You are on page 1of 32

BIAA KSIGA WSPRAWIE

PRZYSZOCI EUROPY

Refleksje iscenariusze dotyczce


przyszoci UE-27 do 2025 r.

2
Komisja Europejska
COM(2017) 2025 z1 marca 2017 r.

Rue de la Loi / Wetstraat, 200


1040 Bruxelles/Brussels
+32 2 299 11 11

3
Przedmowa
25 marca 2017 r. wRzymie przywdcy 27 pastw
czonkowskich Unii Europejskiej stan zjednoczeni
wpokoju iprzyjani.

Ju samo to zjednoczenie stanowi niewyobraalne


osignicie, wktre niewielu byo wstanie uwierzy, gdy
60 lat temu sze pastw zaoycielskich podpisywao
traktaty rzymskie.

Obchodzc rocznic tego wydarzenia, czymy si


wmylach znaszymi poprzednikami, ktrych marzenie Komisja Europejska

oEuropie stao si rzeczywistoci. Nadszed teraz czas,


aby wspomnie zdum nasze osignicia iprzypomnie Radzie Europejskiej wsformuowaniu pod koniec roku
sobie owartociach, ktre nas cz. pierwszych wnioskw ipodjciu decyzji co do dalszych
dziaa oraz ich wcielenia wycie przed kolejnymi
Rocznicowe obchody wRzymie powinny jednak wyborami doParlamentu Europejskiego, ktre odbd
otworzy nowy rozdzia. Stoj przed nami powane si wczerwcu 2019 r.
wyzwania dotyczce bezpieczestwa idobrobytu
naszych mieszkacw oraz przyszej roli Europy wcoraz Podejmujc decyzj owyborze przyszej drogi,
wyraniej zarysowanym wielobiegunowym wiecie. powinnimy pamita, e najwiksze dokonania Europy
Zjednoczona Europa skupiajca 27 pastw musi wzi zawdziczamy naszej jednoci iodwadze wdziaaniu
los we wasne rce izdecydowa, jak ma wyglda jej oraz wierze, e jestemy wstanie wsplnie budowa
przyszo. nasz przyszo.

Niniejsza biaa ksiga stanowi wkad Komisji Unia Europejska zmienia nasze ycie na lepsze. Musimy
Europejskiej wten nowy rozdzia projektu europejskiego. teraz zadba oto, aby moga rwnie zmienia ycie
Chcemy zainicjowa proces, wktrym Europa wytyczy przyszych pokole.
wasn drog naprzd. Chcemy rozpozna czekajce nas
wyzwania iszanse oraz przygotowa si wsplnie na ich
podjcie.

W nadchodzcych miesicach odbdzie si szeroka


debata zudziaem Parlamentu Europejskiego,
parlamentw narodowych, wadz lokalnych
iregionalnych oraz ogu spoeczestwa
obywatelskiego. Wyniki tej debaty oraz moj wasn Jean-Claude Juncker
wizj przyszoci Europy przedstawi wordziu 1 marca 2017 r.
ostanie Unii we wrzeniu 2017 r. Powinno to pomc

3
Europa nie powstanie od razu ani wedug
zgry ustalonego planu: bdzie powstawaa
poprzez konkretne realizacje, tworzc
najpierw rzeczywist solidarno.

Robert Schuman
9 maja 1950 r.
Spis treci

PRZEDMOWA PRZEWODNICZCEGO KOMISJI EUROPEJSKIEJ3


1. WPROWADZENIE 6
2. SIY NAPDOWE DLA PRZYSZOCI EUROPY 8
3. PI SCENARIUSZY DLA EUROPY DO ROKU 2025 15
SCENARIUSZ 1: KONTYNUACJA 16
SCENARIUSZ 2: NIC POZA JEDNOLITYM RYNKIEM 18
SCENARIUSZ 3: CI, KTRZY CHC WICEJ, ROBI WICEJ 20
SCENARIUSZ 4: ROBI MNIEJ, ALE EFEKTYWNIEJ 22
SCENARIUSZ 5: ROBI WSPLNIE ZNACZNIE WICEJ 24
4. DALSZE KROKI 26
5. ZACZNIKI27
PROCES REFLEKSJI NAD BIA KSIG 28
PI SCENARIUSZY: PRZEGLD OBSZARW POLITYKI 29

5
1. Wprowadzenie Dzi obejmujca cztery miliony kilometrw
kwadratowych Unia jest miejscem, wktrym
Przez pokolenia Europa bya zawsze przyszoci. Europejczycy mog si cieszy wyjtkow
rnorodnoci kultur, tradycji iidei. To tu mog oni
Po raz pierwszy idea ta pojawia si wmanifecie Altiero nawizywa przyjanie zinnymi mieszkacami Europy,
Spinellego iErnesto Rossiego, winiw politycznych trwajce niekiedy przez cae ycie. To wgranicach Unii
osadzonych przez reim faszystowski na wyspie mog swobodnie podrowa, studiowa ipracowa
Ventotene podczas drugiej wojny wiatowej. Manifest inie musz przy tym kopota si wymian walut. To tu
zVentotene wzywa do stworzenia wolnej izjednoczonej rzdy elaznej pici zostay zastpione rzdami prawa.
Europy, wktrej znikn dotychczasowe podziay, abyli To tu wreszcie rwno obywateli nie jest tylko tematem
sojusznicy iwrogowie bd ze sob wsppracowa, aby rozmw, lecz naprawd si oni walczy.
nie dopuci do powrotu dawnych absurdw Europy.
Pomimo tych osigni wielu Europejczykw uwaa
Manifest zVentotene Uni albo za zbyt odleg, albo za nadmiernie ingerujc
wich ycie codzienne. Inni kwestionuj warto dodan
integracji ipytaj, wjaki sposb Europa przyczynia
si do poprawy ich warunkw ycia. Zbyt wielu
Europejczykw zawiodo si te na UE, gdy walczya
ona znajpowaniejszym wpowojennej historii kryzysem
finansowym, gospodarczym ispoecznym.
Europejski Instytut Uniwersytecki

Europa nadal stoi przed powanymi wyzwaniami. Nasza


gospodarka wci stara si podwign zglobalnego
kryzysu finansowego, ale skutki tych stara nie
wszdzie s odczuwane jednakowo. Destabilizacja
Szedziesit lat temu czonkowie zaoyciele UE, wniektrych regionach ssiedzkich doprowadzia do
zainspirowani t wizj pokojowej wsplnej przyszoci, najwikszego od czasw drugiej wojny wiatowej kryzysu
rozpoczli przeomowy proces ambitnej integracji uchodczego. Europejskie miasta pady ofiar atakw
europejskiej. Zdecydowali si rozstrzygn swoje terrorystycznych. Na scenie globalnej wyaniaj si nowe
spory przy stole negocjacyjnym, anie na polu bitwy. potgi, apodmioty wczeniej dominujce wukadzie si
Postanowili zastpi siy zbrojne si prawa iwytyczyli szukaj swojego miejsca wnowych realiach. Wubiegym
ciek integracji dla nowych czonkw, aby zjednoczy roku jedno zpastw czonkowskich opowiedziao si za
Europ ij wzmocni. opuszczeniem Unii.

Nasza burzliwa przeszo mina iod ponad Jednak sytuacja, wjakiej znajduje si obecnie Europa, nie
siedemdziesiciu lat cieszymy si pokojem. Rozszerzona przekrela jej przyszoci. Historia Unii jest zbudowana na
Unia, bdca jedn znajbogatszych gospodarek kryzysach iprzedwczesnych inicjatywach. Przypomnijmy
wiatowych, jest domem dla 500 mln obywateli, ktrzy sobie fiasko Europejskiej Wsplnoty Obronnej wlatach
yj wwolnoci. Obrazy walk wokopach ipl bitwy 50. ubiegego stulecia, kryzysy walutowe wlatach 70.,
pod Verdun lub kontynentu podzielonego symboliczn aw ostatnich dekadach nieudane prby rozszerzenia
elazn kurtyn iprawdziwym murem berliskim zostay
zastpione Uni, ktra wyrnia si na tym tle jako oaza
pokoju istabilnoci.

Nie wolno nam nigdy zapomnie opowiceniach


wczeniejszych pokole. Godno czowieka, wolno
idemokracja zostay ciko wywalczone inie wolno nam si
wyrzec tych wartoci. Nawet jeli nie wszyscy wspczeni
Europejczycy rozumiej pragnienie pokoju tak samo jak
ich rodzice czy dziadkowie, te podstawowe wartoci wci
stanowi potn si spajajc nasz kontynent. rdo: Komisja Europejska

6
ireferenda odrzucajce europejskie inicjatywy. Europa raz Kiedy 27 szefw pastw lub rzdw spotka si
po raz znajdowaa si na rozdrou, ale zawsze udawao si wRzymie, aby uczci 60. rocznic podpisania traktatw
jej znale waciw drog naprzd. rzymskich, Unia powinna kolejny raz zwrci si
wstron przyszoci.
Tylko wcigu ostatnich 25 lat Unia przesza gbokie
reformy iprzemiany wprowadzone przez traktaty Niniejsza biaa ksiga opisuje siy, ktre bd decydowa
zMaastricht, Amsterdamu iNicei, ajej rozmiar ozmianach zachodzcych wprzyszym dziesicioleciu,
wzrs ponad dwukrotnie. Traktat lizboski iwyniki oraz kilka scenariuszy przyszoci Europy do 2025 r.
dziesicioletniej debaty poprzedzajcej jego Komisja inicjuje wten sposb debat, podczas ktrej
przyjcie otworzyy nowy rozdzia wintegracji powinnimy skoncentrowa si na poszukiwaniu
europejskiej. Rozdzia, ktrego potencja nie zosta nowych odpowiedzi na towarzyszce nam od dawna
jeszcze wyczerpany. pytanie:

Powinnimy bra przykad zwczeniejszych pokole


nie moemy zastygn wrozpamitywaniu przeszoci Jakiej przyszoci chcemy dla nas samych, naszych dzieci
ani dziaa krtkowzrocznie. Odpowied na wyzwania, inaszej Unii?
przed ktrymi stoimy, powinna opiera si na wsplnej
perspektywie iprzekonaniu, e dziaajc razem,
walczymy odobro kadego znas.

Europa dzi

Unia Europejska
Strefa Schengen
Strefa euro Rada
Europy

Austria Belgia Estonia Finlandia Czechy Liechtenstein Szwajcaria Armenia

Francja Niemcy Grecja Wochy Dania Norwegia Azerbejdan


Europejskie
Stowarzyszenie
Wolnego Handlu
otwa Litwa Luksemburg Malta Wgry Islandia Bonia
i Hercegowina

Holandia Portugalia Sowacja Sowenia Polska


Europejski Obszar Gospodarczy

Gruzja

Hiszpania Szwecja
Bya
jugosowiaska
republika
Macedonii
Cypr Irlandia Rosja

Bugaria Chorwacja Rumunia Serbia Modawia

Albania Czarnogra
Wielka Brytania

Europejska Ukraina
unia celna
Andora Monako San Marino Turcja

NATO
rdo: Komisja Europejska
Kanada Stany Zjednoczone

7
2. Siy napdowe dla przyszoci Ten wany status Europy rozmija si jednak zobecnymi
realiami: globalna rola Europy maleje, wmiar jak ronie
Europy
liczba ludnoci winnych czciach wiata. W1900 r.
mieszkacy Europy stanowili okoo 25 proc. wiatowej
POSZUKIWANIE SWOJEGO MIEJSCA
populacji. Do 2060 r. udzia Europejczykw woglnej
WZMIENIAJCYM SI WIECIE
liczbie ludnoci wiata spadnie poniej 5 proc., aadne
zpastw czonkowskich nie bdzie reprezentowa
Europa ma najwikszy na wiecie jednolity rynek idrug
wicej ni 1 proc. ludnoci wiata.
najczciej uywan wobrocie midzynarodowym walut.
Jest najwiksz potg handlow oraz najwikszym dawc Udzia Europy wglobalnym PKB maleje
pomocy rozwojowej ihumanitarnej. Europa utrzymuje 2004 2015
si rwnie wczowce innowacji, midzy innymi dziki Stany Zjednoczone 28 % 24 %
programowi Horyzont 2020 najwikszemu na UE-27 26 % 22 %
wiecie wielonarodowemu programowi badawczemu.
Japonia 11 % 6%
Unijna dyplomacja cieszy si duym autorytetem, ajej
Wielka Brytania 5% 4%
dziaania przyczyniaj si do zwikszenia bezpieczestwa
Chiny 5% 15 %
ibardziej zrwnowaonego rozwoju, oczym wiadczy
chociaby historyczne porozumienie zIranem wsprawie Kanada 2% 2%
programu atomowego tego pastwa czy rola przewodnia Meksyk 2% 2%
UE wnegocjacjach prowadzcych do zawarcia Brazylia <2 % 2%
porozumienia klimatycznego zParya albo te przyjcie Indie <2 % 3%
przez Organizacj Narodw Zjednoczonych celw Reszta wiata 18 % 21 %
zrwnowaonego rozwoju do 2030 r. Oddziaywanie
rdo: Eurostat iBiuro Statystyczne ONZ
Europy na arenie midzynarodowej odbywa si
rwnie poprzez cis wspprac zNATO iaktywne
czonkostwo wRadzie Europy. Euro jest obecnie wiatow walut, ale inne waluty
zyskuj na znaczeniu
Europa jest atrakcyjnym partnerem dla wielu pastw.
2015 2017
Chocia wnajbliszej przyszoci nie ma planw
dalszego rozszerzenia, to sama perspektywa czonkostwa
jest potnym narzdziem utrzymywania stabilizacji
ibezpieczestwa wzdu naszych granic. Unia aktywnie 7% 11 %
wsppracuje ze swoimi pastwami ssiedzkimi, 12 %
33 % 8% 30 %
zarwno na wschodzie, jak ina poudniu. Europa jest 8%
teraz wstanie wwikszym ni kiedykolwiek stopniu
dokonywa pozytywnych zmian na wiecie, czego 48 % 43 %
przykadami s zacienione partnerstwo zUkrain
iszeroka wsppraca zpartnerami zAfryki. $ $

Przypis: Grafika przedstawia niedawne zmiany koszyka walutowego


Udzia ludnoci Europy wstosunku do reszty wiata bdcego punktem odniesienia dla Midzynarodowego Funduszu
Walutowego, zwanego take specjalnymi prawami cignienia
spada
rdo: Midzynarodowy Fundusz Walutowy dane odpowiednio
1900 25 % zdnia30.11.2015 r. i24.2.2017 r.

Spodziewany jest rwnie wzgldny spadek siy


1960 11 % gospodarczej Europy w2030 r. jej udzia wwiatowym
PKB zmaleje do poziomu znacznie poniej 20 proc.,
podczas gdy obecnie wynosi okoo 22 proc. Wsytuacji,
2015 6% gdy szybko rosn wpywy gospodarek wschodzcych,
Europa musi mwi jednym gosem, ajej dziaania
powinny by poparte autorytetem wszystkich pastw
2060 4%
czonkowskich.
rdo: Biuro Statystyczne ONZ iEurostat UE-27

8
Koncentracja oddziaw wojskowych na naszych Chocia nasz wiat sta si globaln wiosk zgst sieci
wschodnich granicach, wojna iterroryzm na Bliskim powiza, powrt izolacjonizmu postawi pod znakiem
Wschodzie iw Afryce oraz postpujca na caym wiecie zapytania przyszo handlu midzynarodowego
militaryzacja to przejawy coraz bardziej napitej sytuacji imultilateralizmu. Dobrobyt Unii ijej zdolno
midzynarodowej. Jak nigdy wczeniej, konieczne jest, do utrzymania europejskich wartoci na arenie
abymy przemyleli, jak skutecznie odstrasza, reagowa midzynarodowej bd wdalszym cigu zalee od
ichroni przed zagroeniami, poczwszy od masowych jej otwartoci ibliskich relacji zpartnerami. Obrona
atakw cybernetycznych po bardziej tradycyjne formy wolnego handlu iliberalizacji stosunkw handlowych
agresji. NATO bdzie nadal zapewnia wikszoci pastw oraz sterowanie procesem globalizacji wtaki sposb, aby
UE militarne bezpieczestwo wtwardym wymiarze, ale przynosi on korzyci wszystkim stronom, bd jednak
Europa nie moe by naiwna imusi sama zadba oswoj stanowi coraz trudniejsze wyzwania.
obronno. Soft power nie jest wystarczajca wsytuacji,
gdy brutalna sia nie liczy si zprawem. GBOKIE ZMIANY GOSPODARCZE ISPOECZNE
Przewidywane jest, e do 2045 r. wikszo pastw,
ktre obecnie wydaj najwicej na obron, dwukrotnie wiatowy kryzys finansowy igospodarczy, ktry
zwikszy swoje wydatki wtej dziedzinie (w mld USD) rozpocz si w2008 r. wStanach Zjednoczonych,
wstrzsn fundamentami Europy. Dziki podjciu
zdecydowanych dziaa gospodarka UE ustabilizowaa
2012 2045 si. Stopa bezrobocia spada do najniszego poziomu
od czasu wybuchu wielkiego kryzysu. Ztego oywienia
gospodarczego nie korzystaj jednak wtakim samym
Stany Zjednoczone 682 1 335
stopniu wszystkie grupy spoeczne iregiony. Usuwanie
skutkw kryzysu, takich jak dugotrwae bezrobocie czy
wysoki poziom dugu publicznego iprywatnego wwielu
Chiny 251 1 270 pastwach Europy ma wci priorytetowe znaczenie.

Indie 117 654 Szczegln uwag naley zwrci na mode pokolenie.


Po raz pierwszy od czasw drugiej wojny wiatowej
Rosja 113 295 istnieje realna groba, e obecne pokolenie modych
dorosych bdzie wgorszej sytuacji ekonomicznej
Wielka Brytania 58 108
ni ich rodzice. Europa nie moe utraci najlepiej
Francja 51 87 wyksztaconego pokolenia modych ludzi ipozwoli,
Japonia 46 67 aby nierwnoci midzypokoleniowe pogrzebay jego
Niemcy 46 63 przyszo.
Brazylia 35 97 Stopa bezrobocia wUE-28 spada, ale wci pozostaje
rdo: Raport Ministerstwa Obrony Wielkiej Brytanii: Strategic Trends wysoka
Programme: Global Strategic Trends Out to 2045
25
Poniej 25 lat
UE jest najwikszym dawc pomocy humanitarnej iroz-
wojowej (% cakowitej pomocy wmld USD) 20
18,6
56 % 24 % 15

Ogem
10
74 mld USD 32 mld USD
8,2
5
7% 3% 7%
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017

POZOSTAE

3% rdo: Komisja Europejska

rdo: Organizacja Wsppracy Gospodarczej iRozwoju (OECD),


UE = UE ijej pastwa czonkowskie

9
Kryzys zachwia zaufaniem do spoecznej gospodarki dziesiciu. Aktywno zawodowa kobiet osigna
rynkowej wUE iprzekonaniem, e jest ona wstanie wprawdzie najwyszy whistorii poziom, ale zapewnienie
zadba owszystkich, akademu nowemu pokoleniu rzeczywistego rwnouprawnienia pci bdzie wymaga
zapewni popraw warunkw ycia. Dao si to zburzenia wci istniejcych barier. Wsytuacji, gdy
szczeglnie odczu wstrefie euro, gdzie wyrana liczba ludnoci wwieku produkcyjnym maleje, Europa
staa si potrzeba ukoczenia unii gospodarczej musi wykorzystywa wpeni potencja swoich obywateli.
iwalutowej oraz poprawy konwergencji pod wzgldem
osiganych wynikw gospodarczych ispoecznych. Zadanie to nabiera szczeglnej wagi wwietle
Rwnie wnadchodzcych latach trzeba bdzie skupi postpujcego procesu tworzenia si spoeczestwa
si na dziaaniach sucych wikszemu wczeniu informacyjnego, wramach ktrego zacieraj si granice
spoecznemu, konkurencyjnoci iodpornoci midzy pracownikami aosobami samozatrudnionymi,
europejskiej gospodarki oraz dostosowaniu jej do midzy towarami ausugami, midzy konsumentami
przyszych tendencji. aproducentami. Wiele dzisiejszych zawodw nie istniao
jeszcze dziesi lat temu. Wiele nowych powstanie
Europa szybko si starzeje, arednia dugo ycia jej dopiero wnadchodzcych latach. Najprawdopodobniej
mieszkacw jest ponadprzecitna. Przy medianie wikszo uczniw rozpoczynajcych obecnie
wieku wynoszcej 45 lat do 2030 r. Europejczycy nauk wszkoach podstawowych bdzie pracowa
stan si najstarszym spoeczestwem na wiecie. wnowych typach zawodw, ktre jeszcze nie istniej.
Nowe modele ycia rodzinnego, zmiany struktury Wyzwania zwizane zrosncym wykorzystaniem
populacji, zjawisko urbanizacji iwiksza rnorodno technologii iautomatyzacj pracy bd mie wpyw
ycia zawodowego zmieniaj sposb, wjaki powstaje na wszystkie miejsca pracy oraz sektory gospodarki.
spjno spoeczna. Tylko wcigu jednego pokolenia Pene wykorzystanie nowych moliwoci ijednoczesne
liczba miejsc pracy przecitnego Europejczyka wcaym ograniczenie niekorzystnych skutkw zmian
okresie kariery zawodowej wzrosa zjednego do ponad bdzie wymagao duych inwestycji wumiejtnoci
pracownikw oraz przebudowy systemw formalnej
Do 2030 r. Europejczycy stan si najstarszym spoe-
edukacji iuczenia si przez cae ycie. Zmiany
czestwem na wiecie (mediana wieku wposzczeglnych
regionach wiata) zachodzce wwiecie pracy bd rwnie wymaga
ustanowienia nowych praw socjalnych.
45 Jednoczenie Europa jest zaangaowana wambitny
Europa
proces dekarbonizacji gospodarki iograniczania
40 szkodliwych emisji. Bdziemy musieli wdalszym cigu
Ameryka 35 podejmowa dziaania wodpowiedzi na rosnc presj
Pnocna Azja
zwizan ze zmian klimatu iobcieniem rodowiska.
21
Afryka
Konieczne bd zmiany sposobu prowadzenia
34 35 dziaalnoci iwykorzystywania energii wsektorze
Ameryka

33
aciska
i Karaiby
Oceania
przemysu oraz na poziomie miast igospodarstw
Cay wiat domowych. Osignlimy ju pozycj lidera we
rdo: Rand Europe wspieraniu inteligentnych miast, wefektywnym

Europa jest jednym znajrwniejszych spoeczestw na wiecie


40

20

0
Islandia
Norwegia
Dania
Sowenia
Finlandia
Czechy
Belgia

Austria
Szwecja
Luksemburg
Holandia
Wgry
Niemcy
Francja
Polska
Korea
Irlandia
OECD
Kanada
Wochy
Japonia
Australia
Portugalia
Grecja
Hiszpania
otwa
Wielka Brytania
Stany Zjednoczone
Meksyk
Chile
Sowacja

Najwiksza Najmniejsza Pastwa Kraje OECD


rwno rwno czonkowskie UE
Przypis: Grafika przedstawia podzia dochodw na podstawie wspczynnika Giniego, gdzie warto 0 jest odpowiednikiem idealnej rwnoci spoecznej
rdo: Organizacja Wsppracy Gospodarczej iRozwoju (OECD), ostatnie dostpne dane

10
wykorzystywaniu zasobw naturalnych iglobalnej Z powodu rosncej liczby ludnoci na wiecie,
walce ze zmian klimatu. Nasze przedsibiorstwa powszechnych napi oraz zmiany klimatu mona
posiadaj 40 proc. wiatowych patentw wzakresie rwnie oczekiwa nasilenia czynnikw wywoujcych
technologii energii odnawialnej. Jednym znaszych migracj oraz napywu migrantw zrnych czci
gwnych wyzwa wprzyszoci bdzie wprowadzanie wiata. Skala kryzysu uchodczego, podczas ktrego
innowacyjnych rozwiza na rynki europejskie w2015 r. do Europy przybyo 1,2 mln osb, jest
imidzynarodowe. bezprecedensowa jest to najwikszy taki kryzys
od czasw drugiej wojny wiatowej. Wywoao
to kontrowersyjn debat na temat solidarnoci
NAJWANIEJSZE ZAGROENIA IOBAWY iodpowiedzialnoci pastw czonkowskich.
DOTYCZCE BEZPIECZESTWA IOCHRONY Spowodowao rwnie, e coraz czciej kwestionuje
GRANIC si przyszo zarzdzania granicami iswobodnego
przemieszczania si obywateli wEuropie.
W wiecie naznaczonym wci przez podziay iniezgod
Europa oferuje swoim obywatelom nadzwyczajn Dla 1,7 mln Europejczykw, ktrzy codziennie
stabilno iwolno. Wgrupie 25 najbardziej pokojowych dojedaj do pracy winnym pastwie czonkowskim,
pastw wiata znajduje si 15 pastw UE. Niedawne oraz dla setek milionw tych, ktrzy co roku podruj
ataki terrorystyczne wstrzsny jednak europejskim po Europie wcelach rodzinnych, turystycznych lub
spoeczestwem. Zacierajce si coraz bardziej granice biznesowych, granice nale ju do przeszoci. Jednak
midzy zagroeniami wewntrznymi izewntrznymi za spraw niedawnych kryzysw po raz pierwszy, odkd
powoduj zmian sposobu mylenia obezpieczestwie mury przestay istnie czyli jedno pokolenie wstecz
osobistym igranicach pastw. Paradoksalnie, nastpuje to przywrcono tymczasowe kontrole na niektrych
wmomencie, kiedy podre po wiecie zwizane zprac granicach wewntrznych wUE.
lub wypoczynkiem s atwiejsze ibardziej powszechne ni
kiedykolwiek wczeniej.

27 lat temu: upadek muru berliskiego

AP Photo/Thomas Kienzle

11
25 najbardziej pokojowych krajw wiata

1 Islandia
2 Dania
3 Austria
4 Nowa Zelandia
5 Portugalia
6 Czechy
7 Szwajcaria
8 Kanada
9 Japonia
10 Sowenia
11 Finlandia
12 Irlandia
13 Bhutan
14 Szwecja
15 Australia
16 Niemcy
17 Norwegia
18 Belgia
Stan pokoju
19 Wgry
Bardzo wysoki 20 Singapur
Wysoki Holandia
21
redni
Niski 22 Polska
Bardzo niski 23 Mauritius
Nie uwzgldniono 24 Sowacja
25 Hiszpania
rdo: Global Peace Index

KWESTIONOWANIE ZAUFANIA ILEGITYMACJI trzecie Europejczykw postrzega UE jako miejsce


DEMOKRATYCZNEJ charakteryzujce si stabilnoci na tle niespokojnego
wiata. Ponad 80 proc. popiera cztery podstawowe
Zmiany na wiecie oraz rzeczywiste poczucie braku swobody UE. 70 proc. obywateli strefy euro opowiada
bezpieczestwa, jakiego dowiadcza wiele osb, si za utrzymaniem wsplnej waluty. Obserwujemy
prowadz do coraz wikszego niezadowolenia jednak spadek zaufania obywateli zarwno do instytucji
zgwnego nurtu polityki iinstytucji na wszystkich unijnych, jak ikrajowych. Takie zaufanie deklaruje
szczeblach. Czsto przybiera ono form obojtnoci obecnie okoo jednej trzeciej obywateli. Dziesi lat
inieufnoci wobec dziaa podejmowanych przez temu Unii ufaa poowa spoeczestwa.
organy publiczne. Stworzyo ponadto pustk, ktr
zbyt atwo wypenia populistyczna inacjonalistyczna Zmniejszenie rozbienoci midzy obietnicami aich
retoryka. realizacj stanowi cige wyzwanie. Czciowo wynika
to ztego, e nieatwo jest zrozumie struktur UE,
Obwinianie Brukseli za problemy przy jednoczesnym poniewa obejmuje ona szczebel europejski ikrajowy.
przypisywaniu sobie zasug za sukcesy wpolityce Obywatelom nie wytumaczono wystarczajco dobrze,
krajowej, brak odpowiedzialnoci za wsplne decyzje kto jest za co odpowiedzialny, apozytywna rola
oraz nawyk szukania winnych gdzie indziej pokazay ju UE wich codziennym yciu pozostaje ukryta, jeli
swoj szkodliwo. Takie powane rozamy nie pozostaj informacji na ten temat nie przekazuje si na szczeblu
bez wpywu na europejskie spoeczestwo. lokalnym. Mieszkacy nie zawsze s wiadomi, e
Poparcie dla projektu europejskiego jest nadal silne, pobliskie gospodarstwo, sie transportowa czy uczelnie
nie jest ju jednak bezwarunkowe. Ponad dwie otrzymay dofinansowanie ze rodkw unijnych.

12
Istniej rwnie rozbienoci midzy oczekiwaniami Ich nieprzerwany napyw iprzyspieszony cykl sprawiaj,
azdolnoci UE do ich zaspokojenia. Jako przykad e jest trudniej ni kiedykolwiek dotrzyma im tempa
mona przywoa prby rozwizania problemu czy zareagowa. Liczba wysyanych dziennie tweetw
bezrobocia osb modych: odbyto wiele spotka na przekracza obecnie liczb tweetw opublikowanych
wysokim szczeblu oraz wprowadzono poyteczne wcigu caego roku dekad temu. Do 2018 r. zmediw
unijne rodki wspierajce; narzdzia iodpowiednie spoecznociowych korzysta bdzie blisko jedna trzecia
uprawnienia znajduj si jednak wrkach wadz ludnoci na wiecie.
krajowych, lokalnych iregionalnych. rodki finansowe
dostpne na szczeblu europejskim wdziedzinie polityki Opisane tendencje mog jedynie przyspieszy ibd
spoecznej stanowi zaledwie 0,3 proc. cznej sumy nadal miay wpyw na sposb funkcjonowania
wydatkw pastw czonkowskich wtym zakresie. demokracji. Stwarza to nowe moliwoci dla debaty
publicznej oraz angaowania wni Europejczykw. Unia
Przywrcenie zaufania oraz wypracowanie konsensusu Europejska ijej pastwa czonkowskie musz jednak
ipoczucia przynalenoci jest tym trudniejsze, e yjemy zapewni bardziej dynamiczne interakcje zobywatelami,
wszczeglnych czasach. Informacje s dzi powszechnie ponosi wiksz odpowiedzialno za wdraanie
dostpne, wogromnych ilociach, a jednoczenie trudno wsplnych uzgodnie ilepiej je realizowa.
za nimi nady.

Jak Europejczycy postrzegaj UE?

UE jako miejsce stabilnoci Poparcie dla czterech swobd UE Poparcie dla euro
Zgadzam si Nie wiem Za Nie wiem Za (strefa euro) Nie wiem
Nie zgadzam si Przeciw Przeciw (strefa euro)

66% 81% 70%

29% 14% 25%

5% 5% 5%

rdo: Eurobarometr, padziernik ilistopad 2016 r., UE-28

13
14
3. Pi scenariuszy dla Europy
do roku 2025

Wiele gbokich transformacji, jakie przechodzi Ostateczne rezultaty bd zapewne si rniy od


obecnie Europa, jest nieuniknionych inieodwracalnych. scenariuszy przedstawionych wniniejszej ksidze. UE-27
Niektre trudno jest przewidzie pojawi si zdecyduje wsplnie, ktre elementy zawarte wpiciu
nieoczekiwanie. Europa moe pozwoli si nie nurtowi scenariuszach uwaa za najbardziej pomocne wrealizacji
wydarze lub prbowa wpyn na ich ksztat. Decyzj naszego wsplnego projektu winteresie obywateli.
musimy podj teraz.

Scenariusze przedstawione wniniejszej biaej ksidze


maj pomc wpokierowaniu debat nad przyszoci
Europy. Daj wyrywkowy wgld wpotencjaln sytuacj
Unii w2025 r. wzalenoci od dokonanych przez nas
wsplnie wyborw.

Punktem wyjcia dla poszczeglnych scenariuszy jest


zaoenie, e 27 pastw czonkowskich nadal tworzy
Uni.

Tych pi scenariuszy ma charakter przykadowy ima


skoni do przemyle. Nie s to szczegowe plany
dziaania ani zalecenia polityczne. Celowo nie odnosz
si te do procesw legislacyjnych czy instytucjonalnych
forma powinna by bowiem nastpstwem funkcji.

Zbyt czsto dyskusje na temat przyszoci Europy byy


sprowadzane do wyboru jednej zdwch moliwoci:
mniej lub wicej Europy. Takie podejcie jest zbyt
uproszczone iwprowadza wbd. Moliwoci, jakie
uwzgldniono wtym dokumencie, jest wiele: od
zachowania status quo, poprzez zmian zakresu
ipriorytetw, po czciowy lub zbiorowy skok naprzd.
Poszczeglne scenariusze wwielu miejscach si
pokrywaj, nie wykluczaj si zatem wzajemnie ani nie
s wyczerpujce.

15
Scenariusz 1: Kontynuacja

UNIA EUROPEJSKA SKUPIA SI NA REALIZACJI Walka zterroryzmem nasili si wraz zgotowoci


POZYTYWNEGO PROGRAMU REFORM. organw krajowych do dzielenia si midzy sob
danymi wywiadowczymi. Nastpi zacienienie
Dlaczego ijak? wsppracy wdziedzinie obronnoci wzakresie bada
naukowych, przemysu iwsplnych zamwie. Pastwa
Scenariusz, ktry zakada utrzymanie przez czonkowskie zdecyduj si poczy niektre zdolnoci
UE-27 obranego kursu, przewiduje, e bdzie si ona wojskowe oraz zwikszy solidarno finansow
koncentrowa na realizacji iaktualizacji obecnego wodniesieniu do misji zagranicznych.
programu reform. Bdzie go wdraa wduchu
opublikowanych w2014 r. wytycznych Komisji: Nowy Co si tyczy polityki zagranicznej, poczynione zostan
pocztek dla Europy oraz uzgodnionej w2016 r. przez postpy wzakresie wsplnej reprezentacji ijednolitego
27 pastw czonkowskich deklaracji zBratysawy. przekazu. Podobnie jak obecnie, UE-27 bdzie aktywnie
Priorytety bd regularnie aktualizowane, aproblemy dya do zawierania umw handlowych zpartnerami
rozwizywane na bieco, czemu bdzie towarzyszy zcaego wiata. Za zarzdzanie granicami zewntrznymi
przyjmowanie odpowiednich nowych przepisw. bd odpowiedzialne przede wszystkim poszczeglne
pastwa czonkowskie, dojdzie jednak do zacienienia
W rezultacie 27 pastw czonkowskich iinstytucje wsppracy dziki wsparciu operacyjnemu ze strony
UE bd realizowa wsplny program dziaa. Tempo Europejskiej Stray Granicznej iPrzybrzenej. Aby
procesw decyzyjnych bdzie zaleao od przezwyciania dotrzyma kroku nowym wyzwaniom, potrzebne
rnic wpogldach wcelu realizacji wsplnych bd cige udoskonalenia wzakresie zarzdzania
dugoterminowych priorytetw. Unijne prawodawstwo granicami. Wprzeciwnym wypadku niektre pastwa
bdzie regularnie weryfikowane pod ktem swojej czonkowskie mog si zdecydowa na utrzymanie
skutecznoci. Przestarzae akty prawne bd wycofywane. ukierunkowanych kontroli na granicach wewntrznych.

Oznacza to, e do 2025 r.: UE-27 bdzie mie nadal pozytywny wpyw na ksztat
globalnych de wwielu dziedzinach, takich jak
UE-27 bdzie si nadal koncentrowa na zapewnianiu zmiana klimatu, stabilno finansowa czy zrwnowaony
zatrudnienia, wzrostu gospodarczego iinwestycji rozwj.
poprzez wzmocnienie jednolitego rynku izwikszenie
inwestycji winfrastruktur cyfrow, transportow Zalety iwady:
ienergetyczn.
Pozytywny program dziaa bdzie nadal przynosi
Towarzyszy temu bd stopniowe postpy wzakresie konkretne rezultaty, dziki jednoci wdeniu do
poprawy funkcjonowania wsplnej waluty, tak aby celu. Utrzymane zostan prawa obywateli wynikajce
oywi wzrost gospodarczy izapobiec wstrzsom zunijnych przepisw. Jedno UE-27 zostanie
wewntrznym izewntrznym. Podjte zostan dalsze zachowana, ale wprzypadku powanych sporw
dziaania na rzecz wzmocnienia nadzoru finansowego moe ona zosta poddana prbie. Jedynie zbiorowa
majce na celu zapewnienie stabilnoci finansw determinacja, by wsplnie realizowa wane cele,
publicznych oraz rozwoju rynkw kapitaowych na pomoe zmniejszy rozdwik midzy obietnicami
potrzeby finansowania gospodarki realnej. skadanymi na papierze aoczekiwaniami obywateli.

Dziki wprowadzonej przez Komisj reformie przepisw


opomocy pastwa 90 proc. takiej pomocy jest wrkach
wadz krajowych, regionalnych ilokalnych.

16
Wpyw na poszczeglne obszary polityki

Strefa
Unia Polityka
Jednolity rynek Schengen, Zdolno do
gospodarcza zagraniczna Budet UE
i handel migracja ibez- dziaania
iwalutowa i obronno
pieczestwo
Wzmocniony Stopniowe Stopniowe Postpy Czciowo Pozytywny
jednolity postpy nasilanie wmwieniu zmodernizowany, program
rynek, wtym wzakresie wsppracy jednym gosem by odzwierciedla dziaa przynosi
sektory energii poprawy wzarzdzaniu wsprawach harmonogram konkretne
itechnologii funkcjonowania granicami zagranicznych; reform rezultaty; proces
cyfrowych; strefy euro zewntrznymi; cilejsza uzgodniony na decyzyjny wci
UE-27 zawiera postpy wsppraca poziomie UE-27 mao zrozumiay;
postpowe wkierunku wdziedzinie zdolno do
umowy handlowe wsplnego obronnoci wykonywania
systemu zada nie
azylowego; zawsze zgodna
poprawa zoczekiwaniami
koordynacji
wkwestiach
bezpieczestwa

Obraz przyszoci
Gospodarstwa domowe iprzedsibiorcy bd zmotywowani do ograniczania swojego zuycia energii iprodukcji
wasnej czystej energii. Bd mogli zatwoci zmieni dostawc usug. Przecitna wysoko rachunkw spadnie,
ale poowa tej kwoty bdzie nadal pacona na rzecz dostawcw zpastw trzecich.

Europejczycy bd mogli jedzi podczonymi do internetu samochodami; za granic mog jednak napotyka
pewne problemy prawne iprzeszkody techniczne.

Wysokiej jakoci szybkie cza szerokopasmowe bd dostpne weuropejskich miastach oraz na obszarach
wiejskich. Handel elektroniczny oywi si, jednak koszty dostawy produktw zinnych pastw czonkowskich bd
nadal nieproporcjonalnie wysokie.

Europejczycy bd zazwyczaj podrowa za granic bez koniecznoci zatrzymywania si do celw kontroli.


Zaostrzenie kontroli bezpieczestwa bdzie oznaczao konieczno przyjazdu na lotnisko lub stacj kolejow na
dugo przed planowan godzin odlotu lub odjazdu.

Europa zawrze ukierunkowane ipostpowe porozumienia handlowe zpartnerami opodobnych zapatrywaniach,


takimi jak Japonia, Australia, Nowa Zelandia, Ameryka aciska iinni. Proces ratyfikacji bdzie dugotrway iczsto
opniany zpowodu dyskusji isporw wniektrych parlamentach narodowych iparlamentach regionalnych.

17
Scenariusz 2: Nic poza jednolitym rynkiem

UNIA EUROPEJSKA STOPNIOWO KONCENTRUJE Euro bdzie uatwia wymian handlow, ale rosnce
SI NA JEDNOLITYM RYNKU. dysproporcje iograniczona wsppraca stan si
gwnym rdem podatnoci na zagroenia. Narazi
Dlaczego ijak? to wspln walut na ryzyko utraty integralnoci
izdolnoci do reagowania na nowe kryzysy finansowe.
Scenariusz, ktry zakada, e UE-27 nie zdoa zawrze
konsensusu, by osign wicej wwielu dziedzinach Z powodu niedostatecznej wsppracy wdziedzinie
polityki, przewiduje, e Unia skoncentruje si na bezpieczestwa imigracji na granicach pastw bd
pogbianiu niektrych kluczowych aspektw prowadzone bardziej systematyczne kontrole osb.
jednolitego rynku. Nie bdzie powszechnej determinacji
do wspdziaania wtakich dziedzinach jak migracja, Ze wzgldu na wewntrzne spory na temat podejcia
bezpieczestwo czy obronno. do handlu midzynarodowego Unia ztrudem bdzie
zawiera umowy ze swoimi partnerami. Migracja
W wyniku tego UE-27 zaprzestanie intensyfikowania iniektre zagadnienia polityki zagranicznej bd
swoich wysikw wwikszoci dziedzin polityki. coraz czciej rozstrzygane wramach wsppracy
Zarzdzanie wspprac dotyczc nowych kwestii dwustronnej. wiadczenie pomocy humanitarnej
bdcych przedmiotem wsplnego zainteresowania ipomocy rozwojowej bdzie si odbywa na szczeblu
bdzie si czsto odbywao wramach kontaktw krajowym. UE jako cao nie bdzie ju reprezentowana
dwustronnych. UE-27 znaczco zmniejszy obcienie na licznych forach midzynarodowych, gdy nie
regulacyjne poprzez wycofywanie dwch istniejcych bdzie wstanie uzgodni wsplnego stanowiska
aktw prawnych wprzypadku kadej zaproponowanej wkwestiach istotnych dla partnerw globalnych, takich
inicjatywy. jak zmiany klimatyczne, zwalczanie uchylania si od
opodatkowania, wykorzystanie korzyci pyncych
Oznacza to, e do 2025 r.: zglobalizacji ipromocja handlu midzynarodowego.

Funkcjonowanie jednolitego rynku stanie si gwn


racj bytu UE-27. Dalsze postpy bd zaleay od Zalety iwady:
zdolnoci do zawarcia uzgodnie wpowizanych znim
politykach inormach. Bdzie to atwiejsze wprzypadku Skoncentrowanie priorytetw UE oznacza, e rnice
swobodnego przepywu towarw, ktry wdalszym cigu zda midzy pastwami czonkowskimi wprzypadku
bdzie odbywa si bezcowo, ni winnych dziedzinach. nowych problemw bdzie trzeba czsto rozstrzyga
dwustronnie wzalenoci od danego przypadku.
Ze wzgldu na zdecydowane denie do zmniejszenia Prawa obywateli wynikajce zprzepisw unijnych
liczby regulacji na szczeblu UE bd si utrzymyway bd zczasem ograniczane. Proces decyzyjny bdzie
lub zwikszay rnice wstandardach dotyczcych moe bardziej zrozumiay, ale zdolno do wsplnego
konsumentw, kwestii spoecznych iochrony dziaania niewielka. Moe to pogbia rozdwik
rodowiska, atake wdziedzinie opodatkowania midzy oczekiwaniami arezultatami osiganymi na
ikorzystania zdotacji publicznych. Bdzie si to wszystkich szczeblach.
wizao zryzykiem, e pastwa zaczn si przeciga
wobnianiu tych standardw. Bdzie rwnie trudno
uzgodni nowe wsplne zasady dotyczce mobilnoci
pracownikw lub dostpu do zawodw regulowanych.
Wrezultacie swobodny przepyw osb iusug nie bdzie
wpeni zagwarantowany.

18
Wpyw na poszczeglne obszary polityki

Strefa
Unia Polityka
Jednolity rynek Schengen, Zdolno do
gospodarcza zagraniczna Budet UE
i handel migracja ibez- dziaania
iwalutowa i obronno
pieczestwo
Wzmocniony Ograniczona Brak wsplnych Niektre Zmiana Proces decyzyjny
jednolity rynek wsppraca przepisw kwestie polityki polegajca na bdzie moe
towarw wstrefie euro dotyczcych zagranicznej nastawieniu na bardziej
ikapitau; polityki rozstrzygane finansowanie zrozumiay,
standardy migracyjnej coraz czciej najwaniejszych ale zdolno
nadal od siebie iazylowej; na szczeblu funkcji do wsplnego
odbiegaj; dwustronna dwustronnym; niezbdnych dziaania bdzie
swobodny koordynacja wsppraca dla dziaania ograniczona;
przepyw kwestii wdziedzinie jednolitego rynku kwestie bdce
osb iusug bezpieczestwa; obronnoci przedmiotem
nie wpeni bardziej pozostaje tak jak wsplnego
zagwarantowany systematyczne obecnie zainteresowania
kontrole na musz by
granicach rozwizywane
wewntrznych dwustronnie

Obraz przyszoci
Jako powietrza bdzie wcaej Europie bardzo rna, poniewa niektre pastwa zdecyduj si na uchylenie
norm iprzepisw dotyczcych szkodliwych emisji. Rna moe by take jako wody wrzekach przepywajcych
przez wiele krajw, takich jak Ren czy Dunaj.

Europejczycy bd niechtnie korzysta zsamochodw podczonych do internetu ze wzgldu na brak


oglnoeuropejskich przepisw istandardw technicznych.

Przekraczanie granic wewntrznych wcelach subowych lub turystycznych bdzie utrudnione ze wzgldu
na regularne kontrole. Rwnie znalezienie pracy za granic bdzie trudniejsze, amoliwo przeniesienia
uprawnie emerytalnych do innego pastwa czonkowskiego nie bdzie zagwarantowana. Wprzypadku choroby
za granic trzeba si bdzie liczy zwysokimi kosztami leczenia.

UE-27 nie bdzie zawieraa nowych umw handlowych, poniewa pastwa czonkowskie nie bd wstanie
uzgodni wsplnych priorytetw ani ratyfikacji blokowych.

Obywatelom pastwa, ktrego przestrze powietrzna zostanie naruszona lub ktre stanie si celem atakw
cybernetycznych na wielk skal, trudno bdzie zrozumie, dlaczego UE-27 czy choby pastwa ssiadujce nie
wprowadziy adnych sankcji.

Przeniesienie pomocy rozwojowej na poziom krajowy utrudni stworzenie szeroko zakrojonych partnerstw
zkrajami afrykaskimi, co ograniczy moliwoci gospodarcze na rozwijajcym si rynku iuniemoliwi
wyeliminowanie podstawowych przyczyn migracji.

19
Scenariusz 3: Ci, ktrzy chc wicej, robi
wicej

UNIA EUROPEJSKA POZWALA ZAINTERESOWANYM zprzestpczoci zorganizowan idziaaniami


PASTWOM CZONKOWSKIM NA CILEJSZ zwizanymi zterroryzmem. Dziki istnieniu wsplnego
WSPPRAC WKONKRETNYCH DZIEDZINACH. biura prokuratury pastwa te bd prowadzi wsplnie
dochodzenia wsprawie naduy finansowych, prania
Dlaczego ijak? pienidzy oraz handlu narkotykami ibroni. Zdecyduj
si pj okrok dalej iutworz wsplny obszar wymiaru
Scenariusz, ktry zakada, e UE-27 bdzie postpowa sprawiedliwoci wsprawach cywilnych.
jak obecnie, ale niektre pastwa czonkowskie bd
chciay wwszym gronie osign wicej, przewiduje, Pewna grupa pastw, wtym ze strefy euro iby
e bd si pojawia koalicje chtnych, majce na moe kilka innych, zdecyduje si wsppracowa
celu wspprac wkonkretnych obszarach polityki. cilej, zwaszcza wzakresie opodatkowania ispraw
Mog one dotyczy takich dziedzin jak obronno, spoecznych. Wiksza harmonizacja przepisw istawek
bezpieczestwo wewntrzne, opodatkowanie czy sprawy podatkowych zmniejszy koszty przestrzegania przepisw
socjalne. iograniczy zjawisko uchylania si od opodatkowania.
Uzgodnione standardy socjalne zwiksz pewno
W rezultacie nowe grupy pastw czonkowskich bd dla przedsibiorstw iprzyczyni si do poprawy
zawiera uzgodnienia prawne ibudetowe wcelu warunkw pracy. Zintensyfikowana zostanie wsppraca
pogbienia wsppracy wwybranych dziedzinach. przemysowa wzakresie najnowoczeniejszych
Podobnie jak wprzypadku strefy Schengen czy technologii, produktw iusug, azasady korzystania
strefy euro, bdzie si to mogo odbywa woparciu znich bd opracowywane wsplnie.
oramy prawne wsplne dla UE-27 ibdzie wymagao
cilejszego okrelenia praw iobowizkw. Status innych Na szczeblu wszystkich 27 pastw czonkowskich
pastw czonkowskich pozostanie niezmieniony ibd nastpi dalszy postp we wzmacnianiu jednolitego
one miay moliwo przyczenia si zczasem do tych, rynku iugruntowaniu jego czterech swobd. Stosunki
ktre robi wicej. zpastwami trzecimi, wtym wdziedzinie handlu, bd
zarzdzane na szczeblu UE wimieniu wszystkich pastw
Oznacza to, e do 2025 r.: czonkowskich.

Pewna grupa pastw czonkowskich zdecyduje si Zalety iwady:


na zacienienie wsppracy wkwestiach obronnoci,
wykorzystujc do tego celu istniejce moliwoci Jedno UE obejmujcej 27 pastw czonkowskich
prawne. Bdzie ona obejmowa solidn wspln zostanie zachowana, ate pastwa, ktre bd chciay,
podstaw badawcz iprzemysow, wsplne udzielanie mog zacieni wspprac midzy sob. Prawa
zamwie, bardziej zintegrowane zdolnoci izwikszon obywateli wynikajce zprzepisw unijnych zaczn si
gotowo do wsplnych misji za granic. rni wzalenoci od tego, czy osoby te mieszkaj
wpastwie, ktre zdecydowao si robi wicej. Pojawi
Szereg pastw poczyni postpy wkwestiach si wtpliwoci co do przejrzystoci irozliczalnoci na
bezpieczestwa iwymiaru sprawiedliwoci. Postanowi rnych szczeblach procesu podejmowania decyzji.
one zacieni wspprac midzy swoimi siami Wpastwach, ktre zdecyduj si na to, by robi wicej,
policyjnymi oraz subami wywiadu. Bd wymienia zacznie si zmniejsza rozdwik midzy oczekiwaniami
midzy sob wszelkie informacje wramach walki arezultatami.

20
Wpyw na poszczeglne obszary polityki

Strefa
Unia Polityka
Jednolity rynek Schengen, Zdolno do
gospodarcza zagraniczna Budet UE
i handel migracja ibez- dziaania
iwalutowa i obronno
pieczestwo
Tak jak Tak jak Tak jak Tak jak Tak jak Tak jak
wscenariuszu wscenariuszu wscenariuszu wscenariuszu wscenariuszu wscenariuszu
Kontynuacja, Kontynuacja, Kontynuacja, Kontynuacja, Kontynuacja; Kontynuacja,
jednolity rynek zwyjtkiem zwyjtkiem zwyjtkiem dodatkowe pozytywny
jest wzmocniony, grupy pastw, grupy pastw, grupy pastw, budety program dziaa
aUE-27 zawiera ktre pogbi ktre pogbi ktre pogbi udostpniane na poziomie
postpowe wspprac wspprac wspprac przez niektre UE-27 przynosi
umowy handlowe wobszarach wdziedzinie wdziedzinie pastwa rezultaty;
takich jak bezpieczestwa obronnoci, wobszarach, niektre grupy
opodatkowanie isprawiedliwoci skupiajc si wktrych osigaj wicej
istandardy na koordynacji postanowi one wsplnie
spoeczne wojskowej robi wicej wpewnych
iwsplnym dziedzinach;
sprzcie proces decyzyjny
staje si bardziej
skomplikowany

Obraz przyszoci
Pewna grupa pastw utworzy korpus funkcjonariuszy policji iprokuratorw do ledzenia transgranicznej
dziaalnoci przestpczej. Pene poczenie baz danych umoliwi natychmiastow wymian informacji
dotyczcych bezpieczestwa. Dowody wsprawach karnych przedstawiane wjednym pastwie czonkowskim
bd automatycznie uznawane winnych pastwach czonkowskich.

Samochody podczone do internetu bd powszechnie stosowane w12 pastwach czonkowskich, ktre


zdecydoway si zharmonizowa swoje przepisy istandardy. Te same pastwa czonkowskie opracuj zestaw
przepisw regulujcych kwestie wasnoci iodpowiedzialnoci zwizane zistnieniem internetu rzeczy.

Pewna grupa pastw uzgodni wsplny kodeks prawa przedsibiorstw. Ujednolicone wnim zostan przepisy
zzakresu prawa spek, prawa handlowego ipokrewnych dziedzin prawa, co umoliwi duym imaym
przedsibiorstwom atwiejsze prowadzenie dziaalnoci transgranicznej.

Pracownicy w21 pastwach czonkowskich bd mogli uzyska dodatkowe icoraz bardziej zblione prawa
pracownicze iochron socjaln niezalenie od obywatelstwa czy miejsca zamieszkania.

Sze pastw postanowi naby drony do celw wojskowych. Bdzie mona ich uywa do nadzorowania
obszarw morskich ildowych oraz wratunkowych operacjach humanitarnych. Utworzony zostanie wsplny
program obrony wcelu ochrony infrastruktury krytycznej przed atakami cybernetycznymi.

21
Scenariusz 4: Robi mniej, ale efektywniej
UNIA EUROPEJSKA KONCENTRUJE SI NA subami policji iorganami wymiaru sprawiedliwoci
SKUTECZNIEJSZYM ISZYBSZYM OSIGANIU wkwestiach zwizanych zterroryzmem bdzie
REZULTATW WWYBRANYCH OBSZARACH POLITYKI, systematyczna, awspiera j bdzie wsplna europejska
POWICAJC INNYM OBSZAROM MNIEJ UWAGI. agencja ds. zwalczania terroryzmu.

Dlaczego ijak? Zarzdzanie granicami zewntrznymi przejmie wpeni


Europejska Stra Graniczna iPrzybrzena. Wszelkie
Scenariusz, ktry zakada osignicie konsensusu co do wnioski oudzielenie azylu bd rozpatrywane przez
potrzeby lepszego wsplnego rozwizywania pewnych wspln europejsk agencj ds. azylu. Utworzone zostan
priorytetowych kwestii, przewiduje, e UE-27 zdecyduje wsplne zdolnoci obronne.
si skoncentrowa swoj uwag iograniczone zasoby na
mniejszej liczbie obszarw. Z drugiej strony UE-27 zaprzestanie dziaa lub zmniejszy
swoje zaangaowanie wdziedzinach, wktrych jej
W efekcie UE-27 bdzie wstanie dziaa szybciej warto dodan postrzega si jako mniejsz, aj sam jako
i w sposb bardziej zdecydowany wwybranych obszarach niezdoln do speniania obietnic. Bdzie to dotyczyo
priorytetowych. Wtych dziedzinach polityki UE-27 uzyska obszarw, takich jak rozwj regionalny, zdrowie publiczne
skuteczniejsze instrumenty pozwalajce na bezporednie lub niektre czci polityki zatrudnienia ipolityki
wdraanie iegzekwowanie wsplnych decyzji, tak jak ma spoecznej niezwizane bezporednio zfunkcjonowaniem
to miejsce dzisiaj wpolityce konkurencji czy nadzorze jednolitego rynku.
bankowym. Wpozostaych obszarach UE-27 zaprzestanie
dziaa lub zmniejszy swoje zaangaowanie. Kompetencje wzakresie kontroli pomocy pastwa
zostan przekazane organom krajowym. Nowe standardy
Poprzez okrelenie swoich nowych priorytetw UE-27 wzakresie ochrony konsumentw, rodowiska oraz
bdzie usiowaa lepiej skoordynowa swoje obietnice, bezpieczestwa ihigieny pracy nie bd podlega
oczekiwania iosigane rezultaty. Typowym przykadem szczegowej harmonizacji, atylko uzgodnieniom
rozdwiku midzy oczekiwaniami arezultatami ograniczonym do niezbdnego minimum. Wniektrych
jest niedawny skandal zwizany zemisjami spalin obszarach pastwa czonkowskie bd miay wicej
samochodowych. Dua cz spoeczestwa oczekuje, miejsca na eksperymentowanie. Natomiast wdziedzinach
e UE bdzie chroni konsumentw przed oszustwami uregulowanych na szczeblu UE wiksze uprawnienia
ze strony producentw, ajednoczenie UE nie ma wzakresie egzekwowania prawa zapewni pen zgodno
odpowiednich uprawnie ani narzdzi, aby zapewni zprzepisami.
konsumentom tak bezporedni iwidoczn ochron.
W innych dziedzinach zkolei bd podejmowane dalsze
Oznacza to, e do 2025 r.: kroki wcelu konsolidacji strefy euro izapewnienia
stabilnoci wsplnej waluty. Znaczenie UE wwiecie
UE-27 zintensyfikuje swoje dziaania wtakich dziedzinach zmieni si zgodnie zprzemodelowaniem jej kompetencji.
jak innowacja, handel, bezpieczestwo, migracja,
zarzdzanie granicami iobronno. Opracuje nowe zasady Zalety iwady:
inarzdzia do egzekwowania przepisw, by pogbi
jednolity rynek wnowych kluczowych obszarach. W ostatecznym rozrachunku wyraniejszy podzia
Skoncentruje si na osigniciu doskonaoci wdziedzinie kompetencji pomoe europejskim obywatelom lepiej
bada irozwoju izainwestuje wnowe oglnounijne zrozumie, jakie kwestie s rozstrzygane na szczeblu
projekty majce na celu wspieranie dekarbonizacji UE27, szczeblu krajowym iregionalnym. Prawa obywateli
icyfryzacji. wynikajce zprzepisw unijnych s wzmocnione tam,
gdzie zdecydujemy si zintensyfikowa nasze dziaania,
Typowe przykady to rozwj wsppracy dotyczcej aosabione wpozostaych dziedzinach. To zkolei
przestrzeni kosmicznej, klastry zaawansowanych przyczyni si do zlikwidowania rozbienoci midzy
technologii izakoczenie procesu tworzenia regionalnych obietnicami arezultatami, nawet jeli wniektrych
centrw energetycznych. UE-27 bdzie wstanie dziedzinach oczekiwania pozostan niespenione. Na
podejmowa szybko decyzje co do negocjowania pocztek bdzie jednak bardzo trudno zdecydowa, ktre
izawierania umw handlowych. Wsppraca midzy obszary UE-27 powinna traktowa priorytetowo,
a wktrych powinna zmniejszy swoje zaangaowanie.

22
Wpyw na poszczeglne obszary polityki
Strefa
Jednolity Unia Polityka
Schengen, Zdolno do
rynek gospodarcza zagraniczna Budet UE
migracja ibez- dziaania
i handel iwalutowa i obronno
pieczestwo
Wsplne Kroki wkierunku Systematyczna UE mwi jednym Znacznie Poczatkowo
standardy wzmocnienia wsppraca gosem we zmodyfikowany trudno osign
ograniczone do strefy euro wzarzdzaniu wszystkich wcelu porozumienie co do
minimum, ale izapewnienia granicami, kwestiach dostosowania tego, ktre zadania
egzekwowanie jej stabilnoci; polityce polityki do nowych s priorytetowe,
wzmocnione UE27 azylowej iwalce zagranicznej; priorytetw aktre naley
wobszarach robi mniej zterroryzmem stworzenie uzgodnionych na odrzuci; ostatecznie
regulowanych wniektrych Europejskiej Unii poziomie UE-27 ustalony proces
na poziomie UE; obszarach Obrony decyzyjny moe
handel wyczn polityki si okaza bardziej
domen UE zatrudnienia zrozumiay; UE dziaa
ipolityki szybciej ibardziej
spoecznej zdecydowanie
wdziedzinach,
wktrych ma
wiksze kompetencje

Obraz przyszoci
Europejski urzd ds. telekomunikacji bdzie mia uprawnienia do uwalniania czstotliwoci dla transgranicznych
usug telekomunikacyjnych, np. usug niezbdnych dla uytkowania samochodu podczonego do internetu
wcaej Europie. Bdzie on funkcjonowa jako organ regulacyjny odpowiedzialny za ochron praw uytkownikw
internetu itelefonii komrkowej niezalenie od tego, wjakim miejscu wUE si znajduj.

Nowa europejska agencja ds. zwalczania terroryzmu przyczyni si do zapobiegania duym zamachom
weuropejskich miastach poprzez systematyczne ledzenie ioznaczanie podejrzanych. Krajowe organy policji
bd miay atwy dostp do europejskiej bazy danych zawierajcej informacje biometryczne oprzestpcach.

Zarzdzanie granicami zewntrznymi przejmie wpeni Europejska Stra Graniczna iPrzybrzena.

Wynagrodzenia, przepisy socjalne istawki podatkowe bd nadal znacznie si rni wcaej Europie.

Konsumenci wEuropie, ktrzy byli wprowadzani wbd przez producentw samochodw, bd mogli teraz
polega na UE wkwestii nakadania sankcji na nieuczciwe przedsibiorstwa iuzyskiwa odszkodowanie.

Dziki dobrze funkcjonujcemu europejskiemu systemowi satelitarnemu rolnicy bd mogli uzyska wczasie
rzeczywistym ipo przystpnych cenach dostp do danych umoliwiajcych uwzgldnianie warunkw
pogodowych izarzdzanie uprawami.

23
Scenariusz 5: Robi wsplnie znacznie wicej

UNIA EUROPEJSKA DECYDUJE SI ROBI Szeroko zakrojona polityka zagraniczna UE bdzie


WSPLNIE ZNACZNIE WICEJ WE WSZYSTKICH prowadzi do wzmocnienia wsplnego podejcia do
OBSZARACH POLITYKI. problemu migracji. Zacienienie partnerstwa zssiadami
Europy ikrajami nielecymi wjej bezporednim
Dlaczego ijak? ssiedztwie oraz wzrost inwestycji wtych krajach
partnerskich przyczyni si do stworzenia nowych
Scenariusz, ktry zakada powszechn zgod co do moliwoci gospodarczych, lepszego zarzdzania legaln
tego, e ani UE-27 wobecnej postaci, ani poszczeglne migracj irozwizywania problemw wynikajcych
pastwa europejskie nie s wystarczajco dobrze znielegalnych kanaw migracji.
przygotowane do stawienia czoa istniejcym
wyzwaniom, przewiduje, e pastwa czonkowskie UE-27 bdzie intensywnie dya do zakoczenia
zdecyduj si wspdzieli wicej uprawnie, zasobw procesu tworzenia jednolitego rynku wdziedzinie
idecyzji we wszystkich dziedzinach. energii, technologii cyfrowych iusug. Dziki wsplnym
inwestycjom winnowacje ibadania wyoni si kilka
W rezultacie wsppraca midzy wszystkimi pastwami europejskich dolin krzemowych, skupiajcych klastry
czonkowskimi we wszystkich obszarach pjdzie dalej podmiotw opartych na kapitale wysokiego ryzyka,
ni kiedykolwiek wczeniej. Strefa euro rwnie zostanie przedsibiorstw typu start-up, duych przedsibiorstw
wzmocniona, poniewa stanie si jasne, e to, co jest iorodkw badawczych. Wpeni zintegrowane rynki
korzystne dla krajw posiadajcych wspln walut, jest kapitaowe pomog wzapewnieniu finansowania MP
dobre dla wszystkich. Decyzje na szczeblu europejskim iduych projektw infrastrukturalnych wcaej UE.
bd podejmowane sprawniej iszybko wprowadzane
wycie. W ramach strefy euro, lecz rwnie wtych pastwach
czonkowskich, ktre chc do niej doczy, bdzie
Oznacza to, e do 2025 r.: widoczna znacznie cilejsza koordynacja polityki
budetowej, spoecznej ipodatkowej, bdzie rwnie
Europa bdzie mwi jednym gosem na arenie prowadzony europejski nadzr nad usugami
midzynarodowej, bdzie dziaa jako jedno finansowymi. Dostpne bdzie dodatkowe unijne
wdziedzinie handlu ibdzie miaa swojego wsparcie finansowe na rzecz pobudzania rozwoju
przedstawiciela na wikszoci forw midzynarodowych. gospodarczego ireagowania na wstrzsy na poziomie
Parlament Europejski bdzie mia ostatnie sowo regionalnym, sektorowym ikrajowym.
wsprawie midzynarodowych umw handlowych.
Priorytetem bdzie polityka obronna ipolityka Zalety iwady:
bezpieczestwa. Powstanie Europejska Unia Obrony,
wpeni komplementarna zNATO. Wsppraca Proces decyzyjny na poziomie UE bdzie obejmowa
wsprawach dotyczcych bezpieczestwa stanie si znacznie wicej kwestii ibdzie przebiega sprawniej.
czci unijnej codziennoci. UE-27 bdzie nadal Obywatele bd mieli wicej praw wynikajcych
przewodzi wwiatowej walce ze zmian klimatu bezporednio zprzepisw unijnych. Istnieje jednak
iwzmacnia swoj pozycj jako najwikszy na wiecie ryzyko zraenia tej czci spoeczestwa, ktra uwaa,
dawca pomocy humanitarnej irozwojowej. e UE nie ma wystarczajcej legitymacji demokratycznej
lub odebraa zbyt duo kompetencji organom krajowym.

24
Wpyw na poszczeglne obszary polityki

Strefa
Jednolity Polityka
Unia gospodarcza Schengen, Zdolno do
rynek zagraniczna Budet UE
iwalutowa migracja ibez- dziaania
i handel i obronno
pieczestwo
Jednolity rynek Wprowadzenie Tak jak Tak jak Znacznie zmo- Decyzje
wzmocniony wycie unii wscenariuszu wscenariuszu dernizowany podejmowane
dziki gospodarczej, Robi mniej, Robi ipodwyszony, s szybciej, aich
harmonizacji finansowej ifiskalnej, ale efektywniej, mniej, ale uzupeniony egzekwowane jest
standardw tak jak przewidziano systematyczna efektywniej, UE ozasoby wasne; skuteczniejsze
iskuteczniej- wsprawozdaniu wsppraca mwi jednym dziaajca we wszystkich
szemu ich piciu wzarzdzaniu gosem we funkcja dziedzinach;
egzekwowaniu; przewodniczcych granicami, wszystkich stabilizacji pojawiaj
handel wycz- zczerwca 2015 r. polityce kwestiach budetowej si pytania
n domen UE azylowej iwalce polityki wstrefie euro orozliczalno UE
zterroryzmem zagranicznej; ze strony osb,
stworzenie ktre uwaaj, e
Europejskiej odebraa ona zbyt
Unii Obrony wiele kompetencji
pastwom
czonkowskim

Obraz przyszoci
UE bdzie aktywnie dy do zawierania umw handlowych. Umowy te bd inicjowane, negocjowane isprawnie
ratyfikowane przez UE wimieniu jej 27 pastw czonkowskich.

Europejczycy bd bez przeszkd uywa samochodw podczonych do internetu wcaej Europie dziki
oglnoeuropejskim przepisom ifunkcjonowaniu unijnego organu cigania.

Europejczycy, ktrzy bd chcieli uczestniczy wdecyzjach dotyczcych planowanej wich okolicy budowy turbiny
wiatrowej finansowanej ze rodkw unijnych, bd mieli problem zokreleniem organu, do ktrego maj si zwrci.

Obywatele podrujcy za granic bd objci ochron konsularn ipomoc ambasad UE, ktre wpewnych
czciach wiata zastpi ambasady krajowe. Obywatele krajw spoza UE, ktrzy bd chcieli uda si wpodr
do Europy, bd mogli skada wnioski wizowe za porednictwem wsplnej unijnej sieci.

Europejski Mechanizm Stabilnoci stanie si Europejskim Funduszem Walutowym. Bdzie podlega kontroli
Parlamentu Europejskiego iwemie na siebie nowe obowizki wzakresie wspierania Europejskiego Banku
Inwestycyjnego wpozyskiwaniu funduszy na trzeci odson planu Junckera wcelu pobudzenia inwestycji
wcaej Europie.

25
4. Dalsze kroki Czas, aby Europa dokonaa wyboru. Istnieje tyle
moliwoci, ile stojcych przed ni wyzwa. To moe by
Wikszo postpw, ktre 60 lat temu wydaway chwila dla Europy jako caoci, ale tylko jeli wszystkie
si wEuropie niemoliwe, jest obecnie uznawana za 27 pastw czonkowskich bdzie dziaa wsplnie na
oczywisto. Nawet nasze najmroczniejsze chwile rzecz osignicia jednego celu.
s nadal janiejsze ni dni spdzone przez naszych
przodkw wwizieniu wVentotene. Biaa ksiga powinna zainicjowa szczer iszeroko
zakrojon debat zobywatelami nad tym, wjakim
Nawet dla ich wizjonerskich umysw swobody, prawa kierunku Europa powinna si rozwija wnadchodzcych
imoliwoci, jakie UE stworzya od tego czasu, byyby latach. Kady gos powinien zosta wysuchany.
bowiem niewyobraalne. Zjednoczona Europa obchodzi Wparlamentach narodowych, miastach iregionach
dzi swj jubileusz, nadszed wic czas, aby odnowi Europy odbdzie si seria debat pod hasem Przyszo
nasze przyrzeczenia, na nowo odkry nasz dum Europy, organizowanych przez Komisj Europejsk
izdecydowa oksztacie naszej przyszoci. wraz zParlamentem Europejskim izainteresowanymi
pastwami czonkowskimi. Nasz postp nastpi dziki
Zmiany mog okaza si nieuniknione, ale to, czego pomysom ideterminacji setek milionw Europejczykw.
chcemy od ycia, wraz ztak cennymi dla nas wartociami
europejskimi, pozostanie niezmienne. Chcemy Biaa ksiga stanowi wkad Komisji Europejskiej
spoeczestwa, wktrym pokj, wolno, tolerancja wdyskusj podczas szczytu wRzymie, ktry jak kada
isolidarno s wartociami nadrzdnymi. Chcemy rocznica, bdzie naturaln okazj do refleksji nad
y wspoeczestwie demokratycznym, wktrym sukcesami ostatnich 60 lat. Naley go jednak postrzega
panuje rnorodno wiatopogldowa, aprasa jest take jako pocztek procesu wsplnego podejmowania
krytyczna, niezalena iwolna. Chcemy cieszy si decyzji oprzyszoci Unii przez wszystkie pastwa UE-27.
swobod wypowiedzi imie pewno, e adna osoba
ani instytucja nie stoi ponad prawem. Chcemy Unii, Komisja Europejska bdzie przyczynia si do tej
wktrej wszystkie pastwa czonkowskie iwszyscy dyskusji wnadchodzcych miesicach, wydajc szereg
obywatele s traktowani jednakowo. Chcemy stworzy dokumentw na nastpujce tematy:
dla naszych dzieci lepsze warunki ycia ni te, wktrych rozwj wymiaru spoecznego Europy,
sami ylimy. pogbienie unii gospodarczej iwalutowej
woparciu osprawozdanie piciu
Niezalenie od tego, ktry zprzedstawionych powyej przewodniczcych zczerwca 2015 r.,
wariantw okae si najbliszy rzeczywistoci, te wykorzystanie moliwoci pyncych
wartoci iaspiracje nadal bd czy Europejczykw zglobalizacji,
idlatego warto onie walczy. przyszo obronnoci wEuropie,
przyszo finansw UE.
UE to unikalny projekt, wramach ktrego dobrowolnie
poczono krajowe priorytety isuwerenne prawa, by Podobnie jak biaa ksiga dokumenty te nie bd na tym
lepiej suyy interesom zarwno narodowym, jak etapie zawiera ostatecznych decyzji bd przedstawia
izbiorowym. Ta wsplna droga nie zawsze bya atwa, rne pomysy, propozycje, moliwoci iscenariusze dla
nigdy nie bya idealna, ale pokazaa, e moe si sama Europy zroku 2025 do rozwaenia wtrakcie debaty.
zmienia iz czasem udowodnia swoj warto. Zgodnie
zmottem zjednoczeni wrnorodnoci UE ijej W swoim ordziu ostanie Unii w2017 r. przewodniczcy
pastwa czonkowskie byy wstanie czerpa zzalet Juncker przedstawi dalsze wizje rozwoju tych koncepcji,
irnorodnoci poszczeglnych narodw, aby osign aby pierwsze wnioski mogyby zosta sformuowane
niespotykany dotychczas postp. na posiedzeniu Rady Europejskiej wgrudniu 2017r.
Powinno to pomc wpodjciu decyzji co do dalszych
W tym niepewnym wiecie wizja izolacji moe wydawa dziaa, jakie naley zrealizowa przed wyborami do
si niektrym kuszca, ale konsekwencje podziau Parlamentu Europejskiego wczerwcu 2019 r.
irozdrobnienia byyby bardzo powane. Dla krajw
europejskich iich obywateli oznaczaoby to widmo Tylko si naszej wsplnej woli moemy pchn Europ
powrotu do penej podziaw przeszoci izaleno od naprzd. Tak jak pokolenia przed nami trzymamy
interesw silniejszych mocarstw. przyszo Europy we wasnych rkach.

26
ZACZNIKI

27
Zacznik 1

Proces refleksji nad bia ksig:


od szczytu wRzymie do wyborw do Parlamentu Europejskiego w2019 r.

01.03
Biaa ksiga Komisji wsprawie przyszoci Europy
marzec 09.0310.03
Posiedzenie Rady Europejskiej / spotkanie UE-27
2017
25.03
Szczyt UE-27 deklaracja rzymska 60. rocznica

koniec kwietnia
kwiecie Dokument Komisji dotyczcy spoecznego wymiaru Europy

maj poowa maja


Dokument Komisji dotyczcy wykorzystania moliwoci pyncych zglobalizacji
koniec maja
Dokument Komisji dotyczcy przyszoci unii gospodarczej iwalutowej

26.0527.05
Szczyt grupy G7 wTaorminie (Wochy)

pocztek czerwca
Dokument Komisji dotyczcy przyszoci europejskiej obronnoci

09.06
Konferencja wsprawie bezpieczestwa iobrony wPradze (Czechy)
czerwiec
22.0623.06
Rada Europejska

koniec czerwca
Dokument Komisji dotyczcy przyszoci finansw UE

07.0708.07
lipiec Szczyt grupy G-20 wHamburgu (Niemcy)

poowa wrzenia
wrzesie Ordzie ostanie Unii z2017 r.

19.1020.10
padziernik Rada Europejska Debaty Przy-
szo Europy
17.11
listopad wparlamen-
Szczyt spoeczny wGteborgu (Szwecja)
tach, miastach
iregionach
grudzie 14.1215.12
Posiedzenie Rady Europejskiej / spotkanie UE-27

czerwiec czerwiec
Wybory do Parlamentu Europejskiego
2019 r.
28
Zacznik 2

Pi scenariuszy: przegld obszarw polityki

Nic poza Ci, ktrzy chc


Robi mniej, ale Robi wsplnie
Kontynuacja jednolitym wicej, robi
efektywniej znacznie wicej
rynkiem wicej
Wsplne standardy
Jednolity rynek

Wzmocniony jednolity Wzmocniony jednolity Tak jak wscenariuszu ograniczone do Jednolity rynek
rynek, wtym sektory rynek towarw ikapitau; Kontynuacja, jednolity minimum, ale wzmocniony dziki
i handel

energii itechnologii standardy nadal od siebie rynek jest wzmocniony, egzekwowanie harmonizacji standardw
cyfrowych; UE-27 odbiegaj; swobodny aUE-27 zawiera wzmocnione wobszarach iskuteczniejszemu ich
zawiera postpowe przepyw osb iusug nie postpowe umowy regulowanych na egzekwowaniu; handel
umowy handlowe wpeni zagwarantowany handlowe poziomie UE; handel wyczn domen UE
wyczn domen UE
Kroki wkierunku
Unia gospodarcza

Tak jak wscenariuszu Wprowadzenie wycie


wzmocnienia strefy
Kontynuacja, unii gospodarczej,
iwalutowa

Stopniowe postpy euro izapewnienia jej


zwyjtkiem grupy finansowej ifiskalnej,
wzakresie poprawy Ograniczona wsppraca stabilnoci; UE-27 robi
pastw, ktre pogbi tak jak przewidziano
funkcjonowania strefy wstrefie euro mniej wniektrych
wspprac wobszarach wsprawozdaniu piciu
euro obszarach polityki
takich jak opodatkowanie przewodniczcych
zatrudnienia ipolityki
istandardy spoeczne zczerwca 2015 r.
spoecznej
Stopniowe nasilanie Brak wsplnych
Tak jak wscenariuszu
wsppracy przepisw dotyczcych Tak jak wscenariuszu
Strefa Schengen,

i bezpieczestwo

Robi mniej,
wzarzdzaniu granicami polityki migracyjnej Kontynuacja, Systematyczna
ale efektywniej,
migracja

zewntrznymi; iazylowej; dwustronna zwyjtkiem grupy wsppraca


systematyczna
postpy wkierunku koordynacja pastw, ktre pogbi wzarzdzaniu granicami,
wsppraca
wsplnego systemu kwestii bezpieczestwa; wspprac wdziedzinie polityce azylowej iwalce
wzarzdzaniu granicami,
azylowego; poprawa bardziej systematyczne bezpieczestwa zterroryzmem
polityce azylowej iwalce
koordynacji wkwestiach kontrole na granicach isprawiedliwoci
zterroryzmem
bezpieczestwa wewntrznych
Tak jak wscenariuszu Tak jak wscenariuszu
Niektre kwestie polityki
Postpy wmwieniu Kontynuacja, Robi mniej, ale
zagranicznej rozstrzygane UE mwi jednym gosem
zagraniczna
i obronno

jednym gosem zwyjtkiem grupy efektywniej, UE mwi


Polityka

coraz czciej na we wszystkich kwestiach


wsprawach pastw, ktre pogbi jednym gosem we
szczeblu dwustronnym; polityki zagranicznej;
zagranicznych; cilejsza wspprac wdziedzinie wszystkich kwestiach
wsppraca wdziedzinie stworzenie Europejskiej
wsppraca wdziedzinie obronnoci, skupiajc si polityki zagranicznej;
obronnoci pozostaje tak Unii Obrony
obronnoci na koordynacji wojskowej stworzenie Europejskiej
jak obecnie
iwsplnym sprzcie Unii Obrony
Tak jak wscenariuszu
Zmiana polegajca Znacznie
Czciowo Kontynuacja;
na nastawieniu Znacznie zmodyfikowany zmodernizowany
Budet UE

zmodernizowany, dodatkowe budety


na finansowanie wcelu dostosowania do ipodwyszony,
by odzwierciedla udostpniane przez
najwaniejszych funkcji nowych priorytetw uzupeniony ozasoby
harmonogram reform niektre pastwa
niezbdnych dla uzgodnionych na wasne; dziaajca funkcja
uzgodniony na poziomie wobszarach, wktrych
dziaania jednolitego poziomie UE-27 stabilizacji budetowej
UE-27 postanowi one robi
rynku wstrefie euro
wicej
Pocztkowo trudno
osign porozumienie Decyzje podejmowane
Proces decyzyjny Tak jak wscenariuszu
Pozytywny program co do tego, ktre s szybciej, aich
Zdolno do dziaania

bdzie moe bardziej Kontynuacja,


dziaa przynosi zadania s priorytetowe, egzekwowane jest
zrozumiay, ale zdolno pozytywny program
konkretne rezultaty; aktre naley odrzuci; skuteczniejsze we
do wsplnego dziaania dziaa na poziomie
proces decyzyjny wci ostatecznie ustalony wszystkich dziedzinach;
bdzie ograniczona; UE-27 przynosi
mao zrozumiay; proces decyzyjny pojawiaj si pytania
kwestie bdce rezultaty; niektre grupy
zdolno do moe si okaza orozliczalno UE
przedmiotem wsplnego osigaj wicej wsplnie
wykonywania zada bardziej zrozumiay; ze strony osb, ktre
zainteresowania musz wpewnych dziedzinach;
nie zawsze zgodna UE dziaa szybciej uwaaj, e odebraa ona
by rozwizywane proces decyzyjny staje si
zoczekiwaniami ibardziej zdecydowanie zbyt wiele kompetencji
dwustronnie bardziej skomplikowany
wdziedzinach, wktrych pastwom czonkowskim
ma wiksze kompetencje

29
Unia Europejska, 2017
Ponowne wykorzystanie dozwolone pod warunkiem podania rda. Ponowne wykorzystanie dokumentw Komisji reguluje decyzja
2011/833/UE (Dz.U. L330 z14.12.2011, s. 39).
Wykorzystywanie lub powielanie zdj iinnych materiaw, co do ktrych UE nie przysuguj prawa autorskie,
wymaga bezporedniej zgody waciciela praw autorskich.
str. 11: AP Photo/Thomas Kienzle
NA-02-17-345-PL-N

ISBN: 978-92-79-67637-6
doi:10.2775/550854