„Ćwicz młodego według potrzeby drogi jego”

OBOWIĄZKI RODZICÓW

John Charles Ryle
1816-1900

Wydawnictwo:
Fundacja „Wrota Nadziei”
ul. Armii Ludowej 71B lok. 26
87-100 Toruń
2009

OBOWIĄZKI RODZICÓW

„Ćwicz młodego według potrzeby drogi jego; bo gdy się zstarzeje, nie od-
stąpi od niej.” Prz 22,6

Przypuszczam, że większość chrześcijan zna ten tekst. Prawdopodobnie
brzmi znajomo. Jest możliwe, że słyszeliście, czytaliście, czy też dyskutowa-
liście na jego temat wiele razy. Czyż tak rzeczywiście nie jest?
Ale, jakże mało treści z tego wersetu jest przestrzegane i szanowane! Na-
uka, którą niesie, mimo, że uznawana za obowiązek bardzo, rzadko jest wy-
pełniana. Czytelniku, czy nie mówię prawdy?
Nie można powiedzieć, że to jest nowy temat. Słowa są stare, a za nami
sześć tysięcy lat doświadczeń. Żyjemy w czasach bumu edukacyjnego. Słyszy-
my o powstawaniu coraz to nowych szkół. Mówi się nam o nowych systemach,
nowych książkach wszelkiego gatunku. A  mimo to, porażająca większość
dzieci nie jest nauczona, jak należy postępować, bo kiedy dorastają nie idą
przez życie z Bogiem.
Jak powinniśmy rozumieć taki stan rzeczy? Prawda jest taka, że boże
przykazanie nie jest przestrzegane; dlatego boża obietnica z naszego tekstu
nie jest wypełniona.
Czytelniku, te rzeczy mogą pobudzić Cię do wielkiego rachunku sumienia.
Wysłuchaj, więc głosu sługi bożego, na temat wychowywania dzieci. Uwierz
mi, ten temat powinien dotrzeć do każdego, doprowadzić go do zadania sobie
pytania: „Czy robię w tej materii to, co powinienem?”
Ta sprawa dotyczy prawie wszystkich. Mało kto nie ma z tym nic do czy-
nienia. Rodzice, opiekunki, nauczyciele, rodzice chrzestni, wujkowie, ciotki,
rodzeństwo – wszystkich to dotyka. Niewielu jest takich, jak mi się wyda-
je, którzy nie mają wpływu na jakichś rodziców, którzy nie udzielają porad
wychowawczych. Każdy odgrywa tu swoją rolę, pośrednio lub bezpośrednio
i chciałbym, aby wszyscy się wsłuchali w to, co mam do powiedzenia.

3

aby samo sobie było przewodnikiem. osądzaj za nie. Ale jest jedno. 4 . „przywiązane jest do serca młodego” (Prz 22. Bardzo łatwo nam zauważyć winy u  sąsiada. że znajdziecie tu ciekawe porady. czy silne. traktuj je tak. Myśl za nie. Widzą źdźbła w oczach innych członków rodziny. Ono jeszcze nie wie. I.1 Pozwólcie mi. jeśli gdziekolwiek. i dlatego. Są mądrzy w sprawie życia brata. a nie tak. według własnych skłonności.15). Matka nie może powiedzieć. jeśli pozwolisz im wybierasz. zostawmy je samotnie. jeżeli prawidłowo wychowujecie swoje dzieci. a nie zauważają belki we własnym. Nie odrzucajcie ich. a głupi. Syn i Duch Święty. jeżeli wychowujecie dzieci po chrześcijańsku. że czynimy źle.15). gdy chodzi o ich ciało i krew. albo nie zawierają niczego nowego. słabe. „Dziecię swawolne zawstydza matkę swo- ją” (Prz 29. jak one tego chcą. którą zauważywszy u  przyjaciół nazwaliby niebezpieczną. Nasze serca są takie. zatem przedstawić kilka porad dotyczących dobrego wy- chowywania dzieci. mówi Salomon. ze dzieci się rodzą z naturą skierowaną ku złu. że wyciągniecie z nich wnioski. ale są ślepi jak kury i nie dostrzegają fatalnych błędów. istnieje podejrzenie własnego sądu. wy- chowujcie tak. Jeśli więc chcesz mądrze postępować z dzieckiem. nie możesz pozwolić. jak się powinny zachowywać. jak serca tych. a  trudno u  siebie. Pamiętajcie. Jest dla nas czymś naturalnym. na pewno wybiorą zło. Często ludzie sprowadzają swoje dzieci na drogę. „Głupstwo”. którego wszyscy się obawiają. Bądźcie pewni. a na pewno zarosną chwastami. co matka może określić z pewnością: będzie miało złe i grzeszne serce. co jest dobre w umyśle i ciele. Tu. Niech je błogosławi Bóg Ojciec. popełnianych na co dzień w ich domach. bo może się oka- zać. Po pierwsze. że są oczywi- ste. Z ogromną łatwością znajdują błędy za granicą. To także zagadnienie. i spra- wi. Ale nigdy nie pozwól mu kro- czyć własnymi ścieżkami. że nie podołali nałożonym obowiązkom. dlatego. Nie musisz spełniać jego upodobań i życzeń. jakbyś prowadził ślepego i schorowanego. Powinniście to rozważyć. co wyrośnie z jej maleńkiego niemowlęcia – czy będzie wysokie. mądre czy głupie: może mieć wszystkie te cechy – wszystko nie jest bardzo ważne. których wychowujemy. czy niskie.

to tylko dla ich dobra. ale niewiele za każdym razem. a na pewno pozyskasz ich dusze. Jesteśmy jak młode. Bądź konsekwentny. często. II. współczucie. Jeżeli nie możesz przystosować swego umysłu do tej pierwszej zasady chrześcijańskiego wychowania. nawet pośród dorosłych. aby nakar- mić ich duszę. Niewielu jest takich. abyś czytał dalej. że je kochasz. Dziecięcy umysł jest bardzo podobny do naszego. czy jak się ubierze. którymi łatwo kierować. Dzieci są słabymi i wrażliwymi istotami. Jest coś takiego w  naszych umysłach. Są jak młode rośliny. Przemoc i twardość tylko pogarszają sprawę. Ale o to trzeba zabiegać z uczuciem. Grzeczność. Utwardza ich serca. wyrozumiałość. Wychowuj je według Pisma i prawa. Miłość powinna kierować twoim zachowaniem. żeby dobrze się czuło – nawet wtedy. dlatego potrzebują być trakto- wane z cierpliwością i rozwagą. Wychowuj dziecko z wrażliwością. Musimy postępować z nimi delikatnie. cierpliwość. co piło. jak z delikatnym urządzeniem. co będzie jadło. ujeżdżane konie: jeździec obchodzi się z nimi delikatnie. hojność. Nie mam na myśli przysłowiowego „rozpuszczania”. Spinamy się na samą myśl o  posłuszeństwie. kiedy je karzesz. I to musi być pierwszy krok do zapanowania nad nią. Przez siłę czynimy więcej złego niż dobrego. którą najłatwiej poprowadzić dziecko – to są rozwiązania. gotowość udziału w radościach – to droga. która pojawia się w dziecięcym umyśle. ale dziecko musi wi- dzieć i wiedzieć. Nie pozwól mu decydować. jak nie wie. z których musisz skorzystać. że bronimy się przed każdym przy- musem. a nie według jego upodobań. co jest dobre dla duszy. jak bardzo ci zależy na szczęściu dziecka. nie ma sensu. dobra wola w zrozumieniu dziecię- cych problemów. Ale pozwól tylko dostrzec w sobie ciepłe uczucia – powiedz. 5 . czułością i cierpliwością. Surowość odsuwa ich od nas. potrzebują delikatnego podlewania. że jak pelikan dałbyś własną krew. Pozwól to zauważyć. Silna wola jest pierwszą rzeczą.tak samo. aż z czasem w pełni ułoży. jeśli chcesz dotrzeć do jego serca. i bardzo trudno jest potem odnaleźć do nich drzwi.

zapełnia doliny – umacnia to. Strach zamka. Na- prawdę potrzeba dużo cierpliwości w wychowywaniu dzieci. że bardzo wiele od ciebie zależy. przyczy- na. Ich rozumienie jest jak wąskie naczynie: musimy nalewać do niego ino stopnio- wo. Także natura jest bardzo silna. Łaska jest najsilniejszą ze wszystkich zasad. trochę tam”. kiedy spływa na serce starego grzesznika – jak osłabia moc szatana – jak burzy góry. że zachowa swój wpływ na jego umysł. Ich umysły są niczym bryły meta- lu. Kaznodzieja może mówić o prawdzie. Tak samo ty musisz określić obowiązki dzieci – rozkaz. taka powinna być metoda. zasada za zasadą. jak Saul do Jonatana (1Sm 20. w przeciwnym razie większość się wyleje i zmarnuje. trochę tu. nic nie jest niemożliwego dla łaski. III. Jak mocno walczy ze wszystkim. Zauważ. Jest czymś bardzo niebezpiecz- nym. A coś takiego pojawia się ze strachem. co kruche – tworzy człowieka na nowo. wtedy twoja praca przyniesie efekty. Próbuj podtrzymywać uczucia dziecka. po kawałku. wkrótce stracisz jego szacunek. ale nie w miłości i nie pozyska wielu dusz. nie są przekuwane za jednym razem. Naprawdę. który mówi do swego syna tak. Musimy pamiętać. że masz rację. że dziecko się nas boi. kara.30) nie może oczekiwać.21). Wychowuj swoje dzieci z przekonaniem. co pocho- 6 . Ojciec. ale systematycznie. jakich zmian do- konuje. jak tracisz nad sobą kontrolę.” (Kol 3. „Krok za krokiem. ale ciągłe uderzanie zaostrzy kosę. prowadzi do ukrycia i  kłamstwa. aby serca nie traciły. Kamień do ostrzenia działa bardzo powoli. bez tego nic nie może być zrobione. Nie możemy oczekiwać wszystkiego na raz. Nie zapominajmy o tej radzie. – ale z uczuciem. W słowach apostoła napisanych do Kolosan jest skarbnica prawdy: „Ojcowie! Nie pobudzajcie do gniewu dzieci waszych. A jeśli będzie czę- sto widzieć. Gniew i surowość może przerażać. Nic nie zastąpi dobroci i miłości. jaka jest w Jezusie dobitnie i z siłą. Wszystko jest lepsze niż re- zerwa i ograniczenie kontaktów między rodzicami a dziećmi. czym są dzieci i stosownie do tego je wychowywać. kiedy sprawiamy. groźba. Miłość jest wielkim sekretem udanego wychowywania. ale nie przekona dziecka.

jest bardzo silna. (jeśli wolno mi tak powiedzieć). Czas pokaże. jak wiele za- wdzięczamy tym pierwszym wrażeniom. Nasz charakter bierze się z tego. Daje dzieciom umysł. Od opieku- nek i matek uczymy się języka. w dziewięćdziesięciu procentach są. On nam pomorze. Wysoko wykształcony Anglik. w którą niektórzy wpadli – rodzice nic nie mogą zrobić dla swoich dzieci. W ogromnej mierze zależymy od tych. który można formułować. co nam kazał Pan. jak zawsze. którego człowiek nie byłby w stanie wypełnić. że nie możesz nawrócić swojego dziecka. dobrzy lub źli. Ale wiem też. Uczymy się mówić bezwiednie. Na początku życia daje im dys- pozycję. woleliby.” On nigdy nie dał przykazania. Po nich dzie- dziczymy kolor. ale nic nie mają. bez wątpienia dziedziczymy ich sposób zachowania i myślenia. jak wiele wyrośnie z ziarenek wła- śnie wtedy posianych. jacy są. są wszystkim w nas. Jeżeli bę- dziemy trwać w Jego woli. a nie obcym. John Locke powiedział: „ Wszyscy ludzie. Wczesne nawyki. bez wątpienia. co im mówisz. jak glinę. czy błędy. co poznajemy w pierwszych latach. abyś uczynił z nich dobrych ludzi. aby wierzyły w to. Wiem także. że ludzie rodzą się na nowo z woli Boga. na której znajdujemy jego błogosławieństwa. którzy nas wychowują. Krótko mówiąc: daje ci wielką szansę. czekać na łaskę i miło- sierdzie. Ścieżka posłuszeństwa. Mamy postępować tak. Ale prócz natury i śmierci. A Szatan się cieszy. Strzeż się obłudy. ale przestrzeganie tego. istnieje jeszcze silna edukacja. Wiem. jacy jesteśmy dzięki treningowi. nieskończoną aż do śmierci. ze naszym obowiązkiem nie jest dyskutowanie. co określa nasze przyszłe życie. a nie własnej. smak. ale nic nie robią. to ta.” A to wszystko jest tak urządzone przez miłosiernego Boga. wszystko. aby ufały twoim słowom. Je- steśmy. muszą je pozostawić samym sobie. jak słudzy 7 . Nie możesz się od tego uwolnić. z którymi się spotykamy. Bo ta okazja już się nie powtórzy. Wiem. dzięki własnemu wykształceniu. z pewnością. Nasza natura. kiedy to widzi. aby wysłuchiwały twoich rad. aby żyły sprawiedliwie. ze Bóg powiedział: „Ćwicz młodego według potrzeby drogi jego. żeby umarły śmiercią sprawiedliwych. kiedy dostrzega lenistwo. Pragną wiele.dzi z Królestwa Bożego – jak pokonuje każdy wysiłek w kierunku świętości – jak podtrzymuje w nas wojnę. użyteczni lub nie. Tacy rodzice mają żądanie w stosunku do swoich dzieci podobne do Balaama.

dlatego. którzy wychowują swe dzieci dla nieba. we wszystkich przyjem- nościach. która ma tylko jeden świat i nic ją nie cze- ka po śmierci. ale okrucieństwo. Nie można wychowywać dzieci w określony sposób. dla Boga. Ale duch. że wszyscy tak robią. kiedy odkryje. planujesz. to rodzice. góry znikną. Nic w twoich dzieciach nie powinno być równie ważne. jako przypomnienie. jeśli jest? Czas biegnie szybko. nie zapominaj o  tym pytaniu: „Jak to się odbije na ich duszach?” Kochająca dusza jest wypełniona miłością. Z każdym krokiem myślisz o nich. o co należy zabie- gać. Ale co. tylko. Zwyczaje ziemskie nie mogą być dla niego celem. Prawdziwy chrześcijanin nie może być niewolnikiem mody. Rozpieszczanie. wszystko zależy od ciebie. co robić dla dzieci. 8 . tak jakby ten świat był wszystkim. Że tylko w jeden sposób można zbawić duszę. oczywi- ście. a nie dla ziemi. To tak. IV. Pozwalać dzie- ciom na czytanie określonych książek. czy to w szczęściu czy w smutku. tylko. a moda tego świata szybko przemija. i tylko tu można zaznać szczęścia – to nie jest miłość. Ale jeśli je ko- chasz. robić rzeczy. niebo się rozedrze. słońce prze- stanie świecić. Dziecko nie może być zawstydzone. bo to zwyczaje śmiertelnego świata. myśl o ich duszach. spełnianie wszelkich zachcianek. a potem bez- piecznie czekać na przemienienie jej w wino.w Kanie. a nie dziecko. Ta myśl powinna być ważna dla ciebie. Bez wątpienia te maleństwa są bardzo dla ciebie cenne. razem z całą swoją chwałą przeminie. a nie człowieka. jakbyś wychowywał bestię. Wychowuj swoje dziecko pamiętając o tym. jak ich życie wieczne. na weselu. które przecież tak kochasz. przeżyje to wszystko. ze jest wychowywane w szczególny sposób. Żadna rzecz nie jest równie ważna. kiedy na rozkaz wypełnili zbiorniki wodą. To jest uciekanie od problemu. że takie są zwyczaje kolegów. które im organizujesz. bo taki jest zwyczaj. którzy będą nazwani mądrymi. Ci. Świat. który żyje w tych małych istotach. dlatego. że jego dusza jest naj- ważniejszą wartością. jeśli przygotowuje swe dziecko do życia w niebie. który powinien być rozwiązywany od niemowlęctwa.

prawdziwe. których nożna dzięki temu uniknąć. Nikt. Musisz być bardzo ostrożny. że by dzieci kochały Biblię. Każdy system nauczania. którzy bardziej szanują katechizm niż Biblię. pozwól. V. Są też tacy. Nie obawiaj się. że dzieci będą czytać Biblie z czcią. kto dobrze zna Pismo rzadko będzie się wahał. Gruntowna znajomość Pisma Świętego jest fundamentem jasnego patrze- nie na religię. Są tacy. Ale jeżeli kochasz swoje dzieci. Upewnij się. że nie możesz zrobić nic więcej poza ustaleniem rytmu. Uwierz mi. Dzieci rozumieją Biblię o wiele bardziej niż to sobie wyobrażamy. tylko sam Duch Święty może napełnić nasze serca uwielbieniem dla Słowa. napisane przez Ducha Świętego. że będą ją czytać regularnie. który jest należny Chrystusowi. Wiem. że nie poznają Biblii ani za wcześnie. ważniejsze. że On daje specjalne błogosławieństwo wszystkim. czegoś niezbędnego dla zdrowia duszy. ani za dobrze. bo diabeł jest tuż. Nie obawiaj się przedstawiania im żadnej doktryny. Niektó- rzy uważają. jak do codziennego pożywienia. nie pójdzie za każdą nową nauką. Naucz je. zdolne do dania nam mądrości do zbawienia przez wiarę w Jezusa Chrystusa. Możesz być pewny. Nie przywiązuj szczególnej uwagi do znajomości katechizmu. Ucz je szacunku do niej. Ten. ale niezliczone są grzechy. że nauki chrześcijaństwa są niezrozumiałe dla dzieci. którzy oddają kościołowi honor. że sakramenty zbawiają i są przepustką do życia wiecznego. albo zapełniają umysły dziecięce małymi opowiastkami. aby prosta Biblia była wszystkim w kształtowaniu ich dusz. jego winie. konsekwencjach. Nie możesz sprawić. cenne. obrzydliwości: zo- 9 . Mów im o grzechu. Psalmista pi- sze o nim: „Boś nade wszystko uwielbił imię twoje i wyroki twoje. Upewnij się. mocy. Ale możesz zmu- sić dziecko do poznania Biblii. aby postrze- gały ją nie jako słowo człowieka. żeby znały Biblię. Wychowuj dzieci w znajomości Biblii. że przeczytają ją w całości.2). Niech inne książki zajmą drugie miejsce. że takie wychowanie doceni Bóg. ale Boga.” (Ps 138. Upewnij się. . czeka na każdy błąd. którzy głoszą Jego słowo. zamiast prawdą z Pisma. który nie kładzie nacisku na znajomość Biblii jest niebezpieczny i słaby. i  wydaje mi się.

Mów im o dziele Ducha Świętego w sercu człowieka. że one są w stanie pojąć te rzeczy. Jest jednym z pierw- szych dowodów na ponowne narodzenie człowieka. Mówi Jezusowi wszystko. One zauważają o  wiele więcej niż nam się zdaje. „Na ten czas poczęto wzywać imienia Pańskiego” (Rdz 4. co mówią. ale nic ponad to. Modlitwa jest wielkim sekretem duchowego sukcesu. bo nie wiemy ile dziecko może przyswoić sobie z  długiej Ewangelii. kto się tylko nazywa chrześcija- ninem może powtarzać modlitwy.2 Zapełniaj ich umysły Pismem Świętym. silnego. Daj im Biblię. idącego na przód. 10 . „Albowiem oto się modli” (Dz 9. że on bardzo często rozmawia ze swym Panem. Modlitwa jest szczególnością wszystkich dzisiejszych chrześcijan. Ktoś. Ucz ich nawyku modlitwy. nawet. odczuciach. twoja dusza rośnie. tak przypuszczam. On zaczął się modlić. planach. jak się zachować. ofierze. wszystko się zatrzyma. Do tego czasu nie mamy żadnej nadziei związanej z tobą. VI. Modlitwa była znakiem ludzi Pana w dniu. uświęca i oczyszcza: zauważysz. kiedy go wysyłał go do Saula. strachu. nawet dobre modlitwy. aby słowo się w nich roz- wijało. trudno będzie utrzymać duszę przy życiu.11).26). jestem pewien. jak trawa po deszczu. i w rzeczywistości myślą to. całą Księgę. Pro- si o wiele i otrzymuje wiele. W krótkim czasie i zakresie. Nasza służba nie przynosi owoców. Mo- dlą się – mówią Bogu o swoich pragnieniach. a to był wystarczający dowód. odna- wia. że dzieci mogą podążać za tobą w tej prawdzie. że te sprawy nie są poza nimi. I zawsze wie. Pozwól.rientujesz się. jak zmienia. Modlitwa jest momentem zwrotnym dla duszy człowieka. Wtedy mamy do czy- nienia z prywatną społecznością z Bogiem. wstawiennictwie: odkryjesz. jeśli jest jej mało. krzyżu. Mów im o Panu Jezusie Chrystusie i jego dziele zbawienia – jego zadość- uczynieniu. a  nasza praca jest próżna do czasu aż upadniesz na kolana. powiedział Pan do Ananiasza. jeżeli są bardzo małe. Modlitwa jest żywym oddechem prawdziwej religii. Pokaż mi wzrastającego chrześcijanina. kiedy zaczęło się ich oddziele- nie od świata.

kiedy dziecko zaczyna się modlić szybko. Modlitwa jest największym silnikiem. niedołężnego. możesz winić tylko siebie. jeśli nigdy nie słyszysz. tak długo powinieneś się modlić. niewykształconego – każdy może się modlić. Na pewno. jaki Bóg w nas umieścił. której Bóg kazał nam używać w każdej potrzebie. Powiedzcie. Pamiętaj. nieuważnie. w nie- odpowiedni sposób. która nie zwraca uwagi na tak ważną część życia dziecka. starego. że je noga zetrzeć. Jesteś niewiele mądrzejszy od ptaka opisanego w Księdze Hioba: „Który niesie na ziemi jajka swoje. Rodzice. jeśli się okaże. biednego. Niewielu jest takich. a zwierze polne zdeptać może.” (Hi 39. a żeby nie była próżna praca jego. aby wyrobić w  nich nawyk modlitwy. że to jest pierwszy religijny krok w życiu dziecka. że dziecko będzie się modlić. to ręka dająca chwałę i pomagająca w potrzebie. jakoby nie były jego. ani nie ufaj. To jest naj- lepsza broń. kiedy zostawisz je samo. Musisz uważać. Nie pozwólcie. jak masz język. który zasługuje na twoją szczególną uwagę. co w waszej mocy. który powinieneś sam kontrolować. ślepego. jeżeli jest jakiś zwyczaj. jeśli kochacie swoje dzieci. jest nim codzienna modlitwa. jeśli zanie- dbują. będą strasznym potępieniem dla wielu w dzień Sądu. Pokażcie im jak zacząć. To klucz otwierający skarbnice obietnic. nie obawia się. Długo zanim nauczy się czytać możesz nauczyć je klękać obok matki i powtarzać proste słowa modlitwy. to płacz. A nie pomni na to. Zatwardza je przeciw dzieciom swoim. Przypominajcie. jak dziecko się modli. Uwierz mi. paralityka. Pomoże za- spokoić każde pragnienie. To jest moment. przeto iż nie prosicie” (Jk 4. także. aby to była wasza wina. aby opowiadać o stanie swej duszy. Ona jest w  zasięgu każdego – chorego. Nie zlecaj kontroli nad tym nianiom. który On obiecał wysłuchiwać.17-19) 11 . a w prochu ogrzewa je. że nie wzywają imienia Pańskiego. Te słowa: „Wszakże nie otrzymu- jecie. To srebrna trąbka. jeśli chodzi o spo- sób modlitwy. uczyńcie wszystko. Te pierwsze kroki są najważniejsze. którzy zdają sobie sprawę jak wiele od tego zależy. jakich słów używać. jak ko- chająca matka płaczu dziecka. Nie mogę chwalić matki.2). której człowiek może użyć idąc do Boga. Zachęcajcie do wytrwałości. to najkrótsza droga. i  najpewniejszy środek na kłopoty. której możemy używać w  trudnych chwilach. Modlitwa. Tak długo.

aby oddawał honor w domu Pańskim aż do dnia 12 . który głosił. zgromadzenia. że jak długo są pod twoim dachem. VII. kiedy „nie opuszcza- my społecznego zgromadzenia naszego. a wy. i  wspólnej modlitwy. Kościół. którzy są nieobecni muszą oczekiwać. Nie pozwól. z którymi się bawili – to wszystko mogło zostać wymazane z ich pamięci. jako niektórzy obyczaj mają. aby dorastały w  zwyczaju wyszukiwania wymówek. zaklinam. Wielu mędrców pamięta. oprócz starszych nie podchodzi do stołu Pańskiego. że apostoł Paweł cieszy się. jakby wszystko się działo wczoraj. Mów im. W każdej parafii są chłopcy i dziewczęta. Ale całkiem inaczej jest z pierwszymi modlitwami. Mów im o  obowiązku i  przywileju chodzenia do domu Boga. że taki jest boży plan na nawracanie. przyjaciele. Nie pozwól. jeśli kochasz swoje dzieci. aby ta wina ciążyła na tobie. kiedy nikt. naucz ich przynajmniej jak się modlić. Jeżeli niczego nie uczysz swoich dzieci. Często ci ludzie są w stanie powiedzieć gdzie klękali. Te wspomnienia są bardzo żywe. czego ich uczono. jak ważne jest słuchanie kazań. wydaje się. Mów im. którzy jesteście ich rodzicami i przyjaciółmi powinni- ście zadbać. Mów im o tym. aby przychodziły z wami do kościoła. jak ich matki uczyły ich modlitwy. że nie widujemy dzieci w kościele. poza tymi. tym mocniej. a młodzi chłopcy i dziewczęta się odwra- cają. że tracą błogosławieństwo. jak apostoł Tomasz. które chodzą na szkółkę niedzielną i muszą przyjść. że gdziekolwiek lud boży się zbiera. a nawet jak matka wtedy wyglądała. taka jest reguła domu dla każdego zdrowego. Ucz swoje dzieci pilności i regularności w publicznym oddawa- niu chwały. który będziemy najdłużej pamiętać. uświęcenie i budowanie dusz. nie pozwól na zmarno- wanie czasu przeznaczonego na zasianie nawyku modlitwy. poza tymi. Nazywam to smutnym widokiem w kościele. Modlitwa jest zwyczajem. Być może zapomnieli o czymś innym.” (Hbr 10. Daj im jasno do zrozumienia. a ci. Ale równie smutne jest to. ale nawołujemy się wzajemnie do poruszania serc. im mocniej widzimy nadchodzący dzień. którzy chodzą do szkoły. pastor.25). Czytelniku. tam Pan Jezus jest obecny w szczególny sposób. gdzie byli zabierani na nabożeństwa.

co mówił Pan: „Ale tego z przodku nie zrozumieli uczniowie jego. aby temu zapobiec. bo święto Panu obchodzić mamy. „Trzy kroć do roku ukaże się każdy mężczyzna twój przed obliczem panują- cego Pana. których nie rozumieją. mówił: „Z  dziećmi naszymi i  starcami naszymi pójdziemy.9). Nie znajduję takiej nauki w  Starym Testamencie. i zgubić ich uwagę. którzy mieszkali między nimi. aby dzieci chodziły z tobą do kościoła i sia- dały blisko. przed niewiastami i  przed dziatkami. Boga Izraelskiego” (Wj 34. kiedy dzieci przychodzą do kościoła same. jeśli w ogóle się uda. Niektórzy twierdzą. czego by nie czytał Jozue przed wszystkim zgromadzeniem Izraelskim.5) Samuel. nie ma lepszej gwarancji dobrego zachowania niż posadze- nie dzieci obok.” (1Sm 3.” Kiedy Jozue czyta prawo (Joz 8. znajduje dzieci. których trzeba się pozbywać przez lata. i każdy sposób powinien być wykorzystany. A kiedy czytam Nowy Testament. zapamiętał. a klęknąwszy na kolana na brzegu modliliśmy się. kobieta i dzieci. i jeszcze mu nie było objawione słowo Pańskie. ale gdy był Jezus uwielbiony. w dzieciństwie służył Panu na długo zanim go poznał: „Samuel jeszcze nie znał Pana. co nazywam „kącikiem młodych ludzi”. abyś wysłuchiwał takich tez. Chodzenie do kościoła jest jednym.Pańskiego. a odpowiednie zachowanie drugim. Sami apostołowie nie rozumieli wszystkiego.7). Dopilnuj. z  synami naszy- mi i z córkami naszymi. Kiedy Paweł nauczał uczniów w Tyrze.”. Bardzo za to lubię oglądać całe rodziny siedzące razem.23).” (Dz 21. Tak samo nie lubię patrzeć na to. Często tam łapią nawyk nieuważania i lekceważenia. Kiedy Mojżesz staną przed faraonem (Wj 10. tedy 13 . jeśli jest to możliwe. że: „wszyscy nas prowadzili z żonami i z dziatkami aż za miasto. Nie lu- bię. służący Bogu cały dom. po drodze często spotykają złe towarzystwo i przez to uczą się więcej złego w dniu Pańskim niż przez resztę tygodnia. co rozkazał Mojżesz. starzy i młodzi ramię w ramię – mężczyzna. że bezużytecznym jest zachęcanie dzieci do uczest- nictwa w nabożeństwach. i  przed przychodniami. Wierz mi. i że niechodzenie do kościoła uznajesz za morderstwo dla duszy. które biorą udział w  publicznych ceremoniach religijnych razem ze starszymi. Umysły młodych ludzi bardzo łatwo skierować na złą drogę. za- uważam: „nie było i słowa ze wszystkiego. Nie chciałbym.35). z trzodami naszymi i z bydłem naszym pójdziemy.

że powinieneś uczyć je wiary w to. że na razie twoja wiedza jest bogatsza od ich. jeżeli TY uważasz jakąś rzecz za złą dla nich. Czytelniku. zwątpiła w prawdziwość słów Boga: „śmiercią umrzesz”. to jest. że stary świat odrzucił ostrzeżenie Noego. ostrzeżenia. musi być dobre. i dlatego powinny robić wszystko. że. to na pewno się jeszcze nauczą. Spró- buj sprawić. to tak rzeczywiście jest. aż do ostatniej godziny jego życia – brak wiary w  boże obietnice.16) Rodzice. i że mogą bezgranicznie polegać na twoim słowie. szanowały opinie tak samo. Brak wiary sprawił. pewnego dnia będą was za to błogosławić. Kto na pewno jest w wstanie opisać błogosławieństwa wpływające z praw- dziwej wiary? Albo inaczej. że to. że nauczysz je wiary. w niebezpieczeństwo. iż to było o nim napisane.” (J 12. wychowuj swoje dzieci w przekonaniu. VIII. co jest przeciwne temu światu i jego dumie. których czyta- li codziennie. bo i tak nie rozumieją. brak wiary we wszystko. że coś jest dobre. Słyszałeś od niektórych.nie uwierzyli w głos Mojżesza i proroków. że to świę- ty obowiązek. Wychowuj je w zwyczaju wiary. Mówię szczerze. Wytłumaczcie im.wspomnieli. że nie powinieneś niczego wymagać od dzieci. W takim przypadku powinieneś im wytłumaczyć i uza- sadnić wszystko. ze Ewa zjadła owoc. że Żydzi ukrzyżo- wali Pana chwały . jak szanują swoje. a  kiedy TY twierdzisz. Muszą wiedzieć. wiary w słowa rodziców. Wychowujcie je tylko w obowiązku regularnego uczestnictwa. że jeżeli czegoś nie wiedzą. Bez wątpienia to absurd. jaki sprowadza na świat jej brak? Brak wiary sprawił. we własną grzeszną naturę. jest wiele rzeczy. a że mu to uczynili. co mówisz. pocieszcie swe umysły tymi przykładami. Powinieneś przyzwyczaić je do myśli. w którym się znajduje. Rozumiem przez to. Przestrzegam cię przed taką po- stawą. które warto tłumaczyć 14 . Brak wiary sprowadza człowieka do grzechu. Nie załamujcie się. Niewiara trzymała Izrael na pustkowiu – to było płot odgradzający ich od ziemi obiecanej. żeby robić tajemnicę ze wszystkiego. co oni mówią. przekonania. i uwierzcie mi. kto może pisać smutek. aby ufały twoim sądom. do czego je zachęcasz. je- żeli wasze dzieci jeszcze nie dostrzegają pełnej wartości łaski. czego od nich oczekujesz. że uważam ją za złą. Ucz je uczucia. Brak wiary sprawił.

wiara w działaniu. w jaki sposób. aby dzieci były wam posłuszne. IX. Kiedy wydajesz dzieciom po- lecenie. dyskusji. Niech nie będzie żadnych pytań. uzasadnień. Ale w międzyczasie. ale nigdy nie zapominaj. Mów swoim dzieciom. nie ma równie cennego wpływu na nasze życie. że jest tylko dzieckiem – że myśli jak dziecko i dlatego nie wolno mu oczekiwać. to ma być dla nich wystarczający argument. dopilnuj- cie. który musimy sobie przyswoić. Wyjaśniaj wszystko dziecku. Ucz dzieci posłuszeństwa. to. boleśnie odbijający się na ich umysłach. jedyne. tak mało przecież jeszcze rozumiejące. Posłuszeństwo jest jedyną rzeczywistością. odkładania na potem. kiedy. i był zadowolony. moim zda- niem okropny błąd. jeśli uważasz to za stosowne. żywa wiara. (jeśli na prawdę je kochasz). używajcie wszelkich sposobów. kiedy zauważą mądrość twojej nauki. Zapytał swego ojca: „A gdzież baranek na ofiarę paloną?”. że: „Bóg sobie obmyśli baranka na ofiarę paloną”. że coś jest dobre. o dniu. w przeciwnym razie zapłacicie ogromną cenę zmartwień i łez. spraw. co usłyszał. Izaak nie wiedział. aby poczuły. Zaklinam was na miłość. „Wy jesteście przyjaciele moi. Opowiedz mu o Izaaku. że na początku życia musimy być uczniami. cokolwiek ja wam przykazuje. że polecenia są rozsądne. gdzie. Muszą ci wierzyć i być z tego zadowolone. Żaden inny zwyczaj. że nie powinny niczego opierać na zaufaniu. To widzialna wiara. który jest wart każdego wysiłku. ponownych odpowiedzi. aby nauczyć je wiary. że każ- dy koń musi być kiedyś ujeżdżony. Jak. Rodzice. bo jego ojciec tak powiedział. jak mi się wydaje. że będzie dobrze. i że przyjdzie taki dzień.dzieciom. ale ta odpowiedź była wystarczająca. że muszą je wykonać. Ale wychowywanie w prze- świadczeniu. kiedy Abraham zabrał go na górę Morya (Rdz 22). jeżeli mówisz. że pozna powód każdego zjawiska. żeby czuły.” (J 15 . że w każdej dziedzinie jest jakiś alfabet. że ono musi wiedzieć. to jest bodaj najważniejsza część wychowywania. jaką żywicie do swoich dzieci. To jest test na wierność Ludu Bożego. Rodzice. To jest cel. to. muszą mieć jasność „dlaczego”. że one. jeżeli czynić będziecie. Uwierzył.

Można spotkać wielu. któryby dziatki miał w posłuszeństwie ze wszelką uczciwością”. bo widzę przykazanie boże odwrócone. Zwróć uwagę.14). jak będą do tego zdolne.6) Rodzice. Jak Izajasz uznaje za zło. postawione do góry nogami. Bolesny. w przeciwnym razie będą się buntować przeciwko Bogu do końca życia. Znajdujemy je w modlitwie Abrahama.” (1Tm 3. który nie tyle będzie wychowy- wał rodzinę.” (Tt 1. że na tym świecie nie powinniśmy rządzić. co się do nich mówi z szacunkiem. kiedy „powstanie dziecię przeciwko starcowi” (Iz 3. ta nauka jest dzisiaj bardzo potrzebna. czy chcecie oglądać szczęście swoich dzieci? Zadbajcie.12). jak ważne jest posłuszeństwo dla tych. Dzieci nie powinny się zbyt wcześnie dowiedzieć. kiedy są młode. starsi powinni być: „mężami jednej żony.4. albo nie poddane rządowi. że nie są od niego niezależne. Nie powinno cię dziwić. jakby nie było się czego wstydzić. że robią to. Zwróć uwagę na posłuszeństwo Józefa wobec rozkazu Jakuba (Rdz 27. Dla mnie rodzic wiecznie krzyczący i dziecko zawsze kierujące się własnymi ścieżkami. bolesne. którzy pozwalają dzieciom wybierać i myśleć samodzielnie na długo przed tym. Naucz je posłuchu. nie pasujemy do niej. co im każą rodzice. O sa- mym Jezusie Chrystusie wiemy. I po raz kolejny. i znowu: „Dy- jakonowie niech będą mężami jednej żony. co „przykaże synom swoim i domowi swemu: (Rdz 18.15. dzieci wierne mający.19). którzy pełnią funkcje w kościele: „Któryby dom swój dobrze rządził. dopóki nie nauczymy się szanować lepszych.51).24). bo czuję skutki w dziecięcym charakterze. że „był poddany” Marii i Józefowi (Łk 2. tak. zatem. że człowiek nie jest posłuszny 16 .5). a nawet znajdują wymówki na ich nieposłu- szeństwo. egoizm i samouwielbienie. Uwierzcie mi. któreby nie mogły być obwinione w zbyt- ku. „albowiem Panu Chrystusowi służycie” (Kol 3. żeby spełniały po- lecenia.13). jeżeli obydwoje rodzice nie są szanowani? Posłuszeństwo od najmłodszych lat ma swoje podstawy w  Piśmie Świę- tym. I naucz je. to najbardziej bolesny widok. którzyby dziatki dobrze rządzili i własne domy. nie jesteśmy przystosowani do całkowitej swobody.2). aby wysłuchiwały tego. i że nie będziemy na właściwym miejscu. Tym powinny się wyróżniać dobrze wychowane dzieci. Nawet ludzie wolni w Chrystusie nosili jarzmo. Czytelniku. Zauważ. Jak może być mowa o przestrzeganiu piątego przykazania. że Paweł nieposłuszeństwo rodzicom traktuje jak jeden ze znaków dni ostatecznych (2Tm 3.

Mówienie prawdy w dzisiejszym świecie jest o wiele rzadsze niż nam się wydaje. który jest w niebie. Pomyśl tylko. i nic poza nią. Jak wiele przesady! Jak wiele się dodaje do zwykłej historii! Ile rzeczy się pomija. tak częstego wśród dzieci. Rodzice. że posłuszeństwo stanie się mottem. abyś poszukał. uniki. Ich ojcem jest diabeł . Powinny wiedzieć. aby w każdych warunkach były szczere. że szukanie wymówek. X. Prawda wydaje się być przedstawiona przed nami. Otwartość i szczerość zależy od rodziców i ich zachowania już w czasie niemowlęctwa ich dzieci. sprawcie. Ucz je mówienia prawdy. abyście o to dbali dla własnej wygody i ułatwienia wzajemnych stosunków. to jest droga do kłamstwa. coś.Ojcu. którą wielu powinno so- bie zaszczepić w głowie. Zauważysz. On nigdy nie zbacza z  prostej dro- gi. Staraj się stale przypominać o tym dzieciom. Polecam ten temat waszej uwadze. Czytelniku. Jaki okropny dowód na naturalną grzeszność człowieka! Właśnie to powinniśmy zrozumieć na samym początku. to złota reguła. Na dłuższą metę unikniesz zwyczaju ukrywania i tajemnic. Za- chęcaj. ze względu na rozwój charak- teru waszych dzieci. czego powinno się unikać. to już jest kłamstwem. Kłamstwo i lawirowanie. że jeżeli coś jest mniejsze od prawdy. ile razy w Starym Testamencie Bóg nazywa siebie Bogiem Prawdziwym. nie tylko. i od tamtego czasu upadają w ten grzech wszystkie jej dzieci. jeśli pozwalano mu w dzieciństwie na nieposłuszeń- stwo w względem ojca na ziemi. jako Jego wiodąca cecha. bo on nie koniecznie może zależeć od tego. jak pomocne jest ufanie w słowo dziecka. przesadna wyobraźnia. ale zachęcam raczej. to stare grzechy. jeśli kochacie swoje dzieci. wiecznie obecnym przed oczyma dziecka. Mów im bez przerwy. ile jest nieszczerości i oszustwa na tym świecie. o których możemy powiedzieć. 17 . i bez względu na cenę mówiły prawdę. Cała prawda. jeżeli to leży w interesie mówcy! Jak niewielu jest pośród nas. Brzydzi się kłamstwem i hipokryzją.zwiódł Ewę odważnym kłamstwem. że ufamy im bezgranicznie! Starożytni Persowie posiadali wiel- ką mądrość: głównym punktem edukacji dzieci był omówienie prawdy. chciałbym.

siostry twojej. niż wielu z nas. Anioły w niebiańskiej pracy – są służbą Pana. ale „Dawid został w Jeruzalemie”. który popełnił Dawid z żoną Uryjasza. a umysły zajęte. musisz ćwiczyć. którym z braku czasu nie wymienię. Byliście leniwi. XI. Jeśli chcesz być w dobrej kondycji fizycznej. że bezczynność jest grzechem: według prawa każdy mężczyzna powinien wychowywać syna. Ucz dzieci. musi coś robić. w przeciwnym razie się psuje. Żydzi myśleli. czym była. i wielu innych. twoje ciało za- 18 . czy mówię prawe. Odkupieni święci w chwale będą śpiewając oddawać chwałę i cześć Panu. I mieli rację. Jeżeli masz konia. Podejrzewam. zawsze wy- konującą jego polecenie. Czy to nie była bezczynność? Wtedy zobaczył Betsabee – następnym krokiem jest upa- dek w grzechu. Bezczynność jest najlepszym przyjacielem diabła. to część każ- dego dzieła Boga. Adam w Raju miał swoje zadania – miał się zajmo- wać ogrodem. matką cudzołóstwa. Bezczynność uczyniła Sodomę tym. Niech wasze własne sumienie odpowie. który ich odkupił. To najpewniejsza droga do zatwardzenia serc. co jest prawdą o nas. Jeżeli masz maszynę parową. bo inaczej upadnie w grzechu. płynące strumienie są zawsze czyste. musisz go ćwiczyć. że jest matką wielu uczynków ciała. pijaństwa. „Oto byłą nieprawość Sodomy. i natychmiast diabeł zapukał do drzwi i wszedł. Oni znali serce ludzkie lepiej. że należy naprawiać błędy na czas. jest także prawda o naszych dzieciach. pycha. że bezczynność doprowadziła do większej ilości grzechów niż wszystko inne. że Joab poszedł na wojnę przeciwko Ammonowi.49). sytość chleba. nigdy nie będzie doskonały bez regularnej pracy. to na pewno zasieje złe myśli w duszy. aby robił coś pożytecznego. Nic nie zostało stworzone. To stała woda zaczyna się zanieczyszczać. inaczej wyobraźnia zacznie pracować i siać niepokój. aby być próżnym. A człowiek. Musimy mieć nasze ręce wypełnione. I w gruncie rzeczy się nie dziwię – wszystko wokół nas daje nam tę samą lekcję. Bezczynny umysł jest jak otwarte drzwi i jeśli szatan nie wejdzie przez nie. Służba i praca. żeby była ciągle w ruchu. W 2 Księdze Salomona czytamy. Lenistwo miało też wiele wspólnego z okropnym grzechem. Wszystko. Głęboko wierzę. i obfitość pokoju” (Ez 16. słaby i grzeszny. musisz dbać. Jeżeli wiecznie siedzisz.

kiedy widzę je w ruchu. jak cenny jest czas. Dzisiaj najkrótszą drogą do rozpuszczenia jest pozwolenie dziecku na jego własną drogę – pozwolenie robienia źle i niekaranie za to. póki o  nim nadzieja. ma w nienawiści syna swego. Ucz je. kiedy widzę. to coś. że to nie czyni cię śle- pym na winy dzieci. że jesteśmy wrażliwi na nasze ciało. Bardzo mnie boli. Z kolei bardzo mnie cieszy. kiedy się uczą. pełnym smutnego znacze- nia.” (Prz 13. a raczej powinieneś przeżywać ból kary i strofowania. I tak samo jest z duszą. kiedy dzieci marnują czas nad jakąś czynnością. że Pismo nie wyraża się jasno na ten temat: „Kto zawściąga rózgi swej. Nie możesz powiedzieć. „Głupstwo przywiązane jest do serca młodego. ani głuchym na rady ich dotyczące. jakkolwiek by to nie bolało. Ten element powinien być przez ciebie szczególnie pilnowany.24). Jeśli bardzo kochasz swoje dzieci. Aktywny i żywy umysł jest trud- nym celem dla diabła. Nic nie jest równie przy- kre. żeby nie przymykać oczu na złe zachowanie. jak sprawianie bólu tym. Ale tak długo. że kara i strofowanie. tak nie wolno robić. a twój wróg będzie miał trudności z dostaniem się do ciebie. ale rózga karności oddali je od niego.” 19 . kiedy wiem. to niemiłe rzeczy. XII. a  zabiega- jąc zginieniu jego niech mu nie folguje dusza twoja. tak długo dziecko nie będzie mogło być wychowywane bez kary. Uwierz mi. wczas go karze. ale kto go miłuje. kiedy całkowicie się poświęcają zabawie. Rozpuszczanie jest bardzo wyrazistym słowem. że wkładają całe serce w  wykonywanie obowiązków. niech bezczynność będzie uważana przez twoją rodzinę za grzech. „Karz syna swego. proszę przedstaw tę opinię przed swoimi dziećmi. Dopilnuj. Staraj się zawsze wypełniać czas czymś pożytecznym. że chcesz zniszczyć duszę dziecka. Kiedy wkładają serce w lekcje. To natu- ralne. Wiem. i staraj się wpoić im zasady prawidłowego nim gospodaro- wania. ale przesadne uczucie i uwaga.18). Wychowuj je w ciągłej obawie przed lekceważeniem błahostek. których kochamy i doprowadzanie ich do łez. Nawet. jak serce jest sercem. chyba.czyna niedomagać. czego powinniśmy się obawiać.” (Prz 19. Zwróć uwagę. Czytelniku.

Ostrzegam was. jeżeli nigdy nie karzecie dzieci. A ta księga przypowieści nie jest przestarzała i nieodpowiednia dla chrześcijan. ale go nie ma. robicie im krzywdę. mówię wam szczerze. wyniosłość Adinijasza: na pewno to były wielkie błędy wynie- sione z domu. a nie zachcianek.” (Prz 23. morderstwo i bunt Absalomona. bez względu na wiek.6. jaki smutny fakt. który wychowuje swoje dzieci bez uwagi i nie troszczy się o to. Znajduję rozwiązanie w podsumowaniu Adinijasza w 1Krl 1. że w wielu chrześcijańskich rodzinach są prawie nieznane. i sposób rozkosz duszy twojej. a sprawić odpocznienie. Została napisana pod natchnieniem bożym. Ofni i Fineas „na się przekleństwo przywodzili synowie jego. Potrzebują strofowana. Wychowujcie je.” (Prz 29.(Prz 22. Na pewno wierzący. „A nie gromił go nigdy ojciec jego. się potykali. bo jeźli go ubijesz rózgą.”. Ojcowie i  matki. nie umrze. unikajcie pobłażliwości. Radzę. On tyl- ko ich delikatne upominał. Nie powinieneś spełniać każdego życzenia czy kaprysu. I zbierał tego żniwo. Ale czy nie było w tym jego winy? Nie może być wątpliwości. a nie zadowalajcie – a przyniesie to ogromne zyski. że była. a on sam pogrążył się w żalu. (1Sm 2. „Ró- zga i karność mądrość daje. i przynosi owoce. że waszym pierwszym obowiązkiem jest rozważanie ich prawdziwych celów. Rodzice. Jest dana dla naszego nauczania. aby być mądrym na czas. Jednym słowem cenił bardziej synów niż Boga. ale dziecię swawolne zawstydza matkę swoją.15. o  który święci Pańscy. to jest kamień. kiedy powinien być stanowczy i surowy. ale rzadko ją otrzymują. „Karz syna twego. tak jak List do Rzymian czy Efezjan. bez względy na to. 3. pozwalał kroczyć dzieciom własny ścieżkami.22-29. A jaki był tego koniec? Usłyszał o ich śmierci w bitwie. zaklinam na miłość waszych dzieci. Ich dzieci potrzebu- ją nagany. mówiąc przeczżeś to uczynił?” Tu leży źródło problemów. Dawid był ojcem zapominającym o  winach. a duszę jego z piekła wyrwiesz.13-14). które zbroiły. Ty go bij rózgą. Przypominam. 20 . bardzo błądzi.15) „Nie odejmuj od młodego karności. Kto może spokojnie czytać historię jego dzieci i ich grzechów? Kazirodztwo Amona.13) Przypomnij sobie także przypadek Dawida. Przyjrzyj się przypadkowi Heliego. co jest napi- sane. Jego synowie.17) Jakie silne i  przekonywujące są te fragmenty! A. wszakże nie bronił im tego”.

Wszyscy biedni grzesznicy. Teraz Bóg Ojciec wychowuje członków swej rodziny. żeby udowodnić twoje szaleństwo. ile możemy znieść. że zrobisz wszyst- ko. Pokazuj. jakie mamy oczekiwa- nia. On zna te wszystkie rzeczy. W  wychowywaniu dziecka nie ma błahostek. gotując ich do wspól- nego życia w Niebie. Każdemu daje to.3 Zastraszani ludzie i  urazy żyją długo. że Bóg ma swój wybrany lud – rodzinę na tym świecie. ale poszli po pokój do Chrystusa. bo Bóg ci może je kiedyś zabrać. ale jesteś gotów działać. Małe chwasty szkodzą tak samo jak inne. którzy zostali potępieni grzechem. Ucz się mówić dziecku „nie”. tyle deszczu. Zachowuje się jak ogrodnik przycinający gałęzie winoro- śli.4 Uważaj. Zna charakter każdego z nas – nasze dobre i złe strony – zna nasze potrzeby. kiedy urośnie. Nie pozwól mu myśleć. jest dla naszego dobra. jeśli wychowujesz swoje dzieci mądrze. jakimi cieszymy się przywilejami. Biblia mówi nam. że możesz się nie zgodzić na coś. ani. On zna nasze uczynki. że jesteś gotów karać za nie- posłuszeństwo. Zwróćcie uwagę na ten aspekt wychowania. żeby nie przymykać oczu na małe psoty pod pretekstem ich nie- szkodliwości. wiem. i wszystko. o co poprosi. Jeśli je zostawisz. jak Bóg wychowuje swoje dzieci. czego potrzebuje. co wolisz. że może oczekiwać spełnienia każdego marzenia. abyśmy dawali jak najlepszy owoc. naśla- 21 . Nie strasz zbyt mocno. Niech dzieci nie będą bożkami. Każ rzadko.jak bardzo kochasz swoje dziecko. Tyle słońca. częste i powierzchowne wymierzanie spra- wiedliwości jest głupie. którzy wierzymy w zbaw- czą moc Jezusa Chrystusa jesteśmy jej częścią. szybko urosną. kiedy dziecko jest małe. aby przyniosła większy owoc. i jakimi kroczymy ścieżkami. jeśli nie zadasz sobie trudu. XIII. wszystko jest ważne. tyle słodyczy i goryczy. Przypominaj im stale. będziesz miał kło- poty. stali się tą rodziną. i że jeśli mówisz o karze. Pokaż. nie tylko straszysz. co według ciebie jest nieodpowiednie. Wybierz. My wszyscy. Ale. kim są nasi przyjaciele. wie gdzie jesteśmy. co czyni. Czytelniku. Jest bardzo kłopotliwy. ale naprawdę i szczerze.

Zsyła choroby. Nie możemy zobaczyć sensu ścieżki. Ale wiemy. co nim było. Nie możemy zobaczyć znaczenia jego postę- powania. tak nie można”. żeby mu pomógł. Taki jest plan Boga. Niewielu jest takich. Zauważ. niż oni sami by to zrobili. które wydają nam się ciemne i nieprzeniknione.duj sposób. jak często Bóg zsyła nieszczęścia. co robi. To wydawało im się bardzo ciężkie. że nie poszli własną drogą. Zawsze było tyle rzeczy do osiągnięcia. szli naokoło. jakby Bóg coś umieszczał poza zasięgiem naszych ramion mówiąc: „To nie jest dobre dla ciebie. jestem pewien. On wszystko. którą kroczymy. ale ten tego nie uczynił. Zmienia ich położenie. choć nie wiemy dokładnie. zabiera własność i przyjaciół. Niektórzy z nas też są przytłoczeni różnymi nie- szczęściami. 22 . co twoim zdaniem uczyni mu krzywdę. nie możemy odkryć celu tego wszystkiego. Zauważ. ale Izrael nie był nią poprowadzony. niż sami byliby w stanie zapewnić. że działanie Boga dało im o  wiele więcej szczęścia. ale zawsze była jakaś bariera. „I utrudził się lud bardzo w onej drodze. otaczają nas trudności. że Bóg działał o wiele lepiej. który nigdy osobiście nie zmierzyłeś się z tego rodzaju problemami. była łatwa i pełna spokoju.” (Wj 13. przez pustynię. (2Kor 12. czy słyszałeś. Tak! Mogą ci również powie- dzieć. Nie obawiaj się zabraniać dziecku niczego. w jaki to robi Bóg Ojciec. jak wiele rzeczy Bóg nie dopuszcza do swych dzieci. robi dobrze.17. że jakieś dziecko Boże mówiło ze Ojciec nie traktuje go dobrze? Nie. która nas ściska. które daje ci Bóg. Więc jego metoda musi być prawidłowa. A ty. choć czasami ciemna. ze nigdy nie słyszałeś.4) Zauważ. że na dłuższą metę to było błogosławieństwem. i że Jego droga. Mojżesz bardzo chciał przejść Jordan i zobaczyć Zie- mię Obiecaną. jak często Bóg prowadzi swój lud ścieżkami. Upadamy pod siłą ręki. Czasami nad- miar dróg jest dla nas kłopotem. Apostoła Pawła trapił jakiś problem. Tak.8-9). ich udziałem są rzeczy ciężkie dla ciała. Nie wahaj się wydawać mu poleceń. ale idź za mną. Dzieci Boże zawsze mówią. Wyciągnij wnioski z lekcji. jakich On nie chciałby spełnić. nawet jeśli nie rozumie ich mądrości. którzy mają pragnienia. że trzy- krotnie błagał Pana.” Była prosta droga z Egiptu do Ziemi Chananejskiej. Pwt 21. Zsyła krzyże i  zawody. ale jak pamiętasz to pragnienie nigdy nie zostało spełnione. To tak jakby ojciec wziął nas za rękę i zaprowadził w ciemne miejsce mówiąc: „Nie zadawaj pytań.

jeżeli postępujemy pra- widłowo. jak długo twoje postę- powanie będzie temu zaprzeczać. Uleganie mu jest najpewniejszą drogą do tragedii. Żadna szkoła nie ukształtuje tak charakteru. Naj- lepsi nauczyciele nie będą przykładem. jakim mogą być rodzice. wierzcie. że dzieci uczą się przez obserwację a nie słuchanie. Dzieci nigdy nie uwierzą. czy to w dobry czy zły. jaki jesteś przy dzieciach. nie ważne.” Mało wiemy o sile przykładu. Ludzie obserwują nasze postępowanie. jak dom. jak on wychowuje swoje. A egoiści i rozpuszczone dzieci. Nie obawiaj się. że „Dawać dzieciom dobre polecenia i zły przykład. chyba. Naśladowa- nie jest silniejszą zasadą niż pamięć. jaki dajesz przykład. nie zapominajcie. XIV. ludzie mogą przypuszczać. Za- wsze wpływamy na otoczenie. że są poparte przykładem twojego postępowania. więc uwagę na to. Zwróć. To prawda. czy czynią coś dla Boga czy grzeszą. nakazywanie na niewiele się zdadzą. jakby kierować ich głowę w stronę nieba ciągnąc jednocześnie do piekła. Instruowane. Staraj się być raczej żywym przy- 23 . że również myślimy dobrze. Wychowując pamiętaj. że jesteśmy błogosławieni.prowadzić go ścieżkami. kiedy w końcu się ziszczą. że dziecko będzie nie- szczęśliwe. To jest boży plan. co widzą ma o wiele większy wpływ niż to. tak długo. Nikt z nas nie może żyć sam dla siebie. Czytelniku. Jeśli nasze pragnienia nie są spełniane. że tego potrzebuje jego dusza. co słyszą. Ten przy- kład najjaśniej widać w relacji rodziców z dziećmi. To złudzenie. jak to jest dla ciebie bolesne. Pa- miętnej. które dla małego umysłu wydają się bezsensowne. to znaczy. że ten kto grzeszy przy dzieciach. że leki dla umysłu nie powinny być odrzucane z powodu gorzkości. Ileż radości jest. że jesteś szczery i chcesz. Stałe zaspokajanie jest drogą do egoizmu. Nie wzdrygaj się przed upominaniem czy poprawianiem. dawanie rad. rzadko są szczęśliwe. że taki sposób wychowania sprawi. nie bądź mądrzejszy od Boga – wychowuj swoje dzieci tak. to tak. kiedy zauważasz. To. To jest boży plan. Ojcowie i  matki. grzeszy podwójnie. Arcybiskup Tillotson mądrze zauważył. żeby cię szanowały.

mogą tego nie zrozumieć. Nie uważaj.kładem Chrystusa. bardzo szybko przyswajają sobie twoje opinie. Jesteś dla nich modelem. jak wie- le zepsucia i zła może być w dziecięcym sercu. w modlitwie. pilnością. tak naprawdę jedną ręką buduje. Ten. kiedy zauważamy. że sam tego unikasz. XV. Nie myśl. Nawet. Bądź przykładem i świa- dectwem Słowa Bożego. że dzieci będą robić coś. i jak szybko pojawią się tego owoce. albo nie- które z nich są nawet w twoich dzieciach. To dziedzictwo należ do nas wszystkich. To bolesne. co naprawdę myślisz i czujesz. To jest ta upadła natura. jak są naturalne. To jest spadek. taki syn. w Dniu Pańskim. Nie możesz oczekiwać. Nie „idźcie”. To tak. Dzieci nie potrzebują nauki. egoizm. Rzadko będą robiły coś. Dawaj przykład słowem. łasce.. Powinno cię to raczej skłonić do pilności w przeciwdziałaniu 24 . a nocą pruła. lenistwo w  osiąganiu celów – te wszystkie rzeczy. Takie samo musi być twoje wychowywanie. Ale nie zniechęcaj się tym widokiem. jeśli tylko zastosujesz właściwe metody. hojnością. jeśli zobaczą. Dzieci są uważnymi obserwatorami. złe tendencje. na której cię nie ma. musisz być na to gotowy. kiedy widzimy. będą cię naśladować. i że nie będziesz mieć problemów. Twoje uzasadnianie. fałsz. ale zrozumieją twoje życie. że nie możesz na to liczyć. hipokryzja. że ty sam tego nie robisz. który dostaliśmy po Adamie. bez- błędnie zgadują. że jest coś dziwnego w grzesznym małym sercu. niech twoja rodzina to zauważy. który każe robić dzieciom coś. jeśli zauważą. z którą przychodzimy na świat. Zrozumiesz powiedzenie: jaki ojciec. Wychowując pamiętaj o mocy grzechu. wiarą. zachowaniem. co Cezar mówił do swych żołnierzy w bitwie. jak z mityczną siecią Penelopy. Objawy pokażą się już we wczesnym wieku. uczyn- nością. temperamentem. Ostrzegam. Gwałtowny charakter. a drugą burzy. że umysł twojego dziecka jest jak biała kartka. ale nie daje dobrego przykładu. która przez cały dzień tkała. dobre rady. Ujmę problem krótko. duma. nie będą chodzić ścieżką. przebiegłość. to przerażające. Zapamiętaj. jeżeli rodzic się stara wychowywać. czego sam nie robi orze na ugorze. aby uchronić cię przed niebiblijnymi treściami. aby nauczyć się grzeszyć. twoje mądre polecenia. ale „chodźcie”. szybko zauważają hipokryzję.

To słowo Króla Królów. że nie dotrzymał słowa? Albo czy Jego słowo nie czyni dobra? Nic nie jest dla Niego za trudne. zanim powstała Biblia. rozjaśniającym serca patriarchów.” (Prz 22. Czytelniku. Józef. nie odstąpi od niej. „Potem”. nie zrzucaj winy na Boga. kiedy syn. który odmówił pracy w winnicy ojca pokutuje i idzie (Mt 21. to taki czas. Obietnice są serdecznością. „Potem”. Pomyśl raczej. XVI. Wychowując dzieci pamiętaj o obietnicach Pisma. są gotowe się zatrzymać. one kwitły w  ich duszach.11). która zapali ich grzeszność. 25 . Nigdy nie słuchaj tych. Pomyśl. i uważaj. Bóg nie daje wszystkiego w jednej chwili. co mówi Słowo. jeśli nie będziesz czerpać korzyści z obietnicy. Mówi o określonym cza- sie. dobrze wychowane. ale nie wiesz. Rodzice rzadko są zbyt uważni. bo gdy się zstarzeje. „Potem”. co jest w obietnicy. zarówno w sprawach ciała. to czas. spójrzcie. która wspiera umacnia wierzących w  każdym wieku. skłonne do wybuchu. kto jest obietnicą. Obietnice były światłem nadziei. Pomyśl. że ich serca są gorące. Izaak. Ten. kiedy on często działa. który ma w ręku czysty tekst nie upadnie. wszyscy żyli z  kilkoma obietnicami. kiedy żmudna pra- ca przynosi spokojny owoc sprawiedliwości (Hbr 12. i uspokójcie dusze. które cechują twoje dzieci. jakie błogosławieństwa mogą przyjść po twojej śmierci. zanim ją odrzucisz. To nie jest jakieś słowo dane przez człowieka skłonnego do kłamstwa i  grzechu.zjawisku z bożą pomocą. jak i łaski. Abraham. Ojcowie i matki. który się nigdy nie zmienia.6). którzy mówią. że twoje dzieci są dobre.29). Bądź bardzo ostrożny. Po twojej stronie stoi jasna obietnica: „Ćwicz młodego według potrzeby drogi jego. ale na siebie. Chcę uniknąć zniechęcenia. staraj się odciągać dziecko od zagubienia. godne zaufania. to czas. Ze wszystkich sił starają się o iskrę. Pomyśl sobie co oznacza taka obietnica. Ja- kub. Na pewno tu leży ukojenie. w związku z tym i ten temat potraktuje krótko. Pamiętaj o naturalnych skłonnościach do zła. Noe. kie- dy wasze serca upadają. Możesz nie zauważyć tego na własne oczy. Rzeczy niemożliwe dla człowieka są błahostkami dla Boga. Enoch. w którym dobre wychowywanie przyniesie efekty – „gdy się zstarzeje”. Czy stało się kiedyś tak.

i co za sprawa jego” (Sdz 13. Przyjrzyj się. Wychowuj dzieci stale się modląc o błogosławieństwo twojej pracy. które nie dawało żadnych owoców za życia rodziców. Powiedział do Eza- wa: „Dziatki to są. zanim Pan je wskrzesił. On ma w swych dłoniach serce każdego człowieka. które mi tu dał Bóg” (Rdz 48. „a wstawając rano sprawował całopalenia według liczby ich wszystkich. Dlatego podlewaj ziarno. Nie wątpię. Idź więc w wierze. Ale On uwielbia być błagany.„Potem”. jak Jakub patrzył na swoje. konkludując.1). a  złorzeczyli Bogu w  sercach swych. i jeżeli nie dotknie serca twego dziecka. Potem poproś Boga ze świętą odwagą. Bóg ma o wiele więcej chęci do wysłu- chiwania niż my do modlitwy. a płód żywota nagrodą. że wiele dzieci powstanie w dniu sądu błogo- sławiąc rodziców za dobre wychowanie. aby był hojny i miłosierny w swych darach.” (Rdz 33.”. Weź z niego przykład i wytrwaj. „Puszczaj chleb twój po wodzie. Eliasz trzy razy rozciągnął się nad dzieckiem wdowy.5). Patrz na swoje dzieci tak. tak jak Józef. pozwól mi raz jeszcze zwrócić uwagę na potrzebę 26 . bądź pewien. Dziecko wielu modlitw rzadko upada w grzech. czyńcie podob- nie. Zauważ. Temat modlitwy przedstawiam jako najważniejszy i  kluczowy dla was wszystkich. Mów razem z psalmistą: „Oto dziatki są dziedzictwem od Pana. (Kaz 11. Nie możecie nadać im imienia zanim nie poprosicie o miłosierdzie. jeżeli nie odnoszą na- tychmiastowych sukcesów – musisz mieć nadzieję. jak czule Hiob troszczył się o dusze swych dzieci. Jest bardziej gotowy do błogosławienia niż my do proszenia. bo go kochał: „O by tylko Ismael żył przed obliczem twojem!” (Rdz 17. jeśli kochacie swoje dzieci. Tak czynił Hiob po one wszystkie dni. które zasiałeś nieustającą modlitwą. żyć nią.” (Ps 127. bo po wielu dniach znajdziesz go. A teraz. twoje starania nie mają sensu. które Bóg dał z łaski słudze twemu. Rodzice.5). jak Manue mówi do anioła o Samsonie: „Ale cóż będzie za obyczaj dziecięcia. że twoja praca nie pójdzie na marne. Patrz na dzieci. którego rodzice muszą wyczekiwać.” (Hi 1. to czas.18).12). XVII. bo mówił Hiob: Podobno zgrzeszyli synowie moi. Bez błogosławieństwa pańskiego. Zauważ. powiedział Ojcu: „Synowie to moi. jak Abraham wstawił się za Ismaelem.3).9). mówi Duch. największe staranie nie przyniosą efek- tu.

czy zapisać do chrześcijańskiego kościoła. Ale wiem także. Nie ma na świecie nic straszniejszego ponad smutki przynoszone przez dzieci. że Bóg działa w sposób przeze mnie opisany. Zwróć uwagę. wychowuj je dobrze za młodu. To one sporządzają gorzkie napoje. Judą. możecie zadbać. aby twoje własne zaniechania nie kładły się cieniem na two- jej starości. że Roboam był synem Salomona a Manases Ezechiasza. aby to wychowanie domowe było jak najlepsze. że Bóg jest Panem. z którego wylatuje ostra strzała raniąca ser- ce. Ale jeżeli jednocześnie nie będą systematycz- nie wychowywane w domu. rado- ścią. który może powiedzieć. Wasze własne szczęście od tego zależy. jeśli chcesz wychowywać dzieci dla chwały niebieskiej. Szczęśliwy jest człowiek. aby wychować dzieci w odpowiedni spo- sób. gdzie kształtuje się charakter. Mógłby to potwierdzić Adam. to w waszym interesie. Rut. pamiętaj o mojej radzie. i że nie zawsze jest tak. i jeśli będziesz odpowiednio się zachowywał. twoje dzieci będą dobrze wychowane. Na wasze przyszłe samopoczucie i spokój. tak jak Bolton na łożu śmierci: „Nie wierzę. uwierzcie mi. nie Orfą. dom daje nam podstawy smaku. jak Noe być zawstydzonym z powodu ich uczynków. nie Rubenem. Zadbaj. Dzieci mogą być łukiem. żeby były błogosławieństwem a nie przekleństwem. Dawid. Jakub. kiedy będziesz wymagał jego pomocy. czy zasypywać wiedzą. możecie wysłać je do najlepszej szkoły. aby dzieci były ochrzczone. opinii. w którym formułuje się zwyczaje. które dorośli muszą pić. Dzieci powo- dowały najsmutniejsze łzy. że którekolwiek z  was będzie śmiało spotkać mnie przed sądem Chrystusa w nieodnowionej formie. używajcie wszelkich środków. że pobożni rodzice mają pobożne dzieci. abyś nie musiał płakać z powodu niewdzięczności dziecka. ciężki będzie koniec dla ich dusz. Jeśli chcesz. Dom. 27 . jeśli nie chcesz. jeśli chcesz. i wszystkie rzeczy robi zgodnie ze swoją wolą. dawać biblie i modli- tewniki. Zaklinam na dusze waszych dzieci. możecie nawet znaleźć im chrześcijańskich pomocników.i wagę używania własnej mocy. Ojcowie i matki. a nie smutkiem. w każdym tego słowa znaczeniu. jak Rebeka być znużonym życiem: Jeśli takie jest twoje życzenie. aby twoje dzieci były dla ciebie pociechą i pomagały na sta- rość. Dobrze wiem. Wiem. to takie miejsce. Naprawdę. Zadbaj o to.” Ojcowie i matki zaklinam was przed Bogiem i Panem Jezusem Chrystu- sem.

Pan uczy. którzy czytają ten artykuł. Zbyt często rodzice nie rozumieją siebie. dla wieczności. to będę się modlić za wszystkich. Wiem. aby się modliły do niego bez ociągania. dla Chrystusa. że nienawidzi grzechu. Jestem. w tym życiu i przygotowywać je do przyszłego. że potem będziesz żało- wać za grzechy swoich dzieci i próbować wyrwać je z ognia. Jeśli chodzi o konkluzję. więc pewny. uświęcać i poruszać dusze. aby nas zbawić. dla której chrzest jest czystą formalnością. Wychowuj dla Boga. Pan za to wynagradza. aby mogły dzięki niemu żyć. ani swoich dzieci. aby Bóg ich dotknął. że zachęcisz swe dzieci. To jed- na z przyczyn. że użyjesz każdej drogi. Teraz Pan uczy cię. czyniąc je nowym stworzeniem. że rzeczywiście będziesz dobrze wychowywać swoje dzieci. a chrześcijańskie wychowanie wzgardzone i lekceważone. i  nigdy nie przestały. abyście poczuli wagę własnej duszy. i mam nadzieję. Jestem. więc pewny. aż do momentu. i dlatego są szczęśliwi zostawiając dzieci samym sobie. aby przyprowadzić swe dzieci do Jezusa. że wszyscy potrzebujemy Ducha Świętego. Pan uczy nas wszystkich jak cenny jest Chrystus i jaką wielką i doskonałą rzecz zrobił. jaka jest pomiędzy naturą a łaską. 28 . wychowuj dobrze dla nieba. aby odświeżać. kiedy przyjdzie do ich serca. Wy- chowuj dobrze dla ziemi. Nie zdają sobie sprawy z ogromnej różnicy.

jak ciężko jest Chrześcijańskim rodzicom przyznać. co potrafi zapamiętać trzylatek. że bardzo trudno jest znaleźć inny temat. Jest więcej niż kilka osób. nie mogę się oprzeć chęci zaznaczenia. Ich charaktery są bardzo różne. ale inni stosują jest zbyt rzadko. bardzo trudno jest podać jakąś generalną zasadę. 4 Nie ma najlepszej metody na karanie dziecka. 29 . czy zasługują na karę. co jest odpowiednie dla jednego. 2 Jeśli chodzi o wiek. często bez przyczyny. Obwinianie nie powinno mieć miejsca bez przyczyny. niż żebym miał powiedzieć. coś. (Przypisy) 1 Jako pastor. Znane są jednak wspaniałe zapisy tego. w którym ludzie mają sztywną opinię. że żadne dziecko nie zasługuje na lanie. z którymi bym chętniej porozmawiał o ich własnych grzechach. nie zrobi wrażenia na innym. To bardzo głupi zwyczaj. Bez wątpienia niektórzy rodzice nadużywają kar cielesnych. że ich dzieci zrobiły coś złego. Jednak rzadko zaczynamy za wcześnie. 3 Niektórzy rodzice i  opiekunowie mają zwyczaj nazywania „nieznośnym dzieckiem” chłopca czy dziewczynkę przy każdej okazji. że ich dzieci coś zbroiły. niż ich dzieci. w którym powinno się zacząć religijną edukację dziecka. Umysł niektórych dzieci otwiera się szybciej niż u rówieśników. Kilka razy byłem ogromnie zdzi- wiony. Chcę tylko wyrazić sprzeciw wobec modnego poglądu.

30 .

31 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful