„Ćwicz młodego według potrzeby drogi jego”

OBOWIĄZKI RODZICÓW

John Charles Ryle
1816-1900

Wydawnictwo:
Fundacja „Wrota Nadziei”
ul. Armii Ludowej 71B lok. 26
87-100 Toruń
2009

OBOWIĄZKI RODZICÓW

„Ćwicz młodego według potrzeby drogi jego; bo gdy się zstarzeje, nie od-
stąpi od niej.” Prz 22,6

Przypuszczam, że większość chrześcijan zna ten tekst. Prawdopodobnie
brzmi znajomo. Jest możliwe, że słyszeliście, czytaliście, czy też dyskutowa-
liście na jego temat wiele razy. Czyż tak rzeczywiście nie jest?
Ale, jakże mało treści z tego wersetu jest przestrzegane i szanowane! Na-
uka, którą niesie, mimo, że uznawana za obowiązek bardzo, rzadko jest wy-
pełniana. Czytelniku, czy nie mówię prawdy?
Nie można powiedzieć, że to jest nowy temat. Słowa są stare, a za nami
sześć tysięcy lat doświadczeń. Żyjemy w czasach bumu edukacyjnego. Słyszy-
my o powstawaniu coraz to nowych szkół. Mówi się nam o nowych systemach,
nowych książkach wszelkiego gatunku. A  mimo to, porażająca większość
dzieci nie jest nauczona, jak należy postępować, bo kiedy dorastają nie idą
przez życie z Bogiem.
Jak powinniśmy rozumieć taki stan rzeczy? Prawda jest taka, że boże
przykazanie nie jest przestrzegane; dlatego boża obietnica z naszego tekstu
nie jest wypełniona.
Czytelniku, te rzeczy mogą pobudzić Cię do wielkiego rachunku sumienia.
Wysłuchaj, więc głosu sługi bożego, na temat wychowywania dzieci. Uwierz
mi, ten temat powinien dotrzeć do każdego, doprowadzić go do zadania sobie
pytania: „Czy robię w tej materii to, co powinienem?”
Ta sprawa dotyczy prawie wszystkich. Mało kto nie ma z tym nic do czy-
nienia. Rodzice, opiekunki, nauczyciele, rodzice chrzestni, wujkowie, ciotki,
rodzeństwo – wszystkich to dotyka. Niewielu jest takich, jak mi się wyda-
je, którzy nie mają wpływu na jakichś rodziców, którzy nie udzielają porad
wychowawczych. Każdy odgrywa tu swoją rolę, pośrednio lub bezpośrednio
i chciałbym, aby wszyscy się wsłuchali w to, co mam do powiedzenia.

3

Często ludzie sprowadzają swoje dzieci na drogę. zatem przedstawić kilka porad dotyczących dobrego wy- chowywania dzieci. według własnych skłonności. gdy chodzi o ich ciało i krew. Nie musisz spełniać jego upodobań i życzeń. Po pierwsze. Bądźcie pewni. jak się powinny zachowywać. że wyciągniecie z nich wnioski. Ono jeszcze nie wie. i dlatego. istnieje podejrzenie własnego sądu. jak serca tych. Z ogromną łatwością znajdują błędy za granicą. Niech je błogosławi Bóg Ojciec. że znajdziecie tu ciekawe porady. Ale jest jedno. Ale nigdy nie pozwól mu kro- czyć własnymi ścieżkami. jeżeli prawidłowo wychowujecie swoje dzieci. których wychowujemy. I. 4 . nie możesz pozwolić. co jest dobre w umyśle i ciele. aby samo sobie było przewodnikiem. bo może się oka- zać.15). słabe. Widzą źdźbła w oczach innych członków rodziny. To także zagadnienie. że nie podołali nałożonym obowiązkom. „Głupstwo”. ze dzieci się rodzą z naturą skierowaną ku złu. którego wszyscy się obawiają. a nie tak. Są mądrzy w sprawie życia brata. mądre czy głupie: może mieć wszystkie te cechy – wszystko nie jest bardzo ważne.1 Pozwólcie mi. popełnianych na co dzień w ich domach. czy silne. jak one tego chcą. a na pewno zarosną chwastami. jeśli gdziekolwiek. a  trudno u  siebie. „przywiązane jest do serca młodego” (Prz 22. a nie zauważają belki we własnym. Pamiętajcie. którą zauważywszy u  przyjaciół nazwaliby niebezpieczną. Bardzo łatwo nam zauważyć winy u  sąsiada. „Dziecię swawolne zawstydza matkę swo- ją” (Prz 29. na pewno wybiorą zło. mówi Salomon. dlatego. jeżeli wychowujecie dzieci po chrześcijańsku. Matka nie może powiedzieć. co wyrośnie z jej maleńkiego niemowlęcia – czy będzie wysokie. co matka może określić z pewnością: będzie miało złe i grzeszne serce. Tu. Jeśli więc chcesz mądrze postępować z dzieckiem. ale są ślepi jak kury i nie dostrzegają fatalnych błędów. jeśli pozwolisz im wybierasz. zostawmy je samotnie. że czynimy źle. traktuj je tak. że są oczywi- ste. Nasze serca są takie. a głupi. jakbyś prowadził ślepego i schorowanego. osądzaj za nie.15). wy- chowujcie tak. Powinniście to rozważyć. czy niskie. Nie odrzucajcie ich. Syn i Duch Święty. albo nie zawierają niczego nowego. i spra- wi. Myśl za nie. Jest dla nas czymś naturalnym.

i bardzo trudno jest potem odnaleźć do nich drzwi. którą najłatwiej poprowadzić dziecko – to są rozwiązania. aby nakar- mić ich duszę. współczucie. co piło. dobra wola w zrozumieniu dziecię- cych problemów. Bądź konsekwentny. jak bardzo ci zależy na szczęściu dziecka. Jesteśmy jak młode. czy jak się ubierze. a nie według jego upodobań. Nie pozwól mu decydować. jeśli chcesz dotrzeć do jego serca. kiedy je karzesz. żeby dobrze się czuło – nawet wtedy. Grzeczność. że jak pelikan dałbyś własną krew. I to musi być pierwszy krok do zapanowania nad nią. Niewielu jest takich. II. często. że bronimy się przed każdym przy- musem. Surowość odsuwa ich od nas. Spinamy się na samą myśl o  posłuszeństwie. czułością i cierpliwością. Przemoc i twardość tylko pogarszają sprawę. aż z czasem w pełni ułoży.tak samo. hojność. ale dziecko musi wi- dzieć i wiedzieć. Wychowuj je według Pisma i prawa. co jest dobre dla duszy. gotowość udziału w radościach – to droga. Ale pozwól tylko dostrzec w sobie ciepłe uczucia – powiedz. Silna wola jest pierwszą rzeczą. potrzebują delikatnego podlewania. cierpliwość. że je kochasz. jak nie wie. ujeżdżane konie: jeździec obchodzi się z nimi delikatnie. Jest coś takiego w  naszych umysłach. Ale o to trzeba zabiegać z uczuciem. wyrozumiałość. dlatego potrzebują być trakto- wane z cierpliwością i rozwagą. Utwardza ich serca. która pojawia się w dziecięcym umyśle. którymi łatwo kierować. Są jak młode rośliny. to tylko dla ich dobra. 5 . Wychowuj dziecko z wrażliwością. nawet pośród dorosłych. Miłość powinna kierować twoim zachowaniem. Musimy postępować z nimi delikatnie. Jeżeli nie możesz przystosować swego umysłu do tej pierwszej zasady chrześcijańskiego wychowania. a na pewno pozyskasz ich dusze. nie ma sensu. abyś czytał dalej. co będzie jadło. jak z delikatnym urządzeniem. z których musisz skorzystać. Pozwól to zauważyć. Przez siłę czynimy więcej złego niż dobrego. Dzieci są słabymi i wrażliwymi istotami. Nie mam na myśli przysłowiowego „rozpuszczania”. ale niewiele za każdym razem. Dziecięcy umysł jest bardzo podobny do naszego.

ale nie w miłości i nie pozyska wielu dusz. zapełnia doliny – umacnia to. Musimy pamiętać. kara. co kruche – tworzy człowieka na nowo. Nie możemy oczekiwać wszystkiego na raz. trochę tu. „Krok za krokiem.” (Kol 3. Nic nie zastąpi dobroci i miłości. Kaznodzieja może mówić o prawdzie. Ich rozumienie jest jak wąskie naczynie: musimy nalewać do niego ino stopnio- wo. ale nie przekona dziecka. Jak mocno walczy ze wszystkim. Strach zamka.30) nie może oczekiwać. III. że zachowa swój wpływ na jego umysł. w przeciwnym razie większość się wyleje i zmarnuje. Gniew i surowość może przerażać. kiedy sprawiamy. czym są dzieci i stosownie do tego je wychowywać. Kamień do ostrzenia działa bardzo powoli. że dziecko się nas boi. przyczy- na. co pocho- 6 . A jeśli będzie czę- sto widzieć. jaka jest w Jezusie dobitnie i z siłą. Ich umysły są niczym bryły meta- lu. że masz rację. groźba. – ale z uczuciem. nic nie jest niemożliwego dla łaski. wkrótce stracisz jego szacunek. po kawałku. Także natura jest bardzo silna. kiedy spływa na serce starego grzesznika – jak osłabia moc szatana – jak burzy góry. aby serca nie traciły. trochę tam”. Na- prawdę potrzeba dużo cierpliwości w wychowywaniu dzieci. Wychowuj swoje dzieci z przekonaniem. Nie zapominajmy o tej radzie. Jest czymś bardzo niebezpiecz- nym. nie są przekuwane za jednym razem. zasada za zasadą. Łaska jest najsilniejszą ze wszystkich zasad. Wszystko jest lepsze niż re- zerwa i ograniczenie kontaktów między rodzicami a dziećmi. Naprawdę. jak tracisz nad sobą kontrolę. który mówi do swego syna tak. jak Saul do Jonatana (1Sm 20. Zauważ. Ojciec. W słowach apostoła napisanych do Kolosan jest skarbnica prawdy: „Ojcowie! Nie pobudzajcie do gniewu dzieci waszych. A coś takiego pojawia się ze strachem. ale systematycznie. Próbuj podtrzymywać uczucia dziecka. jakich zmian do- konuje. Tak samo ty musisz określić obowiązki dzieci – rozkaz.21). wtedy twoja praca przyniesie efekty. że bardzo wiele od ciebie zależy. ale ciągłe uderzanie zaostrzy kosę. prowadzi do ukrycia i  kłamstwa. Miłość jest wielkim sekretem udanego wychowywania. bez tego nic nie może być zrobione. taka powinna być metoda.

Wiem. A Szatan się cieszy. woleliby. jest bardzo silna. jacy jesteśmy dzięki treningowi. W ogromnej mierze zależymy od tych. dobrzy lub źli. Nasz charakter bierze się z tego. co im mówisz. Uczymy się mówić bezwiednie. (jeśli wolno mi tak powiedzieć). jak zawsze. ale nic nie mają. Ścieżka posłuszeństwa. Pragną wiele. Od opieku- nek i matek uczymy się języka. co nam kazał Pan. czekać na łaskę i miło- sierdzie. Ale prócz natury i śmierci. Wczesne nawyki. Tacy rodzice mają żądanie w stosunku do swoich dzieci podobne do Balaama.” On nigdy nie dał przykazania. istnieje jeszcze silna edukacja. nieskończoną aż do śmierci. Krótko mówiąc: daje ci wielką szansę. bez wątpienia dziedziczymy ich sposób zachowania i myślenia. który można formułować. a nie własnej.dzi z Królestwa Bożego – jak pokonuje każdy wysiłek w kierunku świętości – jak podtrzymuje w nas wojnę. Ale wiem też. muszą je pozostawić samym sobie. jak glinę. Po nich dzie- dziczymy kolor. Wysoko wykształcony Anglik. Wiem. dzięki własnemu wykształceniu. Je- steśmy. Daje dzieciom umysł. Bo ta okazja już się nie powtórzy. Mamy postępować tak. ze naszym obowiązkiem nie jest dyskutowanie. bez wątpienia. Czas pokaże. wszystko. że nie możesz nawrócić swojego dziecka. w którą niektórzy wpadli – rodzice nic nie mogą zrobić dla swoich dzieci. z którymi się spotykamy. to ta. aby żyły sprawiedliwie. co poznajemy w pierwszych latach. John Locke powiedział: „ Wszyscy ludzie. jak wiele wyrośnie z ziarenek wła- śnie wtedy posianych. Strzeż się obłudy. Wiem także. użyteczni lub nie. ale przestrzeganie tego.” A to wszystko jest tak urządzone przez miłosiernego Boga. czy błędy. którego człowiek nie byłby w stanie wypełnić. Jeżeli bę- dziemy trwać w Jego woli. Nie możesz się od tego uwolnić. Nasza natura. jacy są. jak wiele za- wdzięczamy tym pierwszym wrażeniom. aby ufały twoim słowom. kiedy dostrzega lenistwo. On nam pomorze. którzy nas wychowują. smak. jak słudzy 7 . w dziewięćdziesięciu procentach są. Na początku życia daje im dys- pozycję. abyś uczynił z nich dobrych ludzi. a nie obcym. aby wysłuchiwały twoich rad. ze Bóg powiedział: „Ćwicz młodego według potrzeby drogi jego. że ludzie rodzą się na nowo z woli Boga. ale nic nie robią. co określa nasze przyszłe życie. żeby umarły śmiercią sprawiedliwych. z pewnością. są wszystkim w nas. aby wierzyły w to. na której znajdujemy jego błogosławieństwa. kiedy to widzi.

myśl o ich duszach. ale okrucieństwo. co robić dla dzieci. a nie dla ziemi. IV. który powinien być rozwiązywany od niemowlęctwa. oczywi- ście. góry znikną. dla Boga. że jego dusza jest naj- ważniejszą wartością. razem z całą swoją chwałą przeminie. Rozpieszczanie. tylko. planujesz. Że tylko w jeden sposób można zbawić duszę. bo taki jest zwyczaj. który żyje w tych małych istotach. Zwyczaje ziemskie nie mogą być dla niego celem. jeśli jest? Czas biegnie szybko. która ma tylko jeden świat i nic ją nie cze- ka po śmierci. kiedy na rozkaz wypełnili zbiorniki wodą. bo to zwyczaje śmiertelnego świata. o co należy zabie- gać. i tylko tu można zaznać szczęścia – to nie jest miłość. które przecież tak kochasz. spełnianie wszelkich zachcianek. które im organizujesz. Wychowuj swoje dziecko pamiętając o tym. Prawdziwy chrześcijanin nie może być niewolnikiem mody. To jest uciekanie od problemu. Nie można wychowywać dzieci w określony sposób. ze jest wychowywane w szczególny sposób. tak jakby ten świat był wszystkim. jeśli przygotowuje swe dziecko do życia w niebie. że takie są zwyczaje kolegów. czy to w szczęściu czy w smutku.w Kanie. To tak. Pozwalać dzie- ciom na czytanie określonych książek. dlatego. a nie człowieka. Z każdym krokiem myślisz o nich. Świat. Ta myśl powinna być ważna dla ciebie. kiedy odkryje. przeżyje to wszystko. a nie dziecko. Ci. Bez wątpienia te maleństwa są bardzo dla ciebie cenne. tylko. to rodzice. jakbyś wychowywał bestię. Ale duch. dlatego. którzy wychowują swe dzieci dla nieba. Nic w twoich dzieciach nie powinno być równie ważne. 8 . niebo się rozedrze. jak ich życie wieczne. na weselu. Dziecko nie może być zawstydzone. we wszystkich przyjem- nościach. a moda tego świata szybko przemija. Ale co. nie zapominaj o  tym pytaniu: „Jak to się odbije na ich duszach?” Kochająca dusza jest wypełniona miłością. Ale jeśli je ko- chasz. wszystko zależy od ciebie. którzy będą nazwani mądrymi. słońce prze- stanie świecić. robić rzeczy. że wszyscy tak robią. jako przypomnienie. Żadna rzecz nie jest równie ważna. a potem bez- piecznie czekać na przemienienie jej w wino.

bo diabeł jest tuż. napisane przez Ducha Świętego. Dzieci rozumieją Biblię o wiele bardziej niż to sobie wyobrażamy. że przeczytają ją w całości. Upewnij się. że sakramenty zbawiają i są przepustką do życia wiecznego. obrzydliwości: zo- 9 . Mów im o grzechu. Musisz być bardzo ostrożny. cenne. jak do codziennego pożywienia. Ale jeżeli kochasz swoje dzieci. którzy bardziej szanują katechizm niż Biblię. ale niezliczone są grzechy. aby postrze- gały ją nie jako słowo człowieka. Niech inne książki zajmą drugie miejsce.2). Ten. że by dzieci kochały Biblię.” (Ps 138. Nie obawiaj się. których nożna dzięki temu uniknąć. Możesz być pewny. Upewnij się. Gruntowna znajomość Pisma Świętego jest fundamentem jasnego patrze- nie na religię. kto dobrze zna Pismo rzadko będzie się wahał. Uwierz mi. czeka na każdy błąd.prawdziwe. że nie możesz zrobić nic więcej poza ustaleniem rytmu. ale Boga. ani za dobrze. Ucz je szacunku do niej. zdolne do dania nam mądrości do zbawienia przez wiarę w Jezusa Chrystusa. tylko sam Duch Święty może napełnić nasze serca uwielbieniem dla Słowa. który jest należny Chrystusowi. albo zapełniają umysły dziecięce małymi opowiastkami. Nie przywiązuj szczególnej uwagi do znajomości katechizmu. którzy oddają kościołowi honor. Są tacy. Nie możesz sprawić. Wiem. że dzieci będą czytać Biblie z czcią. Są też tacy. którzy głoszą Jego słowo. . czegoś niezbędnego dla zdrowia duszy. że On daje specjalne błogosławieństwo wszystkim. konsekwencjach. ważniejsze. pozwól. Upewnij się. że będą ją czytać regularnie. Nie obawiaj się przedstawiania im żadnej doktryny. Niektó- rzy uważają. Nikt. i  wydaje mi się. że nauki chrześcijaństwa są niezrozumiałe dla dzieci. jego winie. Naucz je. żeby znały Biblię. Ale możesz zmu- sić dziecko do poznania Biblii. nie pójdzie za każdą nową nauką. Psalmista pi- sze o nim: „Boś nade wszystko uwielbił imię twoje i wyroki twoje. aby prosta Biblia była wszystkim w kształtowaniu ich dusz. Wychowuj dzieci w znajomości Biblii. Każdy system nauczania. zamiast prawdą z Pisma. który nie kładzie nacisku na znajomość Biblii jest niebezpieczny i słaby. mocy. że takie wychowanie doceni Bóg. że nie poznają Biblii ani za wcześnie. V.

uświęca i oczyszcza: zauważysz. Modlitwa jest momentem zwrotnym dla duszy człowieka. całą Księgę. Mów im o Panu Jezusie Chrystusie i jego dziele zbawienia – jego zadość- uczynieniu. W krótkim czasie i zakresie. jak zmienia.11). On zaczął się modlić. bo nie wiemy ile dziecko może przyswoić sobie z  długiej Ewangelii. Modlitwa jest żywym oddechem prawdziwej religii. ale nic ponad to. odczuciach. trudno będzie utrzymać duszę przy życiu. One zauważają o  wiele więcej niż nam się zdaje. planach. a  nasza praca jest próżna do czasu aż upadniesz na kolana. aby słowo się w nich roz- wijało. wstawiennictwie: odkryjesz. odna- wia. Pokaż mi wzrastającego chrześcijanina. jak trawa po deszczu. nawet dobre modlitwy. jeżeli są bardzo małe. Pro- si o wiele i otrzymuje wiele. powiedział Pan do Ananiasza. „Na ten czas poczęto wzywać imienia Pańskiego” (Rdz 4. Mów im o dziele Ducha Świętego w sercu człowieka. kiedy zaczęło się ich oddziele- nie od świata. VI. „Albowiem oto się modli” (Dz 9. strachu. a to był wystarczający dowód. 10 . krzyżu. Wtedy mamy do czy- nienia z prywatną społecznością z Bogiem. tak przypuszczam. twoja dusza rośnie. co mówią. Pozwól. Nasza służba nie przynosi owoców. kto się tylko nazywa chrześcija- ninem może powtarzać modlitwy. nawet. silnego. że one są w stanie pojąć te rzeczy.26). jestem pewien.rientujesz się. jeśli jest jej mało. że on bardzo często rozmawia ze swym Panem. Mo- dlą się – mówią Bogu o swoich pragnieniach. idącego na przód. Jest jednym z pierw- szych dowodów na ponowne narodzenie człowieka. Ktoś. Modlitwa jest wielkim sekretem duchowego sukcesu. że te sprawy nie są poza nimi. I zawsze wie. Do tego czasu nie mamy żadnej nadziei związanej z tobą. że dzieci mogą podążać za tobą w tej prawdzie. Modlitwa była znakiem ludzi Pana w dniu. Ucz ich nawyku modlitwy. i w rzeczywistości myślą to. Modlitwa jest szczególnością wszystkich dzisiejszych chrześcijan. ofierze. Daj im Biblię. jak się zachować.2 Zapełniaj ich umysły Pismem Świętym. kiedy go wysyłał go do Saula. wszystko się zatrzyma. Mówi Jezusowi wszystko.

jest nim codzienna modlitwa. której człowiek może użyć idąc do Boga. jakoby nie były jego. będą strasznym potępieniem dla wielu w dzień Sądu.2). Modlitwa. który powinieneś sam kontrolować. Długo zanim nauczy się czytać możesz nauczyć je klękać obok matki i powtarzać proste słowa modlitwy. Przypominajcie. który On obiecał wysłuchiwać. biednego. jeśli kochacie swoje dzieci. a żeby nie była próżna praca jego. uczyńcie wszystko. Niewielu jest takich. Jesteś niewiele mądrzejszy od ptaka opisanego w Księdze Hioba: „Który niesie na ziemi jajka swoje. To jest moment. Tak długo. która nie zwraca uwagi na tak ważną część życia dziecka.” (Hi 39. Zatwardza je przeciw dzieciom swoim. Nie zlecaj kontroli nad tym nianiom. niedołężnego. ani nie ufaj. możesz winić tylko siebie. Nie pozwólcie. Rodzice. że nie wzywają imienia Pańskiego. Nie mogę chwalić matki. Modlitwa jest największym silnikiem. że to jest pierwszy religijny krok w życiu dziecka. a zwierze polne zdeptać może. jak ko- chająca matka płaczu dziecka. jeśli zanie- dbują. że je noga zetrzeć. przeto iż nie prosicie” (Jk 4. To jest naj- lepsza broń. kiedy dziecko zaczyna się modlić szybko. starego. Uwierz mi. której Bóg kazał nam używać w każdej potrzebie. jaki Bóg w nas umieścił. a w prochu ogrzewa je. Zachęcajcie do wytrwałości. jeśli się okaże. niewykształconego – każdy może się modlić. jakich słów używać. także. co w waszej mocy. aby to była wasza wina. Ona jest w  zasięgu każdego – chorego. którzy zdają sobie sprawę jak wiele od tego zależy.17-19) 11 . ślepego. kiedy zostawisz je samo. Te słowa: „Wszakże nie otrzymu- jecie. Na pewno. A nie pomni na to. której możemy używać w  trudnych chwilach. to płacz. To srebrna trąbka. który zasługuje na twoją szczególną uwagę. Musisz uważać. jak masz język. Pomoże za- spokoić każde pragnienie. w nie- odpowiedni sposób. nie obawia się. Te pierwsze kroki są najważniejsze. nieuważnie. i  najpewniejszy środek na kłopoty. Pamiętaj. aby opowiadać o stanie swej duszy. Pokażcie im jak zacząć. tak długo powinieneś się modlić. To klucz otwierający skarbnice obietnic. jeżeli jest jakiś zwyczaj. paralityka. że dziecko będzie się modlić. Powiedzcie. to ręka dająca chwałę i pomagająca w potrzebie. jeśli nigdy nie słyszysz. jak dziecko się modli. to najkrótsza droga. jeśli chodzi o spo- sób modlitwy. aby wyrobić w  nich nawyk modlitwy.

Nie pozwól. i  wspólnej modlitwy. Nazywam to smutnym widokiem w kościele. tym mocniej. Wielu mędrców pamięta. którzy są nieobecni muszą oczekiwać. Mów im o  obowiązku i  przywileju chodzenia do domu Boga. że gdziekolwiek lud boży się zbiera. jak ich matki uczyły ich modlitwy. nie pozwól na zmarno- wanie czasu przeznaczonego na zasianie nawyku modlitwy. Te wspomnienia są bardzo żywe. poza tymi. a młodzi chłopcy i dziewczęta się odwra- cają. pastor. poza tymi. Mów im o tym. aby ta wina ciążyła na tobie. jako niektórzy obyczaj mają. że taki jest boży plan na nawracanie. Ale całkiem inaczej jest z pierwszymi modlitwami. którzy chodzą do szkoły.” (Hbr 10. taka jest reguła domu dla każdego zdrowego. Modlitwa jest zwyczajem. kiedy „nie opuszcza- my społecznego zgromadzenia naszego. z którymi się bawili – to wszystko mogło zostać wymazane z ich pamięci. że apostoł Paweł cieszy się. a wy. aby oddawał honor w domu Pańskim aż do dnia 12 . im mocniej widzimy nadchodzący dzień. przyjaciele.25). którzy jesteście ich rodzicami i przyjaciółmi powinni- ście zadbać. czego ich uczono. ale nawołujemy się wzajemnie do poruszania serc. Być może zapomnieli o czymś innym. Mów im. że nie widujemy dzieci w kościele. gdzie byli zabierani na nabożeństwa. Kościół. jak apostoł Tomasz. oprócz starszych nie podchodzi do stołu Pańskiego. jeśli kochasz swoje dzieci. zgromadzenia. które chodzą na szkółkę niedzielną i muszą przyjść. a nawet jak matka wtedy wyglądała. uświęcenie i budowanie dusz. który będziemy najdłużej pamiętać. Nie pozwól. zaklinam. Mów im. Ucz swoje dzieci pilności i regularności w publicznym oddawa- niu chwały. wydaje się. kiedy nikt. Często ci ludzie są w stanie powiedzieć gdzie klękali. tam Pan Jezus jest obecny w szczególny sposób. a ci. jakby wszystko się działo wczoraj. Jeżeli niczego nie uczysz swoich dzieci. który głosił. że jak długo są pod twoim dachem. Czytelniku. naucz ich przynajmniej jak się modlić. że tracą błogosławieństwo. VII. Daj im jasno do zrozumienia. W każdej parafii są chłopcy i dziewczęta. jak ważne jest słuchanie kazań. aby dorastały w  zwyczaju wyszukiwania wymówek. Ale równie smutne jest to. aby przychodziły z wami do kościoła.

23). a klęknąwszy na kolana na brzegu modliliśmy się. abyś wysłuchiwał takich tez. i  przed przychodniami. i zgubić ich uwagę. Sami apostołowie nie rozumieli wszystkiego. „Trzy kroć do roku ukaże się każdy mężczyzna twój przed obliczem panują- cego Pana. kiedy dzieci przychodzą do kościoła same. A kiedy czytam Nowy Testament.Pańskiego. a odpowiednie zachowanie drugim. i jeszcze mu nie było objawione słowo Pańskie. których nie rozumieją.5) Samuel. że bezużytecznym jest zachęcanie dzieci do uczest- nictwa w nabożeństwach. Nie znajduję takiej nauki w  Starym Testamencie. jeśli jest to możliwe. które biorą udział w  publicznych ceremoniach religijnych razem ze starszymi. służący Bogu cały dom.35). Wierz mi. nie ma lepszej gwarancji dobrego zachowania niż posadze- nie dzieci obok. Kiedy Paweł nauczał uczniów w Tyrze. za- uważam: „nie było i słowa ze wszystkiego. co nazywam „kącikiem młodych ludzi”. starzy i młodzi ramię w ramię – mężczyzna. bo święto Panu obchodzić mamy. po drodze często spotykają złe towarzystwo i przez to uczą się więcej złego w dniu Pańskim niż przez resztę tygodnia. co mówił Pan: „Ale tego z przodku nie zrozumieli uczniowie jego. Dopilnuj. których trzeba się pozbywać przez lata. kobieta i dzieci. czego by nie czytał Jozue przed wszystkim zgromadzeniem Izraelskim. znajduje dzieci. mówił: „Z  dziećmi naszymi i  starcami naszymi pójdziemy. z trzodami naszymi i z bydłem naszym pójdziemy. Chodzenie do kościoła jest jednym. przed niewiastami i  przed dziatkami.9).7). Umysły młodych ludzi bardzo łatwo skierować na złą drogę. że: „wszyscy nas prowadzili z żonami i z dziatkami aż za miasto. Tak samo nie lubię patrzeć na to. jeśli w ogóle się uda. i każdy sposób powinien być wykorzystany.” (1Sm 3. aby dzieci chodziły z tobą do kościoła i sia- dały blisko. w dzieciństwie służył Panu na długo zanim go poznał: „Samuel jeszcze nie znał Pana.”. zapamiętał.” (Dz 21. Bardzo za to lubię oglądać całe rodziny siedzące razem. ale gdy był Jezus uwielbiony. Często tam łapią nawyk nieuważania i lekceważenia. co rozkazał Mojżesz. Nie chciałbym. Niektórzy twierdzą. i że niechodzenie do kościoła uznajesz za morderstwo dla duszy. którzy mieszkali między nimi. aby temu zapobiec. Nie lu- bię. z  synami naszy- mi i z córkami naszymi. Boga Izraelskiego” (Wj 34. tedy 13 . Kiedy Mojżesz staną przed faraonem (Wj 10.” Kiedy Jozue czyta prawo (Joz 8.

że to świę- ty obowiązek. że na razie twoja wiedza jest bogatsza od ich. że to. Spró- buj sprawić. jeżeli TY uważasz jakąś rzecz za złą dla nich. jak szanują swoje. wychowuj swoje dzieci w przekonaniu. a że mu to uczynili.16) Rodzice. przekonania. pewnego dnia będą was za to błogosławić. Bez wątpienia to absurd. zwątpiła w prawdziwość słów Boga: „śmiercią umrzesz”. że stary świat odrzucił ostrzeżenie Noego. że. Słyszałeś od niektórych. jest wiele rzeczy. Ucz je uczucia. czego od nich oczekujesz. i dlatego powinny robić wszystko. W takim przypadku powinieneś im wytłumaczyć i uza- sadnić wszystko. wiary w słowa rodziców. i uwierzcie mi. VIII. Wytłumaczcie im. w niebezpieczeństwo. Kto na pewno jest w wstanie opisać błogosławieństwa wpływające z praw- dziwej wiary? Albo inaczej. Muszą wiedzieć. że uważam ją za złą. które warto tłumaczyć 14 . Mówię szczerze. pocieszcie swe umysły tymi przykładami. ostrzeżenia. jaki sprowadza na świat jej brak? Brak wiary sprawił. Wychowuj je w zwyczaju wiary. aż do ostatniej godziny jego życia – brak wiary w  boże obietnice. Brak wiary sprawił. bo i tak nie rozumieją. żeby robić tajemnicę ze wszystkiego. a  kiedy TY twierdzisz. że powinieneś uczyć je wiary w to. że jeżeli czegoś nie wiedzą. co oni mówią.wspomnieli. Brak wiary sprawił. Brak wiary sprowadza człowieka do grzechu. to tak rzeczywiście jest. ze Ewa zjadła owoc. aby ufały twoim sądom. kto może pisać smutek. których czyta- li codziennie. Czytelniku. Niewiara trzymała Izrael na pustkowiu – to było płot odgradzający ich od ziemi obiecanej. brak wiary we wszystko. Nie załamujcie się. co jest przeciwne temu światu i jego dumie. je- żeli wasze dzieci jeszcze nie dostrzegają pełnej wartości łaski. w którym się znajduje. że coś jest dobre. do czego je zachęcasz. musi być dobre. to jest. to na pewno się jeszcze nauczą.nie uwierzyli w głos Mojżesza i proroków. iż to było o nim napisane. Przestrzegam cię przed taką po- stawą. Rozumiem przez to. że nauczysz je wiary. i że mogą bezgranicznie polegać na twoim słowie. że nie powinieneś niczego wymagać od dzieci. że Żydzi ukrzyżo- wali Pana chwały . Powinieneś przyzwyczaić je do myśli. Wychowujcie je tylko w obowiązku regularnego uczestnictwa.” (J 12. we własną grzeszną naturę. szanowały opinie tak samo. co mówisz.

że muszą je wykonać. żywa wiara. To jest cel. boleśnie odbijający się na ich umysłach. Ale w międzyczasie. „Wy jesteście przyjaciele moi. jak mi się wydaje. bo jego ojciec tak powiedział. muszą mieć jasność „dlaczego”. o dniu. że będzie dobrze. co usłyszał. gdzie. w jaki sposób. uzasadnień. Jak. kiedy zauważą mądrość twojej nauki. cokolwiek ja wam przykazuje. aby poczuły. jedyne. to ma być dla nich wystarczający argument. że każ- dy koń musi być kiedyś ujeżdżony. i był zadowolony. moim zda- niem okropny błąd. Żaden inny zwyczaj. to. Niech nie będzie żadnych pytań. jeśli uważasz to za stosowne. Rodzice. że one. ale ta odpowiedź była wystarczająca. i że przyjdzie taki dzień. Muszą ci wierzyć i być z tego zadowolone. że jest tylko dzieckiem – że myśli jak dziecko i dlatego nie wolno mu oczekiwać. Opowiedz mu o Izaaku. że na początku życia musimy być uczniami. Wyjaśniaj wszystko dziecku. Ucz dzieci posłuszeństwa. Posłuszeństwo jest jedyną rzeczywistością. ale nigdy nie zapominaj. odkładania na potem. Izaak nie wiedział. Mów swoim dzieciom. Zaklinam was na miłość. jeżeli mówisz. wiara w działaniu. używajcie wszelkich sposobów. Uwierzył. w przeciwnym razie zapłacicie ogromną cenę zmartwień i łez. To jest test na wierność Ludu Bożego. że pozna powód każdego zjawiska. że polecenia są rozsądne. dopilnuj- cie. to jest bodaj najważniejsza część wychowywania. że: „Bóg sobie obmyśli baranka na ofiarę paloną”. jaką żywicie do swoich dzieci. Kiedy wydajesz dzieciom po- lecenie. kiedy Abraham zabrał go na górę Morya (Rdz 22).” (J 15 . żeby czuły. że nie powinny niczego opierać na zaufaniu. jeżeli czynić będziecie. który jest wart każdego wysiłku. Ale wychowywanie w prze- świadczeniu. nie ma równie cennego wpływu na nasze życie. IX. dyskusji. Zapytał swego ojca: „A gdzież baranek na ofiarę paloną?”. aby nauczyć je wiary. spraw. Rodzice. (jeśli na prawdę je kochasz). że w każdej dziedzinie jest jakiś alfabet. że coś jest dobre. że ono musi wiedzieć. aby dzieci były wam posłuszne. który musimy sobie przyswoić. To widzialna wiara. kiedy.dzieciom. ponownych odpowiedzi. tak mało przecież jeszcze rozumiejące. to.

co „przykaże synom swoim i domowi swemu: (Rdz 18. Nie powinno cię dziwić. że robią to. to najbardziej bolesny widok. i znowu: „Dy- jakonowie niech będą mężami jednej żony. bolesne. jak będą do tego zdolne. tak. Czytelniku.24).19). I po raz kolejny. „albowiem Panu Chrystusowi służycie” (Kol 3. jak ważne jest posłuszeństwo dla tych. że „był poddany” Marii i Józefowi (Łk 2. nie pasujemy do niej. żeby spełniały po- lecenia. Dzieci nie powinny się zbyt wcześnie dowiedzieć. że nie są od niego niezależne. O sa- mym Jezusie Chrystusie wiemy. kiedy są młode. nie jesteśmy przystosowani do całkowitej swobody. Bolesny. Zwróć uwagę. któreby nie mogły być obwinione w zbyt- ku.15.” (1Tm 3.14). Naucz je posłuchu. że człowiek nie jest posłuszny 16 . Zwróć uwagę na posłuszeństwo Józefa wobec rozkazu Jakuba (Rdz 27. w przeciwnym razie będą się buntować przeciwko Bogu do końca życia. którzyby dziatki dobrze rządzili i własne domy. aby wysłuchiwały tego. Tym powinny się wyróżniać dobrze wychowane dzieci. Można spotkać wielu. Jak Izajasz uznaje za zło. kiedy „powstanie dziecię przeciwko starcowi” (Iz 3.2). którzy pozwalają dzieciom wybierać i myśleć samodzielnie na długo przed tym.5). bo widzę przykazanie boże odwrócone. że Paweł nieposłuszeństwo rodzicom traktuje jak jeden ze znaków dni ostatecznych (2Tm 3. postawione do góry nogami. i że nie będziemy na właściwym miejscu.” (Tt 1. jeżeli obydwoje rodzice nie są szanowani? Posłuszeństwo od najmłodszych lat ma swoje podstawy w  Piśmie Świę- tym. Zauważ.13).51). Znajdujemy je w modlitwie Abrahama. jakby nie było się czego wstydzić. albo nie poddane rządowi. co się do nich mówi z szacunkiem. dzieci wierne mający. starsi powinni być: „mężami jednej żony. który nie tyle będzie wychowy- wał rodzinę. dopóki nie nauczymy się szanować lepszych. egoizm i samouwielbienie. bo czuję skutki w dziecięcym charakterze. czy chcecie oglądać szczęście swoich dzieci? Zadbajcie. Jak może być mowa o przestrzeganiu piątego przykazania. Uwierzcie mi. którzy pełnią funkcje w kościele: „Któryby dom swój dobrze rządził. a nawet znajdują wymówki na ich nieposłu- szeństwo. I naucz je. któryby dziatki miał w posłuszeństwie ze wszelką uczciwością”. ta nauka jest dzisiaj bardzo potrzebna.4. Nawet ludzie wolni w Chrystusie nosili jarzmo. co im każą rodzice.12). zatem.6) Rodzice. Dla mnie rodzic wiecznie krzyczący i dziecko zawsze kierujące się własnymi ścieżkami. że na tym świecie nie powinniśmy rządzić.

uniki. to złota reguła. Zauważysz. Brzydzi się kłamstwem i hipokryzją. ile razy w Starym Testamencie Bóg nazywa siebie Bogiem Prawdziwym. Prawda wydaje się być przedstawiona przed nami. jeśli pozwalano mu w dzieciństwie na nieposłuszeń- stwo w względem ojca na ziemi. Jaki okropny dowód na naturalną grzeszność człowieka! Właśnie to powinniśmy zrozumieć na samym początku. Jak wiele przesady! Jak wiele się dodaje do zwykłej historii! Ile rzeczy się pomija. wiecznie obecnym przed oczyma dziecka. to stare grzechy. że szukanie wymówek. którą wielu powinno so- bie zaszczepić w głowie. abyście o to dbali dla własnej wygody i ułatwienia wzajemnych stosunków. przesadna wyobraźnia. Ucz je mówienia prawdy. i nic poza nią. czego powinno się unikać. Pomyśl tylko. jeśli kochacie swoje dzieci. Otwartość i szczerość zależy od rodziców i ich zachowania już w czasie niemowlęctwa ich dzieci. że jeżeli coś jest mniejsze od prawdy. tak częstego wśród dzieci. to jest droga do kłamstwa. że posłuszeństwo stanie się mottem. jak pomocne jest ufanie w słowo dziecka. Ich ojcem jest diabeł . Na dłuższą metę unikniesz zwyczaju ukrywania i tajemnic. Mów im bez przerwy. o których możemy powiedzieć. Mówienie prawdy w dzisiejszym świecie jest o wiele rzadsze niż nam się wydaje. Cała prawda. coś. chciałbym. że ufamy im bezgranicznie! Starożytni Persowie posiadali wiel- ką mądrość: głównym punktem edukacji dzieci był omówienie prawdy. Rodzice. aby w każdych warunkach były szczere. ze względu na rozwój charak- teru waszych dzieci. Za- chęcaj. ale zachęcam raczej. nie tylko. Kłamstwo i lawirowanie. 17 . abyś poszukał. i od tamtego czasu upadają w ten grzech wszystkie jej dzieci. jeżeli to leży w interesie mówcy! Jak niewielu jest pośród nas. to już jest kłamstwem. który jest w niebie. Czytelniku. Powinny wiedzieć. jako Jego wiodąca cecha. X. On nigdy nie zbacza z  prostej dro- gi.Ojcu. sprawcie.zwiódł Ewę odważnym kłamstwem. Staraj się stale przypominać o tym dzieciom. Polecam ten temat waszej uwadze. ile jest nieszczerości i oszustwa na tym świecie. i bez względu na cenę mówiły prawdę. bo on nie koniecznie może zależeć od tego.

aby być próżnym. to na pewno zasieje złe myśli w duszy. matką cudzołóstwa.49). i wielu innych. i obfitość pokoju” (Ez 16. żeby była ciągle w ruchu. Żydzi myśleli. Podejrzewam. To stała woda zaczyna się zanieczyszczać. który popełnił Dawid z żoną Uryjasza. Jeżeli masz konia. że bezczynność doprowadziła do większej ilości grzechów niż wszystko inne. co jest prawdą o nas. Służba i praca. Niech wasze własne sumienie odpowie. I w gruncie rzeczy się nie dziwię – wszystko wokół nas daje nam tę samą lekcję. a umysły zajęte. ale „Dawid został w Jeruzalemie”. sytość chleba. Nic nie zostało stworzone. pijaństwa. Bezczynny umysł jest jak otwarte drzwi i jeśli szatan nie wejdzie przez nie. W 2 Księdze Salomona czytamy. bo inaczej upadnie w grzechu. Głęboko wierzę. Ucz dzieci. twoje ciało za- 18 . Bezczynność uczyniła Sodomę tym. słaby i grzeszny. XI. i natychmiast diabeł zapukał do drzwi i wszedł. „Oto byłą nieprawość Sodomy. A człowiek. Odkupieni święci w chwale będą śpiewając oddawać chwałę i cześć Panu. Czy to nie była bezczynność? Wtedy zobaczył Betsabee – następnym krokiem jest upa- dek w grzechu. aby robił coś pożytecznego. którym z braku czasu nie wymienię. płynące strumienie są zawsze czyste. czy mówię prawe. inaczej wyobraźnia zacznie pracować i siać niepokój. Bezczynność jest najlepszym przyjacielem diabła. Musimy mieć nasze ręce wypełnione. to część każ- dego dzieła Boga. musi coś robić. Byliście leniwi. Anioły w niebiańskiej pracy – są służbą Pana. że bezczynność jest grzechem: według prawa każdy mężczyzna powinien wychowywać syna. Adam w Raju miał swoje zadania – miał się zajmo- wać ogrodem. I mieli rację. w przeciwnym razie się psuje. zawsze wy- konującą jego polecenie. Jeżeli wiecznie siedzisz. czym była. że Joab poszedł na wojnę przeciwko Ammonowi. pycha. Lenistwo miało też wiele wspólnego z okropnym grzechem. Wszystko. musisz dbać. Jeżeli masz maszynę parową. że należy naprawiać błędy na czas. jest także prawda o naszych dzieciach. musisz ćwiczyć. siostry twojej. niż wielu z nas. Oni znali serce ludzkie lepiej. że jest matką wielu uczynków ciała. nigdy nie będzie doskonały bez regularnej pracy. który ich odkupił. musisz go ćwiczyć. To najpewniejsza droga do zatwardzenia serc. Jeśli chcesz być w dobrej kondycji fizycznej.

” 19 . a  zabiega- jąc zginieniu jego niech mu nie folguje dusza twoja. Nie możesz powiedzieć.” (Prz 13. że Pismo nie wyraża się jasno na ten temat: „Kto zawściąga rózgi swej. jak sprawianie bólu tym. Nic nie jest równie przy- kre. ale kto go miłuje. Zwróć uwagę. XII. jak cenny jest czas. pełnym smutnego znacze- nia. niech bezczynność będzie uważana przez twoją rodzinę za grzech.18). żeby nie przymykać oczu na złe zachowanie. ani głuchym na rady ich dotyczące. póki o  nim nadzieja. że wkładają całe serce w  wykonywanie obowiązków. Kiedy wkładają serce w lekcje. Z kolei bardzo mnie cieszy. Nawet.24). ale przesadne uczucie i uwaga. kiedy całkowicie się poświęcają zabawie. kiedy widzę. Wiem. Uwierz mi. Jeśli bardzo kochasz swoje dzieci. i staraj się wpoić im zasady prawidłowego nim gospodaro- wania. ma w nienawiści syna swego. to niemiłe rzeczy. Rozpuszczanie jest bardzo wyrazistym słowem. Bardzo mnie boli. I tak samo jest z duszą. Staraj się zawsze wypełniać czas czymś pożytecznym. „Karz syna swego. Wychowuj je w ciągłej obawie przed lekceważeniem błahostek. proszę przedstaw tę opinię przed swoimi dziećmi.czyna niedomagać. a raczej powinieneś przeżywać ból kary i strofowania. których kochamy i doprowadzanie ich do łez. Dopilnuj. jakkolwiek by to nie bolało. „Głupstwo przywiązane jest do serca młodego. Aktywny i żywy umysł jest trud- nym celem dla diabła. że jesteśmy wrażliwi na nasze ciało. kiedy się uczą. ale rózga karności oddali je od niego. że kara i strofowanie. tak długo dziecko nie będzie mogło być wychowywane bez kary. kiedy widzę je w ruchu. Ale tak długo. tak nie wolno robić. To natu- ralne. że to nie czyni cię śle- pym na winy dzieci. kiedy dzieci marnują czas nad jakąś czynnością. a twój wróg będzie miał trudności z dostaniem się do ciebie.” (Prz 19. Dzisiaj najkrótszą drogą do rozpuszczenia jest pozwolenie dziecku na jego własną drogę – pozwolenie robienia źle i niekaranie za to. że chcesz zniszczyć duszę dziecka. Ten element powinien być przez ciebie szczególnie pilnowany. jak serce jest sercem. kiedy wiem. wczas go karze. chyba. to coś. Czytelniku. Ucz je. czego powinniśmy się obawiać.

a nie zachcianek.17) Jakie silne i  przekonywujące są te fragmenty! A. Rodzice. Ty go bij rózgą. zaklinam na miłość waszych dzieci. Na pewno wierzący. Ale czy nie było w tym jego winy? Nie może być wątpliwości. Nie powinieneś spełniać każdego życzenia czy kaprysu. a sprawić odpocznienie. Kto może spokojnie czytać historię jego dzieci i ich grzechów? Kazirodztwo Amona. bardzo błądzi. bez względy na to. a duszę jego z piekła wyrwiesz. że w wielu chrześcijańskich rodzinach są prawie nieznane. A jaki był tego koniec? Usłyszał o ich śmierci w bitwie. że waszym pierwszym obowiązkiem jest rozważanie ich prawdziwych celów.”. Jego synowie. Dawid był ojcem zapominającym o  winach. Przypominam.15) „Nie odejmuj od młodego karności. Wychowujcie je. jeżeli nigdy nie karzecie dzieci. ale go nie ma. jaki smutny fakt. że była. Jednym słowem cenił bardziej synów niż Boga. wyniosłość Adinijasza: na pewno to były wielkie błędy wynie- sione z domu.(Prz 22. On tyl- ko ich delikatne upominał. się potykali. Ojcowie i  matki. i przynosi owoce. Ich dzieci potrzebu- ją nagany. unikajcie pobłażliwości. pozwalał kroczyć dzieciom własny ścieżkami. aby być mądrym na czas. „Ró- zga i karność mądrość daje.13-14). Przyjrzyj się przypadkowi Heliego. o  który święci Pańscy. Potrzebują strofowana.6. i sposób rozkosz duszy twojej. a on sam pogrążył się w żalu. „A nie gromił go nigdy ojciec jego. bez względu na wiek. Ostrzegam was. morderstwo i bunt Absalomona. to jest kamień. A ta księga przypowieści nie jest przestarzała i nieodpowiednia dla chrześcijan. „Karz syna twego. a nie zadowalajcie – a przyniesie to ogromne zyski. robicie im krzywdę. (1Sm 2. Jest dana dla naszego nauczania. wszakże nie bronił im tego”. ale rzadko ją otrzymują. tak jak List do Rzymian czy Efezjan. Znajduję rozwiązanie w podsumowaniu Adinijasza w 1Krl 1. bo jeźli go ubijesz rózgą. 20 .” (Prz 29. Radzę. Ofni i Fineas „na się przekleństwo przywodzili synowie jego. kiedy powinien być stanowczy i surowy. mówię wam szczerze. 3. które zbroiły. mówiąc przeczżeś to uczynił?” Tu leży źródło problemów.” (Prz 23. I zbierał tego żniwo.22-29. Została napisana pod natchnieniem bożym. ale dziecię swawolne zawstydza matkę swoją. nie umrze.13) Przypomnij sobie także przypadek Dawida.15. który wychowuje swoje dzieci bez uwagi i nie troszczy się o to. co jest napi- sane.

4 Uważaj. jeśli wychowujesz swoje dzieci mądrze. szybko urosną. Zwróćcie uwagę na ten aspekt wychowania. Jest bardzo kłopotliwy. naśla- 21 . kiedy urośnie.3 Zastraszani ludzie i  urazy żyją długo. co czyni. On zna te wszystkie rzeczy. i jakimi kroczymy ścieżkami. co według ciebie jest nieodpowiednie. i że jeśli mówisz o karze. gotując ich do wspól- nego życia w Niebie. ale jesteś gotów działać. że jesteś gotów karać za nie- posłuszeństwo. ani. ile możemy znieść. kim są nasi przyjaciele. Niech dzieci nie będą bożkami. wie gdzie jesteśmy. że Bóg ma swój wybrany lud – rodzinę na tym świecie. Czytelniku. Nie strasz zbyt mocno. ale naprawdę i szczerze. bo Bóg ci może je kiedyś zabrać. jak Bóg wychowuje swoje dzieci. jakimi cieszymy się przywilejami. wiem. Tyle słońca. którzy zostali potępieni grzechem. o co poprosi. że może oczekiwać spełnienia każdego marzenia. Ucz się mówić dziecku „nie”. On zna nasze uczynki. że możesz się nie zgodzić na coś. częste i powierzchowne wymierzanie spra- wiedliwości jest głupie. Przypominaj im stale. jest dla naszego dobra. W  wychowywaniu dziecka nie ma błahostek. XIII. Wybierz. żeby nie przymykać oczu na małe psoty pod pretekstem ich nie- szkodliwości. Zna charakter każdego z nas – nasze dobre i złe strony – zna nasze potrzeby. Zachowuje się jak ogrodnik przycinający gałęzie winoro- śli. i wszystko. wszystko jest ważne. tyle deszczu. kiedy dziecko jest małe. Małe chwasty szkodzą tak samo jak inne. Pokazuj. jeśli nie zadasz sobie trudu. Teraz Bóg Ojciec wychowuje członków swej rodziny. żeby udowodnić twoje szaleństwo.jak bardzo kochasz swoje dziecko. ale poszli po pokój do Chrystusa. Wszyscy biedni grzesznicy. abyśmy dawali jak najlepszy owoc. Każ rzadko. czego potrzebuje. że zrobisz wszyst- ko. Pokaż. którzy wierzymy w zbaw- czą moc Jezusa Chrystusa jesteśmy jej częścią. nie tylko straszysz. tyle słodyczy i goryczy. stali się tą rodziną. My wszyscy. Ale. co wolisz. Biblia mówi nam. Każdemu daje to. Nie pozwól mu myśleć. będziesz miał kło- poty. aby przyniosła większy owoc. Jeśli je zostawisz. jakie mamy oczekiwa- nia.

Zsyła choroby. jakby Bóg coś umieszczał poza zasięgiem naszych ramion mówiąc: „To nie jest dobre dla ciebie. ale jak pamiętasz to pragnienie nigdy nie zostało spełnione. choć czasami ciemna. które daje ci Bóg. że jakieś dziecko Boże mówiło ze Ojciec nie traktuje go dobrze? Nie. Dzieci Boże zawsze mówią. jakich On nie chciałby spełnić. On wszystko. A ty. Pwt 21.duj sposób. Zsyła krzyże i  zawody. jak często Bóg zsyła nieszczęścia. że nie poszli własną drogą. Tak. Niewielu jest takich. „I utrudził się lud bardzo w onej drodze. jak często Bóg prowadzi swój lud ścieżkami. tak nie można”. To wydawało im się bardzo ciężkie. (2Kor 12. Tak! Mogą ci również powie- dzieć. co nim było. ze nigdy nie słyszałeś. Wyciągnij wnioski z lekcji. 22 . ale ten tego nie uczynił. Niektórzy z nas też są przytłoczeni różnymi nie- szczęściami. Zauważ. ale idź za mną. Nie możemy zobaczyć znaczenia jego postę- powania. choć nie wiemy dokładnie. Apostoła Pawła trapił jakiś problem.17. że Bóg działał o wiele lepiej. czy słyszałeś. w jaki to robi Bóg Ojciec. nie możemy odkryć celu tego wszystkiego. niż sami byliby w stanie zapewnić. że na dłuższą metę to było błogosławieństwem. Nie możemy zobaczyć sensu ścieżki.” (Wj 13. ale zawsze była jakaś bariera. była łatwa i pełna spokoju. Ale wiemy. Upadamy pod siłą ręki.4) Zauważ. i że Jego droga. zabiera własność i przyjaciół. Zawsze było tyle rzeczy do osiągnięcia. że trzy- krotnie błagał Pana. Mojżesz bardzo chciał przejść Jordan i zobaczyć Zie- mię Obiecaną.8-9). Zmienia ich położenie. żeby mu pomógł. które wydają nam się ciemne i nieprzeniknione. Nie wahaj się wydawać mu poleceń. robi dobrze. co robi. To tak jakby ojciec wziął nas za rękę i zaprowadził w ciemne miejsce mówiąc: „Nie zadawaj pytań. Czasami nad- miar dróg jest dla nas kłopotem. jak wiele rzeczy Bóg nie dopuszcza do swych dzieci. Taki jest plan Boga. otaczają nas trudności. który nigdy osobiście nie zmierzyłeś się z tego rodzaju problemami. co twoim zdaniem uczyni mu krzywdę. która nas ściska. ale Izrael nie był nią poprowadzony. jestem pewien. którzy mają pragnienia. Nie obawiaj się zabraniać dziecku niczego.” Była prosta droga z Egiptu do Ziemi Chananejskiej. niż oni sami by to zrobili. że działanie Boga dało im o  wiele więcej szczęścia. przez pustynię. Zauważ. szli naokoło. którą kroczymy. Więc jego metoda musi być prawidłowa. nawet jeśli nie rozumie ich mądrości. ich udziałem są rzeczy ciężkie dla ciała.

Instruowane. grzeszy podwójnie. żeby cię szanowały. jak dom. nie zapominajcie. czy to w dobry czy zły. Staraj się być raczej żywym przy- 23 . że jesteś szczery i chcesz. że leki dla umysłu nie powinny być odrzucane z powodu gorzkości. Ludzie obserwują nasze postępowanie. nakazywanie na niewiele się zdadzą. ludzie mogą przypuszczać. jaki jesteś przy dzieciach. to tak. Naśladowa- nie jest silniejszą zasadą niż pamięć. jakby kierować ich głowę w stronę nieba ciągnąc jednocześnie do piekła.” Mało wiemy o sile przykładu. co słyszą. To jest boży plan. Stałe zaspokajanie jest drogą do egoizmu. Zwróć. kiedy zauważasz. że dzieci uczą się przez obserwację a nie słuchanie. Czytelniku. To jest boży plan. że tego potrzebuje jego dusza. które dla małego umysłu wydają się bezsensowne. kiedy w końcu się ziszczą. że taki sposób wychowania sprawi. wierzcie. więc uwagę na to. nie ważne. Ojcowie i  matki. To. jak to jest dla ciebie bolesne. Nikt z nas nie może żyć sam dla siebie. Naj- lepsi nauczyciele nie będą przykładem. Ileż radości jest. Za- wsze wpływamy na otoczenie. Pa- miętnej. XIV. tak długo.prowadzić go ścieżkami. Ten przy- kład najjaśniej widać w relacji rodziców z dziećmi. dawanie rad. że dziecko będzie nie- szczęśliwe. jaki dajesz przykład. rzadko są szczęśliwe. Nie wzdrygaj się przed upominaniem czy poprawianiem. co widzą ma o wiele większy wpływ niż to. że również myślimy dobrze. Uleganie mu jest najpewniejszą drogą do tragedii. że ten kto grzeszy przy dzieciach. nie bądź mądrzejszy od Boga – wychowuj swoje dzieci tak. chyba. że jesteśmy błogosławieni. że są poparte przykładem twojego postępowania. Żadna szkoła nie ukształtuje tak charakteru. czy czynią coś dla Boga czy grzeszą. jak długo twoje postę- powanie będzie temu zaprzeczać. To złudzenie. Jeśli nasze pragnienia nie są spełniane. Arcybiskup Tillotson mądrze zauważył. jeżeli postępujemy pra- widłowo. Nie obawiaj się. A egoiści i rozpuszczone dzieci. Dzieci nigdy nie uwierzą. jak on wychowuje swoje. Wychowując pamiętaj. jakim mogą być rodzice. że „Dawać dzieciom dobre polecenia i zły przykład. To prawda. to znaczy.

kiedy zauważamy. To jest spadek. łasce. co naprawdę myślisz i czujesz. Gwałtowny charakter. a drugą burzy. że dzieci będą robić coś. który dostaliśmy po Adamie. XV. Nawet. czego sam nie robi orze na ugorze. będą cię naśladować. Ostrzegam. która przez cały dzień tkała. Jesteś dla nich modelem. Objawy pokażą się już we wczesnym wieku. aby nauczyć się grzeszyć. jak wie- le zepsucia i zła może być w dziecięcym sercu. jeśli zobaczą. który każe robić dzieciom coś. ale nie daje dobrego przykładu. Bądź przykładem i świa- dectwem Słowa Bożego. niech twoja rodzina to zauważy. jeżeli rodzic się stara wychowywać. bez- błędnie zgadują. To bolesne. uczyn- nością. Rzadko będą robiły coś. jak z mityczną siecią Penelopy. i że nie będziesz mieć problemów. Nie uważaj. Nie możesz oczekiwać. temperamentem. To tak. Zrozumiesz powiedzenie: jaki ojciec. ale zrozumieją twoje życie. hipokryzja. To dziedzictwo należ do nas wszystkich. aby uchronić cię przed niebiblijnymi treściami. Ale nie zniechęcaj się tym widokiem. taki syn. przebiegłość. Takie samo musi być twoje wychowywanie. Ten. w Dniu Pańskim. złe tendencje. Dzieci nie potrzebują nauki. jeśli zauważą. musisz być na to gotowy. Powinno cię to raczej skłonić do pilności w przeciwdziałaniu 24 . Nie „idźcie”. zachowaniem. że sam tego unikasz. kiedy widzimy. na której cię nie ma. a nocą pruła. szybko zauważają hipokryzję. fałsz. albo nie- które z nich są nawet w twoich dzieciach. egoizm. mogą tego nie zrozumieć. Dawaj przykład słowem. Wychowując pamiętaj o mocy grzechu. w modlitwie. Dzieci są uważnymi obserwatorami. dobre rady. nie będą chodzić ścieżką. jak są naturalne. że ty sam tego nie robisz. jeśli tylko zastosujesz właściwe metody. ale „chodźcie”. Ujmę problem krótko. bardzo szybko przyswajają sobie twoje opinie. że jest coś dziwnego w grzesznym małym sercu. pilnością. Nie myśl.kładem Chrystusa. lenistwo w  osiąganiu celów – te wszystkie rzeczy. Twoje uzasadnianie. że nie możesz na to liczyć.. z którą przychodzimy na świat. twoje mądre polecenia. i jak szybko pojawią się tego owoce. tak naprawdę jedną ręką buduje. Zapamiętaj. wiarą. To jest ta upadła natura. co Cezar mówił do swych żołnierzy w bitwie. hojnością. duma. to przerażające. że umysł twojego dziecka jest jak biała kartka.

Ojcowie i matki.11). jeśli nie będziesz czerpać korzyści z obietnicy. który się nigdy nie zmienia. rozjaśniającym serca patriarchów. Wychowując dzieci pamiętaj o obietnicach Pisma. kie- dy wasze serca upadają. Ze wszystkich sił starają się o iskrę. Pomyśl sobie co oznacza taka obietnica. godne zaufania. Na pewno tu leży ukojenie. kto jest obietnicą. Rodzice rzadko są zbyt uważni.zjawisku z bożą pomocą. w którym dobre wychowywanie przyniesie efekty – „gdy się zstarzeje”. który ma w ręku czysty tekst nie upadnie. to czas. dobrze wychowane. Noe. Nigdy nie słuchaj tych. ale nie wiesz. „Potem”. 25 . Bądź bardzo ostrożny. Rzeczy niemożliwe dla człowieka są błahostkami dla Boga. Izaak. Czy stało się kiedyś tak. Mówi o określonym cza- sie. i uspokójcie dusze. ale na siebie. Pamiętaj o naturalnych skłonnościach do zła. nie odstąpi od niej. kiedy on często działa. Po twojej stronie stoi jasna obietnica: „Ćwicz młodego według potrzeby drogi jego. bo gdy się zstarzeje. spójrzcie. Abraham. kiedy żmudna pra- ca przynosi spokojny owoc sprawiedliwości (Hbr 12. nie zrzucaj winy na Boga. one kwitły w  ich duszach. która wspiera umacnia wierzących w  każdym wieku. Pomyśl. zarówno w sprawach ciała.6). co mówi Słowo. są gotowe się zatrzymać. Czytelniku. zanim powstała Biblia. co jest w obietnicy. XVI. jak i łaski. Pomyśl raczej.” (Prz 22. że twoje dzieci są dobre. Józef. skłonne do wybuchu. którzy mówią. to czas. i uważaj. Ten. że nie dotrzymał słowa? Albo czy Jego słowo nie czyni dobra? Nic nie jest dla Niego za trudne. Ja- kub. wszyscy żyli z  kilkoma obietnicami. To nie jest jakieś słowo dane przez człowieka skłonnego do kłamstwa i  grzechu. który odmówił pracy w winnicy ojca pokutuje i idzie (Mt 21. staraj się odciągać dziecko od zagubienia. kiedy syn. Bóg nie daje wszystkiego w jednej chwili. To słowo Króla Królów. w związku z tym i ten temat potraktuje krótko. Chcę uniknąć zniechęcenia. Enoch. jakie błogosławieństwa mogą przyjść po twojej śmierci. które cechują twoje dzieci. „Potem”. która zapali ich grzeszność. Obietnice są serdecznością. że ich serca są gorące. zanim ją odrzucisz. Pomyśl. to taki czas. „Potem”. Możesz nie zauważyć tego na własne oczy. Obietnice były światłem nadziei.29).

„Potem”. jak Jakub patrzył na swoje. jeśli kochacie swoje dzieci. Tak czynił Hiob po one wszystkie dni. „a wstawając rano sprawował całopalenia według liczby ich wszystkich.9). bo po wielu dniach znajdziesz go. czyńcie podob- nie. konkludując. Temat modlitwy przedstawiam jako najważniejszy i  kluczowy dla was wszystkich. bo go kochał: „O by tylko Ismael żył przed obliczem twojem!” (Rdz 17.” (Ps 127. bo mówił Hiob: Podobno zgrzeszyli synowie moi. które zasiałeś nieustającą modlitwą. a płód żywota nagrodą. Zauważ. Nie wątpię. Dlatego podlewaj ziarno. i jeżeli nie dotknie serca twego dziecka. aby był hojny i miłosierny w swych darach. bądź pewien. Nie możecie nadać im imienia zanim nie poprosicie o miłosierdzie. że wiele dzieci powstanie w dniu sądu błogo- sławiąc rodziców za dobre wychowanie.18).5). twoje starania nie mają sensu. Rodzice. Patrz na dzieci. Idź więc w wierze. Jest bardziej gotowy do błogosławienia niż my do proszenia.” (Rdz 33. którego rodzice muszą wyczekiwać. mówi Duch. A teraz. Dziecko wielu modlitw rzadko upada w grzech.5). pozwól mi raz jeszcze zwrócić uwagę na potrzebę 26 .12). żyć nią. jak Manue mówi do anioła o Samsonie: „Ale cóż będzie za obyczaj dziecięcia. tak jak Józef. Ale On uwielbia być błagany. jak Abraham wstawił się za Ismaelem. Potem poproś Boga ze świętą odwagą. to czas. które Bóg dał z łaski słudze twemu. Mów razem z psalmistą: „Oto dziatki są dziedzictwem od Pana. a  złorzeczyli Bogu w  sercach swych. które nie dawało żadnych owoców za życia rodziców. jak czule Hiob troszczył się o dusze swych dzieci. On ma w swych dłoniach serce każdego człowieka. Eliasz trzy razy rozciągnął się nad dzieckiem wdowy. Zauważ. i co za sprawa jego” (Sdz 13. że twoja praca nie pójdzie na marne. zanim Pan je wskrzesił. Bóg ma o wiele więcej chęci do wysłu- chiwania niż my do modlitwy. które mi tu dał Bóg” (Rdz 48. Powiedział do Eza- wa: „Dziatki to są.”.1).” (Hi 1. największe staranie nie przyniosą efek- tu. Bez błogosławieństwa pańskiego. XVII. jeżeli nie odnoszą na- tychmiastowych sukcesów – musisz mieć nadzieję. „Puszczaj chleb twój po wodzie. Patrz na swoje dzieci tak. (Kaz 11. Weź z niego przykład i wytrwaj. powiedział Ojcu: „Synowie to moi. Przyjrzyj się. Wychowuj dzieci stale się modląc o błogosławieństwo twojej pracy.3).

Wasze własne szczęście od tego zależy. który może powiedzieć. nie Orfą. Dobrze wiem. Zaklinam na dusze waszych dzieci. Nie ma na świecie nic straszniejszego ponad smutki przynoszone przez dzieci. jeśli chcesz. Rut. nie Rubenem. Dzieci mogą być łukiem. twoje dzieci będą dobrze wychowane. Naprawdę. w każdym tego słowa znaczeniu. Jakub. jeśli chcesz wychowywać dzieci dla chwały niebieskiej. że Bóg działa w sposób przeze mnie opisany. jak Noe być zawstydzonym z powodu ich uczynków. aby twoje dzieci były dla ciebie pociechą i pomagały na sta- rość. możecie nawet znaleźć im chrześcijańskich pomocników. jak Rebeka być znużonym życiem: Jeśli takie jest twoje życzenie. Zwróć uwagę. możecie zadbać. Judą. aby twoje własne zaniechania nie kładły się cieniem na two- jej starości. Na wasze przyszłe samopoczucie i spokój. opinii. uwierzcie mi. 27 . używajcie wszelkich środków. i wszystkie rzeczy robi zgodnie ze swoją wolą. dom daje nam podstawy smaku. Dawid. że Roboam był synem Salomona a Manases Ezechiasza. tak jak Bolton na łożu śmierci: „Nie wierzę. ciężki będzie koniec dla ich dusz. a nie smutkiem. z którego wylatuje ostra strzała raniąca ser- ce. w którym formułuje się zwyczaje. Ale wiem także. pamiętaj o mojej radzie. które dorośli muszą pić. i że nie zawsze jest tak. jeśli nie chcesz.i wagę używania własnej mocy. czy zasypywać wiedzą. aby wychować dzieci w odpowiedni spo- sób. że którekolwiek z  was będzie śmiało spotkać mnie przed sądem Chrystusa w nieodnowionej formie. To one sporządzają gorzkie napoje. aby dzieci były ochrzczone. możecie wysłać je do najlepszej szkoły. Zadbaj. że Bóg jest Panem. wychowuj je dobrze za młodu. abyś nie musiał płakać z powodu niewdzięczności dziecka. żeby były błogosławieństwem a nie przekleństwem. Szczęśliwy jest człowiek. Dzieci powo- dowały najsmutniejsze łzy. gdzie kształtuje się charakter. kiedy będziesz wymagał jego pomocy. czy zapisać do chrześcijańskiego kościoła. i jeśli będziesz odpowiednio się zachowywał. dawać biblie i modli- tewniki. Wiem. Dom. Mógłby to potwierdzić Adam. to w waszym interesie. rado- ścią. aby to wychowanie domowe było jak najlepsze. to takie miejsce. Ojcowie i matki.” Ojcowie i matki zaklinam was przed Bogiem i Panem Jezusem Chrystu- sem. że pobożni rodzice mają pobożne dzieci. Jeśli chcesz. Zadbaj o to. Ale jeżeli jednocześnie nie będą systematycz- nie wychowywane w domu.

i mam nadzieję. 28 . Zbyt często rodzice nie rozumieją siebie. aby nas zbawić. aby odświeżać. że rzeczywiście będziesz dobrze wychowywać swoje dzieci. więc pewny. abyście poczuli wagę własnej duszy. aby przyprowadzić swe dzieci do Jezusa. uświęcać i poruszać dusze. kiedy przyjdzie do ich serca. że potem będziesz żało- wać za grzechy swoich dzieci i próbować wyrwać je z ognia. dla Chrystusa. ani swoich dzieci. Nie zdają sobie sprawy z ogromnej różnicy. czyniąc je nowym stworzeniem. i dlatego są szczęśliwi zostawiając dzieci samym sobie. Wiem. Pan uczy. więc pewny. Jestem. aby mogły dzięki niemu żyć. Jestem. a chrześcijańskie wychowanie wzgardzone i lekceważone. którzy czytają ten artykuł. wychowuj dobrze dla nieba. i  nigdy nie przestały. Wy- chowuj dobrze dla ziemi. że użyjesz każdej drogi. Teraz Pan uczy cię. to będę się modlić za wszystkich. aż do momentu. w tym życiu i przygotowywać je do przyszłego. Wychowuj dla Boga. aby Bóg ich dotknął. że zachęcisz swe dzieci. że nienawidzi grzechu. że wszyscy potrzebujemy Ducha Świętego. dla wieczności. jaka jest pomiędzy naturą a łaską. Jeśli chodzi o konkluzję. To jed- na z przyczyn. aby się modliły do niego bez ociągania. Pan za to wynagradza. Pan uczy nas wszystkich jak cenny jest Chrystus i jaką wielką i doskonałą rzecz zrobił. dla której chrzest jest czystą formalnością.

ale inni stosują jest zbyt rzadko. Jest więcej niż kilka osób. co potrafi zapamiętać trzylatek. czy zasługują na karę. 3 Niektórzy rodzice i  opiekunowie mają zwyczaj nazywania „nieznośnym dzieckiem” chłopca czy dziewczynkę przy każdej okazji. Kilka razy byłem ogromnie zdzi- wiony. nie zrobi wrażenia na innym. że ich dzieci zrobiły coś złego. Chcę tylko wyrazić sprzeciw wobec modnego poglądu. Bez wątpienia niektórzy rodzice nadużywają kar cielesnych. jak ciężko jest Chrześcijańskim rodzicom przyznać. nie mogę się oprzeć chęci zaznaczenia. coś. (Przypisy) 1 Jako pastor. Ich charaktery są bardzo różne. że żadne dziecko nie zasługuje na lanie. 4 Nie ma najlepszej metody na karanie dziecka. bardzo trudno jest podać jakąś generalną zasadę. że ich dzieci coś zbroiły. niż ich dzieci. często bez przyczyny. w którym ludzie mają sztywną opinię. w którym powinno się zacząć religijną edukację dziecka. co jest odpowiednie dla jednego. 29 . niż żebym miał powiedzieć. Znane są jednak wspaniałe zapisy tego. Jednak rzadko zaczynamy za wcześnie. Umysł niektórych dzieci otwiera się szybciej niż u rówieśników. To bardzo głupi zwyczaj. z którymi bym chętniej porozmawiał o ich własnych grzechach. 2 Jeśli chodzi o wiek. Obwinianie nie powinno mieć miejsca bez przyczyny. że bardzo trudno jest znaleźć inny temat.

30 .

31 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful