Turner Stratyfikacja termin do opisywania społeczeństwa które: 1.

rozdziela w sposób nierówny dochody, władzę, prestiż i inne wartościowe dobra i 2. tworzy odrębne klasy, których członkowie różnią się między sobą pod względem kulturowym, behawioralnym, organizacyjnym Stopień stratyfikacji jest określony przez to jak nierówno rozdzielone są dobra, jak się wyróżniają klasy społeczne, jaka jest mobilność między nimi, ich trwałość i niezmienność Stratyfikacja klasyczna ( Marks, Weber) Funkcje stratyfikacji: 1. czynnik integrujący społeczeństwo (ale z drugiej strony przyczyna napięć, konfliktów, podziałów) Hipoteza Davisa –Moore’a - jeśli jakaś rola ma znaczenie funkcjonalne i trudno ją odgrywać gdyż wymaga wysokich kwalifikacji, to gwarantuje ona większy dostęp do cenionych dóbr (pieniędzy, władzy, prestiżu), ale muszą być spełnione 2 warunki: znaczenie funkcjonalne i trudność pełnienia roli. Krytyka: Teorie funkcjonalistyczne są często krytykowane za usprawiedliwianie istnienia nierówności społecznych, sprawiając wrażenie, że ci, którzy weszli w posiadanie dóbr, zawsze na nie zasługują z powodu kwalifikacji i funkcjonalnego znaczenia. ( w rzeczywistości często zawdzięczają to szczęściu, nadużywaniu władzy, korupcji, dziedziczeniu i innymi procesami bez związku z talentem) Teoria G. Leńskiego – stratyfikacja jest wynikiem wzrostu nadwyżek ekonomicznych, w miarę jak nadwyżki te powiększają się, wzrasta zdolność do utrzymywania osób nieproduktywnych; niektórzy przywłaszczają sobie te nadwyżki i tworzą dla siebie przywileje. USA nierówności w posiadaniu dóbr: Dystrybucja bogactw: 1. obejmuje wszystkich ludzi posiadających pieniądze bądź własność zamienną na pieniądze 2. szereguje wszystkich ludzi od pozycji najwyższej do najniższej 3. każdą pozycję dzieli na równe kategorie statystyczne (i tu są jakieś bzdury których już nie chce mi się pisać) klasy społeczne w USA: elita, bardzo zamożni, wyższa średnia, średnia, niższa średnia, wyższa robotnicza, średnia robotnicza, ubodzy. Różnice między klasami wyznacza kilka parametrów: 1. rodzaj wykonywanej pracy 2. poziom dochodów i zdolność do gromadzenia majątku z własnego dochodu 3. dyspozycja władzą i prestiżem Większość amerykanów pozostaje w swojej klasie, czasem są mobilni o jedną pozycję w górę bądź w dół

Duża. fizyczna segregacja. język i przekonania 2. Poziom i rodzaj dyskryminacji: jest bardzo zróżnicowany (ludobójstwa. ale też ważne dla dyskryminacji. Turner badał zależności między istotnymi na ten proces czynnikami: 1. władzy. izolacja ekonomiczna) Rodzajem dyskryminacji mniejszości etnicznych są także klasy niższe (chodzi o pieniądze) Stopień zagrożenia: kiedy jakaś populacja czuję się zagrożona pod względem ekonomicznym. pracy. dzielnice. prestiżu) Uprzedzenia prowadzą do dyskryminacji. zasoby. które jedna grupa stwarza drugiej Posiadane dobra: im więcej dóbr posiada grupa etniczna. bojaźliwy fanatyk 4. tolerancyjny. pochodzenie etniczne. Wg Mertona typy ludzi: 1.STRATYFIKACJA ETNICZNA Niektórzy ludzie z określonym pochodzeniem narodowościowym znacznie częściej należą do określonych klas społecznych. jakie znajdują się w posiadaniu grup etnicznych 2. poziom i rodzaj dyskryminacji 4. zróżnicowanie w ilości posiadanych pieniędzy. politykę. tolerancyjny w każdych okolicznościach 2. szkoły. . Rozpoznawalność: aby stać się celem dyskryminacji trzeba być widocznym i wyróżniać się w jakiś sposób. dopiero potem cechy kulturowe. społecznym i politycznym. będą mieli ułatwiony dostęp do innych dóbr. wówczas zaczyna dyskryminować. trudno je rozgraniczyć. stopień zagrożenia. może opanować miejsce pracy. Jeśli mają dostęp do danego dobra. tym łatwiej jej zwalczyć skutki dyskryminacji ze strony grupy dominującej. prestiżu rasa – różnice biologiczne. behawioralne i kulturowe. oraz organizacyjne różnice. (niższych) Napięcie to bierze się z różnic kulturowych: 1. a im bardziej czuje zagrożenie tym silniejsza jest dyskryminacja. inny podział dóbr (do mieszkania. odmienność zachowań 3. wykształcenia. różnice organizacyjne 4. Uprzedzenia i dyskryminacja – odmienny sposób traktowania innych ze względu na ich narodowość. łatwo rozpoznawalna grupa zagraża bardziej niż mała. (kolor skóry. rozpoznawalność grup etnicznych jako celu dyskryminacji 3. zatwardziały fanatyk Główną siłą napędową stratyfikacji etnicznej jest dyskryminacja jednej lub kilku grup etnicznych przez inne. władzy. rysy twarzy). intensywność uprzedzeń 5. które pozwalają pogrupować członków danej populacji w odrębne kategorie. Najczęstsze dyskryminacje dotyczą wyglądu (bo są widoczne). ale nie zawsze 3.

kadra kierownicza. najczęściej wyimaginowany. Kulturowe przekonania są zatem siłą sprawczą. ewentualnie może coś dorobić. a mężczyzn usprawiedliwia się. że musi wykonywać większość prac (pranie. Są to przekonania normatywne oczekiwań co do zajmowanych pozycji i wykonywania ról przez kobiety. mężczyźni – robotnicy. lekarze. W sferze gospodarki także wyraźny podział (kobiety sekretarki. mężczyzna zaś dba o przetrwanie. najmniej zasobów. opiekuje się dziećmi). oraz innymi dobrami. (podstawowa różnica to genetyczne uwarunkowania. tym bardziej negatywne stereotypy. pracuje. Taki jest przyjęty stereotyp i cały czas utrwalany . gdy pozycje zajmowane przez kobiety i mężczyzn zazwyczaj różnią się wielkością dochodów. władzy. pielęgniarki. Wyjątek to obojnaki (hermafrodyty). Te symbole kulturowe utrwalają się jednak w procesie socjalizacji. rola kobiet jest ważna i funkcjonalna a wiąże się z nią dużo mniejszy prestiż. [ we wszystkich podpunktach podawane były przykłady głównie Murzynów] Dyskryminacja etniczna w USA Klasy niższe i ubogie. co większość populacji traktuje jako „naturalne” biologiczne cechy danej płci jest też zdefiniowane kulturowo i utrwalone za pomocą sankcji. kodyfikują grupowe poczucie zagrożenia. co daje im przewagę. (wychowanie przez rodziców. prestiżem. naprawia) Taki podział pracy przetrwał już od społeczeństw pierwotnych a potem tylko rozprzestrzeniał się i umocnił. Charakter kulturowy: przeciwne są kobietom przekonania. że to nie ich rola. różnice hormonalne i wpływ na rozwój organów płciowych i innych cech anatomicznych). Wady : 1. wyskodochodowe wolne zawody). Dynamika stratyfikacji płci: system stratyfikacji płci istnieje wówczas. Definicja biologiczna i kultowa są często powiązane. a kobieta powinna zajmować się domem. od zawsze. gdzie to wychowanie przez rodziców ma znaczenie na wybór płci. Im większy lęk. W tekście jest mowa o roli kobiety w domu. sprzątanie….). pogłębiają je. bibliotekarki i niskopłacowe zajęcia w usługach. jaką pozycję powinni zajmować i jakie pełnić role. W dziedzinie polityki jest jeszcze gorzej. najsilniejsza obawa przed zagrożeniem STRATYFIKACJA PŁCI Podział na kobiety i mężczyzn .Uprzedzenia: kiedy ludzie czują strach to budują negatywne stereotypy w odniesieniu do tych. 2. oczekiwania) Takie przekazy wzmacniane są przy kontaktach z rówieśnikami. gotuje. na podstawie tego rozróżnienia przekonania i normy kulturowe wskazują. które kładą nacisk na ich predyspozycje do wychowywania dzieci i prowadzenia domu. Negatywne stereotypy potęgują lęki. Pokazany obraz kobiety matki jako przeznaczonej do tej roli (karmi. Kobieta ma gorzej i ciężej jeśli chce się wybić i osiągnąć sukces. byt (poluje. które z kolei uzasadniają silniejszą dyskryminację. gdyż to. ofiary najsilniejszych dyskryminacji. utrwalając nierówności pomiędzy płciami. uzasadniając stosowanie dyskryminacji. Mężczyzna ma odnosić sukcesy i zarabiać na rodzinę. którzy czują ten lęk. jest to proces definiowania w kategorii kulturowej odpowiadający płci (kulturowa definicja płci).itd). kobiety w wielu tradycyjnych społeczeństwach wykonują najcięższe prace i równocześnie wychowują dzieci. władza i bogactwo Collins tłumaczy to fizycznością mężczyzn.

który ma zachęcić poszczególnych ludzi do ról ważnych funkcjonalnie. Stratyfikację etniczną tworzy i podtrzymuje dyskryminacja. prestiż 9. Nierówności w społeczeństwie związane są ze zróżnicowaną dystrybucją wartościowych zasobów pomiędzy różnymi kategoriami ludzi –klasy. Stratyfikacji płci podtrzymywana jest przez tworzące zamknięte koła wzajemnie umacniające się czynniki: socjalizację. prestiż oraz inne wartościowe dobra przydzielane są poszczególnym członkom społeczeństwa nierówno i kiedy na bazie tej nierówności różne subpopulacje zaczynają różnić się między sobą pod względem kulturowym. Stratyfikacja klasowa istnieje wówczas. społeczne). że nierówności odzwierciedlają system nagradzania. kultury bądź organizacji. a także przez walkę z przekonaniami na temat płci krzywdzącymi kobiety . Stratyfikację w Ameryce cechuje wysoki poziom nierówności w zakresie dobrobytu materialnego i prestiżu. jednak większość ludzi nie przeżywa dużych zmian (w sensie przechodzenia do innych klas) 6. Istnieją różne sposoby interpretowania zjawiska stratyfikacji a) podejście marksistowskie. b) podejście weberowskie podkreśla wielowymiarowy charakter stratyfikacji (obejmuje nie tylko klasy. które z kolei stanowią podstawę dyskryminacji i stronniczych przekonań. ale też partie i grupy statusowe). 2. c) podejście funkcjonalistyczne dowodzi. które w odczuciu pewnych osób lub grup stwarza dana populacja etniczna. władza. Nierówności w zakresie dystrybucji władzy są o wiele mniej wyraziste. kiedy dochody. stopnia odmienności klas uformowanych przez te nierówności. takich jak rozpoznawalność danej grupy etnicznej. narodowości i płeć należą do najważniejszych. Narodowość oznacza wyodrębnianie jakiejś subpopulacji pod względem zewnętrznych cech biologicznych. posiadanych dóbr. Stopień stratyfikacji zależy od poziomu nierówności. Stratyfikacji płci istnieje wówczas. 4. a tym samym zmian w samej strukturze stratyfikacji. którą uzasadniają stronnicze przekonania. poczucie zagrożenia. identyfikację z daną płcią. Występuje mobilność. Płeć w znaczeniu kulturowym odróżnia od siebie kobiety i mężczyzn w kategoriach cech kulturowych i zajmowanych pozycji w strukturach społecznych. behawioralnym i organizacyjnym 3. władza. podsycanych na dodatek przez poczucie zagrożenia występujące u mężczyzn 10. gdy kobiety i mężczyźni w danym społeczeństwie stale mają nierówny udział w takich dobrach jak pieniądze. które kładzie nacisk na posiadanie środków produkcji jako przyczynę stratyfikacji klas oraz wywoływania konfliktów. d) wedle teorii ewolucjonizmu pogłębiające się nieustannie po zakończeniu epoki zbieractwa i łowiectwa nierówności we współczesnych społeczeństwach zostały trochę zniewolone 5. gdy w jakimś społeczeństwie jedne subpopulcje narodowościowe mają zdecydowanie więcej dóbr niż inne 7. uprzedzenia i dyskryminacje 8. polityczne. utrzymują się one dzięki zamkniętemu kołu wzajemnie umacniających się czynników. a zarazem trudnych do odgrywania. Granica pomiędzy sąsiednimi klasami społecznymi są często trudne do uchwycenia. Obecnie w USA stosunki miedzy płciami zmieniają się w miarę jak owe cykle wzajemnie wzmacniających się czynników są przełamywane przez uczestnictwo kobiet w pracy zawodowej i w polityce. stratyfikacja etniczna istnieje wówczas. zróżnicowane poglądy każdej płci. Dyskryminacja i uprzedzenia podsycane przez zagrożenie (ekonomiczne.Podsumowanie: 1. zachowania. natężenia mobilności pomiędzy klasami i trwałości tych klas.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful