Aliteracja (z ac.

ad + litera) to powtórzenie w celach ekspresywnych jednej lub kilku g osek na pocz tku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworz cych zdanie lub wers. Aliteracja cz sto by a u ywana w dawnej poezji, szczególniej w klasycznej greckiej i rzymskiej, oraz w staroniemieckiej i skandynawskiej (literatura islandzka). Stanowi a te cz sto element poezji indyjskiej jako jeden ze rodków ozdobnego stylu (alamkara). Aliteracja jest cz sta w poezji ludowej. Przyk ad aliteracji z rzymskiego poety Enniusza: O Tite, tute tati, tibi tanta tyranne tulisti. Inne przyk ady aliteracji:
y y y

bij Bo e b bny przecie pi knie pana przepraszam it takes two to tango (ang., "do tanga trzeba dwojga")

Antyteza (gr. antíthesis - przeciwstawienie, inna nazwa: contrapositum) ± figura retoryczna polegaj ca na zestawieniu dwóch elementów znaczeniowo przeciwstawnych w jedn ca o tre ciow dla uzyskania wy szej ekspresji (np. "gromobicie ciszy", "lepiej z m drym zgubi , ni z g upim znale "). Utwory literackie okresu baroku cechowa y si nagromadzeniem antytez, co mia o s u y podkre leniu paradoksu. Metafora (gr. ), inaczej przeno nia ± j zykowy rodek stylistyczny, w którym obce znaczeniowo wyrazy s ze sob sk adniowo zestawione, tworz c zwi zek frazeologiczny o innym znaczeniu ni dos owny sens wyrazów np. "od ust sobie odejm ", lub "podziel si z wami wiadomo ci ". Metonimia (zamiennia) ± figura retoryczna maj ca na celu zast pienie nazwy jakiego przedmiotu lub zjawiska nazw innego, pozostaj cego z nim w uchwytnej zale no ci.

Rodzaje metonimii [edytuj]
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. metonimia przyczyny, np. czytam S owackiego zamiast czytam utwory S owackiego metonimia skutku, np. pot zamiast wysi ek metonimia miejsca, np. Bia y Dom og osi ... zamiast Prezydent USA og osi ... metonimia narz dzia, np. najlepsza tr bka w historii zamiast najlepszy tr bacz w historii metonimia zawarto ci, np. kufel zamiast piwo metonimia oznaki, np. ber o zamiast król metonimia konkretu, np. g owa zamiast rozum

W ogólniejszym sensie, w rozumieniu nurtu my lenia zwanego strukturalizmem, metonimia to zgrupowanie poj i przedmiotów wed ug zwi zków mi dzy nimi, np.:
y y y

zdanie jest utworzone z cz ci mowy zgodnie z pewnymi regu ami tworzenia (zwi zek zgody, zwi zek rz du, itd.), konkretny strój sk ada si z pewnych cz ci garderoby, konkretna linia melodyczna sk ada si z fraz, nut, itd.

Poj ciem dope niaj cym jest metafora

bezbo no ci¶ (od nazw biblijnych miast). w os mi si zje y na g owie (u ywamy liczby pojedynczej ± w os zamiast liczby mnogiej ± w osy). nie zawsze poszerza je b d zacie nia. do którego si odnosi. harpagon ± µosoba sk pa¶ (od imienia bohatera Sk pca Molière¶a). jak gdyby. "t tni ce my li". Tyestesowie.  cz owiek. okre la stosunek wypowiadaj cego do danego przedmiotu lub zjawiska lub tylko s u y ku ozdobie.osoba i facere . Augustyn Pa stwo Bo e 22:30) wszyscy owi Atreusowie. przez grzech Adamów postradana ( w. jak i greckiej) oraz literaturze autorów aci skich odnajdujemy przyk ady tego typu retoryki: Synami Any: Diszon (1Kronik 1:41 ) Kto ma ucho. przy czym cz sto s one uzupe niane wyst puj cymi przed comparandum wyra eniami tak. Oba cz ony po czone s charakterystycznymi dla danego j zyka wyra eniami ± w j zyku polskim s to wyra enia jak. niech s ucha (Objawienie 3:6) Pierwsza nie miertelno . comparandum) scharakteryzowanego w cz onie X zostaj uwydatnione przez wskazanie na jego podobie stwo do przedmiotów lub zjawisk scharakteryzowanych w cz onie Y (tego. nazwy") ± osoba historyczna lub fikcyjna. materia u zamiast przedmiotu ze wykonanego. gniazdo rozpusty. sodoma i gomora ± µsiedlisko wyst pku. liczby mnogiej zamiast pojedynczej (pluralis pro singulari). przedmiotów nieo ywionych. zjawisk lub idei jako osób ludzkich[2] . Synekdocha .robi ) lub uosobienie . "wrota piekie ". miejsca. jakby. .figura retoryczna i rodek stylistyczny polegaj ce na metaforycznym przedstawianiu zwierz t i ro lin. Agamemnonowie (Klaudiusz Elian Opowiastki rozmaite 2:11) eponymos ± "dawca imienia. Epitet ma wp yw na znaczenie wyrazu. co porównujemy. rzadziej zwierz lub przedmiot. zw aszcza jako wyg aszaj ce przemowy. tako itp. Kolejno cz onów comparndum i comparansa w j zyku polskim i wielu innych jest dowolna. podobny. grzechu. w przeciwie stwie do okre lenia logicznego. niemoralno ci."z y bandyta".(gr. persona . synekdoche) to odmiana metonimii. w której cechy przedmiotu lub zjawiska X (tego. S owo to wywodzi si ze staro ytno ci. zjawiska. kiedy do datowania wydarze u ywano imion urz dników eponimicznych (archont eponim w Atenach. Retoryka antyczna rozró nia a par odmian synekdochy: cz ci zamiast ca o ci. miejscowo ci. "s odki ca us" . ponim (gr. heros. Personifikacja (z ac. wyra nie wskazuj ca na jakie zjawisko przez u ycie nazwy innego zjawiska. wyst puj ce przed comparansem. rzeczownik lub imies ów) okre laj cy przedmiot: "brzydkie kacz tko". niby. Jednak. Comparandum i comparans musz wi c posiada wspóln cech semantyczn . od którego wzi a si nazwa jakiej innej rzeczy. liczby okre lonej zamiast nieokre lonej. zawieraj cego to pierwsze lub zawieraj cego si w pierwszym. pó niej w Rzymie imion konsulów. która stanowi podstaw i motywacj porównania. na podobie stwo itp.szczególnie cz sto personifikuje si poj cia abstrakcyjne.. np. nadaje inny nieco odcie emocjonalny. natomiast uwydatnia jak cech przedmiotu. Jest figur stylistyczn stosowan w retoryce i poezji. comparatio (w niektorych kontekstach tak e similitudo) ± dwucz onowa konstrukcja semantyczna. Epitet ± wyraz (przymiotnik. rodzaju zamiast gatunku (i odwrotnie). efor eponim w Sparcie).Porównanie. bóg. W Biblii (zarówno w cz ci hebrajskiej. np. do czego porównujemy. comparans). na kszta t. zwan tertium comparationis.

a mieszanie si odbieranych do wiadcze wynika z tego i zachwiana jest równowaga pomi dzy hamowaniem i wyciszaniem docieraj cych impulsów w mózgu. Zwi zek frazeologiczny. Cz zwi zków frazeologicznych ma mi dzynarodowy charakter. w korespondencji sztuk. Np. barwa niebieska odczuwana jest jako ch odna. Istniej dwie teorie t umacz ce owo zjawisko. bia a flaga. Wed ug teorii Simona Baron-Cohena u osób do wiadczaj cych synestezji mog wyst powa dodatkowe po czenia w mózgu. Szczególne znaczenie mia a w literaturze symbolizmu. np. tam nie ma co je Hiperbolizacja-wyolbrzymienie. przesadne przedstawienie jakiego zjawiska. od nazwiska Karol Linneusz pochodzi nazwa rodzajowa Linnaea ± zimozió . marzenie ci tej g owy. W literaturze .Zlatynizowane eponimy tworzy si powszechnie w taksonomii do tworzenia nazw taksonów ro lin. W psychologii stan lub zdolno . sentencje i maksymy. jak cho by angielskie too many cooks spoil the broth (dos . charakterystyczne dla innych zmys ów. wzroku) wywo uj równie do wiadczenia. synaísthesis . wypi duszkiem albo pój po rozum do g owy. Synestezja (gr. osoby lub czynu . Druga teoria mówi.razem' i aísthesis . e ilo po cze synaptycznych jest taka sama.poznanie poprzez zmys y). porzekad a. które ma znaczenie symboliczne. Na przyk ad odbieranie niskich d wi ków wywo uje wra enie mi kko ci. zbyt wielu kucharzy (ze)psuje rosó ) i polskie gdzie kucharek sze . obraz litery lub cyfry budzi skojarzenia kolorystyczne itp.rodek stylistyczny polegaj cy na przypisywaniu jakiemu zmys owi wra e odbieranych innym zmys em. w której do wiadczenia jednego zmys u (np. frazeologizm ± utrwalone w u yciu po czenie dwóch lub wi cej wyrazów. które cz obszary normalnie ze sob nie po czone.równoczesne postrzeganie od sýn . zwierz t i innych organizmów ywych. Do zwi zków frazeologicznych zaliczane mog by tak e przys owia.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful