WFiIS

LABORATORIUM Z ELEKTRONIKI

Imię i nazwisko: 1. 2. TEMAT:

ROK

GRUPA

ZESPÓŁ

NR ĆWICZENIA

Data wykonania: Data oddania:

Zwrot do poprawy:

Data oddania:

Data zliczenia:

OCENA

CEL ĆWICZENIA
Ćwiczenie ma na celu poznanie budowy, zasady działania i własności liczników asynchronicznych budowanych w oparciu o przerzutniki JK Master-Slave, oraz zasady działania i podstawowych własności liczników scalonych 7492 i 7493.

WSTĘP TEORETYCZNY
Pierwszą część laboratorium opisano w tym rozdziale, gdyż dobrze ilustruje ona zasadę działania i właściwości przerzutników JK. Zbadano poprawność działania przerzutnika JK typu SN7473 sprawdzając jego stany otrzymane na wyjściach Q i Q przy odpowiednim ustawieniu stanów na wejściach J i K. W tym celu układ zapięto w następujący sposób:

Przerzutniki JK-MS – Jacek Mostowicz, Jarosław Mróz

1

• jeżeli na wejście J podamy stan niski. wynika to z budowy przerzutników. w takcie drugim. Jarosław Mróz 2 . czyli będzie cały czas przerzucał stan poprzedni.Aby przerzutnik działał poprawnie to wszystkie jego stany wyjściowe muszą się pokrywać z wynikami przedstawionymi w tabeli poniżej: J 0 0 1 1 K 0 1 0 1 Qn +1 Qn 0 1 Qn Każdy z czterech stanów wyjściowych Q ma odmienna nazwę. Są one zbudowane w konfiguracji Master-Slave. że przerzutnik pracuje w systemie dwutaktowym. Najpierw w reakcji na narastające zbocze zegara wiadomość jest podawana do części Master przerzutnika. czyli stan wysoki na wyjściu. • jeżeli na wejścia J. na którego wejścia J i K. a na K stan wysoki to otrzymujemy funkcję RESET czyli na wyjściu otrzymujemy stan niski. K podamy same jedynki to przerzutnik będzie przerzucał stany przeciwne do Q . gdy sygnał zegara jest w zakresie swojego zbocza opadającego. a potem. Poniższy rysunek obrazuje sposób działania przerzutnika: Efektem pracy przerzutnika. dlatego mamy Q . • jeżeli podamy stany niski i wysoki odwrotnie od poprzedniej sytuacji. których używano na ćwiczeniach. a także na wejście CLR podjemy stan wysoki jest wykres wyjścia Q: Przerzutniki JK-MS – Jacek Mostowicz. to otrzymamy funkcję SET. informacja ta jest przepisywana do przerzutnika drugiego – Slave. Oznacza to. w odpowiedzi na opadające zbocze impulsu. a co za tym idzie i funkcje: • jeżeli podamy na wejścia J i K same zera to przerzutnik będzie w stanie HOLD. czyli na wyjściu mamy Q . ponieważ zmiana może nastąpić dopiero. Stany na wyjściu pojawiają się w ściśle określonym czasie.

K) otrzymano następujące wyniki : J 1 0 1 0 K 1 1 0 0 Q 103. Badano działanie dwubitowego asynchronicznego licznika binarnego (często nazywany także licznikiem modulo 4). które posiadają wiele przerzutników. gdy zmieni się stan przerzutnika pierwszego.Badając wartości napięć na wyjściach (dla wszystkich kombinacji wartości J. a na ich wejście podawany jest szybki sygnał.3mV 104. w skład którego wchodzi kilka przerzutników (minimum 2).8V 93. W ćwiczeniu wykorzystano dwa przerzutniki (układ SN7473).9mV 93. Jest to poważną wadą dla układów. Stan drugiego przerzutnika może się zmienić tylko wtedy.6mV 3. Dlatego istnieje drugi typ liczników – synchroniczne (maja także pewne wady. sygnał zegarowy podajemy tylko na jedno (pierwsze) wejście CLK.77V 3.4mV OPRACOWANIE POMIARÓW 1.71V 3.1. Czas propagacji takiego licznika jest sumą opóźnień użytych przerzutników. Jarosław Mróz 3 . Takie liczniki charakteryzują się sumowaniem czasów propagacji przez przerzutnik. ale wyeliminowano w tych licznikach błędy wynikające z sumowania czasów propagacji) Układ poglądowy używany w ćwiczeniu przedstawiono poniżej: Przerzutniki JK-MS – Jacek Mostowicz. w takich licznikach mogą pojawiać się błędy spowodowane przez opóźnienia spowodowane przez czasy propagacji. Licznik asynchroniczny to taki licznik. które pochodzi od poprzedniego przerzutnika. Kolejne przerzutniki włączają się dopiero po wymuszeniu.78V Q 3.

które tworzyły słowo dwubitowe. Do wejść J i K przyłożono jedynkę logiczną (stan H). Przedstawiono to za pomocą grafu (jak i na powyższym wykresie): Tablica stanów: numer impulsu 1 2 3 4 5 6 stan w systemie dziesiętnym 0 1 2 3 0 1 QA 0 1 0 1 0 1 QB 0 0 1 1 0 0 Przerzutniki JK-MS – Jacek Mostowicz. Po czterech impulsach licznik powraca do stanu początkowego.Badano stan wyjść QA i QB . Jarosław Mróz 4 . Na poniższym wykresie widać stan licznika po kolejnych impulsach: Liczba możliwych kombinacji stanów wyjściowych wynosi cztery.

Jarosław Mróz 5 .1. Przerzutniki JK-MS – Jacek Mostowicz. Następnie do powyższego układu dodano układ UCY7400 i badano w jakim kodzie pracuje taki układ z wyjściem ABCD.2. Poniższy rysunek poglądowo ilustruje badany układ: Poniższy wykres przedstawia obraz z oscyloskopu dla wyjść ABCD.

aby liczył do 3. Kolejną częścią laboratorium było zaprojektowanie licznika asynchronicznego modulo 3. aby licznik liczył po kolei.2. Jarosław Mróz 6 . dlatego można za pomocą licznika modulo 4 i odpowiedniej bramki tak ustawić liczbę stanów wyjściowych. która dla stanu 11 przyjmuje na wyjściu stan 0.1. Najprostszym rozwiązaniem będzie sprawienie. Możemy to osiągnąć za pomocą odpowiednio włączonej bramki NAND. Wyjście bramki należy teraz podać na wejście CLR co spowoduje wykasowanie przerzutników i rozpoczęcie liczenia od nowa. Licznik ten wykorzystuje jedynie 3 możliwe stany z 4 dostępnych. tzn. a nie do 4. 00 01 10 i przy stanie 11 zamieniał go na stan 00. Poniżej znajduje się schemat układu wykorzystanego w pomiarach: Przerzutniki JK-MS – Jacek Mostowicz.

Po trzecim impulsie licznik powraca do stanu początkowego.Poniżej przedstawiono wykres z oscyloskopu dla rozpatrywanego układu: Liczba możliwych kombinacji stanów wyjściowych wynosi 3. Przedstawiono to za pomocą grafu (jak i na powyższym wykresie): Tablica stanów: numer impulsu 1 2 3 4 5 stan w systemie dziesiętnym 0 1 2 0 1 QA 0 1 0 0 1 QB 0 0 1 0 0 Przerzutniki JK-MS – Jacek Mostowicz. Jarosław Mróz 7 .

Jest to czas potrzebny na ustalenie się stanów wszystkich wyjść. a także czasy wyzerowania licznika. wynikają one z sumowania się czasów propagacji przez dołączoną do układu bramkę. Przerzutniki JK-MS – Jacek Mostowicz. a n jest liczbą przerzutników w układzie. Efekt taki jest nie pożądany. Dlatego też lepszym rozwiązaniem jest korzystanie z liczników synchronicznych. czasów dotarcia impulsu do bramki oraz z bramki do przerzutnika. Jarosław Mróz 8 . które to zostaną omówione w następnym punkcie. W praktyce czas ten wyraża się wzorem: Tp = nt p gdzie t p jest czasem propagacji pojedynczego przerzutnika. który wyniósł Tp = 36ns .Na oscyloskopie można zauważyć na wyjściu QA szpilki w czasie kiedy na przebiegu czasu jest zbocze opadającym. Zmierzono czas propagacji.

na wejście 2K i 1K stan wysoki. • • na wejście 1J możemy podąć sygnał z QB .2. że: • na wejście 2J możemy podąć sygnał z QA . W tym punkcie omówiono licznik synchroniczny modulo 3. 2J 0 1 x 0 2K x x x x 1J 1 x 0 1 1K x 1 x x QB 0 0 1 0 QA 0 1 0 0 Z tabeli wynika.2. Dzięki niej wyznaczono stany wejść J i K. a na wejścia CK1 i CK 2 ten sam sygnał wejściowy. Jarosław Mróz 9 . Dodatkowo na wejścia CR1 i CR 2 podaje stan wysoki. Poniżej przedstawiono schemat zbudowanego układu: Przerzutniki JK-MS – Jacek Mostowicz. Aby poprawnie skonstruować układ użyto tabeli przedstawionej poniżej.

że w liczniku synchronicznym nie występuje szpilka.Na poniższych rysunkach przedstawiono i porównano liczniki modulo 3 synchroniczny i asynchroniczny. Jarosław Mróz 10 . Przerzutniki JK-MS – Jacek Mostowicz. o której wspominano w poprzednim punkcie. licznik modulo 3 synchroniczny licznik modulo 3 asynchroniczny Warto zauważyć.

który został przedstawiony poglądowo na poniższym rysunku: Układ wykorzystany do pomiarów wygląda następująco: Przerzutniki JK-MS – Jacek Mostowicz. Jarosław Mróz 11 .3. W tej części należało zbadać układ.

Jarosław Mróz 12 .Poniżej przedstawiono przebieg stanów odczytany dla tego układu z oscyloskopu: Graf przejść dobrze ilustruje przebieg stanów w tym układzie: Układ ten jest licznikiem synchronicznym modulo 3. Przerzutniki JK-MS – Jacek Mostowicz.

. Pracę takiego licznika można zilustrować następującą sekwencją (tablicą stanów): X 0 1 2 3 4 5 6 7 8 Q2 0 0 0 0 1 1 1 1 0 Q1 0 0 1 1 0 0 1 1 0 Q0 0 1 0 1 0 1 0 1 0 Pozycja X oznacza numer kolejnego impulsu zliczanego. Przerzutniki JK-MS – Jacek Mostowicz.asynchroniczny modulo 6: Do budowy tego układu należy użyć trzech przerzutników. Po zliczeniu sześciu impulsów ma nastąpić powrót do warunku początkowego Q2Q1Q0 = 000 . Wartości Q2Q1 = 11 powinny wyzerować licznik. zanim pojawi się impuls siódmy. Dla stanu QAQB QC = 111 następuje zerowanie licznika i powrót do stanu zerowego.asynchroniczny modulo 7: Poniżej przedstawiono poglądowy schemat układu. Po wprowadzeniu sześciu impulsów licznik zostaje wyzerowany. W tym punkcie przedstawiono poglądowe schematy liczników: . Jarosław Mróz 13 . a cykl pracy licznika szeregowego należy skrócić o dwa stany.4.

zliczających do wartości parzystych jak i nieparzystych. Christoph Schenk Układy półprzewodnikowe [2] – Zbigniew Kulka. Zbudowaliśmy z nich kilka różnych liczników.WNIOSKI Na laboratoriach zapoznaliśmy się z pracą przerzutników. Poznaliśmy dwa podstawowe typy liczników synchroniczne i asynchroniczne. dlatego też stosuje się połączenia liczników synchronicznych i asynchronicznych tak. Jarosław Mróz 14 . Michał Nadachowski Liniowe układy scalone i ich zastosowanie Przerzutniki JK-MS – Jacek Mostowicz. aby wykorzystać zalety każdego z nich. zwłaszcza w układach liczących do dużych sum ponieważ nie występują na nich błędy wynikające z sumowania się czasów propagacji. że liczniki synchroniczne są lepsze do dokładnego zliczania impulsów. Na podstawie pomiarów możemy stwierdzić. Z drugiej jednak strony budowa liczników synchronicznych liczących do dużych wartości jest bardziej skomplikowana. LITERATURA [1] – Urlich Tietze.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful