„Ćwicz młodego według potrzeby drogi jego”

OBOWIĄZKI RODZICÓW

John Charles Ryle
1816-1900

Wydawnictwo:
Fundacja „Wrota Nadziei”
ul. Armii Ludowej 71B lok. 26
87-100 Toruń
2009

OBOWIĄZKI RODZICÓW

„Ćwicz młodego według potrzeby drogi jego; bo gdy się zstarzeje, nie od-
stąpi od niej.” Prz 22,6

Przypuszczam, że większość chrześcijan zna ten tekst. Prawdopodobnie
brzmi znajomo. Jest możliwe, że słyszeliście, czytaliście, czy też dyskutowa-
liście na jego temat wiele razy. Czyż tak rzeczywiście nie jest?
Ale, jakże mało treści z tego wersetu jest przestrzegane i szanowane! Na-
uka, którą niesie, mimo, że uznawana za obowiązek bardzo, rzadko jest wy-
pełniana. Czytelniku, czy nie mówię prawdy?
Nie można powiedzieć, że to jest nowy temat. Słowa są stare, a za nami
sześć tysięcy lat doświadczeń. Żyjemy w czasach bumu edukacyjnego. Słyszy-
my o powstawaniu coraz to nowych szkół. Mówi się nam o nowych systemach,
nowych książkach wszelkiego gatunku. A  mimo to, porażająca większość
dzieci nie jest nauczona, jak należy postępować, bo kiedy dorastają nie idą
przez życie z Bogiem.
Jak powinniśmy rozumieć taki stan rzeczy? Prawda jest taka, że boże
przykazanie nie jest przestrzegane; dlatego boża obietnica z naszego tekstu
nie jest wypełniona.
Czytelniku, te rzeczy mogą pobudzić Cię do wielkiego rachunku sumienia.
Wysłuchaj, więc głosu sługi bożego, na temat wychowywania dzieci. Uwierz
mi, ten temat powinien dotrzeć do każdego, doprowadzić go do zadania sobie
pytania: „Czy robię w tej materii to, co powinienem?”
Ta sprawa dotyczy prawie wszystkich. Mało kto nie ma z tym nic do czy-
nienia. Rodzice, opiekunki, nauczyciele, rodzice chrzestni, wujkowie, ciotki,
rodzeństwo – wszystkich to dotyka. Niewielu jest takich, jak mi się wyda-
je, którzy nie mają wpływu na jakichś rodziców, którzy nie udzielają porad
wychowawczych. Każdy odgrywa tu swoją rolę, pośrednio lub bezpośrednio
i chciałbym, aby wszyscy się wsłuchali w to, co mam do powiedzenia.

3

Nie odrzucajcie ich. gdy chodzi o ich ciało i krew. co matka może określić z pewnością: będzie miało złe i grzeszne serce. według własnych skłonności. Często ludzie sprowadzają swoje dzieci na drogę. jak one tego chcą. którą zauważywszy u  przyjaciół nazwaliby niebezpieczną. na pewno wybiorą zło. dlatego. co wyrośnie z jej maleńkiego niemowlęcia – czy będzie wysokie. Niech je błogosławi Bóg Ojciec. że znajdziecie tu ciekawe porady. Bądźcie pewni. 4 . i spra- wi. a  trudno u  siebie. Matka nie może powiedzieć. Ono jeszcze nie wie. a nie zauważają belki we własnym. „przywiązane jest do serca młodego” (Prz 22. jak serca tych. „Dziecię swawolne zawstydza matkę swo- ją” (Prz 29. że czynimy źle. traktuj je tak. że wyciągniecie z nich wnioski. wy- chowujcie tak. jeśli gdziekolwiek. Z ogromną łatwością znajdują błędy za granicą. istnieje podejrzenie własnego sądu. Są mądrzy w sprawie życia brata. Jest dla nas czymś naturalnym. a nie tak. jeżeli wychowujecie dzieci po chrześcijańsku. albo nie zawierają niczego nowego. słabe. zatem przedstawić kilka porad dotyczących dobrego wy- chowywania dzieci. osądzaj za nie. mówi Salomon. i dlatego. zostawmy je samotnie. którego wszyscy się obawiają. bo może się oka- zać. Ale nigdy nie pozwól mu kro- czyć własnymi ścieżkami. że są oczywi- ste. Widzą źdźbła w oczach innych członków rodziny. jak się powinny zachowywać. Nie musisz spełniać jego upodobań i życzeń. Jeśli więc chcesz mądrze postępować z dzieckiem. nie możesz pozwolić. Syn i Duch Święty. ale są ślepi jak kury i nie dostrzegają fatalnych błędów. To także zagadnienie. Myśl za nie. ze dzieci się rodzą z naturą skierowaną ku złu. czy niskie. jeżeli prawidłowo wychowujecie swoje dzieci. popełnianych na co dzień w ich domach. I.1 Pozwólcie mi. co jest dobre w umyśle i ciele.15). czy silne. a głupi. których wychowujemy. „Głupstwo”. Bardzo łatwo nam zauważyć winy u  sąsiada. jakbyś prowadził ślepego i schorowanego. mądre czy głupie: może mieć wszystkie te cechy – wszystko nie jest bardzo ważne. Powinniście to rozważyć. Ale jest jedno. że nie podołali nałożonym obowiązkom. Nasze serca są takie. Pamiętajcie. a na pewno zarosną chwastami. Tu. jeśli pozwolisz im wybierasz.15). Po pierwsze. aby samo sobie było przewodnikiem.

Spinamy się na samą myśl o  posłuszeństwie. którymi łatwo kierować. żeby dobrze się czuło – nawet wtedy. cierpliwość. Wychowuj dziecko z wrażliwością. jeśli chcesz dotrzeć do jego serca. ale dziecko musi wi- dzieć i wiedzieć. Ale o to trzeba zabiegać z uczuciem. że jak pelikan dałbyś własną krew. Pozwól to zauważyć. Jest coś takiego w  naszych umysłach. potrzebują delikatnego podlewania. Musimy postępować z nimi delikatnie. Dzieci są słabymi i wrażliwymi istotami. abyś czytał dalej. która pojawia się w dziecięcym umyśle. współczucie. i bardzo trudno jest potem odnaleźć do nich drzwi. co piło. Nie mam na myśli przysłowiowego „rozpuszczania”. I to musi być pierwszy krok do zapanowania nad nią. Niewielu jest takich. że bronimy się przed każdym przy- musem. Wychowuj je według Pisma i prawa. Grzeczność. czy jak się ubierze. nawet pośród dorosłych. Dziecięcy umysł jest bardzo podobny do naszego. Nie pozwól mu decydować. aby nakar- mić ich duszę. to tylko dla ich dobra. Bądź konsekwentny. często. ale niewiele za każdym razem. aż z czasem w pełni ułoży. jak z delikatnym urządzeniem. dlatego potrzebują być trakto- wane z cierpliwością i rozwagą. Silna wola jest pierwszą rzeczą. z których musisz skorzystać. wyrozumiałość. Miłość powinna kierować twoim zachowaniem. 5 . Utwardza ich serca. hojność. Przez siłę czynimy więcej złego niż dobrego. co będzie jadło.tak samo. Przemoc i twardość tylko pogarszają sprawę. Surowość odsuwa ich od nas. Jeżeli nie możesz przystosować swego umysłu do tej pierwszej zasady chrześcijańskiego wychowania. Jesteśmy jak młode. jak bardzo ci zależy na szczęściu dziecka. kiedy je karzesz. którą najłatwiej poprowadzić dziecko – to są rozwiązania. Są jak młode rośliny. Ale pozwól tylko dostrzec w sobie ciepłe uczucia – powiedz. a nie według jego upodobań. a na pewno pozyskasz ich dusze. gotowość udziału w radościach – to droga. co jest dobre dla duszy. ujeżdżane konie: jeździec obchodzi się z nimi delikatnie. dobra wola w zrozumieniu dziecię- cych problemów. jak nie wie. II. czułością i cierpliwością. że je kochasz. nie ma sensu.

jak tracisz nad sobą kontrolę. kiedy sprawiamy. Zauważ. Jak mocno walczy ze wszystkim. ale nie przekona dziecka. że zachowa swój wpływ na jego umysł. III. prowadzi do ukrycia i  kłamstwa. jak Saul do Jonatana (1Sm 20. ale systematycznie. przyczy- na. Ich umysły są niczym bryły meta- lu. Naprawdę. Kamień do ostrzenia działa bardzo powoli. A coś takiego pojawia się ze strachem. wkrótce stracisz jego szacunek. groźba. Wszystko jest lepsze niż re- zerwa i ograniczenie kontaktów między rodzicami a dziećmi. Jest czymś bardzo niebezpiecz- nym. Kaznodzieja może mówić o prawdzie. Ich rozumienie jest jak wąskie naczynie: musimy nalewać do niego ino stopnio- wo. w przeciwnym razie większość się wyleje i zmarnuje. Nic nie zastąpi dobroci i miłości. W słowach apostoła napisanych do Kolosan jest skarbnica prawdy: „Ojcowie! Nie pobudzajcie do gniewu dzieci waszych. co kruche – tworzy człowieka na nowo. co pocho- 6 . że dziecko się nas boi. trochę tu. że bardzo wiele od ciebie zależy. ale ciągłe uderzanie zaostrzy kosę. nic nie jest niemożliwego dla łaski. że masz rację. Tak samo ty musisz określić obowiązki dzieci – rozkaz. „Krok za krokiem. taka powinna być metoda. jakich zmian do- konuje. Na- prawdę potrzeba dużo cierpliwości w wychowywaniu dzieci. jaka jest w Jezusie dobitnie i z siłą.30) nie może oczekiwać. Musimy pamiętać. Także natura jest bardzo silna. aby serca nie traciły. Strach zamka. kiedy spływa na serce starego grzesznika – jak osłabia moc szatana – jak burzy góry. nie są przekuwane za jednym razem. zapełnia doliny – umacnia to. Nie zapominajmy o tej radzie. bez tego nic nie może być zrobione. trochę tam”. wtedy twoja praca przyniesie efekty. Miłość jest wielkim sekretem udanego wychowywania. który mówi do swego syna tak. czym są dzieci i stosownie do tego je wychowywać. Nie możemy oczekiwać wszystkiego na raz. Gniew i surowość może przerażać. Wychowuj swoje dzieci z przekonaniem. ale nie w miłości i nie pozyska wielu dusz.” (Kol 3. Próbuj podtrzymywać uczucia dziecka. kara. Łaska jest najsilniejszą ze wszystkich zasad. – ale z uczuciem. A jeśli będzie czę- sto widzieć.21). po kawałku. zasada za zasadą. Ojciec.

aby ufały twoim słowom. jak glinę. Tacy rodzice mają żądanie w stosunku do swoich dzieci podobne do Balaama. z pewnością. Ale prócz natury i śmierci. John Locke powiedział: „ Wszyscy ludzie.” A to wszystko jest tak urządzone przez miłosiernego Boga. Od opieku- nek i matek uczymy się języka. bez wątpienia. Je- steśmy. Po nich dzie- dziczymy kolor. żeby umarły śmiercią sprawiedliwych. W ogromnej mierze zależymy od tych. że ludzie rodzą się na nowo z woli Boga. Nasza natura. aby wierzyły w to. co poznajemy w pierwszych latach. jacy są. co im mówisz.” On nigdy nie dał przykazania. dobrzy lub źli. co nam kazał Pan. ale nic nie robią. użyteczni lub nie. Wiem. Wiem także. którzy nas wychowują. jak wiele za- wdzięczamy tym pierwszym wrażeniom. jak zawsze. Ale wiem też. Czas pokaże. to ta. a nie własnej. dzięki własnemu wykształceniu. jacy jesteśmy dzięki treningowi. co określa nasze przyszłe życie. czy błędy. Nasz charakter bierze się z tego. woleliby. On nam pomorze. wszystko. że nie możesz nawrócić swojego dziecka. bez wątpienia dziedziczymy ich sposób zachowania i myślenia. z którymi się spotykamy. są wszystkim w nas. Nie możesz się od tego uwolnić. w dziewięćdziesięciu procentach są. ze naszym obowiązkiem nie jest dyskutowanie. (jeśli wolno mi tak powiedzieć). muszą je pozostawić samym sobie.dzi z Królestwa Bożego – jak pokonuje każdy wysiłek w kierunku świętości – jak podtrzymuje w nas wojnę. którego człowiek nie byłby w stanie wypełnić. smak. Jeżeli bę- dziemy trwać w Jego woli. nieskończoną aż do śmierci. Bo ta okazja już się nie powtórzy. Mamy postępować tak. ze Bóg powiedział: „Ćwicz młodego według potrzeby drogi jego. Krótko mówiąc: daje ci wielką szansę. abyś uczynił z nich dobrych ludzi. istnieje jeszcze silna edukacja. A Szatan się cieszy. Uczymy się mówić bezwiednie. Pragną wiele. który można formułować. aby żyły sprawiedliwie. jak wiele wyrośnie z ziarenek wła- śnie wtedy posianych. jest bardzo silna. Wczesne nawyki. ale nic nie mają. Strzeż się obłudy. na której znajdujemy jego błogosławieństwa. kiedy to widzi. aby wysłuchiwały twoich rad. ale przestrzeganie tego. a nie obcym. jak słudzy 7 . Wysoko wykształcony Anglik. kiedy dostrzega lenistwo. w którą niektórzy wpadli – rodzice nic nie mogą zrobić dla swoich dzieci. czekać na łaskę i miło- sierdzie. Daje dzieciom umysł. Wiem. Na początku życia daje im dys- pozycję. Ścieżka posłuszeństwa.

jako przypomnienie. dla Boga. Żadna rzecz nie jest równie ważna. Z każdym krokiem myślisz o nich. jeśli jest? Czas biegnie szybko. Ta myśl powinna być ważna dla ciebie. góry znikną. jak ich życie wieczne. Ci. Świat. którzy wychowują swe dzieci dla nieba. na weselu. to rodzice. Dziecko nie może być zawstydzone. spełnianie wszelkich zachcianek. a nie człowieka. a nie dziecko. dlatego. To tak. a nie dla ziemi. Wychowuj swoje dziecko pamiętając o tym. kiedy odkryje. Zwyczaje ziemskie nie mogą być dla niego celem. Nic w twoich dzieciach nie powinno być równie ważne. który żyje w tych małych istotach. że jego dusza jest naj- ważniejszą wartością. że wszyscy tak robią. słońce prze- stanie świecić. robić rzeczy. czy to w szczęściu czy w smutku. Bez wątpienia te maleństwa są bardzo dla ciebie cenne. która ma tylko jeden świat i nic ją nie cze- ka po śmierci. a potem bez- piecznie czekać na przemienienie jej w wino. Prawdziwy chrześcijanin nie może być niewolnikiem mody. Ale duch. o co należy zabie- gać. Pozwalać dzie- ciom na czytanie określonych książek. Rozpieszczanie. nie zapominaj o  tym pytaniu: „Jak to się odbije na ich duszach?” Kochająca dusza jest wypełniona miłością. co robić dla dzieci. myśl o ich duszach. Ale jeśli je ko- chasz. Nie można wychowywać dzieci w określony sposób.w Kanie. który powinien być rozwiązywany od niemowlęctwa. i tylko tu można zaznać szczęścia – to nie jest miłość. razem z całą swoją chwałą przeminie. którzy będą nazwani mądrymi. oczywi- ście. To jest uciekanie od problemu. a moda tego świata szybko przemija. Ale co. we wszystkich przyjem- nościach. jakbyś wychowywał bestię. jeśli przygotowuje swe dziecko do życia w niebie. tylko. 8 . planujesz. tylko. Że tylko w jeden sposób można zbawić duszę. ale okrucieństwo. niebo się rozedrze. bo to zwyczaje śmiertelnego świata. tak jakby ten świat był wszystkim. ze jest wychowywane w szczególny sposób. które przecież tak kochasz. bo taki jest zwyczaj. przeżyje to wszystko. dlatego. że takie są zwyczaje kolegów. które im organizujesz. kiedy na rozkaz wypełnili zbiorniki wodą. IV. wszystko zależy od ciebie.

zamiast prawdą z Pisma. czegoś niezbędnego dla zdrowia duszy. Upewnij się. jak do codziennego pożywienia. Ale jeżeli kochasz swoje dzieci. obrzydliwości: zo- 9 . Niektó- rzy uważają. Ten. ważniejsze. żeby znały Biblię. Nikt.” (Ps 138. ale Boga. którzy bardziej szanują katechizm niż Biblię. Nie przywiązuj szczególnej uwagi do znajomości katechizmu. Wiem. Są też tacy. pozwól. że nie możesz zrobić nic więcej poza ustaleniem rytmu. którzy oddają kościołowi honor. . V. mocy. że sakramenty zbawiają i są przepustką do życia wiecznego.prawdziwe. Musisz być bardzo ostrożny. Upewnij się. że takie wychowanie doceni Bóg. Gruntowna znajomość Pisma Świętego jest fundamentem jasnego patrze- nie na religię. Upewnij się. i  wydaje mi się. Wychowuj dzieci w znajomości Biblii. który jest należny Chrystusowi. kto dobrze zna Pismo rzadko będzie się wahał. tylko sam Duch Święty może napełnić nasze serca uwielbieniem dla Słowa. Nie możesz sprawić. nie pójdzie za każdą nową nauką. czeka na każdy błąd. że by dzieci kochały Biblię. ale niezliczone są grzechy. że On daje specjalne błogosławieństwo wszystkim. albo zapełniają umysły dziecięce małymi opowiastkami. Są tacy. Nie obawiaj się przedstawiania im żadnej doktryny. Ucz je szacunku do niej.2). konsekwencjach. cenne. który nie kładzie nacisku na znajomość Biblii jest niebezpieczny i słaby. bo diabeł jest tuż. że dzieci będą czytać Biblie z czcią. zdolne do dania nam mądrości do zbawienia przez wiarę w Jezusa Chrystusa. Uwierz mi. jego winie. że będą ją czytać regularnie. Ale możesz zmu- sić dziecko do poznania Biblii. że nauki chrześcijaństwa są niezrozumiałe dla dzieci. napisane przez Ducha Świętego. którzy głoszą Jego słowo. Psalmista pi- sze o nim: „Boś nade wszystko uwielbił imię twoje i wyroki twoje. aby prosta Biblia była wszystkim w kształtowaniu ich dusz. ani za dobrze. Możesz być pewny. Naucz je. że nie poznają Biblii ani za wcześnie. Każdy system nauczania. aby postrze- gały ją nie jako słowo człowieka. że przeczytają ją w całości. Nie obawiaj się. Dzieci rozumieją Biblię o wiele bardziej niż to sobie wyobrażamy. których nożna dzięki temu uniknąć. Niech inne książki zajmą drugie miejsce. Mów im o grzechu.

i w rzeczywistości myślą to. Daj im Biblię. Modlitwa była znakiem ludzi Pana w dniu. Mów im o Panu Jezusie Chrystusie i jego dziele zbawienia – jego zadość- uczynieniu. Nasza służba nie przynosi owoców. VI. ofierze. trudno będzie utrzymać duszę przy życiu. a  nasza praca jest próżna do czasu aż upadniesz na kolana. jeśli jest jej mało. wstawiennictwie: odkryjesz. Modlitwa jest szczególnością wszystkich dzisiejszych chrześcijan. Pokaż mi wzrastającego chrześcijanina. Mo- dlą się – mówią Bogu o swoich pragnieniach. uświęca i oczyszcza: zauważysz. planach. kto się tylko nazywa chrześcija- ninem może powtarzać modlitwy. odczuciach.11).2 Zapełniaj ich umysły Pismem Świętym. Jest jednym z pierw- szych dowodów na ponowne narodzenie człowieka. jak się zachować. że dzieci mogą podążać za tobą w tej prawdzie. jestem pewien. I zawsze wie. Ktoś. całą Księgę. Modlitwa jest wielkim sekretem duchowego sukcesu. Ucz ich nawyku modlitwy. On zaczął się modlić. W krótkim czasie i zakresie. jak trawa po deszczu. 10 . twoja dusza rośnie. Do tego czasu nie mamy żadnej nadziei związanej z tobą. wszystko się zatrzyma. strachu. krzyżu. „Albowiem oto się modli” (Dz 9. Wtedy mamy do czy- nienia z prywatną społecznością z Bogiem. nawet. że on bardzo często rozmawia ze swym Panem. Mów im o dziele Ducha Świętego w sercu człowieka. bo nie wiemy ile dziecko może przyswoić sobie z  długiej Ewangelii. silnego. powiedział Pan do Ananiasza. Pro- si o wiele i otrzymuje wiele. tak przypuszczam. One zauważają o  wiele więcej niż nam się zdaje. kiedy go wysyłał go do Saula. jak zmienia. Pozwól. kiedy zaczęło się ich oddziele- nie od świata. Modlitwa jest momentem zwrotnym dla duszy człowieka. aby słowo się w nich roz- wijało.26). ale nic ponad to. nawet dobre modlitwy. Mówi Jezusowi wszystko. Modlitwa jest żywym oddechem prawdziwej religii. co mówią. że te sprawy nie są poza nimi. że one są w stanie pojąć te rzeczy. „Na ten czas poczęto wzywać imienia Pańskiego” (Rdz 4. odna- wia. idącego na przód.rientujesz się. a to był wystarczający dowód. jeżeli są bardzo małe.

niedołężnego. który powinieneś sam kontrolować. Długo zanim nauczy się czytać możesz nauczyć je klękać obok matki i powtarzać proste słowa modlitwy. Rodzice. Te pierwsze kroki są najważniejsze. Pamiętaj. Nie mogę chwalić matki. jakoby nie były jego. w nie- odpowiedni sposób. Modlitwa jest największym silnikiem. Na pewno. Modlitwa. ani nie ufaj. Te słowa: „Wszakże nie otrzymu- jecie. Nie zlecaj kontroli nad tym nianiom.2). Pokażcie im jak zacząć. Uwierz mi. a zwierze polne zdeptać może. To jest naj- lepsza broń. aby wyrobić w  nich nawyk modlitwy. to najkrótsza droga. że nie wzywają imienia Pańskiego. jeśli kochacie swoje dzieci. a w prochu ogrzewa je. że to jest pierwszy religijny krok w życiu dziecka. kiedy dziecko zaczyna się modlić szybko. jak ko- chająca matka płaczu dziecka. której człowiek może użyć idąc do Boga.17-19) 11 . to ręka dająca chwałę i pomagająca w potrzebie. który zasługuje na twoją szczególną uwagę. To jest moment. paralityka. której Bóg kazał nam używać w każdej potrzebie. ślepego. Zachęcajcie do wytrwałości. będą strasznym potępieniem dla wielu w dzień Sądu. to płacz. Jesteś niewiele mądrzejszy od ptaka opisanego w Księdze Hioba: „Który niesie na ziemi jajka swoje. także. To srebrna trąbka. aby to była wasza wina. starego. że dziecko będzie się modlić. możesz winić tylko siebie. aby opowiadać o stanie swej duszy.” (Hi 39. którzy zdają sobie sprawę jak wiele od tego zależy. i  najpewniejszy środek na kłopoty. jakich słów używać. niewykształconego – każdy może się modlić. kiedy zostawisz je samo. a żeby nie była próżna praca jego. Powiedzcie. Ona jest w  zasięgu każdego – chorego. która nie zwraca uwagi na tak ważną część życia dziecka. jeśli się okaże. jest nim codzienna modlitwa. Nie pozwólcie. uczyńcie wszystko. jeśli nigdy nie słyszysz. jeżeli jest jakiś zwyczaj. Tak długo. jak masz język. Zatwardza je przeciw dzieciom swoim. której możemy używać w  trudnych chwilach. który On obiecał wysłuchiwać. To klucz otwierający skarbnice obietnic. jeśli zanie- dbują. jeśli chodzi o spo- sób modlitwy. przeto iż nie prosicie” (Jk 4. Niewielu jest takich. jaki Bóg w nas umieścił. Przypominajcie. A nie pomni na to. biednego. że je noga zetrzeć. tak długo powinieneś się modlić. Musisz uważać. Pomoże za- spokoić każde pragnienie. nieuważnie. jak dziecko się modli. co w waszej mocy. nie obawia się.

Kościół. aby dorastały w  zwyczaju wyszukiwania wymówek. poza tymi. i  wspólnej modlitwy. Być może zapomnieli o czymś innym. Nie pozwól. że gdziekolwiek lud boży się zbiera. im mocniej widzimy nadchodzący dzień. czego ich uczono. oprócz starszych nie podchodzi do stołu Pańskiego. że jak długo są pod twoim dachem. W każdej parafii są chłopcy i dziewczęta. kiedy „nie opuszcza- my społecznego zgromadzenia naszego. Wielu mędrców pamięta. aby ta wina ciążyła na tobie. Często ci ludzie są w stanie powiedzieć gdzie klękali. który głosił. jak apostoł Tomasz. Mów im o tym. wydaje się. pastor. z którymi się bawili – to wszystko mogło zostać wymazane z ich pamięci. nie pozwól na zmarno- wanie czasu przeznaczonego na zasianie nawyku modlitwy. naucz ich przynajmniej jak się modlić. a ci. jak ich matki uczyły ich modlitwy. aby przychodziły z wami do kościoła. VII. a młodzi chłopcy i dziewczęta się odwra- cają. zgromadzenia.25). gdzie byli zabierani na nabożeństwa. Ale całkiem inaczej jest z pierwszymi modlitwami. Modlitwa jest zwyczajem. jako niektórzy obyczaj mają. którzy jesteście ich rodzicami i przyjaciółmi powinni- ście zadbać. Mów im. aby oddawał honor w domu Pańskim aż do dnia 12 . Ucz swoje dzieci pilności i regularności w publicznym oddawa- niu chwały. Ale równie smutne jest to. że taki jest boży plan na nawracanie. uświęcenie i budowanie dusz. Mów im o  obowiązku i  przywileju chodzenia do domu Boga. ale nawołujemy się wzajemnie do poruszania serc. a nawet jak matka wtedy wyglądała. tym mocniej. Te wspomnienia są bardzo żywe. jak ważne jest słuchanie kazań. Daj im jasno do zrozumienia. którzy są nieobecni muszą oczekiwać. zaklinam. jakby wszystko się działo wczoraj. Mów im. Nazywam to smutnym widokiem w kościele. poza tymi. że nie widujemy dzieci w kościele. Nie pozwól. którzy chodzą do szkoły. Czytelniku. taka jest reguła domu dla każdego zdrowego. że tracą błogosławieństwo. tam Pan Jezus jest obecny w szczególny sposób. a wy. przyjaciele.” (Hbr 10. który będziemy najdłużej pamiętać. Jeżeli niczego nie uczysz swoich dzieci. które chodzą na szkółkę niedzielną i muszą przyjść. że apostoł Paweł cieszy się. kiedy nikt. jeśli kochasz swoje dzieci.

że bezużytecznym jest zachęcanie dzieci do uczest- nictwa w nabożeństwach. Często tam łapią nawyk nieuważania i lekceważenia. z trzodami naszymi i z bydłem naszym pójdziemy.” (Dz 21. Nie znajduję takiej nauki w  Starym Testamencie.Pańskiego. Niektórzy twierdzą. kiedy dzieci przychodzą do kościoła same. aby dzieci chodziły z tobą do kościoła i sia- dały blisko. bo święto Panu obchodzić mamy. Nie lu- bię. których trzeba się pozbywać przez lata. a klęknąwszy na kolana na brzegu modliliśmy się. co rozkazał Mojżesz. aby temu zapobiec. i zgubić ich uwagę. mówił: „Z  dziećmi naszymi i  starcami naszymi pójdziemy. zapamiętał. Bardzo za to lubię oglądać całe rodziny siedzące razem. co nazywam „kącikiem młodych ludzi”. starzy i młodzi ramię w ramię – mężczyzna. Dopilnuj. Tak samo nie lubię patrzeć na to.5) Samuel. i każdy sposób powinien być wykorzystany. a odpowiednie zachowanie drugim. abyś wysłuchiwał takich tez.” Kiedy Jozue czyta prawo (Joz 8. Kiedy Paweł nauczał uczniów w Tyrze. znajduje dzieci. „Trzy kroć do roku ukaże się każdy mężczyzna twój przed obliczem panują- cego Pana. którzy mieszkali między nimi. Chodzenie do kościoła jest jednym. Kiedy Mojżesz staną przed faraonem (Wj 10. nie ma lepszej gwarancji dobrego zachowania niż posadze- nie dzieci obok. Nie chciałbym. czego by nie czytał Jozue przed wszystkim zgromadzeniem Izraelskim. w dzieciństwie służył Panu na długo zanim go poznał: „Samuel jeszcze nie znał Pana. Boga Izraelskiego” (Wj 34. tedy 13 . kobieta i dzieci. z  synami naszy- mi i z córkami naszymi.9). i że niechodzenie do kościoła uznajesz za morderstwo dla duszy. co mówił Pan: „Ale tego z przodku nie zrozumieli uczniowie jego. Sami apostołowie nie rozumieli wszystkiego. Wierz mi. służący Bogu cały dom. ale gdy był Jezus uwielbiony.7). i jeszcze mu nie było objawione słowo Pańskie. jeśli jest to możliwe. przed niewiastami i  przed dziatkami. że: „wszyscy nas prowadzili z żonami i z dziatkami aż za miasto.”. za- uważam: „nie było i słowa ze wszystkiego. A kiedy czytam Nowy Testament.23).” (1Sm 3. po drodze często spotykają złe towarzystwo i przez to uczą się więcej złego w dniu Pańskim niż przez resztę tygodnia. których nie rozumieją. i  przed przychodniami. Umysły młodych ludzi bardzo łatwo skierować na złą drogę.35). jeśli w ogóle się uda. które biorą udział w  publicznych ceremoniach religijnych razem ze starszymi.

do czego je zachęcasz. że coś jest dobre. że stary świat odrzucił ostrzeżenie Noego. wychowuj swoje dzieci w przekonaniu. ze Ewa zjadła owoc. zwątpiła w prawdziwość słów Boga: „śmiercią umrzesz”. musi być dobre. Wytłumaczcie im. Wychowuj je w zwyczaju wiary.nie uwierzyli w głos Mojżesza i proroków. że powinieneś uczyć je wiary w to. je- żeli wasze dzieci jeszcze nie dostrzegają pełnej wartości łaski. że to świę- ty obowiązek. jak szanują swoje. w którym się znajduje. pocieszcie swe umysły tymi przykładami. jaki sprowadza na świat jej brak? Brak wiary sprawił. a że mu to uczynili. Czytelniku.” (J 12. W takim przypadku powinieneś im wytłumaczyć i uza- sadnić wszystko. Bez wątpienia to absurd. ostrzeżenia. pewnego dnia będą was za to błogosławić. Mówię szczerze. że. Rozumiem przez to. w niebezpieczeństwo. czego od nich oczekujesz. Brak wiary sprawił. Brak wiary sprawił. aby ufały twoim sądom. których czyta- li codziennie. Kto na pewno jest w wstanie opisać błogosławieństwa wpływające z praw- dziwej wiary? Albo inaczej. przekonania. że na razie twoja wiedza jest bogatsza od ich. Wychowujcie je tylko w obowiązku regularnego uczestnictwa.wspomnieli. które warto tłumaczyć 14 . brak wiary we wszystko. to jest. to na pewno się jeszcze nauczą.16) Rodzice. kto może pisać smutek. Ucz je uczucia. wiary w słowa rodziców. co mówisz. Przestrzegam cię przed taką po- stawą. szanowały opinie tak samo. że jeżeli czegoś nie wiedzą. Słyszałeś od niektórych. we własną grzeszną naturę. jest wiele rzeczy. Nie załamujcie się. że nauczysz je wiary. to tak rzeczywiście jest. że uważam ją za złą. i że mogą bezgranicznie polegać na twoim słowie. co oni mówią. że Żydzi ukrzyżo- wali Pana chwały . aż do ostatniej godziny jego życia – brak wiary w  boże obietnice. i dlatego powinny robić wszystko. Powinieneś przyzwyczaić je do myśli. VIII. a  kiedy TY twierdzisz. jeżeli TY uważasz jakąś rzecz za złą dla nich. iż to było o nim napisane. bo i tak nie rozumieją. żeby robić tajemnicę ze wszystkiego. Muszą wiedzieć. Spró- buj sprawić. że nie powinieneś niczego wymagać od dzieci. co jest przeciwne temu światu i jego dumie. Brak wiary sprowadza człowieka do grzechu. Niewiara trzymała Izrael na pustkowiu – to było płot odgradzający ich od ziemi obiecanej. że to. i uwierzcie mi.

że będzie dobrze. Zapytał swego ojca: „A gdzież baranek na ofiarę paloną?”. jeżeli mówisz. że jest tylko dzieckiem – że myśli jak dziecko i dlatego nie wolno mu oczekiwać. muszą mieć jasność „dlaczego”. i że przyjdzie taki dzień. to ma być dla nich wystarczający argument. Rodzice. żywa wiara. Kiedy wydajesz dzieciom po- lecenie. odkładania na potem. uzasadnień. że na początku życia musimy być uczniami. aby poczuły. jeśli uważasz to za stosowne. że one. o dniu. To widzialna wiara. Zaklinam was na miłość. że muszą je wykonać. Wyjaśniaj wszystko dziecku. aby dzieci były wam posłuszne. jeżeli czynić będziecie. który jest wart każdego wysiłku. aby nauczyć je wiary. kiedy. „Wy jesteście przyjaciele moi. boleśnie odbijający się na ich umysłach. to. To jest cel. Rodzice. ale ta odpowiedź była wystarczająca. jaką żywicie do swoich dzieci. Ale wychowywanie w prze- świadczeniu. używajcie wszelkich sposobów. że: „Bóg sobie obmyśli baranka na ofiarę paloną”. i był zadowolony. spraw. żeby czuły. Żaden inny zwyczaj. Mów swoim dzieciom. że pozna powód każdego zjawiska. cokolwiek ja wam przykazuje. w przeciwnym razie zapłacicie ogromną cenę zmartwień i łez. ponownych odpowiedzi. nie ma równie cennego wpływu na nasze życie. Uwierzył. Izaak nie wiedział. co usłyszał. dyskusji. Ucz dzieci posłuszeństwa. że w każdej dziedzinie jest jakiś alfabet. Niech nie będzie żadnych pytań. Jak. Posłuszeństwo jest jedyną rzeczywistością. w jaki sposób. że polecenia są rozsądne. tak mało przecież jeszcze rozumiejące. ale nigdy nie zapominaj. jedyne. że ono musi wiedzieć. gdzie. kiedy zauważą mądrość twojej nauki.dzieciom. dopilnuj- cie. że każ- dy koń musi być kiedyś ujeżdżony. (jeśli na prawdę je kochasz). bo jego ojciec tak powiedział. to jest bodaj najważniejsza część wychowywania. kiedy Abraham zabrał go na górę Morya (Rdz 22). który musimy sobie przyswoić. Muszą ci wierzyć i być z tego zadowolone. IX.” (J 15 . to. jak mi się wydaje. moim zda- niem okropny błąd. To jest test na wierność Ludu Bożego. wiara w działaniu. Opowiedz mu o Izaaku. że coś jest dobre. że nie powinny niczego opierać na zaufaniu. Ale w międzyczasie.

14).12). i znowu: „Dy- jakonowie niech będą mężami jednej żony. jeżeli obydwoje rodzice nie są szanowani? Posłuszeństwo od najmłodszych lat ma swoje podstawy w  Piśmie Świę- tym. Dzieci nie powinny się zbyt wcześnie dowiedzieć. Bolesny.6) Rodzice. którzyby dziatki dobrze rządzili i własne domy. Znajdujemy je w modlitwie Abrahama. Uwierzcie mi. Zwróć uwagę na posłuszeństwo Józefa wobec rozkazu Jakuba (Rdz 27. I po raz kolejny. to najbardziej bolesny widok. że człowiek nie jest posłuszny 16 . co „przykaże synom swoim i domowi swemu: (Rdz 18. I naucz je. starsi powinni być: „mężami jednej żony. bo widzę przykazanie boże odwrócone. co im każą rodzice. egoizm i samouwielbienie.4. Zwróć uwagę. Dla mnie rodzic wiecznie krzyczący i dziecko zawsze kierujące się własnymi ścieżkami. bo czuję skutki w dziecięcym charakterze. jakby nie było się czego wstydzić. Naucz je posłuchu. że Paweł nieposłuszeństwo rodzicom traktuje jak jeden ze znaków dni ostatecznych (2Tm 3. że robią to.” (Tt 1. dopóki nie nauczymy się szanować lepszych. któryby dziatki miał w posłuszeństwie ze wszelką uczciwością”. któreby nie mogły być obwinione w zbyt- ku. postawione do góry nogami. żeby spełniały po- lecenia. który nie tyle będzie wychowy- wał rodzinę. że nie są od niego niezależne. w przeciwnym razie będą się buntować przeciwko Bogu do końca życia. że „był poddany” Marii i Józefowi (Łk 2. Zauważ.24).5). Czytelniku.51). aby wysłuchiwały tego. kiedy „powstanie dziecię przeciwko starcowi” (Iz 3. O sa- mym Jezusie Chrystusie wiemy. nie pasujemy do niej. bolesne. Jak Izajasz uznaje za zło. jak ważne jest posłuszeństwo dla tych. ta nauka jest dzisiaj bardzo potrzebna. którzy pełnią funkcje w kościele: „Któryby dom swój dobrze rządził. tak. jak będą do tego zdolne. i że nie będziemy na właściwym miejscu. nie jesteśmy przystosowani do całkowitej swobody. Nawet ludzie wolni w Chrystusie nosili jarzmo. Nie powinno cię dziwić. Można spotkać wielu. że na tym świecie nie powinniśmy rządzić. czy chcecie oglądać szczęście swoich dzieci? Zadbajcie.15. kiedy są młode.2). Tym powinny się wyróżniać dobrze wychowane dzieci.” (1Tm 3. którzy pozwalają dzieciom wybierać i myśleć samodzielnie na długo przed tym. Jak może być mowa o przestrzeganiu piątego przykazania. zatem. a nawet znajdują wymówki na ich nieposłu- szeństwo. co się do nich mówi z szacunkiem.13). albo nie poddane rządowi. „albowiem Panu Chrystusowi służycie” (Kol 3. dzieci wierne mający.19).

bo on nie koniecznie może zależeć od tego. Jaki okropny dowód na naturalną grzeszność człowieka! Właśnie to powinniśmy zrozumieć na samym początku. Jak wiele przesady! Jak wiele się dodaje do zwykłej historii! Ile rzeczy się pomija.zwiódł Ewę odważnym kłamstwem. uniki. abyście o to dbali dla własnej wygody i ułatwienia wzajemnych stosunków. Cała prawda. ale zachęcam raczej. ile razy w Starym Testamencie Bóg nazywa siebie Bogiem Prawdziwym. i bez względu na cenę mówiły prawdę. i nic poza nią. jeśli kochacie swoje dzieci. przesadna wyobraźnia. Mówienie prawdy w dzisiejszym świecie jest o wiele rzadsze niż nam się wydaje. to jest droga do kłamstwa. abyś poszukał. Otwartość i szczerość zależy od rodziców i ich zachowania już w czasie niemowlęctwa ich dzieci. coś. Pomyśl tylko. Zauważysz. jak pomocne jest ufanie w słowo dziecka. Rodzice. którą wielu powinno so- bie zaszczepić w głowie. Na dłuższą metę unikniesz zwyczaju ukrywania i tajemnic. 17 . Czytelniku. Mów im bez przerwy. Prawda wydaje się być przedstawiona przed nami. Staraj się stale przypominać o tym dzieciom. ile jest nieszczerości i oszustwa na tym świecie. że ufamy im bezgranicznie! Starożytni Persowie posiadali wiel- ką mądrość: głównym punktem edukacji dzieci był omówienie prawdy. że jeżeli coś jest mniejsze od prawdy. i od tamtego czasu upadają w ten grzech wszystkie jej dzieci. wiecznie obecnym przed oczyma dziecka. Brzydzi się kłamstwem i hipokryzją. jeżeli to leży w interesie mówcy! Jak niewielu jest pośród nas. który jest w niebie. to już jest kłamstwem. On nigdy nie zbacza z  prostej dro- gi. że posłuszeństwo stanie się mottem. ze względu na rozwój charak- teru waszych dzieci. czego powinno się unikać. jeśli pozwalano mu w dzieciństwie na nieposłuszeń- stwo w względem ojca na ziemi. X. Powinny wiedzieć. aby w każdych warunkach były szczere. że szukanie wymówek. o których możemy powiedzieć. to stare grzechy. chciałbym. Polecam ten temat waszej uwadze. sprawcie. Za- chęcaj. jako Jego wiodąca cecha. Ucz je mówienia prawdy. tak częstego wśród dzieci.Ojcu. Kłamstwo i lawirowanie. Ich ojcem jest diabeł . nie tylko. to złota reguła.

Nic nie zostało stworzone. i natychmiast diabeł zapukał do drzwi i wszedł. Bezczynność uczyniła Sodomę tym. I w gruncie rzeczy się nie dziwię – wszystko wokół nas daje nam tę samą lekcję. Oni znali serce ludzkie lepiej. że Joab poszedł na wojnę przeciwko Ammonowi. Bezczynność jest najlepszym przyjacielem diabła. twoje ciało za- 18 . że należy naprawiać błędy na czas. i wielu innych. i obfitość pokoju” (Ez 16. co jest prawdą o nas. I mieli rację. który popełnił Dawid z żoną Uryjasza. Służba i praca. Bezczynny umysł jest jak otwarte drzwi i jeśli szatan nie wejdzie przez nie. Jeśli chcesz być w dobrej kondycji fizycznej. że bezczynność jest grzechem: według prawa każdy mężczyzna powinien wychowywać syna. A człowiek. sytość chleba. pycha. Byliście leniwi. słaby i grzeszny. ale „Dawid został w Jeruzalemie”. czym była. „Oto byłą nieprawość Sodomy. W 2 Księdze Salomona czytamy. aby być próżnym. nigdy nie będzie doskonały bez regularnej pracy. musisz dbać. pijaństwa. Żydzi myśleli. To najpewniejsza droga do zatwardzenia serc. płynące strumienie są zawsze czyste. niż wielu z nas. inaczej wyobraźnia zacznie pracować i siać niepokój. Lenistwo miało też wiele wspólnego z okropnym grzechem. Anioły w niebiańskiej pracy – są służbą Pana. w przeciwnym razie się psuje. Niech wasze własne sumienie odpowie. Głęboko wierzę. Jeżeli masz konia. że jest matką wielu uczynków ciała. który ich odkupił. aby robił coś pożytecznego. że bezczynność doprowadziła do większej ilości grzechów niż wszystko inne. musisz ćwiczyć. Podejrzewam. To stała woda zaczyna się zanieczyszczać. siostry twojej. którym z braku czasu nie wymienię. musisz go ćwiczyć. musi coś robić. to na pewno zasieje złe myśli w duszy. Odkupieni święci w chwale będą śpiewając oddawać chwałę i cześć Panu.49). matką cudzołóstwa. XI. Jeżeli wiecznie siedzisz. czy mówię prawe. żeby była ciągle w ruchu. jest także prawda o naszych dzieciach. a umysły zajęte. Jeżeli masz maszynę parową. Adam w Raju miał swoje zadania – miał się zajmo- wać ogrodem. Wszystko. bo inaczej upadnie w grzechu. Musimy mieć nasze ręce wypełnione. Ucz dzieci. Czy to nie była bezczynność? Wtedy zobaczył Betsabee – następnym krokiem jest upa- dek w grzechu. zawsze wy- konującą jego polecenie. to część każ- dego dzieła Boga.

jakkolwiek by to nie bolało. XII. pełnym smutnego znacze- nia. Czytelniku. Bardzo mnie boli. kiedy widzę. kiedy widzę je w ruchu. których kochamy i doprowadzanie ich do łez.” (Prz 19. Uwierz mi. a  zabiega- jąc zginieniu jego niech mu nie folguje dusza twoja. ale przesadne uczucie i uwaga. ani głuchym na rady ich dotyczące. że to nie czyni cię śle- pym na winy dzieci. Kiedy wkładają serce w lekcje. że jesteśmy wrażliwi na nasze ciało. ma w nienawiści syna swego. Aktywny i żywy umysł jest trud- nym celem dla diabła. Z kolei bardzo mnie cieszy.” 19 . Zwróć uwagę. czego powinniśmy się obawiać. proszę przedstaw tę opinię przed swoimi dziećmi. że kara i strofowanie. wczas go karze.” (Prz 13. a raczej powinieneś przeżywać ból kary i strofowania. jak cenny jest czas. Nawet. że chcesz zniszczyć duszę dziecka. „Karz syna swego. to niemiłe rzeczy. Wychowuj je w ciągłej obawie przed lekceważeniem błahostek. tak długo dziecko nie będzie mogło być wychowywane bez kary. to coś. Jeśli bardzo kochasz swoje dzieci. a twój wróg będzie miał trudności z dostaniem się do ciebie. i staraj się wpoić im zasady prawidłowego nim gospodaro- wania. ale rózga karności oddali je od niego. Ten element powinien być przez ciebie szczególnie pilnowany. jak serce jest sercem. tak nie wolno robić. kiedy się uczą. jak sprawianie bólu tym. Dzisiaj najkrótszą drogą do rozpuszczenia jest pozwolenie dziecku na jego własną drogę – pozwolenie robienia źle i niekaranie za to. żeby nie przymykać oczu na złe zachowanie. kiedy dzieci marnują czas nad jakąś czynnością.24). chyba. Rozpuszczanie jest bardzo wyrazistym słowem. Staraj się zawsze wypełniać czas czymś pożytecznym. ale kto go miłuje. I tak samo jest z duszą. Dopilnuj. Nic nie jest równie przy- kre. kiedy wiem. niech bezczynność będzie uważana przez twoją rodzinę za grzech.czyna niedomagać. że Pismo nie wyraża się jasno na ten temat: „Kto zawściąga rózgi swej. „Głupstwo przywiązane jest do serca młodego. Nie możesz powiedzieć. póki o  nim nadzieja. Wiem. To natu- ralne. Ale tak długo.18). Ucz je. kiedy całkowicie się poświęcają zabawie. że wkładają całe serce w  wykonywanie obowiązków.

A ta księga przypowieści nie jest przestarzała i nieodpowiednia dla chrześcijan. że waszym pierwszym obowiązkiem jest rozważanie ich prawdziwych celów. Jego synowie. bo jeźli go ubijesz rózgą. jeżeli nigdy nie karzecie dzieci. wszakże nie bronił im tego”. nie umrze. (1Sm 2. a duszę jego z piekła wyrwiesz. Dawid był ojcem zapominającym o  winach. Została napisana pod natchnieniem bożym. mówię wam szczerze. pozwalał kroczyć dzieciom własny ścieżkami. Ty go bij rózgą. Przypominam.”.” (Prz 29. Znajduję rozwiązanie w podsumowaniu Adinijasza w 1Krl 1. aby być mądrym na czas. to jest kamień. Przyjrzyj się przypadkowi Heliego. Kto może spokojnie czytać historię jego dzieci i ich grzechów? Kazirodztwo Amona. ale go nie ma. a on sam pogrążył się w żalu. bez względu na wiek. Radzę. Jest dana dla naszego nauczania. ale dziecię swawolne zawstydza matkę swoją. a nie zachcianek. a nie zadowalajcie – a przyniesie to ogromne zyski. Jednym słowem cenił bardziej synów niż Boga. On tyl- ko ich delikatne upominał. „Karz syna twego. który wychowuje swoje dzieci bez uwagi i nie troszczy się o to. Ale czy nie było w tym jego winy? Nie może być wątpliwości. I zbierał tego żniwo. Ojcowie i  matki. Na pewno wierzący. a sprawić odpocznienie. kiedy powinien być stanowczy i surowy.17) Jakie silne i  przekonywujące są te fragmenty! A. które zbroiły.13-14). 20 . bez względy na to. unikajcie pobłażliwości. tak jak List do Rzymian czy Efezjan. i przynosi owoce.6. robicie im krzywdę. że w wielu chrześcijańskich rodzinach są prawie nieznane. wyniosłość Adinijasza: na pewno to były wielkie błędy wynie- sione z domu. o  który święci Pańscy. co jest napi- sane. i sposób rozkosz duszy twojej. jaki smutny fakt. Ostrzegam was. Wychowujcie je. Potrzebują strofowana.(Prz 22. Nie powinieneś spełniać każdego życzenia czy kaprysu. Ofni i Fineas „na się przekleństwo przywodzili synowie jego.15) „Nie odejmuj od młodego karności. A jaki był tego koniec? Usłyszał o ich śmierci w bitwie. „A nie gromił go nigdy ojciec jego. zaklinam na miłość waszych dzieci. „Ró- zga i karność mądrość daje.22-29. bardzo błądzi. Ich dzieci potrzebu- ją nagany. mówiąc przeczżeś to uczynił?” Tu leży źródło problemów. się potykali.15.” (Prz 23. 3. że była. morderstwo i bunt Absalomona.13) Przypomnij sobie także przypadek Dawida. ale rzadko ją otrzymują. Rodzice.

Jest bardzo kłopotliwy. XIII. że Bóg ma swój wybrany lud – rodzinę na tym świecie. ale poszli po pokój do Chrystusa. On zna nasze uczynki. Małe chwasty szkodzą tak samo jak inne. Każdemu daje to. Niech dzieci nie będą bożkami. kim są nasi przyjaciele. aby przyniosła większy owoc. Pokazuj. Biblia mówi nam. którzy zostali potępieni grzechem. że zrobisz wszyst- ko. W  wychowywaniu dziecka nie ma błahostek. jakie mamy oczekiwa- nia. bo Bóg ci może je kiedyś zabrać. wszystko jest ważne. On zna te wszystkie rzeczy. Zachowuje się jak ogrodnik przycinający gałęzie winoro- śli. wiem. Wybierz. Nie pozwól mu myśleć.3 Zastraszani ludzie i  urazy żyją długo. jak Bóg wychowuje swoje dzieci. żeby nie przymykać oczu na małe psoty pod pretekstem ich nie- szkodliwości. szybko urosną. Teraz Bóg Ojciec wychowuje członków swej rodziny. co wolisz. kiedy urośnie. nie tylko straszysz. tyle słodyczy i goryczy. stali się tą rodziną. jeśli wychowujesz swoje dzieci mądrze. którzy wierzymy w zbaw- czą moc Jezusa Chrystusa jesteśmy jej częścią. gotując ich do wspól- nego życia w Niebie. ile możemy znieść. o co poprosi. co czyni. jakimi cieszymy się przywilejami.jak bardzo kochasz swoje dziecko. abyśmy dawali jak najlepszy owoc. tyle deszczu. że możesz się nie zgodzić na coś. jest dla naszego dobra. jeśli nie zadasz sobie trudu. co według ciebie jest nieodpowiednie. Przypominaj im stale.4 Uważaj. i jakimi kroczymy ścieżkami. żeby udowodnić twoje szaleństwo. i wszystko. My wszyscy. Każ rzadko. ale naprawdę i szczerze. ale jesteś gotów działać. będziesz miał kło- poty. czego potrzebuje. Jeśli je zostawisz. częste i powierzchowne wymierzanie spra- wiedliwości jest głupie. że może oczekiwać spełnienia każdego marzenia. że jesteś gotów karać za nie- posłuszeństwo. i że jeśli mówisz o karze. Ucz się mówić dziecku „nie”. Czytelniku. kiedy dziecko jest małe. ani. Pokaż. Zna charakter każdego z nas – nasze dobre i złe strony – zna nasze potrzeby. Ale. Wszyscy biedni grzesznicy. Zwróćcie uwagę na ten aspekt wychowania. Tyle słońca. naśla- 21 . Nie strasz zbyt mocno. wie gdzie jesteśmy.

jak wiele rzeczy Bóg nie dopuszcza do swych dzieci. które daje ci Bóg. (2Kor 12. To wydawało im się bardzo ciężkie. Ale wiemy. że jakieś dziecko Boże mówiło ze Ojciec nie traktuje go dobrze? Nie. Pwt 21. ale idź za mną. co nim było. jak często Bóg prowadzi swój lud ścieżkami. Nie możemy zobaczyć sensu ścieżki. że nie poszli własną drogą. Zsyła krzyże i  zawody. ale Izrael nie był nią poprowadzony. Zawsze było tyle rzeczy do osiągnięcia. Nie obawiaj się zabraniać dziecku niczego. choć czasami ciemna. zabiera własność i przyjaciół. czy słyszałeś.8-9).17. żeby mu pomógł.” (Wj 13. że trzy- krotnie błagał Pana. które wydają nam się ciemne i nieprzeniknione. jak często Bóg zsyła nieszczęścia. nie możemy odkryć celu tego wszystkiego. który nigdy osobiście nie zmierzyłeś się z tego rodzaju problemami. i że Jego droga. Dzieci Boże zawsze mówią. Mojżesz bardzo chciał przejść Jordan i zobaczyć Zie- mię Obiecaną. Tak. „I utrudził się lud bardzo w onej drodze. Wyciągnij wnioski z lekcji. Czasami nad- miar dróg jest dla nas kłopotem. robi dobrze. Upadamy pod siłą ręki. Zauważ. nawet jeśli nie rozumie ich mądrości. Zsyła choroby. co twoim zdaniem uczyni mu krzywdę. Niektórzy z nas też są przytłoczeni różnymi nie- szczęściami. co robi. którą kroczymy. choć nie wiemy dokładnie. która nas ściska. jakby Bóg coś umieszczał poza zasięgiem naszych ramion mówiąc: „To nie jest dobre dla ciebie. że na dłuższą metę to było błogosławieństwem. Zmienia ich położenie. Nie wahaj się wydawać mu poleceń.” Była prosta droga z Egiptu do Ziemi Chananejskiej. w jaki to robi Bóg Ojciec. niż oni sami by to zrobili. Niewielu jest takich. szli naokoło. Zauważ. ale ten tego nie uczynił. Nie możemy zobaczyć znaczenia jego postę- powania. On wszystko. Więc jego metoda musi być prawidłowa. Apostoła Pawła trapił jakiś problem. jakich On nie chciałby spełnić. Tak! Mogą ci również powie- dzieć. tak nie można”. To tak jakby ojciec wziął nas za rękę i zaprowadził w ciemne miejsce mówiąc: „Nie zadawaj pytań. ich udziałem są rzeczy ciężkie dla ciała.duj sposób. którzy mają pragnienia. 22 . ale zawsze była jakaś bariera. jestem pewien. przez pustynię. ze nigdy nie słyszałeś. Taki jest plan Boga. że działanie Boga dało im o  wiele więcej szczęścia. otaczają nas trudności.4) Zauważ. niż sami byliby w stanie zapewnić. że Bóg działał o wiele lepiej. A ty. ale jak pamiętasz to pragnienie nigdy nie zostało spełnione. była łatwa i pełna spokoju.

Żadna szkoła nie ukształtuje tak charakteru. Stałe zaspokajanie jest drogą do egoizmu. nie bądź mądrzejszy od Boga – wychowuj swoje dzieci tak. że są poparte przykładem twojego postępowania. chyba. to znaczy. Dzieci nigdy nie uwierzą. nakazywanie na niewiele się zdadzą. żeby cię szanowały. To złudzenie. Ludzie obserwują nasze postępowanie. że tego potrzebuje jego dusza. Ileż radości jest. że ten kto grzeszy przy dzieciach. Nikt z nas nie może żyć sam dla siebie. że „Dawać dzieciom dobre polecenia i zły przykład.” Mało wiemy o sile przykładu. Nie wzdrygaj się przed upominaniem czy poprawianiem. Naśladowa- nie jest silniejszą zasadą niż pamięć. A egoiści i rozpuszczone dzieci. kiedy zauważasz.prowadzić go ścieżkami. jak dom. To. dawanie rad. Nie obawiaj się. tak długo. XIV. wierzcie. grzeszy podwójnie. Instruowane. jaki dajesz przykład. Ten przy- kład najjaśniej widać w relacji rodziców z dziećmi. jeżeli postępujemy pra- widłowo. że taki sposób wychowania sprawi. To jest boży plan. Staraj się być raczej żywym przy- 23 . nie ważne. co widzą ma o wiele większy wpływ niż to. Naj- lepsi nauczyciele nie będą przykładem. więc uwagę na to. jak to jest dla ciebie bolesne. jakim mogą być rodzice. że jesteśmy błogosławieni. Pa- miętnej. Wychowując pamiętaj. Za- wsze wpływamy na otoczenie. kiedy w końcu się ziszczą. które dla małego umysłu wydają się bezsensowne. czy czynią coś dla Boga czy grzeszą. że również myślimy dobrze. że dzieci uczą się przez obserwację a nie słuchanie. że leki dla umysłu nie powinny być odrzucane z powodu gorzkości. że jesteś szczery i chcesz. że dziecko będzie nie- szczęśliwe. Zwróć. Arcybiskup Tillotson mądrze zauważył. nie zapominajcie. rzadko są szczęśliwe. Jeśli nasze pragnienia nie są spełniane. jakby kierować ich głowę w stronę nieba ciągnąc jednocześnie do piekła. ludzie mogą przypuszczać. jaki jesteś przy dzieciach. To prawda. To jest boży plan. jak on wychowuje swoje. Ojcowie i  matki. czy to w dobry czy zły. jak długo twoje postę- powanie będzie temu zaprzeczać. Uleganie mu jest najpewniejszą drogą do tragedii. to tak. Czytelniku. co słyszą.

który dostaliśmy po Adamie. szybko zauważają hipokryzję. w modlitwie. nie będą chodzić ścieżką. Wychowując pamiętaj o mocy grzechu. jeśli tylko zastosujesz właściwe metody. Dzieci nie potrzebują nauki. to przerażające. jak z mityczną siecią Penelopy. hipokryzja. będą cię naśladować. który każe robić dzieciom coś. fałsz. bardzo szybko przyswajają sobie twoje opinie. jeżeli rodzic się stara wychowywać. Nie myśl. co naprawdę myślisz i czujesz. że nie możesz na to liczyć. To jest spadek. dobre rady. ale zrozumieją twoje życie. aby uchronić cię przed niebiblijnymi treściami. która przez cały dzień tkała. przebiegłość. aby nauczyć się grzeszyć. Nie uważaj. Dawaj przykład słowem. że sam tego unikasz. kiedy zauważamy. lenistwo w  osiąganiu celów – te wszystkie rzeczy. że jest coś dziwnego w grzesznym małym sercu. że ty sam tego nie robisz. tak naprawdę jedną ręką buduje. Rzadko będą robiły coś. jeśli zauważą. To bolesne. jak wie- le zepsucia i zła może być w dziecięcym sercu. na której cię nie ma.kładem Chrystusa. Dzieci są uważnymi obserwatorami. ale nie daje dobrego przykładu. mogą tego nie zrozumieć. bez- błędnie zgadują. Ten. jeśli zobaczą. uczyn- nością. Powinno cię to raczej skłonić do pilności w przeciwdziałaniu 24 . a drugą burzy. i że nie będziesz mieć problemów. łasce. Objawy pokażą się już we wczesnym wieku. pilnością. Nie „idźcie”. To dziedzictwo należ do nas wszystkich. twoje mądre polecenia. co Cezar mówił do swych żołnierzy w bitwie. Bądź przykładem i świa- dectwem Słowa Bożego. Ujmę problem krótko. temperamentem. Zrozumiesz powiedzenie: jaki ojciec. niech twoja rodzina to zauważy. kiedy widzimy. że dzieci będą robić coś. jak są naturalne. ale „chodźcie”. Zapamiętaj. czego sam nie robi orze na ugorze. Gwałtowny charakter. taki syn. Nawet. że umysł twojego dziecka jest jak biała kartka. zachowaniem. z którą przychodzimy na świat. egoizm. XV. To tak. a nocą pruła. Ostrzegam. w Dniu Pańskim. Jesteś dla nich modelem. Ale nie zniechęcaj się tym widokiem. Takie samo musi być twoje wychowywanie. złe tendencje. duma. musisz być na to gotowy. wiarą. To jest ta upadła natura. albo nie- które z nich są nawet w twoich dzieciach. hojnością. Twoje uzasadnianie. Nie możesz oczekiwać. i jak szybko pojawią się tego owoce..

wszyscy żyli z  kilkoma obietnicami. nie zrzucaj winy na Boga. kie- dy wasze serca upadają.6). Józef. Rodzice rzadko są zbyt uważni. że ich serca są gorące. Enoch.29). kiedy syn. ale nie wiesz. Mówi o określonym cza- sie. Pomyśl sobie co oznacza taka obietnica. to czas. Obietnice były światłem nadziei. i uspokójcie dusze. który odmówił pracy w winnicy ojca pokutuje i idzie (Mt 21. Nigdy nie słuchaj tych. to taki czas. kiedy on często działa. „Potem”. w związku z tym i ten temat potraktuje krótko. Obietnice są serdecznością. Wychowując dzieci pamiętaj o obietnicach Pisma. które cechują twoje dzieci. który się nigdy nie zmienia. Możesz nie zauważyć tego na własne oczy. spójrzcie. którzy mówią. Noe. Bądź bardzo ostrożny. jakie błogosławieństwa mogą przyjść po twojej śmierci. Chcę uniknąć zniechęcenia. Ten. ale na siebie. że nie dotrzymał słowa? Albo czy Jego słowo nie czyni dobra? Nic nie jest dla Niego za trudne. nie odstąpi od niej. jeśli nie będziesz czerpać korzyści z obietnicy.11). Izaak.” (Prz 22. kiedy żmudna pra- ca przynosi spokojny owoc sprawiedliwości (Hbr 12. zarówno w sprawach ciała. która wspiera umacnia wierzących w  każdym wieku.zjawisku z bożą pomocą. jak i łaski. godne zaufania. one kwitły w  ich duszach. XVI. Czytelniku. że twoje dzieci są dobre. „Potem”. 25 . zanim ją odrzucisz. Abraham. bo gdy się zstarzeje. To słowo Króla Królów. Bóg nie daje wszystkiego w jednej chwili. kto jest obietnicą. co jest w obietnicy. „Potem”. Pomyśl raczej. co mówi Słowo. są gotowe się zatrzymać. w którym dobre wychowywanie przyniesie efekty – „gdy się zstarzeje”. skłonne do wybuchu. Rzeczy niemożliwe dla człowieka są błahostkami dla Boga. rozjaśniającym serca patriarchów. Ojcowie i matki. który ma w ręku czysty tekst nie upadnie. dobrze wychowane. i uważaj. która zapali ich grzeszność. Pomyśl. To nie jest jakieś słowo dane przez człowieka skłonnego do kłamstwa i  grzechu. zanim powstała Biblia. Czy stało się kiedyś tak. staraj się odciągać dziecko od zagubienia. Ze wszystkich sił starają się o iskrę. Na pewno tu leży ukojenie. Pamiętaj o naturalnych skłonnościach do zła. to czas. Ja- kub. Po twojej stronie stoi jasna obietnica: „Ćwicz młodego według potrzeby drogi jego. Pomyśl.

18).5). i jeżeli nie dotknie serca twego dziecka. a  złorzeczyli Bogu w  sercach swych. On ma w swych dłoniach serce każdego człowieka. Wychowuj dzieci stale się modląc o błogosławieństwo twojej pracy. Nie możecie nadać im imienia zanim nie poprosicie o miłosierdzie. Rodzice. Tak czynił Hiob po one wszystkie dni. Bóg ma o wiele więcej chęci do wysłu- chiwania niż my do modlitwy. aby był hojny i miłosierny w swych darach. Dlatego podlewaj ziarno. to czas. bo po wielu dniach znajdziesz go.1).” (Ps 127. największe staranie nie przyniosą efek- tu. Mów razem z psalmistą: „Oto dziatki są dziedzictwem od Pana. Potem poproś Boga ze świętą odwagą. konkludując. pozwól mi raz jeszcze zwrócić uwagę na potrzebę 26 . Powiedział do Eza- wa: „Dziatki to są. jak czule Hiob troszczył się o dusze swych dzieci. jak Abraham wstawił się za Ismaelem. żyć nią. zanim Pan je wskrzesił. które zasiałeś nieustającą modlitwą. Temat modlitwy przedstawiam jako najważniejszy i  kluczowy dla was wszystkich.12). Patrz na swoje dzieci tak. (Kaz 11. powiedział Ojcu: „Synowie to moi. Bez błogosławieństwa pańskiego.” (Hi 1. bądź pewien. którego rodzice muszą wyczekiwać. mówi Duch. Weź z niego przykład i wytrwaj. A teraz. które mi tu dał Bóg” (Rdz 48. że twoja praca nie pójdzie na marne. a płód żywota nagrodą. Eliasz trzy razy rozciągnął się nad dzieckiem wdowy.”. bo go kochał: „O by tylko Ismael żył przed obliczem twojem!” (Rdz 17. XVII. „Puszczaj chleb twój po wodzie. Jest bardziej gotowy do błogosławienia niż my do proszenia. Patrz na dzieci.„Potem”. czyńcie podob- nie. twoje starania nie mają sensu.” (Rdz 33. tak jak Józef. Idź więc w wierze. jak Manue mówi do anioła o Samsonie: „Ale cóż będzie za obyczaj dziecięcia. bo mówił Hiob: Podobno zgrzeszyli synowie moi. „a wstawając rano sprawował całopalenia według liczby ich wszystkich.9). które Bóg dał z łaski słudze twemu. Zauważ. Dziecko wielu modlitw rzadko upada w grzech. Nie wątpię. które nie dawało żadnych owoców za życia rodziców.5). jak Jakub patrzył na swoje. jeśli kochacie swoje dzieci. Zauważ. Ale On uwielbia być błagany. i co za sprawa jego” (Sdz 13. Przyjrzyj się. że wiele dzieci powstanie w dniu sądu błogo- sławiąc rodziców za dobre wychowanie.3). jeżeli nie odnoszą na- tychmiastowych sukcesów – musisz mieć nadzieję.

wychowuj je dobrze za młodu. Dzieci powo- dowały najsmutniejsze łzy. jeśli nie chcesz. Na wasze przyszłe samopoczucie i spokój. możecie wysłać je do najlepszej szkoły. Mógłby to potwierdzić Adam. pamiętaj o mojej radzie. Jakub.” Ojcowie i matki zaklinam was przed Bogiem i Panem Jezusem Chrystu- sem. nie Rubenem. że pobożni rodzice mają pobożne dzieci. Wiem. czy zapisać do chrześcijańskiego kościoła. i wszystkie rzeczy robi zgodnie ze swoją wolą. to w waszym interesie. i jeśli będziesz odpowiednio się zachowywał. aby wychować dzieci w odpowiedni spo- sób. aby to wychowanie domowe było jak najlepsze. Dom. To one sporządzają gorzkie napoje. opinii. 27 . który może powiedzieć. czy zasypywać wiedzą. jak Rebeka być znużonym życiem: Jeśli takie jest twoje życzenie. Dawid. i że nie zawsze jest tak. że Bóg jest Panem. które dorośli muszą pić. Ojcowie i matki. Dzieci mogą być łukiem. Zadbaj. Dobrze wiem. twoje dzieci będą dobrze wychowane. kiedy będziesz wymagał jego pomocy. aby dzieci były ochrzczone. że Bóg działa w sposób przeze mnie opisany. to takie miejsce. abyś nie musiał płakać z powodu niewdzięczności dziecka. używajcie wszelkich środków. Jeśli chcesz. Zadbaj o to. nie Orfą. uwierzcie mi. rado- ścią. Ale wiem także. gdzie kształtuje się charakter. w każdym tego słowa znaczeniu. z którego wylatuje ostra strzała raniąca ser- ce. aby twoje dzieci były dla ciebie pociechą i pomagały na sta- rość. żeby były błogosławieństwem a nie przekleństwem. Rut. a nie smutkiem. Zwróć uwagę. możecie nawet znaleźć im chrześcijańskich pomocników. dom daje nam podstawy smaku. jeśli chcesz. w którym formułuje się zwyczaje. Judą. jeśli chcesz wychowywać dzieci dla chwały niebieskiej. ciężki będzie koniec dla ich dusz. jak Noe być zawstydzonym z powodu ich uczynków.i wagę używania własnej mocy. Wasze własne szczęście od tego zależy. aby twoje własne zaniechania nie kładły się cieniem na two- jej starości. Naprawdę. Ale jeżeli jednocześnie nie będą systematycz- nie wychowywane w domu. że którekolwiek z  was będzie śmiało spotkać mnie przed sądem Chrystusa w nieodnowionej formie. możecie zadbać. Szczęśliwy jest człowiek. Nie ma na świecie nic straszniejszego ponad smutki przynoszone przez dzieci. że Roboam był synem Salomona a Manases Ezechiasza. tak jak Bolton na łożu śmierci: „Nie wierzę. dawać biblie i modli- tewniki. Zaklinam na dusze waszych dzieci.

aż do momentu. i mam nadzieję. ani swoich dzieci. a chrześcijańskie wychowanie wzgardzone i lekceważone. aby Bóg ich dotknął. Jestem. Wychowuj dla Boga. Pan uczy nas wszystkich jak cenny jest Chrystus i jaką wielką i doskonałą rzecz zrobił. uświęcać i poruszać dusze. że użyjesz każdej drogi. że rzeczywiście będziesz dobrze wychowywać swoje dzieci. więc pewny. że potem będziesz żało- wać za grzechy swoich dzieci i próbować wyrwać je z ognia. abyście poczuli wagę własnej duszy. więc pewny. Teraz Pan uczy cię. i dlatego są szczęśliwi zostawiając dzieci samym sobie. Wy- chowuj dobrze dla ziemi. jaka jest pomiędzy naturą a łaską. że wszyscy potrzebujemy Ducha Świętego. Pan za to wynagradza. 28 . aby mogły dzięki niemu żyć. aby odświeżać. Jestem. wychowuj dobrze dla nieba. Zbyt często rodzice nie rozumieją siebie. aby przyprowadzić swe dzieci do Jezusa. To jed- na z przyczyn. że nienawidzi grzechu. Pan uczy. to będę się modlić za wszystkich. aby się modliły do niego bez ociągania. w tym życiu i przygotowywać je do przyszłego. i  nigdy nie przestały. dla Chrystusa. Wiem. Jeśli chodzi o konkluzję. dla której chrzest jest czystą formalnością. którzy czytają ten artykuł. że zachęcisz swe dzieci. czyniąc je nowym stworzeniem. aby nas zbawić. dla wieczności. Nie zdają sobie sprawy z ogromnej różnicy. kiedy przyjdzie do ich serca.

że ich dzieci zrobiły coś złego. w którym ludzie mają sztywną opinię. Chcę tylko wyrazić sprzeciw wobec modnego poglądu. Umysł niektórych dzieci otwiera się szybciej niż u rówieśników. bardzo trudno jest podać jakąś generalną zasadę. (Przypisy) 1 Jako pastor. nie mogę się oprzeć chęci zaznaczenia. Kilka razy byłem ogromnie zdzi- wiony. niż ich dzieci. 29 . Jest więcej niż kilka osób. że ich dzieci coś zbroiły. Bez wątpienia niektórzy rodzice nadużywają kar cielesnych. Obwinianie nie powinno mieć miejsca bez przyczyny. co jest odpowiednie dla jednego. 2 Jeśli chodzi o wiek. niż żebym miał powiedzieć. nie zrobi wrażenia na innym. że żadne dziecko nie zasługuje na lanie. 3 Niektórzy rodzice i  opiekunowie mają zwyczaj nazywania „nieznośnym dzieckiem” chłopca czy dziewczynkę przy każdej okazji. często bez przyczyny. Znane są jednak wspaniałe zapisy tego. To bardzo głupi zwyczaj. coś. z którymi bym chętniej porozmawiał o ich własnych grzechach. w którym powinno się zacząć religijną edukację dziecka. 4 Nie ma najlepszej metody na karanie dziecka. Jednak rzadko zaczynamy za wcześnie. ale inni stosują jest zbyt rzadko. jak ciężko jest Chrześcijańskim rodzicom przyznać. czy zasługują na karę. Ich charaktery są bardzo różne. że bardzo trudno jest znaleźć inny temat. co potrafi zapamiętać trzylatek.

30 .

31 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful