You are on page 1of 20

PERCEPCJA, wejciwka nr.

1
Obserwacja za jej pomoc badacz stara si opisa w sposb uporzdkowany
to czego jest wiadkiem. Eksperyment suy okreleniu zwizku pomidzy
wybranymi zachowaniami w kontrolowanych warunkach. Statystyka opisowa
pozwala na zrobienie dokadnego opisu obserwowanego zachowania obiektu.
Wprowadza porzdek do danych obserwacyjnych lub eksperymentalnych za
pomoc tabel, wykresw, rednich arytmetycznych.
Opis statystyczny wstpna faza wnioskowania.
Pytanie badawcze precyzyjne, jasne i rozstrzygalne. dzieli si na pytania
rozstrzygnicia i dopenienia.
Indukcja wyjania przyczyny zjawiska odwoujc si do oglnych
prawidowoci wynikajcych z analizy ich przypadkw.
Konstrukt teoretyczny obiekt o wymylonych przez badaczy wasnociach w
celu wyjanienia danych zjawisk.
Teoria produkt wyjaniania.
Falsyfikacja prba obalenia istniejcej teorii.
Hipoteza badawcza zdanie twierdzce dot. przewidywanego wyniku
eksperymentu.
Prawo naukowe potwierdzona i bardziej uoglniona hipoteza badawcza.
Moc predyktywna koncepcji umoliwia przewidywanie na jej podst.
przyszych zdarze. Weryfikowalno moliwo empirycznego sprawdzenia
hipotezy.
Tworzenie praw naukowych szukanie staych zwizkw midzy rnymi
cechami obiektw.
Zmienna cecha przybierajca co najmniej 2 wartoci.
Zmienne ilociowe przyjmuj wartoci liczbowe.
Zmienne jakociowe przyjmuj wart. nominalne.
Pomiar przyporzdkowuje liczby waciwociom zmiennej wg. ustalonej
zasady. Klasyfikacja nadawanie nominaw, przykad pomiaru.
Podzia wyczerpujcy biorcy pod uwag wszystkie moliwe kategorie w
danej zmiennej. Pomiar = kategoryzacja.
Pomiar na skali nominalnej klasyfikacja przedmiotw lub zjawisk do
wyodrbnionych wczeniej, zupenych i rozcznych kat. jakociowych.
Pomiar na skali porzdkowej uporzdkowanie cech zjawisk czy przedmiotw
ze wzgldu na nasilenie cechy. Jego relacje to spjno i przechodnio.
Ranga pomiaru okrelenie relacji w stosunku do innych wynikw pomiaru w
terminach nadrzdnoci.

Rangi wizane odpowiadaj kilku pomiarom.


Skala przedziaowa ilociowa, ma waciwoci rangowej, + zawiera
interway.
Skala stosunkowa (ilorazowa) warto moe by traktowana jako
wielokrotno innej. Mona j uproci poprzez rangowanie czy nominalizacj.
Eksperyment procedur, w ktrej manipuluje si co najmniej 1 zmienn.
Zmienne eksperymentalne: niezalene i zalene.
Zmienne niezalene mog mie wpyw na zachowania osb badanych. Dziel
si na istotne, zalenie od tego czy badacz manipuluje zmienn czy nie (gwne
i uboczne) i nieistotne (zmienne zakcajce) niekontrolowane przez badacza.
Zmienne zalene mierzone przez badacza podczas eksperymentu.
Kanon jedynej rnicy Johna S. Milla jeli dane zjawisko ma miejsce tylko
w jednej z dwch sytuacji, a te rni si jedn z cech, zjawisko jest skutkiem
bd przyczyn wystpienia tej cechy.
Terminy teoretyczne - dot. psychologicznych zmiennych. ktre nie s
obserwowalne. Terminy empiryczne faktw, sytuacji, wydarze, ktre mona
obserwowa. Operacjonalizacja poszukiwanie empirycznych
odpowiednikw dla term. teoretycznych. Zdanie teoretyczne zawiera termin
teoretyczny, za empiryczne adnych. Randomizacja losowy przydzia.
Bd prbkowania inny rozkad cech osb w obu grupach.
Pretest pomiar bez stymulacji.
Posttest pomiar po stymulacji.
Postpowanie korelacyjne analiza ( wspzmiennoci) wzajemnego zwizku
dwch zmiennych zalenych.
Korelacja ma charakter prostoliniowy.
W 2 na fotach
Wejciwka 3
Funkcje uwagi:
1. Selekcja rda informacji
Wybr sygnau spord szumw, ignorowanie dystraktorw.
2. przeszukiwanie pola percepcyjnego ( przez kodowanie cech i
selektywna integracja waciwoci poszukiwanego obiektu w posta.
Przeszukiwanie:
-proste( 1 cecha), rwnolege

-koniungcyjne( np. ruch i kolor), dusze i szeregowe(Treisman, Gelade)


>cechy priorytetowe( przetwarzane jako pierwsze )np. ruch, kolor, gbia
ale!!cecha niepriorytetowa moe przyciga takim samym stopniu jak
priorytetowa!
3. przeduona koncentracja- dusze monitorowanie otoczenia(czujno)
paradygmat zegara gdzie notuje si nieuchronny spadek koncentracji-energii
( Mackworth)
4. Podzielno uwagi
5. Przerzutno przeczenie si midzy obsugiwanymi niezalenie
procesami przetwarzania info.
*paradygmat suchania dychotycznego( cocktail party problem, Cherry)
*technika podania(shadoving) wykorzystywana w badaniach Broadbenta
Treisman i Moraya
>koszty poznawcze w postaci duszego czasu wykonania, przy
zahamowywaniu jednego procesu a uruchamianiu alternatywnego.
*paradygmat przeczania( task switching)-efekt podogowy????do sprawdzenia

Teorie
Filtr uwagi
Redukcja informacji docierajcych do systemu odbywa si na wejciu
sensorycznym, poprzez zablokowanie wszystkich rde info-prcz jednego
!to czego filtr nie zaakceptuje ulega degradacji
-->przejcie przez filtr oznacza dalsze przetwarzanie info na gbszym
poziomie-semantycznym a w rezultacie daje wiadome doznanie
Koncepcja ta doczekaa si rnych odmian:
~Broadbent Y
Wyrni dwa kanay doprowadzajce info( sensoryczne) i jeden dalszy kana
semantyczny. Uwaga przecza si pomidzy dwoma kanaami na wejciu
selekcjonujc info pod wzgldem waciwoci fizycznych: intensywno,
kolejno sekwencji bodcw)
*zasada ,,wszystko albo nickomunikat nieprzetwarzalny ulega
zapomnieniu(pozostaje po nim jedynie lad fizyczny np. rozpoznanie pci
spikera w kanale ignorowanym(suchanie dychotyczne) ale nierozpoznanie
treci.
Krytyka: wiele wskazuje na to, e decyzje o zaakceptowaniu info przez filtr
podejmowane s na podstawie znaczenia sygnau
=>wybr filtra sensoryczny/semantyczny zaley od dostpnoci czasu( Gray,
Wadderburn, prezentowanie cigw cyfr i sylab naprzemiennie. Odpamitywane
s osobno: litery,liczby)

~ Treisman

uwaga przeczana jest z jednego kanau sensorycznego na drugi aby ledzi


tre komunikatu. Filtr skleja info z kanau wanego i ignorowanego, gdy taki
zlep ma sens.
>zwizki iluzoryczne: poczenie wbrew instrukcji 2 odrbnych elementw
sensorycznych rnych rde sensorycznych (zbitek dwch sw)

=>filtr uwagi otwierany jest od rodka przez informacje, ktre przedostay si


przez filtr, s przetwarzane semantycznie wzmacniaj dane prbujce si tam
przedosta
propozycja Treisman zostaa nazwana modelem ,,osabiacza gdy info
niepowizane z wczeniej przetworzonymi s sabiej obrabiane.

~ Broadbent & Gregory


proponuj koncepcje dwch filtrw( model poprawiony): sensorycznego
sensorycznego semantycznego

~ Deutsch & Deutsch


wedug ich koncepcji decyzja o wzmocnieniu/osabieniu sygnau jest
podejmowana dopiero po przekroczeniu prze info progu wiadomoci- do tego
momentu bodce przetwarzane s jednakowo gboko. Zasada koniecznej
wiadomoci zostaa jednak szybko odrzucona

!!spory pomidzy modelami wczesnej i pniej selekcji.

~ Johnson
zaproponowa istnienie jednego filtra, ale zmieniajcego charakter w zalenoci
od poziomu przetwarzania-elastyczno
=>im wyszy poziom przetwarzania tym wiksza pojemno filtra
=>moliwo dziaania zasady przetargu midzy szybkoci a poprawnoci

Filtr na poziomie sensorycznym dziaa wraz z zasad wszystko albo nic. Na


poziomie semantycznym wraz z zasad osabiacza a na najgbszym poziomie
(odniesienie do ,,ja)z zasad koniecznej wiadomoci i zasady przetargu.
Ograniczenia: analiza i selekcja dalej odbywa si tylko w jednym kanale
przetwarzania.

Teorie przeszukiwania pola percepcyjnego:


~Treisman i teoria ,,integracji cechsygnay docieraj do ,,map
lokacyjnych(koduj sygna w mapach cech: kolor, ksztat itp.) wykrywaj one
wasnoci bodcwwykrywaj czy atrybut jest obecny w obiekcie w polu
wzrokowym
wedug koncepcji zadaniem uwagi jest:
-wybr waciwych map lokacyjnych co prowadzi do selekcji waciwych map
cech nastpuje integracja zakodowanych wczeniej cech rozpoznanie obiektu

selekcja= aktywacja poszczeglnych cech i ich integracja w obiekt


>proces przeszukiwania pola percepcyjnego ma charakter szeregowy( gdy
mamy do czynienia z koniunkcjami cech
>ma charakter rwnolegy, gdy wystpuj cechy proste
krytyka teori Triesman

=>im trudniejsze odrnienie sygnau spord szumw/dystraktorw tym


wiksze prawdopodobiestwo wystpienia procesu szeregowego!!
=> to czy proces bdzie szeregowy/rwnolegy zaley od podobiestwa sygnau
do dystraktora, a nie liczby integrowanych cech. ( Bergen, Juliusz)( Duncan),
potwierdzone w badaniach Sabosz i Szymury.
=>bodce poruszajce si wraz z sygnaem wywouj wiksz interferencj ni
dystraktory statyczne
=> w przypadku cech priorytetowych moliwe jest szybkie przetwarzanie
bodcazachodzi we wczesnej fazie selekcji(przeduwagowej)tylko wtedy, gdy

cecha rzeczywicie wyrnia obiekt w polu wzrokowym( przyjmuje wartoci


dystynktywne).

~Treisman (zmodyfikowana wersja)


waciwoci priorytetowe s kodowane szybciej w odpowiednich mapach cech.

Model,, dwufazowy rwnolegej i szeregowej integracji cech:


-proces odgrny, aktywizacja waciwych map cech,
-oddolny, automatyczna dezaktywacja pozostaych cech
!!model akceptowany do dzi!!

~Theeuwes
model uwagi podajcej za najbardziej znaczc( dystynktywn) prezentacj
stymulacji
Najpierw polu uwagi wyodrbniamy element o najwyrazistrzych cechach

Teorie przeduonej koncentracji


Skupianie uwagi przez duszy czas powoduje spadek czujnoci( obnienie
poprawnoci, rejestruje si duszy czas wykonania zadania)

~teoria detekcji sygnaw( Green, Swets)


model odrniania sygnau od szumu. Idealny obserwator zauway kady
sygna( reakcja trafienie) i zawsze zignoruje szum/dystraktory( prawidowe
odrzucenie. Moliwe jest jednak popenienie bdw:
- FA zareagowanie na szum/dystraktory
-OM zignorowanie sygnau
Obserwator przy rozwizywaniu moe podejmowa rne strategie to znaczy
skania si ku FA lub OM np. wtedy gdy konsekwencje popenienia bdw FA
s mniejsze ni OM.

Kady ustala sobie kryterium decyzyjne= prg reaktywnoci


Im wyszy prg tym maleje prawdopodobiestwo FA ale ronie OM
=>z upywem czasu obserwuje si jednak po prostu generalny wzrost liczby
bdw.
Idealny obserwator ma nisze kryterium decyzyjne dla bodcw
prawdopodobnych ni dal tych mniej prawdopodobnych!!!
*eksp Baddeleya -nieadekwatne oczekiwania co do prawdopodobiestwa
wystpienia sygnau s przyczyn spadku czujnoci.
=>Baker , zaleno midzy subiektywnym prawdopodobiestwem pojawienia
si sygnau a wielkoci przedziau czasowego jest krzywoliniowa
-odwrcone,,U
trening przedua koncentracj
spadek czujnoci wystpuje w wyniku zmniejszenia si wraliwoci na bodziec
przy duszej jego ekspozycji w czasie
*Poziom wykonania zadania zaley od aktualnego stanu energetycznego
organizmu( prawo Jerkesa-Dodsona , odwrcone,, U

>introwertycy atwiej radz sobie monotonnych i atwych zadaniach na czujno


uwagi
>ekstrawertycy atwiej natomiast w zadaniach zoonych i stymulujcych.

=>hipoteza zmieniajcej si aktywacji Daviesa i Parasuramana

Teorie podzielnoci
Badania prowadzone w paradygmacie suchania dychotycznego

>Bernstein i badania nad dwiema czynnociami wykonywanymi niezalenie,


przy braku ponoszenia kosztw poznawczych( widzenie i
suchanie)potwierdziy jej zaoenia. Okazao si ponadto, e gdy obie

modalnoci dotycz tego samego zadania info suchowe skraca czas reakcji na
jednoczenie prezentowany bodziec wzrokowy.
=> Duncan- koncepcja uwagi ,,ukierunkowanej na obiekt. Oznacza to i
podzielno uwagi w zakresie jednego zadania lub obiektu jest moliwa bez
ponoszenia dodatkowych koszt( bdw, wyduonego czasu reakcji)

=>Allport i wsppracownicy ,,multikanaowa koncepcja selektywnej uwagi


wedug nich uwaga funkcjonuje jako zestaw niezalenych kanaw
zawierajcych wasne filtry( s to mechanizmy zdolne do niezalenej selekcji)
-wersja poprawiona:
niezaleno kanaw selekcyjnych zaley od tego czy dwa konkurencyjne
zadania wymagaj rnych receptorw, reprezentacji umysowych i efektorw.
*uwaga moe dziaa jak zbir niezalenych moduw to, ktry z nich zostaje
uyty jest zdefiniowane na wejciu
modu- kady ma wyspecjalizowany podsystem wasnymi zasobami, dlatego
moliwe jest przetwarzanie rwnolege. S one jednak ograniczone to znaczy, e
tylko jeden moe przetwarza info suchow, tylko jeden info wzrokow itp.
ograniczenia zatem wynikaj nie z istnienia jednego filtra lecz z limitowanej
dostpnoi moduw.
~Kahneman teoria zasobw
uwagamoe dziaa tylko przy szeregowym jednokanaowym przetwarzaniu.
Jeli dochodzi do przetwarzania wielokanaowego to musz pojawi si koszty
jednoczesnoci(zakcenia przebiegu jednoczesnych procesw selekcji, analizy
info) ( str 213, graficzny model-warto zerkn).
=>kady system poznawczy ma ograniczon pul zasobw- energi mentaln.
S one przydzielane rnym procesom( alokacja zasobw). Zajmuje si tym
,,nadrzdny mechanizm selekcjonujcy jest on centralnym dyspozytorem
energii( Ncka, Szymura)!!
Dlaczego powstaj koszty??:

Interferencja strukturalna( Allport) czy interferencja zasobowa( Kahneman)


trudne do rozstrzygnicia!!
Uwaga jest konsruktem jednorodnym!
Stanowisko porednie midzy koncepcjami parcjalistycznymi a holistycznymi
prezentuj m.in. Hirst Hist. Kalmaruwaga moe funkcjonowa jako zestaw do
pewnego stopnia niezalenych zasobw specyficznych. Jeli wymagania ze
strony jednoczenie realizowanych rnych procesw nie przekraczaj
moliwoci systemu do przydzielenia tych zasobw to uwaga funkcjonuje jako
system niezalenych podsystemw zasobowych.
=>Ncka i Szymura,( DIVA) ich badania wskazuj na to, e uwaga jest
mechanizmem jednorodnym. W zadaniach trudnych system zaostrza polityk
przydzielania zasobw, przy zadaniach atwych poszczeglne skadniki systemu
uzyskuj czciow autonomi!
Teorie przerzutnoci
*hipoteza przecznika( Ncka) przy zadaniach wykonywanych jednoczenie
filtr przecza si midzy dwoma zadaniami( naprzemiennie jedno jest
analizowane a drugie ignorowane). Jeli dokonuje si to dostatecznie szybko,
koszty ograniczaj si jedynie do czasu. Jeli przeczanie si jest zbyt wolne
lub rzadkie, pojawiaj si koszty poprawnoci( FA, OM)

~ Rogers & Monsell w przeczaniu bior udzia dwa procesy:


-odgrne: wzbudzane wewntrznie, przygotowuj odpowiednie operacje
umysowe, przygotowawcze, dziaaj proakywnie- uruchamiane jeszcze przed
bodcem, maj charakter kontrolny
- oddolne: wzbudzane zewntrznie, dziaaj reaktywnie jako odpowied systemu
na zaistnia sytuacj, dokaczaj rozpoczty proces, charakter automatyczny.

*zestaw zadaniowy- kieruje procesem od skupiania uwagi do odpowiedzi


motorycznej. Jest to rodzaj moduu funkcjonalnego przechowywanego w
pamici.

* RSI( response-stimulus interval)- przerwa midzy zadaniami konieczna do


zredukowania kosztw przerzutnoci.
jeli za powstawanie kosztw miayby odpowiada jedynie procesy kontrolne
to powinny one ulec cakowitej redukcji na skutek podania wskazwki
wyprzedzajcej lub wystarczajco dugiej( RSI) w rzeczywistoci redukcja
kosztw nigdy nie jest zupena, moe by jedynie minimalizowana.--> oznacza
to e w generowaniu kosztw przeczania si bior udzia rwnie procesy
automatyczne( wzbudzane oddolnie przez stymulacj zewntrzn).
>takim przykadem dziaania procesw automatycznych jest
efekt ,,poprzedzania pozytywnegoszybsze przetwarzanie w kolejnym
zadaniu z serii tej samej stymulacji co w poprzednim zadaniu lub podobnej.
> za powstawanie kosztw odpowiedzialna jest interferencja
proaktywna: przy nowym zadaniu utrzymujca si aktywacja z poprzedniego
zadania utrudnia wzbudzenie nowej. Aby j zredukowa potrzebna jest
odpowiednio duga przerwa midzy zadaniami
> badania Allporta:
koszty przerzutnoci wi si z wykonywaniem wczeniejszego zadania nie
zadania nadchodzcego
badanie migasiewicz, Szymury i Sabosz nie potwierdziy tej tezy(str
220).wielko kosztw przerzutnoci zaley od poziomu trudnoci zadania.
*koszty rezydualne koszty ujawniajce si mimo wszystko, ale nie
podlegajce redukcji. rdem takich kosztw mog by:
>rdem kosztw rezydualnych moe by mechanizm inhibicji(odrzucenie)
gdyprzejcie do kolejnego zdania z serii wymaga uruchomienia dwch
procesw:
-wzbudzeniu aktywacji nowego zestawu zadaniowego
-zahamowaniu aktywacji zestawu ju nieprzydatnego.

Mayr i Keele wykazali, aktywacja moduu potrzebnego do realizacji zadani


wczeniej odczonego trwa duej (ABA) ni aktywacja nowego moduu(ABC)
analogia do zjawiska poprzedzania negatywnego.

*procesy przeduwagowe dotycz obrbki info na wczesnych etapach( uwaga


jest tu obecna)
!!obecnie uwaa si e uwaga selekcjonuje info nawet gdy jej tre nie
przedostaje si do wiadomoci
> kryterium wiadomego przetwarzania(Velmans) :
zdawanie sobie sprawy przebiegu procesu poznawczego i dysponowanie wiedz
o rezultatach tego procesu. wiadomo procesu ma ponadto wpyw na jego
przebieg

> Baar jest zdania e proces niewiadomy to taki gdzie nie wyzwala si
subiektywne dowiadczenie, nie jest moliwe jego zrelacjonowanie ale
ujawniaj si skutki jego dziaania.

*bodziec podprogowy: jest na tyle silny, i pobudza org sensorycznie, ale zbyt
saby by go wiadomie zauway. Dziaa powyej absolutnego progu percepcji,
ale poniej progu wiadomoci.

>Mendelson i anagramy:
efekt nieuwiadomionej podpowiedzi np. sowo zapamitane w uprzednim
zadaniu eksperymentu pomaga rozwiza zadanie z anagramami. Wielko
efektu zalezy od modalnoci zmysowej( wikszy przy modalnoci wizualnej)

*bodce peryferyczne: bodce znajdujce si na peryferiach uwagi,


przetwarzane s sabo, na pytkim poziomie, mao analizowane semantycznie.
W zauwaeniu bodca peryferycznego pomagaj cechy priorytetowe( kolor
ruch)jeli s dystynktywne(str 223)

>Dallas i Merikle
reakcja na sowo kanale wanym( samochd) moe by przyspieszona gdy w
kanale ignorowanym pojawi si sowo semantycznie zwizane( kierowca). Czas
reakcji wydua si natomiast gdy w kanale ignorowanym pojawi si synonim
sowa( auto).

Poprzedzanie:
Bodziec wczeniejszy( pryma)wpywa na przetwarzanie bodca docelowego!
Paradygmat*

>poprzedzanie repetytywne: krtka prezentacja tego samego bodca przed tym


jak ma on by za chwil rozpoznany
> poprzedzanie semantyczne: pryma nie jest identyczna z bodcem
docelowym, ale jest z nim semantycznie zwizana( np., bibliotekaksigozbir)
>*gdy bodziec prymujcy uatwia przetworzenie b.docelowegopoprzedzanie
pozytywne
>poprzedzanie podprogowe(sublimalne):pryma dziaa w bardzo krtkim
czasie-badany jej nie zauwaa, ale obserwujemy zmian w przetwarzaniu
bodca docelowego(!efekt ten mona uzyska rwnie przez prezentacje bodca
o bardzo maej intensywnoci)
>poprzedzanie peryferyczne: bodziec poprzedzajcy jest wystarczajco
intensywny, trwa dugo ale osoba jest niewiadoma jego oddziaywania.
>poprzedzanie afektywne: przed bodcem waciwym prezentowany jest
bodziec o zabarwieniu emocjonalnym-bodziec docelowy jest przez to inaczej
interpretowany
>poprzedzanie sekwencyjne:
pryma maska bodziec docelowy reakcja
Wejciwka 4
Amplituda- odlego najdalej pooonych punktw w fali wietlnej

Czstotliwo- tempo, w jakim fale wietlne przesuwaj si obok danego


punktu

Dugo fali- czas pomidzy osigniciem kolejnych szczytowych punktw fali


wiat; krtsze fale odpowiadaj wyszej czstotliwoci.

renica- otwr w tczwce oka, przez ktry wpada wiato

Tczwka- okrgy misie, ktry dostosowuje wielko renic do iloci wiata

Rogwka- przezroczysta bona pokrywajca oko, ktrej zadaniem jest skupianie


wiata w tylnej czci oka.

Akomodacja- wystpuje wwczas, gdy minie dostosowuj ksztat soczewki


tak, e skupia ona na siatkwce wiato z przedmiotw znajdujcych si w
rnej odlegociach

Siatkwka- warstwa tkanki w tylnej czci oka zawierajca komrki


przetwarzajce wiato na impulsy neuronowe

Doek rodkowy- niewielki obszar centralny siatkwki o najwyszej gstoci


czopkw i najwyszej rozdzielczoci.

Prciki- komrki siatkwki bardzo wraliwe na wiato, lecz rejestrujce


jedynie odcienie szarego

Czopki- komrki siatkwki, ktre najsilniej reaguj na jedn z trzech dugoci


fal i odgrywaj kluczow rol w widzeniu barw.

Nerw wzrokowy- dua wizka wkien nerwowych przenoszca impulsy z


siatkwki do mzgu.

Adaptacja do ciemnoci- przystosowanie si oko do widzenia w ciemnoci

Trjchromatyczna teoria widzenia barw- teoria goszca, e widzenie barw


wynika z kombinacji impulsw neuronowych pochodzcych od trzech rnych
rodzajw receptorw, z ktrych kady reaguje najsilniej na rn dugo fali.
(podac nazw)

Teoria widzenia barwnego oparta na procesach przeciwstawnych- teoria


goszca, e jeli barwa wystpuj, to powoduje ona, e komrki j rejestrujce
hamuj spostrzeganie barwy komplementarnej (takiej jak czerwona do zielonej).

Powidok- obraz pozostawiony przez poprzednie spostrzeenie

Komrki przeciwstawne- komrki, ktre przeciwstawiaj barwy w parach,


zwaszcza niebieski vs tej, lub czerwon vs zielonej.

lepota na barwy- niezdolno, albo nabyta(w wyniku urazu mzgu) albo


odziedziczona, do spostrzegania barwy.

Figura- w spostrzeganiu zbir cech charakterystycznych(takich jak


ksztat,kolor, faktura), ktre odpowiadaj przedmiotowi.

To- w spostrzeganiu, drugi plan, ktry musi by odrniony, by wyodrbni


figury.

Prawo organizacji psych. Postaci- zbir zasad opisujcych okolicznoci, w


jakich znaki bd pogrupowane w jednostki spostrzeeniowe, takie jak blisko,
dobra kontynuacja, podobiestwo, zamykanie i dobra forma.

Stao spostrzee- spostrzeganie charakterystycznych cech, jakie wystpuje


wwczas, gdy przedmiot, lub cecha(taka jak ksztat lub kolor) wyglda tak
samo, chocia informacja czuciowa odbierana przez oko ulega zmianie.

Stao wielkoci- widzenie przedmiotu jako posiadajcego t sam wielko


przy patrzeniu na niego z rnych odlegoci.

Stao ksztatu- widzenie przedmiotw jako posiadajcych ten sam ksztat


nawet wwczas gdy obraz na siatkwce ulega zmianie.

Stao barwy- widzenie przedmiotw jako posiadajcych t sam barw kiedy


patrzymy na niego w rnych sytuacjach.

Wskazwki dwuoczne- wskazwki dotyczce odlegoci przedmiotu


pochodzce od obojga oczu pracujcych wsplnie

Rnica siatkwkowa(zwana rwnie: rnic dwuoczn) -rnica pomidzy


obrazami na siatkwkach obojga oczu

Widzenie przestronne(stereopsja)- proces rejestrowania gbi na podstawie


rnicy siatkwkowej.

Wskazwki jednooczne(statyczne)- informacje okrelajce odlego


przedmiotu, ktre mog by dostrzeone jednym okiem, bez poruszania si
przedmiotu, lub oka

Gradienty struktury powierzchni- zmiany progresywne w strukturze


powierzchni, ktre sygnalizuj odlego

Wskazwki ruchu- informacje, ktre okrelaj odlego przedmiotu na


podstawie jego ruchu.

Przetwarzanie,,d-gra- przetwarzanie inicjowane przez informacje


napywajce od bodca

Przetwarzanie ,,gra-d- przetwarzanie kierowane wiedz, oczekiwaniami


lub przekonywaniami

Nastawienie spostrzeeniowe- suma zoe i przekona, ktre prowadz do


oczekiwania spostrzegania pewnych przedmiotw, lub cech charakterystycznych
w okrelonym kontekcie.

Wysoko dwiku- jak wysoki, lub niski wydaje si dwik, wysze


czstotliwoci fal powietrza wywouj dowiadczenie wyszego dwiku.

Gono- sia dwiku; fale powietrza o wikszej amplitudzie wywouj


dowiadczenie goniejszego dwiku.

Komrki wosowate- komrki zaopatrzone w sztywne woski, znajdujce si


wzdu bony podstawowej ucha wewntrznego, ktre w momencie gdy s
poruszane, wytwarzaj impulsy nerwowe wysyane do mzgu. Komrki te s
suchowym odpowiednikiem prcikw i czopkw

Teoria czstotliwoci- teoria goszca, e wysze czstotliwoci powoduj


wiksze tempo pobudzania neuronw.

Teoria miejsca- teoria goszca, e rne czstotliwoci aktywuj rne miejsca


wzdu bony podstawowej.

Organizacja fonotopiczna- wykorzystanie odlegoci wzdu pasma kory do


przedstawienia rnic w wysokoci dwiku.

Guchota neuronowa- odmiana guchoty, ktra zwykle wystpuje, gdy komrki


wosowate zostaj zniszczone przez wysokie dwiki (wyjani na czym polega)

Szum uszny- rodzaj upoledzenia suchu, objawiajcy si nieustannym


dzwonieniem lub haasem w uszach

Guchota przewodzeniowa- odmiana guchoty spowodowana fizycznym


upoledzeniem ucha zewntrznego lub rodkowego. (wyjani na czym polega)

Zjawisko coctail party- efekt niezdawania sobie sprawy z rozmw innych


ludzi, dopki nie zostanie wymienione Twoje imi.

Suchanie dychotyczne- procedura, w ktrej uczestnicy sysz bodce wysyane


oddzielnie do kadego z uszu (przez suchawki) i s proszeni o suchanie
dwiku wysyanego tylko do jednego ucha.

Such absolutny- zdolno do identyfikowania okrelonego tonu samego w


sobie, a nie w relacji z innymi tonami.

Zmysy chemiczne- zmys smaku i wchu, ktre bazuj na wyczuwaniu


obecnoci okrelonych substancji chemicznych.

Feromony- substancje chemiczne, ktre dziaaj jak hormony, ale s uwalniane


poza organizm(w moczu i pocie)

Kubki smakowe- mikroskopijne struktury na guzach na powierzchni jzyka, w


tylnej czci garda i po wewntrznej stronie policzkw. Cztery rodzaje kubkw
smakowych odznaczaj si wraliwoci na smaki: sodki, kwany, sony,
gorzki.

Zmysy somatyczne - dotycz spostrzegania ciaa i jego pooenia w


przestrzeni- zwaszcza zmys kinestetyczny, zmys rwnowagi, dotyku,
wraliwoci na temperatur, zmys blu i prawdopodobnie zmys magnetyczny.
(wystarczy wymieni ( w jednej grupie wymieni 2 z podanych np. Rwnowaga
i dotyk. W drugiej grupie do definicji podac nazwe - Kinestetyczny)

Zmys rwnowagi - zmys dostarczajcy informacji na temat orientacji ciaa


wzgldem siy cienia. (podpisa definicje)

Paradoksalne odczuwanie zimna - wystpuj wwczas gdy stymulacja


nerww za pomoc gorca wytwarza wraenie zimna. (poda definicj, +
wyjani jak to dziaa, za oba czony dopiero 1 punkt)

Podwjny bl - wraenie, ktre wystpuje gdy zranienie powoduje najpierw


ostry bl, a nastpnie tpy. Oba rodzaje blu pochodz z rnych wkien,
wysyajcych informacje z rn prdkoci.

Endorfiny - substancje umierzajce bl, wytwarzane naturalnie w mzgu.

Kontrola wrt blu - odgrne blokowanie neuronw kojarzcych, ktre


reguluj napyw sygnaw blowych do mzgu. (poda definicj, + wyjani jak
to dziaa, za oba czony dopiero 1 punkt)

Postrzeganie poza zmysowe ( ESP) - zdolno do postrzegania i poznawania


rzeczy bez posugiwania si zwykymi zmysami.