(NAZWA SZKOŁY) (NAZWA INSTYTUTU

)
Logo szkoły

Wioleta Charewicz

(NAZWA PRZEDMIOTU) ISTOTA PRZYWÓDZTWA

Elbląg 2010

Spis treści

Wstęp ........................................................................................................................ 3

Rozdział I Charakterystyka przywództwa. .......................................................... 4 1.1 Definicja przywództwa. ...................................................................................... 4 1.2 Paradygmaty przywództwa. ................................................................................ 6 1.3 Teorie przywództwa. ........................................................................................... 8 1.4 Style przywództwa. .............................................................................................. 14

Rozdział II Istota przywództwa. ............................................................................ 17 2.1 Przywództwo w organizacji. ............................................................................... 17 2.2 Co stanowi o dobrym przywódcy? ..................................................................... 19 2.3 Wpływ przywództwa na wynik organizacji. ....................................................... 22

Zakończenie ............................................................................................................. 25 Bibliografia .............................................................................................................. 26 Spis tabel i rysunków .............................................................................................. 26

2

czyli czym ono jest i jak wpływa na organizację i pracowników. dynamicznym świecie przywództwo stanowi duże wyzwanie dla menedżerów. stanowisk oraz form pracy. W drugiej części pracy scharakteryzowano przywództwo w organizacji oraz jak ono na nią wpływa oraz co stanowi o dobrym przywódcy. Wielcy przywódcy poprzez swoje działania zmieniali rzeczywistość wokół siebie. Celem pracy jest zaprezentowanie istoty przywództwa. aby włożyli w wykonywaną pracę jak najwięcej zaangażowania i wysiłku. ale także musi przekonywać ich do celów organizacji. Referat kończy podsumowanie. Stałe rozwijanie się dzisiejszej gospodarki powoduje zmiany struktur organizacyjnych. We współczesnym. Wraz ze zmianą współzawodnictwa między państwami z walki zbrojnej na konkurencję ekonomiczną. wielkich przywódców dostrzega się w sferze zarządzania organizacjami gospodarczymi. W pierwszym rozdziale zostało wyjaśnione pojęcie przywództwa oraz zostały przedstawione cztery jego paradygmaty. jak i naukowców. Bardzo istotną rolę odgrywa kadra kierownicza. która współcześnie nie tylko nadzoruje pracowników. Ponadto przedstawiono i krótko opisano teorie oraz style przywództwa. zdolne do wpływania na grupy ludzkie w sposób przez nie zamierzony od dawna fascynowały ludzi.Wstęp Wybitne jednostki. 3 . w którym przytoczono po raz kolejny główne zagadnienia pracy oraz wnioski z niej płynące.

proces oddziaływania. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne. Zastosowanie tej definicji doprowadziłoby jednak do twierdzenia. że sensowna dyskusja na ten temat nie niezwykle trudna. Wydaje się więc. metod jego wywierania lub celów tego wpływu. . Zrozumienie istoty przywództwa utrudnia kilka czynników. Avery. Przywództwo w organizacji. . . jak i praktycznie w zmiennych okolicznościach oraz być wszechstronna i integrująca. duża część badań nad przywództwem jest obecnie zbyt uproszczona i nie odzwierciedla w pełni bogactwa ani złożoności. Po pierwsze. a nie wąska i atomistyczna. co powinno zawierać się w tym pojęciu. że przywództwo polega na tym. Inna definicja przywództwa mówi. niektórzy ludzie mają na myśli: . nie istnieje jedna. Po trzecie. która wpływa na postawę grupy”. a tylko nieliczni próbują budować spójne teorie. co inni określają jako „zarządzanie”. teorie i badania na temat przywództwa są niepełne. powinny zostać położone jednak pewne ograniczania dotyczące rodzaju wpływu. Według Morrisa i Seemana „przywództwo jest każdą czynnością. aby naukowcy mogli prowadzić na nimi badania i publikować ich wyniki. że w definicji przywództwa odwołującej się do wpływania na postawę grupy. mające określone motywy i cele. że osoba dokonująca destrukcji wbrew woli grupy jest przywódcą tej grupy. Po drugie. C. Mówiąc o przywództwie. teraźniejszości i przyszłości. większość idei przywództwa została celowo rozłożona na mniejsze elementy. W rezultacie.1 Definicja przywództwa. Poszczególni uczeni koncentrują się zazwyczaj na wybranych aspektach przywództwa.Rozdział I Charakterystyka przywództwa. 1. że „pewne osoby. 4 . 22-23.odniesienie do przeszłości.to. Warszawa 2009. Wiele definicji jest niespójnych. we współzawodnictwie lub konflikcie z innymi 1 G.1 Zadowalająca definicja przywództwa musi się sprawdzać zarówno teoretycznie. co sprawia. s. powszechnie uznana definicja przywództwa ani definicja tego.postać przywódcy lub inny symbol.

s. społeczeństwie). gdyż jest to rodzaj zachowania „postrzegany przez innych członków organizacji”.2 Pomimo trudności w zdefiniowaniu przywództwo pozostaje popularnym tematem w badaniach nad organizacjami. a niektóre ze zmian znajdują odbicie w teorii i praktyce przywództwa. psychologia. taki jak zarządzanie. Definicji przywództwa szukać można przez analogie w wydawałoby się zupełnie nie związanych z tego rodzaju problematyką dziedzinach nauki. Takie rozumienie definicja przywództwa może opisywać zarówno efektywnych. uczucia i działania jej członków”. że definicje przywództwa należy zawęzić 2 R. Prób definiowania przywództwa poszukiwać można także w psychologii społecznej. że przywództwo bywa względne. „przywództwo to postrzegana przez innych członków organizacji gotowość wywierania lub samo wywieranie wpływu na związane z celami organizacji myśli. Warszawa 2008. Ciekawym przykładem jest zbudowanie definicji przywództwa w oparciu o matematyczno-fizyczne pojęcie atraktora. W wielu przypadkach jednak tak rozumiane przywództwo może okazać się niewystarczające z punktu widzenia organizacji. Dawne sugestie. Dyscypliny te stale się zmieniają. Definicja ta nie określa jednak źródeł prymatu przywódcy nad grupą („pewne działania”.” (Burns). jednak prymat ten uznaje. psychologiczne i wszelkie inne zasoby. socjologia czy nauki polityczne. Z definicji tej wynika. przywódca staje się jednak zakładnikiem grupy. które przyciągają i koncentrują członków owej grupy w długim czasie. zaangażować i zaspokoić motywacje zwolenników. Zdaniem Smitha. 3. Definicja ta nie oddaje postaw wielu współczesnych i historycznych przywódców. Przywództwo w organizacjach na przykładzie koncernów międzynarodowych. „Atraktor w ogólnej teorii systemów to obszar lub punkt w pewnej przestrzeni stanów. SHG w Warszawie. przyciągając naukowców z różnych dziedzin. Zmieniające się otoczenie przedsiębiorstw również wpływa na sposób definiowania przywództwa. Zgodnie z takim rozumieniem przywództwa. polityczne. Stąd przez analogię stworzyć można definicję przywództwa: Przywództwo to zdolność do podejmowania pewnych działań lub tworzenia idei w określonej grupie (organizacji. może prowadzić do braku wyboru kierunku rozwoju organizacji. „idee” są raczej z konieczności mglistymi pojęciami). do którego system zmierza i wokół którego system pozostaje w dowolnie dużej skali czasu” (Gleick). Mrówka. Wyd. aby uaktywnić.mobilizują instytucjonalne. 5 . jak i mało skutecznych z punktu widzenia wyników organizacji przywódców.

Paradygmaty te są pomyślane jako cztery przykładowe punkty położone na kilku kontinuach. 27. wizjonerskiej i organiczne. s. wspólnie interpretowane otoczenia w grupie. Definicje przywództwa musza więc być adaptowalne do nowych idei i okoliczności. że koncepcja przywództwa oparta na kontakcie twarzą w twarz nie sprawdza się w wirtualnym świecie. do 2000 r. C. dowodzą. 6 . Jest bowiem oczywiste. Przywództwo w organizacji. cit.. XX w. jak ważna dla definicji przywództwa jest jej adaptowalność. charyzma przywódcy. wpływ wywierany dominacja przywódcy przez Podstawa przywództwa szacunek i (lub) władzę. gdzie niektórzy przywódcy oraz ich podwładni kontaktują się wyłącznie za pośrednictwem technik informacyjnych i być może nigdy nie spotkają się osobiście. Przywódcy mogą się wyłaniać spośród grupy zamiast być formalnie wyznaczeni popieranie wartości i procesów wspólnych dla danej grupy. Organiczny po 2000 r. XX w. chęć 3 G. nie zaś jako cztery odrębne kategorie lub typy. służąca wydawaniu poleceń i kontrolowaniu na członków grupy w kontaktach osobistych oraz uwzględnianie ich opinii i odczuć. Tabela 1 Paradygmaty przywództwa Paradygmaty przywództwa Najważniejszy okres Klasyczny od starożytności do lat 70. indywidualne emocje – przywódca inspiruje członków grupy Wizjonerski od połowy lat 80 XX w. Paradygmaty przywództwa. dążenie do wynegocjowane nagrody. Transakcyjny od lat 70. Paradygmaty przywództwa przedstawiono w tabeli 1.2. które określono jako przywództwo klasyczne. Reprezentują one cztery szerokie zbiory idei. transakcyjne.3 1. do połowy lat 80. Avery. op. umowy i oczekiwania wspólna wizja. tworzenie odpowiedniego środowiska dla zarządzania Źródło zaangażowania członków grupy strach przed przywódcą lub szacunek dla niego.do wysiłków przywódcy mających na celu wywarcie wpływu na członków organizacji w kontakcie twarzą w twarz.

Warszawa 2005. co jest konsekwencją odmienności ich interesów.5 Przywództwo wizjonerskie. Piotrowski. modyfikuje i spełnia potrzeby i oczekiwania podwładnych oraz reaguje na zmieniające się sytuacje. s. zarówno w praktyce. s. Wizja aby zapewnić sobie posłuszeństwo członków grupy podejście do członków grupy wizja jest wizja nie jest konieczna i może nie być nigdy wyartykułowana najważniejsza.zdobycia nagrody lub uniknięcia kary wizja przywódcy nie jest konieczna. cit. Avery. pod red. K. op. Dzięki temu wywołuje lub zwiększa zaangażowanie podwładnych. Rozpoznaje. Do realizacji tej wizji niezbędne są oddanie i zaangażowanie pracowników. Przywództwo w organizacji. Przywództwo w organizacji. 38. Przywódca taki dąży głównie do osiągnięcia jak największej efektywności. członkowie grupy mogą wnosić własny wkład w wizję przywódcy samookreślenia się wizja wyłania się w grupie. C. op. W. mający pozycję centralną w paradygmacie klasycznym.. Celem jest podporządkowanie członków organizacji. nie musi uwzględniać opinii członków organizacji ani włączać ich w proces podejmowania decyzji. Avery. s.. 350. Podstawą klasycznego przywództwa są stanowisko i władza przywódcy. używając kombinacji władzy formalnej i nieformalnego wpływu.4 Przywódca transakcyjny prowadzi nieustanną wymianę ze swoimi podwładnymi (zwolennikami). Wydawnictwo Naukowe PWN. szacunek dla przywódcy lub strach przed nim. C. Koźmiński. Teoria i praktyka. jak w literaturze. A. w którym wizja przywódcy inspiruje członków organizacji do większych osiągnięć. cit. Zaprezentowane paradygmaty nie są to wzajemnie wykluczające się rodzaje przywództwa. Ułatwiają one orientację w ideach leżących u podstaw przywództwa. zwłaszcza dla organizacji w procesie przekształceń. 55. 7 . praca zbiorowa. 4 5 G. co osiąg się przez wysoki poziom kontroli. jest często przedstawiane w literaturze jako idealny paradygmat przywódczy. Zarządzanie. wizja jest ważnym elementem kultury organizacji Źródło: G. który tworzy i propaguje wizję motywującą pracowników i odpowiadającą ich potrzebom. W paradygmacie wizjonerskim skupiono się nadmiernie na postaci heroicznego przywódcy. Przywódca.

i określenia wiązki cech. na których się opierają. Teorie przywództwa. Większość formalnych teorii przywództwa powstało w XX w. 8 . 57. choć poszczególni członkowie organizacji mogą przyjmować role przywódcze w określonym celu. osobowości prawdziwego przywódcy . które różnicują 6 G. Praca Stogdilla(1973) przyczyniła się w dużym stopniu do uporządkowania materiału badawczego. wartości i procesy oraz dzielą się nimi. Stąd krok do następnego stwierdzenia. Wszystkie mają słabe strony. To. czego członkowie organizacji oczekują od przywództwa i jak je sobie wyobrażają. s. zdolnego do przewodzenia innym (great mana). Przywództwo wyłania się z relacji między członkami organizacji.3. czy dany paradygmat zostanie uznany za przywództwo czy też nie. Pierwszą zaprezentowaną teorią jest teoria cech. Żaden paradygmat nie oferuje idealnej recepty na przywództwo w każdych warunkach.. C. Avery.niecodziennego typu człowieka. transakcyjnego i wizjonerskiego) do przywództwa organicznego. op. zdolności przywódczych. Przywódca przestaje być postacią centralną. choć wiele idei. Teorie te dotyczą najczęściej wybranych aspektów przywództwa. jest dużo starszych. próbując zrozumieć znaczenie błyskawicznie zmieniających się warunków. Wyobrażenia niektórych menedżerów na temat zadań przywódcy mogą sprawiać. które mogą czynić je niewłaściwymi w określonej sytuacji. że będą się oni opierać na przejściu od paradygmatów charakteryzujących się centralną rolą przywódcy (klasycznego.W paradygmacie organicznym uprawnień przywódczych nie musi mieć konkretna jednostka. Opór wobec takich zmian może się też rodzić wśród pracowników. Według niej powodzenie w działalności kierowniczej zależy od posiadania przez jednostkę specyficznych cech. a dobrym kierownikiem trzeba się urodzić. że cechy decydujące o sukcesie w zakresie kierowania ludźmi są cechami wrodzonymi. którzy stale się ze sobą komunikują.6 1. uzyskanego na bazie teorii cech.. najważniejsza jest grupa jako całość. rozbijając owe pojęcie na prostsze elementy w celu ułatwienia badań lub opracowania konkretnych narzędzi. Członkowie organizacji tworzą wizję. cit. może zależeć w znacznym stopniu od tego. Podstawą przywództwa jest komunikacja. Przywództwo w organizacji.

352. inicjatywa i upór Pragnienie bycia przywódcą – chęć przewodzenia..7 W swojej książce Kirkpatrick i Locke z 1991 roku zaprezentowali sześć cech. op.9 Teoria Bassa dotycząca przywódcy transformacyjnego rozróżnia dwa typy zachowań przywódczych: 7 D. w udany sposób posługującą się kontaktami wewnątrz i na zewnątrz organizacji w celu uzyskania innowacyjności. s. B. stabilny emocjonalnie. 8 9 Ibidem. 78. Przywództwo transformacyjne jest procesem. Teoria i praktyka.. 9 . s. s. formułowania strategii oraz rozwiązywania problemów. . zrównoważony i odporny na stres Wysoka inteligencja – zdolność gromadzenia i analizowania dużej ilości informacji. a także kierowników wyższego i niższego szczebla. energia. Kraków 2004. motywacja. Wiernek. w którym wizja organizacji zostaje sformułowana i przekazana przez charyzmatyczną osobę. gotowość do korzystania ze swojej władzy oraz podporządkowania sobie innych Uczciwość – budowanie z członkami grupy relacji opartych na zaufaniu i dotrzymywanie złożonych im obietnic Znajomość branży – dokonywanie przemyślanych decyzji oraz zwiększona świadomość konsekwencji tych decyzji Pewność siebie – przywódca postrzegany jako pewny siebie. AGH Uczelniane Wydawnictwo Naukowo- Dydaktyczne. Współczesne wersje teorii cech przywódczych określa się mianem teorii przywództwa transformacyjnego. op. Tabela 2 Sześć cech przywódczych Determinacja – silne dążenie do celu. ambicja. komunikatywności i elastyczności na wszystkich poziomach organizacji. stanowi pewien wkład w poznanie osoby kierownika. Jakkolwiek podejście oparte na analizie cech kierownika ma małą wartość naukową. 81.8 Kolejną z teorii jest przywództwo transformacyjne. praca zbiorowa. Avery. Lewicka. 97. Źródło: G. kierowników efektywnych i nieefektywnych. C. a szczególnie predyktywną. które rozróżniają przywódców od nie-przywódców.cit. Zarządzanie. cit.ludzi na „kierowników” i „podwładnych”. Przywództwo w organizacji. Psychologia w pracy menedżera.

posłużyły do wyróżnienia dwóch orientacji zachowań liderów: na ludzi i na zadania. Równolegle prowadzone badania. jak i ról podwładnych w celu osiągnięcia rezultatów. Zmierzały one do zidentyfikowania zachowań charakterystycznych dla liderów.. charakteryzujących się wzajemnym szacunkiem i zaufaniem. często wydaje się nawet. nowych trendów i wzorców. Wiernek. Psychologia w pracy menedżera. Wizja musi być ambitna. że mogą zrealizować te cele. wpływanie na stosunki w miejscu pracy oraz wyznaczanie celów. na podstawie których buduje swoją wizję. s. Lewicka. który stara się utrzymać dobre stosunki interpersonalne. 10 . i pomaga podwładnym nabrać pewności. Lider transformacyjny ma unikatową zdolność odszukiwania słabych sygnałów. W ramach koncepcji behawioralnej przeprowadzono bardzo wiele badań dotyczących stylów przywództwa. Strukturalizowanie jest zespołem zachowań zorientowanych na definiowanie zarówno własnej roli. in. Motywuje nas do zrobienia więcej niż zamierzaliśmy (gdyż transformacje. 10 D. Tego typu zachowania obejmują m. akceptuje różnice w grupie zwolennikówpodwładnych. bardzo symbolicznego obrazu organizacji.10 Następnym zaprezentowaną teorią jest teoria przywództwa w podejściu behawioralnym.1) transakcyjne. Orientacja na ludzi cechuje lidera. Poszanowanie jest zespołem zachowań zmierzających do stworzenia i utrzymania dobrych relacji w miejscu pracy. Jest ona wynikiem „skanowania” otoczenia i jest przedstawiona w postaci przyszłego. 80.: organizowanie pracy. udało się sklasyfikować dwie kategorie zachowań przywódców. B. poświęcenia swego czasu i umiejętności dla firmy). dba o dobro pracowników. wymagają pełnej mobilizacji pracowników. zwłaszcza szybkie. op. 2) transformacyjne . określanych przez podwładnych jako strukturalizowanie i poszanowanie. aby zrealizować cele własne i cele organizacji (firmy). co podwładni powinni zrobić. cit. W Stanowym Uniwersytecie w Ohio w drugiej połowie lat 40. wkładając w to wysiłek. Przywódca transakcyjny określa. że nie do zrealizowania.

Podstawowym założeniem teorii jest: to. Avery. F. Brak jest więc uniwersalnego stylu. natomiast członkowie grupy traktowani są jedynie jako wykonawcy zadań (instrumenty). 340-341. jedna było również krytykowane z wielu powodów. 101. Wreszcie. istotne dla realizacji wizji.13 Połączenie trzech elementów pozwala opisać zakres kontroli. . Zachowania ukierunkowane na zmiany mogą obejmować elementy zarówno zadaniowe. 343. Teoria i praktyka.: model sytuacyjny Fiedlera oraz model „ścieżki do celu” House’a. . op. że przywódcy zorientowania na ludzi osiągają lepsze rezultaty. Dobre relacje między przywódcą a pracownikami.in.11 Podejście behawioralne dostarczyło wielu cennych wskazówek pozwalających doskonalić zachowania przywódcze. lepsza wydajność i wyższą satysfakcję podwładnych z pracy.E. op. C. kategorie te nie wykluczają się wzajemnie.strukturę zadań (stopień zrutynizowania lub innowacyjności wykonywanych zadań). Zarządzanie. w teoriach behawioralnych osobom będącym przedmiotem zarządzania wyznacza się rolę pasywną w procesie przywództwa. dobrego w każdej sytuacji. praca zbiorowa. .12 Ostatnią z zaprezentowanych teorii jest przywództwo sytuacyjne. jak i relacyjne. Co więcej. op. ustrukturyzowane zadanie oraz silna władza wynikająca ze stanowiska przywódcy 11 12 13 Zarządzanie. Teoria i praktyka. Podstawową wartością dla lidera są w tym przypadku osiągane rezultaty. G. s.cit. praca zbiorowa. jaką ma przywódca nad daną sytuacją.Orientacja na zadania przejawia się w zachowaniach zorientowanych na osiąganie jak najwyższych wyników w pracy. cit. chociaż niektórzy autorzy formułują wskazówki również dla nich.. Do omawianej teorii zalicza się m. Przywództwo w organizacji.relacje lider-uczestnik (stopień zaufania i szacunku.. Fiedler przyjął. Niektórzy autorzy uważają podstawowy podział na zachowania zadaniowe oraz relacyjne za zbyt szeroki i nieprecyzyjny. . Wnioski z badań zdecydowanie wskazały. że efektywność grupy zależy od odpowiedniego zharmonizowania stylu przywództwa i stopnia w jakim sytuacji umożliwia kontrolę i wpływ społeczny.władzę lidera (siłę formalnego wpływu lidera na grupę). a nie podmioty świata społecznego. jakim podwładni darzą lidera).. W swoich badaniach uwzględnił następujące czynniki sytuacyjne: . 11 . że styl efektywnego przywództwa jest dopasowany do konkretnej sytuacji.cit.

Teoria Fiedlera ma większe zastosowanie w warunkach stabilnych niż w dynamicznych. Avery. Model ścieżki do celu uwzględnia dwie grupy czynników sytuacyjnych. . House wyróżnił cztery rodzaje zachowań kierowniczych: . oraz pomoc w usuwaniu przeszkód „na trasie”.. Zakłada on. czego oczekuje od podwładnych). C. Przywódcy zorientowania na relacje są skuteczniejsi w warunkach średniego poziomu kontroli nad sytuacją.tworzą jeden kraniec kontinuum kontroli.lider wspierający (wykazuje zainteresowanie potrzebami podwładnych i pomaga im). W warunkach chaosu lub niskiego poziomu kontroli. ani przywództwo ukierunkowane na zadania ani na relacje nie jest na ogół zbyt skuteczne. grupy i organizacji. nadawanie działaniom odpowiedniego kierunku i zapewnienie spójności celów podwładnych. do końca ścieżki (osiągnąć cele). które wpływają na skuteczność konkretnych zachowań kierowniczych. Przywództwo w organizacji.. skuteczność przywódcy również się zmienia. . że podstawowym zadaniem przywódcy jest pomaganie „swoim” ludziom w osiąganiu celów. gdzie ich poziom kontroli nad sytuacją jest wysoki lub niski.lider partycypacyjny (konsultuje się z innymi uczestnikami przed podjęciem decyzji). W modelu sytuacyjnym Fiedlera najważniejsze jest dopasowanie stylu przywódcy do sytuacji. że przywódcy zorientowani na zadania są skuteczniejsi niż przywódcy ukierunkowani na relacje tam.lider zorientowany na wyniki (wyznacza trudne i motywujące cele). że zachowują pełną kontrolę nad sytuacją. s. że zadaniem lidera jest wskazanie drogi zwolennikom. W miarę jak zmienia się sytuacja. cit. 109-111. op. niespokojnym otoczeniu przywódcy nie powinni się raczej łudzić. 14 G.14 Twórcą kolejnego modelu „ścieżki do celu” jest Robert House.lider bezpośredni (jasno informuje. Termin „ścieżki do celu” akcentuje. W dzisiejszym. ponieważ jego metody działania są coraz gorzej lub lepiej dopasowane do warunków. na podstawie tego modelu przewiduje się. by mogli dostać się z miejsca. w którym są. gdzie swą wyższość wskazuje przywództwo wizjonerskie i organiczne. . Ogólnie. 12 . Warunki takie dają przywódcy dużą kontrolę nad sytuacją.

cit. Teoria ta zakłada. Teoria i praktyka. Model ścieżki do celu uzależniał efektywność i satysfakcję podwładnych od uzupełniania przez lidera brakujących czynników w zależności od typu pracowników oraz od warunków środowiska pracy. Czynniki środowiskowe określają. 346. natomiast typ podwładnych wpływa na to. Żadna z nich nie wyjaśnia jednak. a inni nie. czy dana osoba będzie dobrym przywódcą.Rysunek 1 Model ścieżki do celu Czynniki otoczenia typ zadań formalna podległość grupa robocza Styl kierowniczy dyrektywny wspierający partycypacyjny zorientowany na wynik Rezultaty efektywność satysfakcja Typ podwładnych skłonność do podporządkowania się doświadczenie postrzeganie własnych możliwości Źródło: Zarządzanie. Zaprezentowane wyżej koncepcje są przykładami najważniejszych analiz przywództwa. który swoim zachowaniem będzie „kopiował” uwarunkowania środowiska pracy lub czynniki wynikające typu pracowników. . jak będą oni postrzegać otoczenie grupy roboczej oraz zachowanie szefa. jeśli swoim zachowaniem będzie oddziaływał dublując czynniki otoczenia oraz gdy jego styl nie będzie dopasowany do typu podwładnych. praca zbiorowa.. op. czy też 13 . że lider. spowoduje obniżenie efektywności i satysfakcji podwładnych z pracy. Według tego modelu lider będzie nieefektywny. Korzystając z nich nie sposób też przewidzieć. jak zachowanie lidera jest konieczne do zwiększenia efektywności. dlaczego niektórzy ludzie odnoszą sukcesy: stają się liderami i jako liderzy osiągają powodzenie.

sam też dokonuje podziału pracy między jej uczestników. nieingerujący. Kierownik demokrata zachęca grupę do podejmowania decyzji dotyczących celów. Każdy przełożony oddziałuje na zachowania podwładnych. .cit.A. inny robi to wspólnie z nimi. Na początku lat 30. demokratyczny. ale w nieci inny sposób. a inni zaś posługują się przede wszystkim karami.poniesie klęskę. siatka kierownicza Blake’a i Mouton. Najważniejszym elementem stylu kierowania jest metoda podejmowania decyzji przez kierownika i jego gotowość do włączenia pracowników w sprawy organizacji.15 1. nie uczestniczy też w jej pracach. Jeden sam planuje pracę podwładnym mu pracownikom. op. Liderów i nie-liderów odróżnia w praktyce przede wszystkim obecność naśladowców. zmierzające do wykonania postawionych przed przedsiębiorstwem zadań. którzy podążają za tymi pierwszymi a za drugimi – nie. J. Teoria i praktyka. Style przywództwa. Lewin w cyklu eksperymentów dowiódł wpływ stylu kierowania na klimat społeczny grup i na zachowanie poszczególnych jej członków. Omówione zostaną niektóre ze znanych stylów kierowania: style Brown’a. Styl kierowania to formy. Często kontaktuje się ze 15 Zarządzanie.C. Brown jako pierwszy wyróżnił style: autokratyczny.. W literaturze przedmiotu styl kierowania jest wielorako definiowany. 14 . Oddziałuje głównie poprzez polecenia i kary. zadań i ich rozdziału na poszczególnych uczestników. choć w zasadzie we wszystkich pojęciach istnieją wspólne części. metody i techniki wpływania na podwładnych. 345-347. Kierownik autokrata sam ustala cele grupy i zadania prowadzące do ich osiągnięcia. Kwestia efektywności wpływu kierujących na podwładnych jest tematem pracy badaczy organizacji od wielu lat. Utrzymuje dystans w stosunku do członków grupy. Pozwoliło to na identyfikację podstawowych typów zachowań kierowniczych.4. Niektórzy przełożeni motywują współpracowników głównie za pomocą nagród i tacy. XX wieku amerykański psycholog K. czyli stosuje inny styl kierowania. praca zbiorowa. model Vrooma-Yettona.

w tym wypadku kadry menedżerskiej. Najczęściej 16 M. Lewicka... Sam stara się nie podejmować żadnych decyzji. nie motywuje i nie kontroluje jej członków. op. .ukierunkowanie działania menedżerów w długotrwałym doskonaleniu stylu kierowania (nie siatce oznaczony jako 9. Przedstawia to rysunek 2. 87.rozpoznawanie.16 Blake’a i Mouton wystąpili z propozycją przedstawienia stylów kierowania na dwuwymiarowej siatce: 1) koncentrowanie się na ludziach (orientacja na ludzi). Celem zastosowania siatki było: . 15 .9. nieingerujący pozostawia członkom grupy swobodę w planowaniu i organizowaniu działań. Difin. Warszawa 2005. 2) koncentrowanie się na zadaniach (orientacja na zadania). aktualnie stosowanego przez menedżera stylu kierowania. Mroziewski. dużą Dąży do wyeliminowania barier utrudniających wzajemne komunikowanie się. co daje w sumie 81 możliwych wariantów stylów kierowania. czyli styl optymalny). Siatka wchodzi w skład metody OD. Psychologia w pracy menedżera. B. Każdy z wymiarów oceniany był na 9-stopniowej skali. polegającej na doskonaleniu rozwoju firmy przez doskonalenie jej pracowników. s.współpracownikami Kierownik i uczestniczy w pracach swojego zespołu. Style kierowania i zarządzania. cit. Wybrane koncepcje. s. Wyd. Rysunek 2 Siatka kierownicza Blake’a i Mounton Źródło: D. 86-88. za pomocą odpowiedniego kwestionariusza. Nie uczestniczy w pracach grupy. Wiernek.

Lewicka. jednakże decyzje podejmuje menedżer). jeżeli zostaną dopuszczeni do uczestnictwa w procesie decyzyjnym. jednakże decyzję podejmuje sam. op.wyróżnia się pięć bazowych stylów kierowania. by w celu zmaksymalizowania skuteczności decyzji menedżerowie przyjęli.19 Badania potwierdziły. 18 Zdaniem Vrooma i Yettona. B. podwładni mogą być informowania o sytuacji lub nie).dwa style konsultacyjne – C (CI – menedżer informuje o sytuacji poszczególnych podwładnych oraz prosi o informację i ocenę. CII – menedżer i podwładni spotykają się jako grupa w celu omówienia sytuacji. że podwładni będą skłonni do zaakceptowania autokratycznej decyzji.17 Ostatnimi zaprezentowanymi stylami są style kierowania modelu VroomaYettona. . Model ten sugeruje. Psychologia w pracy menedżera. W wyodrębnionej grupie stylów znajdują się: . 126. 91. . op. …. .dwa style autokratyczne – A (AI – menedżer sam podejmuje decyzje. że podwładni będą skłonni do współpracy w próbach podjęcia własnej decyzji. 16 .20 17 18 19 20 D. s. s.. Ibidem. 87. s. cit. . przy czym decyzję podejmuje grupa. 92-93. ponieważ występują wyraźne zależności między stylem a atmosferą pracy i wynikami finansowymi przedsiębiorstwa. Wiernek. Style kierowania i zarządzania. . a menedżer podejmuje decyzje sam. dobór stylów kierowania nie może być tylko domeną intuicji i doświadczenia. cit.prawdopodobieństwa. Psychologia w pracy menedżera. jeden z pięciu stylów podejmowania decyzji. s.zasobu informacji posiadanej przez kierownika oraz podwładnych. Wiernek. ukazujących różne podejście kierowników do ludzi i zadań. op. w zależności od sytuacji. D. podwładni nie spotykają się jako grupa. Mroziewski.braku akceptacji wśród podwładnych.jeden styl grupowy – G (menedżer i podwładni spotykają się jako grupa w celu omówienia sytuacji...prawdopodobieństwa. względna efektywność zaproponowanych metod zależy od następujących elementów sytuacji: . że kierowani. B. odnoszących się do preferowanych sposobów rozwiązania danego problemu. cit. M. Lewicka. AII – menedżer prosi podwładnych o informacje.

charyzma. cit. szczególnie w USA. Chociaż zainteresowanie praktyką i rozwijaniem umiejętności przywódczych trwa od tysiącleci.21 Na przełomie XX i XXI wieku rola przywództwa w dużych korporacjach. s. W rozdaniach Platona można znaleźć zagadnienia związane z przywództwem podobne tych. 21-22. zaś zadanie kształcenia Aleksandra Wielkiego. że duża część ich wartości jest tworzona przez mądrych.Rozdział II Istota przywództwa. powierzono sławnemu greckiemu filozofowi Arystotelesowi. które w ścisłym powiązaniu i interakcji stworzyły nowy świat pracy zawodowej. Coraz więcej firm zaczynało zdawać sobie sprawę z tego. Przywództwo w organizacji. Idea rozwijania zdolności przywódczych również wywodzi się ze starożytności. Wkładano ogromny wysiłek w przygotowywanie faraonów do przywództwa. 17 . istota funkcji kierowniczej. Wielu przywódców było przeznaczonych do tej roli z racji urodzenia i przygotowano ich do niej. przywództwo jako działanie heroiczne. 2. i tych. ludzi z „brązu”. oddanych profesjonalistów.1. już co najmniej od kiedy zaczęto stosować pismo do rejestrowania wiedzy. równowaga i konflikt w organizacji. Bennis i Nanus3 zwracają uwagę. których nazywa ludźmi ze „złota”. że „przywództwo jest zarówno najszerzej badanym. Marshall Goldsmith wskazuje pięć czynników. manipulowanie prawdą czy zaangażowanie członków organizacji. wysoce motywowanych. op. którzy nie są przeznaczeni do tej roli. C. Avery. ciężko pracujących. 21 G. Te czynniki to: • znaczny wzrost i zwiększone zróżnicowanie wynagrodzenia w porównaniu z resztą zatrudnionych pracowników. przyszłego przywódcy imperium.. o których dyskutuje się dzisiaj. W rozwiniętych cywilizacjach przywództwo było przedmiotem zainteresowania. Na przykład w Republice Platon dzieli ludzi na przywódców. jak przewodzić przez poczucie sensu i symbole. była przedmiotem ciągłej głębokiej transformacji. jak i najsłabiej rozumianym zagadnieniem w naukach społecznych. zapewniając im odpowiednie wykształcenie oraz praktykę. Przywództwo w organizacji. np.

ciężko pracujących pod silną presją. Liderzy korzystają z doświadczeń i wiedzy poprzednich pomyślnych przywódców. niezależność. Lee Iacocca. Czynniki te. a doświadczenie potwierdza. Człowiek. 18 . prestiż. że przywództwo to osiąganie celu poprzez wskazywanie ludziom kierunku. którzy świadomie lub nieświadomie sabotują działania. Jeśli ich kompleksowe reakcje na miłość. Rudolf Guliani. Proces poszukiwania odpowiedzi na pytanie: „W jaki sposób stać się bardziej efektywnym liderem i jak stworzyć bardziej efektywne przywództwo?” – jest kontynuowany. osiągnięcie i przynależność grupową są nierozpoznane w pracy. osiągają mierne wyniki. Aby osiągnąć sukces. charakteryzującą się trwałym wzrostem firmę o silnej pozycji rynkowej. Jan Paweł II. Osiągnięcie nadzwyczajnego sukcesu wymaga adekwatnego uznania roli czy funkcji każdego pracownika. W. czy Jack Welch i przenoszą ich mądrości. że korporacje czy organizacje mające silnych przywódców na wszystkich szczeblach osiągają nadzwyczajne wyniki działalności biznesowej. że ludzie są złożonymi osobowościami i że ludzie różnią się. Ludzie nie są maszynami.• zmniejszenie bezpieczeństwa zatrudnienia. stworzyły nową rasę pracowników zawodowych . w warunkach większej niepewności niż kiedykolwiek. jest liderem. • globalna konkurencja. • nowe technologie teleinformacyjne. Mimo to proces poszukiwania optymalnego modelu przywódcy jest kontynuowany.C. który pomyślnie prowadzi swoich współpracowników do osiągnięcia określonych celów. Efektywni executive przywódcy mogą dokonać transformacji przedsiębiorstwa o słabej pozycji strategicznej w dynamicznie rozwijającą się.H. co umożliwi mu przewidywanie satysfakcji z korzyści czy motywacji wynikającej z jego partycypacji w realizacji przedsięwzięcia grupowego. • spadek bezpieczeństwa. zamiast przyczyniać się do ich efektywnej realizacji. Prentice w swoim artykule pisze. Przywódcy i przywództwo liczą się w osiąganiu nadzwyczajnych wyników i tworzeniu nowych wartości. takich jak: Colin Powell. zasady i praktyki do swoich firm. to pracują jak automaty. Badania naukowe wskazują. Prowadzenie tych nowych menedżerów profesjonalnych będzie jednym z głównych wyzwań dla przywódcy przyszłości. uważają się za niewolników. przywódca musi mieć na uwadze to. poziomu i zakresu świadczeń zdrowotnych i emerytalnych.

R. Jedni są przyciszeni. 22 2. Kuc. może bardzo łatwo wywołać sprzeciw i obronne zachowanie. Wyd. Difin. Moczydłowska. Warszawa 2009. co jest w nauce znane jako emocjonalna inteligencja. w jakim on przyczynia się do realizacji celu grupy. tak aby osiągany przez nich sukces w coraz to wyższym stopniu przewyższał ich niepowodzenia. Wyd. że wie o jego sukcesach i konsekwencjach niepowodzenia. Krawiec. jakie autor przeprowadził w 200 dużych globalnych korporacjach wykazały. jeszcze inni są charyzmatykami i kierują się swoim instynktem. 170-173. Nowa gospodarka i wizja lidera firmy XXI wiek. inni są analitykami. że jego rola w grupie zależy od jego rozwoju i że jego rozwój zależy od stopnia. Bez niej osoba może mieć pierwszorzędne wykształcenie akademickie. Przełożony musi od czasu do czasu poinformować pracownika o tym. 325. Wyniki badań. s. Zachowania organizacyjne. wydziałem czy firmą. wszyscy mają wysoki stopień tego. Zainteresowanie lidera nie powinno mieć charakteru personalnego i sentymentalnego. Jest to niezmiernie trudny aspekt przywództwa. B. Podręcznik akademicki. Ważne jest stworzenie właściwego personalnego i emocjonalnego otoczenia dla określonej osoby. Warszawa 2009. wnikliwy umysł i niekończące się dobre pomysły. bez wzięcia pod uwagę ludzkich emocji. Niepersonalne podejście do problemu. że emocjonalna inteligencja.2 Co stanowi o dobrym przywódcy? W literaturze przedmiotu panuje zgodne przekonanie. Każdy pracownik powinien być świadomy tego. jest fundamentalnym wymogiem przywództwa.23 22 23 F. zwłaszcza na najwyższych szczeblach zarządu. Ponadto różne sytuacje wymagają odmiennego typu lidera. że liderzy różnią się sposobem kierowania zespołem. 19 . który najbardziej jest zainteresowany jego rozwojem zawodowym.Przywódcy powinni tworzyć warunki dla ciągłego rozwoju zawodowego swoich pracowników. Koncepcja długookresowego rozwoju i wzrostu jest ważną częścią ciągłego przywództwa. Daniel Goleman uważa. ale ciągle nie zostanie wspaniałym przywódcą. Brak adekwatnej komunikacji może spowodować długotrwale uszkodzenie morale pracownika. Pracownik musi postrzegać lidera jako człowieka. Dyfin. że odnoszący sukcesy przywódcy są podobni pod jednym względem. s. J. M.

Wyraża się przede wszystkim jako bezstronność i zdolność do realistycznej samooceny. Samoregulacja jest także ważna dla efektywnej konkurencji. empatia i umiejętności do funkcjonowania w grupie wydają się być niepowiązane z działalnością biznesową. potrzeb i przedsiębiorczość czy energię. Ludzie o silnej samoświadomości nie są ani nad wyraz krytyczni ani też nierealistyczni pełni nadziei. a osiągane wyniki są wysokie.o wysokiej samoświadomości nie będą mieli skrupułów. Samoregulacja jest niezmiernie ważna dla liderów. Samoświadomość danej osoby zwiększa zrozumienie wartości i celów. emocjonalnej inteligencji. Ludzie. Menedżerowie. Raczej oznacza to wystarczające zrozumienie swojej i innych ludzi kompozycji emocjonalnej.Elementy składowe emocjonalnej inteligencji: samoświadomość. Emocjonalna inteligencja odgrywa coraz większą rolę na najwyższych poziomach zarządu przedsiębiorstwa. którym zarządzają. W takim środowisku polityka i wewnętrzne rozgrywki są znacznie ograniczone. Kolejnym elementem jest samoregulacja. przechodzą restrukturyzację czy leż zasadniczą zmianę. że biologiczne impulsy wywołują nasze emocje. Goleman pisze. Samoświadomość jest pierwszym elementem składowym emocjonalnej inteligencji. jak i innych. która osiąga nadzwyczajne wyniki. którzy oceniają siebie uczciwie . Jednakże demonstrowanie emocjonalnej inteligencji w miejscu pracy nie oznacza kontroli twojej złości lub utrzymywania dobrych stosunków z innymi ludźmi. samoregulacja. aby móc mobilizować ludzi do efektywnej realizacji zamierzonych celów przedsiębiorstwa. którzy mają kontrolę nad swoimi uczuciami i impulsami. Oznacza głębokie zrozumienie czyichś emocji. by dokonać uczciwej oceny przedsiębiorstwa. Korporacje łączą się. których nie możemy wyeliminować. silnych i słabych stron. zdolni są do tworzenia otoczenia zaufania oraz uczciwości. motywacja. tym większą zasługę przypisywano. Dzisiaj działalność biznesowa jest bogata w niepewność i ciągle zachodzące zmiany. którzy umieją kontrolować swoje emocje. Ludzie w trakcie konwersacji często odczuwają złe usposobienie i emocjonalne impulsy. w takim przypadku. nie panikują w takiej sytuacji. ale znajdują sposoby ich kontroli. ale możemy nimi zarządzać. poszukują dobrych informacji i słuchają 20 . Ci. Raczej są uczciwi zarówno wobec siebie. ludzie którzy są rozsądni. Innymi słowy im większa ranga osoby.

Empatia jako element składowy przywództwa jest ważna szczególnie dzisiaj z trzech następujących przyczyn: rosnące znaczenie pracy w zespole. szybkie tempo globalizacji i rosnąca potrzeba utrzymania talentu. Dlatego optymizm i zobowiązanie mają fundamentalne znaczenie przywództwa. Pracownicy o silnej samomotywacji ciągle podnoszą poprzeczkę i dążą do osiągania wysokich wyników. którzy ją mają. Globalizacja jest inną przyczyną rosnącego znaczenia empatii dla przywódców biznesu. kochają naukę. Ludzie o umiejętnościach funkcjonowania w grupie tworzą szerokie powiązania. Osoby z potencjałem przywództwa są motywowani przez głęboko usadowioną potrzebę osiągnięcia celu. Lider zespołu musi zrozumieć punkty widzenia każdego dookoła stołu.dążenie do osiągnięć przekraczających oczekiwania. Przywódcy o tych właściwościach tworzą zespół menedżerów wokół siebie z tymi samymi właściwościami. Ludzie. Samoregulacja poszerza integralność. Motywowani liderzy poszukują kreatywnych wyzwań. którą posiada każdy efektywny przywódca . których poznają dzisiaj. istoty kulturowych i etnicznych różnic.. Następnym elementem jest motywacja. która jest właściwością. Empatia jest antidotum. które w dzisiejszym świecie ciągle zachodzących zmian. ale także silną stroną organizacji. Oznacza rozważne wzięcie pod uwagę uczuć pracowników w procesie podejmowania decyzji. charakteryzują się niesłabnącą energią do robienia rzeczy lepiej. Ludzie są zwykle bardzo efektywni w zarządzaniu relacjami. Ostatnim z elementów jest umiejętności funkcjonowania w grupie dotyczą zdolności osoby do zarządzania relacjami z innymi. Zadaniem lidera jest wykonanie pracy poprzez innych ludzi. Empatia odgrywa także główną rolę w utrzymaniu wysoko kwalifikowanych pracowników w dzisiejszej gospodarce relacji. która jest nie tylko cechą osobowości. kiedy rozumieją i mogą kontrolować swoje emocje oraz mogą dzielić uczucia innych. Umiejętności funkcjonowania w grupie są podstawową zdolnością przywództwa w każdym przedsiębiorstwie. charakteryzują się głębokim zrozumieniem egzystencji.wyjaśnień zarządu. mogą potrzebować pomocy od ludzi. Przywódcy zawsze potrzebują empatii dla rozwoju i utrzymania dobrych pracowników. nie akceptują status quo. co 21 . Dalszym elementem jest empatia. szczególnie w kombinacji z innymi elementami strukturalnymi emocjonalnej inteligencji. Dialog w wielokulturowym środowisku biznesowym łatwo prowadzi do nieporozumień.

odzwierciedla pogląd.24 2. Na tej podstawie stwierdza się. nie oznacza. bodźce i nagrody. że jedno jest przyczyną drugiego. Przy występowaniu. Krawiec. zyski oraz marże zysku w poszczególnych latach. takie jak duch zespołu. iż to nie przywództwo decyduje o różnicy między organizacjami odnoszącymi sukcesy i tymi. Umiejętności działania w grupie pozwalają liderowi zaangażować swoją emocjonalną inteligencję do pracy. Wymaga czasu i zobowiązania. Emocjonalną inteligencję można nabyć poprzez naukę. branżach. Na przykład zaobserwowany fakt. tych czynników również podejście ingerencyjne może być skorelowane z wysokimi wynikami.umożliwiają umiejętności pracy w zespole. ale jedynie iż występują jednocześnie. Proces nie jest łatwy. które ich nie odnoszą.. czy przywództwo wpływa na wyniki. że przywódcy jednostek uzyskujących dobre wyniki rzadko ingerują w działania swoich podwładnych. 24 F. troski o środowisko naturalne i interesariuszy czy innych czynników o bezpośrednim znaczeniu dla celów danej organizacji. Nowa gospodarka i wizja lidera firmy XXI wiek. przyczynowo-skutkowa zależność. Korelacja między wynikami a postępowaniem przywódcy. Tym niemniej wielu badaczy upatruje źródeł dobrych wyników w przywództwie. choć niektórzy autorzy opowiadają się za uwzględnianiem również miar pozafinansowych. 173-178. cit. choć trudne do zweryfikowania. że między działaniami przywódcy a sukcesem organizacji istnieje bezpośrednia. że przywódcy najwyższego szczebla mają niewielki wpływ na wyniki organizacji. zwłaszcza na wyższych szczeblach hierarchii organizacyjnej. interesujący charakter zadań lub poczucie. Mogą się na nie składać również inne czynniki. Zespół badawczy uzyskał zewnętrzne dane o 167 dużych firmach z 13 branż i ocenił sprzedaż. Z badań Liebersona i O'Connora wysnuwa się wniosek. takich jak wzrost i zyski. Już samo pytanie. op. Mogą one dotyczyć satysfakcji pracowników i klientów. firmach i pod różnym przywództwem. Jednak w większości badań wyniki mierzy się w kategoriach namacalnych rezultatów. Założenie to jest dość powszechne. że przyczyną dobrych wyników jest owa nieingerencja. Tradycyjnie wyniki przedsiębiorstw mierzy się w kategoriach finansowych. że pracuje się dla renomowanej firmy. nawet jeśli stale obserwowana. 22 .3 Wpływ przywództwa na wynik organizacji. nie oznacza.

niekompletnego. Po trzecie. Mechanizmy te są najczęściej rozproszone. aby postrzegali wydarzenia bardziej jako wyzwania niż zagrożenia oraz formułowanie strategii. że przywództwo ma pośredni wpływ na wyniki. O tym. decyzje i zachowania przywódców ogranicza presja. Potencjalna bezradność przywódcy w niektórych sytuacjach uwypukla znaczenie członków organizacji dla sukcesu przywództwa oraz potrzebę pojmowania organizacji jako szerszego systemu. w którym podwładni pracują efektywniej. budowanie odpowiedniej kultury. motywów. kiedy już znajdą się na stanowisku przywódczym. Tak więc określone sytuacje mogą zwiększać lub zmniejszać wpływ przywódców na wyniki organizacji. należy analizować indywidualne firmy. że aby oceniać wpływ przywództwa. Znajomość doświadczeń. na jakie wskazywałoby ich stanowisko. Również inni autorzy popierają propozycje. Harnbrick i Mason zwracają uwagę. Nagrody te są oparte na 23 . które działa na podstawie własnego. osoby zajmujące stanowiska przywódcze zostały na nie wybrane. Po drugie. aby oceniać wpływ przywództwa na wyniki w indywidualnych firmach. jak tworzenie otoczenia. Malcolma Baldridge'a). wartości i cech naczelnych grup kierowniczych pozwoliłaby zatem lepiej zrozumieć wpływ przywództwa na wyniki organizacji. a proces selekcji może ograniczać zakres dopuszczalnych stylów zachowań. wpływanie na innych menedżerów. wybiórczego rozeznania sytuacji.Pfeffer wymienia kilka przyczyn tego. mogą świadczyć amerykańskie nagrody za jakość — Malcolm Baldndge National Quality Awards (Narodowa Nagroda za Jakość im. Przywódcy mogą też oddziaływać na członków organizacji i jej wyniki pośrednio — przez takie działania. Hambrick i jego koledzy dowodzą. co sprawia. Po pierwsze. Dlatego też przywódcy zachowują się najczęściej w bardzo podobny sposób. że cechy naczelnego zespołu kierowniczego mają dużo większe znaczenie niż cechy poszczególnych dyrektorów. które decydują o wynikach organizacji. Ich zdaniem organizacja staje się odbiciem swojego najwyższego kierownictwa. zadowalać zwierzchników i umacniać swoją pozycję. Dotyczy to zwłaszcza czynników zewnętrznych. że trudno jest zaobserwować większe różnice między efektami ich przywództwa. aby się dopasować. W rzeczywistości przywódcy nie mają na ogół aż takich wpływów i władzy. rozłożone w czasie i trudne do zidentyfikowania jako bezpośredni efekt działań najwyższego przywództwa. że obserwowany wpływ przywództwa na wyniki organizacji może być mały. przywódcy nie mają najczęściej wpływu na wiele zmiennych.

Przywództwa napędza system.25 25 G. cit. s. 24 . Przywództwo w organizacji. będąc motorem systemu organizacji. który pozwala organizacji osiągnąć odpowiednie wyniki. jak wyniki finansowe. ukierunkowane na klienta. strategiami i informacjami zarządzano we właściwy sposób. 30-33. zasoby ludzkie oraz planowanie strategiczne. Chodzi o rezultaty w takich obszarach. że przywództwo przekłada się na rezultaty pośrednio. ich satysfakcji i dobrych wynikach finansowych. co z kolei prowadzi do skupienia się na potrzebach klientów. Wpływ przywództwa jest jednak pośredni: polega na trosce. aby procesami ludźmi. o to. C.założeniu. zarządzanie procesami.. Avery. op.

Istnieje wiele podejść do przywództwa. paradygmaty. Największe trudności w relacji pracowników i przełożonych wynikają z niedostrzegania rzeczywistości. Rozpoznanie przywódcy przez pracowników takim. jakim rzeczywiście jest może być trudne. Liderzy samoświadomość. inteligencję. umiejętność funkcjonowania w grupie zwiększać wyniki działalności biznesowej oraz polepszać współpracę z podwładnymi i pogłębiać własną satysfakcję z pełnionego stanowiska pracy.Zakończenie Zrozumienie istoty przywództwa utrudnia kilka czynników. Powinno być demokratyczne. pomiędzy ludźmi. że przywództwo jest interakcją. Dyskutowanie na ten temat. aby zestaw ról i funkcji w grupie umożliwiał każdemu członkowi satysfakcję i spełnienie pewnego podstawowego motywu i interesu. który wie. prowadzenie badań i tworzenie teorii jest utrudnione ze względu na ich rozbieżność. ponieważ nie istnieje jedna. powszechnie uznana definicja przywództwa ani definicja tego. W rzeczywistości uporządkowany zestaw funkcji i właściwa percepcja roli przywódcy w tym układzie musi zawsze poprzedzać maksymalny rozwój jego zdolności. co powinno zawierać się w tym pojęciu. empatię oraz aby przez samoregulację. jak je wykorzystać. stwarzać maksymalne możliwości dla każdego pracownika bez tworzenia anarchii. Dlatego też na początku pracy zostały zaprezentowane różne definicje przywództwa. Z dalszej treści referatu wynika. tak jak trudne jest dla niego pełne ich zrozumienie. powinni posiadać emocjonalną motywację. Zadaniem lidera jest zapewnienie. Wymaga ludzi o właściwych cechach i specyficznych umiejętnościach oraz lidera. 25 . teorie oraz style przywództwa.

... Spis tabel i rysunków Tabela 1 Paradygmaty przywództwa .. Mrówka R.... praca zbiorowa................................. Krawiec F....................... Nowa gospodarka i wizja lidera firmy XXI wieku.. AGH Uczelniane Wydawnictwo Naukowo-Dydaktyczne.......... M.. 9 Rysunek 1 Model ścieżki do celu ..... R....... Warszawa 2009.... W....................... 4. Wyd. pod red............ C......... Wiernek B.... Warszawa 2009.... Teoria i praktyka. 6..... Warszawa 2008.. Difin............ 6 Tabela 2 Sześć cech przywódczych .. 2..... A... Warszawa 2009.. Podręcznik akademicki.... Zachowania organizacyjne............ Psychologia w pracy menedżera..... Przywództwo w organizacji. Wyd... Zarządzanie. Wydawnictwo Naukowe PWN....... 5...... Przywództwo w organizacjach na przykładzie koncernów międzynarodowych....... Difin.... Avery G.................. Wyd.... Mroziewski M. Warszawa 2005..... Kraków 2004... Dyfin.. Lewicka D...... SHG w Warszawie.. 15 26 ............... 3. Piotrowski...... ........... Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne... Moczydłowska J.........Bibliografia 1.... K. Warszawa 2005. Style kierowania i zarządzania.. Koźmiński. 13 Rysunek 2 Siatka kierownicza Blake’a i Mounton .... Wybrane koncepcje.... Kuc B.......... Wyd... 7.