiana w ramach kierunków filozoficznych  Spekulacyjny charakter ○ Comte – nowy podzial nauk (1863), pojawienie się psychologii jako nauka szczegółowa  Nauki formalne – logika, matematyka  Empiryczne - prawdą jest to że weryfikuje rzeczywistość • Pprzyronnicze ○ Fizyka,Biiologia • Społeczne ○ Psychologia  Socjologia  Ekonomia  Historia  Prawo  Filozofia  N polityczne  Językoznawstwo  Rodzice psychologii: • Filozofia: • Fizjologia  Świat poznania naukowego  Świat konstrukcji teoretycznych: fakty->teorie->dedukcja-> fakty -> prowadzi to do sprawdzenia teorii ○ Starożytność  Platon • Pierwszy zwrócil uwagę na pojęcie duszy • Istotą jej jest ruch • Dotyczy to wszystkiego co żyje • Ruch • Pierwiadstki duszy: ○ Racjonalny (rozum) ○ irracjonalny  Arystoteles • Napisał pierwszy traktat o człowieku ○ Wyodrębnił 3 rodzaje duszy:  Wegetatywna – rośliny , procesy wegetatywne  Zmysłowa – zwierzęta  Rozumna

○ 5 klepek arystotelesa  zmysły +uczucia (przyjemność i przykrość  Czlowiek = dusza +cialo tak jak materia + forma. Zawierają się tu dwa podejścia, materialne i funkcjonalne ○ ○ Nowożytność  Św Augustyn • Dodał do duszy platona element boskości i nieśmiertelności • Zmysły są zmienne (zmiennością ciala)  Św Tomasz z akwinu • Traktat o człowieku • Każdy sięga do pierwiastka duchowego ale w duszy jest cała struktura czlowieka • Dusza jest rozpoznawalna ale niebezpośrednio • Można ją rozpoznać przez: ○ Rozum ○ Uczucia ○ Wola (ostatnio, motywacja) ○ W 1863 zakończyły się czasy kiedy były tylko 2 szczegółowe dziedziny, po tym roku psychologia i reszta uległa wyzwoleniu ○ To co pozwala się wyodrębnić to przede wszystkim metoda i obiekt  Obiektem jest umysł  Metodą jest badanie, testy itd Psychika (przedmiot psychologii) ○ Koncepcja ontologiczna, przedmiotem jest dusza.  Ujęcie materialistyczne – dusza jako fragment materii  Idealistyczne – dusza jako kawałek materii Koncepcja subiektywistyczna ○ Przedmiotem Świadomość czyli subiektywne przeżycie dostępne tylko introspekcji Koncepcja obiektywistyczna ○ Behawiorystyczna bądź też psychologia bez duszy  Przedmiotem jest obiektywne badaiie zachowań zwierząt i ludzi Koncepcja posświadomościowa  Psychoanalityczna i personalistyczna • Przedmiotem podświadomość będąca częścią osobowośc i Koncepcja relacyjna (interakcyjna) ○ Przedmiotem jest psychika jako efekt interakcji między tym co wrodzone (natura) i nabyte w toku życia (kultura) Koncepcja poznawcza (kognitywna) ○ przediotem są procesy poznawcze związane z odbiorem i przetwarzaniem informacji.  Kartezjusz • Obserwując kiedyś pwnego prostaczka pasącego krowy na bosaka, zauważył że chciał rozgrzać stopi i poparzył je sobie, opisał reakcje... jakim cudem zauwaył że się oparzył i czemu wycofał nogę? Odkrył w ten sposób łuk czuciiowo ruchowy ○ Istnieje związek między czui strukturą która analizuje i inną strukturą która podejmuje decyzję o wycofaniu To co odróżnia te wszystkie ztypy to przedmiot – zespół środków i czynności za pomocą których uzyskuje się możliwie obiektywny sąd o stanie zjawiska W przednaukowej spekulacja W p[seudonaukowej – wiele, w tym naukowej ○ Brak zainteresowania kryteriów prawdy Naukowe zwrCA UWAGĘ NA KRYTERIUM POWTARZALNOŚCI ○ Metoy pseudonaukowe  Astrologia

• • • • •

• • • • •

• •

•  Hiromancja • Heir ręka, manteja, przepowiednia • Przyszłość człowkea i jej związki z budową ręki • Analiza budowy ręki  Typologia • Typologia konstytucjonalna – temperament człowka i związki deterministyczne z cechami cielesnymi • Poprzez analizę cech fizycznych człowieka • Cechy zewnętrzne, np budowa czaski (frenologia Gulla) upatrująca cech poddług budowy czaszki • Cech fizycznych wewnętrznych no. Typologie temperamentu hipokratesa i gallena z II w pne upatrujące związki deterministyczne z dzialaniami  Grafologia • Osobowość człowiekka i jej deterministyczne związki z charakterm pisma • Analiza strukturalnych cech pisma i prtzypisywanie im korelatów charaktera  Pseudotesty • Przedmiot osobowość charakter, temperament, inteligencja itp. • Metoda testy, które nie spełniają podstawowych wymogów psychometrycznych tzw. Dobrego testu, takich jak rzetelność, trafność, normalizacja, standaryzacja Parapsychologia (psychotronika) • Przedmiot – niektóre właściwości psychiki w deterministycznym związku ze zjawiskami naturalnymi • Metoda - poznanie pozazmysłowe (6 zmysł – odpowiadający za poznanie pozazmysłowe) – 5 klepek • Odmiany: ○ Jasnowidztwo – np. Pytia Delficka ○ Telepatia – Pierwsze poddane badaniom – nigdy więcej niż 50% :D badania nie tylko przez psychiatrów itd ale też EEG itd. – ni ma ○ Prekognicja ○ Psychokineza ○ Leczenie dotykiem – specjalność nie tylko polska  Bespośredniego kontaktu  Pośredni kontakt – np Kaszpirowski  Chirurgia psychiczna • Metody naukowe ○ Metody podstawowe  Właściwe głównie dla psychologii (oryg. Jak np texty psycho lub adaptowane jak np experyment naukowy) ○ Studium przypadku  Szcz.opis zachowania (lub historii) poszczególnego człowieka w celach diagnostycznych ○ Obserwacja  Obserwowanie zachowań włastcg (Introspekcja) lub innych (również zwiedząt) w celu opisu akcji char dla zjawisk będących przedmiotów obserwacji  Obserwacji naukowych charakteryzuje się następującymi cechami: • Obiektywnością • Celowością

Jeśli wyprowadzić od astro i logos to jest to całkiem poważna nauka W tym przypadku astrolodzy zakładają bardzo ryzykowny przedmiot, niesprawdzalny – los czlowieka i jego związki z kosmosem

○ ○ ○

• Dokładnością • Systematycznością  Techniki obserwacyjne: • Fotografia sytuacji, dzienniczki, próbkizachowań, próbki czasowe itd. Eksperyment:  Prowokowanie zachowań w celu kontrolowanego potwierdzenia lub obalenia wcześniej stworzonych hipotez (kontrola tzw. Zmiennych niezależnych i zależnych)  Eksperyment laboratoryjny • Eksperyment prowadzony w kontrolowanych warunkach (lab)  Eksperyment naturalny • Eksperyment prowadzony w warunkach, które chociaż częściowo nie są możliwe do poddania kontroli (real life location) • Badacz ogranicza się do obserwacji (często ex post factum)  Jeżeli zostanie wykazana różnica pomiędzy grupami badanymi można wtedy stwierdzić prawdziwość tezy. Testy  Specjalnie skonstruowane próby zachowań, które dostarzają psychologowi wiedzy na temat badanych sfer psychiki, jak np: inteligencji, zdolności specjalnych, osobowości, wiadomości • Cechy dobrego testu: ○ Standaryzacja – jednakowa procedura badania ○ Normalizacja – odniesienie indywidualnego wyniku do norm opracowanych wcześniej dla populacji (tzw. Przeliczenie wyniku surowego na wynik standaryzowany) ○ Trafność – znana dokładniść z jaką mierzy dany test to co mierzyć powinien zgodnie z zalożeniami (trafność teo) lub wynikami podobnego testu (empiryczna) ○ Rtzetelność – czyli stałość czasowa uzyskiwanych wyników przez tego samego badanego (mierzona współczynnikiem korelacji między wynikiem aktualnym i uzyskanym np. Pół roku) • Tylko testy spełnione te zasady dopuszczone są do badań Metody pomocnicze  Testy wypracowane przez inne dyscypliny nauki a wykorzystywane w psychologii z powodzeniem, do lepszego opisu zjawisk psychicznych. Metody statystyczne  Sposoby obiektywizacji wynik^w badań psychologicznych za pomocą aparatu mat. Metody psychofizjoligiczna (null)  Rej. Niektórych params fizjologicznych za Działy psychologii • Teoretyczna ○ Experymentalna ○ Rozwojowa ○ Społeczna ○ Osobowości ○ Poznawcza ○ Różnic indyw • Stosowana ○ Kliniczna ○ Wychowawcza ○ Pracy ○ Sądowa ○ Defektologiczna ○ Penitencjarna Psychologia współczesna

• • • • • • • • • • • • • • • • • •

1863 – wyodrębnienie z filozofii jako samodzielnej, empirycznej dziedziny naukowej w obrębie nauk społ – thx comte 1875 pierwsza demonstracja badań lab prezentowanych ind. Przez Williama Jamesa (Harward) 1879 – Otwarcie pierwszego lab psyhoanalitycznego w lipsku 1881 – pierwsze casopismo psychologiczne 1890 – James i pierwsza publikacja The principles of psychology) 1892 – Stanley Hall zakłada am tow psycho 1904 - Pawłow publikuje wyniki badań nad warunkowaniem klasycznym 1905 – Alfred Binet i pierwszy test inteligencji 1909 – Freud rozpoczyna wykłady psychoanalizy w Univ Clarca (USA) 1913 John B Watson i klasyczny manifest behawiorystów – Psychologia bez duszy 1914 – 18 Badania testami intyeligencji żołnierzy przystępujących do walki w I ww 1933 Freud publ wyqady z psychoanalizy 1951 – 1945 (oryg ;)) Rozwój psychologii klinicznej w związku ze stresem II ww 1951 – Carl Rogers zainicjował psychologię humanistyczną – koncentracja na terapii nerwic 1953 – B.F. Skinner w Science and Human Behavior opowiada się za radykalnym behawioryzmem 1954 – Abraham Maslow w książce motivation and personality przedstawia hierarchiczną teorię potrzeb 1978 – Herbert Simon otrzymuje Nobla za badania nad Poznaniem ;) 1981 – Roger sperry otrzymuje Nobla za badania nad fizjologiczną bazą procesów psychicznych – okres kiedy inwestowano w stworzenie modelu umysłu (komputer) Główne kierunki psychologii • Poznanie • Humanizm • Psychoanaliza • Behawioryzm • Strukturalizm • Funkcjonalizm

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful