Aliteracja (z ac.

ad + litera) to powtórzenie w celach ekspresywnych jednej lub kilku g osek na pocz tku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworz cych zdanie lub wers. Aliteracja cz sto by a u ywana w dawnej poezji, szczególniej w klasycznej greckiej i rzymskiej, oraz w staroniemieckiej i skandynawskiej (literatura islandzka). Stanowi a te cz sto element poezji indyjskiej jako jeden ze rodków ozdobnego stylu (alamkara). Aliteracja jest cz sta w poezji ludowej. Przyk ad aliteracji z rzymskiego poety Enniusza: O Tite, tute tati, tibi tanta tyranne tulisti. Inne przyk ady aliteracji:
y y y

bij Bo e b bny przecie pi knie pana przepraszam it takes two to tango (ang., "do tanga trzeba dwojga")

Antyteza (gr. antíthesis - przeciwstawienie, inna nazwa: contrapositum) ± figura retoryczna polegaj ca na zestawieniu dwóch elementów znaczeniowo przeciwstawnych w jedn ca o tre ciow dla uzyskania wy szej ekspresji (np. "gromobicie ciszy", "lepiej z m drym zgubi , ni z g upim znale "). Utwory literackie okresu baroku cechowa y si nagromadzeniem antytez, co mia o s u y podkre leniu paradoksu. Metafora (gr. ), inaczej przeno nia ± j zykowy rodek stylistyczny, w którym obce znaczeniowo wyrazy s ze sob sk adniowo zestawione, tworz c zwi zek frazeologiczny o innym znaczeniu ni dos owny sens wyrazów np. "od ust sobie odejm ", lub "podziel si z wami wiadomo ci ". Metonimia (zamiennia) ± figura retoryczna maj ca na celu zast pienie nazwy jakiego przedmiotu lub zjawiska nazw innego, pozostaj cego z nim w uchwytnej zale no ci.

Rodzaje metonimii [edytuj]
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. metonimia przyczyny, np. czytam S owackiego zamiast czytam utwory S owackiego metonimia skutku, np. pot zamiast wysi ek metonimia miejsca, np. Bia y Dom og osi ... zamiast Prezydent USA og osi ... metonimia narz dzia, np. najlepsza tr bka w historii zamiast najlepszy tr bacz w historii metonimia zawarto ci, np. kufel zamiast piwo metonimia oznaki, np. ber o zamiast król metonimia konkretu, np. g owa zamiast rozum

W ogólniejszym sensie, w rozumieniu nurtu my lenia zwanego strukturalizmem, metonimia to zgrupowanie poj i przedmiotów wed ug zwi zków mi dzy nimi, np.:
y y y

zdanie jest utworzone z cz ci mowy zgodnie z pewnymi regu ami tworzenia (zwi zek zgody, zwi zek rz du, itd.), konkretny strój sk ada si z pewnych cz ci garderoby, konkretna linia melodyczna sk ada si z fraz, nut, itd.

Poj ciem dope niaj cym jest metafora

miejsca. do czego porównujemy. zwan tertium comparationis.. heros. "t tni ce my li". miejscowo ci. Oba cz ony po czone s charakterystycznymi dla danego j zyka wyra eniami ± w j zyku polskim s to wyra enia jak. bezbo no ci¶ (od nazw biblijnych miast). S owo to wywodzi si ze staro ytno ci. od którego wzi a si nazwa jakiej innej rzeczy. "s odki ca us" . jakby. tako itp. gniazdo rozpusty. niemoralno ci. synekdoche) to odmiana metonimii. zawieraj cego to pierwsze lub zawieraj cego si w pierwszym. Personifikacja (z ac.szczególnie cz sto personifikuje si poj cia abstrakcyjne. sodoma i gomora ± µsiedlisko wyst pku.osoba i facere . kiedy do datowania wydarze u ywano imion urz dników eponimicznych (archont eponim w Atenach. wyst puj ce przed comparansem. do którego si odnosi. jak i greckiej) oraz literaturze autorów aci skich odnajdujemy przyk ady tego typu retoryki: Synami Any: Diszon (1Kronik 1:41 ) Kto ma ucho. liczby mnogiej zamiast pojedynczej (pluralis pro singulari). "wrota piekie ".  cz owiek. . przedmiotów nieo ywionych. persona . wyra nie wskazuj ca na jakie zjawisko przez u ycie nazwy innego zjawiska. w której cechy przedmiotu lub zjawiska X (tego. bóg. rzeczownik lub imies ów) okre laj cy przedmiot: "brzydkie kacz tko".Porównanie.robi ) lub uosobienie . Epitet ± wyraz (przymiotnik. okre la stosunek wypowiadaj cego do danego przedmiotu lub zjawiska lub tylko s u y ku ozdobie. Tyestesowie. comparatio (w niektorych kontekstach tak e similitudo) ± dwucz onowa konstrukcja semantyczna. harpagon ± µosoba sk pa¶ (od imienia bohatera Sk pca Molière¶a). pó niej w Rzymie imion konsulów. Agamemnonowie (Klaudiusz Elian Opowiastki rozmaite 2:11) eponymos ± "dawca imienia. niech s ucha (Objawienie 3:6) Pierwsza nie miertelno . przez grzech Adamów postradana ( w. ponim (gr. na podobie stwo itp. materia u zamiast przedmiotu ze wykonanego. W Biblii (zarówno w cz ci hebrajskiej. liczby okre lonej zamiast nieokre lonej. zjawisk lub idei jako osób ludzkich[2] . np."z y bandyta". Kolejno cz onów comparndum i comparansa w j zyku polskim i wielu innych jest dowolna. jak gdyby. np. która stanowi podstaw i motywacj porównania. nadaje inny nieco odcie emocjonalny. Jednak. przy czym cz sto s one uzupe niane wyst puj cymi przed comparandum wyra eniami tak. Jest figur stylistyczn stosowan w retoryce i poezji. w os mi si zje y na g owie (u ywamy liczby pojedynczej ± w os zamiast liczby mnogiej ± w osy).(gr. na kszta t. comparans). efor eponim w Sparcie).figura retoryczna i rodek stylistyczny polegaj ce na metaforycznym przedstawianiu zwierz t i ro lin. Comparandum i comparans musz wi c posiada wspóln cech semantyczn . grzechu. natomiast uwydatnia jak cech przedmiotu. podobny. zw aszcza jako wyg aszaj ce przemowy. rodzaju zamiast gatunku (i odwrotnie). nie zawsze poszerza je b d zacie nia. Augustyn Pa stwo Bo e 22:30) wszyscy owi Atreusowie. niby. rzadziej zwierz lub przedmiot. w przeciwie stwie do okre lenia logicznego. Synekdocha . nazwy") ± osoba historyczna lub fikcyjna. zjawiska. co porównujemy. comparandum) scharakteryzowanego w cz onie X zostaj uwydatnione przez wskazanie na jego podobie stwo do przedmiotów lub zjawisk scharakteryzowanych w cz onie Y (tego. Retoryka antyczna rozró nia a par odmian synekdochy: cz ci zamiast ca o ci. Epitet ma wp yw na znaczenie wyrazu.

wzroku) wywo uj równie do wiadczenia. barwa niebieska odczuwana jest jako ch odna. tam nie ma co je Hiperbolizacja-wyolbrzymienie.rodek stylistyczny polegaj cy na przypisywaniu jakiemu zmys owi wra e odbieranych innym zmys em. Wed ug teorii Simona Baron-Cohena u osób do wiadczaj cych synestezji mog wyst powa dodatkowe po czenia w mózgu.poznanie poprzez zmys y). W literaturze . w korespondencji sztuk. przesadne przedstawienie jakiego zjawiska.razem' i aísthesis . a mieszanie si odbieranych do wiadcze wynika z tego i zachwiana jest równowaga pomi dzy hamowaniem i wyciszaniem docieraj cych impulsów w mózgu. sentencje i maksymy. Np. bia a flaga. e ilo po cze synaptycznych jest taka sama. Na przyk ad odbieranie niskich d wi ków wywo uje wra enie mi kko ci. Istniej dwie teorie t umacz ce owo zjawisko. synaísthesis . Szczególne znaczenie mia a w literaturze symbolizmu. Synestezja (gr. W psychologii stan lub zdolno . Cz zwi zków frazeologicznych ma mi dzynarodowy charakter. Druga teoria mówi.równoczesne postrzeganie od sýn . zbyt wielu kucharzy (ze)psuje rosó ) i polskie gdzie kucharek sze . wypi duszkiem albo pój po rozum do g owy. Do zwi zków frazeologicznych zaliczane mog by tak e przys owia. obraz litery lub cyfry budzi skojarzenia kolorystyczne itp. które cz obszary normalnie ze sob nie po czone. porzekad a.Zlatynizowane eponimy tworzy si powszechnie w taksonomii do tworzenia nazw taksonów ro lin. od nazwiska Karol Linneusz pochodzi nazwa rodzajowa Linnaea ± zimozió . zwierz t i innych organizmów ywych. charakterystyczne dla innych zmys ów. osoby lub czynu . marzenie ci tej g owy. Zwi zek frazeologiczny. frazeologizm ± utrwalone w u yciu po czenie dwóch lub wi cej wyrazów. w której do wiadczenia jednego zmys u (np. np. które ma znaczenie symboliczne. jak cho by angielskie too many cooks spoil the broth (dos .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful