Theoretical Treatise on Counter-Terrorism Approaches, 19 October 2007.

, Projekt finansowany przez Komisję Europejską w ramach 6 programu ramowego. s. 3. – EU Counter-Terrorism Strategy (European Union 2005): 4 filary AT: prewencja (zapobieganie stawaniu się terrorystami przez jednostki poprzez neutralizację czynników i przyczyn prowadzących do radykalizacji i rekrutacji); ochrona (obywateli i infrastruktury poprzez redukcję podatności na ataki – w tym zwiększone bezpieczeństwo granic, transportu i infrastruktur krytycznych); ściganie (śledztwa i skazywanie terrorystów, zakłócanie działania sieci terrorystycznych i sieci wsparcia, zakłócanie planowania, podróży i komunikacji; odcinanie od funduszy i zaplecza materiałowego); reagowanie (zarządzanie i minimalizowanie konsekwencjami ataków poprzez zwiększanie możliwości w tym zakresie koordynację reakcji w skali międzynarodowej i reagowanie na potrzeby ofiar). Teoria – wielowymiarowa i systematyczna relacja między czynnikami przyczyniającymi się do zrozumienia danej kwestii. s. 6. – 5 perspektyw: Polityka publiczna – umożliwia badanie relacji między róznymi formami terroryzmu i ogólnymi zasadami polityki jego zwalczania. Rozróżnianie między różnymi typami polityki AT – droga do nadawania struktury bazującym na teorii sugestiom nt. środków AT. Ganor – 3 cele AT: 1. Eliminacja terroryzmu; 2. Minimalizacja szkód powodowanych przez terroryzm; 3. Zapobieganie eskalacji terroryzmu. s. 7. – Crenshaw zachęca rządy do „niekonwencjonalnego myślenia” w zakresie AT (M. Crenshaw, The Organization of Terrorism, w: J. O. Ellis III (ed.), Terrorism: What’s Coming The Mutating Threat, Memorial Institute for the Prevention of Terrorism – MIPT, Oklahoma 2007., s. 25.). Skoro nie ma pojedynczego, spójnego modelu terroryzmu, a grupy terrorystyczne nieustannie się zmieniają adaptują, różne struktury terrorystyczne wymagają różnych przeciwśrodków (ibidem s. 27.). Najważniejsze jest zrozumienie procesów i motywacji radykalizacji (ibidem s. 25.). Należy też uwzględniać przy budowaniu strategii AT, że zagrożenia nie da się całkowicie wyeliminować. Elastyczność strategii zapewnia możliwość nieustannego testowanie przyjmowanych założeń i teorii w konfrontacji z rzeczywistością (ibidem s. 26.). David Omand – wspólne, międzynarodowe wysiłki na rzecz AT są osłabiane m.in. przez brak jednolitej strategii AT. Strategii zaś nie ma m.in. dlatego, że brakuje teorii AT – nie wiadomo z czym się właściwie walczy i jakie strategie powinno się stosować. (D. Omand, Countering International Terorrism: The Use of Strategy, w: Survival, Vol. 47., No. 4., (2005) s. 107116., ten argument na s. 115.). Zdaniem Omanda konieczne są fundamentalne zmiany w ideologii (ibidem s. 109.) – w tym celu należy wykorzystywać zasoby Zachodu (polityka zagraniczna, ekonomiczna, pomocowa, rozwojowa) i branie pod uwagę uzasadnionych pretensji i obaw, dających pożywkę procesowi radykalizacji i teroryzmowi (ibidem s. 114.) Gunaratna (R. Gunaratna, Strategic Counterterrorism: The Way Forward”, w: J. O. Ellis III (ed.), Terrorism: What’s Coming The Mutating Threat, Memorial Institute for the Prevention of Terrorism – MIPT, Oklahoma 2007., s. 63-73.): konieczność budowania mostów między rządami a społecznościami islamskimi (s. 64.): budowanie platform, na których umiarkowani

145-176. 15. 13. 59. – Perspektywa stosunków międzynarodowych Oferuje wiedzę o tym jak państwa mogą zwalczać terroryzm w ramach systemu międzynarodowego. 64. Sudan i Afganistan 1998. iż grupy terrorystyczne stają się bardziej wojownicze na skutek koncesji rządowych. Counterterrorism. Ataki nie realizowały dwóch podstawowych celów polityki AT: prewencji (neutralizowanie i odstraszanie obecnych zagrożeń) i pociągania do odpowiedzialności (accountability – upewnienie się. w: The Washington Quarterly. Pressman (J.). s.) są mniej skuteczne gdy terroryści uderzają w więcej niż jedno państwo (s. dlatego ich strategie. w: International Organization. Aby skutecznie walczyć z transnarodowymi sieciami terrorystycznymi konieczna jest szeroka koalicja AT. 1. Irak 1993. negocjacje i odstraszanie (s. 26. s.. aby mieli nieustanną potrzebę naprawiania szkód i rekonstrukcji (s. Malvesti.). w The Fletcher Forum of World Affairs. 64. 71. Wzrost wojowniczości ma następować. nieskutecznym instrumentem kreującym cykle przemocy” (s. ponieważ najczęściej . (Winter 2005).) – jest to opcja polityczna po którą sięga się często pod wpływem emocji. czy ETA jest nieskutecznych we współczesnej erze terroryzmu transnarodowego. Pressman. s. polityki AT.). 4. środki itd. globalnego (s. No. Bombing bin Laden: Assessing the Efectiveness of Air Strikes as a Counter-Terrorism Strategy.) Zamiast próbować całkowicie wyeliminować terroryzm należy raczej próbować wytrącać terrorystów z równowagi i powodować.).) – złożony model formalny interakcji między rządem a organizacjami terrorystycznymi. Standardowe narzędzia AT jak sankcje.. 17-29. wystrzeganie się unilateralizmu (s. Vol. Conciliation. 72. B. s. s. (2007.duchowni mogliby wyrażać swoje opinie. że ataków nie byłoby więcej? – problem kontrfaktualności – BB).). Vol. 3 studia przypadków: Libia 1986. M. 9.. Otwarte działania zbrojne to jeden z najbardziej agresywnych dostępnych instrumentów AT – „narzędzie wrogości i karania raczej niż sprawiedliwości” (s. Dla kontrastu inna strategia to pojednanie (opisany artykuł Sederberga). No. 17. 20. dbanie o redukowanie przesądów społecznych. Bazuje na hipotezie. 20. które pomagają wzmacniać siłę oddziaływania umiarkowanych muzułmanów w zakresie przeciwdziałania radykalizacji poprzez ustanowienie norm etycznych przeciwdziałających terroryzmowi i ekstremizmowi w społecznościach islamskich (s. 10. bogata w różnorodność kulturową i miedzynarodową. Różne rządy postrzegają zagrożenie na różne sposoby. – Ethan Bueno de Mesquita (E. Vol. 23. de Mesquita.). różnią się.) – wiele strategii i polityk AT skutecznych wobec terrorystów “wewnętrznych” jak IRA. że terroryści odpowiedzą za swoje działania). and Patterns of Terrorism Violence. Konkluzja: “opcja ta jest tępym.. Rethinking Transnational Counterterrorism: Beyond a National Framework. legislacje. 63-73. – Twarda vs miękka siła Szacunek skuteczności ataków lotniczych jako instrumentu AT: (L.) Dalej o kontekście UE. kulturowych i religijnych – przykład: stworzenie Muslim Contact Units w ramach departamentów policji brytyjskiej. – skąd wiadomo. Sojusznicy. 67. W 2 z 3 przypadków raczej wzmogły wrogość. s. Ataki nie zapobiegły przyszłym zamachom (s.

Perspektywa komunikacyjna Badania nad komunikacją oferują unikalną perspektywę budowy skutecznych strategii AT opartych na teorii i praktyce komunikacji.: Wyjaśnienie strategii AT z punktu widzenia teorii komunikacji. William Casebeer. „lepsze” historie od tych proponowanych przez terrorystów. 171. s. 1-16.. Zakłócanie takich mitów wymaga rozwinięcia przeciwnarracji. S. prezentacji problemu oraz zakończenia. dojrzewania i transformacji organizacji terrorystycznych pozwoli nam na lepsze projektowanie strategii podważania skuteczności tych narracji aby odstraszać. alienacja) odnoszą się do psychologii człowieka. Państwa postrzegające go jako formę wojny często angażują się w działania odwetowe. Historie są bogate w analogie i metafory i kształtują ludzkie postawy wobec świata (jw. potencjalne porozumienie z rządem nie będzie już tak korzystne (jw. 163. 8. modelują uprzedzenia.). którzy przejmują kontrolę lub walczą o nią. więc trudniej o środki pojednawcze i koncesje wobec przestępcy niż wroga – BB). w: Strategic Insights.). rozwoju.). jeśli chodzi o przestępczość tu mamy wyraźną asymetrię i delegitymizację przeciwnika. – Jednocześnie zdaniem de Mesquity umiarkowani przywódcy są szczególnie zainteresowani porozumieniem z rządem w sytuacji. jednak po otrzymaniu koncesji mogą niechętnie podjąć walkę z ekstremistami w obawie przed podważeniem swojej pozycji negocjacyjnej (s. vol. Dzieje się tak dlatego. które podważają oryginalne historie i oferują alternatywne.-) próbującego osiągnąć cel oraz serię wydarzeń powodowanych przez jego próby osiągnięcia celu (jw. kształtują reakcje emocjonalne na wydarzenia. od sposobu postrzegania terroryzmu. gdy ich kontrola nad organizacją zaczyna słabnąć (j. Tworzenie mitów to podstawa w nadawaniu i przedłużaniu życia narracjom stojącym u podstaw działań terrorystycznych. S.). Pojednanie jako strategia AT zawiera w sobie wiele możliwości działania. Dlatego umiarkowani chcą sprawiać wrażenie kontrolujących ekstremistów przed zawarciem porozumienia. S. s. deprywacja społeczna. 5.). S. Akceptacja takiej strategii zależy m.w. państwa postrzegające go jako przestępstwo mogą wspierać silniej rozwiązania pojednawcze (równie dobrze można lansować odwrotną tezę – na wojnie ma się do czynienia z równorzędnym przeciwnikiem. . protagonistę). Storytelling and Terrorism: Towards a Comprehensive ‘Counternarrative Strategy’. 3. (jw. 5. iż jeśli umiarkowani pozwolą na przejęcie kontroli przez ekstremistów. pozostawiając próżnię wypełnianą przez ekstremistów. Autorzy korzystają z teorii opowiadania historii Gustava Freytaga i Patricka Hogana. Historie mają bardzo istotne właściwości: umożliwiają przypominanie wydarzeń.).). 16. Model pokazuje. (s. S. No. 17.koncesje akceptuje frakcja umiarkowanych. przemoc może się nasilić do punktu. (jw. Zdaniem Casebeera i Russella opowiadanie historii to kwestia fundamentalna z punktu widzenia nadawania struktury ludzkiemu myśleniu.. S. „Wielka strategia przeciwterrorystyczna skorzystałaby na wszechstronnym rozważeniu historii opowiadanych przez terrorystów. Większość głębokich przyczyn terroryzmu (np.in. James Russell. 4. Hogan wzmacnia to stwierdzenie: większość fabuł zawiera agenta (bohatera. zrozumienie genezy. iż w sytuacji gdy zaoferowano koncesje. motywują ludzi do działania. Wg Freytaga narracje posiadają ogólny wzorzec składający się z początku. 164. zakłócać i pokonywać grupy terrorystyczne” (jw. 4. Dla grup terrorystycznych tworzenie mitów poprzez splatanie elementów narracyjnych dostarcza fundamentu dla budowy emocjonalnie przemawiającej ideologii zdolnej do wpływania i manipulowania widownią. znanej jako Trójkąt Gustawa Freytaga. s. a nawet konstytuują tożsamość.). a negocjacje są normalną formułą kończenia konfliktu. 3. w którym utrata zasobów jest zbyt wielka.

W czasie wzrostu wzmacniają poczucie obowiązku i jej mit założycielski. vol. no. Edukacja. 124.BB) mogą umacniać narrację wroga (jw. Potknięcia w zakresie języka stosowanego przez reprezentantów państwa (niewłaściwe metafory. np.: poprzez analizę opartą na teorii gier badanie sprawdza skuteczność kolektywnych (międzynarodowych) działań w reakcji na AT. S. S. Służą też do przedłużania życia grupy.) służą jako szczepionki przeciw zmianie środowiskowej. Rozróżnienie na środki defensywne i proaktywne. Sandler. dojrzewania i transformacji).). – kwestia wykorzystania mass mediów. Brussels: Egmont Royal Institute for International Relations. W czasie genezy narracje dostarczają zachęt do rekrutacji. O ile stosunkowo łatwo ocenić koszty.) Niezdolność do opowiadania dobrych historii prowadzi do zwiększenia zagrożenia terroryzmem. demonstrujących możliwość skutecznego działania bez używania przemocy. Wszelkie działania zmniejszające zdolność grup terrorystycznych do lansowania mitycznej interpretacji swych działań stanowi skuteczne używanie opowiadania historii (jw. rozwoju. pozwalając jej na adaptację. & Struye de Swielande. 12. T.). Należy pamiętać. 7. R. 20.) Specjaliści AT powinni skutecznie używać narracji poprzez opowiadanie lepszych historii lub tworzenie alternatywnych wzorców. Public Choice. Nie można nie doceniać wpływu komunikacji i używanego języka – ma on silny wpływ na postrzeganie rzeczywistości przez audytoria. (2007) “Belgium and Counterterrorism Policy in the Jihadi Era”. s. T. iż narracje odgrywają rozmaite role kluczowe z punktu widzenia organizacji terrorystycznej w czasie jej cyklu życia (genezy. jak np. Problem asymetrii (dylematy wspólnych działań – nie wszystkie kraje narażone są w takim samym stopniu i w taki sam sposób – BB). S. czy modyfikację struktury. Grupy terrorystyczne wykorzystują tę słabość (jw. s.) s. pomagają uzasadnić potrzebę budowy grupy. Egmont Paper 15. Wiedza o konieczności opowiadania dobrej historii znajduje odzwierciedlenie w praktyce AT (unikanie stygmatyzującego języka. 10. 11. – zob. S. 1-2.75-93..). 18-19. wyraźne odróżnianie między członkami grup społecznych/religijnych a ekstremistami w ramach tych grup itd. pp. Proaktywne mają wadę: . zmianę celów. 3. wyjaśnianie nieporozumień i zawiłości językowych. 18. wzmacniają rolę i pozycję przywódców. wzmacniają i tworzą tożsamości. Jak dotychczas badaniom nad terroryzmem nie udało się uchwycić w pełni specyfiki wymiaru narracyjnego AT. ocena korzyści jest dużo trudniejsza (dochodzi problem kontrfaktualności i potrzeby informacji kontrfaktualnych w ocenie korzyści – BB). Ułatwiłoby to identyfikację potencjalnym i aktualnym terrorystom z osobami nie stosującymi przemocy. – Perspektywa ekonomiczna Każda polityka AT wymaga rozsądnego uwzględniania kosztów i korzyści. Dlatego w czasie transformacji narracje mogą ułatwiać tranzycję do nowych form organizacyjnych i dostarczać fundamentu dla odnowionych tożsamości (jw. „krucjata” Busha . Jednolita narracja to ważna kwestia. (2005) “Collective versus unilateral responses to terrorism”. terminologicznych. (jw. 19. Coolsaet. Potencjalne narzędzie zwalczania narracji terrorystów.„Skuteczna strategia przeciwnarracyjna wymagać będzie zrozumienia składników i zawartości opowiadanej historii”. motywują członków i służą jako kanały myśli organizacyjnej. W czasie dojrzałości (s. s. Ponadto należy rozumieć potęgę metafor w kształtowaniu ludzkich myśli – zmiana metafor ramujących rzeczywistość (światopoglądy) może zmienić sposób myślenia o sytuacji.

rośnie też prawdopodobieństwo zachowań kunktatorskich (zabezpieczanie się) przez poszczególnych uczestników (jw.).1. w miarę jak rośnie liczba uczestników wymaganych do sukcesu danego działania kooperatywnego. 5. 89. biorącego pod uwagę kontekstualną złożoność terroryzmu AT w budowaniu strategii. 21.prowokują odwety terrorystyczne (jw. gdzie ich obywatele i mienie nadal stanowią cele. polityka „żadnych negocjacji) wymaga odpowiedniej koordynacji w skali międzynarodowej istnieje możliwość poważnego podważenia takich wysiłków przez kraje nie uczestniczące we współpracy. wolność stowarzyszania się itd. Zainicjować i promować reakcję ideologiczną 3. Zastanowić się nad podejściami w polityce zagranicznej Upewnić się co do skutecznej integracji działań AT Rozpoznać głębokie przyczyny Przyjąć wspólną definicję Być ostrożnym z podejściem opartym na przemocy Unikać koncentrowanie się jedynie na terroryzmie religijnym Ad. iż środki defensywne mogą jedynie przetransferować ataki za granicę. 6. S. – Sandler porównuje wyniki działań proaktywnych (np. które muszą być chronione (jw. teorie i modele. 24. Ad.zaangażowanie wspólnotowe jest kluczowe z punktu widzenia reakcji ideologicznej na terroryzm (komponent ideologiczny AT). s. ataki na bazy i obozy szkoleniowe) do defensywnych (np.). Ponadto „wysoka wartość przyporządkowywana przez rządy swej autonomii w kwestiach bezpieczeństwa również ogranicza skuteczne zajmowanie się przez nie działaniem kolektywnym” (jw. unikanie retoryki AT nasyconej emocjonalnie i konfrontacyjnie.). S. 7. Rozwijać skuteczne. S. 90. . 80. S. 78. Kolejny dylemat: terroryści mogą atakować wszędzie. izolowanie założeń co do których istnieje zgoda wśród badaczy. 79. Zaangażowanie i promowanie dialogu międzykulturowego. państwa muszą pilnować wszystkiego. 90. Środki defensywne powodują substytucję. S. Ocenić relewantne teorie – współpraca z badaczami formułującymi hipotezy. Zbyt wielki rozmiar instytucji rządowych może podważać skuteczność AT i zwiększać koszty ze względu na rosnącą liczbę celów. Użyteczność podejścia wielowymiarowego. wtedy zmniejszy się tendencja do nadmiernych wydatków na cele defensywne”. spójne przeciwnarracje i komunikację strategiczną 4.) mogą tworzyć środowisko sprzyjające terroryzmowi. Inna asymetria kluczowa z punktu widzenia AT: fałszywe poczucie bezpieczeństwa generowane przez potencjał/siłę państwa. Ogólnie akceptowane założenia: 1. „Jeśli kraje uświadomią sobie. (jw. W rezultacie. S. utwardzanie celów). .) Ponadto ponieważ wiele działań AT (zamrażanie środków finansowych. Zachęty do zaangażowania i współpracy.). 9. wsparcie dla umiarkowanych duchownych. 8.) Wreszcie pojawia się dylemat wyboru publicznego (w demokracjach) – niektóre cechy demokracji liberalnej (wolność mediów. Ocenić relewantne teorie 2. s. 2. (jw.

6. jednak szersza wspólnota międzynarodowa wciąż nie ma wspólnej definicji. C. Szczególnie ostrożnie należy podchodzić do działań kontrowersyjnych z punktu widzenia prawa międzynarodowego. a w najgorszym są przeciwskuteczne (przyczyniają się do wzrostu intensywności terroryzmu. Z 20 tysięcy tekstów potencjalnie użytecznych jedynie 1. Ataki odwetowe (statystycznie wydają się zwiększać liczbę incydentów terrorystycznych) 6. Kennedy. Council of European Union 2002 . Zwiększenie wymiaru kary dla porywaczy samolotów 4. Lum. 3.). 27. Należy konstruować politykę AT tak. Bardzo ograniczona literatura. 27. praw człowieka. BrophyBaermann . 32. Innymi słowy strategie te w najlepszym wypadku nie spełniają kryteriów oceny skuteczności. by była ona jak najmniej szkodliwa. teorii i mechanizmów ewaluacyjnych s. niewielkie postępy poczyniono w zakresie izolowania poszczególnych przyczyn terroryzmu. Sandler and Cauley (1990). (jw. s.) (2006) “The Effectiveness of Counter-Terrorism Strategies”.) Wnioski: brak jednoznacznych dowodów na pozytywne efekty polityki AT. Campbell Collaboration. iż najczęściej stosowane typy interwencji często nie przynoszą oczekiwanych rezultatów (zakładanych w literaturze i przez polityków). 4. – toczenie i wygrywanie wojny narracji. angażowanie mediów w edukowanie opinii publicznej. 5. s. A Campbell Systematic Review. choć efekt ten może być krótkoterminowy). – integracja polityki AT (w skali międzynarodowej) ad. 22. Autorzy zajęli się 6 kategoriami interwencji AT: 1. S. Rezolucje ONZ 5. Landes (1978). że siła zbrojna powinna być używana w AT jako ostateczność (duży potencjał generowania skutków ubocznych). J. 9. A. Enders. pp. – Framework Decision on Combating Terrorism. Sherley (eds. Używanie detektorów metali na lotniskach (problem substytucji przy redukcji liczby porwań samolotów) 2. – od czasu pionierskiej pracy Crenshaw z 1981 r. 7 spełniało rygorystyczne kryteria autorów (jw. S. 1-49. Brak definicji = brak międzynarodowo akceptowanej strategii AT. Fortyfikowanie ambasad i działania chroniące dyplomatów 3.5 % zajmowało się kwestią oceny strategii AT.W. – pomiar skuteczności polityki i narzędzi AT Konieczność zbudowania mechanizmów ewaluacji. 8.). Ad. czy wartości demokratycznych.wpływ polityki zagranicznej na rozwój terroryzmu ad. Zmiany w rządzeniu (changes in governance) Analizy statystyczne wykazują. 25. Podkreśla to potrzebę rozwinięcia skutecznych metod pomiaru skuteczności stosowanych środków AT. . 26. S. Enders and Sandler (1993). 21 tekstów spełniało minimalne kryteria ewaluacji AT. – s. Zrozumienie przyczyn terroryzmu – klucz do skutecznych strategii AT.. (jw. 7.Ad. – wspólna definicja (UE ma definicję przyjętą w Decyzji Ramowej z 2002 r. Cauley and IM (1988). 18. – ostrożność w używaniu siły – badacze podkreślają. – unikanie koncentrowania się jedynie na terroryzmie religijnym Dyskusja nt.Ad. – ad. Ad. . L.jest to podstawa do działań AT w UE).

Barros (2003) Konkluzja: mimo bogatej literatury na temat AT brakuje uniwersalnie akceptowanej strategii bazującej na teorii. Jest jednak jeszcze zbyt wcześnie. aby stwierdzić jednoznacznie. Niektóre sugestie pojawiające się w badaniach (np. wprowadzenie mechanizmów ewaluacji narzędzi i strategii AT) mogą mieć praktyczne przełożenie na działania. iż badania nad AT są gotowe do służenia jako podstawa do formułowania realnej polityki AT. Enders and Sandler (2000). .and Conybeare (1994).

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful