You are on page 1of 133
橘 ª Œ Œ
橘 ª Œ Œ

Ark: Z.0.0.0.

Poradnik doboru

Ark: Z.0.0.0. Poradnik doboru

Powrót do

Powrót do zaworów

zaworów

Ark: 0.0.0.

 
 

Spis tre ci

Poj cia podstawowe.

 

Arkusz: Z.1.1.1. Elementy d awi ce przep yw. Arkusz: Z.1.1.2. Instalacja przep ywowa. Arkusz: Z.1.2.1. Obliczanie wspó czynnika K v dla ró nych p ynów. Arkusz: Z.1.3.1. Istota doboru zaworu na podstawie wymaganego wspó czynnika K v . Arkusz: Z.1.3.2. Istota doboru zaworu na podstawie jego charakterystyki hydraulicznej. Arkusz: Z.1.3.3. Istota doboru i regulacji zaworów balansowych.

 

Karty doboru zaworu na podstawie warto ci K v .

Arkusz: Z.2.1.1. Ciecze o niskiej lepko ci, < 20 mm 2 /s. Arkusz: Z.2.2.1. Ciecze o zwi kszonej lepko ci, > 20 mm 2 /s. Arkusz: Z.2.3.1. Gazy czyste i mieszaniny gazowe. Arkusz: Z.2.4.1. Para wodna przegrzana. Arkusz: Z.2.5.1. Para wodna nasycona. Arkusz: Z.2.6.1. Kondensat o parametrach bliskich wrzenia. Arkusz: Z.2.7.1. Mieszanina pary i kondensatu. Arkusz: Z.2.8.1. Wp yw wstawek redukuj cych rednic ruroci gu. Arkusz: Z.2.9.1. Obliczenia warunków wyst powania kawitacji.

Warto ci wspó czynnika K v dla typoszeregów zaworów.

Arkusz: Z.3.1.1. Zawór reguluj cy Fig. 202. Arkusz: Z.3.1.2. Zawór reguluj cy Fig. 443. Arkusz: Z.3.1.3. Zawór balansowy Fig. 221 (warto K v ). Arkusz: Z.3.1.3.a. Zawór balansowy Fig. 221 (warto K v,sig ). Arkusz: Z.3.1.4. Zawór balansowy Fig. 445. Arkusz: Z.3.1.5. Zawór zaporowy z grzybem d awi cym Fig. 225 (DN15 DN80). Arkusz: Z.3.1.6. Zawór zaporowy z grzybem d awi cym Fig. 225 (DN100 DN250). Arkusz: Z.3.1.7. Zawór zaporowy z grzybem d awi cym i nap dem elektrycznym Fig. 227. Arkusz: Z.3.1.8. Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231(DN15 DN40). Arkusz: Z.3.1.9. Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231(DN50 DN150). Arkusz: Z.3.1.10. Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236 (DN15 DN40). Arkusz: Z.3.1.11. Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236 (DN50 DN150).

Charakterystyki hydrauliczne dla typoszeregów zaworów.

 

Arkusz: Z.3.2.1. Zawór reguluj cy Fig. 202. Arkusz: Z.3.2.2. Zawór reguluj cy Fig. 443. Arkusz: Z.3.2.3. Zawór balansowy Fig. 221. Arkusz: Z.3.2.4. Zawór balansowy Fig. 445. Arkusz: Z.3.2.5. Zawór zaporowy z grzybem d awi cym Fig. 225. Arkusz: Z.3.2.6. Zawór zaporowy z grzybem d awi cym i nap dem elektrycznym Fig. 227. Arkusz: Z.3.2.7. Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231. Arkusz: Z.3.2.8. Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236.

Zawór reguluj cy Fig. 202.

 

Arkusz: Z.4.1.1. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN15 i DN20. Arkusz: Z.4.1.2. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN25 i DN32. Arkusz: Z.4.1.3. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN40 i DN50. Arkusz: Z.4.2.1. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN15 i DN20. Arkusz: Z.4.2.2. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN25 i DN32. Arkusz: Z.4.2.3. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN40 i DN50.

 

Zawór reguluj cy Fig. 443.

 

Arkusz: Z.4.3.1. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN40 i DN50. Arkusz: Z.4.3.2. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN65 i DN80. Arkusz: Z.4.3.3. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN100 i DN125. Arkusz: Z.4.3.4. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN150 i DN200. Arkusz: Z.4.3.5. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN250 i DN300. Arkusz: Z.4.4.1. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN40 i DN50. Arkusz: Z.4.4.2. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN65 i DN80. Arkusz: Z.4.4.3. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN100 i DN125. Arkusz: Z.4.4.4. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN150 i DN200. Arkusz: Z.4.4.5. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN250 i DN300.

 

Ark: Z.0.0.1.

Poradnik doboru

Ark: Z.0.0.1. Poradnik doboru

Powrót do

Powrót do zaworów

zaworów

Ark: 0.0.0.

 
 

Spis tre ci c.d.

Zawór balansowy Fig. 221. Arkusz: Z.4.5.1. Ogólne dane ilo ciowe dla typoszeregu zaworów.

 

Arkusz: Z.4.5.2. Charakterystyki sygna owe zaworów DN ½” i DN ¾”. Arkusz: Z.4.5.3. Charakterystyki sygna owe zaworów DN 1” i DN 1¼”. Arkusz: Z.4.5.4. Charakterystyki sygna owe zaworów DN 1½” i DN 2”.

Zawór balansowy Fig. 445.

 

Arkusz: Z.4.6.1. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN65 i DN80. Arkusz: Z.4.6.2. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN100 i DN125. Arkusz: Z.4.6.3. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN150 i DN200. Arkusz: Z.4.6.4. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN250 i DN300. Arkusz: Z.4.6.5. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN65 i DN80. Arkusz: Z.4.6.6. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN100 i DN125. Arkusz: Z.4.6.7. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN150 i DN200. Arkusz: Z.4.6.8. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN250 i DN300.

 

Zawór zaporowy z grzybem d awi cym Fig. 225.

Arkusz: Z.4.7.1. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN15 i DN20. Arkusz: Z.4.7.2. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN25 i DN32. Arkusz: Z.4.7.3. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN40 i DN50. Arkusz: Z.4.7.4. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN65 i DN80. Arkusz: Z.4.7.5. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN100 i DN125. Arkusz: Z.4.7.6. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN150 i DN200. Arkusz: Z.4.7.7. Wspó czynnik przep ywu K v zaworu DN250. Arkusz: Z.4.7.8. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN15 i DN20. Arkusz: Z.4.7.9. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN25 i DN32. Arkusz: Z.4.7.10. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN40 i DN50. Arkusz: Z.4.7.11. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN65 i DN80. Arkusz: Z.4.7.12. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN100 i DN125. Arkusz: Z.4.7.13. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN150 i DN200. Arkusz: Z.4.7.14. Charakterystyki hydrauliczne zaworu DN250.

Zawór zaporowy z grzybem d awi cym i nap dem elektrycznym Fig. 227.

Arkusz: Z.4.8.1. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN15 i DN20. Arkusz: Z.4.8.2. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN25 i DN32. Arkusz: Z.4.8.3. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN40 i DN50. Arkusz: Z.4.8.4. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN65 i DN80. Arkusz: Z.4.8.5. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN15 i DN20. Arkusz: Z.4.8.6. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN25 i DN32. Arkusz: Z.4.8.7. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN40 i DN50. Arkusz: Z.4.8.8. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN65 i DN80.

Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231.

Arkusz: Z.4.9.1. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN15 i DN20. Arkusz: Z.4.9.2. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN25 i DN32. Arkusz: Z.4.9.3. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN40 i DN50. Arkusz: Z.4.9.4. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN65 i DN80. Arkusz: Z.4.9.5. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN100; DN125 i DN150. Arkusz: Z.4.9.6. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN15 i DN20. Arkusz: Z.4.9.7. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN25 i DN32. Arkusz: Z.4.9.8. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN40 i DN50. Arkusz: Z.4.9.9. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN65 i DN80. Arkusz: Z.4.9.10. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN100 i DN125. Arkusz: Z.4.9.11. Charakterystyki hydrauliczne zaworu DN150.

Ark: Z.0.0.2.

Poradnik doboru

Ark: Z.0.0.2. Poradnik doboru

Powrót do

Powrót do zaworów

zaworów

Ark: 0.0.0.

 
 

Spis tre ci c.d.

Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236.

 

Arkusz: Z.4.10.1. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN15 i DN20. Arkusz: Z.4.10.2. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN25 i DN32. Arkusz: Z.4.10.3. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN40 i DN50. Arkusz: Z.4.10.4. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN65 i DN80. Arkusz: Z.4.10.5. Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN100; DN125 i DN150. Arkusz: Z.4.10.6. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN15 i DN20. Arkusz: Z.4.10.7. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN25 i DN32. Arkusz: Z.4.10.8. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN40 i DN50. Arkusz: Z.4.10.9. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN65 i DN80. Arkusz: Z.4.10.10. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN100 i DN125. Arkusz: Z.4.10.11. Charakterystyki hydrauliczne zaworu DN150.

Przyk ady doboru zaworu.

 

Arkusz: Z.5.1.1. Dobór na podstawie wymaganej warto ci K v . Arkusz: Z.5.1.2. Dobór na podstawie za o onej warto ci autorytetu zaworu Arkusz: Z.5.1.3. Dobór przez obliczenie dyspozycyjnego spadku ci nienia na zaworze. Arkusz: Z.5.1.4. Dobór metod graficzn dla obiegów wodnych.

 

Przyk ady doboru zaworu w w le cieplnym.

Arkusz: Z.5.2.1. Ograniczanie przep ywu wody sieciowej przez w ze . Arkusz: Z.5.2.2. Równowa enie ga zi równoleg ych w z a. Arkusz: Z.5.2.3. Regulowany upust wody sieciowej (bocznikowanie przep ywu).

Ark: Z.1.1.1.
Ark: Z.1.1.1.
Ark: Z.0.0.0. Powrót do
Ark: Z.0.0.0.
Powrót do
Ark: Z.1.1.1. Ark: Z.0.0.0. Powrót do
Poj cia podstawowe P V K v h V K v P d d,i i d

Poj cia podstawowe

P V K v h V K v P d d,i i d P V 100
P V K v h V K v P d d,i i d P V 100
P V K v h V K v P d d,i i d P V 100
P
V K
v
h
V
K
v
P
d
d,i
i
d
P
V
100
P
d
1
P
[kPa]
K
[MPa]
v
3,162
V
K
v
v,s
P
s
v,s
V s
h
2
2
2
v,i,s
P
v,i,s
d
i
K
K
d K
P
K
V s
V
s n n n h h h s K v V 31,62 P d [bar] d
s n n n h h h s K v V 31,62 P d [bar] d
s n n n h h h s K v V 31,62 P d [bar] d
s n n n h h h s K v V 31,62 P d [bar] d
s n n n h h h s K v V 31,62 P d [bar] d
s
n
n
n
h
h
h
s
K
v
V
31,62
P
d
[bar]
d
P
n
n
1
v 1
K
K
v,s
s
s
s

Elementy d awi ce przep yw

Element instalacji – fragment sk adowy ruroci gowej instalacji przep ywowej, wywo uj cy opory przep ywu p ynu (element d awi cy przep yw). Do elementów instalacji nale y zaliczy zarówno przeszkody lokalne, np. zasuwy, zawory, klapy, itp., jak równie prostoosiowe odcinki rur, kolana i rozga zienia, a tak e ca e aparaty procesowe (np. wymiennik ciep a).

Zawór reguluj cy – szczególny element instalacji, charakteryzuj cy si zmiennym stopniem d awienia przep ywu, a tym samym zmienn przepustowo ci . Przepustowo zaworu reguluj cego wynika z jego aktualnej, daj cej si ci le zmienia , nastawy.

Zawór d awi cy – szczególny element instalacji, którego g ównym zadaniem jest obni enie ci nienia p ynu przep ywaj cego przez instalacj , przez co jednak zmianie ulega równie w okre lonym stopniu wielko strumienia tego p ynu. Stopie d awienia zaworu wynika z jego aktualnej nastawy.

Wspó czynnik przep ywu zaworu K v strumie obj to ci p ynu przep ywaj cego przez dany zawór i wywo uj cy na nim jednostkowy, sta y spadek ci nienia. Ilo ciowy zwi zek pomi dzy strumieniem p ynu, a jego spadkiem ci nienia w zaworze przedstawia wyra enie

Warto ci K v dla zaworów (oraz innych elementów) ustalane s eksperymentalnie. W praktyce przyj to definiowa wspó czynnik K v jako liczbowo równy strumieniowi wody o temperaturze od 5 o C do 40 o C, przep ywaj cej przez dany zawór przy spadku ci nienia 0,1 MPa (100 kPa lub 1 bar). Taka definicja wymaga przeliczania warto K v dla p ynów innych ni woda, której g sto w zakresie ww. temperatur przyjmuje si równ 1000 kg/m 3 .

jednostka ci nienia

     

równanie

 
równanie
 

Nominalny wspó czynnik przep ywu zaworu K v,s warto katalogowa wspó czynnika przep ywu danego zaworu, wyznaczona w warunkach odpowiadaj cych jego pe nemu otwarciu.

Dyspozycyjny spadek ci nienia dla zaworu P d dopuszczalny spadek ci nienia na zaworze,

zwi zany z sumarycznym spadkiem ci nienia w ca ej instalacji i dyspozycyjnym ci nieniem jej zasilania.

Autorytet zaworu (kryterium d awienia) stosunek spadku ci nienia p ynu na zaworze do spadku ci nienia p ynu w ca ej instalacji (ci nienia jej zasilania).

Charakterystyka hydrauliczna zaworu – zwi zek pomi dzy rzeczywist wielko ci strumienia p ynu (zwykle wody), a jego strat ci nienia wywo an przep ywem przez zawór o danym wspó czynniku K v .

Charakterystyka wewn trzna zaworu – zale no pomi dzy wspó czynnikiem K v zaworu, a przemieszczeniem jego cz ci d awi cej, przy sta ym oporze przep ywu p ynu przez zawór.

dla zaworów o charakterystyce liniowej

dla zaworów o charakterystyce sta oprocentowej

V – strumie obj to ci p ynu, h – skok trzpienia, n – liczba obrotów wrzeciona, s – indeks odnosi si do warto ci nominalnych, =0,02 – dla zaworów jednogniazdowych, 0,04 – dla zaworów dwugniazdowych.

Ark: Z.1.1.2. Poj cia podstawowe Powrót do Ark: Z.0.0.0. Instalacja przep ywowa 1. Instalacja przep ywowa
Ark: Z.1.1.2.
Poj cia podstawowe
Powrót do
Ark: Z.0.0.0.
Instalacja przep ywowa
1.
Instalacja przep ywowa – zespó przewodów rurowych, armatury reguluj cej, kontrolnej i
zabezpieczaj cej, umo liwiaj cy ci nieniowy transport p ynów.
2.
Nominalny wspó czynnik przep ywu instalacji K v,i,s – strumie obj to ci p ynu przep ywaj cego
przez instalacj , wyznaczony przy uwzgl dnieniu nominalnych wspó czynników przep ywu jej elementów
(nominalna przepustowo instalacji).
3.
Roboczy wspó czynnik przep ywu instalacji K v,i,r – strumie obj to ci p ynu przep ywaj cego
przez instalacj , wyznaczony przy uwzgl dnieniu roboczych wspó czynników przep ywu jej elementów.
4.
Ca kowita strata ci nienia p ynu w instalacji P i – suma liniowych i miejscowych oporów
przep ywu oraz hydrostatycznych strat ci nienia p ynu w ca ym obiegu.
5.
Dyspozycyjny spadek ci nienia dla instalacji P d.i – ci nienie na kró cu wlotowym do instalacji,
wytwarzane przez zasilaj ce je urz dzenie.
6.
Charakterystyka hydrauliczna instalacji – zwi zek pomi dzy rzeczywist wielko ci strumienia
danego p ynu, a jego strat ci nienia, wywo an przep ywem tego p ynu przez instalacj o okre lonym
wspó czynniku przep ywu.
7.
Charakterystyka hydrauliczna urz dzenia zasilaj cego instalacj – zwi zek pomi dzy
wydajno ci urz dzenia zasilaj cego instalacj (pompa, spr arka, stabilizator ci nienia), a
wytwarzanym przez nie ci nieniem p ynu.
8.
Punkt pracy instalacji – okre lony jest przez miejsce przeci cia si charakterystyki hydraulicznej
urz dzenia zasilaj cego instalacj z jej charakterystyk hydrauliczn . Nominalny punkt pracy odpowiada
charakterystyce instalacji okre lonej dla K v,i,s . Rzeczywisty punkt pracy odpowiada charakterystyce
instalacji okre lonej dla K v,i,r .
nominalny punkty pracy instalacji
rzeczywisty punkty pracy instalacji
K v,i,r
K v,i,s
stabilizator ci nienia
pompa wirowa
charakterystyki hydrauliczne
urz dze
zasilaj cych
charakterystyki
hydrauliczne instalacji
V
V
i,r
i,s
strumie p ynu
9.
Kawitacja – zjawisko wyst puj ce w warunkach obni enia si ci nienia cieczy poni ej ci nienia jej
nasycenia w danej temperaturze. Mo e wyst powa w trakcie przep ywu cieczy przez elementy
instalacji, w których nast puje gwa towne obni enie ci nienia (zawory, zw ki, pompy, itp.). Kawitacja
prowadzi do niebezpiecznych uderze hydraulicznych, wywo ywanych gwa town kondensacj p cherzy
parowych w warunkach ponownego wzrostu ci nienia p ynu.
10. Zast pczy wspó czynnik przep ywu uk adu zaworów K v,z – wspó czynnik przep ywu dla
zespo u zaworów po czonych wzgl dem siebie w okre lonej konfiguracji. Warto K v,z wynika z równa
po czenie szeregowe
po czenie równoleg e
k
k
1
1
K
K
v,z
v,j
K
2
v,z
K
j
1
v,j
j 1
ci nienie
Ark: Z.1.2.1. Poj cia podstawowe Powrót do Ark: Z.0.0.0. Obliczanie wspó czynnika K v dla ró
Ark: Z.1.2.1.
Poj cia podstawowe
Powrót do
Ark: Z.0.0.0.
Obliczanie wspó czynnika K v dla ró nych p ynów
Podane w niniejszym poradniku warto ci wspó czynnika przep ywu K v dla zaworów okre lonego typu,
wielko ci i ich nastawy, ustalone zosta y na drodze pomiarów eksperymentalnych. W pomiarach tych, jako
p yn przep ywaj cy przez zawór stosowano wod . Wykorzystanie uzyskanych t drog danych, w
procedurze doboru zaworów maj cych regulowa strumie p ynu innego ni woda, wymaga uwzgl dnienia
jego odmiennych w a ciwo ci fizycznych. W szczególno ci dotyczy to g sto ci p ynu rzeczywistego,
maj cego przep ywa przez zawór. Niekiedy nale y uwzgl dni równie takie zjawiska jak np. ci liwo
gazów lub pary wodnej, zwi kszon lepko niektórych cieczy, laminarny charakter przep ywu p ynu przez
zawór lub te zmian rednicy ruroci gu w obszarze jego po czenia z zaworem. Uwzgl dnienie
wymienionych parametrów pozwala na okre lenie skorygowanej warto ci wspó czynnika przep ywu K V , na
podstawie której nale y dobra zawór
*
Poni szej zestawiono podstawowe równania, umo liwiaj ce wyznaczenie wymaganej warto ci K v dla
zaworów, maj cych regulowa strumie ró nych p ynów. Ich wykorzystanie pozwala na ustalenie wielko ci
zast pczego strumienia wody, który wywo ywa by identyczny spadek ci nienia na zaworze, jak rzeczywisty
strumie danego p ynu.
Dyspozycyjny spadek ci nienia na zaworze
Rodzaj p ynu
P
P
P
P
1
1
1
1
P
czyli
P
d
P 2
czyli
d
P 2
2
2
2
2
V
Ciecz o ma ej lepko ci
K
v
100
P
d
V
T
V
n
1
Gaz
K
K
T
v
v
n
1
5042
P
P
2521 P
d
2
1
*
G
2
G
2
K
2
Para wodna przegrzana
v
K
v
100
P
d
100
P
1
*
G
2
G
2
K
2
Para wodna nasycona
v
K
v
100
P
d
100
P
1
Oznaczenia i jednostki wielko ci zawartych w równaniach z powy szej tabeli:
V – strumie obj to ci p ynu, [m 3 /h];
G – strumie masy p ynu, [kg/h];
P 1 – ci nienie absolutne przed zaworem, [MPa];
P 2 – ci nienie absolutne za zaworem, [MPa];
P d – dyspozycyjny spadek ci nienia na zaworze, [MPa];
n – g sto p ynu w warunkach normalnych (1013 hPa, 293K), [kg/m 3 ];
T 1 – temperatura p ynu przed zaworem, [K];
2 – obj to w a ciwa pary o parametrach P 2 , T 1 , [m 3 /kg];
2 – obj to w a ciwa pary o parametrach P 1 /2, T 1 , [m 3 /kg];
– stopie sucho ci pary, (0,1)
Ark: Z.1.3.1.
Ark: Z.1.3.1.
Powrót do Ark: Z.0.0.0.
Powrót do
Ark: Z.0.0.0.
Ark: Z.1.3.1. Powrót do Ark: Z.0.0.0.
Poj cia podstawowe

Poj cia podstawowe

Poj cia podstawowe
7 8 38,55 25,02 6 DN40 DN50
7 8 38,55 25,02 6 DN40 DN50
7 8 38,55 25,02 6 DN40 DN50
7 8 38,55 25,02 6 DN40 DN50
7 8 38,55 25,02 6 DN40 DN50
7
8
38,55
25,02
6
DN40
DN50
Istota doboru zaworu na podstawie wymaganego wspó czynnika K 2,95 202 Zaw r reguluj cy Fig.

Istota doboru zaworu na podstawie wymaganego wspó czynnika K v

2,95 202 Zaw r reguluj cy Fig. DN32 DN20 DN32 16 DN15 DN25 0 15 20
2,95
202
Zaw r reguluj cy Fig.
DN32
DN20
DN32
16
DN15
DN25
0
15
20
25
30
40
5 K v,s = 3,08
4
1
2
5
3
35 Fig. 202
Zawory reguluj ce
15,73
10 9,21
0
0
2
4
6
8
10
12
14

Podstaw doboru wielko ci zaworu reguluj cego jest w tym przypadku ustalenie warto ci wspó czynnika przep ywu K v . Jego wymagan warto okre li nale y na podstawie równa uwzgl dniaj cych rodzaj i wielko strumienia p ynu oraz jego dopuszczaln strat ci nienia w zaworze. W tym celu wykorzysta mo na karty doboru zaworów, zawarte w niniejszym Poradniku (Arkusze: 2.x.x). Otrzymany t drog wspó czynnik K v nale y nast pnie porówna z warto ciami K vs dla wybranego typoszeregu zaworów (Arkusze: 3.1.x.). Porównanie takie pozwala na ustalenie wymaganej wielko ci nominalnej zaworu, gdy powinien by spe niony warunek K v,s =(1,48 3,24)K v . Z danego typoszeregu nale y przy tym wybra zawór o najmniejszej wielko ci nominalnej, spe niaj cy powy szy warunek. Takie post powanie zapewnia uzyskanie wysokiego autorytetu zaworu, który powinien mie ci si w granicach =0,3 0,5. Analiza kilku typoszeregów pozwala na ustalenie zaworu o wielko ci nominalnej najbardziej zbli onej do rednicy ruroci gu. Zbiorcz charakterystyk zakresów zmian warto ci K v dla jednego z typoszeregów zaworów przedstawiono poni ej. Wynika z niej, e przyk adowej warto ci wspó czynnika K v =11,2 (w rzeczywisto ci ustalonej na drodze oblicze ) odpowiada zawór o wielko ci DN32.

Podstaw doboru wielko ci zaworu reguluj cego jest w tym przypadku ustalenie warto ci wspó czynnika

K v

Po ustaleniu nominalnej wielko ci zaworu, nale y okre li jego nastaw , czyli liczb obrotów wrzeciona od stanu zupe nego zamkni cia zaworu. W tym celu wykorzystujemy indywidualny wykres, obrazuj cy zakres zmian K v dla wybranego zaworu. Jego przyk ad przedstawiono poni ej. Wynika z niego, e w przypadku zaworu o wielko ci DN32, przyj tej wcze niej warto ci K v =11,2 odpowiada nastawa n=4,2 obrotu wrzeciona.

Po ustaleniu nominalnej wielko ci zaworu, nale y okre li jego nastaw , czyli liczb obrotów

liczba obrot w wrzeciona zaworu, n

K v

Ark: Z.1.3.2.

 

Poj cia podstawowe

Ark: Z.1.3.2. Poj cia podstawowe

Powrót do

Powrót do

Ark: Z.0.0.0.

   

Istota doboru zaworu na podstawie jego charakterystyki hydraulicznej

Ustalenie nominalnej wielko ci zaworu reguluj cego i jego wymaganej nastawy, mo liwe jest równie na podstawie charakterystyk hydraulicznych zaworów (graficzna zale no V=f( P)). Charakterystyki te wyznaczane s eksperymentalnie przy wykorzystaniu okre lonego rodzaju p ynu (zwykle jest to woda) i jedynie dla tego p ynu mog by wprost stosowane. Nachylenie linii na wykresach jest zgodne z warto ciami K v danego zaworu o okre lonej nastawie. Charakterystyki zbiorcze, dla poszczególnych typoszeregów zaworów, uwzgl dniaj warto ci K v,s dla zaworów o okre lonej wielko ci nominalnej. Dysponuj c warto ciami strumienia roboczego p ynu V r oraz dyspozycyjnego spadku ci nienia na zaworze P d , ustali nale y na charakterystyce zbiorczej okre lonego typoszeregu zaworów po o enie punkt doboru D, w sposób zilustrowany na poni szym wykresie.

 

50

 

V, [m 3 /h]

Zawory reguluj ce DN50 serii Fig. 202 30 K vs DN40 20 DN32 K vs 10
Zawory reguluj ce
DN50
serii Fig. 202
30
K
vs
DN40
20
DN32
K vs
10
K vs
DN25
D
K vs
5
DN15
3
DN20
2
K vs
K vs
1
20 30
40 50
60
70
80
90
10

100

  • V r

 

P d

P,

[kPa]

Poniewa konieczne jest spe nienie warunku K v,s =(1,48 3,24)K v , to po o enie uzyskanego punktu D wskazuje, e w pierwszej kolejno ci nale y wybra zawór o wymiarze DN32. Przyj cie zaworu wi kszego, prowadzi mo e do obni enia jego zdolno ci reguluj cych. Analiza wykresów obejmuj cych kilka serii zaworów, pozwala na wybranie zaworu o wielko ci najbardziej zbli onej do rednicy ruroci gu, na którym ma on by zabudowany. Wymagan nastaw tak wybranego zaworu, ustali nale y na podstawie jego indywidualnej charakterystyki hydraulicznej, co przedstawiono na poni szym rysunku.

 

20

 

V, [m 3 /h]

DN32 10 D 7 6 5 5 4 3,5 3 3 2,5 2 2 1,5 n=
DN32
10
D
7
6
5
5
4
3,5
3
3
2,5
2
2
1,5
n= 1
1
20 30
40 50
60
70
80
90
10

100

  • V r

 

P d

P,

[kPa]

Po o eniu punktu D na tle linii odpowiadaj cych ró nym nastawom wskazuje, e dla uzyskania wymaganego strumienia V r. i spadku ci nienia P d p ynu, nastawa zaworu powinna wynosi n=4,2 obrotu wrzeciona.

Ark: Z.1.3.3. Poj cia podstawowe Powrót do Ark: Z.0.0.0. Istota doboru i regulacji zaworów balansowych G
Ark: Z.1.3.3.
Poj cia podstawowe
Powrót do
Ark: Z.0.0.0.
Istota doboru i regulacji zaworów balansowych
G ównym celem stosowania zaworów balansowych (inaczej nazywanych: wyrównawczymi, regulacyjno-
pomiarowymi, itp.) jest dok adne wyrównanie rozp ywu strumieni p ynu w ga ziach instalacji zasilanych ze
wspólnego kolektora. W porównaniu do typowych zaworów reguluj cych, zawory balansowe daj mo liwo
pomiaru rzeczywistego strumienia p ynu, który przep ywa przez zawór przy jego okre lonej nastawie. Jest to
szczególnie istotne np. w przypadku zmiennej warto ci ci nienia dyspozycyjnego na d ugo ci kolektora
zasilaj cego. Ci nienie to jest zale ne od rzeczywistego rozp ywu p ynu do poszczególnych ga zi instalacji, a
jego okre lenie na drodze rachunkowej wymaga skomplikowanej procedury obliczeniowej.
Ogólne zasady doboru zaworów balansowych s takie same jak w przypadku typowych zaworów
reguluj cych (Ark: Z.1.3.1. oraz Ark: Z.1.3.2). Ró nica polega na tym, e dok adne ustalenie nastawy zaworu
nast puje ju w trakcie pracy instalacji, poprzez ustalenie strumienia p ynu p yn cego przez zawór.
Okre lenie rzeczywistego strumienia p ynu przep ywaj cego przez zawór w danych warunkach jego
nastawy realizowane mo e by na drodze pomiaru spadku ci nienia P sig na ca ym zaworze (zawory o wi kszej
warto ci DN; Fig. 445) lub na sta ym elemencie d awi cym (zw ce), wmontowanym trwale w korpus zaworu
(zawory o mniejszej warto ci DN; Fig. 221). W trakcie doboru zaworu, jak te podczas jego regulacji, nale y
zwróci szczególn uwag na warto podawanego w kartach katalogowych wspó czynnika K v .
W odniesieniu do zaworów dla których pomiar P sig realizowany jest na organie nastawczym zaworu
(kró ce impulsowe montowane na korpusie przed i za grzybem zaworu; Fig.1), warto K v,sig jest zmienna i
odpowiada warto ci K v zaworu przy danej jego nastawie. W przypadku zaworów dla których P sig mierzone jest
na sta ym organie d awi cym (kró ce impulsowe montowane na korpusie po jednej stronie zaworu; Fig. 2),
warto K v,sig jest sta a, ró na od K v i niezale na od aktualnej nastawy zaworu.
P sig
P= P sig
P
Fig. 1
Fig. 2
Niezale nie od sposobu pomiaru ró nicy ci nie w kró cach impulsowych, strumie p ynu przep ywaj cego
przez zawór jest zwi zany z mierzon warto ci P sig oraz warto ci K v,sig i wynika z zale no ci
P
sig
V
3,162 K
v,sig
w której: V – m 3 /h, K v,sig m 3 /h/kPa, P sig – kPa, – kg/m 3 .
W odniesieniu do zaworów balansowych dla których pomiar P sig realizowany jest wg Fig. 1, w kartach
katalogowych podane s jedynie warto ci K v , gdy w takim przypadku K v =K v,sig .
Je eli natomiast pomiar P sig realizowany jest wg Fig. 2, w kartach katalogowych podawane s niekiedy
osobne charakterystyki dla warto ci K v (konieczne dla procedury doboru zaworu) oraz dla K v,sig (konieczne do
ustalenia strumienia p ynu mierzonego na elemencie pomiarowym zaworu (dyszy) w trakcie jego regulacji).
Warto doda , e w tym przypadku warto K v jest zawsze mniejsza od warto ci K v,sig , gdy wspó czynnik K v
uwzgl dnia opory przep ywu p ynu zarówno przez organ pomiarowy (zw ka), jak te organ nastawczy zaworu.
Wykorzystanie warto ci K v,sig w miejsce K v w procedurze doboru zaworu, prowadzi mo e do znacznych
b dów.
Ark: Z.2.1.1. Karta doboru zaworu Powrót do na podstawie warto ci K v Ark: Z.0.0.0. Ciecze
Ark: Z.2.1.1.
Karta doboru zaworu
Powrót do
na podstawie warto ci K v
Ark: Z.0.0.0.
Ciecze o niskiej lepko ci, < 20 mm 2 /s
typ dobieranego zaworu
Parametry robocze
dla dowolnej cieczy
...............
.................
................
..................
Strumie obj to ci cieczy, [m 3 /h]
V
Dyspozycyjny spadek
ci nienia na zaworze, [MPa]
P
d
G sto cieczy, [kg/m 3 ]
Wspó czynnik
przep ywu dla
zaworu, [m 3 /h]
V
K
v
100
P
d
rednica nominalna, DN
Przyj to zawór
reguluj cy
Nastawa, n obrotów
Wspó czynnik przep ywu
dla instalacji, [m /h]
K
3
v,i,s
2
Autorytet dobranego
zaworu o wspó czynniku
przep ywu K v,s
K
v,i,s
2
2
K
K
v,s
v,i,s
typ dobieranego zaworu
Parametry robocze
dla wody, przy 20 o C
...............
.................
................
..................
Strumie obj to ci cieczy, [m 3 /h]
V
Dyspozycyjny spadek
ci nienia na zaworze, [MPa]
P
d
G sto cieczy, [kg/m 3 ]
1000
Wspó czynnik
przep ywu dla
zaworu, [m 3 /h]
V
K
0,316
v
P
d
rednica nominalna, DN
Przyj to zawór
reguluj cy
Nastawa, n obrotów
Wspó czynnik przep ywu
dla instalacji, [m /h]
K
3
v,i,s
2
Autorytet dobranego
zaworu o wspó czynniku
przep ywu K v,s
K
v,i,s
2
2
K
K
v,s
v,i,s
Ark: Z.2.2.1. Karta doboru zaworu Powrót do na podstawie warto ci K v Ark: Z.0.0.0. Ciecze
Ark: Z.2.2.1.
Karta doboru zaworu
Powrót do
na podstawie warto ci K v
Ark: Z.0.0.0.
Ciecze o zwi kszonej lepko ci, > 20 mm 2 /s
typ dobieranego zaworu
Parametry robocze
...............
.................
...............
.................
Strumie obj to ci cieczy, [m 3 /h]
V
Dyspozycyjny spadek
ci nienia na zaworze, [MPa]
P
d
G sto cieczy, [kg/m 3 ]
Lepko cieczy, [m 2 /s]
1St
= 100 cSt = 100 mm 2 /s = 10 -4 m 2 /s
V
Wspó czynnik
przep ywu, [m 3 /h]
K
v
100
P
d
V
Liczba
Re 0,071
Reynoldsa
K
v
Wspó czynnik korekcyjny,
wg wykresu poni ej
k 0 f(Re)
Skorygowany wspó czynnik
przep ywu dla zaworu, [m 3 /h]
*
K
k
K
v
0
v
rednica nominalna, DN
Przyj to zawór
reguluj cy
Nastawa, n obrotów
Wspó czynnik przep ywu
dla instalacji, [m /h]
K
3
v,i,s
2
Autorytet dobranego
zaworu o wspó czynniku
przep ywu K v,s
K
v,i,s
2
2
K
K
v,s
v,i,s
80
k 0
70
60
50
40
30
20
10
0
0.1
1
10
100
1000
10000
Re
Ark: Z.2.3.1. Karta doboru zaworu Powrót do na podstawie warto ci K v Ark: Z.0.0.0. Gazy
Ark: Z.2.3.1.
Karta doboru zaworu
Powrót do
na podstawie warto ci K v
Ark: Z.0.0.0.
Gazy czyste i mieszaniny gazowe
typ dobieranego zaworu
Parametry robocze
...............
.................
...............
.................
Strumie obj to ci gazu
w warunkach normalnych, [m 3 /h]
V
n
Dyspozycyjny spadek
ci nienia na zaworze, [MPa]
P
d
Temperatura
gazu przez zaworem, [K]
T
1
Ci nienie absolutne
gazu przed zaworem, [MPa]
P
1
Ci nienie absolutne
gazu za zaworem, [MPa]
P
2
Masa molowa gazu, [kg/kmol]
M
G sto gazu w warunkach
normalnych, [kg/m 3 ]
0,0416 M
n
Je eli obowi zuje warunek
P
P
2
, to
d
1
Wspó czynnik
przep ywu
dla zaworu, [m 3 /h]
V
T
n
n
1
K
v
5042
P
P
d
2
Je eli obowi zuje warunek
P
P
2
, to
d
1
Wspó czynnik
przep ywu
dla zaworu, [m 3 /h]
V
n
K
T
v
n
1
2521 P
1
rednica nominalna, DN
Przyj to zawór
reguluj cy
Nastawa, n obrotów
Wspó czynnik przep ywu
dla instalacji, [m /h]
K
3
v,i,s
2
Autorytet dobranego
zaworu o wspó czynniku
przep ywu K v,s
K
v,i,s
2
2
K
K
v,s
v,i,s
Masa molowa wybranych gazów:
Gaz
Symbol
M, [kg/kmol]
Gaz
Symbol
M, [kg/kmol]
Gaz
Symbol
M, [kg/kmol]
40 Tlenek
Argon
Ar
NO
30 Amoniak
NH
17
3
azotu
Dwutlenek
Azot
N
28
NO
46 Metan
CH
16
2
2
4
azotu
Tlen
O
32
2
Dwutlenek
w gla
CO
44 Propan
C 3 H 8
44
2
2 Dwutlenek
Wodór
H
SO
64 Powietrze
-
29
2
2
siarki
Dla mieszanin gazowych obowi zuje zale no :
M
r M
i
i
i
w której r i jest udzia em obj to ciowym (molowym) i-tego sk adnika, natomiast M i jego mas molow .
Ark: Z.2.4.1. Karta doboru zaworu Powrót do na podstawie warto ci K v Ark: Z.0.0.0. Para
Ark: Z.2.4.1.
Karta doboru zaworu
Powrót do
na podstawie warto ci K v
Ark: Z.0.0.0.
Para wodna przegrzana
typ dobieranego zaworu
Parametry robocze
...............
.................
...............
.................
Strumie masowy pary, [kg/h]
G
Ci nienie absolutne
pary przed zaworem, [MPa]
Dyspozycyjny spadek
ci nienia na zaworze, [MPa]
Temperatura pary
przed zaworem, [K]
P
1
P
d
T
1
Je eli obowi zuje warunek
P
P
2
, to
d
1
Obj to w a ciwa pary przegrzanej
o parametrach P 2 =P 1 - P d , T 1 , [m 3 /kg]
2
Wspó czynnik
przep ywu dla
zaworu, [m 3 /h]
G
2
K
v
100
P
d
Je eli obowi zuje warunek
P
P
2
, to
d
1
Obj to w a ciwa pary przegrzanej
o parametrach P 1 /2, T 1 , [m 3 /kg]
*
2
Wspó czynnik
przep ywu dla
zaworu, [m 3 /h]
*
G
2
2
K
v
100
P
1
rednica nominalna, DN
Przyj to zawór
reguluj cy
Nastawa, n obrotów
Wspó czynnik przep ywu
dla instalacji, [m /h]
K
3
v,i,s
2
Autorytet dobranego
zaworu o wspó czynniku
przep ywu K v,s
K
v,i,s
2
2
K
K
v,s
v,i,s
5
2
P=0,1 MPa
1
0.5
0,5 MPa
0.2
1,0 MPa
0.1
0.05
2,0 MPa
3,0 MPa
4,0 MPa
5,0 MPa
0.02
0.01
100
150
200
250
300
350
400
450
500
temperatura,
[ o C]
obj
to
w a ciwa pary przegrzanej,
[m 3 /kg]
Ark: Z.2.5.1. Karta doboru zaworu Powrót do na podstawie warto ci K v Ark: Z.0.0.0. Para
Ark: Z.2.5.1.
Karta doboru zaworu
Powrót do
na podstawie warto ci K v
Ark: Z.0.0.0.
Para wodna nasycona
typ dobieranego zaworu
Parametry robocze
Fig. …
............
Fig. …
..............
..............
.................
Strumie masowy pary, [kg/h]
G
Stopie sucho ci pary, [-]
Ci nienie absolutne
pary przed zaworem, [MPa]
P
1
Ci nienie absolutne
pary za zaworem, [MPa]
P
2
Dyspozycyjny spadek
ci nienia na zaworze, [MPa]
P
d
Temperatura
pary przed zaworem, [K]
T
1
Je eli obowi zuje warunek
P
P
2
, to
d
1
Obj to w a ciwa pary nasyconej
o parametrach P 2 , T 1 , [m 3 /kg]
2
Wspó czynnik
przep ywu dla
zaworu, [m 3 /h]
G
2
K
v
100
P
d
Je eli obowi zuje warunek
P
P
2
, to
d
1
Obj to w a ciwa pary nasyconej
o parametrach P 1 /2, T 1 , [m 3 /kg]
*
2
Wspó czynnik
przep ywu dla
zaworu, [m 3 /h]
*
G
2
2
K
v
100
P
1
rednica nominalna, DN
Przyj to zawór
reguluj cy
Nastawa, n obrotów
Wspó czynnik przep ywu
dla instalacji, [m /h]
K
3
v,i,s
2
Autorytet dobranego
zaworu o wspó czynniku
przep ywu K v,s
K
v,i,s
2
2
K
K
v,s
v,i,s
Dla zastosowa technicznych, w zakresie ci nie absolutnych 0,1 4 MPa lub temperatur 373 523,5 K,
zwi zek pomi dzy parametrami [m 3 /kg], P [MPa] i T [K] pary wodnej nasyconej wyra aj zale no ci:
0,19
2
5
3
9
4
484,725
4,0254 T
0,01256 T
1,745 10
T
9,1 10
T
0,9737
P
4
2
6
3
9
4
13
5
P
16,301
0,2054 T
9,9
10
T
2,18 10
T
1,94 10
T
2,21 10
T
2
3
4
5
T
359,36
186,61 P
132,03 P
62,74 P
13,62 P
1,134 P
Ark: Z.2.6.1. Karta doboru zaworu Powrót do na podstawie warto ci K v Ark: Z.0.0.0. Kondensat
Ark: Z.2.6.1.
Karta doboru zaworu
Powrót do
na podstawie warto ci K v
Ark: Z.0.0.0.
Kondensat o parametrach bliskich wrzenia
typ dobieranego zaworu
Parametry robocze
................
.................
...............
.................
Strumie obj to ci
kondensatu, [m 3 /h]
V
Dyspozycyjny spadek
ci nienia na zaworze, [MPa]
P
d
Temperatura kondensatu przed
zaworem, [K]
T
1
Ci nienie bezwzgl dne kondensatu
przed zaworem, [MPa]
P
1
G sto kondensatu
o parametrach T 1
i P 1 , [kg/m 3 ]
Temperatura wrzenia kondensatu
o ci nieniu P 1 , [K]
T
w
Niedogrzanie kondensatu
do stanu wrzenia, [K]
T
T T
w
w
1
Wspó czynnik korekcyjny
k
1
Wspó czynnik
przep ywu dla
zaworu, [m 3 /h]
V
K
v
1000
k
P
1
1
rednica nominalna, DN
Przyj to zawór
reguluj cy
Nastawa, n obrotów
Wspó czynnik przep ywu
dla instalacji, [m /h]
K
3
v,i,s
2
Autorytet dobranego
zaworu o wspó czynniku
przep ywu K v,s
K
v,i,s
2
2
K
K
v,s
v,i,s
Dla zastosowa technicznych, w zakresie ci nie absolutnych 0,1 10 MPa, zwi zek pomi dzy
parametrami P 1 [MPa] i T w [K] kondensatu wyra a równanie:
0,22
T
253,46
199,35 P
w
1
Wspó czynnik korekcyjny k 1 , b d cy funkcj T w [K], przedstawia zale no :
5
2
k
0,1323 0,0105
T
4,107 10
T
1
w
w
Ark: Z.2.7.1. Karta doboru zaworu Powrót do na podstawie warto ci K v Ark: Z.0.0.0. Mieszanina
Ark: Z.2.7.1.
Karta doboru zaworu
Powrót do
na podstawie warto ci K v
Ark: Z.0.0.0.
Mieszanina pary i kondensatu
typ dobieranego zaworu
Parametry robocze
...............
.................
...............
.................
Strumie masy mieszaniny
parowo-cieczowej, [kg/h]
G
Dyspozycyjny spadek
ci nienia na zaworze, [MPa]
P
d
Ci nienie bezwzgl dne mieszaniny
przed zaworem, [MPa]
P
1
Ci nienie bezwzgl dne mieszaniny
za zaworem, [MPa]
P
2
Zawarto pary
w mieszaninie
za zaworem, [% mas.]
G
pary
x
100
2
G
Wspó czynnik korekcyjny,
wg tabeli poni ej
k
2
Je eli obowi zuje warunek
P
P
2
, to
d
1
Wspó czynnik
przep ywu dla
zaworu, [m 3 /h]
G
K
k
v
2
220
P
P
d
1
Je eli obowi zuje warunek
P
P
2
, to
d
1
Wspó czynnik
przep ywu dla
zaworu, [m 3 /h]
G
K
k
v
2
110 P
1
rednica nominalna, DN
Przyj to zawór
reguluj cy
Nastawa, n obrotów
Wspó czynnik przep ywu
dla instalacji, [m /h]
K
3
v,i,s
Autorytet dobranego
zaworu o wspó czynniku
przep ywu K v,s
2
K
v,i,s
2
2
K
K
v,s
v,i,s
Warto ci wspó czynnika korekcyjnego k 2
ci nienie bezwzgl dne pary przed zaworem P 1 [MPa]
zawarto
pary
x 2 [%]
0,07
0,105
0,21
0,35
0,70
1,40
2,80
7,00
k 2
0
22
20
14 10,5
8,5
5,5
4,0
2,6
0,5
21
16
11,5
9,1
7,5
5,3
3,8
2,5
2
14
11
8,5
7,2
6,2
4,5
3,3
2,0
4
11
8,5
7,0
6,0
5,0
3,9
2,8
1,7
6
9,5
7,2
5,9
5
4,2
3,2
2,4
1,5
10
7,9
5,6
4,4
3,6
3
2,5
1,9
1,2
14
6,5
4,4
3,4
2,8
2,3
2,0
1,5
1,1
30
3,0
2,0
1,9
1,8
1,6
1,4
1,2
1,0
40
1,5
1,1
1,05
1,0
1,0
1,0
1,0
1,0
50
1,0
1,0
1,0
1,0
1,0
1,0
1,0
1,0
Ark: Z.2.8.1. Karta doboru zaworu Powrót do na podstawie warto ci K v Ark: Z.0.0.0. Wp
Ark: Z.2.8.1.
Karta doboru zaworu
Powrót do
na podstawie warto ci K v
Ark: Z.0.0.0.
Wp yw wstawek redukuj cych rednic ruroci gu
typ dobieranego zaworu
Parametry robocze
...............
.................
...............
.................
rednica nominalna
dobranego zaworu, [mm]
D
n
Wspó czynnik przep ywu dla zaworu
ca kowicie otwartego, [kg/h]
K
vs
2
Warunek
W 100 K
D
vs
n
Je eli spe niony zostanie warunek W 1,
to nie ma konieczno ci uwzgl dnienia obecno ci wstawek na warto K v zaworu.
Wspó czynnik przep ywu dla zaworu
w warunkach pracy, [kg/h]
K
v
rednica nominalna
ruroci gu, [mm]
D
n,r
Stosunek rednic
S D
k
D
n
n,r
Wspó czynnik korekcyjny,
wg wykresu poni ej
3
Skorygowany wspó czynnik
przep ywu dla zaworu, [m 3 /h]
*
K
k
K
v
3
v
rednica nominalna, DN
Przyj to nowy
zawór reguluj cy
Nastawa, n obrotów
Wspó czynnik przep ywu
dla instalacji, [m /h]
K
3
v,i,s
Autorytet dobranego
zaworu o wspó czynniku
przep ywu K v,s
2
K
v,i,s
2
2
K
K
v,s
v,i,s
3.5
S=0,25
k 3
3.0
2.5
2.0
S=0,50
1.5
S=0,66
1.0
1
2
3
4
W
5
Ark: Z.2.9.1. Karta doboru zaworu na Powrót do podstawie warto ci K v Ark: Z.0.0.0. Obliczenia
Ark: Z.2.9.1.
Karta doboru zaworu na
Powrót do
podstawie warto ci K v
Ark: Z.0.0.0.
Obliczenia warunków wyst powania kawitacji
typ dobieranego zaworu
Parametry robocze
................
..................
................
..................
rednica nominalna
dobranego zaworu
DN
Rzeczywisty spadek ci nienia
cieczy na dobranym zaworze, [MPa]
P
r
Ci nienie bezwzgl dne
przed zaworem, [MPa]
P
1
Temperatura cieczy
przed zaworem, [K]
T
1
Ci nienie nasycenia par cieczy
w temperaturze T 1 , [MPa]
P
nas
Wspó czynnik kawitacji
(dla zaworów jednogniazdowych k c 0,6)
k
c
Dopuszczalna
strata ci nienia
na zaworze, [MPa]
P
k
(P
P
)
dop
c
1
nas
W
P
P
Warunek
r
dop
Je eli spe niony jest warunek W 1 , to kawitacja nie wyst pi
i nie ma konieczno ci prowadzenia dalszych oblicze korekcyjnych.
Strumie obj to ci cieczy, [m 3 /h]
V
G sto cieczy, [kg/m 3 ]
Skorygowany
wspó czynnik
przep ywu, [m 3 /h]
V
*
K
v
1000
P
dop
rednica nominalna, DN
Przyj to nowy
zawór regulacyjny
Nastawa, n obrotów
Wspó czynnik przep ywu
dla instalacji, [m /h]
K
3
v,i,s
2
Autorytet dobranego
zaworu o wspó czynniku
przep ywu K v,s
K
v,i,s
2
2
K
K
v,s
v,i,s
Dla zastosowa technicznych, ci nienie nasycenia wody P nas [MPa] w funkcji jej temperatury T [K],
wyra aj równania:
w zakresie temperatur 278 373 K (5 100 o C)
4
2
6
3
10
4
P
6,7 0,0928 T
4,84 10
T
1,13
10
T
9,97 10
T
nas
w zakresie temperatur 373 523 K (100 250 o C)
4
2
6
3
9
4
13
5
P
16,3
0,2054 T
9,9
10
T
2,18
10
T
1,94
10
T
2,21 10
T
nas
Ark: Z.3.1.1. Warto ci wspó czynnika K v Powrót do dla typoszeregu zaworów Ark: Z.0.0.0. Zawór
Ark: Z.3.1.1.
Warto ci wspó czynnika K v
Powrót do
dla typoszeregu zaworów
Ark: Z.0.0.0.
Zawór reguluj cy Fig. 202
40
38,55
K v
35
30
25,02
25
20
15,73
15
10
9,21
5
K v,s = 3,08
2,95
0
DN15
DN20
DN25
DN32
DN40
DN50
Ark: Z.3.1.2. Warto ci wspó czynnika K v Powrót do dla typoszeregu zaworów Ark: Z.0.0.0. Zawór
Ark: Z.3.1.2.
Warto ci wspó czynnika K v
Powrót do
dla typoszeregu zaworów
Ark: Z.0.0.0.
Zawór reguluj cy Fig. 443
1800
K v,s =1718
K v
1600
1400
1302
1200
1000
910
800
600
500,6
370,8
400
232,4
200
148,9
96,94
58,42
36,88
0
DN40 DN50 DN65 DN80
DN100
DN125
DN150
DN200
DN250
DN300
Ark: Z.3.1.3. Zawór balansowy Powrót do Fig. 221 Ark: Z.0.0.0. Zakresy zmian wspó czynnika K v
Ark: Z.3.1.3.
Zawór balansowy
Powrót do
Fig. 221
Ark: Z.0.0.0.
Zakresy zmian wspó czynnika K v dla typoszeregu
30
29,59
K v
25
19,65
20
15
12,64
10
6,25
5
3,66
K v,s = 1,92
0
DN 1/2'' DN 3/4'' DN 1''
DN 5/4'' DN 3/2'' DN 2''
Ark: Z.3.1.3.a. Zawór balansowy Powrót do Fig. 221 Ark: Z.0.0.0. Warto ci wspó czynnika K v,sig
Ark: Z.3.1.3.a.
Zawór balansowy
Powrót do
Fig. 221
Ark: Z.0.0.0.
Warto ci wspó czynnika K v,sig dla typoszeregu
60
55,07
K v,sig
50
40
30,23
30
20,25
20
9,72
10
5,33
K v,sig = 2,80
0
DN 1/2'' DN 3/4'' DN 1''
DN 5/4'' DN 3/2'' DN 2''
Ark: Z.3.1.4. Zawór balansowy Powrót do Fig. 445 Ark: Z.0.0.0. Zakresy zmian wspó czynnika K v
Ark: Z.3.1.4.
Zawór balansowy
Powrót do
Fig. 445
Ark: Z.0.0.0.
Zakresy zmian wspó czynnika K v = K v,sig dla typoszeregu
1800
K v,s =1718
K v
1600
1400
1302
1200
1000
910
800
600
500,6
400
370,8
234,6
200
148,95
96,94
0
DN65 DN80 DN100
DN125
DN150
DN200
DN250
DN300
Ark: Z.3.1.5. Zawór zaporowy z grzybem Powrót do d awi cym Fig. 225 Ark: Z.0.0.0. Zakresy
Ark: Z.3.1.5.
Zawór zaporowy z grzybem
Powrót do
d awi cym Fig. 225
Ark: Z.0.0.0.
Zakresy zmian wspó czynnika K v dla zaworów od DN15 do DN80
100
K v
K v,s =90
90
80
70
60
60
50
40
30
30
20
20
13
9,1
10
4,7
4,5
0
DN15 DN20 DN25 DN32 DN40 DN50 DN65 DN80
Ark: Z.3.1.6. Zawór zaporowy z grzybem Powrót do d awi cym Fig. 225 Ark: Z.0.0.0. Zakresy
Ark: Z.3.1.6.
Zawór zaporowy z grzybem
Powrót do
d awi cym Fig. 225
Ark: Z.0.0.0.
Zakresy zmian wspó czynnika K v dla zaworów od DN100 do DN250
1000
K v,s =950
K v
900
800
700
600
550
500
400
300
270
200
200
125
100
0
DN100 DN125 DN150 DN200 DN250
Ark: Z.3.1.7. Powrót do Ark: Z.0.0.0. Zawór zaporowy z grzybem d awi cym i nap dem
Ark: Z.3.1.7.
Powrót do
Ark: Z.0.0.0.
Zawór zaporowy z grzybem
d awi cym i nap dem
elektrycznym Fig. 227.
Zakresy zmian wspó czynnika K v dla typoszeregu
K v,s =100
100
K v
90
80
70
63
60
50
40
40
30
25
20
16
10
10
6,3
4,0
0
DN15 DN20 DN25 DN32 DN40 DN50 DN65 DN80
Ark: Z.3.1.8.
Ark: Z.3.1.8.
Ark: Z.0.0.0. Powrót do
Ark: Z.0.0.0.
Powrót do
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do

Zawór zaporowy mieszkowy

z grzybem d awi cym Fig. 231

DN32 K v,s =25 16,0 DN40
DN32 K v,s =25 16,0 DN40
DN32 K v,s =25 16,0 DN40
DN32 K v,s =25 16,0 DN40
DN32 K v,s =25 16,0 DN40
DN32
K v,s =25
16,0
DN40
Zakresy zmian wspó czynnika K dla zaworów od DN15 do DN40 6,3 4 10 DN25 DN20

Zakresy zmian wspó czynnika K v dla zaworów od DN15 do DN40

6,3 4 10 DN25 DN20 DN15
6,3
4
10
DN25
DN20
DN15
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.8. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.9. Zawór zaporowy mieszkowy Powrót do Ark: Z.0.0.0. z grzybem d awi cym Fig. 231
Ark: Z.3.1.9.
Zawór zaporowy mieszkowy
Powrót do
Ark: Z.0.0.0.
z grzybem d awi cym Fig. 231
Zakresy zmian wspó czynnika K v dla zaworów od DN50 do DN150
450
K v
K v,s =400
400
350
300
250
250
200
160
150
100
100
63
50
40
0
DN50 DN65 DN80 DN100 DN125 DN150

Ark: Z.3.1.10.

Ark: Z.0.0.0. Powrót do
Ark: Z.0.0.0.
Powrót do
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do

Zawór zaporowy mieszkowy

z grzybem d awi cym Fig. 236

DN32 K v,s =25 16,0 DN40
DN32 K v,s =25 16,0 DN40
DN32 K v,s =25 16,0 DN40
DN32 K v,s =25 16,0 DN40
DN32 K v,s =25 16,0 DN40
DN32
K v,s =25
16,0
DN40
Zakresy zmian wspó czynnika K dla zaworów od DN15 do DN40 6,3 4 10 DN25 DN20

Zakresy zmian wspó czynnika K v dla zaworów od DN15 do DN40

6,3 4 10 DN25 DN20 DN15
6,3
4
10
DN25
DN20
DN15
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.10. Ark: Z.0.0.0. Powrót do Zawór zaporowy mieszkowy z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.11. Zawór zaporowy mieszkowy Powrót do Ark: Z.0.0.0. z grzybem d awi cym Fig. 236
Ark: Z.3.1.11.
Zawór zaporowy mieszkowy
Powrót do
Ark: Z.0.0.0.
z grzybem d awi cym Fig. 236
Zakresy zmian wspó czynnika K v dla zaworów od DN50 do DN150
450
K v
K v,s =400
400
350
300
250
250
200
160
150
100
100
63
50
40
0
DN50 DN65 DN80 DN100 DN125 DN150
Ark: Z.3.2.1. Zawór reguluj cy Powrót do Fig. 202 Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki hydrauliczne dla typoszeregu zaworów
Ark: Z.3.2.1.
Zawór reguluj cy
Powrót do
Fig. 202
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki hydrauliczne dla typoszeregu zaworów (woda)
V,
[m
3 /h]
50
DN50
30
DN40
20
DN32
10
DN25
5
DN15
3
DN20
2
1
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
Ark: Z.3.2.2. Zawór reguluj cy Powrót do Fig. 443 Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki hydrauliczne dla typoszeregu zaworów
Ark: Z.3.2.2.
Zawór reguluj cy
Powrót do
Fig. 443
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki hydrauliczne dla typoszeregu zaworów (woda)
V,
[m
3 /h]
1000
DN300
500
DN250
DN200
300
200
DN150
DN125
100
DN100
DN80
50
DN65
30
DN50
20
DN40
10
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
Ark: Z.3.2.3. Zawór balansowy Powrót do Fig. 221 Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki hydrauliczne (pomiarowe) dla typoszeregu zaworów
Ark: Z.3.2.3.
Zawór balansowy
Powrót do
Fig. 221
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki hydrauliczne (pomiarowe) dla typoszeregu zaworów (woda)
Ark: Z.3.2.4. Zawór balansowy Powrót do Fig. 445 Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki hydrauliczne dla typoszeregu zaworów (woda),
Ark: Z.3.2.4.
Zawór balansowy
Powrót do
Fig. 445
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki hydrauliczne dla typoszeregu zaworów (woda), P= P sig
V,
[m
3 /h]
2000
1000
DN300
500
DN250
DN200
300
200
DN150
DN125
100
DN100
DN80
50
DN65
30
20
10
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
Ark: Z.3.2.5. Zawór zaporowy z grzybem Powrót do d awi cym Fig. 225. Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki
Ark: Z.3.2.5.
Zawór zaporowy z grzybem
Powrót do
d awi cym Fig. 225.
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki hydrauliczne dla typoszeregu zaworów (woda)
V,
[m
3 /h]
1000
500
DN250
300
200
DN200
100
DN150
DN125
50
DN100
DN80
30
DN65
20
DN50
10
DN40
5
DN32
DN25
3
2
DN15
DN20
1
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
Ark: Z.3.2.6. Powrót do Ark: Z.0.0.0. Zawór zaporowy z grzybem d awi cym i nap dem
Ark: Z.3.2.6.
Powrót do
Ark: Z.0.0.0.
Zawór zaporowy z grzybem
d awi cym i nap dem
elektrycznym Fig. 227.
Charakterystyki hydrauliczne dla typoszeregu zaworów (woda)
V,
[m
3 /h]
100
50
DN80
30
DN65
20
DN50
10
DN40
DN32
5
DN25
3
DN20
2
DN15
1
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
Ark: Z.3.2.7. Zawór zaporowy mieszkowy Powrót do z grzybem d awi cym Fig. 231. Ark: Z.0.0.0.
Ark: Z.3.2.7.
Zawór zaporowy mieszkowy
Powrót do
z grzybem d awi cym Fig. 231.
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki hydrauliczne dla typoszeregu zaworów (woda)
V,
[m
3 /h]
500
300
200
DN150
100
DN125
DN100
50
DN80
30
DN65
20
DN50
10
DN40
DN32
5
DN25
3
DN20
2
DN15
1
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
Ark: Z.3.2.8. Zawór zaporowy mieszkowy Powrót do z grzybem d awi cym Fig. 236. Ark: Z.0.0.0.
Ark: Z.3.2.8.
Zawór zaporowy mieszkowy
Powrót do
z grzybem d awi cym Fig. 236.
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki hydrauliczne dla typoszeregu zaworów (woda)
V,
[m
3 /h]
500
300
200
DN150
100
DN125
DN100
50
DN80
30
DN65
20
DN50
10
DN40
DN32
5
DN25
3
DN20
2
DN15
1
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
Ark: Z.4.1.1. Zawór reguluj cy Powrót do Fig. 202 Ark: Z.0.0.0. Wspó czynnik przep ywu K
Ark: Z.4.1.1.
Zawór reguluj cy
Powrót do
Fig. 202
Ark: Z.0.0.0.
Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN15 i DN20
4.0
K v
3.5
DN15
3.0
2.5
DN20
2.0
1.5
1.0
0.5
0.0
0
1
2
3
4
5
liczba obrotów wrzeciona, n
Ark: Z.4.1.2. Zawór reguluj cy Powrót do Fig. 202 Ark: Z.0.0.0. Wspó czynnik przep ywu K
Ark: Z.4.1.2.
Zawór reguluj cy
Powrót do
Fig. 202
Ark: Z.0.0.0.
Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN25 i DN32
16
DN32
K v
14
12
10
DN25
8
6
4
2
0
0
1
2
3
4
5
6
7
liczba obrotów wrzeciona, n
Ark: Z.4.1.3. Zawór reguluj cy Powrót do Fig. 202 Ark: Z.0.0.0. Wspó czynnik przep ywu K
Ark: Z.4.1.3.
Zawór reguluj cy
Powrót do
Fig. 202
Ark: Z.0.0.0.
Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN40 i DN50
40
DN50
K v
35
30
DN40
25
20
15
10
5
0
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
liczba obrotów wrzeciona, n
Ark: Z.4.2.1. Zawór reguluj cy Powrót do Fig. 202 Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN15 i
Ark: Z.4.2.1.
Zawór reguluj cy
Powrót do
Fig. 202
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN15 i DN20 (woda)
3
DN15
2
5
4,5 4
1
3,5
3
2,5
2
0.5
1,5
1
0.3
n= 0,5
0.2
0.1
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
3
DN20
2
5
1
4,5 4
3,5
3
2,5
0.5
2
1,5
0.3
1
0.2
n= 0,5
0.1
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
V, [m 3 /h]
V, [m 3 /h]
Ark: Z.4.2.2. Zawór reguluj cy Powrót do Fig. 202 Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN25 i
Ark: Z.4.2.2.
Zawór reguluj cy
Powrót do
Fig. 202
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN25 i DN32 (woda)
10
DN25
8
6
4
7
6
5
4
3,5
3
2
2,5
2
1,5
1
0.9
n= 1
0.7
0.5
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
20
DN32
10
7
6
5
5
4
3,5
3
3
2,5
2
2
1,5
n= 1
1
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
V, [m 3 /h]
V, [m 3 /h]
Ark: Z.4.2.3. Zawór reguluj cy Powrót do Fig. 202 Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN40 i
Ark: Z.4.2.3.
Zawór reguluj cy
Powrót do
Fig. 202
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN40 i DN50 (woda)
30
DN40
20
10
9
10
8
9
8
7
7
6
6
5
5
4
4
3
3
2
2
n= 1
1
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
DN50
30
20
10
9
8
10
7
6
5
4
5
3
2
3
n= 1
2
1
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
V, [m 3 /h]
V, [m 3 /h]
Ark: Z.4.3.1. Zawór reguluj cy Powrót do Fig. 443 Ark: Z.0.0.0. Wspó czynnik przep ywu K
Ark: Z.4.3.1.
Zawór reguluj cy
Powrót do
Fig. 443
Ark: Z.0.0.0.
Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN40 i DN50
60
DN50
K v
50
40
DN40
30
20
10
0
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
liczba obrotów wrzeciona, n
Ark: Z.4.3.2. Zawór reguluj cy Powrót do Fig. 443 Ark: Z.0.0.0. Wspó czynnik przep ywu K
Ark: Z.4.3.2.
Zawór reguluj cy
Powrót do
Fig. 443
Ark: Z.0.0.0.
Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN65 i DN80
160
K v
DN80
140
120
100
DN65
80
60
40
20
0
0
2
4
6
8
10
12
14
16
18
20
22
liczba obrotów wrzeciona, n
Ark: Z.4.3.3. Zawór reguluj cy Powrót do Fig. 443 Ark: Z.0.0.0. Wspó czynnik przep ywu K
Ark: Z.4.3.3.
Zawór reguluj cy
Powrót do
Fig. 443
Ark: Z.0.0.0.
Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN100 i DN125
400
375
K v
DN125
350
325
300
275
250
DN100
225
200
175
150
125
100
75
50
25
0
0
2
4
6
8
10
12
14
16
liczba obrotów wrzeciona, n
Ark: Z.4.3.4. Zawór reguluj cy Powrót do Fig. 443 Ark: Z.0.0.0. Wspó czynnik przep ywu K
Ark: Z.4.3.4.
Zawór reguluj cy
Powrót do
Fig. 443
Ark: Z.0.0.0.
Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN150 i DN200
1000
K v
DN200
900
800
700
600
500
DN150
400
300
200
100
0
0
2
4
6
8
10
12
14
16
18
20
22
24
26
liczba obrotów wrzeciona, n
Ark: Z.4.3.5. Zawór reguluj cy Powrót do Fig. 443 Ark: Z.0.0.0. Wspó czynnik przep ywu K
Ark: Z.4.3.5.
Zawór reguluj cy
Powrót do
Fig. 443
Ark: Z.0.0.0.
Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN250 i DN300
1800
DN300
K v
1600
1400
DN250
1200
1000
800
600
400
200
0
0
2
4
6
8
10
12
14
16
18
20
22
24
26
28
30
32
34
liczba obrotów wrzeciona, n
Ark: Z.4.4.1. Zawór reguluj cy Powrót do Fig. 443 Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN40 i
Ark: Z.4.4.1.
Zawór reguluj cy
Powrót do
Fig. 443
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN40 i DN50 (woda)
50
DN40
30
20
12
10
10
8
6
5
4
3
2
2
n= 1
1
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
50
DN50
30
15
20
14
12
10
10
8
6
4
5
3
2
2
n= 1
1
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
V, [m 3 /h]
V, [m 3 /h]
Ark: Z.4.4.2. Zawór reguluj cy Powrót do Fig. 443 Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN65 i
Ark: Z.4.4.2.
Zawór reguluj cy
Powrót do
Fig. 443
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN65 i DN80 (woda)
100
DN65
50
20
30
18
16
14
20
12
10
8
10
6
4
5
2
3
n= 1
2
1
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
200
DN80
100
22,25
50
20
18
16
30
14
12
20
10
8
6
10
4
5
2
3
n= 1
2
1
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
V, [m 3 /h]
V, [m 3 /h]
Ark: Z.4.4.3. Zawór reguluj cy Powrót do Fig. 443 Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN100 i
Ark: Z.4.4.3.
Zawór reguluj cy
Powrót do
Fig. 443
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN100 i DN125 (woda)
300
DN100
200
100
17
16
15
14
13
12
50
11
10
9
8
30
7
6
5
20
4
3
10
2
8
n= 1
5
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
400
DN125
200
17
16
15
100
14
13
80
12
11
10
60
9
8
7
40
6
5
4
20
3
n= 2
10
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
V, [m 3 /h]
V, [m 3 /h]
Ark: Z.4.4.4. Zawór reguluj cy Powrót do Fig. 443 Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN150 i
Ark: Z.4.4.4.
Zawór reguluj cy
Powrót do
Fig. 443
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN150 i DN200 (woda)
500
DN150
300
200
20
18
16
14
100
12
11
10
9
8
7
50
6
5
4
30
3
20
n= 2
10
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
1000
DN200
500
27
300
24
22
20
200
18
16
14
12
10
100
9
8
7
6
5
50
4
3
30
n= 2
20
10
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
V, [m 3 /h]
V, [m 3 /h]
Ark: Z.4.4.5. Zawór reguluj cy Powrót do Fig. 443 Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN250 i
Ark: Z.4.4.5.
Zawór reguluj cy
Powrót do
Fig. 443
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN250 i DN300 (woda)
2000
DN250
1000
500
33
30
27
24
300
22
20
18
200
16
14
12
11
10
9
100
8
7
6
5
4
50
3
n= 2
30
20
10
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
1000
DN300
500
300
30,33
30
200
25
20
15
100
10
8
6
4
n= 2
50
30
20
10
2
3
5
20
30
50
200
1
10
100
P,
[kPa]
V, [m 3 /h]
V, [m 3 /h]

Ark: Z.4.5.1.

Zawór balansowy

   
Ark: Z.4.5.1. Zawór balansowy

Powrót do

Ark: Z.0.0.0.

Powrót do Ark: Z.0.0.0.
 

Fig. 221

 
 

Ogólne dane ilo ciowe dla typoszeregu zaworów

 
 

wymiar nominalny

K vsig (m 3 /h/bar)

K v (m 3 /h/bar)

 

HLF (-)

 

K (-)

1/2”

2,80

1,92

 

2,14

29,3

3/4”

5,33

3,66

 

2,12

26,5

1”

9,72

6,25

 

2,42

22,8

  • 1 20,25

1/4”

 

12,64

 

2,57

16,9

  • 1 30,23

1/2”

 

19,65

 

2,37

12,8

2”

55,07

29,59

 

3,46

14,6

Strumie p ynu p yn cego przez zawór, [l/s]:

V

K P vsig sig
K
P
vsig
sig
 

Spadek ci nienia (zawór w pe ni otwarty), [kPa]:

P

36

HLF

P

sig

Spadek ci nienia (zawór w pe ni otwarty), [mH 2 O]:

 

P

K

v

2

 

2g

 

K vsig – wspó czynnik przep ywu okre lony dla elementu pomiarowego zaworu

 

K v – wspó czynnik przep ywu okre lony dla ca ego zaworu

 

HLF – wspó czynnik oporu grzyba zaworu

 

K - wspó czynnik oporu grzyba zaworu

v – pr dko przep ywu p ynu

 

g – przy pieszenie ziemskie

P sig – spadek ci nienia p ynu mierzony na elemencie pomiarowym zaworu

 
Ark: Z.4.5.2. Zawór balansowy Powrót do Fig. 221 Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki sygna owe zaworów DN ½”
Ark: Z.4.5.2.
Zawór balansowy
Powrót do
Fig. 221
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki sygna owe zaworów DN ½” i DN ¾”; dla P sig
5
3
DN 1/2"
2
1
= 2,80
K
v,sig
0.5
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
,
[kPa]
P sig
10
DN 3/4"
5
3
2
= 5,33
K
v,sig
1
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P sig , [kPa]
V,
[m 3 /h]
V,
[m 3 /h]
Ark: Z.4.5.3. Zawór balansowy Powrót do Fig. 221 Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki sygna owe zaworów DN 1”
Ark: Z.4.5.3.
Zawór balansowy
Powrót do
Fig. 221
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki sygna owe zaworów DN 1” i DN 1¼”; dla P sig
10
DN 1"
5
3
= 9,72
K
v,sig
2
1
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P sig ,
[kPa]
50
30
DN 5/4"
20
10
= 20,25
K
v,sig
5
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P sig , [kPa]
V,
[m 3 /h]
V,
[m 3 /h]
Ark: Z.4.5.4. Zawór balansowy Powrót do Fig. 221 Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki sygna owe zaworów DN 1½”
Ark: Z.4.5.4.
Zawór balansowy
Powrót do
Fig. 221
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki sygna owe zaworów DN 1½” i DN 2”; dla P sig
50
DN 3/2"
30
20
10
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P sig , [kPa]
100
= 30,23
K
v,sig
DN 2"
50
30
20
K
= 55,07
v,sig
10
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
,
[kPa]
P sig
V,
V, [m 3 /h]
[m 3 /h]
Ark: Z.4.6.1. Zawór balansowy Powrót do Fig. 445 Ark: Z.0.0.0. Wspó czynnik przep ywu K v
Ark: Z.4.6.1.
Zawór balansowy
Powrót do
Fig. 445
Ark: Z.0.0.0.
Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN65 i DN80; K v =K v,sig
160
K v
DN80
140
120
100
DN65
80
60
40
20
0
0
2
4
6
8
10
12
14
16
liczba obrotów wrzeciona, n
Ark: Z.4.6.2. Zawór balansowy Powrót do Fig. 445 Ark: Z.0.0.0. Wspó czynnik przep ywu K v
Ark: Z.4.6.2.
Zawór balansowy
Powrót do
Fig. 445
Ark: Z.0.0.0.
Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN100 i DN125; K v =K v,sig
400
375
K v
DN125
350
325
300
275
250
DN100
225
200
175
150
125
100
75
50
25
0
0
2
4
6
8
10
12
14
16
liczba obrotów wrzeciona, n
Ark: Z.4.6.3. Zawór balansowy Powrót do Fig. 445 Ark: Z.0.0.0. Wspó czynnik przep ywu K v
Ark: Z.4.6.3.
Zawór balansowy
Powrót do
Fig. 445
Ark: Z.0.0.0.
Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN150 i DN200; K v =K v,sig
1000
K v
DN200
900
800
700
600
500
DN150
400
300
200
100
0
0
2
4
6
8
10
12
14
16
18
20
22
24
26
liczba obrotów wrzeciona, n
Ark: Z.4.6.4. Zawór balansowy Powrót do Fig. 445 Ark: Z.0.0.0. Wspó czynnik przep ywu K v
Ark: Z.4.6.4.
Zawór balansowy
Powrót do
Fig. 445
Ark: Z.0.0.0.
Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN250 i DN300; K v =K v,sig
1800
DN300
K v
1600
1400
DN250
1200
1000
800
600
400
200
0
0
2
4
6
8
10
12
14
16
18
20
22
24
26
28
30
32
34
liczba obrotów wrzeciona, n
Ark: Z.4.6.5. Zawór balansowy Powrót do Fig. 445 Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN65 i DN80
Ark: Z.4.6.5.
Zawór balansowy
Powrót do
Fig. 445
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN65 i DN80 (woda); P= P sig
100
DN65
50
13,33
30
12
11
10
9
20
8
7
6
5
10
4
3
5
2
3
1
n= 0,66
2
1
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
200
DN80
100
15
50
13
12
11
30
10
9
8
20
7
6
5
4
10
3
2
5
3
1
n= 0,66
2
1
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
V, [m 3 /h]
V, [m 3 /h]
Ark: Z.4.6.6. Zawór balansowy Powrót do Fig. 445 Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN100 i DN125
Ark: Z.4.6.6.
Zawór balansowy
Powrót do
Fig. 445
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN100 i DN125 (woda) ; P= P sig
300
DN100
200
100
17
16
15
14
13
12
50
11
10
9
8
30
7
6
5
20
4
3
10
2
8
n= 1
5
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
400
DN125
200
17
16
15
100
14
13
80
12
11
10
60
9
8
7
40
6
5
4
20
3
n= 2
10
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
V, [m 3 /h]
V, [m 3 /h]
Ark: Z.4.6.7. Zawór balansowy Powrót do Fig. 445 Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN150 i DN200
Ark: Z.4.6.7.
Zawór balansowy
Powrót do
Fig. 445
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN150 i DN200 (woda) ; P= P sig
500
DN150
300
200
20
18
16
14
100
12
11
10
9
8
7
50
6
5
4
30
3
20
n= 2
10
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
1000
DN200
500
27
300
24
22
20
200
18
16
14
12
10
100
9
8
7
6
5
50
4
3
30
n= 2
20
10
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
V, [m 3 /h]
V, [m 3 /h]
Ark: Z.4.6.8. Zawór balansowy Powrót do Fig. 445 Ark: Z.0.0.0. Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN250 i DN300
Ark: Z.4.6.8.
Zawór balansowy
Powrót do
Fig. 445
Ark: Z.0.0.0.
Charakterystyki hydrauliczne zaworów DN250 i DN300 (woda) ; P= P sig
2000
DN250
1000
500
33
30
27
24
300
22
20
18
200
16
14
12
11
10
9
100
8
7
6
5
4
50
3
n= 2
30
20
10
20
30
40
50
60
70
80
90
10
100
P,
[kPa]
1000
DN300
500
300
30,33
30
200
25
20
15
100
10
8
6
4
n= 2
50
30
20
10
2
3
5
20
30
50
200
1
10
100
P,
[kPa]
V, [m 3 /h]
V, [m 3 /h]
Ark: Z.4.7.1. Zawór zaporowy z grzybem Powrót do d awi cym Fig. 225. Ark: Z.0.0.0. Wspó
Ark: Z.4.7.1.
Zawór zaporowy z grzybem
Powrót do
d awi cym Fig. 225.
Ark: Z.0.0.0.
Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN15 i DN20.
5.0
K v
4.5
DN15
4.0
DN20
3.5
3.0
2.5
2.0
1.5
1.0
0.5
0.0
0
1
2
3
4
5
liczba obrotów wrzeciona, n
Ark: Z.4.7.2. Zawór zaporowy z grzybem Powrót do d awi cym Fig. 225. Ark: Z.0.0.0. Wspó
Ark: Z.4.7.2.
Zawór zaporowy z grzybem
Powrót do
d awi cym Fig. 225.
Ark: Z.0.0.0.
Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN25 i DN32.
14
K v
13
DN32
12
11
10
9
8
DN25
7
6
5
4
3
2
1
0
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
liczba obrotów wrzeciona, n
Ark: Z.4.7.3. Zawór zaporowy z grzybem Powrót do d awi cym Fig. 225. Ark: Z.0.0.0. Wspó
Ark: Z.4.7.3.
Zawór zaporowy z grzybem
Powrót do
d awi cym Fig. 225.
Ark: Z.0.0.0.
Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN40 i DN50.
32
30
K v
DN50
28
26
24
22
20
18
DN40
16
14
12
10
8
6
4
2
0
0
1
2
3
4
5
6
7
8
liczba obrotów wrzeciona, n
Ark: Z.4.7.4. Zawór zaporowy z grzybem Powrót do d awi cym Fig. 225. Ark: Z.0.0.0. Wspó
Ark: Z.4.7.4.
Zawór zaporowy z grzybem
Powrót do
d awi cym Fig. 225.
Ark: Z.0.0.0.
Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN65 i DN80.
100
95
K v
90
DN80
85
80
75
70
65
60
55
50
DN65
45
40
35
30
25
20
15
10
5
0
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
liczba obrotów wrzeciona, n
Ark: Z.4.7.5. Zawór zaporowy z grzybem Powrót do d awi cym Fig. 225. Ark: Z.0.0.0. Wspó
Ark: Z.4.7.5.
Zawór zaporowy z grzybem
Powrót do
d awi cym Fig. 225.
Ark: Z.0.0.0.
Wspó czynnik przep ywu K v zaworów DN100 i DN125.
200
K v
DN125