URK = urazy rdzenia kręgowego

Klasyfikacja urazów kręgosłupa • bez uszkodzenia struktur nerwowych = w wyniku zadziałania siły o małej lub umiarkowanej wartości (zazwyczaj są to złamania stabilne, które nie powodują trwałych uszkodzeń). • z uszkodzeniem rdzenia kręgowego = w wyniku zadziałania znacznej siły – uszkodzenie, przemieszczenie tylnych lub środkowych i tylnych elementów stabilizujących kręgosłup. Przemieszczające się fragmenty kostne powodują uszkodzenie struktur neurologicznych – głównie rdzenia kręgowego (wymagają natychmiastowej interwencji chirurgicznej mającej na celu odbarczenie rdzenia i ustabilizowanie kręgosłupa). Objawy uszkodzenia rdzenia: • widoczne obrażenia kręgów • opasujący ból lub przymusowe ułożenie głowy • krwiaki, otarcia, stłuczenia na ciele (głównie w miejscu działania siły) • ból uciskowy wyrostków kolczystych oraz zmiana odstępu między wyrostkami kolczystymi objawiająca się uskokami i garbami • niedowłady: niedowład poprzeczny (paraperesis), wszystkich kończyn (tetraparesis) • zaburzenia czucia • zaburzenia świadomości • niewydolność oddechowa (w przypadku zaburzeń pracy mięśnie międzyżebrowch lub przepony, do których dochodzi w przypadku uszkodzenia kręgosłupa na różnej wysokości) • zaburzenia termoregulacji i zaburzenia czynności pęcherza moczowego oraz jelita grubego Mechanizm urazu : a. zgięciowy b. wyprostny c. kompresyjny (rzadziej doprowadza do powikłań ze strony rdzenia lub korzeni) d. rotacyjny: uszkodzenie, stłuczenie, ucisk, uszkodzenie naczyniowe, zranienie, przecięcie. Stopnie uszkodzenia rdzenia I. Całkowite uszkodzenie rdzenia kręgowego / syndrom Bastiana: zniesienie wszystkich rodzajów czucia ( bólu, dotyku, temperatury, położenia w przestrzeni). Porażeniu ulegają wszystkie grupy mięśniowe, unerwiane przez segmenty rdzenia znajdujące się poniżej porażenia. II. Częściowe uszkodzenie rdzenia kręgowego: (np. zespół Browna-Sequarda, zespół centralny, zespół tętnicy rdzeniowej przedniej, stłuczenie tylnej części rdzenia kręgowego, zespół wstrząśnienia rdzenia kręgowego, Typ A: Porażenie ruchowe, zniesienie czucia powierzchniowego, śladowe czucie głębokie w stopach. Typ B: Niedowłady znacznego stopnia uniemożliwiające celowe ruchy kończyn. Typ C: Niedowłady mniejszego stopnia, utrudniają ruchy celowe, lecz nie uniemożliwiają ich. Im wyższy poziom uszkodzenia rdzenia kręgowego, tym bardziej upośledzona zostaje sprawność ruchowa i czuciowa.

Etap szpitalny . czynności kończyn górnych są zachowane. L-S = porażenie kończyn dolnych (im niższy poziom uszkodzenia tym większe możliwości ruchowe pacjenta). stosuje się ćwiczenia: • oddechowe = zapobiegają wystąpieniu powikłań płucnych: zalegań śluzu. porażenie czterokończynowe). Okresy uszkodzenia : 1) ostry (wstrząsu rdzeniowego )  3-6 tyg. istotną rolę pełni profilaktyka przeciwodleżynowa i przeciwprzykurczowa. Zaburzenia funkcji po niestabilnym urazie kręgosłupa • uszkodzenie dolnego odc. w zależności od obecności paraplegii (porażenie poprzeczne) lub tetraplegii (kwadryplegia. nacieków bądź w najgorszych przypadkach ciężkiej niewydolności oddechowej i gruźlicy płuc  sprężynowanie  oklepywanie  pozycje ułatwiające odpływ  inhalacje  naukę efektywnego kaszlu 2 . głównie działanie profilaktyczne. • uszkodzenie odc.C7) = porażenie ruchowe i czuciowego kończyn dolnych.Osoby z uszkodzeniem rdzenia można zaklasyfikować do dwóch głównych grup czynnościowych. 2) cofania ( regeneracyjno-kompensacyjny )  3-4 miesięcy 3) utrwalenia ( stabilizacji )  6-24 miesięcy 4) adaptacji  końca życia. Th = porażenie czuciowe i ruchowe tułowia i kończyn dolnych. górnych oraz tułowia. • uszkodzenie odc.pacjent w pozycji leżącej. C (C3 . opierające się na zapobieganiu zmianom wtórnym. Rehabilitacja chorych z uszkodzeniem rdzenia kręgowego I.

• Należy starać się jak najwcześniej zaspakajać potrzeby pacjentów poprzez uzupełnienie monotonnego postępowania leczniczego – intensywnym treningiem: • celowo dobranych. prostych dyscyplin sportowo-rekreacyjnych (tenis stołowy. • bierne = zapobiegające powstawaniu przykurczów oraz pobudzające receptory • czynne = pozwalające zwiększać siłę osłabionych niedowładem mięśni • pionizację = możliwie jak najwcześniej. zapobiegają powstawaniu przykurczów. II. doprowadzają bodźce do receptorów położonych głęboko jak i powierzchownych • czynne mięśni nieporażonych = utrzymują w pełnej sprawności zdrowe kończyny • kontralateralne = druga kończyna ćwiczona z oporem max. Pomocny sprzęt:  wysoki balkonik z podpasznikami przy niedowładzie i upośledzeniu funkcji chwytnej rak. uciskanie) • masaż limfatyczny • solux • magnetostymulacja • elektrostymulacja FES • ćwiczenia izometryczne. kaszel. (z grupy ćwiczeń synergistycznych) • zmiany pozycji ułożeniowych • naukę stymulacji zewnętrznej mogącej wywołać odruch wypróżnienia (kichniecie. zależy od metody leczenia • kondycyjne = poprawiające ogólną wydolność ustroju oraz zwiększające siłę mięśni tułowia i obręczy barkowej • samodzielną zmianę pozycji w łóżku • samoobsługi i lokomocji = przygotowujące pacjenta do samodzielnego życia oraz poprawiają komfort życia • nauka chodzenia krokiem kangurowym = przy uszkodzeniu odcinka lędźwiowego. • czynności samoobsługowych dnia codziennego. Etap po uzyskaniu pełnej stabilizacji uszkodzonego odcinka kręgosłupa. pływanie. łucznictwo. III. Walkerbout i inne ortezy typu RGO. Etap po okresie hospitalizacji = w momencie wypisania ze szpitala – podtrzymywanie uzyskanych efektów i rozwiązywanie problemów społecznozawodowych. uruchomienie tłoczni brzusznej. ćwiczenia oddechowe różnymi torami bierne = zmniejszają spastyczność. ARGO – umożliwiają czynną pionizację oraz naukę chodzenia osób z wysokim uszkodzeniem rdzenia.  aparat ParaWalker. stosuje się ćwiczenia: • oddechowe = pomagające utrzymać optymalną wydolność układu oddechowego.  teleskopowy aparat stabilizujący „LEKTOR” – aparat stabilizujący stopy i stawy kolanowe. siłownia). 3 . narty.  wózek z napędem elektrycznym z indywidualnie dopasowanym mechanizmem sterującym – przy urazie odcinka szyjnego  wózek z dość wysokim podparciem pleców – przy urazie odcinka szyjno-piersiowego  wózek z niskim oparciem – uraz odcinka piersiowego.

wydolność. odnotowując poprawę w ruchach mięśni i kończyn oraz poprawę czucia. Działanie metody z zasady podobne jest do tradycyjnej fizjoterapii. które znajdują się poniżej miejsca uszkodzenia). szybkość. a przy tym utylitarne metody pomocne w przywracaniu sprawności u chorych poruszających się na wózku inwalidzkim: • siłownia – wspomaga technikę jazdy i na równi z nią wyrabia siłę. wykąpać. Są to powszechne i proste. czy efekty terapii mogą utrzymywać się przez dłuższy czas. Nie wiadomo także. przebrać się i parę razy dostać się na wózek. Dyscypliny te dają poczucie poszerzenia przestrzeni życiowej. stabilną pozycję. Stymulacja pomaga wzmocnić informację wychodzącą z mózgu. a także umożliwia obcowanie z innymi jak "równy z równym". W wyniku leczenia zanotowano poprawę o 37. Działanie elektromagnesu stymuluje pracę kory mózgowej. codziennie po godzinie. a zatem wyciąganie daleko posuniętych wniosków byłoby przedwczesne. Koniecznym będzie przeprowadzenie dodatkowych badań. Zauważalna była jednocześnie poprawa funkcji motorycznych i sensorycznych. Badania zostały przeprowadzone na małej liczbie chorych. • pływanie – odciąża tkanki narażone na odleżyny. Trzeba pamiętać. sprawność. mobilizuje do aktywności słabsze aktony mięśniowe. odbarcza kręgosłup. którzy poddani zostali tradycyjnej fizjoterapii. z dala od wózka i jest środkiem do osiągnięcia samodzielności w samoobsłudze. w przepływie informacji przez rdzeń kręgowy. rozluźnia napięte tkanki. który generuje krótkie impulsy magnetyczne o sile zbliżonej do impulsów rezonansu magnetycznego. dostać się do wody. do tej pory stosowana była w leczeniu zaburzeń psychicznych (głównie niektórych objawów schizofrenii). Bibliografia: 4 . przesiąść pod prysznic.• celowanej nauki techniki poruszania się na wózku.5 roku wcześniej. mają wpływ dyscypliny sportowe (wybrane i zalecane przez SAR – Stowarzyszenie Aktywnej Rehabilitacji). że aby wejść do basenu trzeba się rozebrać. która przekazywana jest dalej przez nieuszkodzone neurony.5 proc. jednak zamiast powtarzania tych samych ruchów – pobudzane są nerwy. w porównaniu z pacjentami. Wyżej wymieniona metoda stymulacji magnetycznej. nieszkodliwej rywalizacji. Ich stan oceniany był jako stabilny (nie odnotowywano już żadnej poprawy ich staniu zdrowia). Nowa metoda leczenia uszkodzeń rdzenia kręgowego (Imperial College London) Magnetyczna stymulacja mózgu zastosowana w leczeniu osób z częściowym uszkodzeniem rdzenia kręgowego (brak czucia oraz zdolności poruszania kończynami. wyjść z niej. zwiększa zakresy ruchów. ping-pong – powszechne. odnieśli obrażenia w wypadkach. Polega ona na umieszczeniu na czaszce elektromagnesu. którzy zostali zakwalifikowani do przetestowania nowej terapii. Efekty terapii utrzymywały się przez około trzy tygodnie po zakończeniu kuracji. niedrogie formy rekreacyjne pomagają wyćwiczyć koordynację. Leczeni byli w sposób konwencjonalny. a wszystko w atmosferze towarzyskiej. • łucznictwo. które jeszcze działają (wzmocnienie ich połączeń). Pacjenci. ponownie wykąpać. równowagę ciała. Pacjenci poddawani byli stymulacji przez pięć dni. na większej grupie pacjentów. Terapię przetestowano na czwórce pacjentów. które wydarzyły się co najmniej 1. Na poprawę stanu psycho-fizycznego pacjentów z URK.

rehabilitacja” Nr 1/2000 5 .Sosnowski. traumatologia.Zakrzewska. K.Kurczewski.pl http://www.niepelnosprawni. Proces aktywnej rehabilitacji chorych po urazach rdzenia kręgowego.Kaładyńska.pl S. M.http://www.pl http://www. „Ortopedia.fizjoterapeutom. M.rehabilitacja.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful