Przykładowa Metodologia badań pedagogicznych

4.1 Temat pracy Wybierając temat pracy należy określić jaj zakres. Temat może być węższy lub szerszy. Przy „szerokim ujęciu tematu badania dotyczą bardzo licznej klasy procesów lub zjawisk. Jeżeli zakres tematu jest zawężony, wówczas badania obejmują stosunkowo nieliczne zjawiska. Zaznacza się to za pomocą takich sformułowań, jak: Niektóre przyczyny…, Niektóre rodzaje…, Wpływ niektórych cech osobowości na…,”1. Tytuł powinien trafnie i jednoznacznie oraz zwięźle określać temat pracy. Ogromna rolę w wyborze tematu odgrywa osobiste emocjonalne zaangażowanie nim, gdyż jest to warunek powodzenia badań. Najważniejszą rolę w odpowiednim doborze tematu oraz w umiejętnym przygotowaniu badań odgrywa znajomość lite3rtury przedmiotu, co chroni nas przed dochodzeniem do prawdy metodą prób i błędów. Pozwala to również na ekonomię wysiłku, gdyż inni badacze przetarli już niektóre trudne szlaki i można je z zachowaniem reguł naukowych wykorzystać. Daje to także szansę porównań, co znacznie podnosi walory poznawcze każdego badania. Treść całej pracy zarówno części teoretycznej, a także empirycznej powinna ściśle odpowiadać tematowi pracy określonemu w tytule. Przy braku tej zgodności praca jest nie na temat. Sformułowanie tematu pracy nie jest proste. Zwykle bywa tak, że jego pierwotna postać jest robocza i ulega pewnym modyfikacjom. Najważniejsze żądania w sformułowaniu tematu: „ma być krótki, językowo poprawny, informacyjnie nośny i jednocześnie poznawczo intrygujący, czyli – budujący określone u czytelnika (słuchacza) i autora tekstu pożądane nastawienie”2.

4.2 Przedmiot i cele badań.

1 Z. Skorny, Prace magisterskie z psychologii i pedagogiki, Warszawa 1984, s. 26 2 W. Zaczyński, Poradnik autora prac seminaryjnych, dyplomowych i magisterskich, Warszawa 1995, s. 45.

w Zespole Szkół nr. Należą do nich: dostępność badawcza problemu.Zbadanie rozwoju środków informatycznych w Zespole Szkół nr. 107 4 T. Warszawa 1970. Wydawnictwo Akademickie „Żak”. s. Przedmiotem badań uczyniłem rozwój wykorzystania środków informatycznych w procesie kształcenia. s. Nowaka „Problem badawczy to tyle. pisząc o celu badań podaje. 50. 214. Przez cel badań należy rozumieć rodzaj efektu. Biorąc pod uwagę powyższe rozstrzygnięcia ustaliłem następujące cele poznawcze: . Zasady badań pedagogicznych. który zamierzamy uzyskać w wyniku badań. 1 w Ostrowi Mazowieckiej . Dokonując tego wyboru. że jest to określenie. opis jakiegoś zjawiska. „Każde badanie służy realizacji określonego celu.3 Problemy badawcze Problem badawczy jest to zagadnienie wymagające rozwiązania. rzeczach lub zjawiskach bedących przedmiotem badań. że „(…) problemy badawcze są to pytania. Oprócz funkcji poznawczej badania pedagogiczne spełniają także funkcje praktycznoużyteczne5. względy ekonomiczne badań oraz emocjonalne zainteresowania badacza4. wziąłem pod uwagę kryteria. na które odpowiedzi ma dostarczyć badanie”6. doświadczalnie rzeczywistości społecznej. a także rodzaj czynników. Staramy się znaleźć odpowiedzi na postawione pytanie 3 Z. Celem badań pedagogicznych jest poznanie naukowe istniejącej realnie. co pragnie osiągnąć w swoim działaniu”. Skorny uważa. Pieter stwierdza. na które szukamy odpowiedzi na drodze badań naukowych. . które zdaniem T. s. Pilcha odgrywają niezwykle ważną rolę przy doborze tematu badawczego. Celem badań jest dążenie do wzbogacenia wiedzy o osobach. s. Wysuwając je zadajemy pytanie „przyrodzie” i „otoczeniu”. Nowak. 173-174. 6 S.. Wg S. Warszawa 1998. Badania psychologiczne i pedagogiczne dotyczą wybranej kategorii osób określanej mianem populacji”3. z którymi efekty te będą się wiązać. do czego zmierza badacz. J. przedmiotów lub osób. 1 w Ostrowi Mazowieckiej 4. instytucji lub jednostki. Skorny. Dutkiewicz. Pilch. 1 w Ostrowi Mazowieckiej. Kielce 2001. Prace…op. że „Przedmiotem badań naukowych jest określony zbiór zjawisk.Ustalenie czynników wpływających na rozwój środków informatycznych w Zespole Szkół nr. Podstawy metodologii badań do pracy magisterskiej i licencjackiej z pedagogiki. Zaczyński. Wydawnictwo Stachurski. cit. W. co pewne pytanie lub zespół pytań. A nie osobie drugiej. 5 W. Metodologia badań socjologicznych.Z.

Mają wówczas postać prostą. zjawiska. Takie pytania w swojej strukturze nie zawierają informacji. polegającą na sformułowaniu zestawu pytań. wyjaśnić temat 7 J. wtedy zmuszają badacza do szerszych poszukiwań. Na to pytanie nie możemy odpowiedzieć „tak” lub „nie”. w tym celu musi wykonać pewną pracę koncepcyjną. Pytanie to w pewien sposób ogranicza badacza wyznaczając mu obszar pojęciowy i fizyczny. badacz musi mieć świadomość jakiego rodzaju pytania należy postawić dla wyczerpania tematu (stanu niewiedzy) i ukierunkowania badań oraz rozstrzygnięcia zagadnienia. Zawierają w sobie alternatywną możliwość poszukiwania odpowiedzi. gdzie należy szukać na nie odpowiedzi. .poprzez własny wysiłek. wyczerpać zakres naszej niewiedzy zwarty w temacie badań. Problem badawczy to inaczej deklaracja o naszej niewiedzy zawarta w gramatycznej formie pytania. „w jakich warunkach…”. ukazać kierunki poszukiwań badawczych oraz sposoby badań. Pytania dopełnienia zawierają pytajnik: „jaki…”. Rodzaje pytań badawczych W logice funkcjonują dwa rodzaje pytań tzw. „kiedy…”. Pytania rozstrzygnięcia zaczynają się od partykuły „czy…” i w zasadzie domagają się tylko potwierdzenia bądź negacji. 2. „w jakim stopniu…”. które powinny spełniać następujące zadania: 1. na którym należy szukać odpowiedzi. aby prawidłowo sformułować rejestr problemów. Mogą być też pytania o rodzaj związków między cechami zjawiska o rodzaj zależności między zjawiskami. Pytania rozstrzygnięcia i pytania dopełnienia. ich własności. s. 67. Takie pytanie nie ogranicza badacza. nie zaś przez oczekiwanie gotowej odpowiedzi od innego człowieka”7 Problemy badawcze mają postać pytań. Wrocław – Warszawa 1997. Odpowiedź może brzmieć „tak” lub „nie”. O ile pytania rozstrzygnięcia można nazwać pytaniami kierunkowymi. Ogólna metodologia pracy naukowej. Pieter. a wręcz przeciwnie otwiera przed nim pole poszukiwań i inwencji. Pytania mogą dotyczyć cech przedmiotu. 3. zawierającą pytanie o jedną cechę lub o jedną właściwość przedmiotu. to o tyle pytania dopełnienia są pytaniami twórczymi.

4. Problem w stosunku do sformułowanego wcześniej przedmiotu badań stanowi radykalne uściślenie i ukierunkowanie naszych zainteresowań. tj. gdzie szukać rozwiązania. Hipotezy badawcze . 3. Jak oceniana jest dostępność środków informatycznych w szkole? Jak oceniana jest potrzeba wykorzystanie środków informatycznych w Zespole Szkół nr.. Dopóki badacz wyraźnie nie uprzytomni sobie jakie zjawiska go interesują. Formułowanie problemów stanowi więc bardzo ważny etap w koncepcyjnej fazie badań. że będziemy badać wszystkie czynniki związane z postawą wobec rozwoju środków informatycznych w Zespole Szkół nr.1 w Ostrowi Mazowieckiej. aby wiedzieć. Chodzi o uprzytomnienie sobie znaczenia pojęć. jakimi sposobami to robić. terminów figurujących w pytaniach i hipotezach badanej problematyki. kogo dotyczy temat. jakie własności jakich przedmiotów lub też jakie zdarzenia czy procesy. a więc dopiero z treści problemów dowiadujemy się. których te przedmioty podlegają tak długo sens pytań będzie nie jasny.1 w Ostrowi Mazowieckiej? Jakie są oczekiwania nauczycieli i uczniów wobec wykorzystywania środków informatycznych? Pytania są tak stawiane. 2.Sformułowane pytania badawcze (problemy): Problem główny: Jakie postawy wobec rozwoju i wykorzystania środków informatycznych prezentują nauczyciele i uczniowie? Problemy szczegółowe: 1.1 w Ostrowi Mazowieckiej przez badanych nauczycieli i uczniów? Do jakich zadań wykorzystywane są środki informatyczne w Zespole Szkół nr.

powinna być na tyle precyzyjna.. Skorny.Hipoteza jest zdaniem nie w pełni uzasadnionym opartym na prawdopodobieństwie. Praca badawcza nauczyciela. problemu. cit. 2. Skornego „ (…) hipoteza to przypuszczalna. Powinna być zbudowana na podstawie uznanej wiedzy naukowej. Dostępność do środków informatycznych w szkole powinna być większa. Warszawa 1968. Zaczyński uważa. mająca na celu odkrycie nie znanych zjawisk lub praw. 72. Prace…op. W odniesieniu do przedstawionych wcześniej (pytań) problemów badawczych sformułowano następujące przypuszczenia: Hipoteza główna W „społeczeństwie szkolnym” dominuje postawa za szybkim wdrażaniem i rozwojem środków informatycznych. 9 W. . Może być zdaniem twierdzącym lub przeczącym. znajomość literatury przedmiotu. Od trafności i poprawności teoretycznej i metodologicznej hipotezy badawczej zależy skuteczność przeprowadzonych badań oraz możliwość wykrycia rzeczywistych uwarunkowań. Wg Z. Hipoteza musi określać zależności między zmiennymi. s. Zaczyński. struktur i dynamiki badanych zjawisk czy rzeczy. Podstawowym warunkiem sformułowania poprawnej pod względem metodologicznym oraz użytecznej hipotezy jest wstępne rozpoznanie problemu i terenu badań. że „hipoteza robocza jest założeniem przypuszczalnych zależności. Hipotezy szczegółowe: 1. Ma to miejsce wtedy gdy problem przybiera postać pytania rozstrzygnięcia. jakie zachodzą między wybranymi zmiennymi”9. przewidywana odpowiedź na pytanie zawarte w problemie badań”8. wymagającym sprawdzenia (zweryfikowania). s. że wykorzystanie środków informatycznych w szkole jest jak najbardziej potrzebne. Nauczyciele i uczniowie uważają. Czasem hipoteza jest tylko odwróceniem szyku i zmianą formy gramatycznej pytania tzn. 8 Z. aby ściśle ograniczyć zasięg swego znaczenia. 26. W.

2. określają ich cel. częstość występowania może ulegać zmianom zależnie od różnych okoliczności”10. cit. Ustalenie i rejestracja zmiennych w badaniach jakiegoś zdarzenia czy procesu – oznacza decyzję. Nowak. 152 . Badacz musi określić sobie wycinek rzeczywistości. sta emocjonalny itp. samoakceptacja. Nauczyciele i uczniowie wykorzystują środki informatyczne nie tylko do nauki w szkole. intensywność. których wielkość. 11 S. zachowań. Skornego „zmienna to pewna kategoria zjawisk. Prace…op. 4. Badani nauczyciele i uczniowie są za stałym rozwojem i unowocześnianiem środków informatycznych w szkole. Zmienne niezależne są to determinanty określonych zjawisk. a ponadto jakie typy relacji będziemy uwzględniać między przedmiotami rozpatrywanymi pod danym względem”11. Zmienna zależna to zjawisko podlegające wpływom innych zjawisk Zmienne pośredniczące to czynniki wewnętrzne mogące modyfikować wpływ warunków zewnętrznych na zachowanie się np. PWN. stanów rzeczy. s. zmienne zależne. pod jakim względem interesują nas analizowane przedmioty i zjawiska.. Zmienne w badaniach pedagogicznych są formą uszczegółowienia problemu badawczego jaki pragnie rozwiązać i hipotez. 48. S. Przyjęte w badaniach zmienne nadają kierunek. stany lub zdarzenia. pod jakim względem będziemy badać zdarzenie lub proces. samoocena. inaczej mówiąc powodują powstanie i przebieg zjawisk będących zmiennymi zależnymi. które się potwierdza lub odrzuca. Warszawa 1985. Zmienne Zdaniem Z. motywacja. Najpowszechniej dzieli się zmienne na dwie kategorie: 1. Powodują skutki w sferze innych zjawisk. którym podlegają. Skorny.3. Nowak mówi: „zmienna określa jedynie. Metodologia badań społecznych. 10 Z. specyfikując ich możliwe własności. s. zmienne niezależne. samokontrola. a właściwości charakteryzujące ten wycinek rzeczywistości to zmienne.

22. technik i narzędzi badawczych wg. 2. 4. 4. cit. dla innych jest technika i odwrotnie. służące do uzyskiwania maksymalnie (lub optymalnie) uzasadnionych odpowiedzi na stawiane w nich pytania”13. Wg S. że to. „Najczęściej w pedagogice definiuje się metodę jako zespół teoretycznie uzasadnionych zabiegów koncepcyjnych i instrumentalnych obejmujących całość postępowania badacza. 14 T. 5. Zasady…. co dla niektórych jest metodą. s.W moim przypadku funkcję zmiennej zależnej będzie spełniać postawa wobec rozwoju środków informatycznych w szkole. Nowak. rodzaju środków informatycznych. 3. zmierzających do rozważenia określonego problemu naukowego: określony powtarzalny sposób rozwiązania problemu”12. 69. Nowaka: „[…] metody badawcze to przede wszystkim typowe i powtarzalne sposoby zbierania. s.. Podstawy…. miejsca zamieszkania. Poniżej przyjąłem podział metod. opracowywania. Dudkiewicz. T. „[…] metoda jest pojęciem najszerszym i nadrzędnym w stosunku do techniki narzędzia badawczego. Metodologia… op.op.op. 15 Tamże. 41-164. Różnice te SA na tyle poważne. stosunku do środków informatycznych. To ostatnie zaś ma zakres najwęższy i jest pojęciem podrzędnym zarówno wobec pojęcia metody jak i pojęcia techniki badawczej”14. . Cit. płci. 43. Pilch.4 Metody. s. 13 S. wieku.. Pilcha15: 12 W. Technika z kolei jest pojęciem podrzędnym wobec metody i nadrzędnym w stosunku do narzędzia badawczego.. analizy i interpretacji danych empirycznych. s. techniki i narzędzia badawcze W opracowaniach metodologicznych można spotkać się z bardzo różnymi klasyfikacjami metod i technik badawczych. która jest uzależniona od następujących czynników spełniających funkcję zmiennych niezależnych: 1. cit.

techniki projekcyjne .monografia pedagogiczna (techniki to – badanie dokumentów. 54. ankieta. Mają charakter instrukcji – tym użyteczniejszej im wierniej stosowanej”16. jasnych.badanie dokumentów. analiza dokumentów osobistych. Wrocław 1974. Kamińskiego „Techniki badawcze to przede wszystkim sposoby zbierania materiału oparte na starannie opracowanych dyrektywach (dokładnych. niekiedy techniki projekcyjne.dyspozycje i arkusz obserwacji .metoda indywidualnych przypadków (techniki to – wywiad. 2. ścisłych). Narzędzia badawcze: . technika. Metoda. . T. .metoda sondażu diagnostycznego (technika to ankieta).techniki socjometryczne 3. Kamiński.obserwacja . Metodologia pedagogiki społecznej.kwestionariusz wywiadu . czasami elementy obserwacji uczestniczącej). Zakład Narodowy im. Metody 16 A. testy). procedura badawcza w pedagogice empirycznej.test socjometryczny .ankieta . . weryfikowanych w badaniach różnych nauk społecznych i dzięki temu posiadających walor użyteczności międzydyscyplinarnej.wywiad .eksperyment pedagogiczny. wywiad. Wroczyński. [w:] R. s.kwestionariusz ankiety . obserwacja.1. . analiza treści.). Pilch (red. Metody badań pedagogicznych: . Ossolińskich. Techniki badań pedagogicznych: .skale Techniki badawcze Według A.

Pod względem merytorycznym metoda monograficzna prowadzi do rozpoznania struktury i efektywności działań wychowawczych. Monografia to metoda badań. że metoda ta ma znaczenie przy instytucji wychowawczo – oświatowych lub zjawisk edukacyjnych instytucjonalnie zlokalizowanych. 73. w celu postawienia diagnozy określonych niedomogów i opracowania koncepcji ewentualnych ulepszeń. staranniej dopracowanym zmysłem badawczym i posługiwaniem się większą i różnorodną ilością narzędzi badawczych. której przedmiotem są instytucje wychowawcze w rozumieniu placówki lub instytucjonalne formy działalności wychowawczej. ale także zasobu naszej wiedzy. Pilch. wielość narzędzi badawczych np. badanie dokumentacji szkolnej. 17 T. 18 Tamże. Zasady badań pedagogicznych. notatki z rozmów) oraz konieczność istnienia generalnej koncepcji wiążącej w celową jedność różnorodne poczynania badawcze. w tym głównie złożona struktura zabiegów technicznych. zasad i efektywności działań wychowawczych oraz opracowania koncepcji ulepszeń prognoz rozwojowych18. Rezultatem eksperymentu są zawsze określone zmiany lub ich brak.76 . s. arkusze lub dzienniki obserwacji. lub jednorodne zjawiska społeczne. przemawia za zaliczeniem eksperymentu pedagogicznego do metod badawczych w pedagogice17. zmiany nie tylko pochodzące z badanego układu (chociaż one są najważniejsze). Warszawa. Te różnice. prowadzące do gruntownego rozpoznania struktury instytucji. Monografia pedagogiczna W badaniach pedagogicznych przyjęto. s.Eksperyment Jest metodą polegającą na wywołaniu lub zmienieniu procesów przez wprowadzenie do nich jakiegoś czynnika i obserwowaniu zmian pod jego wpływem zachodzących. Bauman. T. Zdaniem niektórych pedagogów eksperyment jest szczególnym przypadkiem obserwacji różniący się bardziej złożoną strukturą. Wydawnictwo „Żak”.

. 19 T.. Zależy to od charakteru i złożoności poszczególnego przypadku. instytucji lub do badania dynamiki wewnętrznej i przeobrażeń zbiorowości społecznej. adaptacja społeczna wychowanków domów dziecka itp. Metoda sondażu diagnostycznego Badania sondażowe obejmują wszelkiego rodzaju zjawiska społeczne istotne dla wychowania. Niekiedy pomocne mogą być techniki projekcyjne i testy. ich tendencje i nasilenia itp.cit. Badania prowadzone tą metodą posługują się dość nielicznymi technikami badawczymi. Zasady……op. Metoda ta może być realizowana za pośrednictwem różnorodnych technik. s. które nie posiadają instytucjonalnej lokalizacji.Metoda monograficzna jest łatwa w realizacji. uwikłanych w kreślone sytuacje wychowawcze.. (. trudności dydaktycznych i wychowawczych.) Metoda indywidualnych przypadków jest sposobem badań. Chodzi tu o zjawiska. znakomicie uzupełnia go obserwacja i analiza dokumentów osobistych. wedle której odnosi sie ona do badania układów społecznych. bardzo często wprowadza elementy obserwacji uczestniczącej. stany świadomości społecznej.. Doskonałym zainteresowaniem dla tej metody mogą stać się problemy dotyczące np. nadaje się do systematycznej weryfikacji funkcji złożonych danej instytucji oraz planowania ulepszeń i kontroli ich funkcjonowania. opinie i poglądy określonych zbiorowości. 123. ankiety lub wywiady. narastanie badanych zjawisk. polegających na analizie jednostkowych losów ludzkich. Prawie zawsze posługuje się badaniem dokumentacji. są jakby rozproszone w społeczeństwie. Najbardziej użyteczną techniką jest wywiad. Metoda indywidualnych przypadków Metoda ta w badaniach pedagogicznych sprawdza się do badania biografii ludzkich. sytuacja rodzinna dziecka. Pilch. Odrzuca się więc takie rozumienie tej metody. lub na analizie konkretnych zjawisk natury wychowawczej poprzez pryzmat jednostkowych biografii ludzkich z nastawieniem na opracowanie diagnozy przypadku lub zjawiska w celu podjęcia działań terapeutycznych19.

Wrocław.Badania sondażowe opierają się prawie zawsze na badaniu specjalnie dobranej próby reprezentacyjnej z populacji generalnej. Powinno się stosować kilka metod badawczych. analiza dokumentów osobistych. Obserwacja można nazwać prostą nieplanowaną rejestrację zdarzeń i faktów. może z powodzeniem być przedmiotem sondażu diagnostycznego. 20 T. Obserwacja otwarta spełnia także ważną rolę w początkowym etapie każdej planowanej działalności badawczej. Obserwacja jest najbardziej wszechstronną techniką gromadzenia materiałów. W badaniach sondażowych najczęściej występujące techniki to wywiad. natomiast „Młodzież nadużywająca alkoholu” może być objęta studium indywidualnych przypadków. ale także proces kontrolowanej obserwacji systematycznej z użyciem skomplikowanych technik pomocniczych (kamery. Np. Uzyskuje się ogólną wiedzę o badanym przedmiocie. s. Daje ona sumę wiedzy o przedmiocie zainteresowań lub pracy. techniki statystyczne i inne. Stosuje ją w praktyce każdy nauczyciel i organizator.Gdańsk 1971.Warszawa. Ponadto stosując więcej metod otrzymujemy źródło dodatkowej wiedzy i czynnik kontroli i rzetelności badań. Z uwagi na jej wszechstronność i jej złożoność istnieją niekiedy tendencje do nazywania jej metoda badawczą. Metodologia pedagogicznych badań środowiskowych. polegającą na gromadzeniu danych drogą spostrzeżeń20. ankieta. 82.Kraków. Żadna z metod nie powinna występować jako jedyna. Techniki Obserwacja Obserwacja jest czynnością badawczą. alkoholizm jako zjawisko społeczne nie da się umiejscowić ani demograficznie ani terytorialnie. że nie mogą jej objąć ramy jednej metody. z uwagi na to że rzeczywistość wychowawcza jest tak bogata. Pilch. magnetofonu i arkuszy obserwacyjnych włącznie). pozwalając na sprawniejsze działanie w określonej dziedzinie. Obserwacja otwarta albo swobodna. wpływ uświadomienia prowadzonego przez ten komitet na alkoholizm młodzieży – może być przedmiotem eksperymentu. Najpopularniejszą obserwacją jest tzw. . Działalność komitetu antyalkoholowego może być przedmiotem monografii.

ujednolicone.skategoryzowany (ma usystematyzowane pytania. zdarzenia i okoliczności mające związek z danym zagadnieniem. opisów. Aczkolwiek tu można też zastosować elementy kontroli np. Można również gromadzić materiał badawczy za pomocą notatek. Główne typy wywiadów: . gdy grupa badana jest poinformowana o roli badającego.występuje wtedy gdy badana grupa nie jest świadoma roli. Narzędziem obserwacji jest np. które objąć ma obserwacja. Prowadzenie takiej obserwacji nazywa się niekontrolowaną. zapewnia większą ścisłość i porównywalność danych) . materiały dajemy do czytania osobie towarzyszącej zorientowanej w koncepcji badań. Może mieć dwie postacie jawna lub ukrytą. Polega na planowym gromadzeniu spostrzeżeń przez określony czas w celu poznania lub wykrycia istniejących zależności między zjawiskami. ukryta . Przy prowadzeniu badań metodą sondażu diagnostycznego obserwacja jest jej nieodzownym etapem przygotowawczym. Wcześniejsza typologia zagadnień nie pozwala na przeoczenie któregoś z nich oraz nadaje określony kierunek badaniom.która daje podstawę do szczegółowego planowania dalszego toku badań. Jawna ma miejsce. rodzajami i kierunkami procesów zachodzących w zbiorowościach społecznych lub instytucjach. uzyskując od niej ocenę materiału w sensie kompletności prawidłowego kierunku. Występuje ona wtedy kiedy badacz staje się uczestnikiem badanej zbiorowości i jest przez nią akceptowany. arkusz obserwacyjny. Służy głównie do poznawania faktów. głównie do sformułowania zagadnień wstępnych i hipotez roboczych. jaką spełnia nowy członek jej grupy. rejestracji dźwiękowej lub fotograficznej. Wyżej zorganizowaną formą obserwacji jest systematyczna obserwacja bezpośrednia lub pośrednia. ściśle ogranicza kolejność i brzmienie stawianych pytań. Szczególnym przypadkiem obserwacji systematycznej jest obserwacja uczestnicząca. Wywiad Wywiad jest to rozmowa badacza z respondentem według opracowanych wcześniej dyspozycji lub w oparciu o specjalny kwestionariusz. opinii i postaw danej zbiorowości. Jest to inaczej kwestionariusz z wytypowanymi wszystkimi zagadnieniami. W określonych rubrykach pod określonym zagadnieniem rejestrujemy wszystkie spostrzeżone fakty.

Zasady…. Stosujemy go tam gdzie badania dokumentów. Stosuje się go wtedy. respondent sam odpowiada na pytania. opinie o zdarzeniach. obserwacji.. Cecha odróżniającą ją od wywiadu jest to. Pytania ankiety SA zawsze konkretne. Najczęściej stosuje się pytania zamknięte opatrzone tzw. s. ankiety Ankieta Jest techniką gromadzenia informacji polegająca na wypełnianiu najczęściej samodzielnie przez badanego specjalnych kwestionariuszy na ogół o wysokim stopniu standaryzacji w obecności lub częściej bez obecności ankietera21. musi ukryty (forma luźnej rozmowy. 21 T. dając potem oznaczony słowem „inne”. w której badający usiłuje przez stosowne jej być skategoryzowany) ukierunkowanie uzyskać interesujące go dane.op. 141. Kafeterią czyli zestawem wszelkich możliwych odpowiedzi.nieskategoryzowany (daje swobodę formułowania pytań oraz zmieniania ich kolejności. fakty. że nie wymaga bezpośredniego kontaktu z badającym.cit. Pilch. kiedy postawy osobiste badanego SA różne od postaw i ról społecznych pełnionych w danej zbiorowości. nie możemy uzyskać pełnej wiedzy o badanym przedmiocie na innej drodze np. . możliwość obliczenia częstotliwości wyboru poszczególnych odpowiedzi. Ankieta jest niezastąpiona w badaniach pedagogicznych gdzie pytamy o cechy zbiorowości. charakterze i przedmiocie wywiadu. a nawet pogłębianie zagadnień przez stawianie pytań dodatkowych) jawny ( badany poinformowany jest o celach. a tym samym utworzenia hierarchii. ścisłe i jednoproblemowe. bądź jeśli przedmiotem wywiadu są zagadnienia drażliwe) indywidualny zbiorowy Wywiad daje cenny materiał poznawczy.. SA także: kafeterie półotwarte gdzie poza zestawem możliwych odpowiedzi dodaje się punkt kafeterie koniunktywne które pozwalają na wybranie kilku odpowiedzi. dane liczbowe.

Ogólne zasady metodologiczne konstruowania narzędzi badawczych 1. wiek.pytania o sprawy prostsze. Należy budować odrębne narzędzia badawcze 3.wybrać teren badań .określić ich celowość . Początek kwestionariusza Etapy pracy badawczej .pytania o sprawy trudniejsze. wstydliwe 4. miejsce zamieszkania. Pytania w narzędziu powinny być podporządkowane celom ogólnym zawartym w problemach badawczych 4. – krótka instrukcja .Konstrukcja kwestionariusza bądź wywiadu 1. Wewnętrzna struktura narzędzi badań ma istotne znaczenie dla wiarygodności uzyskiwanych informacji. Należy trzymać się właściwej kolejności przygotowaniu badań: .konstruować narzędzia badawcze 6. W przypadku badania opinii i faktów konstrukcja pytań powinna odróżniać opisywanie od opiniowania 5. przywracające stan równowagi psychicznej (wygaszające kontakt). Środek kwestionariusza .sformułować problemy badawcze . Musi być surowa dyscyplina w zakresie używanych ścisłości i jednoznaczności używanych pojęć i zadań. o kwestie neutralne bądź przyjemne 3. poziom wykształcenia. Część metryczkowa obejmująca zazwyczaj dane socjodemograficzne: płeć. Końcowa część kwestionariusza pytania o sprawy prostsze. 7. 2. kłopotliwe. Nie można opierać poznania na jednej technice badań 2.

dobór wskaźników do poszczególnych zmiennych 5. Łobucki: „Na ogół wszelkie badania naukowe obejmują następujące etapy: 1. zgromadzenie materiału badawczego 8. a często także hipotez roboczych 3. praca zbiorowa pod kierunkiem naukowym R. statystyczne i ilościowe opracowanie wyników 22 M. „określenie przedmiotu i celu badań 2. opracowanie ostatecznej wersji zagadnienia. s. hipotez roboczych oraz narzędzi badawczych 8. formułowanie problemów. Wroczyńskiego i T. 23 T. Warszawa 1978. wybór tematu badań i osób badanych 4. przygotowanie procedury badań 5. opracowanie teoretyczne”23 H. Łobucki. wybór terenu badań i dobór próby 5. „postawienie i sformułowanie problemu (problemów) badań 2. 81. opracowanie technik badawczych 6. Pilcha. uporządkowanie i przygotowanie materiałów badawczych oraz ich analiza 10. opracowanie procedury badań 7. Metody badań pedagogicznych. Pilch. Pilch wyróżnia następujące etapy badań pedagogicznych: 1. wyłonienie i zdefiniowanie zmiennych 4. 99 . Wrocław – Kraków – Gdańsk 1974. s. (w. badania pilotażowe 7. przeprowadzenie badań”22 T. Muszyński wyróżnia następujące etapy postępowania badawczego: 1.) Metodologia pedagogiki społecznej. Organizacja procesu badawczego w pedagogicznych badaniach środowiskowych. sformułowanie hipotez 4. sprecyzowanie hipotezy roboczej (lub hipotez) 3.M. sformułowanie zagadnienia 3. dobór odpowiednich metod badawczych i opracowanie technik badań 6. sprawdzenie hipotez 11. przeprowadzenie badań 9. opracowanie i uogólnienie wniosków 12. sytuacja problemowa 2.

1 w Ostrowi Mazowieckiej.miasto powiatowe – 28 osób (31.9%) Kobiet .36 – (40. Muszyński. 25Refutacja (łc. wstęp do metodologii pedagogiki.18%) . Nie zanotowano przypadków refutacji25. analiza teoretyczna uzyskanego materiału i wyprowadzenie wniosków”24 4. warszawa 1971. wśród 100 uczniów i 78 nauczycieli z Zespołu Szkół nr. odparcie czyichś zarzutów.wieś – 44 osoby (50%) 24 H. jednak 12 ankiet wypełnianych przez uczniów i 3 ankiety wypełniane przez nauczycieli wypełnione zostały w stopniu niepełnym i nie kwalifikującym ich do obróbki statystycznej.9. s. Refutatio “zbijanie zarzutów”) zbicie argumentów strony przeciwnej.81%) . Po odrzuceniu tych kwestionariuszy analizowano próbę składająca się z: .1%) Mężczyzn Wiek – średnia 17 lat Najmłodsza osoba – 16 lat Najstarsza osoba – 19 lat Miejsce zamieszkania: .miasto – 16 osób (18.75 ankiet dla nauczycieli Charakterystyka próby: Uczniowie: Płeć – 52 – (59. 243 – 244.88 ankiet dla uczniów .5 Opis i charakterystyka badanej grupy Badania ankietowe przeprowadzone zostały w maju 2006 r. .

Opracował Robert Wąsik .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful