URK = urazy rdzenia kręgowego

Klasyfikacja urazów kręgosłupa • bez uszkodzenia struktur nerwowych = w wyniku zadziałania siły o małej lub umiarkowanej wartości (zazwyczaj są to złamania stabilne, które nie powodują trwałych uszkodzeń). • z uszkodzeniem rdzenia kręgowego = w wyniku zadziałania znacznej siły – uszkodzenie, przemieszczenie tylnych lub środkowych i tylnych elementów stabilizujących kręgosłup. Przemieszczające się fragmenty kostne powodują uszkodzenie struktur neurologicznych – głównie rdzenia kręgowego (wymagają natychmiastowej interwencji chirurgicznej mającej na celu odbarczenie rdzenia i ustabilizowanie kręgosłupa). Objawy uszkodzenia rdzenia: • widoczne obrażenia kręgów • opasujący ból lub przymusowe ułożenie głowy • krwiaki, otarcia, stłuczenia na ciele (głównie w miejscu działania siły) • ból uciskowy wyrostków kolczystych oraz zmiana odstępu między wyrostkami kolczystymi objawiająca się uskokami i garbami • niedowłady: niedowład poprzeczny (paraperesis), wszystkich kończyn (tetraparesis) • zaburzenia czucia • zaburzenia świadomości • niewydolność oddechowa (w przypadku zaburzeń pracy mięśnie międzyżebrowch lub przepony, do których dochodzi w przypadku uszkodzenia kręgosłupa na różnej wysokości) • zaburzenia termoregulacji i zaburzenia czynności pęcherza moczowego oraz jelita grubego Mechanizm urazu : a. zgięciowy b. wyprostny c. kompresyjny (rzadziej doprowadza do powikłań ze strony rdzenia lub korzeni) d. rotacyjny: uszkodzenie, stłuczenie, ucisk, uszkodzenie naczyniowe, zranienie, przecięcie. Stopnie uszkodzenia rdzenia I. Całkowite uszkodzenie rdzenia kręgowego / syndrom Bastiana: zniesienie wszystkich rodzajów czucia ( bólu, dotyku, temperatury, położenia w przestrzeni). Porażeniu ulegają wszystkie grupy mięśniowe, unerwiane przez segmenty rdzenia znajdujące się poniżej porażenia. II. Częściowe uszkodzenie rdzenia kręgowego: (np. zespół Browna-Sequarda, zespół centralny, zespół tętnicy rdzeniowej przedniej, stłuczenie tylnej części rdzenia kręgowego, zespół wstrząśnienia rdzenia kręgowego, Typ A: Porażenie ruchowe, zniesienie czucia powierzchniowego, śladowe czucie głębokie w stopach. Typ B: Niedowłady znacznego stopnia uniemożliwiające celowe ruchy kończyn. Typ C: Niedowłady mniejszego stopnia, utrudniają ruchy celowe, lecz nie uniemożliwiają ich. Im wyższy poziom uszkodzenia rdzenia kręgowego, tym bardziej upośledzona zostaje sprawność ruchowa i czuciowa.

czynności kończyn górnych są zachowane. Okresy uszkodzenia : 1) ostry (wstrząsu rdzeniowego )  3-6 tyg. L-S = porażenie kończyn dolnych (im niższy poziom uszkodzenia tym większe możliwości ruchowe pacjenta).Osoby z uszkodzeniem rdzenia można zaklasyfikować do dwóch głównych grup czynnościowych. Rehabilitacja chorych z uszkodzeniem rdzenia kręgowego I. porażenie czterokończynowe). • uszkodzenie odc. Etap szpitalny . C (C3 . Th = porażenie czuciowe i ruchowe tułowia i kończyn dolnych. w zależności od obecności paraplegii (porażenie poprzeczne) lub tetraplegii (kwadryplegia. głównie działanie profilaktyczne.C7) = porażenie ruchowe i czuciowego kończyn dolnych. górnych oraz tułowia. opierające się na zapobieganiu zmianom wtórnym.pacjent w pozycji leżącej. nacieków bądź w najgorszych przypadkach ciężkiej niewydolności oddechowej i gruźlicy płuc  sprężynowanie  oklepywanie  pozycje ułatwiające odpływ  inhalacje  naukę efektywnego kaszlu 2 . 2) cofania ( regeneracyjno-kompensacyjny )  3-4 miesięcy 3) utrwalenia ( stabilizacji )  6-24 miesięcy 4) adaptacji  końca życia. stosuje się ćwiczenia: • oddechowe = zapobiegają wystąpieniu powikłań płucnych: zalegań śluzu. istotną rolę pełni profilaktyka przeciwodleżynowa i przeciwprzykurczowa. • uszkodzenie odc. Zaburzenia funkcji po niestabilnym urazie kręgosłupa • uszkodzenie dolnego odc.

zapobiegają powstawaniu przykurczów. (z grupy ćwiczeń synergistycznych) • zmiany pozycji ułożeniowych • naukę stymulacji zewnętrznej mogącej wywołać odruch wypróżnienia (kichniecie. ćwiczenia oddechowe różnymi torami bierne = zmniejszają spastyczność.  teleskopowy aparat stabilizujący „LEKTOR” – aparat stabilizujący stopy i stawy kolanowe. stosuje się ćwiczenia: • oddechowe = pomagające utrzymać optymalną wydolność układu oddechowego. Etap po okresie hospitalizacji = w momencie wypisania ze szpitala – podtrzymywanie uzyskanych efektów i rozwiązywanie problemów społecznozawodowych. • Należy starać się jak najwcześniej zaspakajać potrzeby pacjentów poprzez uzupełnienie monotonnego postępowania leczniczego – intensywnym treningiem: • celowo dobranych. Pomocny sprzęt:  wysoki balkonik z podpasznikami przy niedowładzie i upośledzeniu funkcji chwytnej rak. siłownia). kaszel. narty. • czynności samoobsługowych dnia codziennego.  aparat ParaWalker. ARGO – umożliwiają czynną pionizację oraz naukę chodzenia osób z wysokim uszkodzeniem rdzenia. doprowadzają bodźce do receptorów położonych głęboko jak i powierzchownych • czynne mięśni nieporażonych = utrzymują w pełnej sprawności zdrowe kończyny • kontralateralne = druga kończyna ćwiczona z oporem max.  wózek z napędem elektrycznym z indywidualnie dopasowanym mechanizmem sterującym – przy urazie odcinka szyjnego  wózek z dość wysokim podparciem pleców – przy urazie odcinka szyjno-piersiowego  wózek z niskim oparciem – uraz odcinka piersiowego. • bierne = zapobiegające powstawaniu przykurczów oraz pobudzające receptory • czynne = pozwalające zwiększać siłę osłabionych niedowładem mięśni • pionizację = możliwie jak najwcześniej. łucznictwo. Walkerbout i inne ortezy typu RGO. III. prostych dyscyplin sportowo-rekreacyjnych (tenis stołowy. II. pływanie. uruchomienie tłoczni brzusznej. 3 . zależy od metody leczenia • kondycyjne = poprawiające ogólną wydolność ustroju oraz zwiększające siłę mięśni tułowia i obręczy barkowej • samodzielną zmianę pozycji w łóżku • samoobsługi i lokomocji = przygotowujące pacjenta do samodzielnego życia oraz poprawiają komfort życia • nauka chodzenia krokiem kangurowym = przy uszkodzeniu odcinka lędźwiowego. Etap po uzyskaniu pełnej stabilizacji uszkodzonego odcinka kręgosłupa. uciskanie) • masaż limfatyczny • solux • magnetostymulacja • elektrostymulacja FES • ćwiczenia izometryczne.

odbarcza kręgosłup. • łucznictwo. w przepływie informacji przez rdzeń kręgowy.5 proc. odnieśli obrażenia w wypadkach. które wydarzyły się co najmniej 1. • pływanie – odciąża tkanki narażone na odleżyny. Koniecznym będzie przeprowadzenie dodatkowych badań. która przekazywana jest dalej przez nieuszkodzone neurony. Dyscypliny te dają poczucie poszerzenia przestrzeni życiowej. Polega ona na umieszczeniu na czaszce elektromagnesu. które jeszcze działają (wzmocnienie ich połączeń). odnotowując poprawę w ruchach mięśni i kończyn oraz poprawę czucia. czy efekty terapii mogą utrzymywać się przez dłuższy czas. W wyniku leczenia zanotowano poprawę o 37. Badania zostały przeprowadzone na małej liczbie chorych. Ich stan oceniany był jako stabilny (nie odnotowywano już żadnej poprawy ich staniu zdrowia). wyjść z niej. ping-pong – powszechne. do tej pory stosowana była w leczeniu zaburzeń psychicznych (głównie niektórych objawów schizofrenii). nieszkodliwej rywalizacji. dostać się do wody. Na poprawę stanu psycho-fizycznego pacjentów z URK. szybkość. Terapię przetestowano na czwórce pacjentów. Wyżej wymieniona metoda stymulacji magnetycznej. Leczeni byli w sposób konwencjonalny. a także umożliwia obcowanie z innymi jak "równy z równym". równowagę ciała. ponownie wykąpać.• celowanej nauki techniki poruszania się na wózku. Są to powszechne i proste. jednak zamiast powtarzania tych samych ruchów – pobudzane są nerwy. w porównaniu z pacjentami. zwiększa zakresy ruchów.5 roku wcześniej. Działanie elektromagnesu stymuluje pracę kory mózgowej. wykąpać. które znajdują się poniżej miejsca uszkodzenia). że aby wejść do basenu trzeba się rozebrać. wydolność. Trzeba pamiętać. a przy tym utylitarne metody pomocne w przywracaniu sprawności u chorych poruszających się na wózku inwalidzkim: • siłownia – wspomaga technikę jazdy i na równi z nią wyrabia siłę. mają wpływ dyscypliny sportowe (wybrane i zalecane przez SAR – Stowarzyszenie Aktywnej Rehabilitacji). Działanie metody z zasady podobne jest do tradycyjnej fizjoterapii. codziennie po godzinie. stabilną pozycję. Nie wiadomo także. przebrać się i parę razy dostać się na wózek. sprawność. rozluźnia napięte tkanki. niedrogie formy rekreacyjne pomagają wyćwiczyć koordynację. na większej grupie pacjentów. którzy zostali zakwalifikowani do przetestowania nowej terapii. Nowa metoda leczenia uszkodzeń rdzenia kręgowego (Imperial College London) Magnetyczna stymulacja mózgu zastosowana w leczeniu osób z częściowym uszkodzeniem rdzenia kręgowego (brak czucia oraz zdolności poruszania kończynami. Zauważalna była jednocześnie poprawa funkcji motorycznych i sensorycznych. Pacjenci poddawani byli stymulacji przez pięć dni. Efekty terapii utrzymywały się przez około trzy tygodnie po zakończeniu kuracji. mobilizuje do aktywności słabsze aktony mięśniowe. z dala od wózka i jest środkiem do osiągnięcia samodzielności w samoobsłudze. który generuje krótkie impulsy magnetyczne o sile zbliżonej do impulsów rezonansu magnetycznego. a wszystko w atmosferze towarzyskiej. Stymulacja pomaga wzmocnić informację wychodzącą z mózgu. a zatem wyciąganie daleko posuniętych wniosków byłoby przedwczesne. Bibliografia: 4 . którzy poddani zostali tradycyjnej fizjoterapii. przesiąść pod prysznic. Pacjenci.

rehabilitacja. M.pl http://www. Proces aktywnej rehabilitacji chorych po urazach rdzenia kręgowego. K.Kaładyńska.Zakrzewska.niepelnosprawni.pl S.http://www.Kurczewski. „Ortopedia.Sosnowski. M.pl http://www. rehabilitacja” Nr 1/2000 5 . traumatologia.fizjoterapeutom.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful