„Biografia kluczem do odczytania twórczości autora”- Tadeusz Borowski 1.

Tadeusz Borowski poeta prozaik postać o tylu dramatycznych momentach w życiu że mogłyby one wypełnić niejeden życiorys. Pozostaje pytanie czy historia jego życia w jakikolwiek sposób wpływała na kształt twórczości. Aby to sprawdzić należy cofnąć się do dzieciństwa które nie pozostały bez wpływu na późniejszą świadomość Borowskiego. 2a. Urodził się on w Żytomierzu na Ukrainie 12 listopada 1922 roku, jako drugi syn Stanisława i Teofilii Borowskich. Rodzina żyła w bardzo skromnych warunkach. Ojciec pisarza z powodu dawnej przynależności do Polskiej Organizacji Wojskowej został w 1926 roku aresztowany i wywieziony do łagru . Na domiar złego w cztery lata później na Syberię została zesłana także jego matka . Tadeusz i cztery lata starszy Juliusz pozostali pod opieką krewnych na Ukrainie, co więcej były to czasy w których w kraju brakowało żywności. Wydarzenia te sprawiły że jeszcze przed przekroczeniem bramy obozu Oświęcimskiego Tadeusz Borowski poznał co to głód i terror. Ojca zwolniono z łagru w 1932 roku, do spotkania z synami doszło na granicy polsko-radzieckiej, niedługo potem do rodziny dołączyła matka. 2b. Wszyscy razem osiedlili się w Warszawie, jednak warunki w jakich żyli były tragiczne i mimo usilnych starań rodziców, bracia musieli zamieszkać w bursie ojców Franciszkanów dla dzieci z prowincji. Tadeusz ukończył gimnazjum imienia Tadeusza Czackiego. Maturę zdawał już w czasie wojny na tajnych kompletach w 1940 roku, następnie wstąpił na wydział polonistyczny podziemnego Uniwersytetu Warszawskiego, jednocześnie podjął też pracę zarobkową w magazynie firmy Pędzich na ulicy Skaryszewskiej i zamieszkał w baraku nieopodal zamieszkał. Studia były dla pisarza czasem pełnym przyjaźni i miłości, poznał tam swoją przyszłą żonę Marię Rundo. 2c*. W tym czasie miał miejsce także jego debiut. Odbył się on w kameralnym gronie. Na spotkaniu z przyjaciółmi Borowski, który bardzo intymnie traktował swoją poezję odczytał swoje wiersze, podając je za wiersze przyjaciela. Szerszy krąg czytelników poznał poezję Borowskiego w grudniu 1942. Wtedy to ukazał się tomik Gdziekolwiek ziemia…, który autor sam odbił na powielaczu. Pomimo tego że w porównaniu z wybitnymi opowiadaniami poezja Tadeusza Borowskiego schodzi na drugi plan to nie można jej pominąć ponieważ gromadzi ona wiele doświadczeń i przemyśleń pisarza, a w połączeniu z biografią pozwala na pełne zrozumienie późniejszej twórczości Zbiór Gdziekolwiek ziemia nie zyskał dużego uznania, a w niektórych środowiskach wzbudził wręcz niechęć. Być może dlatego że napisany był cały bezrymowym heksametrem i wypełniony mrocznymi, lunatycznymi wizjami apokalipsy. 2c** Jednym z utworów utrzymanych w tym charakterze jest wiersz Czas pogardy . Znajdujemy tam ponure, katastroficzne wizje świat i cierpienia ludzkiego. W tej rzeczywistości ludziom pozostaje jedynie pieśń. Wszyscy umierający czy żywi, równym stopniu zhańbieni wołają o nią, jednak czasy w których przyszło im żyć nie są godne pieśni. W utworze tym wyraźnie dostrzegamy także obrazy, które jednoznacznie kojarzą się ze stalinowskimi

decyduje to o fakcie że poezja Borowskiego staje się ścieżką do interpretacji jego późniejszej twórczości. 2c***.obozami koncentracyjnymi. w tym czasie w obozie zaprzestano wybierania do gazu Aryjczyków co zwiększyło jego szanse na przeżycie. zastała go bliskiego samobójstwu. Doświadczenia dzieciństwa. Udało mu się wyzdrowieć a zbieg okoliczności sprawił że otrzymał w szpitalu pracę nachtwachty czyli stróża nocnego. Trafił najpierw na kwarantannę do Birkenau. Kontaktował się z nią za pomocą nielegalnie przemycanych listów. Po błahej sprzeczce Maria. świat opiera się na cierpieniu lub popłochu. Borowski.którą poznał w trzecim roku okupacji. Na tatuażu przypadł mu numer 119 198. 2d*. Jest to jedno ze słów kluczy które pojawiają się w opowiadaniach obozowych. Ten okres choć wydawałoby się że szczęśliwy jest też czasem pierwszego poważnego załamania psychicznego pisarza. Znaczna część była adresowana do Marii Niewiele z nich ocalało. Pamiątka tego wydarzenia pozostała w wierszu w którym pisze Zasypiam ciężkim snem. okupacyjna rzeczywistość i niezwykła wrażliwość na zło sprawiły że nie dostrzega on żadnej nadziei i czuje się obco. następnie pracował w majątku na Harmenzach. jak książkę do rąk wziąłem śmierć. Jej poświęcił część erotyków. która była po drugiej stronie rampy. Stąd tytuł Czas pogardy który wyraża to poczucie hańby z powodu rzeczywistości w jakiej przyszło mu żyć. a po trzech miesiącach 29 kwietnia 1943 roku przewieziony do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. czego wyraz dał w swoich wierszach. w obozie kobiecym. Borowski trafił . Utwór Czas pogardy wyraża kryzys dotychczasowego życia i poglądów pisarza. W wierszach tych broni miłości jako ostatniej ostoi człowieczeństwa i czegoś co nadaje sens życiu. Zawdzięczał to też w dużej mierze swojej życzliwości i popularności wierszy. Pomimo tego pesymistycznego spojrzenia na świat ukazanego w poezji Borowski odnajdywał wsparcie w swoich przyjaciołach i ukochanej Marii Rundo . szczęśliwie jeżeli w ogóle można mówić w tej sytuacji o szczęściu. Problemom osobistym towarzyszyło też zwątpienie w swoją twórczość. Zło okupacji i obozów koncentracyjnych według Borowskiego wynikało z cywilizacji europejskiej co więcej uważał on że sam jest za nie współodpowiedzialny.. Został przewieziony na Pawiak. pobyt ojca w łagrze sprawiły że Borowski jeszcze przed aresztowaniem dostrzegał zagrożenie złem totalitaryzmu. Borowski był bez pamięci zakochany w Marii. Wspomnienia dzieciństwa. Po kilku miesiącach trafił do szpitala z ciężkim jak na tamtejsze warunki zapalenie płuc. Budach. Po pewnym czasie awansował na stanowisko Flegera czyli sanitariusza. kocioł zastawiony przez gestapo. zniszczony został świat jego wartości a to co mu pozostało było ciągle zagrożone. W 1944 roku rozpoczęła się likwidacja obozu. a następnie został skierowany do ciężkiej pracy na tzw. W tomiku Gdziekolwiek ziemia… po raz pierwszy spotykamy się z motywem kamiennego świata . ludzie są uprzedmiotowieni. W tej rzeczywistości . który szukając narzeczonej 25 lutego 1943 wpadł w tzw. odchodzę Zbyt ciężko było przejść przez życie wyklętym. Oświęcim przeżył Borowski w stosunkowo dobrej kondycji psychicznej choć bywały i chwile kryzysu gdy spoglądał na wszechobecną śmierć i nędzę niewinnych ludzi. Dawało mu to stosunkowo bezpieczne miejsce w obozie. których w tym czasie wiele stworzył. Kolejnym ciosem było aresztowanie.

udało mu się przeżyć i po wyzwoleniu trafił wraz z innymi do amerykańskiego obozu dla dipisów gdzie przebywał rok.do lagru w Niemczech. to że są oni bierni akceptują ten stan rzeczy staje się dla Borowskiego najbardziej tragiczne. Jeżeli chodzi o zbiór Pożegnanie z Marią to jego tematyka bezpośrednio łączy się z biografią Borowskiego czyli pobytem w obozie koncentracyjnym. czyli człowiekiem całkowicie zniszczonym psychicznie i fizycznie. Istotny jest sposób w jaki Borowski przeżył obóz i w jaki na niego patrzył Lagry dla Borowskiego były elementem kultury europejskiej rodzajem eksperymentu na człowieku. Choć był bliski śmierci. Nowym startem miała być zbiorowa książka Byliśmy w Oświęcimiu której został współautorem . poraża też łatwość ludzi w pogodzeniu się z rzeczywistością . funkcjonariuszami którzy po prostu wykonują swoją pracę. Nie heroizuje też ofiar a przypadki bohaterstwa stanowią rodzaj legendy. Nie podkreśla też zła w oprawcach. temu że musiał w tym uczestniczyć . . Spróbował też odtworzyć swoje obozowe listy adresowane do Marii i opublikował w postaci opowiadania U nas w Auschwitzu z tego powodu wiele sytuacji mnożna utożsamiać bezpośrednio z życiem Borowskiego jak na przykład !!!!!!. Czuje się on winny temu że przeżył obóz. Sprawy które dla ludzi spoza obozu wydawałyby się czyś niemoralnym i wręcz niegodziwym są przyjęte za normę. 2d***. gdzie stał się kimś kogo w gwarze obozowej nazywano muzułmanem. O tym poczuciu współodpowiedzialności za obóz świadczy bohater wszystkich opowiadań tomu PZM nazywany vorarbiterem Tadkiem. 2d*****Duży wpływ na podejście do sprawy Oświęcimia ma poczucie winy autora które jawi się tu jeszcze wyraźniej niż w poezji . Ujawnia to w opowiadaniu Unwa W U nas w Auschwitzu borowski nie stwarza wokół śmierci żadnej magii czy hipnozy zwykłe ciężarowe samochody przyjeżdżają i zabierają kolejne ofiary. doskonale przedstawiony jest tam człowiek zlagrowany czyli przystosowany do warunków obozu jednak w negatywnym tycz słów znaczeniu. Choć wydawałoby się że powinien on teraz znaleźć nowe inspiracje to sposób w jaki przeżył obóz czyli poczucie hańby i wstydu nie pozwoliły mu zapomnieć o obozie. w końcu temu że nie brał czynnego udziału w walce. Chce przez to pokazać że chociaż on co potwierdza wielu świadków zachowywał się godnie to każdy człowiek który znalazł by się w Oświęcimiu mógłby stać się jak bohater członkiem lagrowanym. To właśnie co obóz uczynił z ludzi. co więcej ofiary często stają się katami . często na usługach oprawców. kradzież jest na porządku dziennym a to że ludzie rozładowujący transport ludzi korzystają z zabranych ubrań czy żywności jest rzeczą najnaturalniejszą. a prawdziwy tragizm lagrów polega na tym co czynią one człowiekiem. są oni urzędnikami. Obóz oznaczał dla więźnia konieczność wyzbycia się człowieczeństwa więc każdy kto go przeżył nie jest bez winy . 2d**** Wyrzuty sumienia a przede wszystkim tragizm Borowski ukazuje w opowiadaniu Proszę Państwa do gazu. 2d** Borowski nie potrafił odnaleźć się w nowej rzeczywistości.

To czego przyszło mu być świadkiem bezpowrotnie wpłynęło na sposób postrzegania przez niego świata i nie mogło zostać po prostu zapomniane lub odsunięte na drugi plan. Gdyby nie doświadczenia dzieciństwa a szczególnie pobyt w obozie Oświęcimskim nie bylibyśmy w stanie właściwie zrozumieć co autor chciał przekazać . dlatego stało się głównym tematem i kluczem do jego twórczości. Mogło to być szczególnie dotkliwe dla tak wrażliwego na zło i krzywdę ludzką człowieka. 2d*******Jednym z opowiadań tego tomu które ma czysto autobiograficzny charakter jest Opowiadanie z prawdziwego życia które mówi o chorobie w Oświęcimiu. 2e** Pisarz działa prężnie i pnie się po szczeblach kariery. 2f. Jednak Pożegnanie z Marią było spontaniczną reakcją na doświadczenia obozowe zaś ten zbiór ujawnia pewną obsesją pisarza. Po raz kolejny żona udaremniła jego próbę samobójczą. Zaczął pisać teksty publicystyczne i opowiadania zachwalające komunizm i krytykujące nawet a właściwie w szczególności jego własną twórczość. Był on zagubiony. który chce pokazać że do tej pory się ograniczał i teraz przedstawia drastyczne sytuacje np. Nie pozostawia też suchej nitki na dorobku swoich rówieśników jak np. Co więcej wskazuje konkretne osoby które w tym uczestniczyły. Był to jeden z najdramatyczniejszych epizodów w obozowej historii pisarza. 2e* Szczególnie widoczne jest to w tekście Rozmowy. Nie można wykluczyć że przyczyną było zrozumienie że stanął po stronie tego z czym przez całe życie walczył – totalitaryzmu . Bliscy zaczęli zauważać u niego objawy obłędu. kanibalizmu .2d******Dlatego kolejny tom Kamienny świat także dotyczy tego tematu . wielu krytyków dopatruje się w tym przyczyn zaangażowania się w politykę i nurt realizmu socjalistycznego. 1 lipca 1951 roku niespełna 29-letni pisarz dokonał zamachu samobójczego i w dwa dni później zmarł w szpitalu. 3. Adolfa Rudnickiego. . 2e Pogrążenie się w tematyce łagrów miało na pisarza destrukcyjny wpływ. Nic nie zapowiadało nadchodzącej tragedii. Podsumowując te rozważania należy stwierdzić że znajomość biografii Tadeusza Borowskiego umożliwiają właściwą interpretację zarówno jego wierszy jak i opowiadań. Czuł się on w obowiązku aby przypominać o ludziach którzy zginęli o bestialskim traktowaniu i mordach. gdzie Borowski krytykuje opowiadania obozowe nazywając je przymierzem z ideologią faszystowską i potępia wszystko co do tej pory stworzył.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful