You are on page 1of 64

NR 19 (590) 11 MAJA 2008 CENA 4,70 ZŁ (W TYM 7% VAT)

TYGODNIK FORUM: Portfele pełne nalotu str. 13


ISSN 0867-4523
INDEKS 337 374

www.zolnierz-polski.pl

STWO
ECZEN
BEZPI

SZKOLNICTWO: Uczelnie pod ostrzałem str. 22


DYSCYPLINA WOJSKOWA: Pułk skruszonych str. 57
KTO ROSOMAK: DOJRZAŁY CZTEROLATEK str. 18
W NUMERZE
NASZYM OKIEM

LOTY W GÓRACH
Samodzielna Grupa Powietrzna zakończyła
szkolenie przed wyjazdem na afgańską
misję STR. 32

TEMAT NUMERU
RATUNEK
PRZED ŚWIECZKĄ

WOJSKO GROM
WĄSKA ŚCIEŻKA
„Czarny”, oficer GROM przez lata
Wobec ograniczeń ekologicznych
odpowiedzialny za selekcję,
narzuconych przez Unię Europejską
boleje nad tym, że nabór
Polska nie uniknie inwestycji w nowe
do jednostki zawężono do oficerów
metody produkcji energii STR. 4
i podoficerów STR. 28

WOJSKO MISJE
PORTFELE
DOJRZAŁY CZTEROLATEK PEŁNE NALOTU
Wozy bojowe Znowelizowane ostatnio
Rosomak, rozporządzenie w sprawie
które dodatków wywołało
sprawdziły się rozgoryczenie wśród pilotów
w Afganistanie, śmigłowców
czeka nowy test. STR. 13

Nie dość,
że zwiększamy ich
liczebność w Azji,
to jeszcze wysyłamy je
do Afryki STR. 18

Redaktorzy prowadzący: 415 200; Gdynia: Tomasz Gos, kmdr ppor. Dział graficzny:
TYGODNIK ppłk Artur Goławski , tel.: (0-22) 684 52 30, Mariusz Konarski, tel.: (0-58) 626 62 07, tel.: (0-22) 684 51 70, CA MON 845 170;
CA MON 845 230; Aneta Wiśniewska, CA MON 266 207; Krzysztof Wygnał, tel.: Marcin Dmowski (kierownik),
(0-22) 684 52 13, CA MON 845213; (0-58) 626 24 13, CA MON 262 413; Monika Klekociuk, Paweł Kępka,
polska-zbrojna@redakcjawojskowa.pl Kraków: Magdalena Kowalska-Sendek, Andrzej Witkowski
www.polska-zbrojna.pl
Jacek Szustakowski, tel.: (0-12) 613 17
Publicyści: 80, CA MON 131 780; Poznań: Piotr Opracowanie stylistyczne:
Dyrektor Redakcji Wojskowej Warszawa: Norbert Bączyk, Piotr Laskowski, CA MON 572 446, mjr Tomasz tel.: (0-22) 684 03 55, CA MON 840 355;
Redaktor naczelny Bernabiuk, tel.: (0-22) 684 52 29, CA MON Szulejko, tel.: (0-61) 857 23 59, CA MON Renata Gromska (kierownik),
Artur Bartkiewicz, tel.: (0-22) 684 53 65, 845 229; Jakub Czermiński, Anna 572 359; Wrocław: Bogusław Politowski, Katarzyna Kocoń, Małgorzata Mielcarz,
684 56 85, faks: 684 55 03; CA MON 845 Dąbrowska, tel.: (0-22) 684 52 44, tel.: (0-71) 765 38 53, CA MON 653 853; Aleksandra Ogłoza, Katarzyna Pietraszek,
365, 845 685, faks: 845 503; CA MON 845 244; Paulina Glińska, Fotoreporter: Joanna Rochowicz
sekretariat@redakcjawojskowa.pl tel.: (0-22) 684 52 29, CA MON 845 229; Jarosław Wiśniewski,
Al. Jerozolimskie 97, 00-909 Warszawa Sylwia Guzowska, tel.: (0-22) 684 02 32, tel.: (0-22) 684 52 29, CA MON 845 229; Biuro Reklamy i Marketingu:
Zastępca dyrektora Redakcji Wojskowej CA MON 840 232; Roman Przeciszewski, Współpracownicy: Adam Niemczak (kierownik) ,
sekretarz redakcji „Polski Zbrojnej”: tel.: (0-22) 684 52 44, CA MON 845 244; Andrzej Jonas, Robert Czulda, tel. (0-22) 684 53 87, 684 51 80,
Wojciech Kiss-Orski, tel.: (0-22) 684 02 22, Tadeusz Wróbel, tel.: (0-22) 684 52 44, Krzysztof Głowacki, Paweł Henski, 684 55 03, faks: (0-22), CA MON 845 387;
CA MON 840 222; CA MON 845 244; Bydgoszcz: Krzysztof Marcin Kaczmarski, Włodzimierz Kaleta, Joanna Brodowska, tel.: (0-22 ) 684 51 80;
wko@redakcjawojskowa.pl Wilewski, tel. (0-52) 378 25 90, CA MON Damian Markowski reklama@redakcjawojskowa.pl
Egzemplarze czasopism dostępne w wewnętrznym kolportażu wojskowym są bezpłatne

2 Polska Zbrojna nr 19/2008


| | | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO KULISY PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA PRASA ŚWIAT TO I OWO | | |

REDAKTOR
NACZELNY
Artur Bartkiewicz

WOJSKO PROBLEMY
LUDZIE BEZDOMNI
Prawie 200 rodzin z lubuskiego
chce protestować w Warszawie
Lekcja historii
przed siedzibą Ministerstwa Obrony
Narodowej w sprawie zachowania
wojskowych mieszkań, które M amy za sobą kolejną rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja. To święto
szczególne i chyba wciąż nie do końca zdefiniowane. Formalnie wszyst-
ko jest jasne – 3 maja świętujemy uchwalenie pierwszej w Europie i drugiej na
prawnie im się nie należą STR. 24
świecie konstytucji pisanej. Ale tu oczywistości się kończą. Mówi się o tym, że
to święto demokracji – często jednak zapominamy, że „Ustawa rządowa” (bo
taki tytuł miał dokument uchwalony 3 maja 1791 r.) wzmacniała władzę wyko-
nawczą (króla) i nie wprowadzała wcale demokracji tylko silną monarchię
konstytucyjną, a poza tym została uchwalona z pogwałceniem demokratycz-
nych procedur – reformatorzy wykorzystali to, że większość posłów na sejm
wyjechała w tym czasie do domów na ferie wielkanocne. Mówi się o tym, że to
święto związane z polską niepodległością – ale przecież już dwa lata po
uchwaleniu konstytucji doszło do II rozbioru (który był bezpośrednim następ-
stwem reform), a po kolejnych dwóch latach Rzeczpospolita na ponad wiek
WOJSKO SZKOLNICTWO zniknęła z mapy Europy.
Co więc tak naprawdę świętujemy? Dlaczego co roku tego dnia przed Grobem
UCZELNIE Nieznanego Żołnierza widzimy Kompanię Reprezentacyjną Wojska Polskiego
POD OSTRZAŁEM stojącą przed najwyższymi przedstawicielami władz Rzeczypospolitej, a w Bel-
wederze są wręczane nominacje generalskie? Otóż wydaje się, że 3 maja to
Więcej studentów cywilnych niż przede wszystkim święto wielkiej narodowej reformy. Reformy wynikającej
wojskowych, zbyt mało słuchaczy z głębokiej troski o państwo i chęci ocalenia go przed upadkiem, który, jak się
na studium oficerskim, okazało, był niestety nieuchronny. To święto mądrego patriotyzmu – nieogra-
niedostosowanie do wymagań niczającego się do odmieniania nazwy „Polska” przez wszystkie przypadki, tyl-
ko koncentrującego się na trosce o Rzeczpospolitą. Autorzy konstytucji podjęli
„Prawa o szkolnictwie wyższym” dramatyczną próbę dogonienia rzeczywistości, z którą ówczesna Polska dawno
– to tylko niektóre problemy, jakie już straciła kontakt. I Rzeczpospolita u kresu swojego istnienia była bowiem
Najwyższa Izba Kontroli wytknęła państwem archaicznym, słabym, bezbronnym wobec sąsiadów, którzy pod
szkołom oficerskim STR. 22 względem organizacji państwowości wyprzedzali ją wtedy o dziesięciolecia.
Z zewnątrz imponujące swoją powierzchnią państwo, trzykrotnie większe od
Polski współczesnej, zachłysnęło się swoją wielkością i przekonaniem, że świat
Prenumerata: będzie zawsze wyglądał tak, jak wyglądał dwieście lat wcześniej, w czasach
RUCH SA, KOLPORTER SA, Garmond PRESS, GLM. świetności Rzeczpospolitej. Świat się jednak zmienia.
Informacja: (0-22) 684 04 00
Podczas promocji w szkole oficerskiej w Dęblinie minister obrony narodowej
Kolportaż i reklamacje:
Bellona SA – (0-22) 457 04 37,
Bogdan Klich zapowiedział młodym podporucznikom, że oto nadchodzi w Woj-
6879 041, CA MON 879 041 sku Polskim czas „alertu jakościowego”. „Alert” ten ma oznaczać rozpoczęcie
Druk: Drukarnia Wydawnicza „Trans-Druk”, Golina prac nad poprawą dyscypliny, systemu szkolenia, a także przyspieszenie mo-
Numer zamknięto: 05.05.2008 r. dernizacji polskiej armii. Innymi słowy – dalsze reformy. Bo dziś jest dokład-
Zdjęcie na okładce: M. Dmowski/www.sxc.hu nie tak samo, jak przed dwustu laty. Kto stoi w miejscu, ten się cofa. Kto dziś
Projekt graficzny: Łukasz Kaugan, CaStudio upaja się swoją wielkością i doskonałością, jutro z przerażeniem odkryje, że
rzeczywistość mu uciekła i bardzo trudno będzie ją dogonić. Dlatego ci, którzy
Treść zamieszczanych materiałów nie zawsze
z przekąsem komentują wypowiedź ministra, podkreślając, że przecież od
odzwierciedla stanowisko redakcji.
Tekstów niezamówionych redakcja nie zwraca. 18 lat polska armia nieustannie się reformuje, powinni zdać sobie sprawę, że
Zastrzega sobie prawo do skrótów. jest to po prostu nieuniknione. Nawet najlepiej funkcjonującą maszynę trzeba
bowiem nieustannie doskonalić. Zmiana jest dowodem tego, że struktura za-
chowuje żywotność. Trwanie oznacza zazwyczaj powolny upadek. Historia jest
podobno najlepszą ze wszystkich nauczycielek. Cała sztuka polega na tym, by
być jej pojętnym uczniem.
Nakład: 20 000 egz.

nr 19/2008 Polska Zbrojna 3


AAAAAAA
TEMAT NUMERU
AAAAAAAA
Wobec ograniczeń
ekologicznych narzuconych Jakub
przez Unię Europejską
Polska nie uniknie
inwestycji w nowe metody
Czermiński
produkcji energii.
Najrozsądniejszym
wyborem wydaje się być
zwrot ku energii jądrowej.
Niedawno Szczecin przez wiele go-
dzin był pozbawiony prądu. Chaos
w mieście spowodowały opady śniegu.
Awaria zwróciła uwagę opinii publicznej
na przestarzały system przesyłania ener-
gii. Linia wysokiego napięcia może się
zerwać, ale niedobrze jest, gdy w efekcie
kilkaset tysięcy ludzi nie ma prądu. Być
może wydarzenia szczecińskie spowodu-
ją rewizję systemu dostarczania energii.
Może znajdą się pieniądze na nową infra-
strukturę, może powstaną linie alterna-
tywne, może część przewodów zostanie
schowana pod ziemią. Kłopot w tym, że
przestarzała infrastuktura i niewłaściwie
zaplanowana sieć przesyłowa to naj-
mniejszy problem Polski na polu bezpie-
czeństwa energetycznego.
Energetyczny krwiobieg
Gospodarka rozwiniętego państwa
XXI w. ma dwa krwiobiegi – finanso-
wy i energetyczny. Oba są ze sobą nie-
rozerwalnie związane. Najbliższa przy-
szłość udowodni nam, jak bardzo go-
spodarka zależy od systemów energe-
tycznych – cena prądu ukryta jest w ce-
nie niemal każdego produktu. Wzrost
kosztu energii to automatyczne podwyż-
ki wszystkiego – od cen żywności po ce-
ny lokomotyw. Obecnie Unia Europej-
ska stanowi drugi pod względem wiel-
kości rynek usług energetycznych. Dla
przyszłości rzeszy 450 milionów konsu-
mentów fundamentalne znaczenie mają
stabilne, bezpieczne i trwałe dostawy
energii. Niedawne działania Unii wskazu-
GRAFIKA:PAWEŁ KĘPKA

ją na wzrost znaczenia zagadnień energe-


tycznych w hierarchii najważniejszych
problemów Wspólnoty. Problem został też
– po raz pierwszy w takim stopniu – po-

RATUNEK PRZE
ruszony na ostatnim szczycie NATO.

4 Polska Zbrojna nr 19/2008


BEZPIECZENSTWO
X SELEKCJA

TANI ATOM nych państw. Jeśli weźmie się


pod uwagę ilość emitowanego
Koszt uzyskania 1 MWh w porównaniu z elektrownią
CO2 na jednego mieszkańca,
jądrową:
Energia z węgla Polska jest poniżej średniej unij-
– droższa o 16–20 proc. nej – najgorzej wypada Luksemburg,
Energia z gazu ale więcej dwutlenku węgla emitują też
– droższa o 26–33 proc. Niemcy, Holandia i Belgia. Mimo to
Energia z wiatru Polska i nowe kraje Unii otrzymały
– droższa o 50–180 proc. mniejsze limity od postulowanych.
Energia z wody Z limitami wiąże się kolejny poważ-
– droższa o 100–110 proc. ny problem – certyfikaty. Do 2012 r.
Polska ma prawo emitować 208,5 mln
Oprac. na podst. „Energia i Przemysł”, luty 2007 r. ton CO2 rocznie. Od 2013 r. przemysł
energetyczny będzie musiał kupować
Rodzi się wspólna europejska polityka uprawnienia do emisji na aukcjach
energetyczna. W bólach, bo stworzenie z udziałem międzynarodowych podmio-
systemu zadowalającego 27 państw tów. Orientacyjnie założono cenę 30 eu-
członkowskich UE nie jest łatwe. Co wię- ro za tonę CO2. W porównaniu z obec-
cej, w Unii zagadnienia ekologiczne sta- nym stanem (10 eurocentów za tonę) to
wiane są na równi, a często wyżej od eko- horrendalna podwyżka. Efekt pierwszy
nomicznych, co nie jest najkorzystniej- – wzrost cen energii, i co za tym idzie,
sze dla państwa na dorobku, produkują- wzrost cen 99 proc. towarów. W zauwa-
cego prąd głównie z węgla. Szczyty Unii żalny sposób może spaść PKB i konku-
z marca i czerwca ubiegłego roku, Zie- rencyjność polskiej gospodarki. Efekt
lona Księga oraz Pakiet Energetyczny drugi – niedobory energii. Skoro upraw-
z 2007 r. wytyczyły kierunki rozwoju nienia będą sprzedawane na aukcjach,
wspólnej polityki. Polityki, Potrzebne są nie będzie gwarancji zaku-
która dla Polski oznacza spo- pu. Może się zdarzyć, że
re problemy. natychmiastowe producenci z innych państw
Największym zmartwie- będą gotowi zapłacić wię-
niem Europy – i Polski – jest działania, cej. Wtedy w Polsce może
uzależnienie od dostawców w przeciwnym brakować fazy.
energii. OPEC dyktuje ceny Kiedy dziś mówi się
ropy, a Rosja wykorzystuje razie prąd stanie o opłacalności produkcji
swoje nieprzebrane zasoby się w XXI-wiecznej energii ze źródeł odnawial-
surowców w rozgrywkach nych, porównuje się ją z pro-
politycznych. Żadne państwo Polsce towarem dukcją ze źródeł kopalnych
nie może czuć się bezpiecz- – węgla, ropy i gazu. Usta-
nie, jeśli wschodni gigant luksusowym wowe zwiększanie kosztów
w każdej chwili może zagrozić zakrę- „brudnej” produkcji automatycznie po-
ceniem kurka. W tej sytuacji niezbędna prawi wizerunek „czystej” energii, ale
jest dywersyfikacja dostaw ropy i gazu. będzie to iluzoryczna poprawa. Domiar
Węgla sprowadzać nie musimy, mamy wymierzony w przemysł oparty na wę-
z nim inny problem. Unia Europejska, glu nie spowoduje dużych spadków cen
zmniejszając limity emisji CO2, przy- innych technologii, choć trzeba mieć na-
kręca śrubę polskiemu, uzależnionemu dzieję, że zwiększony popyt i rozwój
od węgla sektorowi produkcji energii. technologiczny ulżą naszym kiesze-
Komisja Europejska, wprowadzając niom. Dziś opracowywanie i wdrażanie
plan 3x20, postawiła nas pod ścianą. Nie alternatywnych metod produkcji ener-
można odwlekać decyzji. Potrzebne są gii jest w skali państwa nadal niezwy-
natychmiastowe działania, w przeciw- kle kosztowne.
nym razie prąd stanie się w XXI-wiecz-
nej Polsce towarem luksusowym. Na Atomowy ratunek
marginesie można zapytać, jak rozumia- W Polsce spór toczy się głównie mię-
ną sprawiedliwością kierowała się Unia, dzy dwiema stronami. Jedni – jak wice-

ED ŚWIECZKĄ
ustalając limity CO2 dla poszczegól- premier i minister gospodarki Walde- 

nr 19/2008 Polska Zbrojna 5


AAAAAAA
TEMAT NUMERU
AAAAAAAA
Zielona energia

WWW.SXC.HU
ENERGIA WIATRU – turbiny wiatrowe
zmieniają energię wiatru na energię
mechaniczną, zamienianą następnie
w prąd. Zalety – pojedyncze turbiny
mogą zasilać miejsca bez połączenia
z siecią krajową. Wady – hałas, psucie
krajobrazu, zagrożenie dla ptactwa,
uzależnienie od warunków pogodo-
wych, wysoki koszt.

mar Pawlak – nie chcą całkiem rezygno- jekt „Polityka energetyczna Polski do
wać z węgla, argumentując, że wystar- 2030 r.” zakłada uruchomienie pierwszej
czy nam go jeszcze na 200–300 lat. We- elektrowni jądrowej w 2021 r. Energia ta
ZIELONAENERGIA

dług premiera Pawlaka węgiel jako źró- ma kilka istotnych zalet. Po pierwsze
dło energii (obecnie 60 proc. polskiego – bezpieczne dostawy surowca. Uran
bilansu energetycznego) jest znacznie niezbędny elektrowniom jądrowym ofe-
tańszy od ropy (20 proc.) i gazu rują państwa uważane powszechnie za
ENERGIA WODNA – energia mecha- (12 proc.). Energia uzyskana z węgla jest stabilne – Kanada i Australia, a także
niczna płynącej wody. Wykorzystuje ekonomicznie najtańsza. Zdaniem wice- Kazachstan, RPA, Brazylia czy USA.
się spadek wody (sztuczne spiętrze- premiera można połączyć węgiel z eko- Trudno podejrzewać te państwa o zmo-
nia), ruch w poziomie, a także energię logią i unijnymi limitami, inwestując wę i prowadzenie kartelu, czyli dykto-
pływów i falowania. Zalety – rozwiąza- w technologie gazowania i upłynniania. wanie cen bądź uzależnianie dostaw od
nie dobre na niewielką skalę. Wady Pozwoliłoby to choć w pewnym stopniu spełniania warunków politycznych. Do-
– niezbędne odpowiednie warunki uniezależnić nas od dostaw surowców datkowo paliwa jądrowego potrzeba nie-
geograficzne, wielkie elektrownie po- z Rosji. Możliwy jest też rozwój technik porównywalnie mniej od kopalnego
ważnie ingerują w ekosystem. sekwestracji dwutlenku węgla, czyli je- – elektrownia atomowa o mocy 1 GWe
go oddzielania, wyłapywania i składo- zużywa ok. 35 ton paliwa uranowego
wania – na dnie mórz, w tworach geolo- rocznie. Jeśli w USA całą elektryczność
gicznych czy poprzez wiązanie CO2 produkowano by w ten sposób, paliwo
z minerałami. Druga strona w sporze ob- jądrowe zużywane na osobę w ciągu ca-
staje przy tym, by zastąpić tanią produk- łego życia zmieściłoby się w dłoni. Dru-
cję energii ze źródeł nieodnawialnych, gą zaletą energii atomowej jest jej czy-
ZIELONAENERGIA

obarczoną wysokimi kosztami środowi- stość. Energetyka jądrowa to zerowa emi-


skowymi, drogą produkcją ze źródeł od- sja gazów cieplarnianych i związków tok-
nawialnych, ale powodującą niewielką sycznych. Trzeci atut to koszt eksploata-
degradację środowiska. cji i produkcji energii – pod tym wzglę-
BIOMASA – masa materii zawarta dem energia atomowa jest najtańsza.
w organizmach żywych. Najczęściej Pożegnanie z węglem Wadą rozwiązania atomowego jest du-
stosuje się drewno, odchody zwie- Jedno jest pewne – klamka zapadła. ży kapitał niezbędny do postawienia elek-
rząt, słomę i odpady organiczne. Kiedy spojrzy się na prognozy popytu trowni – liczony w miliardach euro. Trze-
W wyniku spalania biomasy powsta- na energię elektryczną oraz czasu eks- ba jednak od razu brać pod uwagę długi
je ciepło przetwarzane na energię ploatacji istniejących jednostek wytwór- okres eksploatacji – budowane dziś elek-
elektryczną. Energię z biomasy moż- czych w Polsce, widać wyraźnie, że wo- trownie jądrowe będą służyły przez blisko
na uzyskać też dzięki procesom zga- bec ruchów Komisji Europejskiej w na- 60 lat. W Polsce można się jednak spo-
zowania, tlenowej i beztlenowej fer- szym kraju w perspektywie ok. 20 lat dziewać dużego oporu społecznego przy
mentacji oraz estryfikacji. Zalety zapotrzebowaniu na moc o 20–30 giga- wprowadzaniu programu jądrowego.
– mniejsza emisja szkodliwych watów (GWe) nie będzie można sprostać Energia atomowa ma u nas zły PR i ko-
dla środowiska substancji. Wady na bazie węgla. Najlepszym rozwiąza- jarzy się głównie z Czarnobylem. Prze-
– wysoki koszt. niem tego palącego problemu będzie konać Polaków mogą jednak twarde licz-
zwrot ku energii jądrowej. Rządowy pro- by – według danych za 2006 r. w 31 kra-

6 Polska Zbrojna nr 19/2008


BEZPIECZENSTWO
X SELEKCJA

Unia
Europejska
– 3x20

WWW.SXC.HU
P rojekt Unii Europejskiej nakłada na
państwa obowiązek do roku 2020:
– zmniejszenia emisji CO2 o 20 proc.;
FOTOWOLTAIKA
– zmniejszenia energochłonno-
– wykorzystywanie baterii słonecznych.
ści o 20 proc.;
Zalety – ogólna dostępność promieni
POLITYCZNA – zwiększenia udziału
słonecznych, możliwość osobnego zasi-
energii produkowanej
ENERGIA ze źródeł odnawial-
lania budynków z ogniw umieszczanych
41 – według rządu Estonii tyle razy na dachach. Wady – wysoki koszt.
nych do 20 proc.
w 2007 r. Rosja uzależniła dostawy w całkowitym rynku
energii do innych państw od spełnienia energetycznym;
żądań politycznych; – zwiększenia udzia-

RICHARD SEAMAN
55 – według Swedish Defense łu biopaliw do
Research Agency tyle razy 10 proc. w rynku pali-
w latach 1992–2006
wowym (docelowo
Rosja przerywała dostawy energii
15 proc.).
z przyczyn politycznych
GEOTERMIA – energia wydobywanych
jach działały 443 blo- powietrznych USA. Połączenie na powierzchnię ziemi wód geotermal-
ki energetyczne oparte na mocy jądrowych i węgla umożliwi- nych. Po odebraniu ciepła wodę wtłacza
energii jądrowej. W 2005 r. wy- łoby Polsce produkcję paliw węglowodo- się ponownie do złoża. Zalety – niewy-
produkowano w nich 16 proc. całej ener- rowych, co byłoby kolejnym krokiem do czerpane zasoby. Wady – ryzyko
gii wytworzonej na świecie. Energetyka uniezależnienia się od dostaw z Rosji.  zanieczyszczenia wód głębinowych,
jądrowa dynamicznie się rozwija, na taki Napisz do autora: wysoki koszt.
napęd chcą się nawet przerzucić bazy sił jakub.czerminski@redakcjawojskowa.pl

nr 19/2008 Polska Zbrojna 7


AAAAAAA
WYDARZENIA
AAAAAAAA
ZAPIS

JAROSŁAW WIŚNIEWSKI
AWANSOWALI na stopień generała dywizji: Andrzej Fałkowski (na zdjęciu) – dyrektor Departamentu Budżetowego MON; Bogusław Samol – szef
Zarządu Planowania Rzeczowego SGWP; na stopień generała brygady: Zygmunt Mierczyk – zastępca komendanta-rektora WAT.

Trzech trzeciego JAKUB CZERMIŃSKI

rezydent przyznał nominacje ge- to wystarczająca liczba przy wielkości na- nom II wojny światowej. Na stopień gene-
neralskie trzem z 15 proponowa- szej armii, podkreślając, że to on decydu- rała brygady mianowani zostali pułkowni-
nych przez MON oficerów. Uro- je o nominacjach. MON opublikował bio- cy: Aleksander Arkuszyński, Janusz Bro-
czyste wręczenie odbyło się gramy wszystkich zaproponowanych chwicz-Lewiński, Jerzy Wacław Lipka, Pa-
3 maja w Pałacu Prezydenckim. Nomina- przez ministra Klicha oficerów. Rzecznik weł Łaszkiewicz, Mieczysław Wałęga oraz
cje generalskie wzbudziły w tym roku nad- ministerstwa tłumaczył, że celem publi- Kazimierz Załęski.
spodziewane emocje. Upubliczniono infor- kacji było przerwanie kampanii dyskredy- W uznaniu wybitnych zasług dla niepod-
mację o odrzuceniu przez prezydenta towania kandydatów i podanie informacji ległości Polski prezydent odznaczył kilku-
12 kandydatów. Minister obrony narodo- „jednoznacznie wskazujących, że są to dziesięciu kombatantów krzyżami koman-
wej Bogdan Klich pytał o kryteria, jakimi oficerowie godni generalskich awansów”. dorskimi, oficerskimi i kawaleryjskimi Or-
kierował się prezydent. Zwierzchnik sił 30 kwietnia prezydent i minister Klich deru Odrodzenia Polski. Za wybitne zasłu-
zbrojnych odpowiadał, że 127 generałów spotkali się. Po rozmowach szef resortu gi w działalności na rzecz przemian demo-
obrony mówił o świetnej atmosferze i do- kratycznych oraz osiągnięcia w podejmo-
Debiut Gwiazd brym dialogu. – Wyjaśniliśmy sobie pew-
ne rzeczy, będziemy rozmawiać dalej
wanej z pożytkiem dla kraju pracy zawo-
dowej i działalności społecznej odznaczo-
PREZYDENT 2 maja, w Święto Flagi, po raz – mówił prezydent. nych zostało prawie 50 osób, w tym Jan Li-
pierwszy nadał Gwiazdy Iraku i Gwiazdy 3 maja w Pałacu Prezydenckim trzej wy- tyński, Andrzej Seweryn i Piotr Szczepa-
Afganistanu. Nowe odznaczenia wojskowe różnieni oficerowie odebrali z rąk prezy- nik. Pośmiertnie odznaczono Grzegorza
mają charakter pamiątkowy. Mogą być denta generalskie nominacje. Minister Przemyka, jedną z najmłodszych ofiar sta-
nadawane żołnierzom, policjantom, Klich wręczył im pamiątkowe plakiety oraz nu wojennego.
funkcjonariuszom Agencji Bezpieczeństwa szable. Trzej nominowani osiągnęli tożsa- Prezydent docenił również dowódców
Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby mość stopnia ze stanowiskiem. Już wcze- nadal pełniących służbę. Za wybitne za-
Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu śniej wiadomo było, że awansowany zosta- sługi w działaniach prowadzonych pod-
Wojskowego, Centralnego Biura nie Andrzej Fałkowski, który w sierpniu czas operacji wojskowych, za umiejętne
Antykorupcyjnego, Straży Granicznej obejmie dwugwiazdkowe stanowisko asy- i skuteczne dowodzenie jednostką bojo-
i Straży Pożarnej oraz osobom cywilnym. stenta dyrektora Międzynarodowego Szta- wą Krzyżem Komandorskim Orderu
Za nienaganną służbę w polskich kontyngen- bu Wojskowego NATO ds. logistyki i za- Krzyża Wojskowego odznaczeni zostali
tach wojskowych poza granicami państwa sobów. „Bez tożsamości” pozostanie dwu- gen. bryg. Ireneusz Bartniak oraz gen.
Gwiazdą Iraku odznaczonych zostało nastu kandydatów, którym prezydent nie dyw. Tadeusz Buk. Krzyż przyznany
15 osób, w tym dwoje cywilów. Gwiazdą zdecydował się wręczyć nominacji. w 2007 r. odebrał także gen. dyw. Marek
Afganistanu prezydent uhonorował dziesięciu Podczas uroczystości prezydent Kaczyń- Tomaszycki. Lech Kaczyński po raz
żołnierzy i dwóch cywilów. 3 maja w Pałacu ski wręczył także nominacje na pierwszy pierwszy wręczył też Gwiazdy Iraku
Prezydenckim udekorowano osiem osób. stopień generalski kombatantom, wetera- i Gwiazdy Afganistanu. 

8 Polska Zbrojna nr 19/2008


| | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY
KULISY PORADY |
PO SŁUŻBIE
PO SŁUŻBIE ||
HISTORIAHISTORIA | |
MILITARIAMILITARIA
ŚWIAT PRASA ||
PRASA KULISY
ŚWIAT TO I OWO | | || || |
NA MISJACH

Świętowanie
W całym kraju obchodzono Święto Flagi RP i 3 Maja.
AFGANISTAN. Pierwsza
136-osobowa grupa żołnierzy
III zmiany PKW w Afganistanie
odleciała 21 kwietnia z lotniska
Szczecin–Goleniów na misję.
Dowódcą zmiany, której trzon stano-
Centralne uroczystości odbyły się w Warszawie. wi 12 Dywizja Zmechanizowana, jest
gen. bryg. Grzegorz Buszka, zastępca

O bchody Święta Flagi zorganizowa-


no przed Zamkiem Królewskim.
Defilowały Kompania i Orkiestra Repre-
dowódcy 16 Pomorskiej Dywizji
Zmechanizowanej.

zentacyjna WP, które zaprezentowały po- AFGANISTAN. Piloci wojskowych


śmigłowców, którzy z powodu zakazu
kaz musztry paradnej. Marszałek sejmu
lotów nie będą mogli szkolić się
Bronisław Komorowski podkreślał, że w Tatrach, odbędą kilkanaście lotów
2 maja jest świętem radowania się wol- ćwiczebnych w warunkach górskich
nością, a flaga narodowa to wielka i świę- już w Afganistanie. Minister środowi-
ta rzecz. Podczas uroczystości osiem jed- ska odmówił bowiem Dowództwu
nostek i instytucji wojskowych otrzyma- Wojsk Lądowych zgody na loty nad
ło flagi państwowe, przyznane przez pre- Tatrzańskim Parkiem Narodowym.
zydenta. Wyróżnionym – m.in. 17 BZ, Według leśników TPN-u takie loty
1 BSap i WSOSP – flagi w asyście pod- szkodziły przyrodzie.
sekretarza stanu w MON Stanisława Ko-
IRAK. Dwóch amerykańskich żoł-

JAROSŁAW WIŚNIEWSKI
morowskiego i szefa Sztabu Generalne-
go gen. Franciszka Gągora wręczał szef nierzy piechoty morskiej zginęło w za-
Biura Bezpieczeństwa Narodowego Wła- machu samobójczym w mieście
dysław Stasiak.
3 maja na pl. Piłsudskiego w Warsza-
wie zabrzmiały salwy armatnie. Przed
Grobem Nieznanego Żołnierza odbyła szawy przemaszerowały oddziały repre-
się uroczysta zmiana warty. Wieńce skła- zentacyjne w obecnym i historycznym
dali przedstawiciele najwyższych władz umundurowaniu. Najwięcej emocji

US DOD
państwowych, wojskowych i samorządo- wzbudzały formacje kawaleryjskie.
wych. Pokłon przed grobem złożyli Świętowano w całym kraju – odpra-
m.in. prezydent, premier, marszałkowie wiano msze święte w intencji ojczyzny, Ramadi, stolicy prowincji Anbar,
sejmu i senatu, szef Sztabu składano wieńce pod po- w Iraku – poinformowało 22 kwietnia
Generalnego, minister obro- 2 maja jest mnikami, oddziały repre- dowództwo amerykańskiej armii.
ny narodowej i prezydent świętem radowania zentacyjne prezentowały Zamachowiec zdetonował wyładowa-
Warszawy. Przemówienie musztrę paradną. 2 maja ny materiałami wybuchowymi samo-
się wolnością, uroczystości z honorową chód przy punkcie kontrolnym nieda-
wygłosił prezydent Lech Ka-
leko miasta.
czyński. W 217. rocznicę asystą odbywały się we
uchwalenia Konstytucji
a flaga narodowa wszystkich garnizonach Ma-
IRAK. W polską ambasadę
3 maja zwierzchnik sił zbroj- to wielka i święta rynarki Wojennej, dzień w Bagdadzie uderzył 24 kwietnia po-
nych podkreślał, że histo- później na wszystkich okrę- cisk – rakietowy lub moździerzowy.
ryczna ustawa była wielkim rzecz tach podniesiono wielką ga- Lekko ranny został plutonowy BOR.
dziełem, uwieńczeniem myśli polskiego lę banderową. Oficjalne obchody orga-
Oświecenia i dowodem wewnętrznej si- nizował także Garnizon Wrocław. (kub) LIBAN. Ppłk Marek Sarnowski
ły narodu. Po uroczystości ulicami War- Barwy zgody  43 przejął 21 kwietnia dowodzenie PKW

AIR POLICING: NIEPEWNA ISLANDIA


D.KOWALSKI/P.JASZCZUK

SIŁY POWIETRZNE NIE doświadcza ostatnio zwięk- Jeżeli Polska wyśle samoloty
POTWIERDZAJĄ UDZIAŁU szonej aktywności rosyjskich nad Islandię, będą to raczej
POLSKICH F-16 W MISJI bombowców. 5 maja dyżur MiG-29. Wiadomo, że na
„AIR POLICING” NAD bojowy nad Islandią mają 2010 r. zaplanowano prze-
ISLANDIĄ. rozpocząć francuskie prowadzenie TACEVAL – we-
Informacje o planowanym na Mirage, a następnie do ryfikacji gotowości bojowej
2010 r. udziale polskich Keflaviku swoje samoloty wy- sześciu F-16 z 6 elt. Jeżeli w Libanie od ppłk. Krzysztofa
Jastrzębi w organizowanej ślą USA, Dania i Hiszpania. kontrola zakończy się powo- Kozaczuka – dowódcy XXVIII zmiany.
ochronie przestrzeni po- Udział polskich Jastrzębi dzeniem, eskadra jako pierw- Ustępujący dowódca w dowód uzna-
wietrznej tego kraju podał w misji jest niepewny. sza z polskimi F-16 otrzyma nia zasług dla umacniania pokoju zo-
m.in. „International Herald Sojusznicy zwrócili się do na- NATO Mission Capability stał odznaczony przez zastępcę do-
Tribune” oraz portal Altair. szych Sił Powietrznych z za- Rating. Taki status to niezbęd- wódcy sił UNIFIL medalem „W Służbie
Według tych źródeł nieposia- pytaniem o chęć udziału ny warunek brania udziału Pokoju”. (ad)
dająca sił zbrojnych Islandia w misji. Trwają konsultacje. w misjach sojuszu. (kub)

nr 19/2008 Polska Zbrojna 9


AAAAAAA
WYDARZENIA
AAAAAAAA
ZAPIS

Spotkania
rucznika wręczono 83 absolwen-
tom, wśród których najwyższe
wyniki uzyskał st. chor. sztab.

MON
Mariusz Ceglarski ze średnią
ALERT W ARMII ocen 5,0. (ann)

T ragiczne wydarzenia – takie


jak katastrofa pod WNIOSKI KONWENTU
Mirosławcem i wypadek pod
P rzywrócenie prawa do urlo-

SYLWIA GUZOWSKA
Nangar Khel w Afganistanie pu rozłąkowego i wprowa-
– nakazują nam sprawę jakości dzenie przepisów pozwalających
wojska uczynić priorytetem żołnierzom kontuzjowanym w mi-
– powiedział minister Bogdan sjach – w wyniku wypadków
Klich 25 kwietnia podczas uro- związanych ze służbą – na kon-
czystej promocji absolwentów
kursu oficerskiego w Wyższej
tynuowanie służby z tzw. ograni-
czeniem – o rozważenie możli- Praworządna
Szkole Oficerskiej Sił
Powietrznych. Minister ogłosił
alert jakościowy dla sił zbrojnych
wości wprowadzenia do ustawy
o służbie wojskowej żołnierzy za-
wodowych takich zapisów wnio-
strona armii
Armia nie jest idealna. Jednak wszystkim nam powinno
obejmujący poprawę dyscypliny, skował płk Anatol Tichoniuk, zależeć, aby pokazywać także ludzi, dla których służba
poziomu szkolenia oraz przyspie- przewodniczący Konwentu w wojsku jest przede wszystkim misją – podkreślił
szenie tempa modernizacji tech- Dziekanów Korpusu Oficerów
gen. bryg. Marek Witczak, komendant główny Żandarmerii
nicznej. – Dostrzegam potrzebę Zawodowych WP, 22 kwietnia
Wojskowej, 25 kwietnia podczas gali III edycji konkursu
skierowania na te cele dodatko- podczas spotkania ministra
wych środków budżetowych i za- Bogdana Klicha z Konwentem.
„Lex et Patria”.
mierzam to uczynić – obiecywał
szef MON. Poinformował, że
oczekuje od dowódców przeglą-
Płk Tichoniuk przedstawił mini-
strowi opinie organów przedsta-
wicielskich dotyczące projekto-
C elem konkursu, zorgani-
zowanego przez Stowa-
rzyszenie ŻW „Żandarm”,
nia trafiły m.in. do XVII
zmiany PKW KFOR Kosowo
i 1 Pułku Specjalnego Ko-
du programów i planów szkole- wanych zapisów ustawy. Komendę Główną ŻW oraz mandosów w Lublińcu.
niowych, zaś od wszystkich żoł- Podkreślił, że kadra pozytywnie Departament Wychowania Wśród dziesięciu żołnierzy
nierzy pełnego zaangażowania odbiera regulacje prowadzące i Promocji Obronności MON, wyróżnionych indywidualnie
i dyscypliny. Zdaniem ministra do osiągnięcia przejrzystości jest promowanie jednostek znalazł się kpt. Marek Ma-
ważne jest także – w kontekście rozwoju kadrowego, w tym wojskowych i żołnierzy zasłu- lecki z Batalionu Reprezen-
profesjonalizacji – stworzenie m.in. do usunięcia ograniczeń żonych dla kształtowania idei tacyjnego WP. Jako kierow-
systemu zachęt dla żołnierzy, uniemożliwiających powtarza- praworządności w wojsku. nik ćwiczenia rzutu grana-
m.in. konkurencyjnych na rynku nie kadencji, zniesienia ograni- W tegorocznej edycji po raz tem osłonił własnym ciałem
pracy wynagrodzeń oraz czytel- czeń wiekowych przy przecho- pierwszy uczestniczyły też żołnierza, który swój granat
nej ścieżki awansu zawodowego. dzeniu do innego korpusu czy jednostki podległe Dowódz- niefortunnie wyrzucił na
W dęblińskiej „Szkole Orląt” akty rozszerzenia prawa do świad- twu Operacyjnemu, Inspekto- przedpiersie okopu. Podczas
mianowania na stopień podpo- czeń medycznych. (ATD) ratowi Wsparcia SZ i Woj- tej akcji został ranny odłam-
skom Specjalnym. Wyróżnie- kami. (SG)

Płk Beata Laszczak, pełnomocnik ministra obrony narodowej


ds. wojskowej służby kobiet:
W armii trwają szkolenia dla kobiet żołnierzy doskonalące ich umiejętności w zakresie
inteligencji emocjonalnej. Czy nie lepiej byłoby zorganizować taki trening dla obu płci?
– Faktycznie lepiej by było, jednak zajmuję się sprawa- nież, aby w najbliższym cza-
gdyby panie i panowie szko- mi kobiet, skoncentrowałam sie w szkołach i akade-
lili się razem. Kobiety funk- się przy pierwszym takim miach wojskowych stałym
cjonują w armii z mężczy- szkoleniu na grupach pań. punktem programu były
znami, a oni też odczuwają Uważam mimo wszystko, że warsztaty antydyskrymina-
przecież potrzebę rozwoju, bardziej efektywne będą cyjne. Może w ten sposób
samodoskonalenia i mają warsztaty jednocześnie dla już na początku wspólnej
podobne problemy z komu- kobiet i mężczyzn nauki i pracy będziemy dla
nikacją, asertywnością czy w mundurach. W przyszło- siebie bardziej tolerancyjni,
panowaniem nad swoimi ści, jeśli tylko uzyskam po- z czym jako społeczeństwo
SYLWIA GUZOWSKA

emocjami. Szczególnie mło- parcie dla tego pomysłu, również mamy problemy
dzi oficerowie na pierw- chciałabym projektować – zarówno kobiety, jak
szych stanowiskach dowód- właśnie takie koedukacyjne i mężczyźni. Mamy tutaj
ców plutonów. Ponieważ szkolenia. Chciałabym rów- sporo do zrobienia. (ad)

10 Polska Zbrojna nr 19/2008


WSZYSTKO
ZAPIS | FORUM | NAO... 3| WOJSKO
CELOWNIKU BLTr| PORADY
KULISY | |PORADY | PO|SŁUŻBIE
PO SŁUŻBIE | HISTORIA
HISTORIA | MILITARIA
| MILITARIA
| ŚWIAT ||PRASA
PRASA||KULISY
ŚWIAT | TO I OWO

Dyskusje parlamentarne KARTOTEKA


GEN. BRYG. JANUSZ
ści statutowej. Komisja wysłu- rzystano w 2006 r. 58,2 proc. ADAMCZAK,
chała oceny resortu obrony miejsc, a rok temu 49,3 proc. ostatnio zastępca sze-
dotyczącej funkcjonowania Na posiedzeniu przedstawiono fa Zarządu
– Do końca roku wyższe szkolnictwa wojskowego, także koncepcje powołania Planowania
uczelnie wojskowe zostaną w której przedstawiono zarów- Związku Uczelni Wojskowych, Strategicznego SGWP,
uwłaszczone – zapowiedział no szkoły wyższe, jak i podofi- w którego skład weszłoby został z dniem
Czesław Piątas, sekretarz sta- cerskie, omawiając zasady – przy zachowaniu autonomii 28 kwietnia wyznaczony
nu w MON, 24 kwietnia pod- przyjmowania, kierunki stu- – wszystkie pięć placówek: na stanowisko dowódcy
czas posiedzenia sejmowej diów, zaplecze dydaktyczne, Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk 12 Brygady Zmechanizowanej
komisji obrony. O konieczno- stan zatrudnienia oraz liczbę Lądowych, WSO Sił w Szczecinie.
ści takich działań przypomi- studentów. Posłowie omówili Powietrznych, Akademii
nała ostatnio Najwyższa Izba też kwestie niewielkiego zainte- Marynarki Wojennej, a także GEN. BRYG.
Kontroli, mówiąc o opóźnie- resowania magistrów studium Akademia Obrony Narodowej ANDRZEJ KNAP,
niach w realizacji prawa wyż- oficerskim i związanego z tym i Wojskowa Akademia zastępca dowódcy
szych szkół oficerskich do wy- braku oficerów na pierwszych Techniczna. (ad) 2 Korpusu
posażenia w mienie niezbęd- stanowiskach służbowych Zmechanizowanego,
ne do prowadzenia działalno- – na studium w WSOWL wyko- Szkoły pod ostrzałem  22
obejmie stanowisko
dowódcy 6 Brygady
Desantowo-Szturmowej.

GEN. BRYG. JERZY


WÓJCIK został
28 kwietnia odwołany
przez ministra
Bogdana Klicha ze
stanowiska dowódcy
6 Brygady Desantowo-
-Szturmowej i przeniesiony
z dniem 15 maja do rezerwy
kadrowej.

MJR LELA
PIOTR LASKOWSKI

CHIKOVANI
rozpoczęła 22 kwiet-
nia misję dyploma-
tyczną w Polsce
MŁODZIEŻ chce pracować w wojsku. Taki wniosek w 31 Bazie Lotnictwa Taktycznego w Poznaniu- jako attaché obrony
można wyciągnąć po uroczystym pasowaniu techni- -Krzesinach – możliwe, że w swoim przyszłym miej- przy Ambasadzie
ków – awioników lotniczych z Zespołu Szkół scu pracy. Wśród pasowanych 25 kwietnia przez do- Gruzji w Warszawie z siedzibą
Elektroniczno-Telekomunikacyjnych z Leszna. wódcę bazy płk. pil. Rościsława Stepaniuka absol- w Wilnie. (an)
Ślubowali oni tym razem nie w swojej szkole, ale wentów znalazła się też jedna dziewczyna. (las)

NATO przyjedzie do Polski SZUKANIE OSZCZĘDNOŚCI


W Polsce odbędzie się zaplanowane
na wiosnę 2009 r. spotkanie mini-
strów obrony państw NATO – zadecydowa-
We wszystkich resortach
premier Donald Tusk szu-
ka oszczędności. 3 maja
Zdaniem ministra, zaosz-
czędzonych pieniędzy po-
trzebujemy na profesjonali-
ło się znaleźć „sposoby ra-
cjonalizacji wydatków”.
Premier zapowiedział mak-
ła 30 kwietnia Rada Północnoatlantycka. omawiał budżet MON zację armii, która „będzie symalne ograniczenie wy-
Zdaniem Bogdana Klicha decyzja rady z ministrem Bogdanem nas dużo kosztowała”. datków.
jest świadectwem stale rosnącej pozycji Klichem. – MON obrósł w różnego ro- – Musimy umieć lepiej wy-
Polski w NATO. Po spotkaniu minister dzaju instytucje, w tym dawać publiczne pieniądze
Według ministra spraw zagranicznych Klich relacjonował, że po- agencje, gdzie pieniądze – mówił. Minister finansów
Radosława Sikorskiego wybór rady ozna- glądy jego i premiera są nie są zawsze wydawane Jacek Rostowski informo-
cza, że po dziesięciu latach obecności zbieżne. – Oszczędności na obronność czy moderni- wał o potrzebie zaoszczę-
w NATO Polska nie jest już uważana za mają zostać wygospodaro- zacje, tylko są „przejadane” dzenia 7 mld zł.
nowego członka sojuszu. W przyszłorocz- wane w rozmaitych instytu- wewnątrz. I to są duże kwo- Ograniczenie wydatków na
nym spotkaniu weźmie udział nowy se- cjach okołowojskowych, że- ty – mówił szef rządu. Jak placówki dyplomatyczne
kretarz obrony USA. Zdaniem Sikorskiego by pozostało to, co najważ- ocenił, MON i MSZ to dobre zapowiedział już minister
dodatkowo podnosi to prestiż i wagę wy- niejsze – nasze zasoby przykłady resortów, gdzie spraw zagranicznych
boru Polski na organizatora. (kub) operacyjne – mówił. „szybko i intensywnie” uda- Radosław Sikorski. (kub)

nr 19/2008 Polska Zbrojna 11


AAAAAAA WYDARZENIA ZAPIS
AAAAAAAA

CHORĄŻY
Trzewiki na zimę i w góry
GRACJA
WIŚNIEWSKA P o wdrożeniu trzewików
letnich wzór 926/MON,
łódzki Wojskowy Ośrodek
tii prototypowych trzewików
wyłoni w przetargu komisja
3 Rejonowej Bazy Materiało-
Badawczo-Wdrożeniowy Służ- wej i WOBWSM. Należy są-

Różowa brygada by Mundurowej rozpoczął na


wniosek Szefostwa Służby
Mundurowej Inspektoratu
dzić, że trzewiki zimowe trafią
do wszystkich żołnierzy zawo-
dowych i kontraktowych, nato-

S zanowni Panowie, debiutując przed kilkoma tygodniami na ła-


mach „Polski Zbrojnej”, pozwoliłam sobie zarówno wyrazić
niechęć do „wojny płci” w żołnierskich szeregach, jak i okazać
Wsparcia SZ prace nad stwo-
rzeniem wzoru i dokumentacji
do produkcji seryjnej trzech no-
miast górskie będą wydawane
tylko personelowi kontyngen-
tów wyjeżdżających na misje
wiele ciepłych, wiosennych uczuć wobec kolegów w mundurach. wych rodzajów obuwia taktycz- typu afgańskiego oraz prawdo-
Była więc marchewka, dziś pora przylać kijem. nego dla żołnierzy. Będą to trze- podobnie 21 Brygadzie Strzel-
Na wstępie zamierzam więc podziękować serdecznie, szczególnie wiki zimowe, górskie oraz gór- ców Podhalańskich. Po wdro-
starszym towarzyszom służby płci odmiennej, za nieustanne do- skie zimowe. Prace nadzoruje żeniu nowych wzorów butów
strzeganie i podkreślanie kobiecości koleżanek w mundurach. Za Departament Polityki Zbroje- wojsko zapewne przestanie za-
to obłudne dowartościowywanie pań, pocieszanie, troskę o wszystko, niowej MON. Jego dyrektor, mawiać trzewiki „uniwersalne”
co z pozoru różni, od fryzur i paznokci, po sprawy intymne. gen. Andrzej Duks, zatwierdził starego typu 919/MON. Do-
Ostatnio trafił mi się taki adorator na strzelnicy, na szczęście 22 kwietnia założenia taktycz- świadczenie podpowiada, że
– jego szczęście – starszy również stopniem: – Rączka tutaj, palu- no-techniczne dla nowego obu- najwcześniej nowe buty mogą
szek... Och, jak pani chorąży to ładnie robi. Jak obejrzał tarczę, wia. Wykonawców rozwiązań pojawić się na nogach żołnie-
zmienił ton: – Och, nie chciałbym się znaleźć po drugiej stronie lufy. modelowych, prototypów i par- rzy w 2010 r. (ag)
No to go spytałam, czy może w walce wręcz czułby się pewniej?
Prawdziwy komplement natomiast usłyszałam raz, na poligonie, od
kaprala z plutonu: – Pani chorąży po taktyczce śmierdzi nie gorzej
od nas, a potem minutka i już jest z powrotem taka fajna kobitka.
Kobitki, sikoreczki w wojsku, strasznie zabawne, a tu tymczasem sa-
mi panowie leziecie na szafot. Prześledziłam właśnie nieustającą

SYLWIA GUIZOWSKA
dyskusję na wojskowym forum (NFoW – przyp. red.), gdzie koledzy
żołnierze w wielkich emocjach dyskutują o noszeniu bród i wąsów.
Cóż za pasja, jakie emocje, ileż „za”, tyleż „przeciw”, a kokieteria,
a grożenie zapisem w regulaminach, a odwoływanie się do historii,
do wolności i swobód obywatelskich, ripostowanie wizją „kosmatej
profesjonalizacji”. A jakie dyskusje o filozoficznej głębi, co jest zaro-
stem, a co już brodą? I nagle zaskakująca puenta: Jeśli podejdziemy Psy-żandarmi
do tematu tolerancyjnie, to homoseksualiści w wojsku będą mogli
sobie przefarbować mundury na różowo. Bardzo śmieszne! Właśnie,
dopiero co, po zajrzeniu – wejść się nie dało – do pokoju podwład-
P okaz posłuszeństwa, poko-
nywanie toru przeszkód,
atak na pozoranta, wykrywanie
stane do działań związanych
z zagrożeniem handlem narko-
tykami oraz terroryzmem – wyja-
nych mieszkających w internacie, zaleciłam im śledzenie emitowanej narkotyków oraz materiałów wy- śniał gen. bryg. Marek Witczak,
w telewizji serii: „Porady różowej brygady”. W poniedziałek przy- buchowych zaprezentowano komendant główny ŻW.
szli obrażeni, z czego wnioskuję, że oglądali. 24 kwietnia podczas pokazu wy- Psy są szkolone w Wojskowym
PS A przy okazji, czy ktoś zwrócił uwagę na zdjęcie autora cotygo- szkolenia psów przygotowywa- Ośrodku Szkolenia
dniowego felietonu? Zdaje się, że jeszcze całkiem niedawno dostoj- nych na potrzeby Żandarmerii i Tresury Psów Służbowych
ną facjatę „zdobiły” wąsy! Wojskowej. – Psy będą wykorzy- w Celestynowie. (ATU)

Nauka negocjacji
Emerytury po staremu
Bliżej prawa

ustaw. To nawiązanie do zacytowanej w jednym PRACĘ Z TŁUMACZAMI, kon-

Ś rodowisko wojskowe z oburzeniem zareagowa-


ło na planowane zmiany przepisów o zaopa-
trzeniu emerytalnym żołnierzy. To jednak fałszywy
z dzienników wypowiedzi pani minister, która za-
stanawiała się nad zasadnością wcześniejszych
emerytur dla przedstawicieli służb mundurowych.
takty z organizacjami pozarzą-
dowymi i techniki negocjacji
ćwiczyli uczestnicy międzynaro-
alarm – żadnych zmian, przynajmniej na razie, nie W trakcie spotkania ustalono, że: dowego kursu współpracy cy-
będzie. – służby mundurowe powinny mieć odrębny wilno-wojskowej NATO CIMIC
Na spotkaniu przedstawicieli zarządów wojewódz- system emerytalny; Basic Course. Zorganizowała
kich i szkolnych NSZZ Policjantów, Konwentu – stabilność odrębnego systemu emerytalnego go w Kielcach Centralna Grupa
Dziekanów Korpusu Oficerów WP, a także związ- jest jednym z bodźców do wstępowania do służby; Wsparcia Współpracy Cywilno-
ków zawodowych Służby Więziennej, Państwowej – w latach 2008–2009 nie przewiduje się prac -Wojskowej pod patronatem
Straży Pożarnej i Straży Granicznej minister pracy nad zmianą odrębnego systemu emerytalnego CIMIC Center Of Excellence
i polityki społecznej Jolanta Fedak zapewniła: dla służb mundurowych; w Holandii. W kursie, który za-
– Problematyka zmian w ustawach o zaopatrzeniu Uczestnicy spotkania zaproponowali powołanie kończył się 25 kwietnia, szkolili
emerytalnym służb mundurowych nie jest objęta stałego zespołu do konsultacji wszelkich zmian się przedstawiciele armii ośmiu
zakresem działania cywilnego ministra pracy i nie w zakresie praw i uprawnień funkcjonariuszy państw. (ann)
mam informacji w sprawie prac nad zmianą tych i żołnierzy służb mundurowych. (pg)

12 Polska Zbrojna nr 19/2008


MOTTO TYGODNIA
JOHN F. KENNEDY (1917–1963),
| | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO KULISY PORADY PO SŁUŻBIE|HISTORIA
PREZYDENT |MILITARIA
STANÓW | |
PRASA ŚWIAT TO I OWO
ZJEDNOCZONYCH: | | |
– Sama broń nie wystarcza, by utrzymać w świecie
pokój. Najważniejsi są ludzie.

Norbert
Bączyk

ARCHIWUM PIOTRA LASKOWSKIEGO


PORTFELE
PEŁNE NALOTU
Znowelizowane ostatnio rozporządzenie w sprawie dodatków wywołało
rozgoryczenie wśród pilotów śmigłowców.
ość szerokie jest pojęcie „pi- pilotów samolotów poddźwiękowych, – jest źródłem jego utrzymania. Dlatego
lot wojskowy”. Środowisko wreszcie żołnierzy zasiadających za ste- każdy żołnierz zawodowy uważnie liczy
lotnicze można porównać do rami transportowców czy śmigłowców. swoje przychody. Tym bardziej że w woj-
zespołu piłkarskiego. Na suk- Pewne różnice są oczywiste. Pilot samo- sku poziom wynagrodzenia zależny jest
ces lub porażkę pracują wszy- lotu bojowego musi mieć najlepsze wa- od znacznej liczby różnorodnych dodat-
scy, ale nie ma tu równości szans i osią- runki fizyczne, odpowiednią podzielność ków. Od 2004 r. obowiązuje nowe rozpo-
gnięć. Obrońcy nie zdobywają tylu bramek uwagi, doskonały refleks i znosić najwyż- rządzenie w sprawie dodatków do uposa-
co napastnicy i właśnie na „snajperów” sze przeciążenia. Nic więc dziwnego, że żenia zasadniczego żołnierzy zawodo-
spływa największa sława oraz, co może na takie stanowiska trafiają najlepsi, tre- wych. Dla lotników jest ono o tyle istotne,
jeszcze ważniejsze, największe pieniądze. ningi trwają najdłużej, a koszty wyszko- że zgodnie z jego wykładnią w paragrafie
W lotnictwie także mamy trochę bardziej lenia są najwyższe. dziewiątym żołnierz wykonujący loty
„elitarnych” pilotów odrzutowych samo- Żołnierz nie pracuje, ale pełni służbę, w składzie załóg wojskowych statków po-
lotów bojowych, nieco „mniej ważnych” która – podobnie jak dla cywila praca wietrznych, jako specjalista, otrzymuje co 

nr 19/2008 Polska Zbrojna 13


FORUM PILOCI
miesiąc dodatek specjalny, pod warunkiem
spędzenia w powietrzu 30 lub 40 godzin
(zależy od typu samolotu). Obowiązują
przy tym dwa istotne przeliczniki: jeden
dotyczy liczenia godziny lotu, drugi wy-
sokości mnożnika kwoty bazowej. Mó-
wiąc prostszym językiem, każda godzi-
na spędzona w samolocie odrzutowym
liczona była od 2004 r. podwójnie,
a w samolocie poddźwiękowym mnożo-
no ją przez 1,5. Pilotom śmigłowców li-
czono godziny w powietrzu bez mnożni-
ków. Miało to istotne znaczenie, ponie-
waż liczba wylatanych godzin decydo-
wała o wysokości dodatku. Aktywny pi-
lot legitymujący się nalotem 1500 godzin
mógł dostać dodatek miesięczny według
mnożnika 1,60, zaś ten z nalotem rzędu
500 godzin tylko 0,80. Inni członkowie
załóg podlegali jeszcze ostrzejszym wy-
liczeniom. Przykładowo nawigator z do-
robkiem 2500 godzin w powietrzu był
według rozporządzenia równy pilotowi
z nalotem 750 godzin.
BICIE NALOTU
Nierówności między pilotami a nawiga-
torami, a także między pilotami maszyn
JAROSŁAW WIŚNIEWSKI

naddźwiękowych a poddźwiękowych
i śmigłowców miały oczywiście swoje uza-
sadnienie. Wskazywano na wspomniane
już różne warunki pracy, specyfikę służby
na konkretnym stanowisku itp. W wojsku
przyjmowano to z mniejszym lub więk-
szym zrozumieniem, ale i z bolesną świa- Rozporządzenie z 2004 r. zniosło formalnie dodatki wynikające z posiadania
domością, że pilot śmigłowca nigdy nie do-
równa pod względem dodatku pilotowi sa- jasna przywiązanie dodatków do wylata- uposażeń żołnierzy zawodowych, co
molotu odrzutowego. Jeśli jeszcze kilka lat nych godzin stworzyło automatycznie po- – jak wiadomo – należy do priorytetów
temu średni roczny nalot dla pilota Mi-24 dział na „lepsze” i „gorsze” jednostki, Ministerstwa Obrony Narodowej. Teraz
wynosił zaledwie ok. 50 godzin, to do osią- w zależności od sprzętu, jakim dana jed- przelicznik godziny lotu na poziomie 2,0
gnięcia nalotu na poziomie ponad 2000 go- nostka dysponowała. przyznaje się nie tylko załogom samolo-
dzin i najwyższego mnożnika 1,80 potrze- Jeśli poziom jego technicznej spraw- tów naddźwiękowych, ale też śmigłow-
bował on… prawie 40 lat. Jednak rozpo- ności jest niski, szanse na przekrocze- ców pokładowych Marynarki Wojennej.
rządzenie z 2004 r. nie kolejnego progu są Dodatkowo piloci śmigłowców doczeka-
zniosło też formalnie Piloci śmigłowców nie dużo mniejsze niż li się wzrostu przelicznika do poziomu
dodatki wynikające kwestionują większych w przypadku jednostki 1,2. Co ważne, godzinę lotu na każdym
z posiadania odpo- dysponującej mniej awa- typie statku powietrznego w strefie dzia-
wiedniej klasy pilotażu przywilejów swych ryjnymi samolotami. Jak łań wojennych przelicza się przy zasto-
– III, II, I oraz mi- widać, poruszane często sowaniu współczynnika 3,0, a zatem każ-
strzowskiej. I to był kolegów z samolotów na łamach „PZ” tematy da godzina lotu w Iraku czy Afganista-
chyba poważny błąd, odrzutowych. Oczekują związane z konieczno- nie równa jest trzem godzinom wylata-
gdyż od tego momen- ścią zakupu nowych sa- nym w kraju. W tym roku z 1400 do
tu zaczęło się coś, co tylko jednakowych molotów czy śmigłow- 1500 złotych ma również wzrosnąć kwo-
można nazwać „biciem przepisów dla wszystkich ców są istotne nie tylko ta bazowa.
nalotu”. Im ktoś miał dla ogólnej obronności Nowelizacja rozporządzenia nie zmie-
większy nalot, tym większe miał szanse na państwa. Brak tych maszyn uderza niła jednak podstawowego przelicznika
dodatkowe pieniądze. Zignorowano fakt, po kieszeni pilotów i cały personel związanego z wysokością dodatków
że nalot nalotowi nierówny, bo godzina spę- techniczny. w powiązaniu z wylatanymi godzinami.
dzona w powietrzu w czasie pogodnego To, co wzburzyło część lotniczego śro-
dnia to nie to samo co godzina nocnego lo- IDZIE NOWE dowiska, znaleźć można w punkcie 7 no-
tu w ciężkich warunkach atmosferycznych. W tym roku rozporządzenie z 2004 r. wego rozporządzenia. Brzmi on: „Prze-
Zdobywanie nowych uprawnień, szkolenie doczekało się nowelizacji. Na początku pisy par. 9 ust. 4 rozporządzenia, o któ-
się na specjalistę zostało nagle finansowo lutego weszły w życie nowe przepisy, rym mowa w par. 1, w brzmieniu nada-
zrównane z każdą inną godziną lotu. Rzecz mające na celu podniesienie poziomu nym niniejszym rozporządzeniem, sto-

14 Polska Zbrojna nr 19/2008


ZAPIS FORUM
ZAPIS || | |
FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY
KULISY PORADY |
PO SŁUŻBIE ||
PO SŁUŻBIE | |
HISTORIAHISTORIA
MILITARIAMILITARIA ||
ŚWIAT PRASA
PRASA KULISY | |
ŚWIAT TO I OWO || || |

Poziom mnożnika kwoty


bazowej dla miesięcznego
dodatku specjalnego:
1,80 – piloci, którzy wykonali powyżej
2000 godzin lotu;
1,60 – piloci, którzy wykonali powyżej
1500 godzin do 2000 godzin lotu;
1,30 – piloci, którzy wykonali powyżej
1100 godzin do 1500 godzin lotu;
1,00 – piloci, którzy wykonali powyżej 750
godzin do 1100 godzin lotu oraz in-
ni członkowie załóg, którzy wykonali
powyżej 2500 godzin lotu;
0,80 – piloci, którzy wykonali powyżej 500
godzin do 750 godzin lotu oraz inni
członkowie załóg, którzy wykonali
powyżej 2000 godzin lotu do 2500
godzin lotu;
0,60 – piloci, którzy wykonali powyżej 300
godzin do 500 godzin lotu oraz inni
członkowie załóg, którzy wykonali
powyżej 1500 godzin lotu do 2000
godzin lotu;
0,50 – piloci, którzy wykonali do 300 go-
dzin lotu oraz inni członkowie załóg,
którzy wykonali powyżej 1000 go-
dzin lotu do 1500 godzin lotu;
0,40 – inni członkowie załóg, którzy wyko-
nali powyżej 500 godzin lotu do
1000 godzin lotu;
0,30 – inni członkowie załóg, którzy wyko-
nali do 500 godzin lotu.
odpowiedniej klasy pilotażu – III, II, I oraz mistrzowskiej. Od tego momentu zaczęło się „bicie nalotu”

suje się w zakresie przeliczenia czasu lo- stanu mógł policzyć sobie jako doświad- pis. Podkreślają, że wprowadzony
tów wykonanych śmigłowcem po dniu czenie misyjne także poprzednie wyjaz- w 2004 r. przelicznik nalotu dla pilotów
31 grudnia 2007 r.”. Czyli – o ile pilot dy nad Tygrys i Eufrat, jego podstawa samolotów naddźwiękowych i innych
samolotu latającego do Iraku czy Afga- przeliczeniowa byłaby dużo wyższa samolotów odrzutowych uwzględniał
nistanu będzie mógł liczyć potrójnie każ- i w konsekwencji szybciej mógłby prze- cały nalot życiowy na danym typie stat-
dą godzinę, jaką spędził nad tymi kraja- kroczyć kolejny próg. Podobnie sprawy ku powietrznego.
mi także w minionych latach, o tyle je- wyglądają w kraju, z tą różnicą, że mo- Natomiast obecnie tylko piloci śmi-
go kolega ze śmigłowca zostanie zmu- wa o przeliczeniu w skali 2,0 lub 1,2. głowców, po podniesieniu im przelicz-
szony do stosowania dwóch przeliczni- nika, zostali z tego wyłączeni, mimo że
ków: innego za służbę w PKW przykła- NA MARGINESIE w dobie operacji stabilizacyjnych to
dowo w 2005 r., a innego za takie same Gdy rozmawia się dziś z pilotami śmi- właśnie ich służba stała się wyjątkowo
zadania wykonywane w roku 2008. Tym- głowców, wyczuwalne jest ich rozgory- ciężka. W Iraku czy w najbliższej przy-
czasem gdyby przykładowy pilot Mi-24 czenie. Nie mogą zrozumieć, dlaczego szłości w Afganistanie i Czadzie zało-
czy Mi-17 wyruszający dziś do Afgani- w nowelizacji ustawy znalazł się ów za- gi śmigłowców będą służyć często
w ekstremalnych warunkach klimatycz-
nych, w dodatku z poważnym naraże-
Wojna razy trzy niem życia. Nie chodzi tu nawet o chęć

G odzinę lotu mnoży się razy trzy w strefie zdobycia dodatkowych pieniędzy, choć
działań wojennych dla każdego typu i one są zawsze istotne, co raczej o po-
statku powietrznego. W kraju samolotom czucie nierównego traktowania żołnie-
naddźwiękowym albo śmigłowcom pokłado- rzy. Piloci śmigłowców nie kwestionu-
ją bowiem większych przywilejów
JAROSŁAW WIŚNIEWSKI

wym lotnictwa Marynarki Wojennej RP go-


dzinę lotu mnoży się dwukrotnie. Dla samo- swych kolegów z samolotów odrzuto-
lotów odrzutowych poddźwiękowych przeli- wych. Oczekują po prostu jednakowych
cza się ją przy współczynniku 1,5. Dla śmi- przepisów dla wszystkich. Nie są w tym
głowców innych niż wymienione wyżej obo- osamotnieni. 
wiązuje przelicznik 1,2. Napisz do autora: norbert.baczyk@
redakcjawojskowa.pl

nr 19/2008 Polska Zbrojna 15


NA CELOWNIKU
3 maja, czyli Święto Konstytucji, to obok że po 1945 r. komuniści chcieli wymazać
Święta Niepodległości jedno z dwóch to święto z naszej pamięci...
najważniejszych świąt narodowych.
Gdyby jednak spytać, co tego dnia świę- Sejm Czteroletni podjął decyzję o bu-
tujemy, wielu Polaków miałoby pewnie dowie nowoczesnej, stutysięcznej ar-
kłopoty z udzieleniem odpowiedzi… mii. Wtedy była to kwestia „być albo
– Pewnie można łączyć tę datę z różny- nie być” dla Rzeczypospolitej. Czy dziś
mi ważnymi treściami. Ja osobiście patrzę w sytuacji, gdy Polska jest bezpieczna,
na dzień 3 maja jako na święto upamięt- podnoszenie problemu obronności jest
niające polską mądrość w zakresie refor- uzasadnione?
mowania kraju i unowocześniania ustroju – Oczywiście. Jeśli odwołujemy się do
państwa. To w dużej mierze święto pol- Sejmu Wielkiego, to pragnę przypomnieć,
skiego parlamentaryzmu i demokracji. Eu- że w Konstytucji 3 maja jest piękne zda-
ropa wie coraz więcej o tym, że Konsty- nie, które powinno być punktem odniesie-
tucja 3 maja była pierwszą w nowożytnej nia do myślenia o współczesnej armii. Czy-
Europie i drugą na świecie konstytucją tamy tam, że: „Wojsko nic innego nie jest,
państwową. Pod tym względem Polska tylko wyciągnięta siła obronna i porządna
wyprzedziła nawet rewolucyjną Francję. z ogólnej siły narodu”. Autorzy konstytu-
To znakomita marka, którą możemy się cji stwierdzili więc, że o sile armii decy-
w świecie pochwalić. Warto pamiętać, że duje jej więź ze społeczeństwem, którego

Rozmowa z BRONISŁAWEM KOMOROWSKIM,,

Armia
marszałkiem Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

z narodu
dokument ten wyznaczał w ówczesnej Eu-
ropie zupełnie nowe standardy. Dlatego
3 maja świętujemy też nasze dążenie do
nowoczesności.
jest ona cząstką. Im bliższe jest wojsko
przeciętnemu człowiekowi, tym silniejsza
jest armia. O sile armii nigdy nie będzie
więc decydowała jedynie technika. Rów-
rodu”, tak by armia zawodowa nie ozna-
czała, że społeczeństwo nie bierze już
udziału w obronie ojczyzny.

nie ważna jest postawa społeczeństwa wo- W ciągu dwóch ostatnich dekad był Pan
Reformy Sejmu Czteroletniego bec sił zbrojnych. W dobie Sejmu Cztero- silnie związany z siłami zbrojnymi. Woj-
zakończyły się jednak upadkiem letniego tęsknota za taką armią została na- sko przez ten czas bardzo się zmieniło
Rzeczypospolitej… tychmiast skorygowana przez życie. Z pla- – zostało odpolitycznione, potem mieli-
– Tak – majowe święto jest również świę- nowanych stu tysięcy skończyło się osta- śmy humanizację służby, odbudowywa-
tem przestrogi. Za późno podjęte reformy, tecznie na 65 tysiącach żołnierzy. I klęsce
przeprowadzane niekonsekwentnie, przy w wojnie z Rosją. Być może, gdybyśmy Zasada po-
nienależytym przywiązywaniu uwagi do mieli wtedy silniejszą armię, łatwiej było-
procesów zachodzących w ówczesnej Eu- by o zawarcie korzystnego sojuszu. Polska
winna być
ropie, musiały się źle skończyć. Ówczesna jest położona w takiej części świata, że sa- prosta – nosisz
sytuacja pokazuje też, że modernizacji nie modzielna walka o niepodległość, nawet mundur, jesteś
można przeprowadzać w próżni, bez so- przy wykorzystaniu wszystkich dostęp-
juszników. Polsce, otoczonej przez monar- nych zasobów, nie daje pewnej gwarancji jak najdalej
chie absolutne, takich sojuszników zabra- sukcesu. Bezpieczeństwo naszego kraju to od polityki;
kło. Dlatego dziś powinniśmy wyciągać połączenie kilku czynników – nowocze- angażujesz się
z tego wnioski: tylko postawienie na mo- sności armii, postawy społeczeństwa i sys-
dernizację w ramach NATO i UE może temu silnych sojuszy. Dlatego dziś, idąc w politykę
przynieść naszemu krajowi trwały efekt. z duchem nowoczesności i uzawodawia- – zdejmujesz
Do tego wszystkiego trzeba dodać, że jąc Wojsko Polskie, musimy równolegle
3 maja jest również świętem tryumfu tra- wprowadzać mechanizmy, które pozwolą
mundur na
dycji narodowej – nie wszyscy pamiętają, nam na wyciąganie „siły porządnej z na- zawsze

16 Polska Zbrojna nr 19/2008


| | | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA ŚWIAT PRASA KULISY TO I OWO | | |

owych i światopoglądowych przez żołnie-


rzy. Problemem jest to, że żołnierze ulega-
ją pokusie szukania dodatkowej szansy, bu-
dując relacje osobiste z każdą kolejną eki-
pą rządzącą. Armia jako całość często
wchodzi w rolę wartownika, który nerwo-
wo stoi na warcie i nie wie, komu sprezen-
tować karabin, kto jest dziś ważniejszy,
a kto będzie ważniejszy jutro. Uważam
również, że jest rzeczą niedobrą, iż prawo
daje możliwość kandydowania do sejmu
czy samorządu, a potem wracania do służ-
by. Zasada powinna być prosta – nosisz

W Konstytucji 3 maja
jest piękne zdanie, które
powinno być punktem od-
niesienia do myślenia
o współczesnej armii:
»Wojsko nic innego nie
jest, tylko wyciągnięta siła
obronna i porządna
z ogólnej siły narodu«
ŚNIEWSKI (2)

mundur, jesteś jak najdalej od polityki; an-


JAROSŁAW WI

gażujesz się w politykę – zdejmujesz mun-


dur na zawsze.

Polska ma jednak tradycje związane


nie przedwojennych tradycji, dziś z udziałem oficerów w polityce. W ca-
obserwujemy profesjonalizację... łym okresie dwudziestolecia międzywo-
– Mówimy o przemianach z różnych ob- ba było odejść od tego myślenia, poddać jennego żołnierze mieli bierne prawo wy-
szarów. Odpolitycznienie armii było klu- wojsko cywilnej i społecznej kontroli. borcze, a oficerowie byli ministrami...
czową kwestią w dobie transformacji ustro- – Tak, ale proszę zauważyć, że żołnie-
jowej. Trzeba było wówczas znaleźć miej- Dziś zgodnie z konstytucją wojsko jest rze nie odgrywali roli w polityce z uwagi
sce w demokratycznych ramach dla z na- neutralne politycznie. Co to powinno na zwycięstwo wyborcze, ale jako człon-
tury niedemokratycznej struktury, jaką są oznaczać w praktyce? kowie administracji zajmujący swoje sta-
siły zbrojne. Mało kto dziś pamięta, że – Tutaj nie ma co tworzyć jakiejś naro- nowiska z nominacji. Mimo że jestem pił-
wówczas oznaczało to de facto likwidację dowej specyfiki – wystarczy przyglądać się, sudczykiem, uważam, że chociaż takie
struktur partyjnych w wojsku. Trzeba było jak realizują to inne kraje, i na podstawie „uwojskowienie” polityki było w tamtym
zlikwidować system zarządzania sprawa- ich doświadczeń kierować się zdrowym czasie nieuniknione w świetle zachodzą-
mi obronności przez Komitet Centralny rozsądkiem. Niektórzy żołnierze pamięta- cych w Europie procesów, to jednak nie
PZPR. Potrzebna była też zmiana mental- ją jeszcze, jaką presję polityczną wywiera- jest to dla nas powód do dumy. Pamiętaj-
ności polskich żołnierzy, chociaż tym no na nich przed 1989 r., jak łamano lu- my bowiem, że wiązało się to z odejściem
wszystkim, którzy uważają, że błędem by- dziom kręgosłupy – kiedy, aby zrobić ka- od demokracji i zbliżaniem do autorytary-
ło nieusunięcie z armii żołnierzy starszej rierę w wojsku, trzeba było się wyrzekać zmu. Jest wiele innych tradycji rodem
daty, chciałbym przypomnieć, że w 1989 r. swoich przekonań religijnych czy zrywać z dwudziestolecia międzywojennego,
w obwodach zamkniętych, w których gło- z „niesłusznymi” tradycjami rodzinnymi. z których moglibyśmy dziś skorzystać.
sowali żołnierze, wygrała „Solidarność”. Dziś już tego nie ma – i to jest ważny plus Zdolność do kształtowania postaw spo-
To nie jest więc tak, że sympatia armii dla odpolitycznienia armii. Neutralność poli- łecznych, skuteczny system przysposobie-
demokracji narodziła się dopiero po roku tyczna wojska nie oznacza neutralności nia wojskowego, rozbudowana sieć orga-
1989. Chociaż wtedy jeszcze niektórzy sensu stricto. Żołnierz może mieć sympa- nizacji paramilitarnych, a także fakt, że
chcieli prostej zamiany ról: kiedyś ofice- tie polityczne – chodzi tylko o to, aby nie wojsko nie tylko mówiło, że chce być eli-
rów politycznych miało PZPR – to teraz uzewnętrzniał ich jako przedstawiciel ar- tą, ale naprawdę nią było. Takich godnych
powinna mieć ich „Solidarność”. Pojawi- mii, w miejscu służby. Żołnierzom nie wol- naśladowania wzorców jest w dwudziesto-
ły się propozycje utworzenia związków za- no też należeć do partii politycznych. Pro- leciu międzywojennym wiele. 
wodowych w wojsku, które miały być „pa- blem polityki w wojsku nie polega jednak Rozmawiali Artur Bartkiewicz
sem transmisyjnym” nowej władzy. Trze- dzisiaj na uzewnętrznianiu sympatii ide- i Tomasz Szulejko

nr 19/2008 Polska Zbrojna 17


AAAAAAA MISJE
WOJSKO PROBLEM
AAAAAAAA
SYLWIA GUZOWSKA

NORBERT BĄCZYK

Wozy bojowe Rosomak, które sprawdziły się w Afganistanie,


czeka nowy test. Nie dość, że zwiększamy ich liczebność
w Azji, to jeszcze wysyłamy je do Afryki. W tym roku powstały
też nowe odmiany specjalistyczne tych pojazdów,
które od razu wysyłamy na misje.

DOJRZAŁY CZ
W Afganistanie opinia na temat bojo-
wych wozów opancerzonych Rosomak jest
jednoznaczna. O ile na polskie kamizelki,
broń czy wypożyczone od Amerykanów
samochody HMMWV można usłyszeć
zwiększeniu ich liczebności w Afganista-
nie. Jesienią możemy mieć za granicą na-
wet 65 tych wozów.
MISJA NUMER JEDEN
stych względów, nie mogą zapewnić na-
szym żołnierzom ochrony na porówny-
walnym poziomie. Stąd decyzja o zwięk-
szeniu liczby Rosomaków w PKW, któ-
ra jest realizowana aż w trzech różnych
narzekania, o tyle Rosomaki zbierają bar- Po raz pierwszy Rosomak został publicz- wariantach.
dzo pochlebne recenzje. Pojazd ten dosta- nie zaprezentowany w podwarszawskim Po pierwsze, zgodnie z zapowiedziami,
je niezłe oceny nie tylko za wysoką mo- Sulejówku w połowie 2004 r., a formalnie wiosną tego roku wysłano drogą lotniczą
bilność czy dobre opancerzenie, ale przede armia odebrała pierwsze wozy pod koniec do Afganistanu trzy dodatkowe bojowe
wszystkim za silne uzbrojenie i systemy tegoż roku. Ponad dwa lata później, wio- Rosomaki w tzw. odmianie afgańskiej
do obserwacji oraz walki w nocy, które sną zeszłego roku, Rosomaki w odmia- (wzmocnione opancerzenie, dodatkowe
robią wielkie wrażenie na Afgańczykach. nie bojowy wóz piechoty (według klasy- wyposażenie, zdemontowane pędniki
Bez wątpienia dzięki tym wozom PKW fikacji CFE) wysłano na pierwszą misję wodne). W ten sposób PKW Afganistan
ma wyposażenie, którym może chwalić zagraniczną. Na I zmianę PKW Afgani- ma w linii 25 bojowych wozów opance-
się nawet przed Amerykanami. Mimo stan, w ramach sił ISAF, trafiły 24 pojaz- rzonych, z czego 22 w zespołach bojo-
drobnych mankamentów ocena Rosoma- dy. Okazało się jednak, że jest ich zbyt wych i trzy rezerwowe. Pięć kolejnych
ków jest na tyle dobra, że zapadła decy- mało, a uczestniczące wraz z nimi w pa- w pełni wyposażonych wozów znajduje
zja o skierowaniu ich na kolejne misje oraz trolach samochody HMMWV, z oczywi- się w kraju jako odwód. Dodatkowo dwa

18 Polska Zbrojna nr 19/2008


ZAPIS ||
ZAPIS FORUM
FORUM NA ||
CELOWNIKU WOJSKO
NA CELOWNIKU ||
WOJSKO KULISY
PORADY PORADY |
PO SŁUŻBIE ||
PO SŁUŻBIE | |
HISTORIAHISTORIA ||
MILITARIAMILITARIA
ŚWIAT PRASA | |
PRASA KULISY ||
ŚWIAT TO I OWO || |

Na koniec roku
mamy mieć już
264 Rosomaki
spośród 690 zakon-
traktowanych

NORBERT BĄCZYK

CZTEROLATEK
uszkodzone Rosomaki w najbliższym cza-
sie (prawdopodobnie w czerwcu) zostaną
ściągnięte do kraju, gdzie czeka je remont.
Jeśli uszkodzenia okażą się poważne, po-
jazdy nie wrócą już do linii, ale zostaną
mamy zatem w Afganistanie aż 31 Roso-
maków, licząc maszyny uszkodzone.
Kolejne wzmocnienie PKW Rosomaka-
mi planowane jest na jesień. W związku
z wysoką oceną ich odporności armia za-
nie transportera opancerzonego doposażo-
nego do standardu afgańskiego (dodatko-
wy pancerz, środki łączności itp.). Zamiast
wież Hitfist-30 w wozach zamontowane zo-
staną opracowane w AMZ Kutno opance-
naprawione tak, by mogły służyć do szko- proponowała wysłanie grupy takich pojaz- rzone obrotnice, w których – zależnie od
lenia. Jeżeli opłaci się doprowadzenie ich dów jako opancerzone transportery piecho- potrzeb – będzie można wymiennie zamon-
do pełnej sprawności, wrócą do normal- ty. Mogłyby one być bezpiecznym środ- tować km kal. 7,62 mm, wkm kal. 12,7 mm
nej służby liniowej. kiem do poruszania się po miejscowych lub 40 mm granatnik. Wszystkie egzempla-
W ostatnich tygodniach polski kontyn- drogach, na których grożą miny i IED. rze powstaną na podstawie wersji bazowej.
gent otrzymał kolejne wsparcie, tym ra- A trzeba pamiętać, że wkrótce przejmie- Ostatecznie, najpóźniej jesienią, żołnierze
zem w postaci czterech Rosomaków my odpowiedzialność za prowincję Gha- ewentualnej IV zmiany PKW mają mieć do
WEM, które wojsko odebrało zaledwie zni i wtedy patrole drogowe będą jednym dyspozycji aż 49 Rosomaków w trzech róż-
kilka miesięcy temu. Do Azji przetrans- z podstawowych zadań naszych żołnierzy. nych odmianach.
portowano je tak jak wersje bojowe – dro- Ministerstwo Obrony Narodowej zaakcep-
gą powietrzną. Mają zastąpić pojazdy towało tę koncepcję. MISJA NUMER DWA
Ryś-Med i, podobnie jak wozy bojowe, W ciągu pięciu miesięcy powinno zostać Kolejnym sprawdzianem dla Rosoma-
zostać dodatkowo opancerzone. Łącznie przygotowanych 20 Rosomaków w odmia- ków będzie misja w Czadzie. Tam również 

nr 19/2008 Polska Zbrojna 19


AAAAAAA MISJE
WOJSKO AAAAAAAA
wysyłamy trzy odmiany – osiem pojazdów z wieżą Hitfist-30, resztę stanowią wozy w warsztatach technicznych. Sześć z nich
bojowych, sześć transportowych i dwa ewa- bazowe. Część z nich już przerobiono na trafi do Czadu, a 20 do Afganistanu. Po-
kuacji medycznej. Mogą się tam przydać odmiany specjalne – pod koniec ubiegłe- wstanie osiem kolejnych Rosomaków
nie tylko jako sprzęt bojowy, ale przede go roku gotowych było sześć egzemplarzy WEM, dwa wozy dowodzenia i 26 wozów
wszystkim jako pojazdy transportowe, po- Rosomaka WEM, cztery inne służą do na- dla żołnierzy z ppk Spike (razem z pierw-
nieważ zła jakość dróg w Czadzie (albo uki jazdy, a pojedyncze egzemplarze wy- szym egzemplarzem będzie ich 27). Dzię-
i ich brak) to duże wyzwanie dla samocho- korzystano jako prototypy transportera do ki temu do eksploatacji trafą łącznie 73 spo-
dów. Dlatego odmiana transportera opan- przewozu obsług wyrzutni ppk Spike oraz śród 101 pojazdów bazowych (licząc tak-
cerzonego piechoty, która zadebiutuje naj- wspomnianego już transportera opancerzo- że już przerobione). Kolejna piątka zosta-
pierw właśnie w Czadzie, powinna być nego piechoty z obrotnicą. Wkrótce zakoń- nie wykorzystana do prac badawczo-roz-
używana nie tylko do przewozu żołnierzy, czą się próby tego ostatniego, dzięki cze- wojowych wozów: pomocy technicznej,
ale także do transportu różnych ładunków, mu możliwe będzie wdrożenie go do SZRP rozpoznania technicznego, rozpoznania
takich jak woda, leki czy ubrania dla miej- i skierowanie na obie misje. skażeń oraz jako nośniki systemów auto-
scowej ludności. Rosomaki, zgodnie z planem, trafiają do matycznego dowodzenia Łowcza i Rega.
Do Afryki nasze wozy pojadą ze stan- 17 i 12 brygad zmechanizowanych, a tak- Najpóźniej w 2009 r. do linii powinny wejść
dardowym opancerzeniem, takim samym że do ośrodków szkolenia. Na początku wszystkie dotychczas wyprodukowane po-
jak używane w kraju. Wersja transportera przezbrajane są pierwsze bataliony piecho- jazdy bazowe.
opancerzonego piechoty też będzie miała ty zmotoryzowanej brygad, następnie Należy mieć nadzieję, że zamierzenia
obrotnicę z AMZ Kutno. Pojazdy wyruszą przyjdzie kolej na drugie bataliony. Naj- Biura ds. wdrażania KTO oraz Wojsk Lą-
na misję najpierw drogą morską, a potem więcej Rosomaków ma 17 BZ, ona też wy- dowych zostaną w pełni zrealizowane. Wi-
dopiero z jednego z afrykańskich portów śle nowe wozy bojowe do Czadu. Łącznie dać postęp w pracach nad wdrażaniem Ro-
zostaną skierowane do Czadu. do 2013 r. planujemy wyposażyć w Roso- somaków do wojska, choć w poprzednich

SYLWIA GUZOWSKA
NAJWIĘCEJ ROSOMAKÓW ma 17 BZ, ona też wyśle nowe wozy bojowe do Czadu.

Łącznie PKW Afganistan i PKW Czad maki osiem batalionów w trzech różnych latach miały miejsce poważne opóźnienia.
za kilka miesięcy powinny dysponować brygadach. Wojskom Lądowym zależy, aby Nadal jest to proces bardzo dynamiczny
65 Rosomakami o wartości ponad pół mi- w tym roku zakończyć ukompletowanie i przynoszący nowe decyzje, ale armia do-
liarda złotych. To naprawdę dużo, bo w sprzęt bojowy pierwszych, w pełni za- staje coraz więcej wozów i może je wyko-
w zagraniczne misje zaangażujemy aż wodowych batalionów zmotoryzowanych rzystywać w codziennej służbie, a nawet
30 procent naszych najnowszych wozów w obu brygadach, gdyż obligują nas do te- w warunkach konfliktu zbrojnego o niskiej
bojowych. Wzmocni to poważnie nasz po- go zobowiązania sojusznicze. Jeśli produ- częstotliwości.
tencjał bojowy i możliwości transporto- cenci wywiążą się ze zobowiązań i nie po- Pytaniem otwartym pozostaje: co da-
we. A co najważniejsze, pomimo braku jawi się jakaś pilna potrzeba operacyjna, lej? Czy wojsko zadowoli się 690 Roso-
odpowiednich opancerzonych samocho- raczej uda się to osiągnąć. Na koniec roku makami, czy też po roku 2013 chciałoby
dów patrolowych, powinno zapewnić mamy mieć już 264 Rosomaki z 690 za- kupić ich więcej? Na pewno część pojaz-
większe bezpieczeństwo żołnierzy w cza- kontraktowanych. dów, w tym wozy z obrotnicami i być mo-
sie konwojów i patroli. Bieżący rok będzie także bardzo ważny że wozy do przewozu obsług zestawów
dla programu wdrażania odmian specjali- ppk Spike, za kilka lat zostaną wykorzy-
WE WŁASNYM OGRÓDKU stycznych. Symbolicznie zaczęło się to już stane w innej, docelowej konfiguracji.
Ogólnie wiosną tego roku Wojska Lądo- pod koniec 2007 r., kiedy armia odebrała Niemniej nawet wówczas gestorzy będą
we dysponowały 202 Rosomakami wypro- pierwsze Rosomaki WEM. Teraz kończą zgłaszać większe potrzeby. Skoro bowiem
dukowanymi w latach 2004–2007. Pod ko- się testy transportera piechoty z obrotnicą, Rosomak się sprawdza, to jest pożądanym
niec kwietnia spodziewane są pierwsze bo- a następny będzie pojazd do przewozu ob- sprzętem. 
jowe wozy piechoty z tegorocznej produk- sług zestawów ppk Spike. Plany zakładają
cji (zaplanowano 62 egzemplarze). Z tych dalsze zagospodarowanie pojazdów bazo- Napisz do autora:
202 połowa to właśnie odmiana bojowa wych, które dotychczas znajdowały się norbert.baczyk@redakcjawojskowa.pl

20 Polska Zbrojna nr 19/2008


| | | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA ŚWIAT PRASA KULISY TO I OWO | | |

Siły EUFOR
Tchad/RCA
marzec 2008
Austria – 151
Belgia – 77
Czechy – 1
Finlandia – 62

Półmetek
Francja – 1073
Hiszpania – 1
Holandia – 1
Irlandia – 59
Portugalia – 29
Szwecja – 224
Wielka Brytania – 3
Włochy – 109

W Czadzie i Republice Środkowoafrykańskiej jest już ponad połowa żołnierzy przewidzianych do


pełnienia misji w tym kraju. 15 marca ogłoszono wstępną gotowość operacyjną EUFOR Tchad/RCA.
TA D E U S Z W RÓ B E L

ierwsi żołnierze Grupy Inżynie- ło już 147 żołnierzy z 22 państw, a do dzie się więcej baz EUFOR-u niż to po-
ryjno-Przygotowawczej Polskie- Afryki przybyło około 1800 z 3700 pla- czątkowo zapowiadano. I tak w sektorze
go Kontyngentu Wojskowego nowanych żołnierzy, w tym ponad tysiąc centralnym, poza Abeche i Forchaną, siły
misji EUFOR Tchad/RCA odle- Francuzów. Zdolne do działania były Do- unijne mają stacjonować też w Gueredzie.
cieli 17 kwietnia na misję. Ich zadaniem wództwo Sił w Abeche oraz włoski szpi- Prawdopodobnie będzie tam rozmieszczo-
będzie stworzenie na terenie bazy w Iribie, tal polowy zapewniający zabezpieczenie ny kontyngent rumuński. Nowa lokaliza-
we wschodnim Czadzie, infrastruktury nie- medyczne na poziomie drugim. Docelo- cja, Bahai, pojawiła się również w sekto-
zbędnej do przyjęcia sił głównych, czyli wo siły europejskie będą miały jeszcze rze północnym, za który odpowiadać ma-
dwóch kompanii manewrowych i grupy lot- dwa takie szpitale – w Birao i Ndżame- ją polscy żołnierze. Nie wiadomo jeszcze,
niczej ze śmigłowcami Mi-17. nie. Gotowy do działania był też batalion jakie siły będą tam stacjonować. Wśród pol-
Podobna jednostka przygotowawcza francuski, 585 żołnierzy z pułku czołgów skich ograniczeń narodowych znajduje się
z kontyngentu irlandzkiego udała się do piechoty morskiej (RCIM). Jego dowódz- m.in. takie, które mówi, że nasz kontyn-
Czadu w ostatnim tygodniu kwietnia. Ma two i większość pododdziałów stacjonu- gent będzie skupiony w jednej bazie, i że
ona do wykonania takie same zadania jak je w Forchana, na wschód od Abeche, tą bazą będzie Iriba. Natomiast w irlandz-
polska grupa, tyle że w miejscowości Goz a jedna z kompanii ze wsparciem logi- kim sektorze będzie operowała licząca
Beida. Siły główne irlandzkiego kontyn- stycznym i inżynieryjnym – w Birao. 60 marines holenderska jednostka rozpo-
gentu liczą 388 żołnierzy z 97 Batalionu znawcza. Tu jednak, jak dotąd, jest tylko
Piechoty. Do Czadu udadzą się w drugiej Nowe bazy jedna baza w Goz Beida. 
połowie maja. W rejonie lotniska w stolicy Czadu Napisz do autora:
powstała baza Europa, która ma zabez- tadeusz.wrobel@redakcjawojskowa.pl
Połowa obecna pieczać logistykę misji. Na stałe ma
Bataliony polski i irlandzki będą odpo- w niej stacjonować 600 żołnierzy. Znaj-
wiadały za sektory północny i południo- dzie się tu również 200 dodatkowych
wy. Sektor centralny przypadł Francuzom, miejsc dla tych uczestników misji, któ-
którzy dotarli już w rejon działań. Szyb- rzy przylatują bądź opuszczają Czad.
kie rozwinięcie sił ułatwiła im długoletnia W Abeche powstaje Camp des Etoiles.
EUFIR/TCHAD/RCA (2)

obecność na tym terenie. Podobnie rzecz Tę miejscowość przewidziano jako miej-


się miała w przypadku zgrupowania w Bi- sce stacjonowania szwedzkiego kontyn-
rao, w północno-wschodniej części Repu- gentu. Jego trzon stanowi 170-osobowa
bliki Środkowoafrykańskiej. kompania piechoty morskiej, która za-
15 marca dowódca operacji EUFOR mieniła łodzie szturmowe na kołowe
Tchad/RCA, Irlandczyk gen. por. Patrick transportery opancerzone XA-203. W REJONIE LOTNISKA w stolicy Czadu
Nash ogłosił osiągnięcie wstępnej goto- Szwedów wzmocnił pluton fiński. powstała baza Europa, która ma zabezpieczać
logistykę misji. Na stałe ma w niej stacjonować
wości operacyjnej. W tym momencie Z mapy zamieszczonej na internetowej
600 żołnierzy.
w kwaterze głównej w Mont Valerien by- stronie operacji wynika, że w Czadzie znaj-

nr 19/2008 Polska Zbrojna 21


AAAAAAA SZKOLNICTWO
WOJSKO AAAAAAAA

ANNA DĄBROWSKA

Uczelnie
pod ostrzałem
Więcej studentów cywilnych niż wojskowych, zbyt mało słuchaczy na studium oficerskim,
niedostosowanie do wymagań „Prawa o szkolnictwie wyższym” – to tylko niektóre problemy,
jakie Najwyższa Izba Kontroli wytknęła szkołom oficerskim.

O wyższych uczelniach wojskowych wojową. Ten program reformy realizuje niczeniu naboru kandydatów na żołnierzy
było głośno w ubiegłych latach w związ- także obecne kierownictwo MON, z tym zawodowych, okazała się nietrafna” – czy-
ku ze zmieniającymi się koncepcjami ich że do związku uczelni chce włączyć tak- tamy w raporcie. Kontrola wykazała bo-
reorganizacji. Były szef MON Radosław że WAT i AON. wiem, że cywilni absolwenci nie bardzo
Sikorski propagował pomysł utworzenia garną się do wojska.
Uniwersytetu Obrony Narodowej, który Studium w odwrocie NIK zaznaczył także, że doprowadzo-
miał powstać na bazie Akademii Marynar- Jednak zdaniem Najwyższej Izby Kon- no do zmniejszenia liczby kandydatów na
ki Wojennej, Akademii Obrony Narodo- troli sytuacja w wyższych uczelniach woj- oficerów studiujących w uczelniach woj-
wej, Wojskowej Akademii Technicznej, skowych nie wygląda za dobrze. Oceniła skowych. Przez to dopływ oficerów na
części Wyższej Szkoły Oficerskiej Woj- ona krytycznie ich funkcjonowanie pierwsze stanowiska służbowe systema-
ska Lądowych i WSO Sił Powietrznych. – przede wszystkim szkół oficerskich. NIK tyczne się obniżał i nie zaspokajał potrzeb
Swoją decyzję uzasadniał tym, że wojsko sprawdził wszystkie pięć szkół i akademii. armii. Ich obsada zmalała, jak wylicza NIK,
nie potrzebuje tylu kosztownych szkół, aby Raport objął okres od 2005 r. do I kwar- do 74 proc. w I kwartale 2007 r., a na ko-
wykształcić oficerów. tału 2007 r. Zdaniem NIK działania Mi- niec 2008 r. może osiągnąć nawet 54 proc.
Inaczej widział reformę tych uczelni nisterstwa Obrony Narodowej w latach Stworzyło to, w ocenie Izby, realne zagro-
jego następca Aleksander Szczygło. 2005–2006 r. dotyczące reorganizacji żenie, że od tego roku do obsadzenia pierw-
W lipcu 2007 r. podpisał decyzję w spra- wyższego szkolnictwa wojskowego były szych stanowisk oficerskich może brako-
wie zmian w szkolnictwie zakładającą nieefektywne i nieskuteczne. W szczegól- wać nawet około tysiąca oficerów.
m.in. stworzenie związku uczelni ności odnosi się to do kontynuowania
(WSOWL, WSOSP i AMW) przy zacho- przygotowania kandydatów na oficerów Pięta achillesowa
waniu ich autonomii. Akademia Obrony spośród magistrów uczelni cywilnych, – Wpływ na dzisiejszy stan liczbowy ab-
Narodowej miała zajmować się szeroko którzy po rocznym studium wojskowym solwentów uczelni wojskowych miały de-
pojętym bezpieczeństwem narodowym obejmują pierwsze stanowiska służbowe cyzje o reorganizacji szkolnictwa wojsko-
i kształceniem kadr dowódczych wojska w stopniu podporucznika. „Koncepcja za- wego podejmowane w 2002 r., w ramach
oraz pracowników administracji, a WAT spokajania większości potrzeb armii tymi których postanowiono m.in. uruchomić
dbać m.in. o działalność badawczo-roz- absolwentami, przy równoczesnym ogra- w miejsce studiów wyższych studium

22 Polska Zbrojna nr 19/2008


ZAPIS ||
ZAPIS FORUM
FORUM NA ||
CELOWNIKU WOJSKO
NA CELOWNIKU ||
WOJSKO KULISY
PORADY PORADY |
PO SŁUŻBIE ||
PO SŁUŻBIE | |
HISTORIAHISTORIA
MILITARIAMILITARIA ||
ŚWIAT PRASA
PRASA KULISY
ŚWIAT TO I OWO | | || || |

Niektóre dane wojskowej oraz odpowiednia akcja pro- studiów. – Utrzymywanie tak wielkiego
z raportu NIK mocyjna samej rekrutacji. W zapełnie-
niu luki w szeregach podporuczników
potencjału dydaktycznego dla 600–700
studentów w mundurach na każdym z lat
ma pomóc także przyszła zmiana w prze- studiów byłoby wyjątkowo nieracjonalne
W latach 2004–2007 za-
miast przewidywanych
1523 cywilnych magistrów
pisach przewidująca, że na pierwszy sto-
pień oficerski wystarczy licencjat, a do-
finansowo – wyjaśnia resort.
Spadochron i komputer
piero od stopnia majora będzie wymaga-
na studium oficerskie przyję- ne wykształcenie magisterskie. Jednym z głównych zarzutów wyrażo-
to ich 834, w tym na stu- Izba wytknęła także, że skontrolowane nych w raporcie NIK, obok nieracjonal-
dium w WSOWL z planowa- uczelnie – mimo że z nazwy wojskowe nej struktury zatrudnienia i niewykorzy-
nych 1336 absolwentów – w zdecydowanej większości kształciły stania posiadanej infrastruktury, są opóź-
– 663. studentów cywilnych. Kontrolerzy zazna- nienia w dostosowaniu wyższego szkol-
czyli, że występujące od kilku lat zjawisko nictwa wojskowego do wymogów ustawy
W uczelniach wojskowych
studiowało 647 kandy-
datów na żołnierzy zawodo-
zmniejszającej się liczby studentów mun-
durowych, szczególnie będących kandyda-
„Prawo o szkolnictwie wyższym”.
W szczególności dotyczyło to opóźnień
tami na żołnierzy zawodowych, było kon- w realizacji prawa WSO, nabytego w 2005
wych w latach 2006/2007 sekwencją decyzji szefa MON z 2002 r. r., do wyposażenia w mienie niezbędne
(1135 w latach 2004/2005), Spowodowała ona ograniczenie lub zanie- do prowadzenia działalności statutowej.
a łącznie studentów wojsko- chanie naboru kandydatów na oficerów. Uczelnie użytkowały nieruchomości
wych było 985. W stosunku – W decyzji tej przewidziano m.in. prze- i przedmioty należące do jednostek woj-
do ogółu studiujących kształcenie WAT w uczelnię cywilną i dla- skowych lub rejonowych zarządów infra-
– 11 566 studentów stacjo- tego szef MON pomijał akademię w latach struktury. Jedynym trwałym mieniem, sta-
narnych i niestacjonarnych 2002–2005 r. w corocznych decyzjach nowiącym własność szkół, był sprzęt
– stanowiło to 8,5 proc. o naborze kandydatów na żołnierzy zawo- komputerowy w WSOSP i spadochron
dowych – argumentuje NIK. w WSOWL. – Przewlekła procedura
W edług szacunków baza
czterech uczelni (poza
AON) umożliwia kształcenie
Natomiast zdaniem MON uruchomie-
nie studiów cywilnych było doskonałą oka-
uwłaszczenia szkół skutkuje corocznym
nieuzasadnionym wydatkowaniem z bu-
zją do podniesienia efektywności wyko- dżetu MON około 6 mln zł podatku – pod-
jednocześnie około 1700 rzystania potencjału dydaktycznego aka- kreślali kontrolerzy NIK. Nieruchomo-
podchorążych. Możliwości demii w sytuacji ograniczenia, a nawet za- ściami użytkowanymi przez WSO zarzą-
kształcenia ogółu studentów przestania prowadzenia w tych uczelniach dzały bowiem RZI. Przez to szkoły, cho-
we wszystkich pięciu uczel- studiów wojskowych. –WAT już kilka lat ciaż od stycznia 2003 r. zostały zwolnione
niach wojskowych – pod temu musiał dostosować zasady działania z opłat z tytułu podatku od nieruchomości,
względem bazy dydaktyczno- do przepisów obowiązującej ówcześnie podatku rolnego i leśnego, nie mogły z tych
-naukowej – to ponad 19 tys. cywilnej ustawy o szkolnictwie wyższym zwolnień skorzystać, gdyż to nie one, lecz
osób, a w latach 2006/2007 i stworzył dobre podstawy do wejścia zarządy, miały – w rozumieniu przepisów
uczyło się ich tylko 11,5 tys. uczelni w obecny system „Prawa o szkol- – status podatnika. W konsekwencji w ba-
nictwie wyższym”, poprawiło też jej sy- danym okresie, jak podaje NIK, RZI wy-
oficerskie i zaprzestać kształcenia leka- tuacje ekonomiczną – informuje minister dały z budżetu MON 27,8 mln zł na wspo-
rzy wojskowych – odpowiada minister Klich. Zaznaczył też, że studenci cywilni mniane podatki.
Bogdan Klich. Tłumaczy, że zmienność pozostaną na uczelniach wojskowych gru- Przedstawiciele resortu obrony odpo-
i nietrafność koncepcji reorganizacji pą liczniejszą niż żołnierze. Wynika to, wiadają, że kwestia wyposażenia WSO
z 2005–2007 r. miała niewątpliwy wpływ jak tłumaczy MON, ze znacznego zróż- w mienie została rozstrzygnięta w decy-
na tempo dostosowania uczelni do prze- nicowania potrzeb armii i konieczności zji z lipca 2007 r. Nadal trwają jednak
pisów ustawy „Prawo o szkolnictwie utrzymania przez uczelnie uprawnień do prace nad uzgodnieniem zakresu ich wy-
wyższym”, ale nie mogła wpłynąć na prowadzenia kilkudziesięciu kierunków posażenia, bowiem część nieruchomości
liczbę absolwentów uczelni, ponieważ użytkowanych przez szkoły jest niezbęd-
podchorążowie, którzy będą kończyć na- na także do utworzenia centrów szkole-
ukę w tym roku, przyjmowani byli do nia specjalistycznego podległych dowód-
KAROLINA PRYMLEWICZ (2)

szkół pięć lat temu. com rodzajów sił zbrojnych. – Do końca


Zdaniem resortu obrony słabe efekty tego roku WSO zostaną uwłaszczone
rekrutacji wynikały przede wszystkim – obiecał Czesław Piątas, sekretarz sta-
z tego, że zawód żołnierza na rynku pra- nu w MON, pod koniec kwietnia w cza-
cy był mało atrakcyjny, co dopiero w tym sie posiedzenia sejmowej komisji obro-
roku nieznacznie się poprawiło. Szkoły ny. Podkreślił jednak, że po oddaniu ma-
tłumaczą natomiast, że problem z waka- jątku do dyspozycji komendantom uczel-
tami na studium oficerskim jest spowo- NIK WYTKNĄŁ, że skontrolowane uczelnie ni kontrola i nadzór nad nim będą bardzo
– mimo że z nazwy wojskowe – w zdecydowa-
dowany brakiem dostatecznej liczby kan- nej większości kształciły studentów cywilnych.
szerokie. Resort zapewnia, że także po-
dydatów, którzy ukończyli kierunki po- Studenci cywilni pozostaną na uczelniach woj- zostałe zmiany przewidziane w progra-
trzebne wojsku. Ponadto wiele osób od- skowych grupą liczniejszą niż żołnierze. Wynika mie reformy wyższego szkolnictwa woj-
pada na egzaminach – szczególnie pod- to, jak tłumaczy MON, ze znacznego zróżnico- skowego z 2007 r. są sukcesywnie wdra-
czas testu z wychowania fizycznego i an- wania potrzeb armii i konieczności utrzymania żane we wszystkich uczelniach. 
przez uczelnie uprawnień do prowadzenia kil-
gielskiego. Według resortu niezbędne są kudziesięciu kierunków studiów.
Napisz do autorki:
zmiany w celu uatrakcyjnienia służby anna.dabrowska@redakcjawojskowa.pl

nr 19/2008 Polska Zbrojna 23


WOJSKO PROBLEMY
W piśmie skierowanym do naszej reda
że w obszarze jego działania na mieszk

itwa między lokatorami


a WAM-em trwa w kilku
miejscowościach woje-
wództwa lubuskiego od ro-
ku. Wojskowa Agencja
Mieszkaniowa, aby realizować statuto-
BOGUSŁAW POLITOWSKI we obowiązki, musi doprowadzić do od-
zyskania 200 wynajętych przez siebie
Prawie 200 rodzin z lubuskiego chce lokali.
Atmosferę podgrzewają lokalne media.
protestować w Warszawie przed siedzibą Całej sprawie spokojnie przyglądają się
Ministerstwa Obrony Narodowej w sprawie natomiast gminne samorządy i władze,
które tak naprawdę ponoszą najwięk-
zachowania wojskowych mieszkań, które szą odpowiedzialność za zaistniałą

Ludzie bezd
sytuację.
prawnie im się nie należą.

Wszystko zaczęło się kilka lat wcze-


śniej. Po reorganizacji i likwidacji jed-
nostek wojskowych w kilku miastach
województwa, na prośbę władz lokal-
nych, Wojskowa Agencja Mieszkanio-
wa wynajęła czasowo wolne mieszka-
nia gminom. Najwięcej lokali oddano
do czasowego użytkowania w nieistnie-
jącym już garnizonie Gubin.
Agencja zawarła z władzami gmin od-
powiednie umowy. Określono precyzyj-
nie czas wynajmu, a w dokumencie wy-
raźnie zapisano, że po okresie obowią-
zywania umowy najemca, w przypadku
Gubina Zakład Usług Komunalnych,
przekaże wynajmującemu lokale miesz-
kalne. W umowie znalazł się także punkt
przypominający, że najem ma charak-
ter tymczasowy i najemca nie może czy-
nić w lokalach żadnych zmian, a wszel-
kie poniesione nakłady stają się własno-
ścią wynajmującego. Zgodnie z umową
najemcy nie przysługują żadne roszcze-
nia o zwrot tych nakładów.
Następnie gminy wynajęły mieszka-
nia. Wiadomo, że wiele z nich dostały
osoby wykonujące kluczowe z punktu
widzenia miasta zawody – lekarze, na-
uczyciele, funkcjonariusze Policji i Stra-
ży Granicznej.
Wszystko było dobrze do momentu,
WWW.SXC.HU

gdy minął czas wynajmu i WAM zaczął


się dopominać o zwrot mieszkań. Roz-
począł się okres profesjonalizacji armii,

24 Polska Zbrojna nr 19/2008


| | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA ŚWIAT PRASA KULISY TO I OWO | | | | | |
kcji dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w Zielonej Górze mgr Zdzisław Niedziela informuje,
anie oczekuje obecnie około 500 żołnierzy zawodowych.

żołnierzy zawodowych zaczęło nagle kuje obecnie około 500 żołnierzy zawo- tytułu prawnego do zamieszkiwania
przybywać, a agencja mieszkaniowa, dowych. Przewiduje się, że w najbliż- w wojskowych mieszkaniach, a w kon-
aby wypełniać ustawowe zadania, po- szym czasie ze względu na szybki pro- sekwencji do ich wykupienia za dzie-
winna zapewnić zakwaterowanie no- ces uzawodowienia trzeba będzie przy- sięć procent wartości. Prośbę taką napi-
wym żołnierzom. gotować kadrze zawodowej kolejnych sała m.in. mieszkanka Żar, bohaterka
WAM zażądał więc oddania miesz- 850 lokali mieszkalnych. Dyrektor jednego z artykułów, jaki ukazał się
kań. Niestety gminy nie miały lokali, do zwraca również uwagę, że aby pozyskać w „Gazecie Lubuskiej”. Samotnie wycho-
których mogłyby przenieść mieszkają- taką ilość mieszkań, potrzebne są środ- wująca dziecko oficer policji, podobnie
ce w nich osoby. Przed wieloma ludź- ki finansowe na nowe inwestycje. jak wielu innych lokatorów, zainwestowa-
mi, nie tylko w Gubinie, stanęło widmo Pismo dyrektora Niedzieli rozwiewa ła w 50-metrowe mieszkanie dość duże
eksmisji na bruk lub do mieszkań wszelkie wątpliwości. Skoro brakuje pieniądze. Zawierzyła miejskim urzędni-
o znacznie gorszym standardzie. Oka- mieszkań dla żołnierzy, WAM na pew- kom, że bez problemu będzie mogła wy-
zało się, że władze lokalne, zamiast wy- no nie będzie oddawał swoich kwater kupić lokal, w którym mieszka.
korzystać czas uzyskany dzięki tymcza- osobom niezwiązanym z wojskiem. Dziś już wie, że zgodnie z prawem

domni
sowej umowie z WAM-em na dokona- Możliwa jest natomiast sprzedaż miesz- powinna do końca maja opuścić miesz-
kanie. Miasto nie ma dla niej jednak
żadnej propozycji. Pani oficer żali się,
że czuje się bezsilna i że wyczerpała już
wszelkie możliwości prawne. Niedaw-
no kolejny raz wysłała pismo do mini-
stra obrony narodowej. Jej starania
o mieszkanie z wojska poparli miejsco-
wy i wojewódzki komendanci Policji,
władze lokalne oraz senator z tamtego
regionu. Pod prośbą do Bogdana Klicha
nie własnych inwestycji, ciągle miały kań – w 2007 r. agencja zaproponowa- o pozytywne załatwienie tej sprawy
nadzieję, że lokale, o których mowa, ła gminie Gubin sprzedaż 24 lokali dla podpisał się nawet szef MSWiA. Biorąc
wojsko odda im na własność lub od- miejscowej społeczności po cenach pre- pod uwagę, że pani Alina jest bardzo ce-
sprzeda za niewielki procent wartości. ferencyjnych. Gmina odmówiła. nionym oficerem oraz samotną matką,
Liczący na to urzędnicy miejscy zaczę- można mieć nadzieję, że jej sprawa zo-
li przekonywać lokatorów, że mieszka- Mieszkańcy ślą petycje stanie rozstrzygnięta pozytywnie. Wie-
nia, które zajmują, będą mogli wykupić Jak dowiedzieliśmy się w zielonogór- lu ludzi będzie jednak musiało wojsko-
za ułamek ich wartości. Ludzie uwie- skim WAM-ie, zgodnie z ustawą, mini- we mieszkania opuścić.
rzyli. Wbrew umowom najmu wiele ro- ster obrony w sytuacjach wyjątkowych Z prawnego punktu widzenia agencja
dzin zaczęło inwestować w swoje kwa- może wyrazić zgodę cywilowi na wy- ma rację, ale rozumiejąc trudną sytu-
tery poważne pieniądze. kup mieszkania od wojska po cenach ację, chce ulżyć niefortunnym lokato-
preferencyjnych. Korzystając z tego rom. Dlatego właśnie podjęto decyzję
Żołnierze czekają przepisu, tylko z samego Gubina ponad o zwrocie części pieniędzy zainwesto-
Kiedy WAM upomniał się o swoją stu mieszkańców wysłało już do MON wanych w mieszkania.
własność, w sprawę zaangażowały się prośby o wyrażenie zgody na wydanie W wielu przypadkach WAM prze-
lokalne media i władze. Burmistrz Gu- dłużył także umowy najmu, dając gmi-
bina w imieniu władz samorządowych ÊÎÓ
nom i lokatorom czas na znalezienie
zaczął słać prośby do MON o nieod- f}hnlzdq| ÊËÎ nowych lokali. WAM ponowił także
płatne przekazanie mieszkań z zaso- ÊËÓ hihnw ofertę wykupu mieszkań dla lokatorów
bów WAM dla miasta. Pisma i petycje plhv}ndqlrz| ÒÑ i gmin po preferencyjnych cenach. Są
piszą także wystraszeni eksmisją loka- ÒÓ ÐÏ to jednak ceny wyższe niż dziesięć pro-
torzy. Winą za zaistniałą sytuację obar- ÏÍ cent wartości mieszkania, na które li-
czają głównie WAM i resort obrony, ÏÓ czyły gminy. Jednocześnie agencja za-
zapominając przy tym, że to nie woj- ÌÏ pewnia, że w przypadku mieszkań po-
sko, lecz władze lokalne powinny usta- ÌÓ
ÊË trzebnych wojsku będzie podejmowa-
wowo zadbać o mieszkania dla lokal- Ì ła wszelkie kroki prawne, aby je odzy-
Ó
nej społeczności. skać. Z chwilą upływu terminu najmu,
urvqrgu}Ý

xohfk¥z

Tdjd¡

˜gu}|q
xo˜flq

Gzlhwrv}¥z
l˜g}|u}hf}
duql}rq

Wojskowa Agencja Mieszkaniowa jest który był już przedłużany, będzie po-
w tej sprawie nieprzejednana. W piśmie bierała odszkodowanie w wysokości
skierowanym do naszej redakcji dyrek- 200 procent należnych opłat. Gdyby to
tor Oddziału Regionalnego WAM Inwestycje mieszkaniowe realizowane i plano- nie przyniosło skutku, podejmie dalsze
w Zielonej Górze mgr Zdzisław Nie- wane przez Oddział Regionalny Wojskowej kroki prawne. 
dziela informuje, że w obszarze jego Agencji Mieszkaniowej w Zielonej Górze Napisz do autora:
działania na uzyskanie mieszkania ocze- w latach 2008–2010 bogusław.politowski@redakcjawojskowa.pl

nr 19/2008 Polska Zbrojna 25


WOJSKO GROM

GROM (2)

WĄSKA ŚCIEŻKA PIOTR BERNABIUK

„Czarny”, oficer GROM-u przez lata odpowiedzialny za selekcje, boleje nad tym, że
nabór do jednostki zawężono do wojskowych, oficerów i podoficerów, tracąc przez
niedorzeczne procedury kadrowe znakomity materiał ludzki.
Z „Czarnym” spotkaliśmy się przed kil- wanych, z których uformujemy niezawod- U nich nabór żołnierzy do formacji spe-
kunastu laty, zimą w Bieszczadach, kie- ne „maszyny” służące do walki, a zara- cjalnych oparty jest na rozwiązaniach sys-
dy był już jednym z instruktorów, ale nie zem potrafiące myśleć. W żadnym przy- temowych, gwarantujących wszystkim
grał jeszcze głównej roli w selekcjach do padku nie produkujemy „automatów do ochotnikom udział w kursach selekcyj-
Jednostki Specjalnej GROM. Sprawdzian, zabijania”. Nasz żołnierz musi nie tylko nych. Brytyjczycy, w miarę zgłoszeń, uzu-
będący zarówno wyzwaniem dla żołnie- perfekcyjnie wykonywać rozkazy, ale tak- pełniają listę ochotników do Secret Air
rzy szukających drogi na szczyt, jak i sa- że je rozumieć. Service, a gdy się zapełni, wysyłają od-
mych organizatorów, przejął w 2002 r. A co się od lat nie zmieniło? Część kan- górne polecenia do dowódców jednostek
Dziś umówiliśmy się na krótkie spotka- dydatów do elitarnej jednostki uczestni- w sprawie skierowania kandydatów na
nie, a gadamy dobrze ponad dwie godzi- czy w selekcji, zachowując wszelkie za- kurs selekcyjny.
ny. Pamiętamy szczegóły, ludzi i wyda- sady konspiracji, biorąc na tę okazję urlo- Dowództwo GROM niepokoi niedosta-
rzenia, bo takie emocje pozostają w pa- py lub zwolnienia lekarskie. Młodzi lu- tek odpowiednich kandydatów do służby
mięci na lata. dzie obawiają się nie tyle drwin kolegów w jednostce. Kiedyś przyjmowali każde-
Co od tamtej pory, przez kilkanaście lat, w razie niepowodzenia, ile szy- go, kto spełniał oczekiwa-
zmieniło się w selekcji? Zdaniem „Czarne- kan ze strony przełożonych za „Czarny”: ne warunki, obecnie zosta-
go”, selekcje do elitarnych jednostek woj- sam pomysł służby w GROM-ie. –Wymagania sta- li ograniczeni do naboru je-
skowych ewoluują nieustannie, bo wszyst- Są dowódcy, którzy chlubią się dynie z wojska, w wojsku
ko wokół się zmienia. Ponadto na system tym, że spod ich ręki wychodzą wiamy wysokie, ale – do żołnierzy zawodo-
kwalifikacji nowych kandydatów mają wspaniali żołnierze, ale są też wych, a spośród nich mogą
wpływ doświadczenia szkoleniowe i bojo- tacy, którzy tną wszystko, co
nie poszukujemy werbować jedynie podofi-
we: – Gromadzimy i przetwarzamy własny wyrasta chociażby dwa cale po- do służby nadludzi cerów i oficerów. Odpada
dorobek, utrzymujemy także kontakty ze nad wyrównany szyk. Bronią więc niezwykle cenny kor-
światową czołówką jednostek specjalnych. też własnego stanu posiadania, nie chcą pus szeregowych służby zasadniczej i sze-
„Czarny” przy okazji chce obalić mit puszczać z jednostek najlepszych ofice- regowych zawodowych. Bardzo żałują, że
niejednokrotnie powstrzymujący ochot- rów i podoficerów. nie mogą wcielać do jednostki policjan-
ników przed zgłoszeniem się do spraw- Z jednej strony jest to efekt zaściankowe- tów oraz ludzi ze służb cywilnych i spor-
dzianu: – Wymagania stawiamy rzeczy- go myślenia, z drugiej nie dopracowaliśmy towców. Funkcjonariusze z jednostek AT,
wiście wysokie, ale nie poszukujemy do się dotąd systemu naboru do GROM-u. podobnie jak oficerowie wywiadu, wno-
służby nadludzi. W tej kwestii moglibyśmy brać przykład sili bowiem bezcenne doświadczenia.
Kogo więc? – Ludzi dojrzałych i odpo- z najbliższych nam w tej materii sojusz- Czy mają pomysły na poprawienie sy-
wiedzialnych, ale też mocno zdetermino- ników, Amerykanów i Brytyjczyków. tuacji? – Oczywiście! – zapewnia „Czar-

26 Polska Zbrojna nr 19/2008


ZAPIS ||
ZAPIS FORUM
FORUM NA ||
CELOWNIKU WOJSKO
NA CELOWNIKU WOJSKO KULISY||
PORADY PORADY |
PO SŁUŻBIE ||
PO SŁUŻBIE | |
HISTORIAHISTORIA
MILITARIAMILITARIA||
ŚWIAT PRASA
PRASA KULISY | |
ŚWIAT TO I OWO || || |
Selekcja
do jednostki
specjalnej GROM
Testy
Test sprawności ogólnej:
podciągnięcia na drążku – 18
pompki na poręczach – 20
brzuszki w 2 minuty – 80
wejście na 5-metrową linę –7s
bieg 3 km (bieżnia,

JAROSŁAW RYBAK
strój sportowy) – 12 min
Sprawdzian wodny:
skok do wody z wysokości 5 m
pływanie techniką dowolną,

Tylko dla
dystans 50 m – 50 s
pokonanie dystansu 25 metrów pod wodą
Trening walki wręcz – 2 h
w tym 2x2 lub 3x2 minuty pojedynku
full contact

wytrwałych
Wejście na wieżę – VI piętro
– po drabince speleo
zjazd z wieży „kolejką amerykańską”
Marsz górski
– 6 dni, finał ok. 40–50 km w limicie czasu.
Kontakt: 04-520 Warszawa 106, skr. 13, Polska
PIOTR BERNABIUK

Gdzie są granice tej determinacji? Przez selekcje przewinęło się


ny”. – Można stworzyć profesjonalny wielu „desperados”, łącznie z żołnierzem, który
system naboru, by do jednostki mogli z zawiązanymi oczami skoczył z pięciometrowej wieży do wody,
przychodzić najlepsi kandydaci z całe- nie bacząc na to, że nie potrafi pływać. Dziś już się nie zdarza,
go kraju. Proponujemy, aby szeregowy by ktoś nie przepłynął wymaganych dwóch długości basenu.
zaliczył selekcję i poszedł na skrócony
kurs podoficerski, pod kątem działań ak dostać się do jednostki specjal- takcie. Dobrani wagowo, w rękawicach
specjalnych. U nas i tak wszystkiego na- nej GROM? Należy zacząć od na- bokserskich i kaskach, toczą po dwa lub
uczy się od początku. To byłoby bardzo pisania listu motywacyjnego do trzy dwuminutowe pojedynki. Instrukto-
proste i skuteczne rozwiązanie. dowódcy jednostki, a w nim wy- rzy, czynni mistrzowie różnych dziedzin
Pozostaje ostatnia kwestia, która budzi łuszczyć motywacje, trzymając walki, szybko i bezbłędnie wyłapują za-
emocje: czy dziś droga do jednostki spe- się jak najściślej rzeczywistości, gdyż ży- wodników z dorobkiem i umiejętnościa-
cjalnej GROM prowadzi jedynie przez cie szybko i boleśnie weryfikuje twórcze mi, oceniają również tych, którzy jesz-
selekcję? „Czarny” wyjaśnia przyczynę zapędy. Nadesłane teksty analizuje wy- cze wprawdzie niewiele potrafią, ale nie
częstych nieporozumień, czyli nieodróż- dział personalny, sprawdzając, czy nie zamykają oczu i nie uciekają przed do-
nianie selekcji prowadzącej do zespołów ma formalnych przeciwwskazań, bo na minującym przeciwnikiem. Cóż, techni-
bojowych od kwalifikacji, które przecho- selekcję nie zaprasza się żołnierzy, któ- ki można się nauczyć, ale gdy ktoś po
dzą informatycy, lekarze, łącznościowcy, rzy z różnych powodów nie będą mogli pierwszym ciosie traci serce do walki...
logistycy... GROM potrzebuje również służyć w jednostce. Następnie kandyda-
znakomitych kierowców do prowadzenia ci informowani są o terminach spraw- Bieszczady!
pojazdów różnych typów, sterników ło- dzianów, a przede wszystkim całodnio- Po tym wstępie przychodzi selekcja
dzi bojowych, przeróżnych fachowców wych badań psychologicznych sprawdza- właściwa, czyli siedem dni morderczego
o specyficznych i niezbędnych jednostce jących motywację, poziom inteligencji wysiłku. Rozpoczyna ją, jeszcze w War-
kwalifikacjach. Do szturmu jednakże oraz przeróżne zdolności... Po zwycię- szawie, prosty sprawdzian wysokościo-
skrótów nie ma! Idealna droga prowadzi skiej konfrontacji z psychologiem do- wy – wspinaczka po drabince speleo na
przez 6 BDSz i 25 BKPow oraz jed- stają zaproszenia na cztery testy spraw- wysokość szóstego piętra, a zaraz potem
nostki rozpoznawcze do 1 PSK, a stam- nościowe stanowiące drugą część selek- zjazd ze strażackiej wieży „kolejką ame-
tąd do GROM-u, i tak pozyskiwani są cji wstępnej. rykańską”. Ten, kto sobie z tym poradzi,
najcenniejsi żołnierze. Nie znaczy to, Największe emocje wyzwala dwugo- dostaje mapę, na niej oznaczony punkt
że ścieżka sprawdza się w stu procen- dzinny trening walki wręcz. Zaczyna się – Bieszczady! I czas dotarcia – do ranka
tach. Poza tym nie może być jedyną, bo niewinnie, rozgrzewką i ćwiczeniami następnego dnia.
ogromnie ograniczałaby nabór. W puł- ogólnorozwojowymi, sprawdzianem gib- Selekcja górska rozpoczyna się wpro-
ku komandosów kadrowcy musieliby kości, zwinności, koordynacji ruchów, wadzeniem na temat zasad gry i warun-
z góry myśleć o tym, że ludzie będą im przygotowania kondycyjnego, wreszcie ków bezpieczeństwa oraz krótkim kur-
umykali po dwóch, trzech latach służ- umiejętności w wyćwiczonych dziedzi- sem nawigacji lądowej. Gdy kandydaci
by, więc również tam powstałby natych- nach walki. W finale zawodnicy podzie- na superżołnierzy potrafią już, przynajm-
miast problem z naborem.  leni na pary stają do walki w pełnym kon- niej teoretycznie, czytać mapę i dobierać 

nr 19/2008 Polska Zbrojna 27


WOJSKO GROM

Po zakończeniu selekcji
99 proc. ludzi dostaje się
do zespołów bojowych
efektywnie trasę marszu, wyruszają na ruchu powiedział: spróbuj iść dalej, bo na śniegiem albo wiosenne deszcze rozpusz-
szlak. Pierwsze dwa dni mają charakter razie jeszcze nic z siebie nie dałeś. No czą gliniaste trasy... Wtedy zaczyna się
„turystyczny”. Podczas krótkich, mniej i poszedł dalej, bo tak mu powiedzieli. horror. Bywa też, że ducha rywalizacji
więcej czterogodzinnych wędrówek gór- Trzeciego dnia kończy się niańczenie, ożywiają instruktorzy, informując kolej-
skich instruktorzy prowadzący zespoły trzeba liczyć już tylko na siebie. Uczest- nego ranka uczestników selekcji: – Dziś,
dają z siebie wszystko, by przekazać pod- nik dostaje współrzędne punktów, na któ- niezależnie od limitów, pięciu ostatnich
opiecznym jak najwięcej wiedzy na te- re ma dotrzeć, limit czasu, i wyrusza na wypada z gry.
mat nawigacji. trasę. Mniej roztropni i niepewni siebie Zaczynają się wielkie emocje, bo nikt,
„Czarny” wykłada ideę takiego podej- czekają na kolegów, maszerują nawet idąc swoją trasą, nie wie, ilu rywali pozo-
ścia: – Na początku jest dość „lajtowo”, wspólnie na pierwszy punkt, gdzie się staje za nim, a ilu jest przed. Zdarzają się
bo chcemy, by żołnierze przyzwyczaili się okazuje, że każdemu dalsza droga wypa- również kary taktyczne, solidna porcja
do warunków górskich, dopasowali sobie da w inną stronę. Dzięki temu nie tworzą gimnastyki lub dodatkowy marsz za... za-
wyposażenie i nie złapali od razu dużych się korporacje, nikt nie „wozi się na kole” śmiecanie Bieszczad. Instruktorzy bo-
zakwasów. dobrego nawigatora. wiem kochają góry, a ponadto w działa-
Mimo to pierwsi zazwyczaj rezygnują niach panuje zasada, w myśl której wszyst-
już rankiem. Zniechęcają ich deszcz, las, Na własny rachunek ko, co ze sobą zabieramy, wraca z nami.
ciemności i zimno, do tego zakwasy i otar- Każdego dnia maszerują na własny ra- Grupa pościgowa nie może znaleźć iden-
cia... Obraz klęski. A silna psychika to chunek przez 10–12 godzin, dobierając tyfikatorów. Szczęściem, bardzo rzadko
lwia część sukcesu. O pierwszej w nocy górskie szlaki. Jeśli nie błądzą, a pogoda to się zdarza.
przyszedł chłopak z trasy i chciał zrezy- nie płata figli, czasu mają sporo. Czasem Maraton górski stanowiący finał gry ob-
gnować. Instruktor w jakimś ludzkim od- jednak jesień zamieni się w zimę i sypnie rósł przez kilkanaście lat legendą morder-

28 Polska Zbrojna nr 19/2008


ZAPIS ||
ZAPIS FORUM
FORUM NA ||
CELOWNIKU WOJSKO
NA CELOWNIKU WOJSKO KULISY ||
PORADY PORADY
PO SŁUŻBIE |
PO SŁUŻBIE ||
HISTORIAHISTORIA | |
MILITARIAMILITARIA ||
ŚWIAT PRASA
PRASA KULISY | |
ŚWIAT TO I OWO || || |
„Selekcja” pod patronatem „Polski Zbrojnej”

Jak w wojsku
Inspiracją „Selekcji Żołnierza Polskiego”, a obecnie „Selekcji” organizowanej przez
mjr. rez. Arkadiusza Kupsa była selekcja do jednostki specjalnej GROM oraz zamiar podtrzymania
tradycji nieistniejącej już 56 Kompanii Specjalnej, której był szkoleniowcem.

J edenasta „Selekcja” wystartu-


je 23 sierpnia o godzinie 10.00
i potrwa, tylko dla nielicznych
cie jednak zaskoczyła ich niespo-
tykana dotąd otwartość majora
Arkadiusza Kupsa, organizatora
kę do gry będzie można wywal-
czyć w Tomaszowie Mazowiec-
kim, na stadionie przy sztabie
oczywiście, pięć dni. Po półrocz- i szefa przedsięwzięcia, który w 25 Brygady Kawalerii Powietrz-
nym oczekiwaniu pełnym nie- internecie (www.combat56.pl) nej. Stąd zwycięzcy wstępnego
pewności, domysłów i gdybania zasypał wręcz przyszłych uczest- etapu udadzą się... „we wskazane
atmosfera w środowisku fanów tej ników informacjami na temat miejsce”, co wcale nie oznacza, że
gry osiągnęła temperaturę wrze- przebiegu gry, podając między in- tak jak było dotąd, na Poligon
nia. To wielka niewiadoma dla nymi zestaw ćwiczeń do zalicze- Drawski. Major Kups już w ubie-
tych, którzy przygotowują się do nia w preselekcji, ale przy co dru- głym roku zapowiadał, że jeśli ko-
startu w wielomiesięcznym, a by- gim z nich umieścił zapis – „test lejna „Selekcja” dojdzie do skutku,
wa, że w kilkuletnim cyklu tre- nieznany”. Na razie więc wiado- to z pewnością nastąpią zdecydo-
ningowym. W pewnym momen- mo, że tradycyjnie już przepust- wane zmiany w formule. (ber)

S T A R T W S E L E K C J I
D o gry może przystąpić każdy, kto w dniu startu
ma ukończone osiemnaście lat, odpowiednie
zaświadczenie od lekarza o stanie zdrowia oraz wy-
oraz tych, którzy w grze pełnili rolę instruktorów.
Udział jest bezpłatny, organizator od 24 sierpnia za-
pewnia ubezpieczenie i wyżywienie uczestników.
śle ankietę zgłoszeniową zamieszczoną na stronie O zakwalifikowaniu się do drugiego etapu „Selekcji”
internetowej. Jedynym ograniczeniem jest zakaz decydują wyniki preselekcji. Dalej już wszystko pozo-
udziału w Selekcji finalistów z ostatnich dwóch lat staje wielką niewiadomą.

Ankieta zgłoszeniowa znajduje się na stronie internetowej www.combat56.pl. Tam też można znaleźć wszystkie
informacje na temat tegorocznej gry.

Selekcja do GROM-u
przeprowadzana jest znaczonym przez niego oficerem. Po za- z tym, co mają w plecaku. Jeśli zwykły
zazwyczaj dwa razy kończeniu selekcji 99 proc. ludzi dosta- żołnierz z piechoty czy saperów przetrwa
w roku, w najtrudniej- je się do zespołów bojowych. ten tydzień, to jesteśmy w stanie doszko-
szych okresach:
lić go we wszystkich pozostałych dzie-
jesienno-zimowym Najgłębszy sens dzinach. Superspecjalista, który po
i zimowo-wiosennym,
Często do jednostki zgłaszają się lu- dwóch dniach klęknie i powie, że to już
GROM

w różnych miejscach,
najczęściej jednak dzie nieprzeciętni – znają języki, pokoń- wszystko, co miał do zaoferowania, bę-
w Bieszczadach. czyli kursy speleo, wysokościowe, nur- dzie narażał pozostałych. Wówczas gru-
kowe, spadochronowe, uprawiają walkę pa będzie miała kłopot, co wybrać, co
czego marszu, a jego dystans wydłuża się wręcz... Wydają się wspaniałymi kandy- jest ważniejsze: człowiek czy misja?
często w opowieściach nawet do stu kilo- datami. Najpierw jednak muszą przejść Dlatego instruktorzy szukają odpowied-
metrów. Tych jest zaś 40 do 50, w zależ- selekcję, podczas której ich dorobek nie nich ludzi. Dowódca sekcji widzi, że fa-
ności od uciążliwości trasy, na której po- jest brany pod uwagę, bo liczy się jedy- cet jest świetny, i chce go mieć po se-
konanie ma się 12 godzin. To wysiłek zna- nie przetrwanie w polu i marsz. Zdarza lekcji u siebie. I to jest najgłębszy sens
czący, jeśli weźmie się pod uwagę noc, się, że to właśnie oni „wymiękają” i do- tego sprawdzianu.
obciążenie i konieczność prowadzenia na- wiadują się, że nie są przydatni. Kilka lat temu w selekcji wystarczy-
wigacji, jednak na tym etapie mało kto Żołnierze GROM-u działają poza linią ło uparcie pokonywać kilometry gór-
odpada. Tej nocy ścierają się ze sobą z jed- styczności wojsk, poza granicami kraju, skich szlaków. Teraz trzeba jeszcze my-
nej strony – wielkie wyczerpanie, z dru- w różnych warunkach, klimatach... Na śleć o nawigacji i wielu sprawach. To
giej – ogromna motywacja. miejsce akcji nie zawsze dotrą samolo- ogromna presja, często zbyt duża dla
Właśnie, dlaczego marsz zawsze odby- tem czy śmigłowcem, nie zawsze będą przygotowanych jedynie fizycznie
wa się w nocy? Otóż żołnierze GROM-u mieli czas na wezwanie QRF. Nie zawsze twardzieli. Gry nie przetrwa również
90 proc. swojej pracy wykonują po zapad- też będą mogli liczyć na wsparcie z po- człowiek narzekający, szukający pro-
nięciu zmroku. Dysponują wprawdzie naj- wietrza, które przybędzie, zrzuci bombę, blemów. Jeśli jakimś cudem wytrwa ty-
nowocześniejszym sprzętem dającym im ostrzela. Nie zawsze będzie czekał w go- dzień, to z pewnością nie dziewięć mie-
w ciemnościach przewagę nad przeciw- towości Medevac. sięcy – tyle trwa etap szkolenia podsta-
nikiem, ale żołnierz pozbawiony wspar- Zakładamy więc, a praktyka to po- wowego w jednostce.
cia techniki nie może stanąć bezradny. twierdza, że przez siedem do dziesięciu 
Na mecie zwycięzców czeka już tylko dni muszą sobie radzić w ciężkich wa- Napisz do autora:
rozmowa z dowódcą GROM-u lub wy- runkach, w trudnym terenie, przetrwać piotr.bernabiuk@redakcjawojskowa.pl

nr 19/2008 Polska Zbrojna 29


PORADY PRAWO
Wypłata równoważnika

Masz problem?
że przed wejściem w życie wspo-

§ Byłem awansowany na stopień porucznika w październiku 2007 r.


Czy w myśl rozporządzenia z 12 marca 2008 r. zmieniającego roz-
mnianej nowelizacji przepisy
rozporządzenia ministra obrony
narodowej z 25 czerwca 2004 r.
porządzenie w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących
w zamian za umundurowanie i wyekwipowanie należy mi się wypłata w sprawie równoważników pie-
405 zł ze względu na mianowanie na kolejny stopień? niężnych przysługujących w za-
mian za umundurowanie i wy-

Z godnie z przepisem par. 2


rozporządzenia ministra
obrony narodowej z 12 marca
nastu dni od dnia jego ogłosze-
nia (17 marca 2008 r.), a więc
1 kwietnia 2008 r. Z powyższe-
ekwipowanie (DzU z 2004 r.
nr 153, poz. 1615 i nr 223,
poz. 2265; z 2005 r. nr 159,
2008 r. zmieniającego rozporzą- go powodu równoważnik pie- poz. 1335; z 2006 r. nr 119,
dzenie w sprawie równoważni- niężny przysługujący z tytułu poz. 815 i nr 149, poz. 1079
ków pieniężnych przysługujących mianowania na wyższy stopień oraz z 2007 r. nr 128,
w zamian za umundurowanie wojskowy (m.in. porucznika) do- poz. 898 i nr 182, poz. 1306)
i wyekwipowanie (DzU z 2008 r. tyczy mianowań, które miały nie przewidywały wypłaty rów-
nr 45, poz. 270), jego przepisy miejsce począwszy od tej daty. noważnika pieniężnego ze
weszły w życie po upływie czter- Należy jednocześnie zauważyć, wspomnianego tytułu.

CO NOWEGO Urlop zdrowotny po misji

§ 26 marca 2008 r. ukazał się nr 5 Dziennika Urzędowego


Ministra Obrony Narodowej. Zostały w nim opublikowane: § Zwracam się z prośbą
o udzielenie informacji na
decyzje ministra obrony narodowej: temat dotyczący terminu skie-
rowania żołnierza zawodowego
1) nr 92/MON z 26 lutego 2008 r. zmieniająca decyzję
na urlop zdrowotny po powrocie
w sprawie wystawiania dokumentów uprawniających do na-
do kraju po zakończeniu misji.
bycia materiałów wybuchowych, broni, amunicji oraz wyro-
Czy powyższy urlop przysługuje
bów i technologii o przeznaczeniu wojskowym (poz. 43)
dopiero po wykonaniu badań le-
– weszła w życie z dniem podpisania;
karskich i otrzymaniu orzecze-
2) nr 98/MON z 29 lutego 2008 r. w sprawie naboru kandy-
nia wojskowej komisji lekar-
datów do uczelni wojskowych w 2008 r. (poz. 44),
skiej, czy po siódmym dniu od
3) nr 102/MON z 4 marca 2008 r. w sprawie utworzenia dnia powrotu żołnierza zawodo-
Kierownictwa Zarządzania Projektem Wdrażania w Siłach wego do kraju?
Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Systemu
Informatycznego Wsparcia Eksploatacji Samolotów F-16
(poz. 45)
– weszły w życie z dniem ogłoszenia, z mocą od dnia podpi-
Z godnie z przepisem par. 24
pkt 6 rozporządzenia Rady
Ministrów z 25 maja 2004 r.
sania; w sprawie pełnienia zawodowej
4) nr 104/MON z 6 marca 2008 r. w sprawie wprowadzenia służby wojskowej poza granica-
odznaki pamiątkowej dowództwa 8 Flotylli Obrony Wybrzeża mi państwa (DzU z 2004 r.
w Świnoujściu (poz. 46), nr 140, poz. 1479; z 2005 r.
5) nr 105/MON z 6 marca 2008 r. w sprawie wprowadzenia nr 260, poz. 2179; z 2006 r.
odznaki pamiątkowej, oznaki rozpoznawczej i proporczyka nr 195, poz. 1440; z 2007 r.
na beret 12 Batalionu Zaopatrzenia (poz. 47), nr 41, poz. 260 i z 2008 r.
6) nr 106/MON z 6 marca 2008 r. w sprawie wprowadzenia nr 53, poz. 313), żołnierze za-
odznaki pamiątkowej i oznaki rozpoznawczej Inspektoratu wodowi skierowani do pełnie-
Wsparcia Sił Zbrojnych (poz. 48), nia zawodowej służby wojsko-
7) nr 107/MON z 6 marca 2008 r. w sprawie wprowadzenia wej poza granicami państwa
odznaki pamiątkowej i oznaki rozpoznawczej 3 Mazurskiego mają prawo do urlopu zdrowot-
Batalionu Rozpoznawczego im. płk. Jana Kozietulskiego nego po powrocie do kraju, po
w Giżycku (poz. 49), zakończeniu pełnienia służby
8) nr 108/MON z 6 marca 2008 r. w sprawie wprowadzenia poza granicami państwa.
odznaki pamiątkowej 1 Batalionu Składowania w Olsztynie Wspomniany urlop zdrowotny
(poz. 50) przysługuje w wymiarze jedne-
– weszły w życie 10 kwietnia 2008 r.; go dnia, za każde rozpoczęte
9) nr 109/MON z 6 marca 2008 r. w sprawie podziału kom- dziesięć dni pełnienia służby
petencji w zakresie przygotowania, kierowania i wycofywania poza granicami państwa.
polskich jednostek wojskowych/polskich kontyngentów woj- Udziela się go po powrocie do
skowych, a także kierowania żołnierzy zawodowych do peł- kraju w związku z zakończe-
nienia służby poza granicami państwa (poz. 51) niem pełnienia służby poza
– weszła w życie z dniem podpisania; granicami państwa, bezpo-
10) nr 115/MON z 11 marca 2008 r. w sprawie Rady średnio przed wyznaczonym
Uzbrojenia (poz. 52) terminem stawienia się w jed-
– weszła w życie z dniem ogłoszenia, z mocą od dnia podpisania; nostce wojskowej, w której żoł-

30 Polska Zbrojna nr 19/2008


| | | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA ŚWIAT PRASA KULISY TO I OWO | | |
Szanse na dodatek? 11) nr 116/MON z 11 marca 2008 r. zmieniająca decyzję

§
w sprawie ustalenia wykazu stanowisk, na których przysługu-
Dowiedziałem się niedawno, że nowe przepisy przywracają do- ją samochody funkcyjne o określonej formie dysponowania
datek za bezpośrednią obsługę sprzętu tym, którzy nabyli takie lub ryczałt miesięczny (poz. 53)
uprawnienia do 30 czerwca 2004 r. Ja takie uprawnienia nabyłem, – weszła w życie z dniem podpisania;
ponieważ w latach 1981–1988 pracowałem jako technik samolo-
12) nr 125/MON z 19 marca 2008 r. zmieniająca decyzję
tu i pobierałem ten dodatek. Od 1999 r. jestem na emeryturze. Czy
zmieniającą decyzję w sprawie określenia funkcji gestorów
teraz, kiedy przepisy się zmieniły, mam szansę, aby wyżej wymie-
i centralnych organów logistycznych uzbrojenia i sprzętu woj-
niony dodatek został doliczony do emerytury? Kolegom, którzy nie-
skowego w resorcie obrony narodowej (poz. 54)
dawno odeszli do rezerwy, mimo że na ostatnio zajmowanym sta-
– weszła w życie z dniem ogłoszenia.
nowisku tego dodatku nie pobierali, do emerytury został on im wli-

§
czony. Ja podobno nie mam na to szans, bo w chwili wejścia usta-
11 kwietnia 2008 r. został wydany nr 6 Dziennika
wy byłem już na emeryturze.
Urzędowego Ministra Obrony Narodowej. Ukazały się
w nim:
S tosownie do przepisu art. 5
ust. 1 ustawy z 10 grudnia
1993 r. o zaopatrzeniu emery-
skowej stanowi uposażenie na-
leżne żołnierzowi zawodowemu
w ostatnim miesiącu pełnienia
zarządzenie:
– nr 6/MON z 18 marca 2008 r. zmieniające zarządzenie
talnym żołnierzy zawodowych zawodowej służby wojskowej. w sprawie nadania jednostkom organizacyjnym infrastruktu-
oraz ich rodzin (DzU z 2004 r. Mając powyższe na względzie, ry wojskowej statutu jednostki budżetowej (poz. 57)
nr 8, poz. 66, nr 121, należy stwierdzić, że fakt zmia- – weszło w życie z dniem ogłoszenia, z mocą od 1 stycznia
poz. 1264 i nr 191, poz. 1954; ny przepisów dotyczących upo- 2008 r.;
z 2005 r. nr 10, poz. 65 sażenia żołnierzy zawodowych decyzje:
i nr 130, poz. 1085; z 2006 r. nie ma wpływu na wysokość 1) nr 117/MON z 11 marca 2008 r. zmieniająca decyzję
nr 104, poz. 708 i 711 oraz świadczeń emerytalnych wy- w sprawie zatwierdzenia statutu Wyższej Szkoły Oficerskiej
z 2007 r. nr 82, poz. 559), pod- płacanych byłym żołnierzom Wojsk Lądowych im. Generała Tadeusza Kościuszki we
stawę wymiaru emerytury woj- zawodowym. Wrocławiu (poz. 58),
2) nr 119/MON z 13 marca 2008 r. zmieniająca wytyczne
w sprawie zasad i trybu zawierania w resorcie obrony narodo-
wej umów, których przedmiotem jest uzbrojenie lub sprzęt
wojskowy (poz. 59)
– weszły w życie z dniem ogłoszenia;
3) nr 120/MON z 13 marca 2008 r. zmieniająca decyzję
w sprawie organizacyjnego usytuowania Ordynariatu
Polowego w resorcie obrony narodowej oraz współpracy or-
ganów wojskowych z Ordynariatem Polowym (poz. 60)
– weszła w życie z dniem ogłoszenia, z mocą od 1 marca
2008 r.;
4) nr 122/MON z 18 marca 2008 r. w sprawie powoływania
w resorcie obrony narodowej pełnomocników i zastępców
pełnomocników do spraw ochrony informacji niejawnych, ad-
ministratorów systemów oraz inspektorów bezpieczeństwa
teleinformatycznego (poz. 61),
5) nr 123/MON z 19 marca 2008 r. w sprawie wprowadzenia
Standardu Kształcenia Zawodowego dla kandydatów na ofi-
cerów – Minimalne Wymagania Programowe (poz. 62),
6) nr 130/MON z 26 marca 2008 r. zmieniająca decyzję
w sprawie planowania i wykonywania budżetu resortu obrony
narodowej (poz. 63),
7) nr 131/MON z 26 marca 2008 r. w sprawie wdrożenia do
eksploatacji użytkowej zintegrowanego systemu informatycz-
nego SIGMAT – RBM wspomagającego zarządzanie rejono-
nierz zawodowy pełni służbę niu tej służby (DzU z 2004 r. wą bazą materiałową oraz innymi jednostkami organizacyj-
(par. 27 ust. 1). nr 148, poz. 1557), badania le- nymi realizującymi zadania związane z zaopatrywaniem Sił
Wymiar urlopu zdrowotnego nie karskie żołnierzy zawodowych Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (poz. 64)
może jednak przekroczyć trzy- powracających do kraju po za- – weszły w życie 26 kwietnia 2008 r.;
dziestu dni kalendarzowych kończeniu służby poza granica- porozumienie:
(par. 27 ust. 2). mi państwa przeprowadza się – o współpracy między ministrem obrony narodowej i Gdań-
Z kolei w myśl par. 3 ust. 2 roz- w terminie siedmiu dni od dnia skim Klubem Płetwonurków „Neptun” zawarte w Warszawie
porządzenia ministra obrony powrotu żołnierza do kraju. 10 marca 2008 r. (poz. 65)
narodowej z 16 czerwca Jak więc z powyższego wynika, – weszło w życie 26 kwietnia 2008 r.;
2004 r. w sprawie badań lekar- termin udzielenia urlopu zdro-
komunikat:
skich żołnierzy zawodowych wotnego warunkowany jest ter-
– o wydanych aktach prawnych opatrzonych cechą MON, nie-
skierowanych do służby poza minem stawienia się w jednost-
ogłoszonych w Dzienniku Urzędowym Ministra Obrony
granicami państwa oraz powra- ce wojskowej, a nie przeprowa-
Narodowej w I kwartale 2008 r.
cających do kraju po zakończe- dzenia badania lekarskiego.

nr 19/2008 Polska Zbrojna 31


AAAAAAA OKIEM
NASZYM AAAAAAAA

JAROSŁAW WIŚNIEWSKI (2)


W skład Samodzielnej Grupy Powietrznej Afganistan wejdzie
około 200 żołnierzy. To połowa wzmocnienia PKW, który w
III zmianie zwiększy się z 1,2 tys. do 1,6 tys. osób.

Misja spe TOMASZ ROGOWSKI

Samodzielna Grupa Powietrzna zakończyła szkolenie


przed wyjazdem na afgańską misję. Mi-24 i Mi-17
z Bielska-Białej najprawdopodobniej pod koniec czerwca
trafią do Afganistanu.

P
rzez dwa tygodnie bazą dla żołnierzy Franczak – dowódca SGP Afganistan.
kończących dwutygodniowy etap Niestety, polscy lotnicy polecą do Afganista-
szkolenia było lotnisko Aeroklubu nu bez doświadczenia w lotach na dużych
Bielsko-Bialskiego. Większość lotów odby- wysokościach. A tam będą latać
wała się w nocy. Piloci ćwiczyli m.in. desan- w bardzo wysokich górach, na wysoko-
towanie i podejmowanie grup specjalnych, ściach do 5 tys. m n.p.m. Ten brak miały
działania ratownicze i naprowadzanie na częściowo wyeliminować loty szkoleniowe
cele wskazywane laserowo. Każda z załóg, nad Tatrami. Już wiadomo, że do tego nie
których formalne szkolenie trwa od począt- dojdzie, ponieważ nie ma zgody Minister-
ku roku, ma za sobą około 60 godzin spę- stwa Ochrony Środowiska. – Połączenie wy-
dzonych w powietrzu – na treningach przed sokości lotów z odległościami, jakie nasze
najtrudniejszą z dotychczasowych misji na- załogi będą pokonywać w Afganistanie, to
szych śmigłowców. dla nich zupełnie nowe doświadczenie. Trze-
– Wiemy, że nasze loty nie będą łatwe. ba je będzie zdobywać dopiero w Afganista-
Zadania bojowe w Afganistanie będą wy- nie – twierdzi płk Krzysztof Głyda, szef od-
magały od załóg dużo więcej wysiłku niż lo- działu szkolenia lotniczego w Szefostwie
ty w Iraku – mówi ppłk pil. Wiesław Wojsk Aeromobilnych.

32 Polska Zbrojna nr 19/2008


ZAPIS ||
ZAPISFORUM ||
FORUMNANA
CELOWNIKU || | |
WOJSKOKULISY
CELOWNIKUWOJSKO | |
KULISYPORADY | |
PORADYPO PO
SŁUŻBIE | |
SŁUŻBIEHISTORIA | |
HISTORIAMILITARIA| |
MILITARIAPRASA | |
PRASAŚWIAT | |
ŚWIATTO TO
I OWO
I OWO

ecjalna

nr 19/2008 Polska Zbrojna 33


WOJSKA LĄDOWE
HISTORIA
1955 r. W Siera-
dzu sfor-
mowano 56 Batalion Ra-
dioliniowy.

1962 r. Batalion
rozwinięto
w 15 Pułk Radioliniowo-
-Kablowy.

1968 r. Powstaje
15 Bryga-
da Radioliniowo-Kablowa.

2001 r. Brygada
przechodzi
w podporządkowanie Do-

Połączeni
wództwa Garnizonu War-
szawa.

2003 r. 1 stycznia
jednostka
zmienia nazwę na 15 Bry-
gada Wsparcia Dowodze-
nia.

TA D E U S Z W RÓ B E L

15 Brygada Wsparcia Dowodzenia z Sieradza jest


największą i najnowocześniejszą jednostką łączności w Wojsku Polskim.

P
od obecną nazwą 15 Brygada szczebla operacyjnego i strategicznego 2000 r. brygada uczestniczy w między-
Wsparcia Dowodzenia funkcjonu- – mówi jej dowódca płk Mirosław Sie- narodowych ćwiczeniach w ramach Part-
je od ponad pięciu lat. Jednak łącz- dlecki. – Równocześnie wydzielamy nerstwa dla Pokoju i NATO.
nościowcy są obecni w Sieradzu nieprze- personel na potrzeby naszych kontyn- Trzonem sieradzkiej brygady są dwa
rwanie od 1945 r., kiedy przeniesiono gentów w misjach zagranicznych – do- bataliony łączności. Oprócz batalionów
tam z Zamościa Oficerską Szkołę Łącz- daje jego zastępca płk Wiesław Ry- jednostka ma samodzielne kompanie za-
ności. W 1950 r. jej następczynią zosta- chłowski. Jak dotąd, najwięcej żołnie- bezpieczające szkolenie łącznościowców
ła Szkoła Łączności Przewodowej. rzy z Sieradza służyło w Iraku. Na po- również w zakresie logistyki. Podstawo-
W ciągu dziesięciu lat w Sieradzu przy- trzeby I zmiany Polskiego Kontyngen- wym sprzętem brygady są radiolinie
gotowano na potrzeby Wojska Polskiego tu Wojskowego w tym kraju brygada i aparatownie. Do najnowszych należą
ponad dwa tysiące oficerów łączności. wystawiła niemalże pełny skład kompa- RWCŁ/10 T i RWCŁ/10 K. Przykładem
nii łączności (ponad 40 żołnierzy dys- nowoczesnego sprzętu, jakim dysponu-
Najwięksi ponujących stacjami troposferycznymi). je, jest również zintegrowany węzeł tele-
Dziś 15 BWD podlega dowództwu Dziś poza Irakiem łącznościowców informatyczny ZWT KTSA WP, który
Garnizonu Warszawa i jest największą z Sieradza można spotkać w Afganista- zapewnia stanowiskom dowodzenia moż-
jednostką łączności w Wojsku Polskim. nie i Libanie. Byli też na Bałkanach liwość transmisji obrazów i danych gło-
– Naszym zadaniem jest zapewnienie i w Syrii. W sumie za granicą służyło sowych. Brygada ma również sprzęt do
łączności stanowiskom dowodzenia już ponad 150 żołnierzy z 15 BWD. Od łączności satelitarnej.
Nowocześni
Sieradzką jednostkę w 1999 r. zaczęto
Combined Endeavour 2008 wyposażać w cyfrowy sprzęt łączności.
Wówczas nowe aparatownie wprowadzo-
N iedawno na naszych obiektach
odbywały się zajęcia zgrywające grupy
zadaniowej Wojska Polskiego, która
no w miejsce mocno już wysłużonych ra-
diolinii R 404 i R 409. Znaczące zmiany
zaszły dwa lata później, kiedy brygada
właśnie uczestniczy w trzytygodniowych zmieniła swoje podporządkowanie, prze-
natowskich warsztatach łączności
chodząc ze Śląskiego Okręgu Wojskowe-
„Combined Endeavour 2008” w Niemczech
–mówi płk Mirosław Siedlecki, dowódca
go do Dowództwa Garnizonu Warszawa.
15 BWD. – W tym czasie konfigurowano Wtedy do jednostki zaczął napływać nowy
i sprawdzano system łączności, który ma sprzęt. – Nie musimy wstydzić się tego wy-
być rozwinięty podczas ćwiczeń – dodaje. posażenia przed sojusznikami – stwierdza
płk Siedlecki. – Możemy być również dum-

34 Polska Zbrojna nr 19/2008


| WOJSKA LĄDOWE | SIŁY POWIETRZNE | MARYNARKA WOJENNA | ŻANDARMERIA WOJSKOWA | LOGISTYKA
FLESZ
MIĘDZYRZECZ. Tylko pięciu spo-
śród 17 kandydatów na żołnierzy zawo-
dowych zaliczyło pozytywnie testy
sprawności fizycznej, które przeprowa-
dzono 22 kwietnia w 17 Wielkopolskiej
Brygadzie Zmechanizowanej. Nabór
i egzaminy dla zainteresowanych zawo-
dową służbą w „siedemnastce” odby-
PŁK MIROSŁAW SIEDLECKI, wają się w każdy wtorek.
DOWÓDCA 15 BWD:
– Siłą jednostki są nie tylko nowoczesny
sprzęt i doskonale wyszkoleni żołnierze.

SZCZEPAN GŁUSZCZAK
Równie ważna jest sympatia społeczeństwa
i lokalnych władz. Dzięki temu udaje się re-
alizować wiele wspólnych projektów, np.
Ogólnopolski Turniej Halowej Piłki Nożnej
JAROSŁAW WIŚNIEWSKI (3)

Służb Mundurowych „EURO 2012 w mundu-


rze”, który odbywał się w sieradzkim garni-
zonie w marcu bieżącego roku. Władze mia- SŁUPSK. 110 odchodzących do re-
sta i starostwa podjęły starania, by zerwy żołnierzy służby zasadniczej po-
w 2012 r. Sieradz był organizatorem żegnało się 22 kwietnia ze sztanda-
Turnieju Piłkarskich Mistrzostw Europy rem 7 Brygady Obrony Wybrzeża.
Służb Mundurowych. Dowódca jednostki płk Dariusz
Górniak, podsumowując 9-miesięcz-
ni z poziomu wyszkolenia naszych żołnie- mi pokojami o bardzo wysokim standar- ne szkolenie, szczególnie docenił wy-
rzy – podkreśla ppłk Andrzej Pochopień, dzie – z dostępem do kuchni i świetlicy, siłek włożony w szkolenie poligono-
szef szkolenia „piętnastej”. zaś w innym obiekcie równolegle przy- we, a najlepszych żołnierzy wyróżnił
W 2010 r. Sieradz będzie obchodził gotowywane są dla nich miejsca pracy. listami gratulacyjnymi i nagrodami
75. rocznicę utworzenia garnizonu. Jego W ostatnich latach wyremontowano pieniężnymi.
historia rozpoczęła się 19 października wiele budynków, jak chociażby warszta-
1935 r., kiedy do nowo budowanych ko- ty sprzętu łączności czy akumulatornię. WROCŁAW. Dzieci ze Specjalnego
Ośrodka Szkolno-Wychowawczego go-
szar wmaszerował 31 Pułk Strzelców Ka- Powstała też nowa stacja diagnostyczna.
ściły 17 kwietnia w Wyższej Szkole
niowskich. We wrześniu 1939 r. jednost- Pomimo anegdot, że remont stołówki za- Oficerskiej Wojsk Lądowych we
ka ta walczyła w składzie Armii „Łódź”. powiada koniec istnienia jednostki, do- Wrocławiu. Maluchy zwiedziły Izbę
Dziś sieradzki garnizon tworzą, poza konano w niej zmian, aby spełniała wy- Pamięci Wojsk Inżynieryjnych, wdrapy-
15 BWD, Wojskowa Komenda Uzupeł- mogi sanitarne stawiane takim obiektom wały się na czołg T-71, obejrzały pokaz
nień, Klub Garnizonowy, Parafia Woj- przez Wojskowy Ośrodek Medycyny Pre- broni strzeleckiej i dzielnie dosiadały
skowa i Placówka Żandarmerii Wojsko- wencyjnej. Wymogi dotyczące ochrony końskich grzbietów w Ośrodku Jazdy
wej. Na terenie brygady, w ramach mo- środowiska spełnia też zmodernizowana Konnej WSOWL. Wszyscy uczestnicy
dernizacji jest realizowanych kilka po- stacja MPS. Teraz kluczową sprawą dla wycieczki opuścili wrocławską oficer-
ważnych inwestycji. Za priorytetową szef funkcjonowania jednostki będzie budo- kę z patentem podchorążego.
logistyki brygady ppłk Tadeusz Godziń- wa 200-metrowej krytej strzelnicy. Co
ski uważa remont jednego z koszarow- ważne, taka strzelnica nie potrzebuje stref ŻAGAŃ. Do związania przyszłości
z wojskiem po maturze bądź ukończe-
ców, gdzie powstaną nowe miejsca za- ochronnych. 
niu studiów cywilnych namawiali żoł-
kwaterowania dla szeregowych zawodo- Napisz do autora: tadeusz.wrobel@
nierze z zespołu promocyjnego
wych. Będą to segmenty z dwuosobowy- redakcjawojskowa.pl 34 Brygady Kawalerii Pancernej

15 Brygada Wsparcia Dowodzenia:


profesjonalizacja
SŁAWOMIR KACZMARCZYK

Ż ołnierze służby stałej


i kontraktowej stano-
wią około 65 proc. perso-
ces profesjonalizacji.
Sieradzka „15” jest
w komfortowej sytuacji.
wentów szkół po kierun-
kach elektronicznym i in-
formatycznym. – To nie
nelu 15 Brygady Podanie o przyjęcie do tylko efekt dość ograni-
Wsparcia Dowodzenia. niej złożyło ok. 150 osób. czonego cywilnego rynku
18 kwietnia podczas targów edukacyj-
W pełni profesjonalny jest Ponieważ nie brakuje pracy w okolicach
nych w Nowej Soli. W ramach małej ak-
jeden batalion łączności. chętnych do służby w bry- Sieradza, ale trwającej od
cji promocyjno-informacyjnej żagański
W drugim poziom uzawo- gadzie, można wybierać wielu lat akcji promocyj-
zespół zorganizował spotkania
dowienia przekracza spośród nich te osoby, nej – mówi rzecznik pra- w 16 szkołach ponadgimnazjalnych.
50 proc. W pozostałych które są jednostce najbar- sowy brygady kpt. Czesław Uczestniczyło w nich ponad 2500 osób.
pododdziałach trwa pro- dziej przydatne, np. absol- Zasiński. Oprac S.G.

nr 19/2008 Polska Zbrojna 35


SIŁY POWIETRZNE
HISTORIA 1 KWIETNIA 2007 r. do systemu
rozpoznania powietrznego włą-
czono pierwszy z sześciu przewi-

1974 r. W
Bydgoszczy
20 sierpnia w wyniku połączenia
dzianych w Polsce posterunków
radiolokacyjnych dalekiego za-
sięgu typu Backbone.
12 i 13 pułków radiotechnicz-
nych utworzono brygadę.

1975–1985
Unowocześnienie sprzętu radio-
lokacji – pojawiły się stacje ra-
diolokacyjne typu: RO-51ML,
RT-17, P-18, PRW-17, RW-31.
Na stanowisku dowodzenia bry-
gady w pełni uruchomiono zauto-
matyzowane systemy dowodze-
nia CYBER.

1986 r. Wymiana
sprzętu
radiolokacyjnego na bardziej
nowoczesny – m.in. wprowadzo-
no do eksploatacji zestawy ra-
diolokacyjne polskiej produkcji
NUR-31 i NUR-41.

1993 r. Weszła do
użytku no-
wa (w 12 krt w Babich Dołach)
polska trójwspółrzędna stacja
radiolokacyjna wyższej genera-
cji z automatycznym systemem
obróbki i przekazywania danych
NUR-11.

1997 r.
Pięć minut przed ko
Zasoby
sprzętu ra-
diolokacyjnego brygady powięk-
szyły się o trójwspółrzędne sta-
cje radiolokacyjne NUR-12.

2 Brygada Radiotechniczna przestanie istnieć jeszcze w 2008 r., ale żołnierze, którzy tam służą,
zostaną zatrudnieni w innych jednostkach.
PIOTR LASKOWSKI

statnie jedenaście lat to z dowództwa i dwóch batalionów: 8 Szczy- i środków systemu obrony przeciwlotniczej
w 2 Brygadzie Radiotech- cieńskiego Batalionu Radiotechniczny w oraz zabezpieczenie szkolenia jednostek
nicznej czas nieustannej re- Lipowcu (dowódca: ppłk Sławomir Gro- lotnictwa.
strukturyzacji. Zlikwidowa- belny) i 34 Batalionu Radiotechnicznego Brygada dostosowuje systemy rozpo-
ne zostały jej bataliony i kom- w Chojnicach (dowódca: ppłk mgr Zbi- znania radiolokacyjnego, łączności i do-
panie radiotechniczne, których dyslokacja gniew Perzyna). Do zadań brygady nale- wodzenia do standardów obowiązujących
nie odpowiadała nowym założeniom ope- żą m.in: rozpoznanie radiolokacyjne, kon- w NATO. Wcześniej, bo już w 1998 r.,
racyjno-taktycznym i potrzebom wojsk ra- trola lotów i przelotów statków powietrz- wydzielone posterunki radiolokacyjne
diotechnicznych. Obecnie składa się ona nych, zabezpieczenie działań dyżurnych sił brygady zostały włączone do natowskie-

2 BRYGADA RADIOTECHNICZNA: PROFESJONALIZACJA


W brygadzie dokonano
podziału obecnej liczby
wojskowych stanowisk etato-
nież tzw. atestacja stanowisk
oficerskich i podoficerskich,
co umożliwiło wyselekcjono-
pletowanie wynosi tylko
58 proc.). Jednak jak na jed-
nostkę przewidzianą do roz-
wych według następujących wanie wybranych stanowisk wiązania obsada stanowisk
kategorii: żołnierze zawodowi, do NSR. W brygadzie nie oficerskich i podoficerskich
ochotnicza służba brakuje żołnierzy ZSW wygląda nie gorzej niż w in-
kontraktowa, Narodowe (100 proc. ukompletowania). nych jednostkach – ukomple-
Siły Rezerwy (NSR). Gorzej wypada statystyka sze- towanie w tych korpusach
Przeprowadzona została rów- regowych zawodowych (ukom- wynosi ok. 75 proc. RAT-31

36 Polska Zbrojna nr 19/2008


| WOJSKA LĄDOWE | SIŁY POWIETRZNE | MARYNARKA WOJENNA | ŻANDARMERIA WOJSKOWA | LOGISTYKA
FLESZ
KOSZALIN. Z okazji 68. rocznicy
zbrodni katyńskiej 16 kwietnia przy po-
mniku Martyrologium Narodu Polskiego
na koszalińskim cmentarzu stanęły pocz-
ty sztandarowe jednostek wojskowych
– Centrum Szkolenia Sił Powietrznych
i 3 Koszalińskiego Pułku

SŁAWOMIR MAJEWSKI
PIOTR LASKOWSKI

Płk Michał Sikora, dowódca 2 BRt: Przeciwlotniczego, stowarzyszeń komba-


– Już prawie od 34 lat brygada wyko- tanckich, Rodziny Katyńskiej oraz policji.
nuje zadania związane z radiolokacyj- Uroczystość zakończył apel poległych.
nym zabezpieczeniem lotnictwa i pododdzia-
łów rakietowych systemu obrony powietrz- WARSZAWA. Wymiana doświad-
nej. Doskonałe przygotowanie naszych ra- czeń w kontekście przyszłej współpracy
diotechników pozwala im sprawnie groma- Air National Guard i Sił Powietrznych
dzić, opracowywać i wysyłać informacje ra- pod kątem wykorzystania samolotów
diolokacyjne o obiektach powietrznych. F-16, C-130 oraz tankowania w powie-
Chciałbym podkreślić, że obsługę nowocze- trzu była celem wizyty (15–17 kwietnia)
snych urządzeń radiolokacyjnych żołnierze zastępcy dowódcy Gwardii Narodowej
brygady opanowali bardzo szybko i nie mieli Stanu Illinois gen. bryg. Williama
z nimi kłopotów technicznych, co wcześniej L. Enyarta w Dowództwie Sił
potwierdziły kontrole prowadzone przez ze- Powietrznych oraz w bazach lotniczych
Powidz i Poznań-Krzesiny.

końcem
społy SHAPE w ramach Technical
Evaluation. Z satysfakcją również przypo-
mnę, że nasze pododdziały radiotechniczne
WARSZAWA. 17 kwietnia
w Dowództwie Sił Powietrznych odbyła
już kilkakrotnie zostały wyróżnione tytułem
się wizyta zastępcy dowódcy Sił
i proporcem „Wzorowy Pododdział Sił
Zbrojnych USA w Europie wiceadm.
Powietrznych”. Richarda J. Gallaghera. Dowódca
SP gen. broni pil. Andrzej Błasik rozma-
go systemu wspomagania operacji po- dardy niezbędne do współdziałania wiał z gościem o realizacji programów
wietrznych ASOC. Zmieniono również z Centrum Operacji Powietrznych oraz wielozadaniowego F-16 oraz transporto-
dotychczasowy system rozpoznawania ośrodkami dowodzenia i naprowadzania. wego C-130 Hercules.
statków powietrznych „swój-obcy” (IFF) Umożliwia on także wykrywanie i śle-
na zgodny z natowskim. Unowocześnio- dzenie obiektów oraz przekazywanie in- WARSZAWA. – Staje się realne,
no także systemy łączności, wykorzystu- formacji o sytuacji powietrznej w zauto- że Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 SA
w Bydgoszczy będą prowadzić prawdo-
jąc technikę cyfrową. In- Radiotechnicy 2 BRt matyzowany sposób, bez
podobnie najszerszy serwis samolotów
formacja o sytuacji po- ingerencji obsługi. Żoł-
wietrznej jest przesyłana rocznie śledzą średnio nierze podległych batalio-
teraz za pomocą mode- nów i kompanii radiotech-
mów i połączeń światło- ok. 70–80 tys. nicznych mają do dyspo-
PIOTR LASKOWSKI

wodowych. obiektów powietrznych zycji urządzenia radiolo-


1 kwietnia 2007 r. do kacyjne nowej generacji,
systemu rozpoznania po- oraz zabezpieczają m.in. NUR-12 i mobilne
wietrznego włączono 4–6 tys. naprowadzań TRS 15 ODRA. Wkrótce
pierwszy z sześciu przewi- mają być uruchomione F-16 w Europie – powiedział wicemini-
dzianych w Polsce poste- samolotów dwa włoskie radary ster gospodarki Dariusz Bogdan po po-
runków radiolokacyjnych dalekiego za- RAT-31DL. Rozwijany jest również naj- siedzeniu Komitetu ds. Umów
sięgu typu Backbone. Wyposażony jest nowszy polski system automatyzacji Offsetowych. W Ministerstwie
Gospodarki została podpisana specyfika-
on w nowoczesny polski radar NUR opracowywania i dystrybucji danych
cja nowego zobowiązania offsetowego
12-M. Zmniejszyło to nie tylko liczbę o obiektach powietrznych Dunaj. System firmy Lockheed Martin Corporation.
użytkowanych radarów starszego typu, ten spełnia niezbędne standardy wyda- Dzięki temu zobowiązaniu Polska otrzy-
ale i umożliwiło stworzenie przejrzystej wania informacji radiolokacyjnej w cza- ma transfer technologii i know-how po-
informacji o sytuacji powietrznej nad pół- sie rzeczywistym.  trzebne przy świadczeniu usług remonto-
nocnym i wschodnim obszarem RP. wych i serwisowych dla polskich F-16
Sprzęt radiolokacyjny, w który wypo- Napisz do autora: Oprac. SG
sażone są jednostki brygady, spełnia stan- piotr.laskowski@redakcjawojskowa.pl

nr 19/2008 Polska Zbrojna 37


MARYNARKA WOJENNA
HISTORIA
1973 r. Wodowa-
nie ORP
„Piast”, pierwszego okrę-
tu ratowniczego zbudowa-
nego na potrzeby Mary-
narki Wojennej.

1974 r. Został zwo-


dowany
okręt ratowniczy „Lech”.

1991 r. Podniesio-
no banderę
na ORP „Zbyszko”, a rok
później na ORP „Maćko”.

2006 r. Powstanie
Dywizjonu
Okrętów Wsparcia.

2008 r. Udział
ORP
„Lech” w największych
w ostatnich latach ćwi-
czeniach w ratowaniu za-
łóg okrętów podwodnych
„Bold Monarch”.

Ratują i szkolą
TOMASZ GOS

Dywizjon Okrętów Wsparcia to najmłodsza niebojowa jednostka 3 Flotylli Okrętów.


Służący w niej nurkowie są w stanie schodzić na głębokości przekraczające
nawet 100 m i ratować załogi uszkodzonych okrętów podwodnych.

W
prawdzie sam dywizjon po- wchodzą dwa okręty ratownicze typu ne jednostki, które oprócz udzielania
wstał stosunkowo niedawno, Piast (ORP „Piast” i ORP „Lech”), standardowej pomocy nawodnej mogą
ale tworzące go okręty od wie- dwa okręty ratownicze projektu 823 również ratować załogi uszkodzonych
lu lat są w wyposażeniu Marynarki Wo- (ORP „Maćko” i ORP „Zbyszko”) okrętów podwodnych, niebędących
jennej. Dwa z nich mają za sobą udział oraz okręt szkolny ORP „Wodnik”. w stanie samodzielnie się wynurzyć.
w operacji „Pustynna Burza” w Zatoce Główna siła dywizjonu to okręty ra- Dostarczanie środków podtrzymania ży-
Perskiej. Wszystkie niejednokrotnie townicze. „Piast” i „Lech” są w stanie cia na zanurzony okręt podwodny oraz
uczestniczyły w akcjach ratowniczych na uczestniczyć praktycznie w każdej ope- podwodne rozpoznanie i uwalnianie ka-
Bałtyku. W odróżnieniu od pozostałych racji ratowania życia na morzu na więk- dłuba to zadania, które wymagają nie
dywizjonów okrętowych wchodzących szości akwenów świata. To uniwersal- tylko specjalistycznego sprzętu, ale rów-
w skład 3 Flotylli Okrętów, Dywizjon
Okrętów Wsparcia to nie tylko jednost-
ki pływające. Jego integralną częścią
jest Brzegowa Grupa Ratownicza W 1991 r. ORP „Wodnik” (na zdjęciu)
i ORP „Piast” działały w ramach
Polskiego Kontyngentu Wojskowego
(BGR), która odpowiada za zabezpie-
czenie ratownicze działań sił Marynar- w Zatoce Perskiej. „Wodnika” zmoderni-
ki Wojennej RP od strony brzegu mor- zowano tak, aby mógł pełnić funkcję jed-
nostki sanitarno-ewakuacyjnej, m.in.
skiego i w pasie nadbrzeżnym.
zdjęto uzbrojenie i zbudowano lądowisko
Ratunek bez granic dla śmigłowca. Okręt został pomalowany
na biało i oznaczony znakami
MARIAN KLUCZYŃSKI (3)

Dywizjon Okrętów Wsparcia pro- Czerwonego Krzyża. Były to pierwsze na


wadzi akcje ratownicze, zabezpiecza taką skalę międzynarodowe działania
prace podwodne oraz szkoli przy- polskich okrętów po 1989 r.
szłych podoficerów i oficerów Mary-
narki Wojennej. Oprócz wymienionej
wcześniej BGR w skład dywizjonu Na misji

38 Polska Zbrojna nr 19/2008


| WOJSKA LĄDOWE | SIŁY POWIETRZNE | MARYNARKA WOJENNA | ŻANDARMERIA WOJSKOWA | LOGISTYKA
Kmdr por. Kazimierz Pulkowski,
zastępca dowódcy dywizjonu:
FLESZ
– Działalność międzynarodowa dywizjonu DARŁOWO, GDYNIA-BABIE
to przede wszystkim udział w wielonarodo- DOŁY. W dniach 16–17 kwietnia wizy-
wych bądź dwustronnych ćwiczeniach tę w jednostkach Gdyńskiej Brygady
ratowniczych. OORP „Piast”, „Lech”, Lotnictwa Marynarki Wojennej złożyli
„Maćko”, „Zbyszko” i Brzegowa Grupa przedstawiciele stowarzyszenia Glasgow
Military Aviation Research Group
Ratownicza uczestniczą kilka razy w roku
of Historians. Goście ze Szkocji zapozna-
w tego typu przedsięwzięciach.
li się z wyposażeniem 28 i 29 eskadr
ĆWICZENIA RATOWNICZE lotniczych i zadaniami wykonywanymi
przez załogi śmigłowców.

N ajważniejsze coroczne manewry


ratownicze to polskie ćwiczenia
„SAREX” (ogólne ćwiczenie ratownicze)
GDYNIA-BABIE DOŁY. Ponad
50 skoczków z Marynarki Wojennej,
i „SMER/MEDEX” (ratowanie załóg Sił Powietrznych, Wojsk Lądowych i Po-
okrętów podwodnych) oraz polsko- licji rozpoczęło 21 kwietnia na lotnisku
szwedzkie „Crown Eagle”, w czasie któ- 43 Bazy Lotniczej MW w Gdyni-Babich
rych zgrywane są systemy ratowania Dołach zgrupowanie spadochronowe.
załóg okrętów podwodnych obu krajów. Organizator szkolenia to Gdyńska
W tym roku ORP „Lech” weźmie udział Brygada Lotnictwa MW. Dowódcą
w największych w ostatnich la- zgrupowania jest kpt. Sebastian
tach międzynarodowych ćwi- Smuga z dowództwa BLMW, a zastęp-
9% czeniach w ratowaniu załóg cami – szef szkolenia zgrupowania
Marynarze okrętów podwodnych w powietrzu kpt. Mirosław Orzeszek
nadterminowi
pod auspicjami NATO (z 28 Puckiej Eskadry Lotniczej)
„Bold Monarch”. i szef szkolenia zgrupowania na ziemi
91% kpt. Marek Szwedo (z 29 Darłowskiej
Zawodowi Eskadry Lotniczej).
nież szczególnych marynarze
rego pokładzie lekarze
umiejętności ich za- mogą nie tylko udzielić GDYNIA-OKSYWIE. XIII Przegląd
łóg. „Piast” i „Lech” pierwszej pomocy medycz- Form Scenicznych Marynarki Wojennej
są wyposażone m.in. nej, ale również przeprowa- dobiegł końca. W tym roku bezkonku-
w dzwony nurkowe, zdal- dzać operacje w specjalnie do rencyjne okazały się grupy reprezentu-
nie sterowane pojazdy pod- tego przeznaczonym pomieszcze- jące KG Oksywie: Zespół Teatralny
wodne oraz komory dekompresyjne. niu zabiegowym. – Na szczęście ponad „Tytuteraz” oraz Teatr Ruchu zdobyły
Nurkowie działający z ich pokładów są 90 proc. zadań ratowniczych wykony- tytuły laureatów w kategorii amator-
w stanie schodzić na głębokości prze- wanych przez jednostki dywizjonu to skich zespołów teatralnych i teatrów
kraczające nawet 100 metrów. ćwiczenia i manewry na szczeblu flotyl- tańca. Gratulacje należą się również
Oba okręty biorą udział nie tylko li, krajowym i międzynarodowym – mó- zwycięskiemu Zespołowi Wokalnemu
w akcjach ratunkowych, ale również wi por. mar. Grzegorz Łyko, rzecznik „Kasia i Majka” (KG Darłowo) oraz naj-
lepszej solistce – Angelice Heberlej
w pracach podwodnych. Ostatnim spek- prasowy 3 Flotylli Okrętów.
(KG Świnoujście).
takularnym osiągnięciem „Lecha” by-
ło rozpoznanie wraku zatopionego lot- Nauka w Brazylii
niskowca „Graff Zeppelin”. Nurkowie Dywizjon zajmuje się również szko-
dywizjonu byli pierwszymi, którzy do- leniem nowej kadry na potrzeby Mary-
HENRYK NAGRODZKI

konali podwodnych oględzin słynnego narki Wojennej. To tutaj pierwszy kon-


wraku. Swoje możliwości oba okręty takt z pracą w trudnych warunkach
wykorzystują również w mniej spekta- morskich mają elewi i podchorążowie.
kularnych operacjach, jak np. oczysz- Co roku studenci drugiego roku Aka-
czanie red, portów i torów wodnych demii Marynarki Wojennej odbywają
z zatopionej techniki wojskowej. na pokładzie ORP „Wodnik” dwumie-
Dwa kolejne okręty ratownicze sięczną praktykę specjalistyczną. Do USTKA. Zmiany w organizacji i sys-
– „Maćko” i „Zbyszko” – pomimo mniej- tej pory okręt odwiedził tak egzotycz- temie szkolenia Marynarki Wojennej
w warunkach pełnej profesjonalizacji
szych rozmiarów są nie mniej wartościo- ne kraje, jak Brazylia i Indie. W cza-
armii, prezentacja i modernizacja bazy
we niż ich większe odpowiedniki. Czę- sie długich rejsów kandydaci na mary-
szkoleniowej i kwaterunkowej, rola i za-
sto pełnią dyżury ratownicze, przez co narzy poznają w praktyce zasady funk- dania ośrodków szkolenia MW w kon-
nie tylko zabezpieczają działania naszej cjonowania na okręcie. W zeszłym ro- tekście przyjmowania ochotników do
floty, ale również są gotowe do akcji kie- ku w taki rejs wybrało się grono stu- służby zawodowej oraz stworzenie dla
rowanych przez Morskie Ratownicze dentów cywilnych AMW. Po powrocie nich nowego modelu służby – to tema-
Centrum Koordynacyjne dbające o bez- do macierzystego portu w Gdyni więk- ty odprawy przedstawicieli pionu szko-
pieczeństwo żeglugi wszystkich jedno- szość z nich zdecydowała się zmienić lenia wszystkich jednostek MW zorga-
stek. Zadania ratownicze, pomimo szkol- studia na wojskowe i już za trzy lata nizowanej w Centrum Szkolenia
nego przeznaczenia, wykonuje również trafią do Marynarki Wojennej jako Marynarki Wojennej w Ustce. Naradzie
ORP „Wodnik”. W sytuacjach kryzyso- młodzi podporucznikowie.  przewodniczył szef szkolenia MW
wych bądź podczas ćwiczeń jednostka Napisz do autora: wiceadm. Maciej Węglewski.
ta zamienia się w okręt-szpital, na któ- tomasz.gos@redakcjawojskowa.pl

nr 19/2008 Polska Zbrojna 39


PO SŁUŻBIE
ZAPIS ||
ZAPIS FORUM
FORUM NA ||
CELOWNIKU WOJSKO
NA CELOWNIKU ||
WOJSKO KULISY
PORADY PORADY |
PO SŁUŻBIE ||
PO SŁUŻBIE
HISTORIAHISTORIA| |
MILITARIAMILITARIA ||
ŚWIAT PRASA
PRASA KULISY | |
ŚWIAT TO I OWO || || |

MARIAN KLUCZYŃSKI
HEL jest zamkniętym terenem, który nie ma szans na pozyskanie nowych obszarów pod zabudowę, tak jak na przykład Gdańsk, a do tego jest
atrakcyjny turystycznie. Dlatego każdy centymetr gruntu jest tu na wagę złota.

Cenne hektary TOMASZ GOS


siedziby urzędu miasta. W pobliżu znajdu-
je się jedna z największych atrakcji Helu
– latarnia morska. Grunt ma wielkość 2,5 ha,
jego cena wywoławcza nie powinna więc
być mniejsza niż 25 mln zł. Pod młotek ma
Ponad 50 milionów złotych kosztował teren po byłej jednostce wojskowej też w ciągu najbliższych kilku lat pójść
na Helu. Niewykluczone, że jesienią na konto armii wpłynie jeszcze więcej fragment portu wojennego. W tym przy-
pieniędzy. Pod młotek ma pójść Kępa Mieszczańska we Wrocławiu, która padku cena wywoławcza nie jest jeszcze
może zostać sprzedana nawet za 300 milionów złotych. znana. Biorąc pod uwagę to, że w grę wcho-
dzą 44 ha gruntu, może się ona zaczynać
ena wywoławcza za helską dział- mentu, gdy szef MON nie zmieni jego sta- od kilkuset milionów złotych. AMW chce
kę wynosiła 50 mln zł. Do prze- tutu. Nabywca działki może więc mieć in- jednak, by w tym przypadku inwestor
targu stanął tylko jeden oferent ne plany jej zagospodarowania niż urzęd- uwzględnił specyfikę miejsca i wybudował
– zarejestrowana w Gdyni spół- nicy. Tego typu sprawa może więc zna- tam na przykład przystań jachtową.
ka VEA Development. Jest to spółka-cór- leźć swój finał w sądzie. Zresztą o prze- Hel jest zamkniętym terenem, który nie
ka znanego na Pomorzu dewelopera – In- targach związanych ze sprzedażą działek ma szans pozyskania nowych obszarów
vest Komfort. Aby kupić nieruchomość, na Helu było już głośno z zupełnie innych pod zabudowę, tak jak na przykład Gdańsk,
spółka musiała przebić cenę wywoławczą przyczyn. Za rzekomą obietnicę ustawie- a do tego jest atrakcyjny turystycznie. Dla-
o jedno tak zwane postępne, które w tym nia przetargu na sprzedaż bardzo atrak- tego każdy centymetr gruntu jest tu na wa-
wypadku wynosiło pół miliona złotych. Te- cyjnego terenu w zamian za łapówkę za- gę złota. W zeszłym roku sprzedano na He-
ren po dawnej jednostce wojskowej, wysta- trzymani zostali w zeszłym roku bur- lu działkę o powierzchni 0,23 ha. Cena wy-
wiony na sprzedaż przez AMW, ma 5,8 ha. mistrz Helu Mirosław Wądołowski i była woławcza wynosiła prawie 2 mln zł. Zo-
Znajduje się na nim 15 budynków o łącz- posłanka Beata Sawicka. stała sprzedana za ponad 5 mln zł.
nej powierzchni użytkowej 4169 m kw. Agencja Mienia Wojskowego ma na
Biorąc pod uwagę powierzchnię terenu, ce- Drogi Hel swoim koncie także inne zyskowne sprze-
na, jaką uzyskano za działkę, jest najwyż- W tym roku AMW chce sprzedać rów- daże. Najwyższą sumę – prawie 74 mln zł
sza w historii agencji. Spółka Invest Kom- nież teren przy ul. Kuracyjnej. Nierucho- – otrzymała w 2006 r. za 22 ha ziemi
fort chce postawić na Helu kompleks mość położona jest w zabudowanej części z 69 budynkami byłych koszar w Gdańsku.
mieszkaniowo-rekreacyjny. Szczegóły in- cypla nad Zatoką Pucką, pół kilometra od Z kolei pod koniec 2007 r. we Wrocławiu
westycji nie są jeszcze znane. sprzedała 11 ha za 56 mln zł. Jesienią pla-
Głośny Hel
Atrakcyjny teren nowany jest przetarg na 12 ha położonych
na Kępie Mieszczańskiej we Wrocławiu.
Jeszcze na początku kwietnia pojawiły
się na Helu pogłoski, że przetarg może zo- N ieruchomość, sprzedana
za 50,5 mln zł, położona jest kilka-
set metrów od dworca PKP i głównego
Jej północna część jest chaotycznie zabu-
dowana składami i warsztatami. To wła-
stać wstrzymany. Lokalna prasa podała, że śnie ten fragment wyspy ma zostać sprze-
deptaku, serca Helu. Znajdują się tu
samorządowcy zaprotestowali przeciwko dany. Pod młotek ma też pójść Twierdza
liczne restauracje, kawiarnie i sklepy.
szybkiej sprzedaży tego terenu, bo działka Modlin w Nowym Dworze Mazowieckim.
W pobliżu są m.in. lasy, wielorodzinne
nie ma uchwalonego planu zagospodaro- Jednak w tym przypadku cena wywoław-
budynki mieszkalne, ogródki działkowe
wania przestrzennego. Radni mówili też cza to jedynie pół miliona złotych. To nie-
oraz wojskowy ośrodek wypoczynkowy.
o tym, że byłe jednostki wojskowe na He- wiele jak za kawałek polskiej historii. 
W odległości kilometra znajduje się pla-
lu to wciąż tak zwany teren zamknięty. Nie Napisz do autora:
ża nad otwartym morzem.
można sporządzić dla niego planu do mo- tomasz.gos@redakcjawojskowa.pl

nr 19/2008 Polska Zbrojna 41


PO SŁUŻBIE
K S I Ą Ż K A K S I Ą Ż K A

Kadet Perły śmierci


nie ściąga A kcja książki Konrada T. Lewandow-
skiego „Elektryczne perły” dzieje się
w Warszawie końca lat 20. ubiegłego
wieku. Nadkomisarz Jerzy Drwęcki pra-
W porównaniu do polskich szkół oficerskich cuje nad sprawą sprawą, która wcale
atutem West Point jest znikomy rozziew nie jest taka rutynowa, jakby się mogło
między wartościami postulowanymi do na pozór wydawać. Tajemniczy morder-
ca nie pozostawił po sobie właściwie
osiągnięcia w trakcie studiów a faktycznym żadnego śladu oprócz spalonych przez
materiałem przerabianym w szkole. prąd zwłok. Z pereł wytopionych z kości

J
est droga w utrzymaniu i w ciągu ośmiu na egzaminach bądź kopiowania prac seme- denata uczynił swoją wizytówkę…
semestrów kształci tylko licencjatów. stralnych, za co grozi wyrzucenie z uczelni. Śledztwo, nie dość że zagmatwane, pod
Ukończyło ją ponad 58 tysięcy oficerów Szczególnie warty powielenia w naszym naciskiem wysoko postawionych osób
i nieco ponad 300 obcokrajowców. Zaledwie szkolnictwie byłby system rankingowy. Kadeci zostaje zawieszone, a samemu Drwęc-
25 proc. kadry oficerskiej zasila US Army. Nie zaczynający IV rok studiów wybierają rodzaj kiemu grozi utrata pracy. Tylko dzięki
przetrwałaby ponad dwóch wieków – w któ- wojsk stosownie do lokaty w rankingu studen- przyjacielowi, płk. Wieniawie-Długoszow-
rych trakcie jej absolwenci mogli sprawdzić się tów. Pół roku później zbierają się w swoich kor- skiemu, unika zwolnienia z pracy. Zosta-
w licznych konfliktach zbrojnych, a nawet sta- pusach i na oczach kolegów dokonują wyboru je przeniesiony do Poznania, gdzie ma
wali naprzeciw siebie (wojna secesyjna) – gdy- pierwszego przydziału służbowego, czyli miej- dbać o bezpieczeństwo Powszechnej
by nie wielkie znaczenie, jakie w trakcie stu- sca, gdzie będą służyć – po dodatkowym prze- Wystawy Krajowej prezentującej doro-
diów przywiązywane jest tam do spraw wycho- szkoleniu specjalistyczno-wojskowym – przez bek niedawno odrodzonej II Rzeczypo-
wania i przywództwa, a więc wartości moral- trzy lata. Chcecie wiedzieć, dlaczego USMA do- spolitej. Problem w tym, że to wydarze-
no-etycznych. czekała się absolwentów tak wybitnych jak
nie przyciągnie też zabójcę… (ep)
Co ciekawe, mniej zajmuje się tym kadra dy- Henry Du Pont (założyciel znanej firmy), Ulys-
daktyczna i instruktorska Akademii Wojskowej ses Grant i Dwight Eisenhower (prezydenci
West Point, więcej sami kadeci. Rezultat jest USA), George Goethals (architekt Kanału Pa- Konrad T.
taki, że uczelnia należy w Stanach Zjednoczo- namskiego), John Pershing (dowódca najwięk- Lewandowski,
nych do grona elitarnych placówek edukacyj- szej armii w historii USA – 2 mln żołnierzy), „Elektryczne
nych. Stanowi zarazem wzorzec i ostoję warto- Edwin Aldrin (drugi człowiek na Księżycu) oraz perły”,
ści dla US Army, a nawet dla służb publicznych. Anastasio Somoza (dyktator Nikaragui), Fidel Wydawnictwo
Jako że kadeci uczą się tam przedmiotów hu- Ramos (prezydent Filipin) czy José Figueres Dolnośląskie,
manistycznych, ścisłych i inżynierskich, akade- (prezydent Kostaryki)? Sięgnijcie po pierwszą Wrocław 2008
mia dobrze przygotowuje ich do późniejszej ka- w Polsce książkę o West Point, nawet jeśli nie
riery w życiu cywilnym. Jakość studiów i poziom pracujecie w szkolnictwie wojskowym. Lektura
słuchaczy sprawiają jednak, że absolwenci nie pozostawi was obojętnymi, mimo że jest to
szybciej i łatwiej rozstają się z wojskiem po za- książka na wskroś naukowa. (goł)
liczeniu służby obowiązkowej. Ppłk Tomasz Ko-
walik, absolwent US Military Academy (czwar- K S I A
Ą Ż K A
ty z Polaków), ocenia, że wyjątkowo efektywne
funkcjonowanie szkoły nie jest zależne wyłącz- BOR W PIGUŁCE
nie od nakładów finansowych przeznaczanych
na nią. W porównaniu do polskich szkół oficer-
skich atutem West Point jest znikomy rozziew „U stawa o Biurze
Ochrony Rządu. Ko-
mentarz” to pozycja nie tyl-
kres uprawnień funkcjona-
riuszy biura. W publikacji
można znaleźć informacje
rynku wydawniczym ko-
mentarz przepisów ustawy
z 16 marca 2001 r. o Biu-
między wartościami postulowanymi do osią-
gnięcia w trakcie studiów a faktycznym mate- ko dla funkcjonariuszy dotyczące jego struktury, rze Ochrony Rządu, obej-
riałem przerabianym w szkole. BOR-u, ale dla wszystkich, obowiązków i uprawnień mujący całą treść ustawy.
W książce pt. „Działalność dydaktyczno-wy- którzy chcieliby bliżej po- funkcjonariuszy, kwestii Autorzy dr Jacek Lipski
chowawcza Akademii Sił Lądowych Stanów znać podstawy funkcjono- uposażeń i odpowiedzialno- (w 2007 r. zastępca szefa
Zjednoczonych w West Point w latach 1802– wania, formy działania i za- ści dyscyplinarnej. W książ- BOR) i Urszula Nalaskow-
–2002”, będącej owocem jego pracy doktor- ce uwzględniono liczne akty ska (w 2007 r. dyrektor ga-
skiej, Kowalik docenia także znaczenie dla ja- wykonawcze oraz akty praw- binetu szefa BOR), współ-
kości szkolenia wojskowego w USMA mecha- ne obowiązujące wewnętrz- twórcy ustawy, oraz dr Ka-
nizmu regularnej rotacji kadry instruktorskiej, nie, łącznie z zarządzeniem mil Zeidler, autor publikacji
mającej 30–35 lat, dysponującej świeżymi do- nr 2 szefa BOR-u z 25 stycz- dotyczących teorii państwa
świadczeniami ze służby w linii. Wiele miejsca nia 2006 r. w sprawie etyki i prawa oraz prawa między-
poświęca opisowi kształtowania cech przywód- zawodowej funkcjonariuszy narodowego i europejskie-
czych i postaw moralno-etycznych, ilustrując tej instytucji. go, starali się wyjaśnić pod-
to ciekawymi przykładami z czasu własnych Pozycja jest o tyle istotna, stawy prawne działania
studiów, jak i dwustuletniej historii USMA. Oka- że to pierwszy na polskim Biura Ochrony Rządu. (pg)
zuje się, że kadeci, posługując się oficjalnym
kodeksem i systemem honorowym, sami pil- Jacek Lipski, Urszula Nalaskowska, Kamil Seidler, „Usta-
nują, by nie zdarzały się przypadki ściągania wa o Biurze Ochrony Rządu. Komentarz” pod redakcją
Kamila Zeidlera, Wyd. ABC, Warszawa 2008

42 Polska Zbrojna nr 19/2008


| | | | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA ŚWIAT PRASA KULISY TO I OWO | |

KAROLINA PRYMLEWICZ

Barwy zgody DAMIAN MARKOWSKI

Po dziesiątkach lat dyskusji i sporów na oficjalne uznanie flagi Polacy musieli poczekać do sierpnia
1919 r. Wtedy to postanowiono, że „za barwy Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się kolor biały i czerwony
w podłużnych pasach równoległych”.
iedyś w celach reprezen- barw znalazły się później na flagach jego ostrzu znajduje się wizerunek bia-
tacyjnych ludzie posłu- państwowych. łego orła na czerwonej tarczy.
giwali się sztandarami „To jest miecz księcia Bolesława...
i chorągwiami bojowy- z którym Pan zastępów i wszystkich KRÓLEWSKA CZERWIEŃ
mi. Na polach bitew Zbawca, aby mu pomagał przeciw nie- Kolory biały i czerwony wiele razy wy-
służyły one do komuni- przyjaciołom, Amen” – czytamy na in- stępowały na rysunkach godła Rzeczy-
kacji między oddziałami. Ważne były skrypcji wyrytej na słynnym Szczerb- pospolitej, zanim zastąpiono je samo-
też kolory mundurów. Niektóre z ich cu, mieczu pochodzącym z XII w. Na dzielną czerwoną barwą. W późnym śre- 

nr 19/2008 Polska Zbrojna 43


HISTORIA ŚWIĘTO FLAGI
dniowieczu za prawdziwie narodowy ko- wienie powstańczego sejmu z 7 lutego
lor uznany został karmazyn, lecz w her- 1831 r. Dyskusja na temat przyszłej fla-
bie używać go mogły jedynie koronowa- gi nie należała do łatwych. Część kon-
ne głowy i najbogatsi magnaci, których serwatystów zasiadających w sejmie pra-
nazywano karmazynami. Karmazyn uwa- gnęła barwy białej, odwołując się do spu-
żano za najszlachetniejszą z barw, posia- ścizny po rozbitej Rzeczypospolitej (bia-
dającą królewski rodowód, ponieważ bar- ły uznawano za kolor królewski na rów-
dzo trudno było ją uzyskać. Sprowadze- ni z czerwonym). Inni chcieli przyjęcia
Dzień biało-czerwonej nie tkaniny z krajów Bliskiego Wschodu bieli, czerwieni i szafiru, charaktery-
nie było tanie i pozwolić sobie na to mo- stycznych dla konfederatów barskich.
M aj tego roku był wyjątkowo gorący,
zwłaszcza w Berlinie. Po sforsowaniu
silnie bronionej barykady i rozbiciu działa
gli tylko najzamożniejsi. „Uboższymi”
kolorami musiała zadowolić się biedna
Ostatecznie obie strony zgodziły się na
kompromis i zatwierdzono jako barwy
przeciwpancernego żołnierze 1 DP
szlachta, do której przylgnęło pogardliwe narodowe biel i czerwień. Europa z sym-
im. Tadeusza Kościuszki znaleźli się
określenie „szaraków”. Przez stulecia kar- patią patrzyła na powstanie listopadowe
w ogromnym parku Tiergarten. Nad drzewa-
mazyn i czerwień były symbolami świet- i kiedy Polacy zaczęli po klęsce emigro-
mi górowała monumentalna kolumna z rzeź-
ności i potęgi Rzeczypospolitej. wać do przyjaznej Francji, z wież kościo-
bą bogini zwycięstwa – Wiktorii, upamiętnia-
Prawdopodobnie gdyby nie rozbiory, łów i okien domów witały ich biało-czer-
jąca zwycięstwa Prusaków nad Danią,
pozostalibyśmy właśnie przy karmazy- wone flagi.
Francją i Austrią. Teraz losy wojny się odwró-
nie. Poważne zmiany w polskiej kolory- Nie bez znaczenia pozostawała sym-
ciły. Grupa kościuszkowców wspięła się na
styce zaczęły się dopiero w czasach kon- bolika tych kolorów. Czerwony utożsa-
obelisk i zatknęła na szczycie biało-czerwo-
ną chorągiew. Był ranek 2 maja 1945 r. Historia pewnej szachownicy
Pięćdziesiąt dziewięć lat po tych wydarze-
CO CIEKAWE, biało-czer-
niach, 12 lutego 2004 r., Senat RP ustano-
wona szachownica stała
wił dzień 2 maja Świętem Orła Białego. Na
się formalnym znakiem sił
wniosek sejmu zmieniono nazwę i charakter
lotniczych już w grudniu
uroczystości, nadając jej nazwę Święta Flagi
1918 r. Początkowo była
Rzeczypospolitej Polskiej.
osobistym godłem por. pil.
Stefana Steca, znakomite-
Francja go pilota myśliwskiego.

F rancuzi zawdzięczają swą flagę rewolu-


cji. W 1789 r. ostatni król francuski zo-
stał zmuszony do przekazania ludowi pary-
Porucznik Stec walczył
w I wojnie światowej w ar-
mii Austro-Węgier, a po jej nego Lwowa do Warszawy W dowód uznania dla pilota
skiemu prawa do białego koloru, symbolu zakończeniu stał się jed- samolotem Fokker D.V (na dowódcy armii zgodzili się
dynastii Burbonów. Kolor ten połączono nym z pierwszych polskich zdjęciu model), przynosząc na przyjęcie szachownicy ja-
z barwami Paryża: niebieskim i czerwonym. myśliwców. W listopadzie meldunek o sytuacji w ogar- ko znaku polskiego lotnic-
Po kilku latach sporów ustawiono kolory 1918 r. przeleciał z oblężo- niętym bitwą mieście. twa wojskowego.
na fladze w takiej formie, w jakiej funkcjo-
nują do dziś.
federacji barskiej, trwającej w latach miano ze szlachetnością, poświęceniem,
Niemcy 1768–1772. Konfederaci prowadzili dzielnością i miłością, biały – z czysto-
wojnę przeciwko Rosji, uznawali się za ścią, odnową i zmartwychwstaniem. Po-
W 1806 r. niemieccy studenci
Uniwersytetu Wrocławskiego utworzyli
ochotniczą formację wojskową Freikorps,
obrońców państwa, wiary katolickiej
i przywilejów szlacheckich. Swoją od-
wstańcy styczniowi nosili często na roga-
tywkach biało-czerwone kokardy. Do-
rębność demonstrowali także we wła- wódcy powstania nawiązali do dziedzic-
snych, charakterystycznych barwach. twa konfederatów i ustanowili (w sprzecz-
Ich flagi były biało-karmazynowo-gra- ności z decyzją sejmu z 1831 r.) nową
natowe. Szybko przyjęło się, że kolory flagę. Tworzyły ją trzy pasy: biały, czer-
te symbolizują walkę o wolność, więc wony i niebieski. Pośrodku znajdował
przeniesiono je na sztandary pułkowe się herb powstańczego rządu – tarcza
i uniformy Wojska Polskiego doby po- z wizerunkami Orła, Pogoni i św. Mi-
wstania kościuszkowskiego i Księstwa chała Archanioła, symbolizującymi Pol-
Warszawskiego. Żołnierze Księstwa skę, Litwę i Ukrainę skupione w jednym
przysięgali: „Ojczyzny bronić będzie- państwie.
my do ostatniego tchu życia i nigdy, do- Na oficjalne uznanie flagi Polacy mu-
której zadaniem była walka z Napoleonem.
póki nam zdrowia stanie, chorągwi na- sieli poczekać do sierpnia 1919 r. Wte-
Jej barwami mundurowymi były czarny
szych nie odstąpimy”. dy to postanowiono, że „za barwy Rze-
– symbolizujący siłę orła, czerwony
czypospolitej Polskiej uznaje się kolor
– jedność wszystkich Niemców, oraz złoty SYMBOLIKA KOLORÓW biały i czerwony w podłużnych pasach
– nawiązujący do Świętego Cesarstwa
„Kokardę narodową stanowić będą ko- równoległych, z których górny – biały,
Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Po upły-
lory herbu Królestwa Polskiego i Wiel- dolny zaś – czerwony”. 
wie pół wieku znalazły się one na oficjalnej
kiego Xięstwa Litewskiego, to jest kolor Napisz do autora:
fladze państwowej.
biały z czerwonym” – brzmiało postano- polska-zbrojna@redakcjawojskowa.pl

44 Polska Zbrojna nr 19/2008


| | | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA ŚWIAT PRASA KULISY TO I OWO | | |

Panu płk. rez. Andrzejowi Wyrazy szczerego współczucia Na ręce Pana ppłk. dypl.
GABRYSIOWI i głębokiego żalu Ryszarda KROJCA
wyrazy współczucia i głębokiego Panu płk. Zbigniewowi wyrazy głębokiego współczucia
żalu z powodu śmierci STRÓJWĄSOWI i żalu z powodu śmierci
z powodu śmierci
MATKI OJCA
MATKI
składają składają:
dyrekcja i pracownicy składają: dowódca, kadra, żołnierze
Drukarni Wydawnictw Specjalnych koleżanki i koledzy i pracownicy wojska
Sztabu Generalnego WP z Zarządu Zasobów Osobowych 69 Leszczyńskiego Pułku
oraz Redakcji Wojskowej. G-1 DWLąd. Przeciwlotniczego.

Dla Pana ppłk. dypl. Ryszarda Panu kmdr. por. Romanowi WOJCIECHOWSKIEMU
KROJCA oraz
składamy wyrazy głębokiego żalu jego RODZINIE
i współczucia z powodu śmierci wyrazy współczucia i szczere kondolencje z powodu śmierci

OJCA OJCA

Dowódca, kadra, żołnierze składają:


5 Kresowego Dywizjonu kadra i marynarze dywizjonu Pomocniczych Jednostek Pływających
Przeciwlotniczego Komendy Portu Wojennego Świnoujście.

Z głębokim smutkiem przyjęliśmy wiadomość o śmierci


Z wielkim smutkiem
przyjęliśmy wiadomość
płk dypl. w st. spocz. Waldemara KONOPKI
o śmierci
naszego kolegi
zasłużonego oficera, który pełnił służbę na wielu wysokich
i odpowiedzialnych stanowiskach w Siłach Zbrojnych.
płk. lek. Henryka DZIOPY
Służbę wojskową zakończył na stanowisku zastępcy szefa
Inspekcji Sił Zbrojnych MON.
Wyrazy najgłębszego
Został odznaczony Krzyżem Oficerskim i Kawalerskim Orderu Odrodzenia
współczucia
Polski oraz wieloma wysokimi odznaczeniami państwowymi i resortowymi.
Rodzinie i Bliskim
Łącząc się w bólu i cierpieniu z Rodziną składamy
składają:
JEGO NAJBLIŻSZYM
przewodniczący, kadra
serdeczne wyrazy współczucia.
i pracownicy
warszawskich wojskowych
Dyrektor, kadra i pracownicy
komisji lekarskich.
Departamentu Kontroli Ministerstwa Obrony Narodowej

Wyrazy szczerego współczucia Panu płk. Mirosławowi


Najgłębsze wyrazy współczucia
i głębokiego żalu SOBIESIAKOWI
Panu gen. bryg. Piotrowi
Panu Pułkownikowi Cezaremu oraz Jego rodzinie
PCIONKOWI
STAJNIAKOWI wyrazy żalu i głębokiego
z powodu śmierci
z powodu śmierci współczucia z powodu śmierci
TEŚCIA
OJCA MATKI
Stanisławy SOBIESIAK
składają:
składają: z domu KRÓL
szef szkolenia, kadra zawodowa
szef, kadra i pracownik wojska
i pracownicy wojska Pionu
OPBiZO Zarządu Planowania składają żołnierze i pracownicy
Szkolenia Wojsk Lądowych.
Strategicznego P-5. wojska JW 3411 Grójec.

nr 19/2008 Polska Zbrojna 45


AAAAAAA MARYNARKA
MILITARIA AAAAAAAA WOJENNA
OKRĘT wzbudził duże zainteresowanie Amerykanów. Rząd Szwecji wyraził zgodę na wypożyczenie go wraz z załogą marynarce amerykańskiej.
Na zdjęciu: Gotland wpływa do bazy w San Diego.

Dwa tygodnie
TOMASZ GOS

bez oddechu
Szwedzkie okręty podwodne typu Gotland to jedne z najlepszych jednostek w swojej klasie.
Są praktycznie niewykrywalne i pomimo zastosowania w nich napędu konwencjonalnego mogą
przebywać pod wodą nawet przez dwa tygodnie bez konieczności wynurzania.

ajwiększą słabością kon- Gotlandy to pierwsze jednostki pod-


wencjonalnych okrętów wodne produkowane seryjnie, które wy-
podwodnych jest to, że posażono w system AIP (Air Indepen-
muszą często wynu- dent Propulsion – napęd niezależny od
rzać się na powierzch- powietrza) umożliwiający rozwiązanie
nię (lub wystawiać tego problemu. Jest to możliwe dzięki
chrapy – urządzenia stosowaniu silników Stirlinga. Poprzez
służących do doprowa- spalanie oleju napędowego przy wyko-
dzania powietrza do silników spalino- rzystaniu ciekłego tlenu powstaje w nich
wych w momencie, gdy okręt jest zanu- OCZAMI I USZAMI JEDNOSTEK TYPU energia cieplna. W wyniku procesów ter-
rzony) i pozostawać tam przez dłuższy GOTLAND pod wodą jest system hydroloka- modynamicznych jest ona zamieniana na
cyjny CSU 90, w którego skład wchodzą
czas, aby naładować baterie elektrycz- następujące czujniki: sonaru pasywnego
energię mechaniczną, a następnie – przez
ne. Operacja ta jest konieczna do tego, umieszczonego na dziobie okrętu; sonarów generator prądu stałego – na prąd elek-
aby mogły pływać w całkowitym zanu- pasywnych przeznaczonych do pomiaru odle- tryczny. Ciekły tlen, niezbędny do dzia-
rzeniu. W takich warunkach jednostki głości; bocznych sonarów pasywnych; pasywne- łania tego typu silnika, jest przechowy-
są bardzo łatwe do wykrycia, szczegól- go sonaru holowanego; pasywnego systemu wany w specjalnych zbiornikach znajdu-
wykrywania min; czujnika wykrywającego
nie na niewielkich morzach zamknię- emisję fal elektromagnetycznych.
jących się w dolnej partii przedziału sil-
tych, takich jak Morze Bałtyckie. nikowego. Okręt może więc przebywać

46 Polska Zbrojna nr 19/2008


ZAPIS ||
ZAPIS FORUM
FORUM NA||
NA CELOWNIKU
CELOWNIKU WOJSKO||
WOJSKO PORADY ||
KULISY PORADY
PO SŁUŻBIE ||
PO SŁUŻBIE | |
MILITARIAMILITARIA
HISTORIAHISTORIA ||
ŚWIAT PRASA
PRASA KULISY | |
ŚWIAT TO I OWO || || |

Gotland okazał się


niemal całkowicie
nieuchwytny dla sił
przeciwpodwodnych
USA

US NAVY (2)
DO BUDOWY OKRĘTÓW GOTLAND wykorzystano stal ferromagnetyczną zapewniającą odpor-
ność na ciśnienie wody nawet na głębokości 350 metrów. Cały kadłub oraz kiosk zostały pokryte
materiałem pochłaniającym fale dźwiękowe.

Gotland SILNIK STIRLINGA


Z
Wyporność nawodna – 1240 t ostał wynaleziony w 1816 r.
Wyporność podwodna – 1490 t przez szkockiego duchowne-
Długość – 60,4 m go Roberta Stirlinga. Oparł on
Szerokość – 6,2 m zasady działania silnika na ter-
Zanurzenie – 5,6 m modynamicznych podstawach,
Napęd – 2 silniki wysokoprężne, czyli przekształceniu ciepła
2 silniki Stirlinga, silnik elektryczny
w energię kinetyczną dużo
Moc maszyn – 3100 KM
sprawniej, niż miało to miejsce
Prędkość nawodna – 10 w
w stosowanych powszechnie sil-
Prędkość podwodna – 20 w
nikach spalinowych. Ponadto, ze
Zasięg – 3500 Mm
względu na zewnętrzną komorę spalania, taki silnik
Głębokość zanurzenia – 350 m
mógł być zasilany dowolnym paliwem. Do niedawna
Uzbrojenie – 6 wyrzutni torped
silniki takie były używane tylko jako prototypy.
Załoga – 27 osób

pod wodą nawet dwa tygodnie bez ko- kiosk zostały pokryte materiałem po- wa, obowiązująca początkowo od lipca
nieczności wynurzania się. chłaniającym fale dźwiękowe. 2005 do lipca 2006 r., została przedłużo-
Uzbrojenie Gotlandów nie odbiega od na o rok. Szwedzi dostarczyli Gotlanda
Uzbrojony i niebezpieczny wyposażenia, którym dysponują inne w czerwcu 2005 r. do bazy w San Diego
Innym atutem jednostek typu Go- szwedzkie jednostki. Okręty wyposażo- na pokładzie statku kontenerowego. Rejs
tland jest ich nowoczesne wyposażenie no w wyrzutnie torpedowe dwóch kali- trwał około miesiąca. Przez kolejne dwa
elektroniczne. Poza wieloma urządze- brów: do walki z okrętami podwodny- lata załoga okrętu brała udział w ćwicze-
niami służącymi nawigacji i kontroli mi wykorzystywane są dwie wyrzutnie niach razem z zespołami okrętów i lot-
ruchów oraz położenia jednostek po- torpedowe kalibru 400 mm, natomiast nictwem US Navy. Ku zaskoczeniu
siadają one wszechstronny system do walki z okrętami nawodnymi oraz uczestników i obserwatorów ćwiczeń
CMS (Combat Management System podwodnymi używa się czterech wy- jednostka okazała się niemal całkowicie
– system zarządzania walką) typu rzutni kalibru 533 mm. Poza torpedami nieuchwytna dla sił przeciwpodwodnych
9SCS Mk 3 firmy CelsiusTech Systems okręty mogą przewozić i stawiać miny USA. Nic dziwnego – silniki Stirlinga są
AB. Jest on wyposażony w trzy konso- morskie zarówno z wyrzutni torpedo- bardzo ciche. Nie bez znaczenia jest też
le kontrolne połączone siecią lokalną wych kalibru 533 mm, jak i ze specjal- fakt, że wyposażenie elektroniczne Go-
Ethernet. System kontroli strzelań nych kontenerów montowanych na ka- tlanda uzupełnia zainstalowane na most-
wchodzący w skład CMS może jedno- dłubie okrętu. ku, pod pleksiglasową osłoną, urządze-
cześnie kontrolować kilka torped znaj- nie Polyamp, mierzące w czasie rzeczy-
dujących się w wodzie. Do budowy Uznanie Amerykanów wistym ziemskie pole magnetyczne i do-
okrętów Gotland wykorzystano stal fer- Okręt wzbudził duże zainteresowanie stosowujące do niego, na bieżąco, pole
romagnetyczną zapewniającą odpor- Amerykanów. Rząd Szwecji wyraził na- magnetyczne okrętu. 
ność na ciśnienie wody nawet na głę- wet zgodę na wypożyczenie go wraz Napisz do autora:
bokości 350 metrów. Cały kadłub oraz z załogą marynarce amerykańskiej. Umo- tomasz.gos@redakcjawojskowa.pl

nr 19/2008 Polska Zbrojna 47


AAAAAAA LOTNICTWO
MILITARIA AAAAAAAA
Program zakupu 23 nowych śmigłow- PREZYDENT
ców dla prezydenta Stanów Zjednoczo- Ronald
nych od początku wzbudzał wiele emo- Reagan
na
cji. O potrzebie wymiany obecnie uży- pokładzie
wanych mówiono już w latach 90. Do- Marine
piero jednak w grudniu 2003 r. Departa- One
ment Obrony ogłosił na nie przetarg.
W styczniu 2005 r. zwycięzcą ogłoszo-
no oferowany przez firmy Lockheed
Martin, Bell Helicopter i AgustaWe-
stland śmigłowiec US101, czyli przezna-
czoną na rynek amerykański wersję pro-
dukowanego przez brytyjsko-włoskie

Czy jeden śmigłowiec może


kosztować 400 milionów dolarów?
Może, jeśli jest to śmigłowiec
dla prezydenta Stanów
Zjednoczonych Ameryki.
PAWEŁ HENSKI

CENA BEZPIEC
WHITE HOUSE

konsorcjum śmigłowca AgustaWestland droższe śmigłowce w dotychczasowej hi- wiec, który Lockheed i Bell muszą budo-
EH101. Ku zaskoczeniu wielu anality- storii lotnictwa. wać prawie od podstaw. Wymagają tego
ków i kongresmanów przetarg przegrał wysokie (podwyższone po zamachach
Sikorsky ze śmigłowcem H-92 Super- NA KAŻDE WARUNKI z 11 września 2001 r.) względy bezpieczeń-
hawk. Od razu pojawiły się zarzuty, że Produkcję VH-71 Kestrel, bo tak jest stwa oraz możliwości komunikacyjno-ope-
śmigłowiec dla prezydenta nie może być oznaczony nowy śmigłowiec, podzielono racyjne związane z wykonywaniem zadań
produkowany przez nieamerykańską fir- na dwa etapy. Pierwsze pięć maszyn dosta- państwowych podczas lotu śmigłowcem.
mę, a Lockheed nie ma doświadczenia nie słabsze silniki GE CT7-8E, mniejszy Wewnątrz VH-71 będzie salonką o wy-
w budowie śmigłowców. wirnik główny i niższy bom ogonowy oraz sokości 1,8 m dla 14 pasażerów. Znajdzie
Produkcję podzielono jednak w taki będzie słabiej wyposażone elektroniczne. się tam również mała łazienka. Drzwi bocz-
sposób, że tylko kadłub, skrzynia biegów Druga transza, 18 śmigłowców, ma mieć ne będą odpowiednio szerokie i wysokie,
i wirnik będą produkowane w Wielkiej mocniejsze silniki GE CT7-8C-E1, więk- aby prezydent mógł wygodnie wsiadać
Brytanii i Włoszech. Resztę prac (ponad szy wirnik, wyższy bom i ulepszone wy- i wysiadać, bez obawy o uderzenie w gło-
60 proc.) wykona Bell i Lockheed. posażenie. Owe pięć maszyn ma być zmo- wę (zdarzyło już się to prezydentowi Geo-
W związku z tym Bell otworzył nową li- dyfikowane do standardu drugiej transzy rge’owi W. Bushowi wysiadającemu
nię produkcyjną w Amarillo w Teksasie. dopiero po wyprodukowaniu wszystkich. z VH-3D). Zamiast tylnej rampy załadun-
Ostateczny montaż i integracja wszyst- Pierwszy śmigłowiec miał wylądować na kowej będą schody. Komfort lotu zapew-
kich systemów odbywać się będzie rów- trawniku przed Białym Domem w 2008 r. nią wytłumiające i wygłuszające materia-
nież w zupełnie nowej hali produkcyjnej Okazało się jednak, że przyjęty harmono- ły oraz system redukcji drgań wirnika.
Lockheeda – wybudowanej w Owego gram prac i dostaw opóźni się przynajm- VH-71 będzie mógł operować we wszyst-
w stanie Nowy Jork. Ponadto do napędu niej o rok w przypadku pierwszej serii pro- kich warunkach atmosferycznych i w każ-
śmigłowca wybrano amerykańskie silni- dukcyjnej i pięć lat w przypadku drugiej. dym klimacie. Będzie miał pełną możli-
ki firmy General Electric. Wynika to z modyfikacji, jakich domaga wość bezpiecznej łączności radiowej i sa-
Zwycięzcy dostali 1,7 mld dol. na tzw. się amerykańska marynarka wojenna (US telitarnej z Białym Domem oraz amery-
fazę rozwoju i demonstracji systemu, jed- Navy nadzoruje stronę militarną projektu), kańskimi strukturami wojskowymi. Z po-
nak wkrótce kwota ta wzrosła do 2,4 mld. a które obejmują ponad dwa tysiące zmian kładu będzie można przeprowadzać wide-
Szacowano, że koszt całego programu w stosunku do pierwotnych założeń. okonferencje oraz wysyłać zaszyfrowane
wyniesie 6,1 mld dol., ale szybko okaza- VH-71 w niewielkim stopniu będzie wiadomości.
ło się, że będzie znacznie wyższy, rzędu przypominać US101, który wygrał prze- Śmigłowiec zostanie wyposażony
11,2 mld dol., co sprawi, że będą to naj- targ. Jest to niemal zupełnie nowy śmigło- w urządzenia do zakłócania wrogich rada-

48 Polska Zbrojna nr 19/2008


ZAPIS ||
ZAPIS FORUM
FORUM NA ||
NA CELOWNIKU
CELOWNIKU WOJSKO ||
WOJSKO PORADY
KULISY PORADY ||
PO SŁUŻBIE ||
PO SŁUŻBIE | | ||
MILITARIAMILITARIA
HISTORIAHISTORIA ŚWIAT PRASA | |
PRASA KULISY
ŚWIAT TO I OWO || || |

Marine One

USAF (2)
J edyną jednostką lotniczą wykonują-
cą misje transportu śmigłowcowego
dla prezydenta USA jest dywizjon pie-
choty morskiej Marine Helicopter
Squadron-1 (HMX-1). Śmigłowiec prze-
Koszt wożący prezydenta w danym locie nazy-
całego progra- wany jest Marine One.
mu wyniesie naj- Stacjonujący w bazie Quantico
prawdopodobniej w Wirginii dywizjon jako pierwszy w hi-
ok. 11,2 mld dol. VH-71 storii amerykańskiej piechoty morskiej
będą najdroższymi został w grudniu 1947 r. wyposażony
śmigłowcami w śmigłowce. 7 września 1957 r., gdy

CZEŃSTWA
w historii prezydent Dwight D. Eisenhower przeby-
lotnictwa wał na wakacjach w Newport na wyspie
Rhode Island, okazało się, że musi jak
najszybciej dostać się do Białego Domu.
Wymagało to najpierw godzinnej podró-
ży promem na brzeg, 45-minutowego lo-
tu samolotem Air Force One do bazy
Andrews i 20-minutowej jazdy samocho-
dem do Waszyngtonu. Na Rhode Island
był akurat dostępny śmigłowiec UH-34
rów, ochrony w razie ostrzału rakietami po- się w 2015 r., a zakończy w 2018 r. Do te- Seahorse (zdjęcie dolne) z dywizjonu
wietrze–powietrze i ziemia–powietrze, bę- go czasu w służbie musi pozostać część HMX-1 i prezydent postanowił polecieć
dzie odporny na różne zakłócenia elektro- dotychczas używanych śmigłowców, któ-
magnetyczne, w tym impuls wywołany re najprawdopodobniej przejmą więk-
przez wybuch jądrowy. szość zadań związanych z transportem
VIP-ów z otoczenia prezydenta. Chociaż
CORAZ WIĘCEJ WĄTPLIWOŚCI jedenaście prezydenckich śmigłowców Si-
Astronomiczne koszty oraz opóźnienia korsky VH-3D i osiem Sikorsky VH-60N
programu wywołały konsternację zarów- White Hawk utrzymywanych jest w do-
no w Pentagonie, jak i w Kongresie. Na skonałym stanie technicznym, to są to już
krytykę kongresmanów Biały Dom odpo- maszyny przestarzałe. VH-3D weszły do
wiada jednak, że skoro z założenia prezy- służby pod koniec lat 70., a VH-60N
dent ma być dobrze chroniony, to śmigłow- w 1988 r. Dlatego już teraz dowództwo
US NAVY

ce muszą być odpowiednio wyposażone. piechoty morskiej planuje rozpocząć pro-


Lockheed krytykowany jest za to, że gram modernizacji tych maszyn, tak aby
przecenił swoje możliwości, gdyż ma nie- mogły służyć przez następne lata. właśnie nim do czekającego samolotu.
wiele wspólnego z budową śmigłowców. W lutym dziesięciu kongresmanów pod Lot trwał siedem minut. Od tego czasu
Firma broni się, twierdząc, że opóźnienia przewodnictwem demokratki Rosy DeLau- dywizjon rozpoczął „służbę prezydenc-
wynikają z modyfikacji narzuconych przez ro wystosowało oficjalny list do sekreta- ką”, a jego śmigłowce rozpoczęły opero-
US Navy. Te zarzuty z kolei odpycha ma- rza obrony Roberta Gatesa, w którym wać z tzw. południowego trawnika przed
rynarka. John J. Young Jr, podsekretarz stwierdzili, że „amerykańscy podatnicy Białym Domem.
obrony ds. zakupów, stwierdził ostatnio, że nie powinni być dłużej zmuszani do po- W dywizjonie znajdują się obecnie
„zarówno US Navy, jak i producent nie zda- noszenia kosztów braku doświadczenia śmigłowce VH-3D, VH-60N White Hawk
wali sobie w pełni sprawy z implikacji firmy Lockheed Martin w budowie śmi- (używane głównie za granicą, gdyż ideal-
wszystkich wymagań postawionych przez głowców” oraz że z powodu rosnących nie mieszczą się w ładowni transporto-
Biały Dom”. kosztów i coraz większych problemów wych samolotów C-5 Galaxy) oraz
Największe problemy jeśli chodzi z budową śmigłowca przetarg powinien CH-46E i CH-53D/E (te ostatnie służą
o koszty i opóźnienia będą jednak dopiero być powtórzony.  głównie do przewozu bagażu oraz agen-
z drugą transzą produkcyjną. Szacuje się, Napisz do autora: tów ochrony).
że dostawa osiemnastu VH-71 rozpocznie polska-zbrojna@redakcjawojskowa.pl

nr 19/2008 Polska Zbrojna 49


ŚWIAT GRUZJA
NIKT NIE MA POMYSŁU,
JAK POKOJOWO
ROZWIĄZAĆ
GRUZIŃSKI KONFLIKT,
I DLATEGO PRAWDZIWĄ
STRATEGIĄ MOSKWY
JEST ZACHOWANIE TAM
STATUS QUO.

POKÓJ NA BAGNE KRZYSZTOF GŁOWACKI


Intencje Kremla „prawidłowo” odczy-
tały władze w Tbilisi, które natychmiast
oskarżyły Rosję o zaanektowanie części
Kreml postanowił zacieśnić stosunki z Abchazją i Osetią gruzińskiego terytorium. Micheil Saakasz-
Południową. Eksperci nie mają wątpliwości, że działania wili zwołał posiedzenie gruzińskiej Rady
Bezpieczeństwa i zaapelował o wsparcie
Rosji to reakcja na natowskie aspiracje Gruzji i uznanie do ONZ, NATO i OBWE. Wysłał też wy-
przez Zachód niepodległości Kosowa. sokich rangą ministrów do Stanów Zjed-
noczonych, Francji i Niemiec, aby zabie-
W czasie ostatniej wizyty w Stanach Zjed- tych regionów – ostrzegł ambasador Rosji gali o poparcie dla Gruzji. Niestety, Gru-
noczonych prezydent Gruzji Micheil przy NATO, dając do zrozumienia, że Mo- zja ma małe szanse przeciwstawić się Ro-
Saakaszwili podkreślił, że państwa NATO skwa w takim przypadku uzna niepodle- sji. Najtrudniej znaleźć jej zrozumienie
nie powinny obłaskawiać Rosji blokowa- głość obu prowincji. w krajach uzależnionych od dostaw rosyj-
niem przystąpienia Gruzji do sojuszu pół- skiego gazu i ropy. Moskwa po mistrzow-
nocnoatlantyckiego. W trakcie wystąpie- Fakty kontra słowa sku wykorzystuje tę sytuację i po prostu
nia zorganizowanego przez Radę Atlan- Początkowo słowa te uznano za jeszcze kupuje sobie przychylność wpływowych
tycką USA gruziński przywódca stwier- jedną „pogróżkę bez pokrycia”. Sytuacja krajów Europy. Sprzyja jej fakt, że Unia
dził, że uleganie Rosji w tej sprawie ozna- zmieniła się jednak radykalnie po ostat- Europejska nie ma wspólnej polityki za-
czałoby przyznanie jej prawa weta w spra- nich wydarzeniach na linii Rosja-Gruzja. granicznej, a poszczególne państwa wal-
wach sojuszu. Władimir Putin zlecił rządowi ustanowie- czą o swoje interesy.
Na reakcję drugiej strony nie trzeba by- nie ściślejszych kontaktów z separatystycz- Jak na razie skończyło się na ustnych de-
ło długo czekać. Szef rosyjskiego sztabu nymi republikami. Rosyjskie MSZ podkre- klaracjach. Departament Stanu USA
generalnego gen. Jurij Bałujewski zagro- śliło, że głównym motywem posunięć wo- w specjalnym oświadczeniu wezwał Mo-
ził Gruzji „krokami wojennymi”, jeśli ta bec dwóch enklaw jest troska o ich ludność. skwę do wycofania decyzji o zacieśnieniu
wejdzie do NATO. Jeszcze ostrzejszy Władze Rosji chcą otworzyć w Abchazji współpracy z obu separatystycznymi re-
w tonie był Dmitrij Rogozin. – Kiedy tyl- i Osetii Południowej swoje przedstawiciel- gionami. Stwierdził, że działania Rosji za-
ko Tbilisi otrzyma z Waszyngtonu sygnał, stwa, współpracować z zakładanymi tam grażają integralności terytorialnej Gruzji
że Gruzja może rzeczywiście stać się firmami i uznawać wydawane przez sepa- i są niezgodne ze statusem Rosji jako stro-
członkiem NATO, rozpocznie się secesja ratystyczne władze dokumenty. ny wspomagającej proces pokojowy. Po-

50 Polska Zbrojna nr 19/2008


ZAPIS ||
ZAPIS FORUM
FORUM NA ||
NA CELOWNIKU
CELOWNIKU WOJSKO ||
WOJSKO PORADY
KULISY PORADY||
PO SŁUŻBIE
PO SŁUŻBIE
HISTORIAHISTORIA || | |
ŚWIAT PRASA
MILITARIAMILITARIA PRASA KULISY ||
ŚWIAT TO I OWO || || || |

US DOD (4) NATO

W obecnej sytuacji prezydent Micheil


Saakaszwili musi jakoś zareagować. Może to
być słowna deklaracja albo wysłanie wojsk na
granicę ze zbuntowanymi prowincjami.

TACH
integralności terytorialnej Gruzji” i we- opcje. Przed podjęciem dalszych kroków
zwał Rosję „do powstrzymania się od ja- w sprawie Gruzji prezydent chciałby jed-
kichkolwiek jednostronnych działań nak skonsultować się z premierem – po-
sprzecznych z prawem międzynarodo- wiedział Mariusz Handzlik.
wym”. Prezydent oświadczył ponadto, że
„Polska wystąpi na forum ONZ, UE, Trwałe status quo
NATO i innych organizacji międzynaro- Na posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa
dowych o jak najszybsze podjęcie wszel- ONZ w sprawie napięcia na linii Moskwa–
kich traktatowo określonych kroków ma- –Tbilisi, USA, Wielka Brytania, Francja
dobne uwagi usłyszał szef rosyjskiej dy- jących na celu zapewnienie poszanowania i Niemcy wezwały Rosję do porzucenia
plomacji Siergiej Ławrow podczas rozmo- integralności terytorialnej i suwerenności zamiarów nawiązania współpracy z sepa-
wy telefonicznej z sekretarz stanu USA Gruzji”. Następnie odbył rozmowę z pre- ratystycznymi regionami Gruzji. Rosyjski
Condoleezzą Rice. zydentem Saakaszwilim i napisał listy do ambasador przy ONZ Witalij Czurkin nie-
Unia Europejska w oficjalnym oświad- szefów NATO, ONZ, Zgromadzenia Par- zwłocznie odrzucił ten apel.
czeniu zaapelowała do Rosji o niewdraża- lamentarnego Rady Europy oraz szefa Ko- Eksperci uspokajają, że nie dojdzie do
nie decyzji o zacieśnianiu współpracy misji Europejskiej. żadnego poważnego kryzysu między Ro-
z Abchazją i Osetią Południową. W doku- Lech Kaczyński wysłał także do Gruzji sją a Gruzją. – Kreml nie uzna niepodle-
mencie potwierdzono, że UE opowiada się specjalną delegację. Jak poinformował głości Abchazji i Osetii Południowej, bo
za suwerennością i integralnością teryto- dziennikarzy na lotnisku w Tbilisi sekre- nie chce rozmrożenia konfliktów na Kau-
rialną Gruzji. tarz stanu w Kancelarii Prezydenta Michał kazie, które mogłyby się łatwo przenieść
Głos w całej sprawie zabrał również se- Kamiński, delegacja przybyła „w celu ko- na Czeczenię, Inguszetię lub Dagestan.
kretarz generalny NATO. Jaap de Hoop ordynacji działań i wsparcia Gruzji”. W istocie nikt nie ma pomysłu, jak poko-
Scheffer przypomniał, że kraje członkow- Oprócz Michała Kamińskiego w podróż jowo rozwiązać gruziński konflikt, i dla-
skie wyraziły poparcie dla integralności wybrali się dyrektor Biura Spraw Zagra- tego prawdziwą strategią Moskwy jest za-
terytorialnej Gruzji na szczycie w Buka- nicznych Kancelarii Prezydenta Mariusz chowanie tam status quo – tłumaczy Sier-
reszcie. – Rosyjskie działania podważają Handzlik oraz sekretarz stanu w Kancela- giej Markiedonow z Instytutu Analiz Po-
tę integralność. Wzywam Federację Ro- rii Prezydenta Robert Draba. Szef dyplo- litycznych i Wojennych w Moskwie. Ana-
syjską do zmiany postępowania – oświad- macji gruzińskiej Dawid Bakradze, który lityk uważa, że Władimir Putin zdecydo-
czył. Wyraził też pełne poparcie dla poko- przywitał gości, oświadczył, że Gruzja do- wał się zacieśnić i sformalizować współ-
jowego rozwiązania konfliktu, którego cenia poparcie Polski. pracę z separatystami z Abchazji i Osetii
zwolennikiem jest prezydent Micheil Prezydent Kaczyński po zapoznaniu się Południowej, ponieważ sprawdza reakcję
Saakaszwili, oraz zadeklarował wsparcie z aktualną sytuacją na Kaukazie zapowie- Zachodu. Chce wiedzieć, na co właściwie
dla działań władz Gruzji w tym zakresie. dział, że jeśli wzrośnie napięcie w Gruzji, Zachód gotów jest Rosji pozwolić. Obec-
Największa pomoc dla Tbilisi przyszła na znak solidarności poleci osobiście do nie zapędził w kozi róg gruziński rząd, bo
z Polski. Prezydent Lech Kaczyński Tbilisi. Do tej pory żaden z przywódców prezydent Micheil Saakaszwili musi jakoś
w oświadczeniu wyraził „głębokie zanie- Europy i Ameryki nie zdecydował się na zareagować. Może to być słowna deklara-
pokojenie wszelkimi próbami naruszenia tego typu ruch. – Rozważamy wszystkie cja albo wysłanie wojsk na granicę ze 

nr 19/2008 Polska Zbrojna 51


ŚWIAT
ŚWIAT KENIA
KOSOWO
zbuntowanymi prowincjami. Rosja chcia- rezydent USA George skich Albańczyków wywodzących się
łaby, żeby Saakaszwili posłał tam wojsko, W. Bush zatwierdził z szeregów Wyzwoleńczej Armii Koso-
bo wtedy świat mógłby się przekonać, ja- 20 marca dostawy sprzę- wa (UÇK). Oczywiście na postanowie-
cy lekkomyślni i porywczy są Gruzini. tu wojskowego do Koso- nie Busha ostro zareagowali politycy
wa. Jego decyzja na- serbscy, którzy nie podzielają jego opi-
Eskalacja napięcia tychmiast spotkała się nii, że dostarczona broń „będzie służyć
Sytuacja może się jednak wymknąć z krytyką ze strony Moskwy, która za- pokojowi światowemu”.
spod kontroli. Ostatnio doszło do za- żądała zwołania posiedzenia Rady
ostrzenia sporu. Władze Gruzji oskarży- NATO–Rosja, zaś minister spraw za- LEKKA BROŃ
ły Rosję o agresję, bo – jak twierdzą – jej granicznych Siergiej Ławrow uznał ją Marcowa decyzja George’a Busha
myśliwiec zestrzelił gruziński bezzało- za złamanie rezolucji Rady Bezpie- otwiera możliwość dostaw amerykań-
gowy samolot zwiadowczy. Na dowód czeństwa Organizacji Narodów Zjed- skiej broni i sprzętu wojskowego do Ko-
pokazali film z kamery zainstalowanej noczonych nr 1244 z 1999 r. – Rezolu- sowa. Nie zawiera jednak żadnych kon-
w zestrzelonej maszynie. Napastnik cja ta nie dopuszcza utworzenia przez kretnych wskazań, co by to było. Plan dla
– MiG-29 – miał wystartować z terytorium Kosowo własnej armii ani żadnych do- Kosowa przygotowany przez specjalne-
Abchazji, a po ataku odlecieć do Rosji. staw uzbrojenia, poza tymi dla sił kon- go wysłannika ONZ Matthi Athisaarie-
Obie strony ściągają w rejon granicy tyngentu międzynarodowego, który go zakładał utworzenie liczących 2500
swoje siły zbrojne. Według Tbilisi, wła- tam przebywa na podstawie mandatu ludzi lekkozbrojnych sił samoobrony. Po-
dze Abchazji przygotowują operację woj- Rady Bezpieczeństwa – stwierdził szef zostawałyby one pod nadzorem NATO,
skową, która ma doprowadzić do przeję- rosyjskiej dyplomacji. Jeszcze dalej które wspomagałoby ich szkolenie. Jeśli
cia przez nich kontroli nad wąwozem Ko- poszedł ambasador Rosji przy siły zbrojne Kosowa zostaną utworzone
dori. Władze Abchazji wprowadziły już NATO, pytając Amerykanów: – Jak według powyższej koncepcji, to będą po-
swoje wojska do strefy bezpieczeństwa można walczyć z terroryzmem, do- trzebowały głównie łączności, broni
w rejonie Gali na wschodzie republiki. starczając broń dawnym terrorystom? strzeleckiej, a być może również moź-
W planowaniu operacji pomaga im Za takich uważa on liderów kosow- dzierzy. W grę wchodzą też dostawy róż-
80 doradców wojskowych z Rosji. Z ko-
lei Suchumi (stolica Abchazji) utrzymu-
je, że Gruzja koncentruje wojska na gra-
nicy z Abchazją, wzdłuż rzeki Inguri,
a także przerzuca żołnierzy do górnej
części Kodori. Zgoda prezydenta USA
Wąwóz, który historycznie stanowi
część Abchazji, leży w odległości 25 km George’a W. Busha na dostawy
od stolicy republiki. Jego dolna część
kontrolowana jest przez abchaskich se-
broni i sprzętu wojskowego do
paratystów, natomiast w górnej urzęduje Kosowa oznacza, że niebawem
progruzińska administracja. Zgodnie
z rozejmem z 1994 r., w Kodori – podob- będzie miało ono własne siły
nie jak w Gali i Zugdidi (Gruzja) zbrojne.
– mogą przebywać tylko siły policyjne
zwaśnionych stron. Ich liczebność jest TA D E U S Z W RÓ B E L
ograniczona. W lipcu 2006 r. strona gru-
zińska wprowadziła do Kodori swoje od-
działy wojskowe. Abchazja domaga się
ich wycofania, uzależniając od tego
wznowienie dialogu z Tbilisi.
Pikanterii całej sytuacji dodaje fakt, że
od niedawna w Abchazji trwają manew-
ry jej sił zbrojnych, w których uczestni-
czy 2,5 tys. żołnierzy. Ich celem, jak

UŚPION
twierdzą władze w Suchumi, jest prze-
ćwiczenie mobilizacji rezerwistów, sta-
wiania w stan gotowości bojowej jedno-
stek zmechanizowanych i odpierania ata-
ku desantu morskiego przeciwnika. To
już drugie w ciągu miesiąca takie ćwi-
czenia abchaskich wojsk. Ostatnio pre-
zydent Abchazji Siergiej Bagapsz poin-
formował przedstawicieli ONZ, że mo-
że dojść do wojny z Gruzją. Także lider
Osetii Południowej Eduard Kokojty za-
groził „adekwatną odpowiedzią”. 
Napisz do autora: polska-zbrojna@
redakcjawojskowa.pl

52 Polska Zbrojna nr 19/2008


ZAPIS ||
ZAPIS FORUM
FORUM NA ||
NA CELOWNIKU
CELOWNIKU WOJSKO ||
WOJSKO PORADY ||
KULISY PORADY
PO SŁUŻBIE ||
PO SŁUŻBIE | |
HISTORIAHISTORIA ||
ŚWIAT PRASA
MILITARIAMILITARIA ||
PRASA KULISY ||
ŚWIAT TO I OWO || |

nych pojazdów, w tym opancerzonych. sprzętu wojskowego do serbskiej prowin- cy regionu, Prisztinie. Ustalono, że po-
Szef sztabu generalnego serbskiej armii cji, która 17 lutego ogłosiła niepodległość, wstanie pięć regionalnych oddziałów re-
gen. płk Zdrapko Ponos powiedział, że taką informację podał w rozmowie z bel- agowania kryzysowego, po jednym w każ-
decyzja prezydenta USA nie stanowi za- gradzką agencją Fonet jego rzecznik dym z sektorów KFOR, na jakie podzie-
grożenia militarnego dla jego kraju. Nie- Shemsi Sulja. Dodał, że transformacja lono tę serbską prowincję po wkroczeniu
mniej jednak jest błędna, nie do zaakcep- rozpoczęła się już jakiś czas temu. Zresz- do niej wojsk NATO w 1999 r. Szósty od-
towania i szkodliwa. Gen. Ponos uważa, tą sugestie, że w przyszłości może on prze- dział miał mieć charakter mobilny. Do te-
że Kosowu bardziej niż kolejne dostawy kształcić się w siły obronne Kosowa lub go doszły jednostki wsparcia – szkolne,
broni potrzebne są np. ciągniki. jego wojska lądowe pojawiły się jesienią medyczne, poszukiwawczo-ratownicze,
1999 r., w momencie rozpoczęcia tworze- inżynieryjne, przeciwchemiczne, trans-
KORPUS PRZEJŚCIOWY nia korpusu, który formalnie istnieje od portowe, łączności, zaopatrzeniowe i re-
Wszystko wskazuje na to, że bazą dla 21 stycznia 2000 r. montowe. Broń miało posiadać tylko dwu-
przyszłych sił zbrojnych będzie parami- Jednym z ważnych powodów utwo- stu członków korpusu, jednak to ograni-
litarny Korpus Ochrony Kosowa (Trupat rzenia korpusu było danie zajęcia znacz- czenie prawdopodobnie już niedługo
Mbrojtese Te Kosoves). Kilka dni po ogło- nej liczbie byłych partyzantów UÇK przestanie obowiązywać.
szeniu przez Busha decyzji o dostawach w cywilu. Miał też pełnić funkcję obro- Koncepcje przyszłości Korpusu Ochro-
ny cywilnej w walce ze skutkami kata- ny Kosowa, które pojawiły przed kilku
strof naturalnych lub innych sytuacji laty, zakładały m.in., że będzie on trzo-
kryzysowych. nem przyszłych sił obronnych Kosowa.
Liczebność korpusu określono na nie- Ich organizacja i szkolenia oparte były-
co ponad 5 tys. osób, w tym 3052 w służ- by na wzorcach natowskich. Jednocze-
bie czynnej, a 10 proc. etatów zarezerwo- śnie przewidywano, że z korpusu zosta-
wano dla przedstawicieli mniejszości za- nie wyodrębniona kilkusetosobowa jed-
mieszkujących Kosowo. Jednak z tej ofer- nostka obrony cywilnej. 
ty praktycznie nie korzystali Serbowie. Napisz do autora:
Dowództwo korpusu ulokowano w stoli- tadeusz.wrobel@redakcjawojskowa.pl

NA ARMIA
nr 19/2008 Polska Zbrojna 53
ZAPIS WYDARZENIA
Nowa grupa
CZECHY–SŁOWACJA. Ministro-
wie obrony Czech – Vlasta Par-
kanova i Słowacji – Jaroslav
Baszka podpisali 25 kwietnia
w Pradze porozumienie o utwo-
rzeniu w ramach Unii Europej-
MO SŁOWACJI

skiej grupy bojowej. Nastąpiło


to po spotkaniu szefów resor-

Moskwa grozi

US DOD
tów obrony Grupy Wyszehradz-
kiej, na którym Polskę repre-
zentował wiceminister obrony Według polityków rosyjskich, ich kraj nie pozostanie bierny, jeśli Gruzja spróbuje odzyskać
Stanisław Komorowski. Liczące zbrojnie swe terytoria kontrolowane przez wspieranych przez Moskwę separatystów.
1,5 tys. żołnierzy zgrupowanie
będzie jednym z największych GRUZJA–ROSJA. – Jeśli po- ły przeciwko Gruzji mówił spe- wiły się też informacje o ewentu-
wspólnych przedsięwzięć mili- wstanie zagrożenie dla życia na- cjalny przedstawiciel MSZ ds. sto- alnym ulokowaniu w Abchazji ro-
tarnych Bratysławy i Pragi po szych obywateli, to Rosja ma sunków z krajami Wspólnoty Nie- syjskich baz wojskowych. O moż-
rozpadzie Czechosłowacji prawo użyć siły w ich obronie podległych Państw Walerij Kie- liwości podpisania z Moskwą po-
– oświadczył 28 kwietnia niajkin. Jako pretekst do nowych rozumienia wojskowego, mające-
w 1993 r. i ma osiągnąć goto-
w Penzie przewodniczący Rady pogróżek Moskwa wykorzystuje go na celu obronę przed Gruzją,
wość operacyjną już w przy- to, że większość mieszkańców napomknął przywódca Abchazji
Federacji, wyższej izby rosyj-
szłym roku. (wt) skiego parlamentu. Kilka dni Abchazji i Osetii Południowej ma Siergiej Bagapsz. (w)
wcześniej o możliwości użycia si- obecnie rosyjskie paszporty. Poja- Pokój na bagnetach  50
Petraeus
Tajemnica ośrodka LICZBA TYGODNIA
do CENTCOM SYRIA. – Czy to logiczne, że ośro- atomowy, który „nie był przezna-
dek nuklearny nie miał obrony po- czony do celów pokojowych”.
77 ton broni dla Zimba-
bwe musiało wrócić do
wietrznej? Ośrodek nuklearny
znajdujący się w polu widzenia sa-
telitów, w samym sercu Syrii, na
otwartej pustyni? – zapytał w wy-
wiadzie dla katarskiej gazety „Al-
Amerykanie ujawnili to w ubie-
głym tygodniu, powołując się na
dane wywiadowcze. Asad zaprze-
czył również, że Damaszek chce
mieć broń nuklearną. Przyznał
77
Chin, ponieważ statek „An Yue
Jiang” nie miał możliwości do-
starczenia ładunku. Zawinął on
do portu Durban, a tamtejsi
US DOD

Watan” prezydent Baszar el-Asad. jednak, że celem ataku była pla- dokerzy odmówili jego rozła-
W ten sposób odniósł się do za- cówka wojskowa. Amerykańskie dunku. Także związki zawodo-
USA. Agencja Associated Press rzutów USA, że w obiekcie zaata- informacje poważnie potraktowa- we transportowców zapowie-
podała, powołując się na do- kowanym i zniszczonym 6 wrze- ła Międzynarodowa Agencja działy blokowanie tranzytu bro-
brze poinformowane źródło, że śnia 2007 r. przez lotnictwo izra- Energii Atomowej (MAEA) i za- ni przez terytorium RPA. Zadzia-
gen. David Petraeus, który elskie Syryjczycy ze wsparciem powiedziała zbadanie sprawy ta- łała też dyplomacja USA. (t)
przez ostatni rok dowodził woj- Korei Północnej budowali reaktor jemniczego ośrodka na pustyni.
skami koalicji w Iraku, ma zo-
stać szefem Centralnego Do- w skrócie W tym rejonie wyspy siły rzą- zweryfikowania tych sprzecz-
wództwa (CENTCOM), odpowia- dowe rozpoczęły tego dnia no- nych danych przez niezależ-
dającego za wojny w Iraku Krwawa wą ofensywę przeciw rebelian- nych obserwatorów.
i Afganistanie. Jeśli jego kandy- tom. Poprzednia operacja, prze-
ofensywa
datura zostanie zaakceptowa-
na, generał zastąpi adm. Willia- SRI LANKA. Partyzanci z sepa-
prowadzona kilka dni wcześniej
na półwyspie Jaffna, została od- Zmiana terminu
ma Fallona, który ustąpił ratystycznej organizacji Tygrysy- parta przez partyzantów, którzy CZECHY. Ze względów tech-
w marcu ze stanowiska. Admi- -Wyzwoliciele Tamilskiego Ila- zadali atakującym oddziałom nicznych odłożono planowane
rał postanowił odejść po enun- mu (LTTE) zbombardowali rządowym duże straty. Armia na początek maja podpisanie po-
cjacjach prasowych, że nie zga- 26 kwietnia z powietrza dwa podała, że zginęło 43 żołnierzy, rozumienia w sprawie umiesz-
obiekty wojskowe w rejonie Wili a 33 uznano za zaginionych. Ty- czenia tarczy antyrakietowej
dzał się z prezydentem George-
Oya na północnym wschodzie grysy poinformowały o zabiciu USA na terytorium Czech. Pre-
’em W. Bushem co do polityki
kraju. Podobnie jak w ubiegło- ponad stu wojskowych, przy- mier Mirek Topolanek powie-
wobec Iranu. Natomiast na- znając się do straty 25 ludzi, dział 28 kwietnia, że zostanie
rocznych nalotach, użyli lekkie-
stępcą Petraeusa w Iraku zo- go samolotu Zlin-143 produkcji podczas gdy siły rządowe dono- ono podpisane w Pradze
stałby jego zastępca gen. Ray czeskiej, który zrzucił trzy bom- szą, że zabiły cztery razy więcej w pierwszej dekadzie czerwca.
Odierno. (wt) by i ładunki wybuchowe. rebeliantów. Nie ma możliwości Równocześnie zawarta zostanie

54 Polska Zbrojna nr 19/2008


| | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA ŚWIAT PRASA KULISY TO I OWO | | | |

taka współpraca jest dla nich


opłacalna. Stara dewiza
Sporne hektary
Henry’ego Kissingera: „jeśli nie KOSOWO–MACEDONIA. Ko- dzy słowiańską większością a al-
możesz rozwiązać konfliktu, to sowska policja zatrzymała bańską mniejszością. Władze
miej nad nim chociaż kontrolę”, 28 kwietnia samochód z bronią Macedonii nie uznały dotąd nie-
w Afganistanie wciąż się nie i amunicją jadący w kierunku podległości Kosowa i uzależnia-
sprawdza. Zamach na prezydenta Macedonii. Aresztowano czte- ją swą decyzję od rozwiązania
Hamida Karzaja nie wniósł do rech kosowskich Albańczyków. sporu granicznego. Według Ma-
Andrzej Jonas afgańskiego scenariusza właści- Ładunek, m.in. karabiny maszy- cedończyków, Prisztina rości so-
wie niczego nowego. Ani nie od- nowe i granatniki przeciwpan- bie pretensje do dwóch tysięcy
REDAKTOR NACZELNY dalił, ani nie przybliżył finału cerne, przekazano siłom KFOR. hektarów przyznanych im
„THE WARSAW VOICE” operacji, nie zdefiniował go. Ni- Policja przypuszcza, że był to w 2001 r. na mocy porozumie-
kogo nie wzmocnił i nikogo nie transport dla „ekstremistów w są- nia Skopje z Belgradem. Liderzy
Niepokonani osłabił. Jedynie potwierdził to, co
właściwie powszechnie wiado-
siedniej Macedonii”. W kraju
tym utrzymuje się napięcie mię-
kosowscy uważają, że Serbia nie
miała do tego prawa. (wt)

K to marzy o pokonaniu ludzi


gór, ten powinien zmierzyć
się z samymi górami. Niejedni
mo, a co tak trudno publicznie
przyznać. Jeśli nie można opano-
wać Afganistanu i poddać go
już tego próbowali. Bez skutku. zrozumiałemu dla Zachodu sys-
W czasach nowożytnych nad temowi kontroli, to jak zdefi-
Afganistanem usiłowali zapano- niować zwycięstwo, bez które-
wać przewrotni Anglicy i bez- go przecież nie można się stam-
względni Rosjanie. Z równym tąd wycofać? I nie chodzi mi by-
skutkiem. Co nie udawało się ob- najmniej o zabieg propagandowy,
cym, korciło także miejscowych. ale o sukces rzeczywisty, polega-
Szejków i wielkich atamanów. jący na doprowadzeniu do takie-
Talibów i arystokratów. Wreszcie go stanu, aby Afganistan nie stał
przyszła kolej na nas – na NATO. się ani mekką, ani wylęgarnią

UK MOD
Wyrafinowani pakistańscy gene- terrorystów. Gdyby tak zdefinio-
rałowie o nienagannych cechach wać sukces – to jak stan ten osią-
gnąć i jak go utrzymać?
Odłożona redukcja
brytyjskich gentlemanów cierpli-
wie tłumaczą przybyszowi z Za- Wojsko spogląda na cywilów,
chodu, że ludzi gór i ludzi pogra- cywile na wojsko. Socjologowie,
inżynierowie, ekonomiści. Ha- IRAK. Krwawe starcia w Basrze w Basrze zmienia się bardzo
nicza kontrolować się nie da.
mid Karzaj zapewne dostanie członków Armii Mahdiego, szyic- szybko, a dowództwo wojskowe
Ewentualnie można z nimi
współpracować, jeśli uznają, że jeszcze potężniejszą ochronę. kiej milicji, z irackimi siłami bez- ocenia ją na bieżąco, wydaje się
pieczeństwa spowodowały, że rozsądne, aby nie spieszyć się

Rozmowy władze brytyjskie musiały zwery- z dalszymi redukcjami – po to,


lajlama zaprzestał działalności
mającej na celu rozpad Chin i sa- fikować plany redukcji swego by mieć czas na ocenę ich re-
CHINY–TYBET. Przedstawiciele botowanie olimpiady w Pekinie”. kontyngentu wojskowego w tym perkusji – stwierdził Browne.
władz chińskich i emigrantów ty- Zdaniem obserwatorów, spotkanie kraju. Minister obrony Des Pierwotne plany zakładały, że
betańskich spotkali się w niedzie- ma dla władz w Pekinie charakter Browne powiedział 24 kwietnia już wiosną tego roku liczba żoł-
lę 4 maja w Shenzen. Zdaniem symboliczny. Chińczycy, zaniepo- w Izbie Gmin, że zostanie on nierzy brytyjskich stacjonują-
premiera rządu na uchodźstwie kojeni rozgłosem marcowych za- zmniejszony, „gdy pozwolą na to cych na południu Iraku zmniej-
Samdhonga Rinpocze, „nie będzie mieszek w Tybecie, postanowili warunki”. – Ponieważ sytuacja szy się z 4100 do 2500. (tw)
rozmów o zasadniczych kwe- wykonać gest dobrej woli. Jednak
stiach”. Priorytetem ma być „za- nie zamierzają iść na ustępstwa.
kończenie represji i zniesienie re- Najważniejsze jest teraz zapewnie-
strykcji wobec Tybetańczyków”. nie spokoju przed zbliżającą się
Venture” najpierw wystrzeliła ra-
Strona chińska zażądała, aby „Da- olimpiadą. (NB)
cę, a następnie oddała kilka serii
z karabinu maszynowego. Wkrót-
umowa dotycząca kwestii podat- w ćwiczeniach Operacyjnej Gru- ce potem intruzi odpłynęli. Ame-
kowych i statusu amerykańskich py Współpracy Wojskowej na rykanie podejrzewają, że byli to
wojskowych służących na tery- Morzu Czarnym, odkryto prze- Irańczycy, ale Teheran temu za-
torium Czech, tzw. SOFA, która myt. Okręt, który w tym czasie przeczył. Poprzedni amerykań-
jeszcze jest negocjowana. Za- zawijał do portów w Batumi, Napięcie trwa sko-irański incydent morski zda-
rzył się w styczniu w cieśninie
równo strona czeska, jak i ame- Noworosyjsku i Sewastopolu, po
rykańska zapewniły, że zmiana powrocie do bazy w Warnie zo- USA–IRAN. Znowu doszło do in- Ormuz. To niejedyne powody na-
terminu to tylko kwestia stał zablokowany. W czasie prze- cydentu na wodach Zatoki Per- pięć między Teheranem a Wa-
techniczna. szukania na pokładzie fregaty skiej. Statek Morskiej Służby szyngtonem. Dziennik „Wall Stre-
znaleziono alkohol i papierosy. Transportowej USA (US Military et Journal” poinformował, że ame-
Ministerstwo obrony potwier- Sealift Command – na zdjęciu) od- rykańscy wojskowi odkryli
Przemyt dziło, że przeprowadzono re- dał 24 kwietnia strzały ostrzegaw- w Iraku skład broni świeżo wy-
cze, gdy zbliżyły się do niego dwie produkowanej w Iranie. Moź-
na fregacie wizję, ale nie podało żadnych
szczegółów. Bułgarskie media małe jednostki pływające. Ich za- dzierze, pociski rakietowe
BUŁGARIA. Media poinformo- ujawniły, że o przemycie poin- łogi nie zareagowały na standardo- i materiały wybuchowe zosta-
wały, że na fregacie „Śmiały”, formował jeden z członków za- we radiowe żądanie podania swo- ły wyprodukowane w ostatnich
która 2–23 kwietnia brała udział łogi okrętu. (ted) jej tożsamości. Załoga „Westward dwóch miesiącach. (tw)

nr 19/2008 Polska Zbrojna 55


PRZEGLĄD PRASY
MANEWRY
Z POLSZCZYZNĄ
Maciej Malinowski
jest mistrzem
polskiej ortografii,
popularyzatorem
poprawnej
polszczyzny

MINISTERSTWO OBRONY HISZPANII


Poczta
J ak brzmi nazwa instytucji publicznej zaj- RZECZPOSPOLITA
mującej się dostarczaniem koresponden-
cji i przesyłek bądź budynek, w którym owa
instytucja się mieści, albo zbiór paczek i li-
Cortes w spódnicy
stów? Oczywiście poczta…
A jednak przed wiekami nie mówiono i nie
pisano „poczta”, tylko… „poszta”! Otóż w XVI
Z askoczyła wojskowych, de-
cydując się na przegląd
wojsk w Afganistanie mimo za-
ster Carme Chacon nie będą też
mogli wchodzić na fora dysku-
syjne ani czytać blogów.
nister przeleciała w tym celu
5800 km. Ministerstwo zapew-
nia, że podróż nie stanowiła za-
i XVII w., a nawet jeszcze na początku XVIII
awansowanej ciąży. Teraz ogra- Pierwszej kobiecie na czele grożenia dla życia dziecka.
istniały w polszczyźnie rzeczowniki „poszta”, nicza im dostęp do Internetu. resortu obrony w Hiszpanii to-
„posta” (w obu postaciach fonetycznych) bę- Żołnierze i pracownicy wojska warzyszy niesłabnące zainte- Od redakcji: Pracownicy minister-
dące odpowiednikiem włoskiego wyrazu po- hiszpańskiego ministerstwa resowanie lokalnych mediów. stwa pewnie odliczają teraz dni
sta. Włosi zapożyczyli go z łaciny, w której obrony nie będą mogli wchodzić A 37-letnia Carme Chacon do- do urlopu macierzyńskiego swo-
mansio posita (dosłownie miejsce ustano- w godzinach pracy na strony starcza im stale tematów. jej przełożonej, kiedy znów bę-
wione) oznaczało miejsce wyznaczone na sportowe, brać udziału w au- W sobotę, kilka dni po zaprzy- dą mogli posurfować w sieci. Je-
odpoczynek, potem także miejsce wyzna- kcjach ani robić zakupów w sie- siężeniu nowego rządu Hisz- śli jednak w siódmym miesiącu
czone do zmiany koni. Z czasem owo wyra- ci. Zakaz dotyczy także perso- panii, zrobiła niespodziankę ciąży jest ona gotowa na lot do
żenie zostało skrócone do posita, a że Włosi nelu wszystkich rodzajów wojsk. żołnierzom w Afganistanie, Afganistanu, nie zdziwimy się,
wymawiali tę formę jako [posta], w takiej Oficjalnym powodem jest prze- składając im wizytę. Będąca jeśli tuż po porodzie z dzieckiem
właśnie postaci trafiła ona do polszczyzny. ciążenie sieci. Podwładni mini- w siódmym miesiącu ciąży mi- na ręku odwiedzi jakiś poligon.
Prawie we wszystkich językach europejskich Wolność słowa
jest to dziś wyraz zapisywany przez s: w języ- GAZETA W YBORCZA
ku angielskim post, w niemieckim Post, we
francuskim poste, w węgierskim posta,
w czeskim pošta, we włoskim właśnie posta.
I u nas byłoby w użyciu słowo „posta” bądź
A merykańscy wojskowi przez lata manipulo-
wali największymi telewizjami w USA, bę-
dąc w zmowie z ich komentatorami militarny-
płatnymi komentatorami wpływowych i opinio-
twórczych telewizji Fox Ruperta Murdocha,
CNN, ABC, CBS i NBC, inni występowali tam za
jego wersja fonetyczna „poszta” (jeszcze mi – twierdzi „New York Times”. Dziennik darmo i sporadycznie. Łącznie chodzi o 72 oso-
w 1718 r. wydawano pismo pod nazwą w ogromnym artykule opublikowanym w nie- by, ale większość była „otaczana opieką” Pen-
„Poszta Królewiecka”), gdyby nie jedna oko- dzielę pisze, że tuż po 11 września 2001 r. To- tagonu tylko przez krótki czas. Nie płacono im
liczność. Od stuleci funkcjonował w polsz- rie Clarke, szefowa wydziału kontaktów z me- za korzystne komentarze, jednak „doceniano”
diami w Departamencie Obrony Donalda Rums- w inny sposób. Jak? Podsuwając informacje,
czyźnie rodzimy wyraz „poczta” oznaczający
felda, stworzyła schemat współpracy z komen- organizując dyskusje z samym Rumsfeldem
okolicznościowy dar na rzecz pana feudal-
tatorami wojskowymi największych telewizji. i szefami sztabu wojsk USA, wysyłając do Iraku
nego lub wójta. Aby coś wyprosić u takiego Z reguły byli to wojskowi na emeryturze. To oni czy Guantanamo.
pana czy wójta, chłopi przychodzili do nich nadawali ton w telewizyjnych dyskusjach o woj-
z pocztą, tzn. z jakąś daniną. Pocztę rozu- nach w Iraku, Afganistanie, ale też o obozie Od redakcji: I to jest prawdziwa wolność słowa.
miano też jako samo oddanie czci, szacun- w Guantanamo. Niektórzy z nich byli stałymi, Każdemu wolno je kupić.
ku komuś, żeby pozyskać jego przychylność.
Jak widać, rzeczownik „poczta” miał kiedyś Znikające czołgi
DZIENNIK
związek z takimi wyrazami, jak „czcić” czy
„cześć”. Jak to się zatem stało, że zmienio-
no mu definicję? Powodem było podobień-
stwo brzmieniowe wyrazów „poczta” i „po-
Z ośrodka szkoleniowego
w pobliżu Belgradu ukra-
dziono cztery czołgi T-34 – po-
ćwiczebnych w ośrodku woj- U nas jednak mimo wszystko
skowym usytuowanym 40 km czołgów jeszcze nie kradną.
od Belgradu. Mimo to okazały
szta” – po prostu zaczęto je mieszać. Z cza- informowały wczoraj serbskie się cennym łupem dla złodziei.
sem o pierwotnym sensie słowa „poczta” źródła wojskowe. Ministerstwo Jak spekulują serbskie media,
(czyli cześć, dar) zapomniano, nadano mu obrony twierdzi, że wyproduko- najprawdopodobniej czołgi tra-
zaś znaczenie należące do „poszty”, czyli wano je w czasie II wojny świa- fią na złom: każdy egzemplarz
– instytucja trudniąca się dostarczaniem ko- towej w Związku Radzieckim, waży ponad 32 tony.
respondencji i przesyłek; placówka, budynek a wycofano ze służby i rozbro-
J. WIŚNIEWSKI

tej instytucji; zbiór listów, telegramów, pa- jono prawdopodobnie pod ko- Od redakcji: A podobno to w Pol-
czek. W XIX w. ów drugi wyraz całkowicie wy- niec lat 70. Przez następne sce pojazdy mechaniczne ła-
trzydzieści lat służyły do celów two zmieniają właściciela.
szedł z użycia.

56 Polska Zbrojna nr 19/2008


| | | | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA ŚWIAT PRASA KULISY TO I OWO | |

Kompania karna w Orzyszu i Wojsko-


wy Ośrodek Wykonywania Kary Ograni-
czenia Wolności w Ciechanowie to dwa
różne światy. Obie jednostki dzieli kilka-
dziesiąt lat i zupełnie inne podejście do
postępującego na bakier z regulaminami
i prawem żołnierza służby zasadniczej.
W Orzyszu – wspominają żołnierze – się-
gano po wszelkie możliwe sposoby, aby
tylko „złamać” krnąbrnego żołnierza.
W Ciechanowie traktowany jest zaś jako
szeregowy, któremu powinęła się noga.
Nie chodzi więc o to, aby go „złamać”,
tylko o to, by przywrócić go służbie.
Przebywający w ośrodku żołnierze naj-
częściej trafiali do Ciechanowa za samo-
wolne przebywanie poza macierzystą jed-
nostką (paragraf 338 kodeksu karnego).
Czasy się jednak zmieniają i dziś można
śmiało powiedzieć, że „samowolki” po-
woli przechodzą do historii. O ile w 2000 r.
w 85 proc. stanowiły one podstawę kar
ograniczenia wolności dla żołnierzy z po-
boru kierowanych do ośrodka w Ciecha-
nowie, o tyle od kilkunastu miesięcy do-
tyczą tylko 55 proc. wyroków. Do Ciecha-
nowa coraz częściej trafiają za to żołnie-
rze łamiący ustawę o przeciwdziałaniu
narkomanii (osiem lat temu były to poje-
dyncze przypadki, teraz dotyczą aż
27 proc. spraw), a także ukarani za spo-
żywanie alkoholu w miejscu pełnienia
służby i prowadzenie pojazdów pod wpły-
wem alkoholu.
Wychowanie przez szkolenie
Zmienili się także sami żołnierze trafia-
jący do ośrodka. W dowództwie można ROMAN
usłyszeć uwagę, że najprawdopodobniej PRZECISZEWSKI
jest to efekt lepszej pracy wojskowych ko-
mend uzupełnień, typujących poborowych O specyfice tej jednostki
do wcielenia. O ile jeszcze kilka lat temu
wśród szeregowych można było znaleźć
decydują szeregowi
wielu recydywistów (kara ograniczenia służby zasadniczej: każdy
wolności zasądzana przez sąd wojskowy z trudnym charakterem
była często nawet piątą lub szóstą w ich
życiu), to teraz nie ma o tym mowy. Nie i prawomocnym wyrokiem
zmieniło się jedno: bardzo wielu żołnie- ograniczenia wolności.

Pułk
rzy kierowanych do odbycia kary ograni-
czenia wolności za przestępstwa popeł-
nione w czasie odbywania zasadniczej
służby wojskowej pochodzi z rodzin nie-
pełnych lub rozbitych. W 2000 r. dotyczy-
ło to co drugiego żołnierza meldującego

skruszonych
się do odbycia kary, a teraz 44 na 100.
– W ten sposób wojsko wciąż musi nad-
rabiać zaległości wychowawcze – komen-
tuje mjr Frątczak.
ROMAN PRZECISZEWSKI

Dewizą ośrodka jest wychowanie po-


przez szkolenie. Szeregowy z wyrokiem
jest traktowany jak żołnierz, który wszyst-
kie zaległości nadrabia, ćwicząc. Bez ka-
pralskich uwag i niepotrzebnego drylu,
zgodnie z przyjętym programem szkole- 

nr 19/2008 Polska Zbrojna 57


KULISY DYSCYPLINA WOJSKOWA
nia oraz harmonogramem służbowego EKSPERT
dnia. Żołnierze podchodzą do tego róż- Mjr Mariusz
nie. Niektórzy po odbyciu kary przyzna- Frątczak,
ją, że „w Ciechanowie nie było sekundy dowódca Wojskowego
na nudę i głupie myśli o wyskoku poza Ośrodka Wykonywania
bramę koszar”. Inni przyznają, że słysząc Kary Ograniczenia
wcześniej, jak dają tu w kość, meldują się Wolności:
w ośrodku bardzo sceptycznie nastawie- – Dziś resocjalizacja w dużej mierze na-
ni. – Od kilku szeregowych na dzień do- prawdę nam się udaje. W pierwszym
bry słyszałem: ja nie chcę tu pełnić służ- roku działania odnotowaliśmy 7 proc.
by, wolę pójść do więzienia i tam odbyć niepowodzeń wychowawczych. Teraz
karę. Każdego z nich musiałem przeko- zaledwie dwóch na stu żołnierzy nie
nywać, że nie powinien plamić swojego zmienia swego stosunku do wojsko-
życiorysu pobytem w więzieniu i że wy- wych obowiązków.
konanie kary w Ciechanowie wiąże się je-
dynie z prawdziwym, rzetelnym wykony- DO TEJ PORY KARĘ
waniem obowiązków służbowych. Uspo-
kajam żołnierzy, że nikt na nikogo tu nie OGRANICZENIA WOLNOŚCI
krzyczy i nikt nie stosuje niedozwolonych W CIECHANOWSKIM OŚRODKU
metod dyscyplinujących – tłumaczy kpt.
Przemysław Wojtecki, oficer wychowaw- ODBYŁO 891 SZEREGOWYCH
czy ośrodka. SŁUŻBY ZASADNICZEJ.
O zorganizowaniu Wojskowego Ośrod-
ka Wykonywania Kary Ograniczenia
NIEKTÓRZY ŻARTUJĄ, ŻE
Wolności zaczęto myśleć dziewięć lat te- MOŻNA BYŁOBY ZROBIĆ
mu. Jego utworzenia wymagała noweli- Z NICH „PUŁK SKRUSZONYCH”
zacja kodeksu karnego, wprowadzająca
karę ograniczenia wolności dla żołnierzy WIELU ŻOŁNIERZY kierowanych do odbycia
służby zasadniczej. Jasne było, że szere- kary ograniczenia wolności za przestępstwa po-
gowi nie mogą jej odbywać w miejscach pełnione w czasie zasadniczej służby wojskowej
pełnienia służby, dlatego postanowiono pochodzi z rodzin niepełnych lub rozbitych.
stworzyć specjalną placówkę. Ale dlacze-
go ośrodek zlokalizowano akurat w Cie- korektę, że miejsca wystarczy dla 90 sze- gonia. We wtorek, środę i czwartek – po
chanowie, tego do tej pory nie wie nikt. Ko- regowych służby zasadniczej. Ośrodek za- rozruchu fizycznym, porannej toalecie
szary przy ul. Wojska Polskiego 54 znane czął więc przyjmować szeregowych z wy- i śniadaniu – żołnierze, oczywiście w opo-
dotąd były przede wszystkim z tradycji nie- rokami. – Od początku tego roku karę rządzeniu, maszerują na plac ćwiczeń.
podległościowych, a ostatnio stacjonujący ograniczenia wolności odbyło u nas Dziś np. na Targonię dotarli o 9.40. Zaraz
w nich 1 Pułk Artylerii to typowa jednost- 51 szeregowych służby zasadniczej. Obec- potem zaczęli przygotowywać się do na-
ka liniowa. Zresztą – przechodząc przez nie wykonuje ją jedynie dziesięciu żołnie- tarcia. W programie było pokonywanie te-
biuro przepustek, wstępuje się najpierw na rzy – mówi mjr Frątczak. renu i przeszkody wodnej, okopywanie się
i nauka pracy w grupie.
Kpt. Przemysław Wojtecki, oficer Na Targonię marsz – O 12.45 zajęcia w polu się zakończą
wychowawczy ośrodka: – Od kilku
W dniu, w którym odwiedzamy ośro- i grupa wróci do koszar. Po obiedzie za-
szeregowych na dzień dobry słyszałem: wolę
pójść do więzienia. Każdego z nich musia-
dek z dziesiątki skazanych szkoli się tyl- planowane są kolejne zajęcia. Czas wol-
łem przekonywać, że wykonanie kary
ko siedmiu. Jeden ma bowiem służbę, dru- ny szeregowi będą mieli od 15.30 do 16.30
w Ciechanowie wiąże się jedynie z prawdzi- gi znalazł się w izbie chorych, a trzeci i następnie od 19.30 do 21.00. Jeżeli ktoś
wym, rzetelnym wykonywaniem obowiąz- przebywa na urlopie. – Aby zasłużyć na nie osiąga postępów w szkoleniu, czas
ków służbowych. przepustkę lub urlop, przez co najmniej wolny będzie musiał przeznaczyć na do-
miesiąc trzeba być superidealnym żołnie- skonalenie. Każdy żołnierz szkoli się
teren pułku i dopiero na końcu głównej alei rzem – mówi ppor. Łukasz Kasprzyk, do- w ośrodku dziesięć godzin dziennie, a je-
dostrzega się podobny do innych, nieogro- wódca 1 plutonu. Wyjście poza ośrodek śli odstaje – dwanaście – reasumuje ppor.
dzony budynek z tablicą na froncie: Woj- nie jest więc łatwe. Kasprzyk. Warto dodać, że jeszcze nie-
skowy Ośrodek Wykonywania Kary Ogra- Ośrodek ma jedną kompanię skazanych dawno marsze do Targonii i z powrotem,
niczenia Wolności. złożoną z trzech plutonów. Pododdział połączone z odpowiednimi ćwiczeniami,
Mjr Frątczak, który z pomocnika do- ppor. Kasprzyka przeciętnie składa się odbywały się od poniedziałku do piątku.
wódcy 1 Pułku ds. społeczno-wychowaw- z dziesięciu żołnierzy, ale teraz jest ich Liczbę dni spędzanych na placu zmniej-
czych stał się dowódcą ośrodka – dosko- tylko czterech. – W czwartki zgodnie szono do trzech w tygodniu ze względu
nale pamięta: w 1999 r. od rozkazu o utwo- z harmonogramem wraz z pozostałymi na „zbyt dużą urazowość kończyn dol-
rzeniu WOWKOW do rozpoczęcia przez szeregowymi kompanii od rana ćwiczą na nych” szkolonych żołnierzy.
niego działalności minęły tylko trzy mie- Targonii – dodaje ppor. Kasprzyk.
siące. 1 września z Ciechanowa wyszedł Targonii nie sposób znaleźć na mapie. Stary, co wy zrobiliście?
meldunek, że ośrodek jest gotowy do Dziesięć kilometrów od Ciechanowa jest Ten rytm szkolenia robi swoje. Na pew-
przyjęcia 30 skazanych żołnierzy. 1 stycz- tylko wieś Targonie, a tuż za nią wojsko- no zmienia szeregowych, którzy weszli
nia 2000 r. do meldunku wprowadzono wy plac ćwiczeń, o którym mówi się Tar- w konflikt z prawem. Bez wątpienia ma

58 Polska Zbrojna nr 19/2008


| | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA ŚWIAT PRASA KULISY TO I OWO | | ARMIE
| | ŚWIATA
też wpływ na ich dalsze losy. Mjr Frąt- chciał skoczyć z dachu budynku i dopie-
czak pamięta, jak w jednej z przychodni ro po długich namowach sam zszedł na
lekarskich w Warszawie podszedł do nie- dół. Jeszcze inny próbował uderzyć bro-
go młody chłopak, przyjął postawę za- nią dowódcę plutonu. Do porządku zo-
sadniczą i zameldował po żołniersku: stał przywołany typowymi komendami:
– Dzięki panu jestem dziś innym człowie- baczność, nie ruszaj się. Przy ul. Wojska
kiem. Dostałem się właśnie na studia. Kpt. Polskiego 54 w Ciechanowie wspomina-
Wojtecki wspomina innego szeregowego, ny jest także przypadek kilku szerego-
który po odbyciu kary w ośrodku konty- wych, którzy w cywilu byli nałogowymi
nuował zasadniczą służbę w Toruniu: alkoholikami. W ośrodku pragnienie ga-
– Chwalił się, że nie ma mu równych sili m.in. wodą kolońską. Ale znalezio-
w zajęciach chemicznych i ćwiczeniach no na nich sposób. Któregoś dnia padła
z kopania okopów. Do tych historyjek trze- komenda: „po goleniu można korzystać
ba dorzucić jeszcze jedną – kpt. Marka jedynie ze sztyftów”. – Na do widzenia
Liszewskiego, dowódcy kompanii, któ- usłyszałem od nich, że to były nieliczne
ry podczas jednego z kursów usłyszał chwile w ich życiu, gdy budzili się trzeź-
bardzo nietypowe pytanie od kolegi ofi- wi – wspomina mjr Frątczak.
cera z jednostki, do której właśnie po- Do tej pory karę ograniczenia wolno-
wrócił jeden z szeregowych po odbyciu ści w ciechanowskim ośrodku odbyło
kary w Ciechanowie. – Stary, co wy zro- 891 szeregowych służby zasadniczej.
biliście z tym chłopakiem? Wcześniej był Niektórzy żartują, że można byłoby zro-
nie do okiełznania. Od czasu, gdy zamel- bić z nich „pułk skruszonych”. „Bryga-
dował się z powrotem, nikt go nie pozna- dy skruszonych” na pewno już skomple-
je. Ostatnio, chociaż był czas odpoczyn- tować nie zdążą. Powód jest prozaiczny
ku, sam z własnej inicjatywy wziął się – gdy wojsko stanie się w pełni zawodo-
ROMAN PRZECISZEWSKI

za sprzątanie rejonów. we, Wojskowy Ośrodek Odbywania Ka-


Resocjalizacja nie zawsze jest aż tak ry Ograniczenia Wolności przejdzie do
skuteczna. Szeregowy X, który miał już historii. 
na koncie kilka wyroków – chcąc się stąd
wydostać, połknął sprężynę z łóżka. Napisz do autora:
Skończyło się to operacją żołądka. Inny roman.przeciszewski@redakcjawojskowa.pl

nr 19/2008 Polska Zbrojna 59


Gruszczyński Abbas Nowiak Godzic
„Oblicza wojny” to cykl, w którym
pragniemy pokazać naszym
Czytelnikom, jak na wojsko, konflikty
i kwestie bezpieczeństwa patrzą
językoznawcy, socjolodzy,
pisarze lub historycy.
Dr Bartosz Kontny

Między wojownikiem z okresu, którym Mówimy cały czas o wojnach, ale czy
się Pan zajmuje, a obecnym żołnierzem można tak nazwać ówczesne potyczki
jest przepaść. Zarówno co do uzbroje- i bitwy między Germanami?
nia i wyposażenia, jak i sposobów wal- – To zależy, w którym rejonie Europy
ki. Czy jest jednak coś z filozofii wojen, i w jakim okresie. Nie mamy zbyt wielu
co pozostało niezmienione? źródeł historycznych opisujących wydarze-
– Przede wszystkim emocje, które ro- nia dziejące się na zapleczu Państwa Rzym-
dzą się podczas walki, oraz cele, dla któ- skiego, chyba że barbarzyńcy dali się Rzy-
rych wojny są prowadzone, czyli zdoby- mianom we znaki. Źródła archeologiczne
cie korzyści materialnych. Choć wtedy, też niewiele mogą nam w tej kwestii po-
jak się wydaje, jednym z ważniejszych ce- wiedzieć, z wyjątkiem tzw. stanowisk ba-
lów wypraw było także zdobycie kobiet. giennych odkrytych głównie na wschod-
nim wybrzeżu Półwyspu Jutlandzkiego.
A nie obrona lub podbijanie teryto- Panował tam zwyczaj, aby broń zdobytą na
riów? przeciwniku ofiarowywać bogom, wrzu-
– Raczej nie. Na obszarze dzisiejszej cając ją do jezior i bagien. W ten sposób
Polski istniały głównie struktury ple- uzbrojenie zachowało się doskonale do
mienne, które nie wytyczały ścisłych gra- dziś. Dzięki temu mamy poważne prze-
nic, podobnych do tych, które dzielą pań- słanki, aby sądzić, że te tereny oraz wy-
stwa. Terytoria plemienne rozdzielały brzeża Wyspy Fionii były nękane przez
obszary pustki. W walkach nie chodziło najeźdźców z różnych stron Europy
więc zwykle o podbicie terenów, ale zdo- – głównie z basenu Morza Bałtyckiego
bycie łupów i sławy na wojnie. – od II w., aż do połowy V w. Wojny to-

Wojny
o kobiety i sławę
Chyba jeszcze coś przetrwało do na-
szych czasów. W „Germanii” Tacyta
czyły się z pewnością także później, ale
wtedy nie było już zwyczaju składania bro-
nienia transportu (w bagnach znaleziono
łodzie), felczerów w oddziałach (odkryto
wódz legionów Germanik wygłasza ni do bagien. również narzędzia chirurgiczne), przeno-
mowę, w której opisuje wrogów, czy- śnych warsztatów rzemieślniczych służą-
li Germanów, tak, aby umniejszyć ich Dlaczego ten teren był tak cenny? cych do naprawy broni i ekwipunku w wa-
znaczenie. Uprawia więc propagandę – Zapewne dlatego, że był to rejon istot- runkach polowych. Tak liczne wojsko wy-
wojenną... ny strategicznie, ponieważ strzegł bałtyc- magało też wprowadzenia hierarchii.
– Zapewne takie mowy wygłaszali też kich cieśnin. Sądząc na podstawie znale-
germańscy dowódcy. Przed bitwą za- zisk z bagien, toczyły się o niego regular- Jak ona wyglądała?
wsze był moment na podbudowanie mo- ne wojny. Badacze, analizując pochodze- – W świetle materiałów archeologicz-
rale własnego wojska oraz próby osła- nie broni, stwierdzili, że należała ona do nych, bo źródeł pisanych dla tych obsza-
bienia przeciwnika. Chciano dodać so- obcych najeźdźców, w dużej mierze z pół- rów i czasów nie mamy, była trzystopnio-
bie animuszu, a jednocześnie zastraszyć nocnej Szwecji czy Norwegii. Liczbę ata- wa. Na szczycie znajdowała się wąska gru-
wrogów przez krzyki, hałas, obrzucanie kujących szacuje się na kilkaset, może na- pa naczelników „oficerów”. Tylko oni jeź-
wyzwiskami, uderzanie w tarcze – czy- wet ponad tysiąc osób. Takie wyprawy wy- dzili konno, mieli pozłacane tarcze. Przy-
li klasyczną walkę psychologiczną. magały logistycznego zaplecza – zapew- ozdobione przez miejscowych, germań-

60 Polska Zbrojna nr 19/2008


OBLICZA WOJNY

że, że mogły osłonić nie tyl- – Faktycznie – to były okazjonalne wy-


ko właściciela, ale także wo- prawy organizowane dla konkretnego ce-
jownika obok. Dzięki temu lu, a nie permanentne walki. Jeśli jednak
można było tworzyć formację, okres spokoju był zbyt długi, młodzież uda-
być może przypominającą an- wała się do innych plemion, aby tam zacią-
tyczną falangę. Innym dowo- gnąć się do drużyny i walczyć. Dla mło-
dem są łuki bojowe – w central- dych ludzi jedną z podstawowych okazji
nej Europie właściwie niezna- do awansu społecznego był bowiem udział
ne. Wykorzystanie ich w czasie w wyprawach i zdobycie na nich uzbroje-
bitwy ma sens, jeśli jest to jakoś nia, bogactwa oraz kobiety.
przemyślane taktycznie, np. łucz-
nicy ostrzeliwują wroga na po-
czątku walki. Na pewno nie ma
sensu, aby razili przeciwnika
podczas całej potyczki, bo mogli-
Dla młodych ludzi jed-
by ranić też własnych wojowni- ną z podstawowych oka-
ków. Widać więc, że w Skandy- zji do awansu społeczne-
nawii stosowano wtedy jakąś tak-
tykę wojenną. Natomiast jeśli cho- go był udział w wypra-
dzi o Germanów zamieszkujących wach i zdobycie na nich
w środkowej Europie – Tacyt
w „Germanii” wspomina, że two-
uzbrojenia, bogactwa
rzyli oni podczas ataku specjalny oraz kobiety
klin. Sądzę jednak, że nie była to za-
planowana formacja. Grupa ataku-
jących wojowników tworzy klin
w sposób naturalny. W trakcie tych bitew i zdobywania
łupów obowiązywały jakieś zasady
Tacyt pisze, że takie germańskie walki?
drużyny też miały wewnętrzną hie- – Dziś trudno to nam odtworzyć. Tacyt
rarchię. wspomina jednak, że uczestnictwo w dru-
– Na szczycie stał naczelnik dowo- żynie było sankcjonowane przysięgą wier-
dzący kilkudziesięcioma drużynnika- ności i posłuszeństwa wobec naczelnika.
mi. Rzymski historyk wspomina, że Według archeologów i historyków, przy-
drużynnicy podczas wyprawy pragnę- sięga obowiązywała tylko na konkretnej
li zdobyć „zwycięską, okrwawioną wyprawie. Jednak podczas wyprawy wo-
włócznię i rumaka bojowego”. Włócz- jownik musiał stawać w obronie naczelni-
IEWSKI

nia jest w tym wypadku symbolem uda- ka nawet z narażeniem własnego życia. Je-
nej wyprawy, a koń wyznacznikiem sta- śli złamał przysięgę, porzucił naczelnika
ŚN
JAROSŁAW WI

tusu. Wcielany do drużyny młody chło- i uciekł z pola walki, był zhańbiony i cze-
pak walczył bowiem pieszo. Dopiero kie- kała go zapewne śmierć.
dy powiodło mu się w walce, zdobywał Rozmawiała Anna Dąbrowska
konia, na którym mógł jeździć. Wydaje
się też, że hierarchia w drużynie była płyn- Dr Bartosz Kontny
skich złotników miecze rzymskie mieli na
własność. Świadczą o tym zanitowane na
stałe sprzączki pasów służących do no-
na i zależała od powodzenia wyprawy oraz
przychylności naczelnika. W icedyrektor Instytutu Archeologii
Uniwersytetu Warszawskiego
ds. ogólnych. Zajmuje się archeologią
szenia mieczy. Kolejna grupa to „podofi- Jak zostawało się dowódcą – dzięki uro- okresów – przedrzymskiego, rzymskie-
cerowie”, również wyposażeni w rzym- dzeniu czy zasługom? go i wędrówek ludów w barbarzyńskiej
skie miecze, ale mniej zdobione. Pasy, na – Tacyt wspomina, że stanowisko to dzie- Europie (II w. p.n.e. – VII w. n.e.), ze
których zawieszano pochwy, mieli regu- dziczyło się po ojcu. Wydaje mi się jednak, szczególnym uwzględnieniem proble-
lowane, możliwe zatem, że były im one że było ono jedynie tytularne, a o prawdzi- matyki uzbrojenia. Skończył studia
wydawane ze zbrojowni. Dodatkowo by- wym przywództwie decydowało powodze- w Instytucie Archeologii UW, tu też
li uzbrojeni w dwa egzemplarze broni nie w walce. To na wyprawie można było obronił pracę doktorską „Zestawy
drzewcowej i tarcze okute brązem. Na zdobyć prestiż i znaczenie. Jeśli była uda- uzbrojenia w grobach z cmentarzysk
końcu umieścić trzeba „szeregowych”, na, chętnych do udziału w kolejnych wy- kultury przeworskiej w okresie wpły-
posługujących się włócznią, oszczepem prawach takiego naczelnika przybywało. wów rzymskich”, która została wyróż-
i tarczami okutymi żelazem. Tym bardziej że po zakończeniu udanych niona przez Radę Wydziału Historycz-
walk dowódca rozdzielał między drużyn- nego UW. Jest autorem wielu artyku-
To prawie armia... ników bogate łupy. łów o tej tematyce, m.in. omawiają-
– Dowodem na wysoki stopień zorgani- cych sposoby walki Germanów, insty-
zowania oddziałów są też stosowane przez Przypomina to bardziej zasady zaciąga- tucję drużyny czy konstrukcję uzbroje-
nie metody walki. Świadczy o nich choć- nia na okręt korsarski niż werbowanie nia z tamtego okresu.
by rodzaj tarcz. Były one koliste i tak du- do armii.

nr 19/2008 Polska Zbrojna 61


TO I OWO

UCY WILIZOWANY
SZPIEG

TAJNE NAUCZANIE. Panująca wśród podofi-


cerów niebezpieczna moda na zdobywanie
wyższego wykształcenia przybiera w niektó-
rych jednostkach niebezpieczne rozmiary. Co
BOGDAN KLICH,
Media minister obrony narodowej:
więcej, coraz częściej ulegają jej również sze-
regowi zawodowi. W jednym z północno-

twój wróg
-wschodnich garnizonów odbyła się nieoficjal-
na narada, której celem było znalezienie środ-
ków i metod zapobiegających nasilającej się

N a NFoW, trafiłem na kolejną dysku-


sję na temat „Polski Zbrojnej”.
Mniejsza o co chodziło, najważniejszy był
– Nasze kraje dzielą
tysiące kilometrów,
„epidemii”. Podczas obrad zaproponowano
liczne środki zapobiegawcze, mające ostudzić
w podoficerach, a tym bardziej szeregowych,
wniosek, że gazeta znów pokazuje wszyst- mamy odrębne kulturę, wygórowane aspiracje, m.in. wcześniejsze wy-
ko z perspektywy Warszawy, a przecież krywanie działających skrycie i podstępnie
powinna spojrzeć z drugiej strony, bo historię i obyczaje, sprawców, a następnie wyznaczanie ich na
służby oraz angażowanie do szczególnie od-
prawda jest gdzie indziej… To pisanie
„z perspektywy” to zabawna sprawa.
jednak niewiele jest powiedzialnych zajęć w dniach zjazdów na
W nauce o mediach istnieje taki termin narodów, które uczelniach...
Przewodniczący spotkania na zakończenie
jak „zjawisko wrogich mediów”. Przeja-
wia się ono tym, że jeśli media poruszają
rozumieją Afgańczyków podkreślił, że nie można dopuszczać do tego,
by w szeregach wojska, w wolnym i demokra-
jakieś konfliktowe zagadnienie, to każda tak dobrze jak Polacy. tycznym kraju szerzyła się plaga pobierania
ze stron konfliktu uważa, że przekaz jest konspiracyjnych nauk. Doszło już do tego, że
nieobiektywny, oczywiście na jej nieko- Łączy nas wielkie mój własny adiutant wymachiwał mi przed no-
rzyść. Zjawisko to zostało nawet zbadane
na przykładzie konfliktu izraelsko-pale-
pragnienie i potrzeba sem dyplomem uniwersyteckim, który zdobył
podstępnie, przez kolejne lata wyłudzając ode
styńskiego. Ten sam przekaz na temat wolności (Onet) mnie wolne dni na „wyjazdy do narzeczonej”.
walk w Strefie Gazy został pokazany gru-
pie Palestyńczyków i Izraelczyków. Co się Czy wiesz, że…
okazało? Palestyńczycy odebrali go jako …Moskwa oskarża Pekin o bezprawne ko- wartość bojowa samolotów jest ograni-
izraelską propagandę, a Izraelczycy piowanie Su-27 – myśliwców przyjętych czona. Jednak na początku ubiegłego ro-
– jakżeby inaczej – jako propagandę pale- do uzbrojenia armii radzieckiej w 1985 r., ku Chińczycy wyprodukowali samolot
styńską. No i oczywiście obie strony nie a później wielokrotnie udoskonalanych J-11B, który podejrzanie przypomina
szczędziły kąśliwych uwag dotyczących – co oznacza złamanie umów międzyrzą- Su-27, i chcą go sprzedawać do krajów
dziennikarza przygotowującego przekaz. dowych – podaje portal Newsru.com. Trzeciego Świata. Rosyjscy eksperci poda-
Gdyby ktoś dziś chciał zbadać, jak wyglą- Pierwsze Su-27 Chińczycy kupili od ją także przykłady innego chińskiego
da w praktyce zjawisko „wrogich me- Rosjan na początku lat 90. Według umo- uzbrojenia podobnego do rosyjskiego
diów”, zamiast zajmować się konfliktem wy Chiny miały wyprodukować 200 my- sprzętu. Chińska samobieżna haubica
izraelsko-palestyńskim, mógłby po prostu śliwców tego typu pod nazwą J-11. Pekin PLZ05 ma być kopią rosyjskiej 2C19M1,
prześledzić dyskusje na temat „Polski odebrał wprawdzie od Rosjan 180 silni- a wyrzutnie rakietowe Smercz są produ-
ków i 95 zestawów części, ale w 2004 r. kowane w Chinach bez porozumień licen-
Zbrojnej” na NFoW. Ogólnie „PZ” jest
oświadczył, że wstrzymuje produkcję, bo cyjnych pod nazwą A-100. (ATU)
zawsze „przeciw”. Jeżeli pisze o tym, co
jest w wojsku dobre – to rzecz jasna upra-
wia propagandę sukcesu pisaną pod dyk-
tando „wiadomych sił” i nawiązuje do
Nonsens tygodnia: Słabość do plag
najgorszych tradycji „Żołnierza Wolno- Pocisk wypełniony silnym afrodyzjakiem, który miałby zamieniać żołnierzy wrogiej armii
ści” itd. Jeśli natomiast wskaże jakiś pro- w zakochanych w sobie gejów – to jeden z pomysłów naukowców pracujących w ramach
blem, to sieje defetyzm, oskarża Bogu du- amerykańskiego projektu Sunshine.
cha winnych ludzi, pluje w nasze wspólne Ma on na celu opracowanie łuje u zainfekowanych osób przypomijającego egipskie
wojskowe gniazdo. A na pytanie, o czym niekonwencjonalnych rozwią- bardzo cuchnący oddech. plagi. Ciekawe natomiast, jak
powinna pisać „Polska Zbrojna”, aby by- zań dotyczących pola walki W ten sposób można by, zda- projekt stworzenia armii gejów
ło dobrze, odpowiedź jest zawsze enigma- i stworzenie nowego rodzaju niem wojskowych fachowców, wyglądałby w świetle konwen-
tyczna: „o czymś innym”. Można by było broni. Inny projekt to substan- rozpoznać wrogich żołnierzy cji genewskich. A preparat wy-
załamać ręce i zająć się czymś innym cja chemiczna zwabiająca do próbujących wmieszać się wołujący odór z ust to chyba
– np. pielęgnacją przydomowego ogród- oddziałów nieprzyjaciela roje w tłum cywilów. też chybiony pomysł. Ucieki-
ka, ale wbrew pozorom da się znaleźć po- os lub – opcjonalnie – stada Wszystkie te projekty brzmią, nierzy z terenów objętych wal-
zytywną stronę całej tej sytuacji. Bo ci, szczurów. Wśród preparatów szczerze mówiąc, dość zabaw- kami to nie wzory higieny,
którzy krytykują, nieodmiennie wykazują opracowanych przez wojsko- nie. Zdajemy sobie sprawę, że więc rozpoznanie po zapachu
we laboratoria jest również technika wojskowa idzie do z ust mogłoby być mocno my-
się dobrą znajomością treści „PZ”. I dla-
substancja uwrażliwiająca przodu, ale te pomysły to ra- lące. Można więc tylko powie-
tego na razie porzucimy ogródki. Niech
skórę wroga na promienie sło- czej sięganie do historii, i to bi- dzieć: – Brzydko się bawicie,
nienawidzą – byle czytali. neczne i preparat, który wywo- blijnej. Roje os to coś żywo panowie. (ad)

62 Polska Zbrojna nr 19/2008


| | | | | | |
ZAPIS FORUM NA CELOWNIKU WOJSKO PORADY PO SŁUŻBIE HISTORIA MILITARIA ŚWIAT PRASA KULISY TO I OWO | | | |
Sekret majora
„Zdradzę wam żołnierze sekret”
Opowiadał major Szczery
HISTORIA Z PRZYMRUŻENIEM OKA
Oficer przedwojennych szwoleżerów był oskarżony o nieobyczajne zachowanie
„Gdy otrzymasz trudny rozkaz w restauracji. Dowódca pułku płk. Bolesław Wieniawa-Długoszowski starał się
Krzycz: tak jest! I bierz L-4” usprawiedliwić go przed sądem wojskowym: – Panowie sędziowie, wielka jest
fantazja ułańska. Książę Józef Poniatowski, nim bohatersko zginął w nurtach
Elstery, dla zakładu, wierzchem, goły przez Krakowskie Przedmieście przejechał, turba-
cje swego królewskiego stryja wzbudzając. Wdzięczni zaś rodacy pomnik mu wystawili
nie w generalskim mundurze, a w koszuli jeno, więc, nie wiadomo, za który z dwóch
wymienionych czynów księcia pomnik ów stanął! Podsądnego uniewinniono.
ROZMOWY NA SPOCZNIJ

ZA TRZECH
Agent-mucha
– Pan plutonowy to skąd do nas przybył?
Z jednostki specjalnej?
– Rambo nie służył u nas, panie kapitanie.
– To dobrze. Bo ani jemu, ani panu plu-
N ad wyhodowaniem szpie-
gowskich insektów pracuje
Agencja Zaawansowanych
– Tak jest, panie kapitanie. tonowemu nie będzie u nas łatwo. U nas
Projektów Badawczych Obrony
– No proszę, co za zaszczyt, i jakie trzeba zasuwać za trzech.
zaskoczenie. Bo tu od nas raczej wszyscy – Dlaczego akurat za trzech? (DARPA) Departamentu Obrony
uciekają... – No proste, za tych, którzy właśnie ode- USA wspierana m.in. przez naukowców nowo-
– Do jednostek specjalnych? szli do cywila z pana nowego pododdziału. jorskiego Cornell University. Celem projektu
– Jeszcze gorzej, uciekają do cywila. A pan Nie wiem, czy pan sobie poradzi. Pentagonu jest stworzenie owada, który mógł-
plutonowy to tak sam z siebie? Czy może ja- – Spróbuję. W poprzedniej jednostce rów- by zbierać informacje dla armii. Naukowcy we
kaś transakcja wiązana, o czym nie wiem? nież zasuwałem za trzech. wczesnych etapach rozwoju np. ćmy wszcze-
– Sam z siebie, ze względów rodzinnych. – A czemuż to? pią jej wzdłuż tułowia mikromechaniczny sys-
– To znaczy z głupoty? – To proste, za tych podoficerów, którzy tem aktywowany w momencie, gdy insekt
– Dlaczego z głupoty, panie kapitanie? odeszli do cywila z mojego pododdziału. osiągnie zdolność latania. Naukowcy mogą
– Sam pan się przekona. A co tam pan ro- – No to może jakoś się zrozumiemy. Jakie wtedy kontrolować owady, śledząc ich trasę lo-
bił w tych „specjalsach”? Pewnie tajne? ma pan plany na jutro i na pojutrze? tu dzięki systemowi nawigacji GPS, falom ra-
– Jawne, panie kapitanie, pełniłem służbę – Na sobotę i niedzielę? Jeszcze nie mam diowym, sygnałom optycznym czy ultradźwię-
w logistyce. planów panie kapitanie.
kowym. Misją skrzydlatych agentów może być
– Nie biegał pan z nożem w zębach? To do- – Znakomicie, więc powiem panu, co pan
brze, bo u nas nie ma miejsca dla Rambo. będzie robił. przeprowadzanie rekonesansu, patrolowanie
niebezpiecznych okolic czy szpiegowanie. (ATD)
D O M O W A
O J N A

nr 19/2008 Polska Zbrojna 63