G ONIEC D OLNOŒL¥SKI

RUCH NARODOWY DolnyŒl¹sk
Wydanie 4/17 PaŸdziernik 2017

Z cyklu: Nasi Wielcy Naszymi wzorcami

SPIS TREŒCI
Piotr Wawrzyniak

GEOPOLITYKA Eurazjatyzm(1)
Piotr G. ¯urek str. 2

Podstawowym za³o¿eniem patronackim ks. P.. Wawrzyniaka by³ 12 Zalet Ruchu Narodowego
s³uszny pogl¹d, ¿e jedynie spo³eczeñstwo silne ekonomicznie Krzysztof Tuduj str. 4
zdo³a zachowaæ polskoœæ podczas zaborów, dlatego nieustannie U³an- Historia prawdziwa
rozwija³ system spó³dzielczy, widz¹c w nim podstawowy czynnik Dziennikarz Obywatelski str. 5
rozwoju polskiej drobnej wytwórczoœci w mieœcie i na wsi.”
Czytaj na str. 10 Rozmyœlania prawego cz³owieka:
Co tam panie w polityce
Andrzej Szpulak str. 7
Friedrich List (1789 - 1846) Spo³eczna Gospodarka Rynkowa
Twórca Szko³y Ekonomi Narodowej
Friedrich List
Dr Joanna Dzionek-Koz³owska str. 8
Najs³ynniejszy ekonomista, o którym Polakom
nie wolno wiedzieæ. Nasi wielcy naszymi wzorcami
Jego teoria pos³u¿y³a Niemcom do dogonienia Piotr Wawrzyniak Król Czynu
najbogatszych krajów œwiata w XIX w. i Waldemar Ba³da str. 10
odbudowania gospodarek krajów zachodniej
Europy po II wojnie œwiatowej. Ksiêgarnie Salus aegroti suprema lex!*
uniwersyteckie w Korei Po³udniowej i Japonii Protest g³odowy lekarzy rezydentów
by³y pe³ne jego ksi¹¿ek w czasie gdy kraje te Krzysztof Kowalski str. 12
stosowa³y jego teoriê i rozwija³y siê w tempie
10-12 proc. Rocznie.
Czytaj na str 9

wspieraj
nasze media

media
narodowe

11 Listopad 2017 czytaj
- polecaj
Dolnoœl¹ski wyjazd na Marsz Niepodleg³oœci - przeka¿ dalej!
2 GONIEC DOLNOŒL¥SKI Wydanie 4/17

Geopolityka EURAZJATYZM (1)
Wspó³czesna Rosja wesz³a ponownie na drogê
imperializmu. Po wielkiej smucie spowodowanej
upadkiem Zwi¹zku Sowieckiego nasta³a era nowego
„cara” W³adimira Putina. Nowy w³adca Kremla
potrzebowa³ nowej podbudowy ideologicznej do budowy
nowego imperium. Spowodowa³o to renesans koncepcji
geopolitycznej znanej pod nazw¹ eurazjatyzmu.
G³ównym ideologiem sta³ siê Aleksander Dugin a jego
ksi¹¿ka „Podstawy geopolityki” opublikowana przy
wsparciu Wydzia³u Strategii Akademii Wojskowej Sztabu Traktowali, jako g³ówny kontynent œwiata, jednoczeœnie
Generalnego Ministerstwa Obrony Federacji Rosyjskiej marginalizowali znaczenie samej Europy, sprowadzaj¹c j¹
jest obowi¹zkow¹ lektur¹ w rosyjskich Akademiach do roli peryferii. O wyj¹tkowoœci Eurazji byli zbie¿ni z
Wojskowych. Jednak zanim zapoznamy siê z tezami zachodnimi geopolitykami. Sam Mackinder, brytyjski
Dugina i innych propagatorów neoerazjatyzmu geograf i geopolityk traktowa³ teren, na którym le¿y
powinniœmy cofn¹æ siê w czasie i poznaæ historiê tej Rosja, jako heartland, czyli serce kontynentu a pañstwo,
geopolitycznej koncepcji. które kontroluje ten obszar uwa¿a³, ¿e wp³ywa
Twórcami eurazjatyzmu byli rosyjscy emigranci, dominuj¹co na losy polityczne œwiata. Podobnie inni
ludzie zmuszeni opuœciæ Rosjê po przejêciu w³adzy przez przedstawiciele geopolityki zachodniej jak F. Ratzel czy K.
bolszewików. Do grona eurazjanistów God³o Bizancjum
zaliczaj¹ siê takie Haushofer podkreœlali znaczenie Rosji, jako imperium
postacie jak Niko³aj Siergiejewicz Trubieckoj, Piotr kontynentalnego.
Niko³ajewicz Sawicki, Gieorgij W³adimirowicz Przedstawiciele nurtu Eurazjatyckiego dzielili
Wiernadski, Lew P³atonowicz Karsawin, Gieorgij obszar Eurazji na trzy czêœci: pó³wysep Europejski, Rosjê i
Florowski, Piotr Suwczyñski, Miko³aj Aleksejew. w³aœciw¹ Azjê, w której g³ówn¹ rolê odgrywaj¹ Chiny. W
Historia Eurazjatyzmu zosta³a prawdopodobnie sprawie wytyczenia granicy miêdzy Europ¹ a Rosj¹
zapocz¹tkowana opublikowaniem w Sofii ksi¹¿ki „Europa wystêpowa³y pewne ró¿nice w pogl¹dach przedstawicieli
i ludzkoœæ” Niko³aja Siergiejewicza Trubieckoj, który by³ tego nurtu. P. Sawicki w latach ’20 XX w. widzia³ granice
g³ównym przywódc¹ ideologicznym ruchu. Autor podobne do granic bolszewickiej Rosji. Inni w tym
przestrzega³ przed europeizacj¹ Rosji, twierdzi³, ¿e Trubieckoj granicê t¹ widzieli bardziej na zachód.
„Kultura Rosji nie jest ani kultur¹ europejsk¹, ani jedn¹ z Przyjmowano równie¿ mo¿liwoœæ po³¹czenia siê z
kultur azjatyckich, ani sum¹ czy te¿ mechanicznym po³udniowymi S³owianami. Polaków, Czechów i
po³¹czeniem elementów ró¿nych kultur. Jest ona S³owaków ze wzglêdów kulturowych i religijnych
ca³kowicie szczególn¹, specyficzn¹ kultur¹, posiadaj¹c¹ eurazjaniœci widzieli w Europie zachodniej
nie mniejsz¹ wartoœæ i nie mniejsze znaczenie historyczne Eurazjatyzm swoje korzenie wywodzi³ z
ni¿ kultura europejska i azjatycka. Nale¿y j¹ przeciwstawiæ imperialnej historii Rosji oraz po³o¿enia geograficznego.
kulturze Europy i Azji, jako kulturê œrodka – kulturê Po³o¿enie to powodowa³o ca³kowit¹ odrêbnoœæ
euroazjatyck¹. Termin ten nie neguje prawa narodu mentaln¹ Rosjan od Europejczyków i Azjatów. Czêsto
rosyjskiego do przewodnictwa (...) Musimy uœwiadomiæ Rosjanie odczuwali, ¿e s¹ postrzegani przez
sobie swój eurazjatyzm, aby dostrzec w sobie rosyjskoœæ. Europejczyków za Azjatów a Przez Azjatów za
Wyzwoliwszy siê z jarzma tatarskiego, musimy tak¿e Europejczyków. Upadek carskiej Rosji i przejêcie w³adzy
zrzuciæ z siebie jarzmo europejskie”. przez bolszewików, które doprowadzi³o do upadku
Przedstawiciele Eurazjatyzmu mówili o Rosji, jako imperium spowodowa³o przeœwiadczenie o koniecznoœci
o wspólnym obszarze kulturowym, do którego oprócz odbudowy pañstwa na nowych zasadach, alterna-
Rosjan zaliczali takie ludy jak: Ugrofinowie, ludy turañskie tywnych w stosunku do ideologii komunistycznej. Bêd¹c
a tak¿e ludy kultury stepowej, turkmeñsko mongolskie. negatywnie ustosunkowani do cywilizacji zachodu
Sam Trubieckoj twierdzi³, ¿e w ¿y³ach Rosjan p³ynie oprócz potêpiali bolszewików o zaadoptowanie zachodniej
krwi ruskiej równie¿ krew chazarska, tatarska, baszkirska i ideologii marksistowskiej w Rosji oraz krytykowali
po³owiecka. Cz³onkowie ruchu rewidowali pogl¹d na komunistów za negatywny stosunek do cerkwi i ateizacjê
temat okresu historycznego, w którym Rosja znajdowa³a pañstwa. Jednoczeœnie pozytywnie widzieli silnie
siê pod tatarskim jarzmem. Uwa¿ali, ¿e dziêki temu Ruœ scentralizowan¹ dyktatorsk¹ w³adzê bolszewików
mog³a znaleŸæ siê w pierwszym eurazjatyckim imperium i uniemo¿liwiaj¹c¹ ruchy odœrodkowe. Bêd¹c zwolenni-
dziêki temu mog³a odkryæ swoje przeznaczenie, czyli kami gospodarki wolnorynkowej odnosili siê negatywnie
odtworzyæ imperium pod patronatem Moskwy. Mówiono do kolektywizacji. Jednak pozytywnie oceniali
o historycznej ci¹g³oœci Rosji z przed panowania Piotra industrializacjê przynosz¹c¹ si³ê militarn¹ Zwi¹zkowi
Wielkiego a imperium mongolskim Czyngis Hana. Sowieckiemu. Odejœcie od internacjonalizmu a zajêcie siê
Trubieckoj utrzymywa³, ¿e Moskwa jest spadkobierc¹ budowaniem mocarstwa widziane by³o w oczach
politycznym pañstwa Mongo³ów. Jako jedno z feudalnych eurazjatów, jako kontynuacja starej imperialnej polityki
ksiêstw upadaj¹cego imperium wygra³o walkê o Rosji.
dominacjê w Eurazji zachowuj¹c ca³y system Koniec lat ’30 XX w. przyniós³ dezintegracjê ruchu. Czêœæ
Administracyjny i cywilizacyjny pañstwa Hanów. dzia³aczy ruchu zwi¹za³o siê z prawicowymi
Eurazjaniœci, podobnie jak twórcy geopolityki wskazywali organizacjami a czêœæ z re¿imem sowieckim. Jednak idee
na wyj¹tkowoœæ obszaru, na której le¿y Rosja. Eurazjê C.d. na str 3
Wydanie 4/17 GONIEC DOLNOŒL¥SKI 3
C.d. ze str 3
Morza ze œwiatem l¹du, idei, któr¹ zaczerpnêli z
zapocz¹tkowane przez Niko³aja Siergiejewicza Trubieckoj klasycznych prac geopolitycznych Johna Halforda
czy Piotra Niko³ajewicza Sawickiego przetrwa³y. Mackindera i Carla Schmitta.
Ewoluowa³y i przyjê³y nazwê neoeurazjatyzmu. G³ównym
przedstawicielem tej formy eurazjatyzmu by³ Lew Najwa¿niejszym dzie³em
Gumi³ow. By³ geografem, zajmowa³ siê histori¹ i Aleksandra Dugina jest
e t n o g r a f i ¹ ko n t y n e n t u e u r a z j a t y c k i e g o . W ksi¹¿ka „Podstawy Geo-
przeciwieñstwie do twórców ruchu z lat ’20 nie zajmowa³ polityki”, z której Rosjanie
siê kwestiami polityczno-terytorialnymi a geografi¹, mog¹ zapoznaæ siê z myœl¹
histori¹ i etnografi¹. By³o to najprawdopodobniej geopolityczn¹ i koncepcj¹
s p o w o d o wa n e c e n z u r ¹ i st o s u n k i e m w ³ a d z eurazjatyck¹. Ksi¹¿ka jak
komunistycznych do erazjatyzmu. Gumi³ow podobnie jak pisa³em na wstêpie jest
Sawicki czy Trubieckoj opowiada³ siê za tez¹, ¿e Eurazja obowi¹zkow¹ lektur¹ dla
rozci¹ga siê miêdzy Pacyfikiem, Atlantykiem i Oceanem adeptów rosyjskich Akademii
Indyjskim. Wed³ug Gumi³owa geografia tego kontynentu Wojskowych.
pomijaj¹c pó³wysep europejski jest podobna i mia³a Prof.. Aleksander Dugin
decyduj¹cy wp³yw na krêg kulturowy i cywilizacyjny tego Z wypowiedzi Dugina mo¿na wyci¹gn¹æ wniosek,
obszaru. Geografia przyczyni³a siê do powstania ¿e jest on w opozycji do pierwszych ideologów
„superetnosu” eurazjatyckiego, który podzielony jest na euazjatyzmu w kwestii komunizmu. Dugina fascynuje
„etnosy” jak Wielkoruski, Bia³oruski, Ukraiñski, Kazachski idea kolektywizmu, która jest cech¹ charakterystyczn¹
i Turkmeñski. Dominacjê Mongo³ów na Rusi ocenia³ jak dla ludów stepowych. W swoim eurazjatyŸmie stara siê
wiêkszoœæ Eurazjanistów pozytywnie. Uwa¿a³, ¿e uzasadniaæ koniecznoœæ ekspansji terytorialnej Rosji
dokonania stepowych koczowników z Mongolii mia³y inspiruj¹c siê koncepcj¹ geopolityczna Mackindera,
pozytywny wp³yw na budowê scentralizowanego wed³ug której najwa¿niejszym obszarem œwiata jest
imperium kontynentalnego. Podobnie jak klasyczni obszar od £aby po Pacyfik nazwany heartlandem a w³adza
eurazjaniœci by³ wrogiem zachodu i zachodniej cywilizacji. nad tym obszarem daje w³adzê nad œwiatem. Dugin
Jednoczeœnie odmiennie od swoich poprzedników sprowadza heartland do Rosji od klasycznej przez Zwi¹zek
bagatelizowa³ czy marginalizowa³ wp³yw Prawos³awia na Sowiecki po dzisiejsz¹ putinowsk¹ Rosjê. Wed³ug niego,
powstanie kultury rosyjskiej. Gumilow by³ wierny do aby myœleæ o budowie eurazjatyckiego imperium trzeba
koñca swoich dni swoim pogl¹dom. W jednym z ostatnich najpierw odzyskaæ, zebraæ ponownie tereny utracone po
swoich wywiadów powiedzia³.: „Wiem tylko i powiem rozpadzie ZSRR oraz zachowywaæ te, które s¹ w strefie
wam w tajemnicy, ze, jeœli Rosja bêdzie uratowana to wp³ywów Moskwy. Jest zwolennikiem koncepcji starcia
tylko, jako pañstwo eurazjatyckie i tylko dziêki cywilizacji l¹du z cywilizacj¹ morza. Cywilizacje l¹du
eurazjatyzmowi”. reprezentuje Moskwa a morze reprezentuje najsilniejsze
R e n e s a n s ko n c e p c j i i d e o l o g i c z n y c h i obecnie pañstwo morskie, czyli USA. Wed³ug niego jest to
geopolitycznych eurazjatyzmu przypada na okres upadku starcie na œmieræ i ¿ycie. Wygrana da Rosji wszystko,
Zwi¹zku Sowieckiego i trwa do dnia obecnego. Jest to umo¿liwi zbudowanie œwiatowego imperium
spowodowane tym, ¿e w³adze komunistyczne traktowa³y kontynentalnego. Jednak przegrana doprowadzi do
eurazjatyzm, jako pewn¹ formê reakcjonizmu koliduj¹c¹ z geopolitycznej katastrofy. Punktem wyjœcia w grze jest
oficjalnym internacjonalizmem g³oszonym przez partiê ponowne zebranie wszystkich ziem, które odpad³y po
komunistyczn¹. Z tego powodu w czasach ZSRR nikt upadku ZSRR oraz odzyskanie wp³ywów w Europie
otwarcie nie uto¿samia³ siê z tymi ideami. Œrodkowej. W walce o wypchniêcie USA z Europy nale¿y
Wspó³czeœni eurazjaci podobnie jak ich poprzednicy wed³ug niego wspieraæ uniê franco-germañsk¹, czyli
dzia³aj¹ jak twierdz¹ w obronie rosyjskiej kultury, w której centrum decyzyjne w UE, Pary¿ i Berlin.
mieszaj¹ siê elementy bizantyjskie z elementami kultury Aleksander Dugin w swoich rozwa¿aniach wskazuje trzy
plemion stepowych. Podobnie jak ich poprzednicy z lat g³ówne zagro¿enia dla Rosji. Na wschodzie, ze strony
’20 XX w. uwa¿aj¹, ¿e nale¿y dokonywaæ reform Chin. Od po³udnia ze strony islamskiego ekspansjonizmu
politycznych, zachowuj¹c jednoczeœnie tradycjê, tak¿e oraz na zachodzie gdzie dostrzega zagro¿enia ze strony
religijn¹, ( za co byli przeœladowani w czasach ZSRR). œwiata morza, który próbuje rozszerzyæ swoje wp³ywy na
Twierdz¹, ¿e Rosja to odrêbna cywilizacja, ani azjatycka, obszarze ruskiego mira (np. Ukraina). Wed³ug Dugina
ani europejska. Uwa¿aj¹, ¿e Rosja jest spadkobierczyni¹ nale¿y stworzyæ trzy strategiczne osie, aby móc
Bizancjum i Z³otej Ordy Hanów mongolskich. S¹ przeciwdzia³aæ tym zagro¿eniom. Oœ Berlin-Moskwa,
zwolennikami ideokracji, czyli uwa¿aj¹ priorytet idei nad Moskwa-Teheran oraz Moskwa-Tokio. Mo¿na dostrzec,
gospodark¹ i technologi¹. Najwa¿niejszy przedstawiciel ¿e koncepcje Dugina wp³ywaj¹ na politykê pañstwa
tego ruchu Aleksander Dugin, twórca obecnej formy rosyjskiego. Widzimy, ¿e polityka Moskwy doprowadzi³a
neoeurazjtyzmu da³ równie¿ pocz¹tek wspó³czesnej ju¿ do stworzenia dwóch pierwszych osi.
szkole geopolitycznej w Rosji, co da³o mu znacz¹cy wp³yw Piotr G. ¯urek
na elity decyzyjne w Federacji Rosyjskiej. Dugin i jego Koniec czêœci (1) ci¹g dalszy nast¹pi
adepci s¹ zwolennikami idei odwiecznej walki œwiata
4 GONIEC DOLNOŒL¥SKI Wydanie 4/17
sposób jest ewenementem nie tylko na dzisiejszej scenie
12 zalet Ruchu Narodowego politycznej ale w ca³ym okresie po 89 r. Nie jest wiêc
projektem urodzonym na sejmowych korytarzach w
Autor: Krzysztof Tuduj wyniku personalnych roszad (zdrad), czy nowy wymys³
speców od marketingu politycznego, czy te¿ jako wrzutka
Cz³onek ZG RN
obcych pañstw przywieziona z obcej stolicy jako projekt w
Pe³nomocnik d.s. rozwoju walizce z pieniêdzmi. I choæ znajd¹ siê tacy, którzy ten
struktur argument bêd¹ kwestionowaæ z uwagi na trudnoœci i
dalsze perypetie w ramach wspó³pracy wszystkich
Myœl¹c o naszej dzia³alnoœci nie mo¿emy traciæ z wymienionych organizacji, to w moim odczuciu nie nale¿y
oczu jej wyj¹tkowoœci. Wspó³tworzymy wspó³czesny obóz mimo wszystko zapominaæ o piêknie pocz¹tków.
narodowy buduj¹c ugrupowanie o nazwie Ruch Urodziny œwiêtuje siê stale.
Narodowy. To wielki zaszczyt i odpowiedzialnoœæ. W³asne Czwarty. Rozpoznawalny szyld. Pomijaj¹c fakt, ¿e
przekonanie wewnêtrzne to jednak za ma³o. Buduj¹c dla przeciêtnego Polaka – choæ Polacy s¹ oczywiœcie
struktury trzeba wykazaæ atrakcyjnoœæ i wyj¹tkowoœæ nieprzeciêtni – narodowcy wrzuceni s¹ w œwiadomoœci
naszej dzia³alnoœci, w sposób zrozumia³y dla innych, dla do jednego worka - z czego zreszt¹ warto wyci¹gaæ
potencjalnych kandydatów b¹dŸ wyborców. Jest to wnioski - to nale¿y wskazaæ, i¿ partia Ruch Narodowy
wa¿ne, szczególnie przy czarnym pijarze wytwarzanym istnieje w sonda¿ach ju¿ od kilku lat. Utrwala siê przez to
narodowcom przez lewicowo liberalne przekaziory. w œwiadomoœci spo³ecznej przy ka¿dych kolejnych
Odpowiadaj¹c na t¹ potrzebê chcia³bym przedstawiæ 12 wyborach jako podmiot. To daje przewagê nad wszelkimi
argumentów za Ruchem Narodowym, uzupe³niaj¹c je o nowymi i konkurencyjnymi inicjatywami.
kolejne zebrane w toku dyskusji wœród krajowych liderów Pi¹ty. Ogólnokrajowy zasiêg. Tworzymy
RN. organizacjê o wyraŸnie krajowym charakterze. W czêœci
Czêœæ wyliczonych argumentów jest regionów mamy silne struktury, w czêœci s³absze,
uniwersalnych i mog¹ byæ one pomocne równie¿ dla gdzieniegdzie nas jeszcze nie ma ale naszymi kontaktami
innych organizacji narodowych, czêœæ jest stricte otaczamy ca³y kraj, a tak¿e tworzymy placówki
erenowska. W tekœcie nie bêdzie systematyki, któr¹ zagraniczne w oparciu o poloniê lub Polaków. W znacznej
pozostawiam czytaj¹cym. wiêkszoœci województw mamy reprezentacjê. Centrala
Pierwszy. Uniwersalnoœæ idei. Si³¹ idei narodowej ulokowana w stolicy równie¿ wyraŸnie wskazuje, ¿e nie
jest jej ponadczasowoœæ. Technologia myœlenia, która jesteœmy inicjatyw¹ regionaln¹. Ta cecha ju¿ odgrywa³a
wskazuje na poszukiwanie interesu narodowego w ka¿dej wa¿n¹ rolê i ponownie oka¿e siê kluczowa.
sytuacji i w ka¿dej epoce oraz stawianiu go jako nadrzêdny Szósty. Ustabilizowane przywództwo. Z jednej
w ¿yciu zbiorowym, oczywiœcie w aspekcie ¿ycia strony istnieje potrzeba dobrych liderów, z drugiej nawet
doczesnego. Widz¹c jak w obecnych czasach Polskie najlepszy lider bez realnego wsparcia ekipy pozostaje
interesy s¹ rozgrywane przez inne pañstwa, czy ma³o skuteczny. Zdrowe przywództwo to przywództwo
wewnêtrznie przez grupy spo³eczne bez odniesienia do stabilne, za którym ludzie id¹ chêtnie w atmosferze
dobra wspólnego, ka¿dy uczciwy patriota powinien wspó³pracy i - u¿yjmy tego mocnego w sferze polityki
przybli¿yæ siê do myœlenia kategoriami interesu s³owa – zaufania. Z takim stanem mamy obecnie do
narodowego. czynienia w RN.
Drugi. Historyczne dziedzictwo. Rola jak¹ odegrali S i ó d m y. D o œ w i a d c z o n e p o l i t y c z n i e i
polscy narodowcy w wieku XX jest nie do przecenienia. samorz¹dowo kadry. Cz³onkami RN s¹ obecny pose³ i byli
Istniej¹ dziesi¹tki ksi¹¿ek na których kartach spisany jest pos³owie reprezentuj¹cy katolicko narodowy elektorat w
dorobek polskich narodowców na wielu polach. W formacjach LPR i ZCHN. Mimo œredniego, a jak na warunki
obliczu takich postaw nie pozostaje nic innego jak polityczne to bardzo m³odego wieku, zarówno
inspirowanie siê wielkimi poprzednikami i wzbudzenie w przywództwo jak i drugi szereg to wieloletni aktywiœci,
sobie chêci dorównania zacnym narodowcom. cz³onkowie stowarzyszeñ, liderzy narodowych i
Szczególnie wa¿ne jest to w czasach konfrontacji patriotycznych czy te¿ katolickich inicjatyw oraz byli i
cywilizacyjnej i zakusów do kwestionowania obecni cz³onkowie w³adz samorz¹dowych, na szczeblach
prawdziwych autorytetów. miejscowych i lokalnych. To wszystko tworzy spory aktyw.
Trzeci. Piêkne narodziny Ruchu Narodowego. Ósmy. Doœwiadczenie pora¿ek. Pora¿kami by³o
Partia Ruch Narodowy narodzi³a siê z ruchu spo³ecznego odejœcie aktywnych i rozpoznawalnych cz³onków ruchu.
powsta³ego na wielkim i piêknym suwerennoœciowym Tego typu straty zawsze rodz¹ fale goryczy, zawodu i
poruszeniu Polaków, jakim sta³ siê w ostatnich latach zniechêcenia. Czy da siê tego unikn¹æ? Ca³kowicie
Marsz Niepodleg³oœci. Ten z kolei jest owocem zapewne nie ale bêd¹c bogatszymi o to doœwiadczenie
wspó³pracy i sojuszu poniek¹d konkurencyjnych wielkich stratedzy RN mog¹ analizowaæ przyczyny takich zjawisk i
organizacji narodowych jakim s¹ Obóz Narodowo minimalizowaæ ich powtórzenie w przysz³oœci, poprzez
Radykalny i M³odzie¿ Wszechpolska. Wspó³praca pop³aca, odpowiedni¹ politykê kadrow¹. Kto chce szukaæ kariery
a trwaj¹ce do dziœ w tym projekcie porozumienie ci¹gle politycznej niech idzie próbowaæ w innych formacjach, w
rodzi œwietne owoce choæby jak inicjatywa Media RN potrzebni s¹ ludzie, którzy naprawdê swoj¹
Narodowe. Trzeba wiêc wskazaæ, ¿e za³o¿enie w taki dzia³alnoœæ traktuj¹ w charakterze s³u¿by.
C.d. na str 5
2Wydanie 4/17 GONIEC D
GONIEC DOLNOŒL¥SKI
OLNOŒL¥SKI 5
Wydanie 2/17
C.d. ze str 4 Wiele osób dochodzi do s³usznej konstatacji, ¿e bicie
Dziewi¹ty. Reprezentacja parlamentarna. Czy serca i wznios³e emocje niewiele znacz¹, a liczy siê
jeden pose³ to du¿o czy ma³o? Jeœli partia siê rozwija i jest konsekwentna troska i walka o narodowe interesy.Du¿o
to dopiero pocz¹tek, to du¿o i trzeba ten fakt traktowaæ mniej fanatyzmu politycznego ni¿ w partiach
jako szansê. Pose³ w sejmie u³atwia przebicie siê w korwinowskich czy w pisie.
debacie publicznej. To przewaga stosunku do formacji Szeroka reprezentacja spo³eczna. Nie jesteœmy ruchem
zamieraj¹cych, nie posiadaj¹cych reprezentacji ani klasowym ani elitarnym. Wœród cz³onków mo¿na
parlamentarnej. Jest mo¿liwoœæ najmowania i korzystania z n a l eŸæ p e ³ ny p r ze k ró j s p o ³ e c z ny o d o s ó b
z biur poselskich, organizacji konferencji prasowej w niewykszta³conych po doktorów, od osób niemajêtnych
sejmie, przygotowywania interpelacji poselskich czy po bogate, od pracowników po szefów i w³aœcicieli firm.
wreszcie zabierania g³osu z trybuny sejmowej. Co te¿ siê Piêkno przedwojennego ruchu narodowego zaczyna lœniæ
regularnie dzieje. i dziœ. Szukamy dobra wspólnego ca³ego narodu i je
Dziesi¹ty. Podmiotowoœæ polityczna. Czym innym stawiamy nad prywatne dobro.
jest wchodzenie w sojusz, a czym innym ho³d lenny. RN ¯ycie ¿yciem narodu, a nie elit. RN nie jest ugrupowaniem
udowodni³ poprzez dzia³ania swoich liderów, ¿e jest kawiorowym. Zajmuj¹ nas problemy zwyk³ych ludzi
ugrupowaniem niezale¿nym, pe³nym potencja³u i jakimi sami jesteœmy.
mo¿liwoœci dzia³ania. W tym miejscu mo¿na co najwy¿ej Istnieje szerokie zaplecze osobowe dla tego projektu,
wyraziæ ubolewanie, ¿e osoby chc¹ce s³u¿yæ idei brak inne alternatywy.
narodowej zwi¹za³y swój los z ugrupowaniem M³ode przywództwo. Zaleta jest podwójna. Po pierwsze
krótkookresowym nosz¹cym w nazwie nazwisko swojego jest ono d³ugoterminowe i nie zapowiadaj¹ siê wojny o
lidera. My budujemy pryncypialnie narodowo katolickie prym. Po drugie dziêki temu ³atwo unikn¹æ oskar¿eñ o
œrodowisko. ws p ó ³ p ra c ê z ko m u n i st yc z ny m i s ³ u ¿ b a m i
Jedenasty. Budzimy silne emocje u przeciwników. bezpieczeñstwa. Pesel jest najlepsz¹ lustracj¹.
To bardzo du¿a zaleta, bo z mia³kim i nijakim nikt siê Nasz¹ ambicj¹ jest nie tylko przekonaæ do siebie bazê
specjalnie nie liczy. Jesteœmy dostrzegani i zwalczani spo³eczn¹ ale zmiana paradygmatów.
otwarcie lub obojêtnoœci¹. Po prawej stronie te¿ trudno Tworzymy œrodowisko metapolityczne. Reflektujemy
odszukaæ entuzjastów naszego istnienia. Pewnie dlatego, politykê równie¿ od strony teoretycznej i filozoficznej.
¿e jesteœmy narodowo katolickim wyrzutem sumienia dla
partii rz¹dz¹cej, a konkurencj¹ dla reszty. Na koniec, choæ ten argument móg³by byæ pierwszy,
posiadamy odniesienie wy¿sze, dla jednych jest to etyka
Dwunasty. Mo¿liwoœæ szerokiego kreowania katolicka dla innych ¿ywa wiara.
rzeczywistoœci. Czym innym jest prywatny wp³yw ka¿dego
z nas na rzeczywistoœæ, a czym innym dzia³alnoœæ w Gratulujê wytrwa³oœci i dziêkujê wszystkim, którzy dotarli
sposób zorganizowany, w silnej grupie. Dyscyplina i do tego momentu. Koñcz¹c chcia³bym wyjaœniæ, i¿
uznawanie wspólnych priorytetów daj¹ realne szanse zestawienie to zosta³o sporz¹dzone z trzech powodów.
znacznie silniejszego wp³ywu na zachodz¹ce w kraju Po pierwsze jako pomoc dla dzia³añ cz³onków RN w ca³ym
przemiany spo³eczne. kraju. Krótko mówi¹c – jest duma! Po drugie dla
Wyliczenie zalet obiecanych tytu³em kandydatów na cz³onków ruchu. Ludzie w dzia³alnoœæ
artyku³u zamknê argumentami wniesionymi przez w³¹czaj¹ siê z ró¿nych pobudek i czasem niewiele trzeba
kolegów z rady politycznej ruchu. by podj¹æ odpowiedzialn¹ decyzjê o wsparciu RN. Po
trzecie dla zaprzyjaŸnionych organizacji narodowych i
RN jest czymœ wiêcej ni¿ tylko parti¹. Jesteœmy katolickich aby jasnym by³y kryteria i sposób budowania
jednoczeœnie œrodowiskiem formacyjnym. partii RN, co mo¿e zaowocowaæ, nie tylko, jeszcze lepsz¹
Sojusz stadionów i uniwersytetów. RN tworz¹ i wspó³prac¹ œrodowiskow¹ ale te¿ zg³aszaniem akcesu, co
sympatyzuj¹ na pozór skrajnie ró¿ne œrodowiska jak ruchu jeszcze bardziej wydoskonali³oby bazê spo³eczn¹
kibicowskiego i kó³ naukowych przy uczelniach wy¿szych. ugrupowania, a tym samym jego si³ê. Zachêcam aby tekst
Fenomen ten zas³uguje na osobne potraktowanie, warto podaæ dalej.
jednak zauwa¿yæ, ¿e wiele serc bije dla jednej Polski. Krzysztof Tuduj

Sobotnie, ciep³e przedpo³udnie 2017 r. Wielu

U³an mieszkañców miast i osiedli wyje¿d¿a na wypoczynek,
wielu pozostaje w domu. W ten piêkny, ciep³y dzieñ
decydujê siê na jazdê moim ulubionym rowerem wokó³
przepiêknie po³o¿onych pod poznañskich jezior.
Walczy³ o Polskê, zabito Trasa rowerowa, któr¹ jecha³em, bieg³a uczêszczan¹ i
mu ¿onê. ulubion¹ œcie¿k¹ przez spacerowiczów. Z tego te¿
powodu jecha³em bardzo wolno, by kogoœ nie potr¹ciæ.
Historia prawdziwa Ró¿ne rzeczy mo¿na zaobserwowaæ na tej œcie¿ce, nie
tylko skacz¹ce czy fruwaj¹ce ptaki, leœn¹ zwierzynê ale
tak¿e i œmieci, porozrzucane na drodze.
C.d. na str 7
6 GONIEC DOLNOŒL¥SKI Wydanie 4/17
C.d. ze str 5
Wielokrotnie ranny, doceniany nawet za bohaterstwo
Zauwa¿y³em wówczas na œrodku œcie¿ki, po której przez wroga (broni³ sam barykady, gdy reszta obroñców
jecha³em, le¿¹ce niedu¿e, owalne opakowanie. Coœ mnie zginê³a, broni³ do ostatniego naboju. Zakrwawionemu,
tknê³o, zatrzyma³em siê i je podnios³em. To by³o, jak wielokrotnie rannemu Niemcy darowali ¿ycie za
wynika³o z opisu na opakowaniu, lekarstwo ratuj¹ce ¿ycie, bohaterstwo i poœwiêcenie), zapragn¹³ œmierci.
lekarstwo na serce.
Wspomina³ w rozmowie, jak o¿eni³ siê z Ró¿¹, wielk¹,
Pomyœla³em wówczas – mo¿e ktoœ zgubi³ to lekarstwo i swoj¹ mi³oœci¹ ze szkolnych lat. Kocha³ j¹ nad ¿ycie, to ta
potrzebuje pomocy? Zboczy³em wówczas na rozwidleniu z mi³oœæ pozwala³ mu jak stwierdzi³ posiadaæ
zaplanowanej trasy i pojecha³em t¹ bardziej uczêszczan¹ cz³owieczeñstwo, gdy inny go stracili w wojnie i walce”.
przez pieszych. Po kilku minutach jazdy, zobaczy³em
Ten bohater narodowy za³amuje siê w obliczu otrzymanej
starszego mê¿czyznê siedz¹cego na ³awce, ciê¿ko
informacji o œmierci swojej ukochanej Ró¿y i
oddychaj¹cego, który wyraŸnie mia³ k³opoty z
nienarodzonego dziecka i to po zakoñczeniu wojny i
oddychaniem, dusi³ siê.
rozpoczêciu pokoju, gdzie mia³ jako obroñca Polski ¿yæ w
Co siê sta³o? – zapyta³em. - Zgubi³em moje lekarstwo i spokoju, lecz¹c wojenne rany.
mam okropne dusznoœci, nie dojdê do domu - wyszepta³
Szukaj¹c prawdy o œmierci ¿ony, wszêdzie gdzie
pytany. To lekarstwo? - pokaza³em opakowanie. TAK -
tylko móg³ siê udaæ, zdradzony przez konfidentów, zostaje
odpowiedzia³ i szybko za¿y³ jedn¹ tabletkê. Po kilku
aresztowany. Próbuje uciekaæ przez otwarte okno w
minutach podziêkowa³ z uœmiechem.
budynku w Ministerstwie Bezpieczeñstwa Publicznego
Dlaczego Pan nosi na g³owie fura¿erkê? - zapyta³em o to na Koszykowej w Warszawie, jednak w czasie ucieczki
nietypowe nakrycie g³owy. - Widzi Pan po chwili namys³u potyka siê i przewraca. Zostaje z³apany.
odpowiedzia³ - widzi Pan, jestem u³anem, niech Pan
Przywleczono Tadeusza do katowni UB i torturowano
zobaczy. I pokaza³ mi fotografiê uœmiechniêtego, bardzo
szczególnie okrutnie, zamykaj¹c w specjalnej maszynie
m³odego u³ana na koniu, w obecnoœci piêknej dziewczyny
do tortur, pozosta³¹ po oprawcach gestapowskich. By³ to
To ja z moj¹ Ró¿¹ w 1938 r. rodzaj ma³ej szafy, która mia¿d¿y³a koœci Tadeusza.
- Och! - Uœmiechn¹³em siê. - To dobrze siê sk³ada, zosta³em Oskar¿ono go wówczas o zdradê Polski, udzia³ w
wychowany przez rotmistrza II RP - odpowiedzia³em. konspiracyjnym podziemiu. Bito go przez wiele godzin, w
Wówczas rozmówca uœmiechn¹³ siê i -Powiedzia³ te s³owa: dzieñ i w nocy. Powyrywano obcêgami paznokcie u
- „Widzi Pan, prze¿y³em wrzesieñ 1939, broni³em palców r¹k. Gaszono pal¹ce siê papierosy na jego ciele.
Warszawy, prze¿y³em akcje bojowe Szarych Szeregów, Wytrwa³ te tortury.
prze¿y³em Powstanie i prawie nie doczeka³em wolnej ¯¹dano od niego nazwisk i pseudonimów
Polski”. I opowiedzia³ mi oto tê historiê. konspiracyjnych kolegów i kole¿anek, danych dowódców
z AK z Powstania Warszawskiego. Odmawia. Zostaje
skazany na œmieræ, zamienion¹ póŸniej na do¿ywocie.
W wigiliê 1948 roku - tak zacz¹³ mój rozmówca o
Kaci z UB bij¹ go krzes³em, skacz¹ po jego zakrwawionym
imieniu Tadeusz - do mieszkania, gdzie mieszka³ wraz z
torsie. Oprawcy fabrykuj¹ wreszcie wersjê, i¿ zezna³ w
¿on¹, wpada kilku funkcjonariuszy komunistycznej czasie przes³uchania, podaj¹c dane ¿o³nierzy podziemia
„bezpieki”. Przeszukuj¹ oni mieszkanie i zabieraj¹ z sob¹ antykomunistycznego, co oczywiœcie okaza³o siê
¿onê Pana Tadeusza, która by³a ³¹czniczk¹ w Powstaniu nieprawd¹. Widzi œmieræ wielu ¿o³nierzy AK, w tym kolegi
Warszawskim, póŸniej oddzia³ów WiN. Funkcjonariusze z Powstania Warszawskiego, legendarnego ¿o³nierza
bezpieki obiecuj¹, ¿e jego ¿ona po przes³uchaniu szybko Batalionu Zoœka - porucznika Jana Radowicza.
wróci do domu, a przes³uchanie to tylko zwyk³a Gdy w³adze PRL og³aszaj¹ amnestiê, zostaje
formalnoœæ. warunkowo zwolniony. Przy ¿yciu utrzymuje go myœl o
Po dwóch tygodniach otrzymuje on wiadomoœæ, i¿ jego odnalezieniu groby ukochanej ¿ony. Po piêciu lat
¿ona zmar³a na chorobê p³uc i zosta³a pochowana w bezowocnych poszukiwañ, gdy pomaga mu œrodowisko
zbiorowej mogile. Tadeusz zrozpaczony, zaczyna szukaæ ¿o³nierzy AK, dowiaduje siê, ¿e jego ¿ona jednak ¿yje,
miejsca pochówku ¿ony i dowiaduje siê od kolegów z straci³a pamiêæ i jest w podwarszawskim przytu³ku.
konspiracji, i¿ jego ¿ona by³a w ci¹¿y i w wyniku bicia po Oprawcy z UB celowo spreparowali nieprawdziw¹
brzuchu dosz³o do zabicia p³odu, krwotoku i jej œmierci. informacjê o jej œmierci, by Tadeusz siê za³ama³ i zeznawa³
Oprawcy próbowali wmówiæ mu, i¿ zmar³a z przeziêbienia na przes³uchaniach.
i chorób nabytych w czasie okupacji. Odnajduje j¹ schorowan¹, z ograniczon¹ pamiêci¹.
Tadeusz, wysoki dobrze zbudowany u³an - oficer Poddaje leczeniu. Wyje¿d¿aj¹ wspólnie do Kanady.
AK odznaczony przez Grota Roweckiego – komendanta Si³ W³adze komunistyczne nie stawiaj¹ przeszkód, uwa¿aj¹c
Zbrojnych na kraj krzy¿em Virtuti Militari za bohaterstwo ich za "element wywrotowy i obcy klasowo".
w czasie wojny, za³ama³ siê psychicznie. Odezwa³y siê Koledzy z czasów Powstania Warszawskiego, mieszkaj¹cy
odniesione rany fizyczne i te psychiczne. U³an, broni¹cy w Kanadzie, organizuj¹ leczenie oraz pracê dla niego.
Polski we wrzeœniu 1939 r, walczy³ bohatersko pod Bzur¹, Ró¿a odzyskuje pamiêæ, lecz trauma prze¿yæ powoduje, i¿
Obroñca Warszawy – zniszczy³ 3 czo³gi Niemieckie, umiera na obcej ziemi.
dowódca odcina bojowego w Powstaniu Warszawskim. C.d. na str 7
Wydanie 4/17 GONIEC DOLNOŒL¥SKI 7
C.d. ze str 6 Powoli wsta³, skin¹³ g³ow¹ w moim kierunku,
mówi¹c: „nied³ugo zobaczê moj¹ Ró¿e i tych, z którymi
Tadeusz wraca do Polski, odnajduje swoich krewnych, z walczy³em o Polskê, o woln¹ Polskê, a warto by³o, oj
którymi zamieszkuje. warto”. Uœmiechaj¹c siê powoli, odszed³ daleko, w swój
Pragnie umrzeæ w kraju, dla którego poœwieci³ wszystko - œwiat bohaterów, w swój œwiat prawdy. A ja d³ugo jeszcze
ca³e swoje ¿ycie i rodzinê. Gdy na zakoñczenie rozmowy siedzia³em, patrz¹c na oddalaj¹cego siê przygarbionego,
zapyta³em, dlaczego powróci³ mimo doznanych krzywd, niezwyk³ego Polaka, ¿o³nierza Rzeczypospolitej.
odpowiedzia³: „Krzywdê wyrz¹dzili mi ludzie, nie Polska, Chwa³a bohaterom!
dla której poœwieci³em siebie”. Dziennikarz Obywatelski

Felieton z cyklu: Co tam Panie
w polityce?
Rozmyœlania prawego cz³owieka
Kiedy piszê ten tekst, trochê poganiany przez
Redaktora Naczelnego, dwa pozornie odleg³e od siebie
wydarzenia przykuwaj¹ moja uwagê. Vaclavske Namesti. Przyje¿d¿am rano z kolejnymi
Zacznê od naszego, krajowego, dolnoœl¹skiego. goœæmi, których chcê oprowadziæ. Parkujê jak zwykle
Otó¿ w Poniedzia³ek 25 wrzeœnia Oœrodek Szkoleñ naprzeciw dworca g³ównego, wychodzimy na g³ówn¹,
Specjalistycznych Stra¿y Granicznej w Lubaniu otrzyma reprezentacyjn¹ ulicê/plac a tu pod lamp¹ uliczn¹ siedzi
sztandar i imiê gen. Wilhelma Orlika - R ke manna . A w m³odzieniec o œniadej cerze i chyba œpi, obok na chodniku
Niemczech, tu¿ za granic¹ odbêd¹ siê w niedzielê wybory. le¿y komórka, kelnerka ju¿ krz¹ta siê w ogródku
Jest jakiœ zwi¹zek? Na pozór nie. W naszym województwie restauracji, ma³y samochodzik jeŸdzi po placu i s³u¿by
i na ca³ej zachodniej granicy Stra¿ Graniczna pozosta³a w ³aduj¹ gazety, niedopa³ki i sprz¹taj¹ liczne œlady sobotniej
stanie szcz¹tkowym. Wiadomo, Schengen ale, ale… Za nocy. T³umaczê moim goœciom, ¿e kiedyœ to by³o…
nasza zachodni¹ granic¹ wa¿¹ siê losy Europy na kilka Idziemy dalej. Chyba jednak pob³¹dzi³em, postanawiam
nastêpnych lat. Za t¹ granic¹ le¿y kraj, który nale¿y zapytaæ w ma³ym sklepiku. Wchodzê, a tu dwóch
(zw³aszcza ostatnio), do najdziwaczniej kierowanych w sprzedawców o œniadej cerze po czesku (!!!)
historii kontynentu. Kraj w którym wybory s¹ w wyt³umaczy³o mi, ¿e idê dobrze.
konsekwencji dla naszego kraju wyborami miêdzy d¿um¹, Obrazek drugi, ma³e niemieckie miasteczko.
choler¹ i innymi jeszcze chorobami groŸnymi dla zdrowia i Wieczór, siedzê na ³aweczce w centrum. To by³o jeszcze w
nawet ¿ycia. czasach kawiarenek internetowych i znajoma posz³a
To co Niemcy robi¹ ze swoja ojczyzn¹ ma³o nas mog³oby w³aœnie skontaktowaæ siê z krajem w ten sposób a ja
obchodziæ, ale dalej s¹ silni gospodarczo i nastawieni do czekam. Otoczy³a mnie grupa dzieciaków. Wiadomo kolor
nas po profesorsku. Bez wzglêdu jednak na to, kto tam skóry ciemny. Zaczê³y ³aman¹ angielszczyzn¹ pytaæ sk¹d
wygra, potrzeba istnienia silnej ochrony naszej granicy jestem. Sytuacja nienormalna dla obu stron, bo ¿aden
mo¿e siê staæ potrzeb¹ chwili. Niemiec o tej porze nie siedzi na ³aweczce w centrum a
Ruchy prawicowe w Europie mimo wieszczenia ich ¿adne niemieckie dziecko nie przebywa o tej porze na
renesansu, maj¹ siê niezbyt dobrze. A my nie mamy co ulicy w centrum. To by³y chyba tureckie dzieci, ale g³owy
liczyæ, ¿e w Niemczech wygra ktoœ, kto Polskê doceni i nie dam. W ka¿dym razie zna³y jakieœ nazwiska z polskiej
zrozumie. Niemcy od wieków (jak to ju¿ zauwa¿a³ Roman pi³ki no¿nej.
Dmowski), szukaj¹ korytarza i wp³ywów w Europie To by³y obrazki sprzed tzw. kryzysu a teraz...
wschodniej i nie bêd¹ siê godziæ na rosn¹ce w tym Opowiada³ mi pewien Œl¹zak, ¿e jak by³ na wycieczce w
regionie wp³ywy Polski. W zwi¹zku z tym mo¿na siê Pary¿u to: Panie jo ¿ech tam ani jednego bio³ego nie
spodziewaæ, oprócz istniej¹cej ju¿ presji, jakichœ nowych widzia³. Czy chcia³bym teraz pojechaæ do Pary¿a ? Nie.
zagrywek z ich strony. I w tym momencie silna stra¿ W latach komuny, znany wówczas prof. Ryszka z
graniczna na pewno mo¿e siê przydaæ. Bêdziemy jeszcze Uniwersytetu Wroc³awskiego napisa³ ksi¹¿kê pod
na pewno przygl¹daæ siê tej sytuacji i pisaæ o tym a na razie tytu³em Pañstwo stanu wyj¹tkowego. Rzecz dotyczy³a
pójdziemy w trochê innym kierunku w naszych Trzeciej Rzeszy, ale dziœ takich krajów jest kilka a w
rozwa¿aniach. jednym, którego prezydent pluje ci¹gle na Polskê, stan
To mo¿e na pocz¹tek tradycyjnie kilka przyk³adów. wyj¹tkowy trwa ju¿ bardzo d³ugo, wiêc wspó³czeœnie
Kocham Pragê. Pierwszy raz pojecha³em tam w latach 70- miano nadane przez profesora nale¿y siê chyba Francji.
tych. Nie by³o jeszcze tak nowoczeœnie, ale za to by³y Opowiada³ mi nasz kolega z Berlina na dwóch
gazowe latarnie i atmosfera. Praga rano, Praga spotkaniach szkoleniowych o zachowaniu tzw.
wieczorem. Nikt i nic nie zak³óca³o pobytu. Od tamtej pory uchodŸców w niemieckiej stolicy. Kradzie¿e i dewastacja
bywa³em w stolicy Czech mo¿e ju¿ nawet kilkadziesi¹t w skrócie. No w³aœnie. UchodŸcy, imigranci. Ba³agan
razy. Obserwowa³em zmiany, ale obrazek z ostatniego terminologiczny. Ci¹gn¹ tu na zaproszenie Pani Kanclerz.
pobytu utkwi³ mi na dobre. C.d. na str 8
8 GONIEC DOLNOŒL¥SKI Wydanie 4/17

C.d. ze str 7 Niech mi cierpliwy czytelnik wybaczy.
Trochê mo¿e chaotyczny ten tekst. Ale proszê mi wierzyæ,
Ci¹gn¹ do miejsc, gdzie ze œcian wychodz¹ ¿e to zamiar celowy. Powody s¹ dwa. Ca³a ta obecna
banknoty, gdzie kobiety s¹ sk¹po ubrane… Porzucili swoje sytuacja w Europie jest niezwykle chaotyczna. Ró¿na
kozy i jak zobaczyli wysokie obcasy, minispódniczki, d³ugie grupy, partie, s³ynni ludzie, zjawiska, problemy. Ci¹g³y
nieos³oniête w³osy… To jakby po porzuceniu roweru nagle atak ró¿nych informacji, pogl¹dów, opinii…
dostaæ siê do krainy Ferrari. Nie zdaj¹ sobie sprawy, ¿e Demonstracje, protesty, zamachy, gwa³ty.
mieli sprz¹taæ kible po rasie panów, która ju¿ op³ywa w Ciê¿ko to uporz¹dkowaæ w analizie. To drugi powód
taki dostatek, ¿e nie chce siê zatrudniaæ w takim kszta³tu tego tekstu, bo w takiej objêtoœci nie mo¿na
charakterze. Europa ju¿ zapomnia³a dlaczego upad³o wszystkiego ogarn¹æ.
Cesarstwo Rzymskie. Jednak jakieœ wnioski wyci¹gn¹æ mo¿na i spróbujmy to
Bogata Europa ju¿ nie chce podejmowaæ trudnych decyzji. zrobiæ.
Staæ j¹ tylko na g³upie gesty i szybkie przechodzenie do Kiedy na bia³ej koszuli usi¹dzie mucha od razu j¹
codziennoœci po kolejnych ,,incydentach’’. widaæ. Jeœli koszula ma czarne rêkawy to mucha ma siê
W³aœciwie s¹ to takie problemy, o których mo¿na mówiæ w gdzie ukryæ. Jeœli takie rêkawy maj¹ swoje nazwy,
nieskoñczonoœæ. Oczywiœcie nara¿aj¹c siê na posadzenie o powiedzmy Rosengard, czy Molenbek to mucha ma siê
nietolerancjê, ksenofobiê i inne lewackie pojêcia, którymi dobrze. A u nas takich rêkawów nie ma. S¹ jakieœ plamki
szafuje siê z ochot¹. na koszuli, ale muchy lub stado much s¹ wyraŸnie
Nie bójmy siê jednak mówiæ otwarcie. widoczne.
Dlaczego ktoœ chce aby w³aœnie t¹ religi¹ i tym typem ludzi W du¿ym sklepie z artyku³ami budowlanymi
,,zasiliæ’’ kulturê europejsk¹. Czy lewactwo osi¹gnê³o ju¿ sta³em w kolejce do kasy i za mn¹ ustawi³ siê pan z
taki stan umys³ów, jak byd³o g³osuj¹ce na rzeŸników? ogromn¹ p³yt¹ drewnian¹. W pewnym momencie p³yta
Czy mo¿e inwazja ma inne pod³o¿e, bo przecie¿ ropa nie wysunê³a mu siê z r¹k i pacnê³a o ziemiê. Wierzcie mi,
bêdzie wiecznie wyp³ywaæ z piasku? Mo¿e trzeba wys³aæ przypomina³o to strza³. Nikt siê nie ruszy³.
ju¿ emisariuszy, kupuj¹c jednoczeœnie kluby pi³karskie, Odwróci³em siê i powiedzia³em:
hotele, ziemiê, zajmowaæ zidiocia³¹ Europê niejako od - Wie pan, gdybyœmy stali w takim sklepie we Francji,
góry i do³u? Trudno na te pytania daæ jednoznaczn¹ wszyscy by ju¿ le¿eli na ziemi.
odpowiedŸ. Uwa¿am, ¿e czynników powoduj¹cych te A on mi na to:
procesy i zjawiska jest kilka. Brak wody w pewnych - Patrz pan, a tu nawet ochroniarz siê nie ruszy³!!!
regionach Afryki te¿. W³aœnie.
W ka¿dym spo³eczeñstwie jest pewien odsetek Niech Stra¿ Graniczna obchodzi swoje œwiêta.
przyjezdnych. Kiedy jednak ogl¹damy mecz siatkówki Niech byli milicjanci do¿ywaj¹ swych dni jako ochroniarze
Polska – Iran na trybunach siedz¹ kobiety i kibicuj¹ w supermarketach. Niech Niemcy wybieraj¹ swoich
naszym przeciwnikom. Jest pewna grupa Persów w Polsce kolejnych pajaców do w³adz.
podobnie jak i innych nacji. Kiedy nasza reprezentacja
Niech nasz kraj jak niemodna bia³a koszula obna¿a ka¿de
jedzie na rewan¿, na sali nie ma pañ. I takiej Europy chc¹
stado much, które by na niej chcia³o usi¹œæ.
zaœlepione lewaczki i lewacy. Niektóre panie walcz¹ o
uchodŸców a jednoczeœnie o prawa kobiet, choæ akurat ci Bo muchy dziœ ju¿ nie tylko sraj¹ na portret Cesarza.
obcy i prawa kobiet to zbiory wykluczaj¹ce siê. Andrzej Szpulak

Spo³eczna Gospodarka Rynkowa
.Podstawowa praca to „Narodowy system ekonomii
politycznej” z roku 1841. Dzie³o monumentalne, mimo ¿e
List by³ w stanie ukoñczyæ jedynie pierwszy z
zamierzonych trzech tomów.
Friedrich List (1789-1846) – twórca szko³y narodowej Punktem wyjœcia i podstawowym przedmiotem
(historycznej) Mistrz szko³y narodowej i jej w³aœciwy analizy nie jest tak jak u klasyków – jednostka, lecz naród.
twórca; Pogl¹dy na temat istoty bogactwa s¹ zbli¿one do
Porzuci³ karierê naukow¹ by aktywnie w³¹czyæ siê pogl¹dów A. Müllera – bogactwo opiera siê nie tylko na
w ¿ycie polityczne — zosta³ liderem niemieckiego zasobach materialnych, ale i na „kapitale duchowym
stowarzyszenia kupców i przemys³owców (w 1819) i sta³ narodu”. Fundamentalnym celem rozwoju gospoda-
siê jednym z najbardziej aktywnych propagatorów rczego powinno byæ zwiêkszanie nie samego bogactwa
zjednoczenia Niemiec, które po zakoñczeniu wojen materialnego, lecz powiêkszanie mocy produkcyjnych
napoleoñskich by³y podzielone na… 39 jednostek (sic!), z („Zdolnoœæ do produkowania bogactwa jest (…)
których wiêkszoœæ by³a politycznie i ekonomicznie nieskoñczenie wa¿niejsza ni¿ samo bogactwo”). Nale¿y
oddzielona od pozosta³ych. Relacje gospodarcze pomiêdzy d¹¿yæ do ich maksymalizacji, nawet jeœli wi¹za³oby siê to z
tymi jednostkami by³y utrudnione przez nak³adanie barier Wystawa
czasowym maszyn
ograniczeniem rolniczych
bogactwa w Lipnie
materialnego.
celnych w wymianie wewn¹trz niemieckiej C.d. na str 9
Wydanie 4/17 GONIEC DOLNOŒL¥SKI 9
St¹d autorzy ci starali siê w rozwoju ludzkoœci
wskazaæ//wyodrêbniæ pewne etapy. W szczególnoœci List
stworzy³ 5-cio etapow¹ teoriê stadiów rozwoju: - stan dzikoœci -
¿ycie koczownicze,

- stadium pasterstwa,
- stadium rolnictwa,
- stadium rolniczo-przemys³owe,
- stadium rolniczo-przemys³owo-handlowe
Ka¿de z tych stadiów wymaga odpowiedniej polityki, która
Krytykowa³ jedn¹ z podstawowych idei ekonomii powinna byæ podporz¹dkowana naczelnemu celowi
klasycznej, ¿e d¹¿enie poszczególnych jednostek do awansowania do kolejnych stadiów. Przejœciu ze stanu dzikoœci
zaspokajania w³asnych interesów przyczyni siê do do pasterstwa, a nastêpnie do stanu rolnictwa najlepiej
najefektywniejszego zaspokojenia interesów ogó³u zdaniem Lista sprzyja polityka wolnego handlu z narodami
spo³eczeñstwa. List uwa¿a³, ¿e dla osi¹gniêcia ogólnego wy¿ej rozwiniêtymi. Ale pokonywanie kolejnych szczebli
dobrobytu niezbêdne jest kierownictwo pañstwa (zw³aszcza w wymaga ju¿ du¿ej ostro¿noœci. Tu korzystniejsza jest polityka
gospodarkach takich krajów, jak Niemcy czy Stany protekcjonistyczna, zw³aszcza jeœli mamy na uwadze pañstwa,
Zjednoczone). Dla Anglii, która by³a wówczas najlepiej które nie s¹ liderami w rozwoju. Jeœli bowiem jakiœ kraj osi¹gn¹³
rozwiniêtym gospodarczo krajem œwiata klasyczna polityka ju¿ ostatni, najwy¿szy szczebel, to mo¿e on zmonopolizowaæ
liberalna jest korzystna. Ale dla rozwoju krajów s³abiej produkcjê przemys³ow¹ uniemo¿liwiaj¹c uczynienie tego
rozwiniêtych konieczna jest ochrona rynku wewnêtrznego kroku innym krajom. Trzeba przy tym podkreœliæ, ¿e List nie by³
przed konkurencj¹ zagraniczn¹, czyli konieczne jest stosowanie tym samym zagorza³ym przeciwnikiem wolnego handlu, a
protekcjonizmu. protekcjonizm traktowa³ po prostu jako niezbêdny œrodek
P o g l ¹ d y n a t e m a t p o l i t y k i g o s p o d a r c ze j pozwalaj¹cy umocniæ pozycjê krajów rozwijaj¹cych siê.
charakterystyczne dla szko³y historycznej okreœla siê mianem Dr Joanna Dzionek-Koz³owska
PROTEKCJONIZMU WYCHOWAWCZEGO. Ochrona gospodarki Materia³ uzupe³niaj¹cy do wyk³adów z historii
krajowej, a zw³aszcza nowopowstaj¹cego przemys³u przed
obc¹ konkurencj¹. Ochronê ma zapewniæ pañstwo, które
powinno siê w tym celu pos³u¿yæ systemem celnym i stworzyæ
barierê pozwalaj¹c¹ os³oniæ krajowych producentów przed Ad Rem:
obc¹ konkurencj¹. Pañstwo ma wiêc odgrywaæ rolê Powstaje pytanie: dlaczego prawie nikt w Polsce
„wychowawcy”, a funkcjê tê ma wype³niaæ a¿ do momentu,
kiedy chronione ga³êzie stan¹ siê na tyle silne, ¿e bêd¹ siê nie wie o Friedrichu Liscie?
mog³y obyæ bez ochrony. Otó¿ najwa¿niejsza czêœæ jego teorii ekonomicznej mówi
Przekonanie charakterystyczne równie¿ dla innych o tym, ¿e integrowaæ mo¿na ze sob¹ tylko gospodarki
przedstawicieli starszej szko³y historycznej, i¿ naczelnym krajów na zbli¿onym poziomie gospodarczym. W
zadaniem ekonomii jest odkrywanie praw ekonomicznych przypadku otworzenia granic miêdzy krajem
w³aœciwych dla poszczególnych stadiów rozwoju
gospodarczego. rozwijaj¹cym siê a rozwiniêtym zostan¹ w pierwszej
kolejnoœci zniszczone najbardziej rozwiniête przemys³y.
W efekcie kraj biedniejszy wyspecjalizuje siê w produkcji
towarów nisko przetworzonych, na których ma³o siê
zarabia, czyli wyspecjalizuje siê w biedzie. I dok³adnie to
sta³o siê w wyniku integracji Polski z krajami Unii
Europejskiej.

Co ciekawe, zamiast Friedricha Lista na polskich
uczelniach uczy siê teorii Adama Smitha, który
przestrzega³ USA przed budowaniem przemys³u za
ochron¹ barier celnych namawiaj¹c Amerykanów by
specjalizowali siê w produkcji rolniczej, a resztê
produktów sprowadzali z Europy. Amerykanie nie
pos³uchali Smitha i pod ochron¹ najwy¿szych na œwiecie
ce³ zbudowali najbogatsze pañstwo œwiata. Teraz
wszystkim zalecaj¹ stosowanie siê do teorii Adama
Smitha chocia¿ ani oni ani ¿aden inny du¿y, bogaty kraj na
œwiecie siê do niej nie stosowa³. Teoria Friedricha Lista
jest konsekwentnie zamilczana na œmieræ.
10 GONIEC DOLNOŒL¥SKI Wydanie 4/17

Nasi Wielcy
Naszymi wzorcami
Król spó³dzielczego czynu.
Nauczy³ Polaków oszczêdzania
Prawdê o ¿yciu ksiêdza Piotra Wawrzyniaka
najpiêkniej streszcza inskrypcja na tablicy pami¹tkowej,
ufundowanej przez bliski jego sercu Œrem:
"Indygenat (z ³ac. uznanie obcego szlachectwa) sam
sobie wyr¹ba³ m¹droœci¹, wytrwa³oœci¹ i dobroci¹". To
prawda: kap³an ten przeszed³ do historii ani nie za
spraw¹ dostojeñstw, nadawanych z czyjejœ ³aski, ani te¿
pozycji przodków, ale wy³¹cznie dziêki w³asnej pracy,
poœwiêceniu, pracowitoœci.
Ur o d z o n y w e w s i W y r z e k a p o w i a t u
koœciañskiego 30 stycznia 1849 r. nie mia³ na pocz¹tku
¿ycia wielu dróg do wyboru. Raz, ¿e rodziców - ch³opów,
owszem nieŸle sytuowanych, ale przecie¿ tylko ch³opów
- nie by³o staæ na wiele, dwa - ¿e ciê¿arna matka z³o¿y³a w
sanktuarium w Górce Duchownej œlubowanie, i¿ jeœli tamtejsz¹ Kasê Oszczêdnoœci i Po¿yczek w nowoczeœnie
noszone pod sercem dziecko bêdzie synem, poœwiêci je zorganizowany Bank Ludowy, którym kierowa³ nastêpnie
kap³añstwu. I tak siê sta³o. sakramenty kap³añskie i od 1876 do 1896 r. (w latach 1873-1876 by³ jego
pos³ugê w charakterze wikarego rozpocz¹³ – w parafii wicedyrektorem, a od 1896 do 1910 prezesem rady
Wniebowziêcia Najœwiêtszej Marii Panny w Œremie. nadzorczej). Za jego kadencji liczba cz³onków banku i
Po wybuchu Powstania Styczniowego porzuci³ nawet wysokoœæ ich wk³adów pieniê¿nych wzros³y
szko³ê i usi³owa³ przedostaæ siê do Królestwa Polskiego, trzydziestokrotnie! Gdy bank (dzia³aj¹cy do dziœ pod
aby wst¹piæ tam do oddzia³ów zbrojnych, walcz¹cych z nazw¹ Spó³dzielczy Bank Ludowy im. ks. Piotra
wojskiem carskim. W okresie nauki seminaryjnej Wawrzyniaka) w 1878 r. wszed³ w sk³ad polskiego Zwi¹zku
natomiast da³ siê poznaæ arcybiskupowi metropolicie Spó³ek Zarobkowych i Gospodarczych, ksi¹dz obj¹³
gnieŸnieñskiemu i poznañskiemu Mieczys³awowi funkcjê jego wicepatrona, a w 1891 r. - patrona.
Ledóchowskiemu z tak dobrej strony, i¿ purpurat udzieli³ W tej roli tak¿e odniós³ wiele sukcesów. Nie tylko rozwija³
mu stypendium na kontynuowanie studiów spó³ki parcelacyjne, stawiaj¹ce sobie za cel utrzymanie
teologicznych w Muenster. Spêdzi³ tam jednak tylko rok - polskiej ziemi w polskich rêkach, i spó³dzielnie
wype³niony wprawdzie zg³êbianiem teologii oraz nauk zaopatrzenia i zbytu rolniczego (dzia³aj¹ce pod nazw¹
przyrodniczych i technicznych, ale nie uwieñczony "Rolnik"), ale przede wszystkim spowodowa³, i¿ Zwi¹zek
uzyskaniem stopnia naukowego – i powróci³ do Spó³ek Zarobkowych i Gospodarczych poszerzy³ zakres
macierzystego seminarium. dzia³ania z Wielkopolski na Pomorze, Warmiê i Mazury, a
Kariera w hierarchii nie rozwija³a mu siê nawet Górny Œl¹sk.
najlepiej. W Œremie pos³ugiwa³ jako wikariusz a¿ 26 lat. Ekspansja przysz³a o tyle ³atwiej, i¿ dziêki ks.
Sprawdzi³ siê jako zaradny gospodarz i troskliwy Wawrzyniakowi zwi¹zek zyska³ wa¿ne narzêdzie
duszpasterz. Sprowadzi³ do parafii el¿bietanki, odnowi³ wspierania polskiej spó³dzielczoœci - za³o¿ony w 1886 r.
koœció³, zbudowa³ wikarówkê, jednak szans na objêcie Bank Zwi¹zku Spó³ek Zarobkowych, przejmuj¹cy w
wy¿szego stanowiska nie mia³. Po œmierci proboszcza depozyt fundusze od spó³dzielni oszczêdnoœciowo-
Micha³a Mentzela (zmar³ w 1889 r.) Administracja kredytowych dysponuj¹cych nadwy¿kami pieniê¿nymi, i
pruska nie wyra¿a³a zgody na przekazanie probostwa ks. kredytuj¹cy te instytucje, którym brakowa³o wolnych
Wawrzyniakowi, dlatego pe³ni³ on tylko funkcjê zarz¹dcy zasobów. Tak¿e i w tym banku kap³an zasiada³ w radzie
parafii - wikariusza-Substytuta. nadzorczej oraz zajmowa³ pozycjê kuratora. By³ ponadto
W 1896 r. otrzyma³ honorowy tytu³ szambelana autorem podrêcznika dla spó³dzielców - publikacji
papieskiego, rok póŸniej zaœ tytu³ pra³ata. zatytu³owanej "Wskazówki dla cz³onków rady nadzorczej
Czym narazi³ siê pruskiej administracji? Najkrócej w spó³kach". Jak pisa³ biograf ks. Wawrzyniaka dr hab.
powiedzieæ mo¿na, ¿e swym polskim patriotyzmem i Rafa³ £êtocha, "(...) skupia³ siê na propagowaniu wœród
dzia³alnoœci¹ na rzecz rodaków. Upatruj¹c szans ludnoœci polskiej nawyku oszczêdzania oraz lokowania
uniezale¿nienia siê wielkopolskich Polaków od nadwy¿ek pieniê¿nych w bankach. Na zebraniach,
widzimisiê zaborców w uzyskaniu wysokiego statusu spotkaniach, wiecach, ale i podczas kolêdowania g³osi³, i¿
materialnego aktywnie i umiejêtnie rozwija³ organizacje przyzwyczajenie do oszczêdzania nale¿y w sobie
gospodarcze, umo¿liwiaj¹ce rdzennym Wielkopolanom wykszta³ciæ. Jednoczeœnie po powstaniu pierwszych
rozwój ich gospodarstw i przedsiêbiorstw. polskich spó³ek kredytowych apelowa³ o pobieranie z
Od 1873 do 1899 przewodniczy³ Towarzystwu nich po¿yczek.
C.d. na str 11
Przemys³owemu œw. Wojciecha w Œremie, przekszta³ci³
Wydanie 4/17 GONIEC DOLNOŒL¥SKI 11
C.d. ze str 10 Równolegle z piastowaniem urzêdu koœcielnego i
Przynios³o to po¿¹dany skutek, tak i¿ po latach móg³ z aktywnoœci¹ w organizacjach finansowych ks.
satysfakcj¹ skonstatowaæ usuniêcie lichwiarstwa, które Wawrzyniak pracowa³ jako cz³onek zarz¹du Towarzystwa
- jak stwierdza³ - nale¿y u nas ju¿ do legendy wspomnieñ Kó³ek Rolniczych na powiat mogileñski i w Towarzystwie
minionych czasów". Wdziêcznoœæ rodaków zaskarbi³ Przemys³owym w Mogilnie. Dzia³a³ tak¿e niezwykle
sobie tak¿e z innych powodów. W okresie pracy w parafii ofiarnie w prooœwiatowym Towarzystwie Pomocy
w Œremie za³o¿y³ ogólnodostêpn¹ bibliotekê, firmowan¹ Naukowej im. Karola Marcinkowskiemu (przekaza³ mu 10
przez Towarzystwo Oœwiaty Ludowej. Przez szeœæ lat tys. w³asnych zaoszczêdzonych marek na fundusz ¿elazny,
(1896-1899) prezesowa³ œremskiemu Towarzystwu ku z którego wspierano materialnie ucz¹c¹ siê m³odzie¿),
Upiêkszania Miasta (istniej¹cemu do dziœ - pod nazw¹ dotowa³ Towarzystwo Naukowe w Berlinie i tamtejsz¹
Towarzystwa Mi³oœników Ziemi Œremskiej). Od 1878 do Bratni¹ Pomoc. Ks. Piotr Wawrzyniak ¿y³ chyba zbyt
1898 r. sta³ na czele lokalnego Kó³ka Rolniczego s zy b ko i i n te n sy w n i e , b y m ó g ³ c i e s zyæ s i ê
(wczeœniej piastowa³ stanowisko prezesa Kó³ka d³ugowiecznoœci¹. 9 listopada 1910 r., wkrótce po
Rolniczego w Zbrudzewku Œremskim).
zakoñczeniu posiedzenia Rady Nadzorczej Zwi¹zku
Zorganizowa³ szko³ê wieczorow¹ dla rzemieœlników oraz Spó³ek Zarobkowych i Gospodarczych, które odby³o siê w
przeznaczon¹ dla dziewcz¹t Szko³ê Gospodarstwa Poznaniu, dozna³ œmiertelnego ataku serca. Spocz¹³ w
Kobiecego i Pracy Domowej. Utworzy³ Towarzystwo miejscu, które wskaza³ w testamencie – w Mogilnie. W
Czeladzi Rzemieœlniczej i Towarzystwo Œpiewu ostatni¹ drogê odprowadzi³o go kilkanaœcie tysiêcy
Koœcielnego pod opiek¹ œw. Cecylii, wyg³asza³ wyk³ady i ¿a³obników. Berliñska prasa – a zaznaczyæ trzeba, i¿ o
odczyty, urz¹dza³ obchody rocznic narodowych, zgonie kap³ana informowa³y niezliczone tytu³y prasowe -
wycieczki, wieczornice i zabawy. nazwa³a go w po¿egnalnym tekœcie "Polskim niekoro-
Nie unika³ te¿ dzia³alnoœci stricte politycznej - przez jedn¹ nowanym królem".
kadencjê, od 1893 do 1898, zasiada³ w Sejmie Pruskim ¯egnaj¹cy ks. Wawrzyniaka ks. Jan K³os (redaktor
(Landtagu), gdzie zajmowa³ stanowisko sekretarza Ko³a naczelny „Przewodnika Katolickiego” nazwa³ go "królem
Polskiego. Podczas wyjazdów na posiedzenia czynnie czynu". W kazaniu powiedzia³ m.in., ¿e zmar³y "(...) nie po
anga¿owa³ siê w sprawy berliñskiej Polonii; by³ nb. to rozsiewa³ zasady spó³kowego gospodarstwa i zak³ada³
inicjatorem wydawania w jêzyku polskim czasopisma spó³ki na dobrodziejstwo i na dŸwigniê maluczkich i
"Dziennik Berliñski" (wczeœniej, gdy obj¹³ stanowisko wyzyskiwanych, aby spo³eczeñstwo wzbogacone
patrona Zwi¹zku Spó³ek Zarobkowych, powo³a³ jego zawodzi³o taniec ba³wochwalny oko³o z³otego cielca, lecz
organ prasowy "Poradnik dla Spó³ek"). A jakby tego aby wzmo¿ony dobrobyt sta³ siê stopniem, z którego
wszystkiego by³o ma³o, od 1902 r. a¿ do œmierci kierowa³ ³atwiej siêgnie po dobra wy¿szej natury. Za to, ¿e spó³kom
Drukarni¹ i Ksiêgarni¹ œw. Wojciecha w Poznaniu.Na zarobkowym taki da³ rozmach, ¿e zbudzi³ przez nie cnotê
koœcielny awans musia³ czekaæ a¿ do 1898 roku, w którym rozumnej oszczêdnoœci, ¿e wywiód³ niewolników z jarzma
obj¹³ probostwo w Mogilnie (jako zwierzchnik parafii pw. lichwiarzy, ¿e granitowe k³ad³ fundamenty pod rozwój
œw. Jakuba odpowiada³ równie¿ za poklasztorny koœció³ zdrowego stanu œredniego, za to b³ogos³awi dziœ naród
œw. Jana). Choæ mnogoœæ sprawowanych funkcji i ca³y jego dzie³o". By³ on rzeczywistym przywódc¹
obowi¹zków obligowa³a go do nieustannych wyjazdów, i polskiego spo³eczeñstwa. Jako finansista oraz mê¿czyzna
tam zdo³a³ zostawiæ po sobie œlad - dobrego gospodarza. z ¿elazn¹ wol¹ i niewyczerpan¹ energi¹ musia³ m¹drze
Odnowi³ obie œwi¹tynie, sfinansowa³ wzniesienie kaplicy ³¹czyæ zagorza³¹ nienawiœæ wobec niemczyzny ze
Najœwiêtszego Serca Jezusa, powiêkszy³ budynek zdrowym rozs¹dkiem; by³ on nie tylko polskim ministrem
plebanii, za³o¿y³ ogród, uporz¹dkowa³, powiêkszy³ i finansów, ale w wyniku równoczesnego pe³nienia wielu
ogrodzi³ cmentarz. Jako proboszcz powo³a³ w 1907 r. ró¿nych wa¿nych funkcji spo³ecznych równie¿ osob¹
Zwi¹zek Kap³anów "Unitas", swego rodzaju zwi¹zek wywieraj¹c¹ decyduj¹cy wp³yw na wszystkie du¿e polskie
zawodowy duchownych, stawiaj¹cy sobie za cel organizacje. W ka¿dym razie jego œmieræ spowodowa³a w
pielêgnowanie ¿ycia duchowego, naukowego i wojuj¹cej spo³ecznoœci polskiej w Wielkopolsce du¿¹
towarzyskiego, zapewnienie ksiê¿om materialnego lukê, któr¹ nie³atwo bêdzie wype³niæ". Czy jednak mo¿na
zabezpieczenia na staroœæ, branie ich w obronê w siê dziwiæ takiemu szacunkowi - równie¿ ze strony
nierzadkich przypadkach oskar¿ania o rozmaite nieprzyjació³? Zas³ugi ks. Wawrzyniaka dla rozwoju
wykroczenia przeciw w³adzy œwieckiej, a tak¿e polskich organizacji gospodarczych nie tylko w
ubezpieczanie duchownych od nieszczêœliwych Wielkopolsce s¹ trudne do przecenienia. Kiedy
wypadków, chorób, œmierci, klêsk elementarnych i obejmowa³ funkcjê kuratora Zwi¹zku Spó³ek
w³amañ. Prezesem Unitasu by³ do ostatnich dni ¿ycia. Zarobkowych i Gospodarczych, zrzesza³ on w 76
W 1909 r. ks. Wawrzyniak zainicjowa³ ostatnie w spó³dzielniach 26,5 tys. cz³onków. Gdy zmar³, w 248
¿yciu dzie³o: utworzenie spó³ki o nazwie Towarzystwo wchodz¹cych w sk³ad zwi¹zku organizacjach dzia³a³o
Domu Zdrowia dla Kap³anów Katolickich w Zakopanem. blisko 117 tys. osób. Aktywa spó³dzielni wzros³y w tym
Odkupiony przez nie od Adama hrabiego Krasiñskiego okresie z 18 mln marek do a¿ 234 milionów. Te liczby
dom z ogrodem, ochrzczony Ksiê¿ówka, przewidziany na najlepiej œwiadcz¹, i¿ cel, jaki postawi³ sobie œwiat³y
Dom wypoczynkowy dla duchownych, po dziœ dzieñ kap³an, zosta³ osi¹gniêty: Polacy, ¿yj¹cy w zaborze
funkcjonuje - teraz ma status centrum formacyjno- pruskim, potrafili zapewniæ sobie materialn¹
szkoleniowego. niezale¿noœæ. ród³o: Waldemar Ba³da www.historia
12 GONIEC DOLNOŒL¥SKI Wydanie 4/17
Salus aegroti suprema lex!*
wymian miêdzynarodowych "zwarci i gotowi" do
Tytu³ artyku³u móg³by sugerowaæ, ¿e jestem póŸniejszej emigracji.
przeciwnikiem powy¿szego wydarzenia. Choæ nie mam Bardzo d³ugie kolejki do specjalistów i
ca³kowitego przekonania co do si³owej formy protestu, niezadowolenie sk³ania pacjentów do skorzystania z tzw.
sprawa okazuje siê du¿o bardziej skomplikowana ani¿eli medycyny niekonwencjonalnej, a swoj¹ wiedzê medyczn¹
mog³oby siê wydawaæ. Postaram siê przybli¿yæ zaczynaj¹ czerpaæ poprzez popularn¹ wyszukiwarkê
problematykê polskiej s³u¿by zdrowia z punktu widzenia
studenta medycyny. Postanawiam zabraæ g³os, poniewa¿ internetow¹... Przyznam szczerze, ¿e samemu, gdy
chcia³bym wykorzystaæ okolicznoœæ bycia jedn¹ nog¹ chwilowo brakuje mi dostêpu do podrêcznika, mam du¿¹
przeciêtnym obywatelem, pacjentem, a drug¹, w trudnoœæ z odnalezieniem podstawowych, prawdziwych
perspektywie, m³odym lekarzem. informacji zwi¹zanych z funkcjonowaniem organizmu, a
Temat jest wielow¹tkowy, ale na pocz¹tku niektórzy pragn¹ w internecie odnaleŸæ ostateczn¹
diagnozê i rozwi¹zanie dla swoich chorób. Jest to
wypada³oby przybli¿yæ genezê protestu. W ostatnich
doskona³e œrodowisko dla ró¿nego rodzaju osób, które
latach, nie bez powodu, bardzo du¿a iloœæ lekarzy manipuluj¹ ludŸmi i czerpi¹ na tym zyski, nierzadko
wyjecha³a do pracy za granicê. Cierpi na tym zarówno niewiele mniejsze ni¿ osoby decyzyjne w korporacjach
polski bud¿et, jak i polska spo³ecznoœæ. W odpowiedzi farmaceutycznych. Nie sposób zaprzeczyæ temu, ¿e
ministerstwo grozi zapowiedzi¹ kontraktów zwi¹zanych niekiedy bioenergoterapeuci i im podobni ze wzglêdu na
niejako z odpracowaniem studiów w Polsce. Taki system pozytywny stosunek wobec pacjenta, humanistyczne
odnajdziemy m. in. w Szwajcarii. Jednak¿e nale¿y podejœcie potrafi¹ wp³yn¹æ dodatnio na stan zdrowia
podkreœliæ fakt, jak diametralnie ró¿ni¹ siê zarobki, pacjenta poprzez poprawienie stanu psychicznego, a jak
wiemy uk³ad nerwowy steruje ca³ym organizmem. Tu,
warunki pracy, jakoœæ œwiadczenia us³ug medycznych na zamiast nauki, wkracza absurdalna wiara w mistyczn¹ moc
Zachodzie. uzdrowiciela, a w przypadku groŸnych chorób bardzo
Œwiadczy to o tym, ¿e lekarze wyje¿d¿aj¹ za szybko mo¿emy utraciæ na sta³e swoje zdrowie lub ¿ycie.
granicê nie tylko dla pieniêdzy, ale równie¿ dlatego ¿e Kolejnym bardzo wa¿kim tematem pozostaje
komfort (a de facto bezpieczeñstwo) pracy jest wy¿szy. kwestia szczepionek. Nie mam zamiaru rozwodziæ siê nad
Ponadto lepsze s¹ mo¿liwoœci nabywania najnowszej t¹ kwesti¹, bo informacje i argumenty obydwu stron
dostêpnej wiedzy medycznej (w Niemczech ksi¹¿ki i kursy konfliktu s¹ ³atwe do znalezienia. Jednak wspominam o
s¹ czêsto refundowane przez pracodawcê, w Polsce takich tym, poniewa¿ chcia³bym zwróciæ uwagê na jeden fakt. Do
sensownych rozwi¹zañ brakuje). Co wiêcej, w u nas przeciêtnego obywatela w tym temacie dochodzi
brakuje nie tylko pieniêdzy na pensje dla lekarzy, ale "informacyjna sieczka", a polaryzacja spo³eczeñstwa staje
przede wszystkim, co jest dla wszystkich jasne, na leczenie siê coraz wiêksza. Warto o tym rozmawiaæ, merytorycznie
pacjentów. Zwróciæ uwagê pragnê natomiast na zwi¹zany dyskutowaæ, a nie chowaæ sprawê pod dywan tak jak
z tym fakt, ¿e niemo¿noœæ leczenia pacjenta najlepszymi media warszawskie protesty STOP NOP lub nieustannie siê
dostêpnymi metodami dla ka¿dego rzetelnego lekarza, naœmiewaæ z oponenta, co jest bardzo popularne w wielu
profesjonalisty, jest swoistego rodzaju traum¹. œrodowiskach, zw³aszcza studenckich. Nale¿y dojœæ do
Sta¿ysta, po 6 latach nie³atwych, a przede kompromisu w sprawie iloœci obowi¹zkowych szczepieñ i
wszystkim czasoch³onnych studiów i bezp³atnych praktyk, rzetelnego nauczania o tym w szko³ach- dziœ s¹ to tylko
przez pierwszy rok zarabia minimaln¹ pensjê krajow¹, ogólniki. Natomiast obecnie, gdy w œrodowisku
natomiast pó¿niej przez 4-6 lat specjalizacji od 2200 do antyszczepionkowców zaryzykujemy stwierdzenie, ¿e
2570 z³ netto w zale¿noœci od tego, czy wybra³ niektóre szczepionki s¹ niezbêdne, jesteœmy psami na
specjalizacjê zwyk³¹ czy deficytow¹. Nale¿y pamiêtaæ, ¿e smyczy Rockefellerowskiej medycyny, a gdy w œrodowisku
taki lekarz ca³y czas intensywnie dokszta³ca siê (drogie medycznym ktoœ powie, ¿e niektóre szczepionki mog³yby
ksi¹¿ki, kursy, czas spêdzony na nauce poza prac¹). Nie byæ dobrowolne, refundowane, jest wykluczony ze
mêcz¹c liczbami dodam, ¿e zarobki w Europie Zachodniej œrodowiska. Bardzo daleko tej sprawie od osi¹gniêcia
s¹ kilkukrotnie wy¿sze, i sam stosunek zarobków do z³otego œrodka, a prawnie jesteœmy bardziej rygorystyczni
œredniej krajowej, równie¿ w naszym kraju pozostaje ni¿ wiele krajów o wy¿szym poziomie systemu
niepowa¿ny wzglêdem innych. Niestety w spo³eczeñstwie zdrowotnego...
panuje totalna nieœwiadomoœæ tego, ¿e œcie¿ka uczciwego W ci¹gu tych wakacji 3 lekarzy w wyniku
lekarza do zarobienia konkretnych pieniêdzy jest bardzo komplikacji zwi¹zanych z przepracowaniem umar³o na
d³uga! dy¿urze, sytuacja wiêc zaostrza siê. Mam nadziejê, ¿e
Narastaj¹ca frustracja i bezsilnoœæ obni¿a jakoœæ protest nie spali na panewce, a mediom nie uda siê obróciæ
œwiadczeñ oferowanych us³ug zdrowotnych, co wi¹¿e siê kota ogonem i zaogniæ konfliktu miêdzy pacjentami, a
automatycznie ze z³ym stosunkiem pacjentów, którzy lekarzami, którzy rzekomo odeszli od ³ó¿ek. Czy
wylewaj¹ swoj¹ gorycz na przemêczonych lekarzy i nie œrodowisko oka¿e siê na tyle skonsolidowane by strajk
myœl¹ ca³oœciowo- o tym kto stoi za z³ym systemem. Co przebieg³ sprawnie i konsekwentnie? Czy du¿o osób siê
gorsza, jeœli nic siê nie zmieni, jeszcze wiêcej specjalistów wy³amie? Czas poka¿e!
wyjedzie i deficyt siê zwiêkszy, a œrednia wieku lekarzy Krzysztof Kowalski
jeszcze bardziej wzroœnie. Przyk³adowo norm¹ jest *Z ³ac. "Zdrowie pacjenta najwy¿szym prawem"
obecnie uczenie siê j. niemieckiego lub któregoœ ze Hipokrates
skandynawskich na wyk³adach, a studenci wracaj¹ z

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful