Turner Stratyfikacja termin do opisywania społeczeństwa które: 1.

rozdziela w sposób nierówny dochody, władzę, prestiż i inne wartościowe dobra i 2. tworzy odrębne klasy, których członkowie różnią się między sobą pod względem kulturowym, behawioralnym, organizacyjnym Stopień stratyfikacji jest określony przez to jak nierówno rozdzielone są dobra, jak się wyróżniają klasy społeczne, jaka jest mobilność między nimi, ich trwałość i niezmienność Stratyfikacja klasyczna ( Marks, Weber) Funkcje stratyfikacji: 1. czynnik integrujący społeczeństwo (ale z drugiej strony przyczyna napięć, konfliktów, podziałów) Hipoteza Davisa –Moore’a - jeśli jakaś rola ma znaczenie funkcjonalne i trudno ją odgrywać gdyż wymaga wysokich kwalifikacji, to gwarantuje ona większy dostęp do cenionych dóbr (pieniędzy, władzy, prestiżu), ale muszą być spełnione 2 warunki: znaczenie funkcjonalne i trudność pełnienia roli. Krytyka: Teorie funkcjonalistyczne są często krytykowane za usprawiedliwianie istnienia nierówności społecznych, sprawiając wrażenie, że ci, którzy weszli w posiadanie dóbr, zawsze na nie zasługują z powodu kwalifikacji i funkcjonalnego znaczenia. ( w rzeczywistości często zawdzięczają to szczęściu, nadużywaniu władzy, korupcji, dziedziczeniu i innymi procesami bez związku z talentem) Teoria G. Leńskiego – stratyfikacja jest wynikiem wzrostu nadwyżek ekonomicznych, w miarę jak nadwyżki te powiększają się, wzrasta zdolność do utrzymywania osób nieproduktywnych; niektórzy przywłaszczają sobie te nadwyżki i tworzą dla siebie przywileje. USA nierówności w posiadaniu dóbr: Dystrybucja bogactw: 1. obejmuje wszystkich ludzi posiadających pieniądze bądź własność zamienną na pieniądze 2. szereguje wszystkich ludzi od pozycji najwyższej do najniższej 3. każdą pozycję dzieli na równe kategorie statystyczne (i tu są jakieś bzdury których już nie chce mi się pisać) klasy społeczne w USA: elita, bardzo zamożni, wyższa średnia, średnia, niższa średnia, wyższa robotnicza, średnia robotnicza, ubodzy. Różnice między klasami wyznacza kilka parametrów: 1. rodzaj wykonywanej pracy 2. poziom dochodów i zdolność do gromadzenia majątku z własnego dochodu 3. dyspozycja władzą i prestiżem Większość amerykanów pozostaje w swojej klasie, czasem są mobilni o jedną pozycję w górę bądź w dół

Najczęstsze dyskryminacje dotyczą wyglądu (bo są widoczne). które pozwalają pogrupować członków danej populacji w odrębne kategorie. Poziom i rodzaj dyskryminacji: jest bardzo zróżnicowany (ludobójstwa. ale też ważne dla dyskryminacji. język i przekonania 2. . władzy. trudno je rozgraniczyć. inny podział dóbr (do mieszkania. odmienność zachowań 3.STRATYFIKACJA ETNICZNA Niektórzy ludzie z określonym pochodzeniem narodowościowym znacznie częściej należą do określonych klas społecznych. wykształcenia. Rozpoznawalność: aby stać się celem dyskryminacji trzeba być widocznym i wyróżniać się w jakiś sposób. rysy twarzy). pochodzenie etniczne. stopień zagrożenia. Turner badał zależności między istotnymi na ten proces czynnikami: 1. rozpoznawalność grup etnicznych jako celu dyskryminacji 3. będą mieli ułatwiony dostęp do innych dóbr. które jedna grupa stwarza drugiej Posiadane dobra: im więcej dóbr posiada grupa etniczna. prestiżu) Uprzedzenia prowadzą do dyskryminacji. władzy. behawioralne i kulturowe. różnice organizacyjne 4. może opanować miejsce pracy. szkoły. izolacja ekonomiczna) Rodzajem dyskryminacji mniejszości etnicznych są także klasy niższe (chodzi o pieniądze) Stopień zagrożenia: kiedy jakaś populacja czuję się zagrożona pod względem ekonomicznym. dzielnice. politykę. dopiero potem cechy kulturowe. jakie znajdują się w posiadaniu grup etnicznych 2. Jeśli mają dostęp do danego dobra. wówczas zaczyna dyskryminować. zatwardziały fanatyk Główną siłą napędową stratyfikacji etnicznej jest dyskryminacja jednej lub kilku grup etnicznych przez inne. bojaźliwy fanatyk 4. oraz organizacyjne różnice. fizyczna segregacja. pracy. Duża. tym łatwiej jej zwalczyć skutki dyskryminacji ze strony grupy dominującej. (kolor skóry. intensywność uprzedzeń 5. zróżnicowanie w ilości posiadanych pieniędzy. Wg Mertona typy ludzi: 1. (niższych) Napięcie to bierze się z różnic kulturowych: 1. społecznym i politycznym. tolerancyjny. poziom i rodzaj dyskryminacji 4. ale nie zawsze 3. a im bardziej czuje zagrożenie tym silniejsza jest dyskryminacja. zasoby. Uprzedzenia i dyskryminacja – odmienny sposób traktowania innych ze względu na ich narodowość. łatwo rozpoznawalna grupa zagraża bardziej niż mała. tolerancyjny w każdych okolicznościach 2. prestiżu rasa – różnice biologiczne.

). mężczyzna zaś dba o przetrwanie. najczęściej wyimaginowany. a mężczyzn usprawiedliwia się. ewentualnie może coś dorobić. Im większy lęk. że to nie ich rola. W dziedzinie polityki jest jeszcze gorzej. które z kolei uzasadniają silniejszą dyskryminację. Negatywne stereotypy potęgują lęki. kodyfikują grupowe poczucie zagrożenia. sprzątanie…. najmniej zasobów. ofiary najsilniejszych dyskryminacji.Uprzedzenia: kiedy ludzie czują strach to budują negatywne stereotypy w odniesieniu do tych. bibliotekarki i niskopłacowe zajęcia w usługach. najsilniejsza obawa przed zagrożeniem STRATYFIKACJA PŁCI Podział na kobiety i mężczyzn . władzy. Charakter kulturowy: przeciwne są kobietom przekonania. którzy czują ten lęk. [ we wszystkich podpunktach podawane były przykłady głównie Murzynów] Dyskryminacja etniczna w USA Klasy niższe i ubogie. Te symbole kulturowe utrwalają się jednak w procesie socjalizacji. W tekście jest mowa o roli kobiety w domu. pogłębiają je. Dynamika stratyfikacji płci: system stratyfikacji płci istnieje wówczas. kadra kierownicza. władza i bogactwo Collins tłumaczy to fizycznością mężczyzn.itd). prestiżem. że musi wykonywać większość prac (pranie. co daje im przewagę. oczekiwania) Takie przekazy wzmacniane są przy kontaktach z rówieśnikami. gdy pozycje zajmowane przez kobiety i mężczyzn zazwyczaj różnią się wielkością dochodów. Pokazany obraz kobiety matki jako przeznaczonej do tej roli (karmi. Wady : 1. pracuje. mężczyźni – robotnicy. Wyjątek to obojnaki (hermafrodyty). różnice hormonalne i wpływ na rozwój organów płciowych i innych cech anatomicznych). kobiety w wielu tradycyjnych społeczeństwach wykonują najcięższe prace i równocześnie wychowują dzieci. (wychowanie przez rodziców. Taki jest przyjęty stereotyp i cały czas utrwalany . jaką pozycję powinni zajmować i jakie pełnić role. W sferze gospodarki także wyraźny podział (kobiety sekretarki. gotuje. opiekuje się dziećmi). lekarze. od zawsze. Są to przekonania normatywne oczekiwań co do zajmowanych pozycji i wykonywania ról przez kobiety. pielęgniarki. a kobieta powinna zajmować się domem. które kładą nacisk na ich predyspozycje do wychowywania dzieci i prowadzenia domu. uzasadniając stosowanie dyskryminacji. Mężczyzna ma odnosić sukcesy i zarabiać na rodzinę. na podstawie tego rozróżnienia przekonania i normy kulturowe wskazują. gdyż to. oraz innymi dobrami. (podstawowa różnica to genetyczne uwarunkowania. rola kobiet jest ważna i funkcjonalna a wiąże się z nią dużo mniejszy prestiż. Kobieta ma gorzej i ciężej jeśli chce się wybić i osiągnąć sukces. gdzie to wychowanie przez rodziców ma znaczenie na wybór płci. Kulturowe przekonania są zatem siłą sprawczą. naprawia) Taki podział pracy przetrwał już od społeczeństw pierwotnych a potem tylko rozprzestrzeniał się i umocnił. byt (poluje. jest to proces definiowania w kategorii kulturowej odpowiadający płci (kulturowa definicja płci). Definicja biologiczna i kultowa są często powiązane. 2. wyskodochodowe wolne zawody). tym bardziej negatywne stereotypy. utrwalając nierówności pomiędzy płciami. co większość populacji traktuje jako „naturalne” biologiczne cechy danej płci jest też zdefiniowane kulturowo i utrwalone za pomocą sankcji.

a tym samym zmian w samej strukturze stratyfikacji. Dyskryminacja i uprzedzenia podsycane przez zagrożenie (ekonomiczne. stopnia odmienności klas uformowanych przez te nierówności. 2. stratyfikacja etniczna istnieje wówczas. podsycanych na dodatek przez poczucie zagrożenia występujące u mężczyzn 10. natężenia mobilności pomiędzy klasami i trwałości tych klas. d) wedle teorii ewolucjonizmu pogłębiające się nieustannie po zakończeniu epoki zbieractwa i łowiectwa nierówności we współczesnych społeczeństwach zostały trochę zniewolone 5. społeczne). które kładzie nacisk na posiadanie środków produkcji jako przyczynę stratyfikacji klas oraz wywoływania konfliktów. ale też partie i grupy statusowe). zachowania. poczucie zagrożenia. kiedy dochody. Granica pomiędzy sąsiednimi klasami społecznymi są często trudne do uchwycenia. Nierówności w społeczeństwie związane są ze zróżnicowaną dystrybucją wartościowych zasobów pomiędzy różnymi kategoriami ludzi –klasy. utrzymują się one dzięki zamkniętemu kołu wzajemnie umacniających się czynników. Stratyfikacji płci istnieje wówczas. jednak większość ludzi nie przeżywa dużych zmian (w sensie przechodzenia do innych klas) 6. gdy w jakimś społeczeństwie jedne subpopulcje narodowościowe mają zdecydowanie więcej dóbr niż inne 7. które z kolei stanowią podstawę dyskryminacji i stronniczych przekonań. narodowości i płeć należą do najważniejszych. identyfikację z daną płcią. którą uzasadniają stronnicze przekonania. prestiż oraz inne wartościowe dobra przydzielane są poszczególnym członkom społeczeństwa nierówno i kiedy na bazie tej nierówności różne subpopulacje zaczynają różnić się między sobą pod względem kulturowym. Obecnie w USA stosunki miedzy płciami zmieniają się w miarę jak owe cykle wzajemnie wzmacniających się czynników są przełamywane przez uczestnictwo kobiet w pracy zawodowej i w polityce. zróżnicowane poglądy każdej płci. kultury bądź organizacji. Istnieją różne sposoby interpretowania zjawiska stratyfikacji a) podejście marksistowskie. takich jak rozpoznawalność danej grupy etnicznej. gdy kobiety i mężczyźni w danym społeczeństwie stale mają nierówny udział w takich dobrach jak pieniądze. 4. a zarazem trudnych do odgrywania. Płeć w znaczeniu kulturowym odróżnia od siebie kobiety i mężczyzn w kategoriach cech kulturowych i zajmowanych pozycji w strukturach społecznych. polityczne. Stratyfikację etniczną tworzy i podtrzymuje dyskryminacja. Narodowość oznacza wyodrębnianie jakiejś subpopulacji pod względem zewnętrznych cech biologicznych. władza. behawioralnym i organizacyjnym 3. Stratyfikacja klasowa istnieje wówczas. posiadanych dóbr. które w odczuciu pewnych osób lub grup stwarza dana populacja etniczna. który ma zachęcić poszczególnych ludzi do ról ważnych funkcjonalnie. a także przez walkę z przekonaniami na temat płci krzywdzącymi kobiety . Występuje mobilność. b) podejście weberowskie podkreśla wielowymiarowy charakter stratyfikacji (obejmuje nie tylko klasy. władza. c) podejście funkcjonalistyczne dowodzi. prestiż 9.Podsumowanie: 1. Nierówności w zakresie dystrybucji władzy są o wiele mniej wyraziste. że nierówności odzwierciedlają system nagradzania. Stratyfikacji płci podtrzymywana jest przez tworzące zamknięte koła wzajemnie umacniające się czynniki: socjalizację. Stopień stratyfikacji zależy od poziomu nierówności. uprzedzenia i dyskryminacje 8. Stratyfikację w Ameryce cechuje wysoki poziom nierówności w zakresie dobrobytu materialnego i prestiżu.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful