Professional Documents
Culture Documents
Rzeczypospolitej Polskiej
Kadencja VI
Sprawozdanie Stenograficzne
z 77 posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Wa r s z a w a
2010
str. str.
TREŚĆ
(Na posiedzeniu przewodniczą marszałek Sejmu smo – projekt uchwały w sprawie zarządzenia ogól-
Grzegorz Schetyna oraz wicemarszałkowie Stefan nopolskiego referendum w sprawie przyszłości Pań-
Niesiołowski, Jerzy Wenderlich i Ewa Kierzkowska) stwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.
Zgodnie z propozycją referendum miałoby się odbyć
tego samego dnia co wybory do samorządu teryto-
Marszałek: rialnego. Panie marszałku, dlaczego ta sprawa nie
jest przedmiotem obrad Sejmu? Proszę bardzo, to jest
Wznawiam obrady. pismo do pana marszałka.
Przypominam, że na sekretarzy dzisiejszych ob-
rad powołałem pana posła Jana Dziedziczaka i panią
poseł Katarzynę Matusik-Lipiec, która prowadzić Marszałek:
będzie protokół i listę mówców.
Proszę posła sekretarza o odczytanie komuni- To nie jest wniosek formalny. Przekazałem to pi-
katów. smo w celu zasięgnięcia opinii prawnej i będziemy
nad tym procedować.
Dziękuję bardzo.
Sekretarz Poseł Jan Dziedziczak: Właściwe komisje przedłożyły dodatkowe spra-
wozdania o projektach ustaw:
Bardzo dziękuję. — o zmianie ustawy Kodeks postępowania admi-
Uprzejmie informuję, że w dniu dzisiejszym odbę- nistracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu
dą się posiedzenia Komisji: przed sądami administracyjnymi,
— Finansów Publicznych – bezpośrednio po za- — o zmianie ustawy o utworzeniu Polskiej Agen-
kończeniu głosowań, cji Rozwoju Przedsiębiorczości.
— Nadzwyczajnej do rozpatrzenia niektórych pro- Sprawozdania te zostały paniom i panom posłom
jektów ustaw z zakresu prawa wyborczego – bezpo- doręczone odpowiednio w drukach nr 3402-A i 3450-A.
średnio po zakończeniu głosowań, W związku z tym, po uzyskaniu jednolitej opinii
— Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfika- Konwentu Seniorów, podjąłem decyzję o uzupełnie-
cjach – bezpośrednio po zakończeniu głosowań, niu porządku dziennego o punkty obejmujące trzecie
— Rolnictwa i Rozwoju Wsi – godz. 11.30, czytania tych projektów.
— do Spraw Służb Specjalnych – godz. 12, Prezydium Sejmu, po zasięgnięciu opinii Konwen-
— Finansów Publicznych – godz. 12. Dziękuję tu Seniorów, przedłożyło wnioski w sprawie:
bardzo. — wyboru składu osobowego Komisji Nadzwy-
czajnej do rozpatrzenia projektów ustaw o zmianie
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz projektów
Marszałek: ustaw z nimi związanych,
— zmian w składach osobowych komisji sejmo-
Dziękuję bardzo. wych,
Bardzo proszę, pan poseł Szyszko zada pytanie. — wyboru składu osobowego Komisji Innowacyj-
Czas –1 minuta. ności i Nowoczesnych Technologii.
Wnioski te zostały paniom i panom posłom dorę-
czone odpowiednio w drukach nr 3560, 3561 i 3562.
Poseł Jan Szyszko: W związku z tym, po uzyskaniu jednolitej opinii
Konwentu Seniorów, podjąłem decyzję o uzupełnie-
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W dniu niu porządku dziennego o punkty obejmujące rozpa-
15 października br. wpłynęło do pana marszałka pi- trzenie tych wniosków.
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
200 Punkt 1. porządku dziennego – głosowanie
Marszałek Marszałek:
W głosowaniu wzięło udział 399 posłów. Za było Dziękuję bardzo.
184 posłów, przeciw – 215, nikt się nie wstrzymał.
Stwierdzam, że Sejm wniosek mniejszości odrzucił.
W poprawce 3. do art. 24 ustawy nowelizowanej Poseł Henryk Kowalczyk:
wnioskodawcy proponują dodać ust. 5c.
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki. …aby gigantyczną nieudolność rządu Platformy
Przystępujemy do głosowania. Obywatelskiej i PSL-u (Wesołość na sali, oklaski)
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 3. w ostatnich 3 latach próbować naprawiać poprzez
poprawki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk. sięganie do kieszeni podatników. Argumentacja, że
Kto jest przeciw? podatek VAT nie dotknie najbiedniejszych, jest oczy-
Kto się wstrzymał? wiście fałszywa, dlatego że płatnikiem VAT-u jest
W głosowaniu wzięło udział 401 posłów. Za było konsument, a na konsumpcję idzie najwięcej środków
finansowych najbiedniejszych ludzi. Dlatego jeszcze
394 posłów, przeciw – 7, nikt się nie wstrzymał.
raz apelujemy o refleksję nad tą poprawką i wycofa-
Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął.
nie się z podwyżki VAT-u, a także zaakceptowanie
W poprawce 4. do art. 39 ust. 2 ustawy nowelizo-
naszej propozycji oraz przejście do procedowania nad
wanej wnioskodawcy proponują dodać pkt 6.
nią, czyli nad propozycją wprowadzenia podatku
Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki. bankowego. Dziękuję. (Oklaski)
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 4.
poprawki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk. Marszałek:
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał? Dziękuję bardzo.
W głosowaniu wzięło udział 400 posłów, wszyscy Przystępujemy do głosowania.
byli za. Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 5.
Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął. poprawki, wraz z konsekwencją, zechce podnieść
W poprawce 5. wnioskodawcy proponują, aby rękę i nacisnąć przycisk. (Wesołość na sali)
w projekcie ustawy skreślić art. 19. Kto jest przeciw?
Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki. Kto się wstrzymał?
Konsekwencją przyjęcia tej poprawki będzie skre- W głosowaniu wzięło udział 400 posłów. Za było
ślenie art. 23 i 35. 186, przeciw – 211, wstrzymało się 3.
(Poseł Henryk Kowalczyk: Pytanie) Stwierdzam, że Sejm poprawkę odrzucił.
Pytanie zada pan poseł Henryk Kowalczyk, klub W poprawce 6. wnioskodawcy proponują nowe
PiS. brzmienie art. 61a dodawanego w ustawie Prawo te-
1 minuta. lekomunikacyjne.
Bardzo proszę. Komisja wnosi o przyjęcie tej poprawki.
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 6.
Poseł Henryk Kowalczyk: poprawki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.
Kto jest przeciw?
Panie Marszałku! Panie Premierze! Wysoka Izbo! Kto się wstrzymał?
W głosowaniu wzięło udział 405 posłów. Za było
Poprawka, którą zgłaszamy, proponuje rezygnację
401, przeciw – 4.
z podniesienia stawki VAT na rok 2011. Według ar-
Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął.
gumentacji rządu podwyżka VAT-u będzie miała
W poprawce 7. wnioskodawcy proponują, aby
skutki finansowe w wysokości ok. 4–5 mld zł. Klub
w projekcie ustawy dodać art. 25a zawierający zmia-
Prawo i Sprawiedliwość zaproponował inne rozwią- ny do ustawy o biokomponentach i biopaliwach cie-
zanie, które pozwoli na uzyskanie podobnych wpły- kłych.
wów do budżetu – podatek bankowy. Stosowny pro- Z poprawką tą łączą się poprawki 9., 11. i 12.
jekt został złożony. Nad tymi poprawkami głosować będziemy łącznie.
Mam pytanie do pana marszałka: Na jakim etapie Komisja wnosi o ich odrzucenie.
procedowania jest złożony przez Prawo i Sprawiedli- Przystępujemy do głosowania.
wość projekt, bo trudno dopuścić możliwość, aby nie- Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem po-
udolność rządu Prawa i Sprawiedliwości, która do- prawek 7., 9., 11. i 12., zechce podnieść rękę i naci-
prowadziła do gigantycznych zadłużeń Polski… (We- snąć przycisk.
sołość na sali, długotrwałe oklaski) Kto jest przeciw?
(Głosy z sali: Brawo!) Kto się wstrzymał?
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
202 Punkt 1. porządku dziennego – głosowanie
Marszałek Marszałek:
W głosowaniu wzięło udział 410 posłów. Za było Do kogo jest to pytanie, panie pośle?
214, przeciw – 193, wstrzymało się 3.
Stwierdzam, że Sejm poprawki przyjął.
W poprawce 8. wnioskodawcy proponują, aby Poseł Henryk Kowalczyk:
w projekcie ustawy skreślić art. 27.
Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki. …na ok. 40 tys. zł.
Konsekwencją przyjęcia tej poprawki będzie skre-
ślenie art. 34. Marszałek:
Przystępujemy do głosowania.
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 8.
Do kogo jest pytanie?
poprawki, wraz z konsekwencją, zechce podnieść
rękę i nacisnąć przycisk.
Kto jest przeciw? Poseł Henryk Kowalczyk:
Kto się wstrzymał?
W głosowaniu wzięło udział 411 posłów. Za było Proszę sobie to wyobrazić. Teraz jest więc roz-
217, przeciw – 194. paczliwa próba szukania oszczędności poprzez tę
Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął. ustawę okołobudżetową. Gdzie tych oszczędności się
Poprawkę 9. już rozpatrzyliśmy. szuka? W obniżeniu zasiłku pogrzebowego, czyli nie
W poprawce 10. wnioskodawcy proponują, aby dość, że rodzinę dotknie nieszczęście, to jeszcze uka-
w ustawie o finansach publicznych dodać art. 11a. rzemy ją tym, że zasiłek pogrzebowy zostanie zmniej-
Komisja wnosi o odrzucenie tej poprawki. szony. Oczywiście jest problem VAT-u, likwidacji ulg
Przystępujemy do głosowania. akcyzowych na biopaliwa, a już najbardziej drama-
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 10. tyczne zjawisko powstanie w sferze bezrobocia. Ob-
poprawki, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk. cięcie środków Funduszu Pracy o 2/3 sprawia, że
Kto jest przeciw? praktycznie przestaje on istnieć. 400 tys. ludzi zosta-
Kto się wstrzymał? nie w przyszłym roku pozbawionych jakiejkolwiek
W głosowaniu wzięło udział 406 posłów. Za było pomocy finansowej. Jeszcze raz apeluję i pytam: Czy
215, przeciw – 191. nie można znaleźć w innych miejscach, proponowa-
Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął. nych przez Prawo i Sprawiedliwość, oszczędności
Poprawki 11. i 12. już rozpatrzyliśmy. w budżecie, a nie szukać ich u najbiedniejszych ludzi
Przystępujemy zatem do głosowania nad całością poprzez wprowadzenie konsumpcyjnego podatku
projektu ustawy... VAT i obniżenie zasiłku pogrzebowego? Dziękuję.
(Głos z sali: Pytanie.) (Oklaski)
Czas na zadanie pytania – 1 minuta.
Pan poseł Henryk Kowalczyk, Prawo i Sprawie-
dliwość. Marszałek:
Przystępujemy zatem do głosowania nad całością
Poseł Henryk Kowalczyk: projektu ustawy.
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem w ca-
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Oczywiście łości projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw
gdyby przeliczyć zadłużenie, które powstało za rządu związanych z realizacją ustawy budżetowej, w brzmie-
Prawa i Sprawiedliwości przez 2 lata, to wyniosłoby niu proponowanym przez Komisję Finansów Publicz-
ono 40 mld zł. nych, wraz z przyjętymi poprawkami, zechce pod-
(Głos z sali: Brawo!) nieść rękę i nacisnąć przycisk.
Przez 3 lata Platforma Obywatelska zadłużyła Kto jest przeciw?
Polskę na ponad 300 mld zł. (Gwar na sali, oklaski) Kto się wstrzymał?
To jest już prawie 8 tys. na głowę mieszkańca. W głosowaniu wzięło udział 410 posłów. 220 było
za, 190 – przeciw.
Stwierdzam, że Sejm uchwalił ustawę o zmianie
Marszałek: niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy
budżetowej.
Do kogo jest to pytanie? Powracamy do rozpatrzenia punktu 2. po-
rządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Infra-
struktury oraz Komisji Skarbu Państwa o rzą-
Poseł Henryk Kowalczyk: dowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ko-
mercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji
Na przykład 5-osobowa rodzina została obciążona przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje
długiem przez państwa rząd... Państwowe”.
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Punkty 2. i 3. porządku dziennego – głosowanie 203
Marszałek Marszałek:
od niektórych przychodów osiąganych przez osoby Proszę o odpowiedź przedstawiciela wnioskodaw-
fizyczne. ców pana posła Sławomira Neumanna.
Powracamy do rozpatrzenia punktu 20. po-
rządku dziennego: Pierwsze czytanie poselskie-
go projektu ustawy o zmianie ustawy o Banku Poseł Sławomir Neumann:
Gospodarstwa Krajowego oraz niektórych in-
nych ustaw. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Próbowałem to
Sejm wysłuchał uzasadnienia projektu ustawy wczoraj panu posłowi wyjaśnić.
przedstawionego przez pana posła Sławomira Neu- (Głos z sali: Tak, wyjaśnić.)
manna oraz przeprowadził dyskusję. Warto byłoby, żeby pan poseł z tej mównicy nie
W dyskusji zgłoszono wniosek o odrzucenie pro- straszył znowu Polaków tym, że któryś z polskich
jektu ustawy w pierwszym czytaniu. banków ma problemy. Bank Gospodarstwa Krajowe-
Odrzucenie tego wniosku będzie oznaczało, że go jako bank państwowy, powołany jeszcze dekretem
Sejm – zgodnie z propozycją zaopiniowaną przez Pre- prezydenta w II Rzeczypospolitej, jest w dobrej sytu-
zydium Sejmu – skierował ten projekt do Komisji acji i kondycji finansowej.
Finansów Publicznych. (Głos z sali: Tak jak państwo.)
Pytanie chce zadać pan poseł Stawiarski. Bank Gospodarstwa Krajowego jest bankiem, po-
Czas na zadanie pytania – 1 minuta. przez który polski rząd, także za czasów Prawa
Bardzo proszę. i Sprawiedliwości, wspierał i promował programy
społeczno-gospodarcze Polski. Od tego bowiem ten
bank jest. Ta ustawa ma go wzmocnić jeszcze bar-
Poseł Jarosław Stawiarski: dziej, żeby mógł lepiej działać na rzecz polskich sa-
morządów, na rzecz wykorzystania środków unij-
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Mini- nych. Daje szansę, natomiast nic nie zmienia.
strze! Zacytuję państwu opinię Narodowego Banku Inwestycja w PKO BP jest dla tego banku inwe-
Polskiego: „Proponowane w projekcie ustawy zmiany stycją dobrą, bo na niej on nie straci. To, że ma akcje
i ich skutki są daleko idące. Dlatego Narodowy Bank PKO BP, to także chyba nie powinno być przez pań-
Polski zwraca uwagę na konieczność istotnego pogłę- stwa kontestowane, bo to jest bank państwowy.
bienia uzasadnienia projektu ustawy praktycznie Ta nowelizacja wzmacnia Bank Gospodarstwa
w każdym z zawartych punktów, a przede wszystkim Krajowego. Chciałbym jednak podkreślić szczególnie
przedstawienia argumentacji uzasadniającej całość jedną kwestię. Bank Gospodarstwa Krajowego dzisiaj
nowelizacji i celowość podejmowania procesu legisla- jest w dobrej sytuacji i kondycji finansowej i spełnia
cyjnego dla dokonywania takiej a nie innej grupy wszystkie kryteria wynikające z Prawa bankowego.
zmian”. Przypomnę kolegom posłom, że to jest opinia Dziękuję bardzo. (Oklaski)
pana prof. Belki, prezydenckiego prezesa Narodowe-
go Banku Polskiego.
Dlaczego złożyliśmy wniosek o odrzucenie projek- Marszałek:
tu w pierwszym czytaniu? Są dwie możliwości, dla-
czego państwo nowelizujecie w trybie ekstraordyna- Dziękuję.
ryjnym ten projekt, bez opinii rządu, bez opinii KNF, Przystępujemy do głosowania.
który 20 lipca złożyła tylko grupa posłów. Nie pocze- Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem wnio-
kaliście nawet na opinię Odysa polskich finansów, sku o odrzucenie w pierwszym czytaniu poselskiego
czyli ministra Rostowskiego. Czy ta pilna nowelizacja projektu ustawy o zmianie ustawy o Banku Gospo-
przez grupę posłów oznacza, że Bank Gospodarstwa darstwa Krajowego oraz niektórych innych ustaw,
Krajowego jest na granicy bankructwa wskutek dzia- zawartego w druku nr 3479, zechce podnieść rękę
łań podejmowanych w związku z zakupem 10% akcji i nacisnąć przycisk.
PKO BP w ubiegłym roku? (Dzwonek) Czy też dlate- Kto jest przeciw?
go, że finanse państwa są w bardzo opłakanym sta- Kto się wstrzymał?
nie, że państwo oszukujecie społeczeństwo, że po- Głosowało 410 posłów. Za było 157, przeciw – 218,
przez tę nowelizację chcecie obejść art. 220 Konsty- wstrzymało się 35.
tucji Rzeczypospolitej, że w związku z tym wasze 3- Stwierdzam, że Sejm wniosek odrzucił, a tym sa-
-letnie rządy są po prostu katastrofą i będziecie mym skierował ten projekt do Komisji Finansów
chcieli ukrywać deficyt finansów publicznych poprzez Publicznych.
stworzenie megabanku zwanego Bankiem Gospodar- Powracamy do rozpatrzenia punktu 22. po-
stwa Krajowego, który przejmie część funkcji Naro- rządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Admi-
dowego Banku Polskiego, banków hipotecznych nistracji i Spraw Wewnętrznych o rządowym
i będzie po prostu ukrywał deficyt finansów publicz- projekcie ustawy o zmianie ustawy o cudzoziem-
nych? Dziękuję. (Oklaski) cach oraz niektórych innych ustaw.
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Punkty 22., 23., 24. i 25. porządku dziennego – głosowanie 209
Poseł Tadeusz Iwiński łecznej i Rodziny oraz Komisji Zdrowia w celu rozpa-
trzenia.
z najbardziej kuriozalnych sytuacji, używając języka Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 47.
określonych środowisk, haniebnych – obok nieprzy- porządku dziennego: Głosowanie nad wnioskiem
stąpienia Polski do Karty Praw Podstawowych Unii o odrzucenie w pierwszym czytaniu poselskiego
Europejskiej. Kiedy to zostanie dokonane, po 13 la- projektu ustawy o zmianie ustawy o pobieraniu,
tach? Pytam, bo to jest standard europejski. (Poru- przechowywaniu i przeszczepianiu komórek,
szenie na sali) tkanek i narządów (druk nr 3470).
Na poprzednim posiedzeniu Sejm wysłuchał uza-
sadnienia projektu ustawy przedstawionego przez
Marszałek: panią poseł Małgorzatę Kidawę-Błońską oraz prze-
prowadził dyskusję.
Przystępujemy do głosowania. W dyskusji zgłoszono wniosek o odrzucenie pro-
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem wnio- jektu ustawy w pierwszym czytaniu.
sku o odrzucenie w pierwszym czytaniu poselskiego Poddam ten wniosek pod głosowanie.
Odrzucenie tego wniosku będzie oznaczało, że
projektu ustawy o podstawowych prawach i wolno-
Sejm, zgodnie z propozycją zaopiniowaną przez Pre-
ściach człowieka w dziedzinie zastosowań biologii
zydium Sejmu, skierował ten projekt do Komisji Po-
i medycyny oraz o utworzeniu Polskiej Rady Bioetycz- lityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Zdrowia
nej, zawartego w druku nr 3468, zechce podnieść w celu rozpatrzenia.
rękę i nacisnąć przycisk. Przystępujemy do głosowania.
Kto jest przeciw? Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem wnio-
Kto się wstrzymał? sku o odrzucenie w pierwszym czytaniu poselskiego
Głosowało 405 posłów. Za było 174, przeciw – 222, projektu ustawy o zmianie ustawy o pobieraniu,
9 wstrzymało się. przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek
Stwierdzam, że Sejm wniosek odrzucił, a tym sa- i narządów, zawartego w druku nr 3470, zechce pod-
mym skierował ten projekt do Komisji Polityki Spo- nieść rękę i nacisnąć przycisk.
łecznej i Rodziny oraz Komisji Zdrowia w celu rozpa- Kto jest przeciw?
trzenia. Kto się wstrzymał?
Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 46. Głosowało 406 posłów. Za było 189, przeciw – 208,
porządku dziennego: Głosowanie nad wnio- wstrzymało się 9.
skiem o odrzucenie w pierwszym czytaniu posel- Stwierdzam, że Sejm wniosek odrzucił, a tym sa-
mym skierował ten projekt od Komisji Polityki Spo-
skiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks
łecznej i Rodziny oraz Komisji Zdrowia w celu rozpa-
rodzinny i opiekuńczy (druk nr 3469).
trzenia.
Na poprzednim posiedzeniu Sejm wysłuchał uza- Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 44.
sadnienia projektu ustawy przedstawionego przez porządku dziennego: Głosowania nad wnioska-
panią poseł Małgorzatę Kidawę-Błońską oraz prze- mi o odrzucenie w pierwszym czytaniu oraz
prowadził dyskusję. w sprawie skierowania do komisji poselskiego
W dyskusji zgłoszono wniosek o odrzucenie pro- projektu ustawy o ochronie genomu ludzkiego
jektu ustawy w pierwszym czytaniu. i embrionu ludzkiego oraz Polskiej Radzie Bio-
Poddam ten wniosek pod głosowanie. etycznej i zmianie innych ustaw (druk nr 3467).
Odrzucenie tego wniosku będzie oznaczało, że Na poprzednim posiedzeniu Sejm wysłuchał uza-
Sejm, zgodnie z propozycją zaopiniowaną przez Pre- sadnienia projektu ustawy przedstawionego przez
zydium Sejmu, skierował ten projekt do Komisji Po- pana posła Jarosława Gowina oraz przeprowadził
lityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Zdrowia dyskusję.
w celu rozpatrzenia. Marszałek Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezy-
Przystępujemy do głosowania. dium Sejmu, proponuje, aby Sejm skierował ten pro-
Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem wnio- jekt do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz
Komisji Zdrowia w celu rozpatrzenia.
sku o odrzucenie w pierwszym czytaniu poselskiego
W dyskusji zgłoszono wnioski: o odrzucenie pro-
projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny
jektu ustawy w pierwszym czytaniu oraz o skierowa-
i opiekuńczy, zawartego w druku nr 3469, zechce nie do Komisji Nadzwyczajnej, która powinna zostać
podnieść rękę i nacisnąć przycisk. powołana do rozpatrzenia tego projektu ustawy.
Kto jest przeciw? Poddam te wnioski kolejno pod głosowanie.
Kto się wstrzymał? Odrzucenie tych wniosków będzie oznaczało, że
W głosowaniu wzięło udział 405 posłów. Za było Sejm, zgodnie z propozycją zaopiniowaną przez Pre-
180, przeciw – 220, wstrzymało się 5. zydium Sejmu, skierował ten projekt do Komisji Po-
Stwierdzam, że Sejm wniosek odrzucił, a tym sa- lityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Zdrowia
mym skierował ten projekt do Komisji Polityki Spo- w celu rozpatrzenia.
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
224 Punkty 44. i 43. porządku dziennego – głosowanie
Poseł Lidia Staroń stwowy będzie miał charakter nie pierwotny, ale
wtórny. Będzie mianowicie stanowił swoistą klapę
rady lub zarządu. Po trzecie, rozszerza się i precyzu- bezpieczeństwa w sytuacjach, gdy na nieprawidło-
je zakazy dotyczące jednoczesnego pełnienia określo- wości występujące w działalności spółdzielni nie
nych funkcji w spółdzielni. Po czwarte, obok obecnie zareagują ani związki spółdzielcze, ani Krajowa
obowiązujących przepisów antykonkurencyjnych wpro- Rada Spółdzielcza. Nie można też w żadnym wypad-
wadza się przepisy antykorupcyjne. Przepisy anty- ku twierdzić, że uprawnienia właściwych organów
konkurencyjne nie zapobiegały bowiem sytuacjom, państwowych będą miały charakter władczy wobec
gdy członkowie zarządu lub rady jako przedsiębiorcy spółdzielni.
albo wspólnicy lub członkowie organów przedsiębior- Proponowane przepisy o łączeniu się spółdzielni
cy pozostają ze spółdzielnią w stosunkach cywilno- czy jej likwidacji nie zawierają istotnych zmian,
prawnych związanych z prowadzeniem działalności w porównaniu z obecnie obowiązującym prawem
gospodarczej. Po piąte, precyzuje się na wzór Ko- spółdzielczym.
deksu spółek handlowych zasady odpowiedzialności Również w przepisach o podziale spółdzielni nie
członków rady lub zarządu za szkody wyrządzone proponuje się większych zmian. Utrzymuje się regu-
spółdzielni. lacje dotyczące dokonania podziału na żądanie człon-
Wszystkie te zmiany w oczywisty sposób przyczy- ków, tzw. wniosek mniejszości.
nią się do zapewnienia służebnej roli organów spół- Przepisy dotyczące upadłości spółdzielni wyma-
dzielni wobec jej członków i mają także fundamen- gają synchronizacji z przepisami Prawa upadłościo-
talne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania wego i naprawczego. W związku z tym w projekcie
organów spółdzielni i wyeliminowania zjawisk pato- proponuje się ograniczenie odrębnych w tym zakre-
logicznych. sie regulacji szczególnych w stosunku do tej ustawy.
Projektowana ustawa nie przewiduje istotnych Przede wszystkim zaś proponuje się zmianę, zgod-
zmian w stosunku do obowiązujących przepisów nie z którą przesłanki o ogłoszeniu upadłości byłyby
o gospodarce spółdzielni. Są one nie tylko dostosowa- takie same jak w odniesieniu do innych przedsię-
ne do ogólnie obowiązujących przepisów, ale ponadto biorców.
zapewniają członkom spółdzielni niemal pełną swo- Obowiązujące przepisy ustawy Prawo spółdzielcze
bodę w zakresie określenia sposobu podziału nad- o związkach spółdzielczych nie wymagają obecnie
wyżki bilansowej. wprowadzenia istotnych zmian, z jednym wyjątkiem.
W odpowiedzi na społeczne oczekiwania dotyczą- Związki spółdzielcze tracą mianowicie, jak wyżej
ce braku rzeczywistej kontroli w spółdzielniach pro- wskazano, uprawnienia w zakresie przeprowadzenia
ponuje się radykalne zmiany w zakresie przepisów lustracji zrzeszonych spółdzielni. Przestają zatem być
o lustracji w spółdzielni, popierając potrzebę uzdro- związkami rewizyjnymi. Zwiększono także do 50 mi-
wienia sytuacji w tej dziedzinie. Dotychczasowa nimalną liczbę spółdzielni – założycieli i członków
praktyka wskazuje bowiem na to, że lustracja jest związku rewizyjnego.
często przeprowadzana przez związki rewizyjne we- Zdecydowanie wadliwe są obecnie obowiązujące
dług reguł koleżeńskich, na przykład prezes jednej przepisy ustawy Prawo spółdzielcze o Krajowym Sa-
spółdzielni, będący jednocześnie lustratorem, doko- morządzie Spółdzielczym, obejmującym zwoływany co
nuje na zasadach wzajemności lustracji innej spół- 4 lata Kongres Spółdzielczości oraz Krajową Radę
dzielni. Zamieszczone w projekcie przepisy o lustracji Spółdzielczą. Przewiduje się zatem likwidację Kongre-
spółdzielni są w znacznym stopniu wzorowane na su Spółdzielczości będącego fasadowym organem Kra-
propozycjach przedstawionych w projekcie poselskim jowego Samorządu Spółdzielczego. Projekt ustawy nie
ustawy o zmianie ustawy Prawo spółdzielcze, ustawy przewiduje istnienia takiego organu. Zawiera on na-
o spółdzielniach mieszkaniowych oraz ustawy o bie- tomiast rozwiązanie, że Krajowa Rada Spółdzielcza
głych rewidentach i ich samorządzie. Cele lustracji będąca najwyższą samorządową organizacją ruchu
zostały określone podobnie jak obecnie. Zmiany po- spółdzielczego zrzesza wszystkie spółdzielnie. Propo-
legają zaś głównie na tym, że wprowadza się nadzór nowana konstrukcja Krajowej Rady Spółdzielczej jako
państwowy nad spółdzielniami oraz nowe zasady organizacji korporacyjnej jest zdecydowanie bardziej
przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego lu- poprawna od obecnej konstrukcji Krajowej Rady Spół-
stratorów przez Państwową Komisję Kwalifikacyjną dzielczej, która reprezentuje polski ruch spółdzielczy
i Odpowiedzialności Zawodowej. Proponowane w pro- w kraju i za granicą, ale nie zrzesza żadnej spółdzielni,
jekcie zmiany sprawią, że lustracja spółdzielcza od- natomiast wszystkie one ją finansują.
zyska swoje pierwotne znaczenie, przewidziane w usta- Projekt ustawy zawiera przepisy karne, które do-
wie z października 1920 r. o spółdzielniach. Szczegól- tyczą odpowiedzialności członków zarządu, rad nad-
nie istotne jest to, że lustracja przestanie być instru- zorczych i likwidatorów spółdzielni oraz odpowiednio
mentem oddziaływania związków spółdzielczych na członków organów związków spółdzielczych i rady
zrzeszone w nich spółdzielnie, ale to same spółdziel- spółdzielczej.
nie będą samodzielnie decydować o tym, któremu Konkludując, przedłożony projekt ustawy o spół-
z uprawnionych lustratorów powierzyć przeprowa- dzielniach jest oczekiwanym i potrzebnym aktem
dzenie lustracji. Ponadto wspomniany nadzór pań- prawnym, który ujednolici przepisy, a także wprowa-
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Projekt ustawy o spółdzielniach 233
Sekretarz Stanu
Poseł Gabriela Masłowska: w Ministerstwie Sprawiedliwości
Stanisław Chmielewski:
Dziękuję, panie marszałku. Ta ustawa praktycz-
nie jest bardziej szkodliwa niż pożyteczna. Dziękuję.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Oczywiście, tak
zrozumiałem treść pytań, większość z nich była skie-
Wicemarszałek Stefan Niesiołowski: rowana, można powiedzieć, że w zasadzie wszystkie,
do przedstawiciela wnioskodawców, ale postaram się
W porządku. Przepraszam panią, zawsze muszę powiedzieć kilka słów o charakterze ogólnym.
pani przerywać, bo pani mówi za długo. Ustalamy Jeżeli chodzi o pierwszą uwagę, odnoszę się za-
czas na 1 minutę, pani mówi 2 i jeszcze ma pani pre- równo do pytań, jak i do głosów w imieniu klubów,
tensję. to myślę tak: im więcej głosów, tym lepsza dyskusja
Proszę bardzo, pan poseł Paweł Suski, Platforma na temat tak ważny jak spółdzielczość.
Obywatelska. Nie można się do końca zgodzić, że nie wiemy,
w jakim miejscu jesteśmy. Proszę państwa, pokażę pań-
stwu, bo wszyscy posłowie otrzymali taki materiał.
Poseł Paweł Suski: (Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwo-
ści Stanisław Marcin Chmielewski pokazuje niebieską
Dziękuję, panie marszałku. broszurę)
Pani poseł, to jest inna ustawa. W tej chwili pro- Jest to raport o spółdzielczości polskiej. Podkre-
cedujemy nad inną ustawą, tak że ta wypowiedź jest ślono, że jest to materiał przygotowany przez zespół
do następnego punktu. złożony z przedstawicieli kierownictw resortów go-
spodarki, finansów, infrastruktury, sprawiedliwości,
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym zwró-
pracy i polityki społecznej, rolnictwa i rozwoju wsi
cić uwagę, że procedujemy nad bardzo dobrym pro-
oraz kancelarii premiera przy ścisłej współpracy
jektem, oczekiwanym przede wszystkim przez człon-
z Krajową Radą Spółdzielczą. Jeżeli mówimy o braku
ków spółdzielni, i to w ważnym kontekście, miano-
konsultacji, to powiem, że zaczynam się zastanawiać,
wicie wzmocnienia ich praw jako członków, wzmoc-
czy ktoś tu mówi prawdę, czy też zaczyna mówić de-
nienia członkostwa w spółdzielni. Przywracamy
magogicznie. Nie wycofuję się ze stwierdzenia, że
znaczenie pojęcia spółdzielczości znane z końca XIX w., głosów w dyskusji może być wiele, natomiast oczywi-
kiedy tworzono spółdzielnie, jak również z okresu ście efekt naszej pracy musi być jak najlepszy. Mini-
międzywojennego, kiedy też spółdzielczość miała ster sprawiedliwości oczywiście przyznaje się do tego,
zupełnie inny wymiar. Spółdzielczość dziś jest spu- że jego głównym punktem zainteresowania jest, moż-
ścizną PRL-owskiego przystosowania spółdzielni na kolokwialnie powiedzieć, tzw. część ogólna Prawa
jako narzędzia do sprawowania władzy przez PZPR. spółdzielczego, ale pozostałe również. Pytania, które
Dziś w tych strukturach spółdzielczych niestety za- tutaj padały, dotyczyły poszczególnych rodzajów spół-
siadają byli członkowie tej partii. W zarządach i ra- dzielni, a więc spółdzielni mieszkaniowych, spółdziel-
dach nadzorczych mamy przechowalnię aparatczy- ni rolniczych, spółdzielni pracy. O tym też będziemy
ków, którzy dla swoich celów wykorzystują dziś klub rozmawiać.
Sojuszu Lewicy Demokratycznej i Polskiego Stron- Chciałbym natomiast przypomnieć, że projekt,
nictwa Ludowego (Dzwonek), żeby tę władzę utrzy- o którym teraz rozmawiamy, mówi wyłącznie o tej
mać bez kontroli, bez nadzoru, będąc tyłem do człon- części ogólnej i przedstawia pewną koncepcję funk-
ków, lekceważąc ich prawa wynikające z przepisów cjonowania spółdzielczości. Można się z nią zgodzić
spółdzielczych. Gratuluję, pani profesor, że podjęła bądź nie, ale na pewno nie jest to koncepcja całkowi-
się pani tak wielkiego trudu, by spróbować unormo- cie chybiona, bo tak zaopiniować tego projektu nie
wać te przepisy. Dziękuję. można. Minister sprawiedliwości zasięgał wstępnej
opinii, przyznaję, że takiej szybkiej, bo tylko na to
pozwalał czas, Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywil-
Wicemarszałek Stefan Niesiołowski: nego. Ta komisja wstępnie odnosi się pozytywnie do
tego projektu.
Dziękuję bardzo panu posłowi. Czy rząd i Sejm pracują? Myślę, że jeden i drugi
Lista posłów zapisanych do głosu została wyczer- organ powinien pracować. Rząd z całą pewnością
pana. pracuje. 30 czerwca, po podsumowaniu wspólnej pra-
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Projekt ustawy o spółdzielniach 241
Poseł Lidia Staroń rzędu 100 czy 200 zł. To jest w ogóle absurd, po pro-
stu chodziło o to, żeby uniemożliwić ten dostęp.
rów. Dlatego proponuje się przeniesienie do ustawy Wprowadzamy także ewidencję i rozliczenie za-
o własności lokali sprawdzonej w praktyce spółdziel- równo opłat eksploatacyjnych – to już było – jak i
czej umowy o budowę lokalu, która należycie chroni funduszu remontowego. Tutaj mówiono, że za mało
prawa członków spółdzielni. Będzie to także odpo- było konsultacji. Te konsultacje są prowadzone od
wiedź na sierpniową sygnalizację Trybunału Konsty- lat, jest ich bardzo dużo, to są setki tysięcy listów od
tucyjnego, który wskazał na istniejącą lukę prawną stowarzyszeń, od członków różnych spółdzielni, z
i nierówność w zakresie braku unormowań chronią- różnych branż, którzy to podnoszą. Mało tego, nawet
cych klientów firm deweloperskich w porównaniu z przyjeżdżają w tych sprawach – może to potwierdzić
istniejącą ochroną członków spółdzielni przy zawie- rzecznik praw obywatelskich, Kancelaria Sejmu – i
ranej przez nich umowie o budowę lokalu. Trybunał nawet proponują różnego rodzaju rozwiązania. Już
w sierpniu skierował sygnalizację, prosząc ustawo- nie mówię o innych organizacjach, które się zajmują
dawcę, aby jak najszybciej tę lukę wypełnił – wskazał spółdzielczością. Mówimy także o możliwości kwe-
na nierówność członków spółdzielni, którzy taką stionowania opłat, też w ślad za licznymi wyrokami
ochronę posiadają, i innych klientów wobec prawa. sądowymi. Dzisiejsze zapisy mówią, że na drodze są-
Inna ważna propozycja to m.in. utrzymanie zaka-
dowej kwestionuje się wyłącznie zasadność zmiany
zu konstytutywnego ustanawiania przez spółdzielnie
wysokości opłat. My wprowadzamy także możliwość
spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Już
kwestionowania wysokości opłaty ustalonej już przez
mówiłam o orzeczeniach trybunału z maja 2001 r., z
spółdzielnię. W każdym przypadku, to wiadomo, już
marca 2004 r. i kwietnia 2005 r.; trybunał wielokrot-
nie podkreślał, że przy identycznych nakładach, jakie to mówiłam (Kodeks cywilny), spółdzielnia musi udo-
mamy przy własnościowym prawie do lokalu i przy wodnić, ona ma dokumenty, zasadność wysokości
odrębnej własności, nie można posiadać różnych opłat czy też przedstawić stosowną kalkulację.
praw. Stąd te zapisy, które wychodzą naprzeciwko Dalej, w ciągu 3 miesięcy od wybudowania lokalu
tym orzeczeniom, ale przede wszystkim przywracają spółdzielnia jest obowiązana do zawarcia umowy.
ludziom należne im prawa. Wprowadzamy także przepisy przejściowe, które do-
Kolejna bardzo ważna sprawa. Dziwię się, że nig- tyczą też tego, co pani poseł podnosiła, np. mieszkań
dy z tej strony sali nie padały zastrzeżenia np. co do zakładowych.
niekonstytucyjności albo braku unormowań tam, Przedłożony projekt jest w moim przekonaniu i w
gdzie zapisy lub ich brak w tych aktach prawnych przekonaniu klubu Platformy bardzo oczekiwanym
szkodzą spółdzielcom, tak jak jest teraz. Nigdy nie aktem prawnym, który zdecydowanie zwiększa za-
słyszałam, żeby np. lewica podkreślała, że art. 40 być kres praw spółdzielców, przede wszystkim sytuuje ich
nie powinno, a ten artykuł mówi o majątku wspól- w roli podmiotowej. Jeśli chodzi o zarządy spółdziel-
nym spółdzielni. Natomiast jeśli coś jest korzystne ni, rzeczywiście one mają pełnić rolę administratora,
dla spółdzielców, a niekorzystne dla zarządów spół- i tak to być powinno. Uważamy, że ten projekt w koń-
dzielni, podnosi się larum. I tutaj proponujemy odzy- cu ucywilizuje sytuację w spółdzielniach mieszkanio-
skanie prawa do części majątku spółdzielni, także w wych, a przede wszystkim przywróci normalne, oby-
przypadku ustanawiania wspólnoty. Dzisiaj mamy watelskie i cywilizacyjne prawa członkom tych spół-
dużą nierówność wobec prawa. Art. 108a i 108b mó- dzielni. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
wią o podziale spółdzielni na wniosek mniejszości: ta
spółdzielnia, która się tworzy – oczywiście jest to wy-
odrębniona jednostka, którą można wydzielić – ma
prawo do części majątku spółdzielni, natomiast Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
wspólnota, która może być dużo większa, to mogą być
setki osób, tego prawa nie ma. I to w tej ustawie też Dziękuję pani poseł.
się zmienia, właśnie w takim zakresie, o jakim mó- Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem po-
wię. W projekcie także przewidziano obowiązek roz- rządku dziennego wysłucha 5-minutowych oświad-
liczenia się ze wspólnotą, stosując analogię do tych czeń w imieniu klubów i kół.
przepisów, które przytoczyłam. Otwieram dyskusję.
Wprowadza się definicję lokalu o innym przezna- Głos zabierze pan poseł Marek Zieliński, Platfor-
czeniu, który stanowi odrębny budynek. Robimy to ma Obywatelska.
w ślad za orzeczeniem Sądu Najwyższego ze stycznia Proszę bardzo, panie pośle.
2008 r. – Sąd Najwyższy wskazał, że właśnie tak to
wyglądać powinno. Zapewniamy wgląd do dokumen-
tów i możliwość uzyskania ich kopii po wniesieniu Poseł Marek Zieliński:
opłat, które pokrywają tylko i wyłącznie rzeczywiste
koszty. Dzisiaj jest tak, że czasami za kartkę papieru Dziękuję bardzo.
wymaga się od członka spółdzielni bardzo dużych Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu
opłat. Ja się spotkałam nawet z tym, że to są opłaty Platformy Obywatelskiej mam zaszczyt przedstawić
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
246 Projekt ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych
Poseł Grzegorz Tobiszowski: znaczącą grupę osób, która ma dzisiaj prawo do prze-
kształcenia. To im się należy. Ta ustawa wyrzuca na
Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie i Pano- margines tych najemców, którzy funkcjonują w spół-
wie Posłowie! W imieniu klubu Prawo i Sprawiedli- dzielczości mieszkaniowej.
wość chciałbym poruszyć w swoim wystąpieniu dwie Dalej, państwo w ogóle nie regulujecie kwestii
kwestie. Po pierwsze, chciałbym przypomnieć, jaki walnego zebrania. Zapisy zawarte w projekcie doty-
jest obecny stan prac w parlamencie nad projektami czące walnego zebrania, które rozstrzygają te kwe-
spółdzielczymi, szczególnie jeśli chodzi o projekty stie w odniesieniu do wszystkich spółdzielni, nasu-
związane ze spółdzielczością mieszkaniową, które wają wątpliwość co do tego, jak bank spółdzielczy
znajdują się w podkomisji. Po drugie, chciałbym od- może zwołać jedno walne zebranie. Ale debata o tym
nieść się do kwestii materii ustawy, a więc tego, co toczyła się w poprzednim punkcie, my natomiast sto-
jest w projektowanej ustawie, a czego nie ma. Wyda- imy. To jest m.in. kwestia opinii, które do nas, parla-
je mi się bowiem, że te ważniejsze kwestie nie zosta- mentarzystów, napływają, na temat doprecyzowania
ły uwzględnione w ustawie. Konstrukcja nowelizacji obecnego stanu zatwierdzania statutów przez spół-
ustawy jest taka, że zastępuje ona to, co jest do tej dzielnie. Jest pat i pani poseł dobrze o tym wie. Ta
pory, jak również to, co jest rozpatrywane w podko- ustawa tego nie reguluje. Postulowaliśmy m.in. o to,
misji wyłonionej w Komisji Infrastruktury. Wszelkie aby zwiększyć moc decyzji związanej z pokwitowa-
prace i obecny stan prawny są konsumowane przez niem absolutorium na walnym zebraniu w stosunku
ustawę o spółdzielczości mieszkaniowej. do zarządu. Jeśli prezes nie otrzymuje pokwitowania,
Z jednej strony byłoby cudownie, gdyby rzeczywi- następnego dnia nie pełni funkcji prezesa. W pań-
ście ten projekt był rewolucyjny, bo jest nam potrzeb- stwa ustawie nie zostało to rozwiązane. Postulują to
na ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych i ustawa spółdzielcy.
o spółdzielczości, która z jednej strony uporządkowa- Możemy wymienić jeszcze parę innych kwestii,
łaby bazę pojęciową, i ten cały dorobek, który został chociażby kwestię kontroli spółdzielczości mieszka-
wypracowany m.in. w 2007 r., a z drugiej strony po- niowej, którą państwo ujęliście razem z kontrolą we
wszystkich spółdzielniach. Nasuwa się pytanie, czy
trzebne jest kolejne pchnięcie, czyli dokończenie kwe-
spółdzielczość mieszkaniowa nie ma pewnej specyfi-
stii ustrojowych. Jaki stan jest dzisiaj? Otóż jest w
ki? Wydaje mi się, że ma specyfikę. Groźniejsze jest
podkomisji, pani poseł, złożony przez nas projekt.
to, czego państwo nie zawarliście w tej ustawie. Po-
I to jest odpowiedź na polemikę, jaką pani prowadzi-
równywanie spółdzielczości mieszkaniowej i wdraża-
ła z przedstawicielem klubu Prawo i Sprawiedliwość
nie jej w system wspólnot, chociaż jestem wielkim
przy okazji poprzedniego projektu. Pańscy koledzy
zwolennikiem wspólnot mieszkaniowych, wydaje mi
po raz czwarty złożyli wniosek o wstrzymanie prac
się, doprowadzi do zubożenia funkcjonowania spół-
nad projektem Prawa i Sprawiedliwości, nad dwoma
dzielczości mieszkaniowej w ramach gospodarki ryn-
projektami Platformy Obywatelskiej i projektem se- kowej. Powinniśmy starać się urynkowić spółdziel-
nackim. Mogliśmy to uchwalić w zeszłym roku, mo- czość mieszkaniową i dążyć do tego, żeby to była
gliśmy uchwalić w marcu, mogliśmy uchwalić w maju jedna z alternatyw funkcjonowania systemu miesz-
i możemy uchwalić teraz. kaniowego w Polsce, zamiast powodować, że nagle
Państwo składacie projekt, który konsumuje stan zasady dotyczące wspólnot będą przenoszone do po-
prawny i wnosi dwie zmiany, może trzy, zrównuje lityki zarządzania spółdzielczością mieszkaniową.
własność z prawem lokatorskim, co moim zdaniem Wydaje mi się, że trudne będzie i trochę karko-
jest daleko idącą pomyłką, bo nie po to wprowadza- łomne doprowadzenie do stanu, w którym osoby
liśmy w 2007 r. odrębną własność lokali mieszkal- występujące ze spółdzielczości mieszkaniowej, two-
nych, stwarzając urynkowienie spółdzielczości miesz- rzące wspólnoty mieszkaniowe, będą mogły otrzy-
kaniowej i relacji mieszkaniowych. Jeśli ma być dzie- mać swój wkład mieszkaniowy. To jest ważna kwe-
dziczone prawo lokatorskie, przekazywane w spadku, stia. Podzielam pogląd, że powinna być przejawiana
lokale mają być wynajmowane, to proszę powiedzieć, troska o rozstrzygnięcia legislacyjne. Uważam, że
po co wprowadzamy własność. Z jednej strony pań- zapisanie tego w tej formule w tej ustawie nie roz-
stwo mówicie, że chcecie zabezpieczyć tych, którzy strzyga tej kwestii. Spowoduje jedynie lawinę pro-
nie płacą, i stworzyć możliwość polityki mieszkanio- cesów społecznych (Dzwonek) – panie marszałku,
wej, a z drugiej strony, jeśli osoby, które mają prawo skończę zdanie – wystąpień do sądów o rozstrzy-
lokatorskie, nie będą wywiązywać się ze swoich zo- gnięcie nieostrych zapisów w tej ustawie. Dziękuję
bowiązań, zostaną zlicytowane. Pani poseł, co będzie serdecznie. (Oklaski)
się działo – bo takich zapisów nie ma w projekcie – z
mieszkaniami zakładowymi? W zeszłym roku Try-
bunał Konstytucyjny zobowiązał parlament, nie Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
określając terminu, do wypowiedzenia się w kwestii
przekształceń mieszkań zakładowych znajdujących Dziękuję panu posłowi.
się w substancji spółdzielczej. Ta ustawa spowoduje, Pan poseł Wiesław Andrzej Szczepański, Sojusz
że w ogóle nie będzie przekształceń. Eliminujemy Lewicy Demokratycznej.
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
248 Projekt ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych
Poseł Wiesław Andrzej Szczepański: kuriozum, to istne przypisanie – nie chcę obrazić
moich kolegów z PSL-u – chłopa do ziemi. Znacznie
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! komplikuje to sytuację samych członków, będą bo-
W imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demo- wiem osoby, które złożyły deklarację, wniosły wpi-
kratycznej mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie sowe i udziały, na dodatek zgodnie z zapisami w
nasze stanowisko wobec poselskiego projektu ustawy projekcie ustawy o spółdzielniach oprócz udziałów
o spółdzielniach mieszkaniowych, zawartego w dru- obowiązkowych będą również udziały fakultatywne.
ku nr 3494. Na wstępie chciałbym powiedzieć pani Powstanie problem, jak określić datę, od której po-
poseł sprawozdawcy, że Trybunał Konstytucyjny wstanie takie przymusowe członkostwo, czy od daty
uznał dzisiaj, iż art. 34 ust. 41 jest niekonstytucyjny. uzyskania praw, to jest od kupna odrębnej własności
Chodzi o prawo zasiedzenia. Jednocześnie pan poseł lokalu, czy też od daty powzięcia przez spółdzielnię
Wikiński, reprezentujący Sejm przed Trybunałem wiedzy o zawarciu umowy, co może nawet nastąpić
Konstytucyjnym, mój kolega klubowy, usłyszał, że po kilku latach, bo notariusz nie ma przecież obo-
proponowane przez państwa propozycje budzą bar- wiązku przekazywania kopii umowy. Nieporozumie-
dzo duże wątpliwości konstytucyjne. A więc już na niem jest chyba wprowadzenie możliwości ustania
wstępie trzeba stwierdzić, że projekt, który państwo członkostwa, ale na skutek wygaśnięcia spółdziel-
przedstawiacie w swoich zapisach, może być niekon- czego prawa do lokalu, natychmiast bowiem rodzi
stytucyjny. Tak na marginesie, pani poseł, to nie pan się pytanie, jak może wygasnąć prawo, skoro ustawa
prezes Jankowski, ale pan poseł Stec, i nie na kon- nadaje mu przymiot spółdzielczego własnościowego
gresie, ale na seminarium powiedział, że będzie sta- prawa do lokalu.
wiany przez klub Sojusz Lewicy Demokratycznej Projekt przewiduje likwidację spółdzielczego loka-
wniosek o odrzucenie tego projektu, co stwierdzam torskiego prawa do mieszkań (z wyjątkiem tych budo-
już na wstępie. wanych z KFM) i przekształcenie go z mocy ustawy w
O potrzebie nowej ustawy o spółdzielniach miesz- ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości spół-
kaniowych mówi wiele osób, w tym specjaliści w tej dzielni pod nazwą: spółdzielcze prawo do lokalu.
dziedzinie. Pan prezes Pietrzykowski stwierdził: zde- Jakie jest zatem uzasadnienie dla takiego prezen-
cydowanie tak, potrzebna jest nowelizacja. Wątpliwo- tu w odniesieniu do mieszkań, których użytkownicy
ści budzi przede wszystkim kwestia przekształceń mają wielomiesięczne zaległości czynszowe? Likwi-
mieszkań i praw spółdzielni do gruntu. Również dacji ulega termin: spółdzielcze własnościowe prawo
rzecznik praw obywatelskich wskazywał ministrowi do lokalu, a wszystkie takie prawa istniejące w dniu
infrastruktury na problemy, jakie w praktyce rodzą wejścia ustawy w życie mają stać się prawem odręb-
uregulowania zawarte w tej ustawie. Mimo że mini- nej własności lokalu. W uzasadnieniu do projektu
ster w wielu kwestiach podzielał pogląd rzecznika, czytamy, że do przekształcenia nie jest konieczne
to jednak uznał, że nie znajduje uzasadnienia dla zawieranie aktów notarialnych, a podstawą wpisów
przygotowania projektu rządowego. Zaledwie 5 tygo- w księgach wieczystych będą uchwały zarządów spół-
dni po odrzuceniu przez Sejm, głosami Platformy dzielni mieszkaniowych określające przedmiot od-
Obywatelskiej, obywatelskiego projektu ustawy o rębnej własności poszczególnych lokali w danej nie-
działalności spółdzielni mieszkaniowych przychodzi ruchomości.
nam obradować nad kolejnym projektem tej ustawy, Równocześnie art. 18 przewiduje, że do prze-
autorstwa posłów Platformy Obywatelskiej. Wydawa- kształcenia na odrębną własność spółdzielczego pra-
łoby się, że można oczekiwać, iż projekt będzie spójny wa do lokalu, stającego się ograniczonym prawem
merytorycznie i prawnie. Niestety, otrzymujemy pro- rzeczowym, tak jak dotychczas było spółdzielcze wła-
jekt niespójny i zagmatwany, co wynika albo z nad- snościowe prawo do lokalu, niezbędna jest forma
miernego pośpiechu, albo z niedostatecznej znajomo- aktu notarialnego.
ści tematu. Proponowane brzmienie art. 45, stanowiące próbę
Przedłożony projekt ustawy przewiduje uzyskiwa- uporządkowania stanu prawnego gruntów związa-
nie członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej z mocy nych z budynkami spółdzielczymi, przemilcza jed-
ustawy przez wszystkie osoby posiadające spółdziel- nakże bardzo ważny aspekt: poniesione przez spół-
cze prawo do lokalu oraz właścicieli lokali, dopóki nie dzielnie koszty porządkowania stanu prawnego danej
powstanie w danej nieruchomości wspólnota miesz- nieruchomości muszą obciążać posiadaczy prawa do
kaniowa. Rodzi się pytanie: Jak pogodzić te propozy- lokali w tej nieruchomości.
cje z treścią art. 1 ustawy o spółdzielniach zastrze- Autorzy projektu proponują pogłębienie indywi-
gającego dobrowolność przynależności do spółdzielni? dualizacji rozliczeń, jeśli chodzi o koszty eksploatacji
Uzyskiwanie członkostwa może nastąpić z urzędu, i utrzymania nieruchomości, przez nakazanie rozli-
bez jakiegokolwiek wystąpienia ze strony posiadacza czenia przychodów i kosztów nie tylko w zakresie
prawa, bez wniesienia wpisowego i udziału, a nawet eksploatacji, ale również w zakresie remontów. Prze-
bez podejmowania przez zarząd decyzji o przyjęciu w widuje się, iż plan remontów musi być corocznie
poczet członków. Zainteresowany nie ma nawet pra- uchwalany przez walne zgromadzenie. Jakie jest uza-
wa zaprotestować, że nie chce być członkiem spół- sadnienie, pani poseł, by o tym, co ma być remonto-
dzielni. Można powiedzieć, że mamy tu absurdalne wane w nieruchomości A za środki zgromadzone
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Projekt ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych 249
Poseł Sprawozdawca Mirosław Sekuła skiej, ustawa o sejmowej komisji śledczej, ustawa
Kodeks postępowania karnego, uchwała Sejmu Rze-
Komisja spotykała się również w składzie poszerzo- czypospolitej Polskiej z dnia 4 listopada 2009 r. w
nego prezydium komisji, odbywając spotkania z proku- sprawie powołania Komisji Śledczej, Regulamin Sej-
ratorami prokuratur okręgowych prowadzącymi spra- mu Rzeczypospolitej Polskiej. Komisja kierowała się
wy będące w zakresie badanym przez komisję. także stanowiskami Trybunału Konstytucyjnego
W trakcie swojej pracy komisja przesłuchała 75 wyrażonymi w jego wyrokach, a szczególności w wy-
świadków. Przesłuchania trwały łącznie 267 godzin roku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 września
i 45 minut. Czterej świadkowie zostali przesłuchani 2006 r. opublikowanym w Monitorze Polskim z 2006 r.
ponownie; byli to przesłuchani na posiedzeniach nie- Nr 66, poz. 680, oraz w wyroku Trybunału Konsty-
jawnych pan Zbigniew Wassermann, pan Mariusz tucyjnego z dnia 14 kwietnia 1999 r., znak: K8/99.
Kamiński i pan Jacek Cichocki oraz pan Mirosław Cel i zakres prac komisji został określony w art. 1
Drzewiecki na posiedzeniu jawnym. Najdłuższe było pkt 1 i 2 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z
przesłuchanie premiera Donalda Tuska – 10 godzin dnia 4 listopada 2009 r. Komisja Śledcza została po-
i 30 minut efektywnego czasu przesłuchania; następ- wołana do zbadania sprawy przebiegu procesu legi-
nie przesłuchanie pana Zbigniewa Chlebowskiego – slacyjnego ustaw nowelizujących ustawę z dnia 29
10 godzin i 16 minut; pana Ryszarda Sobiesiaka – 8 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych i wy-
godzin i 5 minut; pana Grzegorza Schetyny – 7 go- danych na ich podstawie przepisów wykonawczych w
dzin i 30 minut, pana Mariusza Kamińskiego – 7 zakresie dotyczącym gier na automatach o niskich
godzin i 25 minut; pana Marcina Rosoła – 7 godzin wygranych i wideoloterii oraz do zbadania legalności
i 25 minut oraz przesłuchanie pana Mirosława Drze- działania organów administracji rządowej badają-
wieckiego – 7 godzin i 23 minuty. cych ten proces w okresie od dnia rozpoczęcia prac
Głównym jednak źródłem informacji o badanych legislacyjnych nad ustawą z dnia 10 kwietnia 2003 r.
przez komisję sprawach były dokumenty przekazane o zmianie ustawy o grach losowych, zakładach wza-
przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów, Najwyż- jemnych i grach na automatach oraz o zmianie nie-
szą Izbę Kontroli, Komisję Finansów Publicznych, których innych ustaw do dnia 9 października 2010 r.
Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Skarbu Pań-
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przejdę teraz do
stwa, Ministerstwo Sportu i Turystyki, Ministerstwo
omówienia stanowiska komisji. Rozpocznę je od
Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwo
przedstawienia zaleceń, które komisja sformułowała
Sprawiedliwości, Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrz-
w wyniku swoich prac.
nego, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Centralne
Zalecenie pierwsze. Komisja uważa, że kontakty
Biuro Śledcze, Komendę Główną Policji, Biuro Analiz
posłów z wyborcami, w tym z przedstawicielami biz-
Sejmowych, Biuro Legislacyjne Sejmu, Prokuraturę
Apelacyjną w Katowicach, Prokuraturę Apelacyjną w nesu, są naturalnym i koniecznym elementem pracy
Warszawie, Prokuraturę Okręgową w Łodzi, Proku- parlamentarzystów. Nie można zamknąć parlamen-
raturę Okręgową w Gdańsku, Prokuraturę Okręgową tarzystów za przysłowiową szklaną szybą. Jednak
w Warszawie, Prokuraturę Okręgową Warszawa-Pra- kontakty te muszą odbywać się zgodnie z zasadą peł-
ga, Narodowy Fundusz Zdrowia, Totalizator Sporto- nej bezstronności, obiektywizmu i przejrzystości. Za
wy, Transparency International Polska, Fundację im. niedopuszczalne uważa się działania lub nawet obiet-
Stefana Batorego oraz kilka innych instytucji i osób. nice działań w interesie środowisk lub osób szkodzące
Sumarycznie materiały pisemne, które komisja dobru wspólnemu. Maksymalna jawność i przejrzy-
otrzymała, liczą ponad 30 tys. stron. stość prac posłów i senatorów jest koniecznym warun-
Sprawozdanie zawiera stanowisko komisji, 297 kiem etycznego wykonywania przez nich mandatu.
stron. Dołączone są do niego zdania odrębne posłów Zalecenie drugie. Komisja zwraca uwagę na nie-
członków komisji: posła Franciszka Jerzego Stefaniu- skuteczność ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działal-
ka – 4 strony, posła Bartosza Arłukowicza – 88 stron, ności lobbingowej w procesie stanowienia prawa,
poseł Beaty Kempy i posła Andrzeja Dery – 126 stron. zwłaszcza że działania lobbingowe są często prowa-
Jednocześnie informuję, że załączniki nr 1 i 2 do zda- dzone na etapie przygotowywania projektów ustaw
nia odrębnego pani poseł Beaty Kempy i pana posła w ministerstwach. Obecnie nieformalny lobbing jest
Andrzeja Dery zawierają wiadomości stanowiące ta- znacznie skuteczniejszy i bardziej niezauważalny na
jemnicę ustawowo chronioną. Zawierają one odpo- etapie prac rządowych niż podczas prac w parlamen-
wiednio: załącznik nr 1 – 32 strony i załącznik nr 2 cie. Konieczne jest więc podjęcie prac nad nowelizacją
– 18 stron. Dołączone jest także zdanie odrębne posła tej ustawy.
Jarosława Urbaniaka i posła Mirosława Sekuły, któ- Zalecenie trzecie. Komisja zwraca uwagę na ko-
re obejmuje 290 stron. nieczność dokonania zmian w trybie prac nad aktami
W sumie sprawozdanie wraz z kartami tytułowy- prawnymi na etapie rządowych konsultacji międzyre-
mi zawiera 812 stron, 762 strony w części jawnej i 50 sortowych. Krótkie terminy i brak rozstrzygnięć po-
stron załączników zawierających tajemnice ustawo- litycznych na tym etapie powodują zgłaszanie przez
wo chronione. resorty tych samych uwag, co w konsekwencji prze-
Komisja działała na podstawie takich aktów dłuża pracę i pogarsza jej jakość. Znaczącym problem
prawnych, jak: Konstytucja Rzeczypospolitej Pol- jest również zgłaszanie przez przedstawicieli mini-
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
256 nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych
Poseł Sprawozdawca Mirosław Sekuła zuje na istotne problemy zaistniałe tak w obszarze
procesu legislacyjnego, jak i w zachowaniach po-
sterstw w trakcie prac komisji sejmowych i senackich szczególnych instytucji i osób je reprezentujących.
poprawek, traktowanych przez posłów i senatorów Zgodnie z uchwałą o powołaniu sejmowej Komisji
jako rządowe, które nie przeszły trybu uzgodnień. Śledczej przedmiotem badania był proces legislacyj-
Wprowadzenie zmian w regulacjach i praktykach na ny obejmujący działalność Sejmu Rzeczypospolitej
etapie prac rządowych może znacząco zmniejszyć za- Polsce w IV, V i VI kadencji. Stąd też ocena procesu
grożenie korupcyjne w procesie legislacyjnym. legislacyjnego dokonywana jest w odniesieniu do po-
Zalecenie czwarte. Przestrzeganie istniejących szczególnych kadencji. Nadto przedmiotem zainte-
regulacji dotyczących procesu legislacyjnego jest resowania komisji jest ocena przestrzegania przepi-
utrudnione z powodu mnogości inicjatyw legislacyj- sów ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie
nych i dużego tempa ich procedowania w parlamen- informacji niejawnych w trakcie prac legislacyjnych,
cie. Często bezkrytyczne popieranie przez posłów szczególnie w kontekście domniemanego przecieku
każdej koalicji projektów rządowych znacząco utrud- o prowadzonych przez CBA czynnościach w związku
nia wyłapywanie rozwiązań sprzecznych z zasadą z procesem legislacyjnym.
dobra wspólnego. Parlament nie może być maszynką Z racji wagi problemu komisja szczególnie wnikli-
do głosowania. Należy podjąć działania zwalczające wie prowadziła postępowanie dowodowe w celu usta-
tzw. inflację prawa. lenia, czy w zakresie będącym w zainteresowaniu
Zalecenie piąte. W czasie prac komisja zwróciła komisji nie doszło do popełnienia przestępstwa. O ile
szczególną uwagę na sytuację spółek Skarbu Pań- komisja nie ma środków i możliwości do prowadzenia
stwa. Wybór kadry zarządzającej w spółkach Skarbu śledztwa, albowiem w rzeczywistości jest to domena
Państwa nadal jest zależny od decyzji politycznych, prokuratury, o tyle znajomość materii legislacyjnej
a nie wyłącznie od doświadczenia i kompetencji kan- i doświadczenia w relacjach osobowych poszczegól-
dydatów. Ciągle zmieniające się zarządy uniemożli- nych osób pozwalały na podjęcie prób uzyskania wie-
wiają sprawne zarządzanie spółkami oraz realizowa- dzy o możliwości zaistnienia przestępstwa w toku
nie przez nie długofalowych planów rozwoju. Upoli- procesu legislacyjnego.
tycznienie spółek Skarbu Państwa pogarsza ich sy- Bardzo długotrwały i szczegółowy sposób zada-
tuację finansową oraz konkurencyjność na rynku. wania pytań poszczególnym osobom wezwanym
Postuluje się wprowadzenie rzetelnych i przejrzy- przed komisję w połączeniu z dogłębną analizą doku-
stych zasad przeprowadzania konkursów na wybór mentów nie daje jednoznacznych podstaw do sformu-
członków zarządów i rad nadzorczych spółek Skarbu łowania wniosku o popełnieniu przestępstwa w toku
Państwa, tak aby trafiały do nich wyłącznie osoby procesu legislacyjnego badanego przez komisję. Nie
kompetentne i doświadczone, które realizować będą zmienia to jednak faktu, że być może w ocenie proku-
interesy spółki, a nie interesy partii rządzącej. ratury pewne zachowania mogą nosić znamiona czynu
Zalecenie szóste. Komisja zwraca się do Najwyż- zabronionego. Jednakowoż w ocenie komisji nie miały
szej Izby Kontroli o przeprowadzenie kontroli dzia- one wpływu na wynik procesu legislacyjnego, ewen-
łalności Ministerstwa Finansów oraz Ministerstwa tualną zaś odpowiedzialnością karną poszczególnych
Sportu i Turystyki w zakresie przestrzegania proce- osób winna zająć się prokuratura, do której powinny
dur stanowienia prawa w związku z nowelizacją usta- zostać przekazane wyniki prac komisji.
wy o grach i zakładach wzajemnych, jak też tworze- Niemniej jednak ocena zachowania poszczegól-
niem innych aktów prawnych. nych osób nie może być pozytywna z punktu widze-
Zalecenie siódme. Komisja zwraca się do Najwyż- nia wymagań stawianych funkcjonariuszom publicz-
szej Izby Kontroli o przeprowadzenie kontroli w spół- nym. W tym też kontekście stwierdzić należy, że
ce Totalizator Sportowy sp. z o.o. w związku z: nie- zarówno sposób działania, jak i język, jakim posłu-
pokojącymi informacjami, jakie docierały do komisji giwali się politycy, nie zasługuje w żadnej mierze na
na temat zaangażowania spółki w proces legislacyj- usprawiedliwienie i nie licuje z powagą funkcji spra-
ny; gwałtownym spadkiem przychodów Totalizatora wowanych przez te osoby.
Sportowego w 2010 r.; polityką biznesową Totaliza- Zdaniem komisji w okresie Sejmu IV kadencji
tora Sportowego uzasadniającą inwestycję budowy kontrowersje, jakie powstały w toku prac podkomisji
obiektów sportowych niezwiązaną z działaniami sta- do spraw finansów i ubezpieczeń w ramach sejmowej
tutowymi spółki oraz z nieprawidłowościami w poli- komisji do spraw pakietu „Przedsiębiorczość – Roz-
tyce kadrowej Totalizatora Sportowego, w szczegól- wój – Praca”, w szczególności w przedmiocie autor-
ności konkursową procedurą wyboru władz spółki. stwa zgłoszonej poprawki zmniejszającej podatek od
Zalecenie ósme. Komisja uważa za zasadne dopre- automatów do gry z 200 euro do 50 euro, przede
cyzowanie w ustawie o sejmowej komisji śledczej try- wszystkim miały na celu odciągnięcie uwagi opinii
bu podpisywania protokołów z przesłuchań osób publicznej od rzeczywistego problemu, jakim było
wezwanych. wprowadzenie na rynek wideoloterii i automatów o
Teraz chciałbym przedstawić wnioski komisji. niskich wygranych oraz zwiększenie dostępności
W zakresie objętym przedmiotem prac komisji tych ostatnich. Powyższą tezę potwierdza fakt, że
komisja, formułując wnioski z przebiegu prac, wska- organy odpowiedzialne za proces legislacyjny ustawy
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych 257
Poseł Sprawozdawca Mirosław Sekuła hazardowej może być brak jasnych regulacji w tym
zakresie, co w przypadku posła z tak wielkim doświad-
cych prac nad nowelizacją ustawy o grach i zakła- czeniem i pozycją polityczną jest niewystarczające.
dach wzajemnych z dnia 4 czerwca 2007 r. znalazły Zdaniem komisji szczególnie negatywnie należy
potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodo- ocenić zachowanie szefa Gabinetu Politycznego Mi-
wym. Bezsporny pozostaje fakt, że projekt noweliza- nistra Sportu i Turystyki pana Marcina Rosoła, któ-
cji ustawy został przygotowany wyłącznie dla uza- ry zdając sobie sprawę z pełnionej funkcji, postępo-
sadnienia celowości zorganizowania przez Totaliza- wał w sposób skrajnie nierozsądny, narażając na
tor Sportowy przetargu na zakup urządzeń i opro- szwank dobre imię i wizerunek ministra sportu i tu-
gramowania do wideoloterii. Projekt został przygo- rystyki oraz powagę urzędu. W ocenie komisji cha-
towany z pominięciem przez Totalizator Sportowy rakter relacji Marcina Rosoła z Ryszardem Sobiesia-
obowiązującej procedury legislacyjnej. To prawnik kiem i Magdaleną Sobiesiak powinien być wyjaśnio-
Totalizatora Sportowego i prezes zarządu sprawo- ny w odrębnym postępowaniu pozostającym poza
wali nadzór nad wprowadzeniem korzystnych dla zakresem działania komisji, albowiem czynności po-
spółki zapisów ustawowych, wykorzystując politycz- dejmowane przez Marcina Rosoła pozostają bez bez-
ne wsparcie nie tylko Przemysława Gosiewskiego, pośredniego związku z procesem legislacyjnym. Stąd
ale także mając poparcie premiera Jarosława Ka- też ujawnione w toku prac komisji zabiegi dotyczące
czyńskiego. zatrudnienia Magdaleny Sobiesiak lub warszawskich
W związku z faktem, że wiele hipotez zawartych lokalizacji dla przedsięwzięć biznesowych Ryszarda
w analizie Centralnego Biura Antykorupcyjnego uzy- Sobiesiaka powinny być przedmiotem wyjaśnienia w
skało potwierdzenie w toku prac komisji, wyjaśnienia ramach prokuratorskiego śledztwa.
powinna wymagać okoliczność, dlaczego pomimo W kontekście badanych kwestii rzekomego prze-
niepokojących i jednoznacznych wniosków przepro- cieku o akcji Centralnego Biura Antykorupcyjnego
wadzonej analizy Centralne Biuro Antykorupcyjne komisja wskazuje, że założenia przyjęte przez byłego
nie podjęło żadnych działań zmierzających do zwery- szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego pana Ma-
fikowania sformułowanych tez, jak też o jej wynikach riusza Kamińskiego w analizie z dnia 12 sierpnia
nie zostały poinformowane osoby sprawujące nadzór 2009 r., a następnie przedstawione podczas spotkania
nad działalnością służb specjalnych. Powyższa oko- z udziałem prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska
liczność wydaje się być tym bardziej zaskakująca w i ministra Jacka Cichockiego w dniu 14 sierpnia 2009 r.,
sytuacji, kiedy szef Centralnego Biura Antykorupcyj- mające świadczyć o zmianach w ustawie o grach i
nego uznał zaledwie jeden artykuł zamieszczony w zakładach wzajemnych oraz o zaangażowaniu w ten
„Pulsie Biznesu” za wystarczający do zaangażowa- proces osób pełniących funkcje publiczne poprzez
nia w działania CBA prezesa Rady Ministrów Donal- działania mogące podlegać kwalifikacji karnopraw-
da Tuska oraz do formułowania zarzutów o ponad- nej, nie znalazły żadnego potwierdzenia w ustale-
standardowym zaangażowaniu w proces legislacyjny niach komisji dokonanych na podstawie zgromadzo-
posłów Platformy Obywatelskiej. nego w niniejszej sprawie materiału dowodowego.
Dokonując oceny procesu legislacyjnego w Sejmie Mariusz Kamiński w oparciu o artykuł zamiesz-
VI kadencji, komisja stwierdziła podobne niestandar- czony w „Pulsie Biznesu” zatytułowany „Nie będzie
dowe i społecznie nieakceptowane zachowania w pro- zrzutki na Euro 2012” z dnia 7 lipca 2009 r., pismo
cesie legislacyjnym. O ile bowiem sam proces tworze- ministerstwa sportu w tej sprawie z 30 czerwca 2009
nia prawa i konsultacji międzyresortowych w okresie r., wypowiedź rzecznika Ministerstwa Finansów oraz
do kwietnia 2009 r. nie budził większych wątpliwości, niezweryfikowany i wybiórczo wybrany materiał ope-
to jednak zmiana stanowiska Ministerstwa Sportu i racyjno-rozpoznawczy sformułował tezę, że w wyni-
Turystyki w końcowej fazie uzgodnień międzyresor- ku działań lobbingowych podjętych wspólnie przez
towych nie może zasługiwać na akceptację. W szcze- przedsiębiorców branży hazardowej z osobami peł-
gólności podnieść należy, że dla negatywnej oceny niącymi funkcje publiczne uzyskano zapisy w projek-
działań przedstawicieli Ministerstwa Sportu i Tury- cie ustawy o grach i zakładach wzajemnych, które
styki nieistotne jest, czy zmiana stanowiska nastąpiła spowodują zmniejszenie kwoty wpływów do budżetu
celowo, czy też w wyniku pomyłki. Tego rodzaju zmia- państwa w wysokości 469 mln zł, co tym samym do-
na stanowiska nie decydowała o ostatecznym kształcie prowadzi do pomniejszenia środków finansowych
projektu ustawy. Jednak mając na uwadze wymagany przeznaczonych na rozbudowę infrastruktury w
od urzędników państwowych profesjonalizm, zdarze- związku z organizacją Euro 2012.
nia tego rodzaju nie powinny mieć miejsca. Stanowisko dotyczące celowości i opłacalności dla
Także rozmowy przewodniczącego Klubu Parla- budżetu państwa wprowadzenia instytucji dopłat
mentarnego Platforma Obywatelska z przedstawicie- było podzielone, jednak Centralne Biuro Antykorup-
lami branży, choć tłumaczone realizacją mandatu cyjne bezkrytycznie przyjęło propozycję forsowaną
poselskiego, nie mogą być uznane za zgodne ze stan- przez ministra Jacka Kapicę, bez dokonania analizy
dardem wykonywania mandatu poselskiego. Jedyną poświęconej temu zagadnieniu. Szef CBA i minister
okolicznością usprawiedliwiającą kontakty posła Zbi- Jacek Kapica byli nielicznymi osobami, według któ-
gniewa Chlebowskiego z przedstawicielem branży rych instytucja dopłat była rozwiązaniem korzyst-
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych 259
Poseł Sprawozdawca Mirosław Sekuła riał analityczny nie może jednak zawierać informacji
lub danych z konkretnie prowadzonych śledztw lub
nym finansowo dla budżetu państwa. CBA nie dys- z konkretnych czynności operacyjno-rozpoznaw-
ponowało żadną analizą potwierdzającą słuszność czych. W ocenie komisji materiał analityczny prze-
takiego stwierdzenia. Zarówno przedstawiciele Tota- kazywany premierowi lub innym uprawnionym in-
lizatora Sportowego, jak też przedsiębiorcy prywat- stytucjom nie powinien zawierać danych operacyj-
nej branży hazardowej pozostawali zgodni w twier- nych. Trudno bowiem uznać, że w zakresie nadzoru
dzeniu, że dopłaty są rozwiązaniem niewłaściwym, nad służbami premier może mieć pływ na bezpośred-
które w rzeczywistości nie przyniesie spodziewanych nio prowadzone czynności śledcze lub operacyjne.
wpływów. Podnosili oni, że proponowane zmiany w Stąd też materiał przekazany premierowi przez Ma-
rzeczywistości doprowadzą do zmniejszenia docho- riusza Kamińskiego nie był materiałem analitycz-
dów budżetu państwa, wywołanego koniecznością nym, lecz wybiórczym materiałem operacyjnym z
certyfikowanego przeprogramowania automatów konkretnie prowadzonej sprawy, którego w istocie nie
funkcjonujących na rynku. Pomimo faktu, że CBA powinien otrzymać premier Donald Tusk. Pan Ma-
prowadziło działania operacyjne przez ponad rok, riusz Kamiński bez wątpienia przekroczył swoje
zaniechano przeprowadzenia badań czy sporządzenia uprawnienia, ujawniając materiały operacyjne Cen-
opinii w tym zakresie. Komisja zwróciła uwagę, że w tralnego Biura Antykorupcyjnego.
tej sytuacji nie można było wykluczyć, że stanowisko Komisja uznała, że minister Mariusz Kamiński,
odmienne od prezentowanego przez Mariusza Ka- przekazując premierowi 12 sierpnia 2009 r. niepełny
mińskiego podczas spotkania w dniu 14 sierpnia materiał operacyjny CBA, miał na celu przede
2009 r. było właściwe. Tymczasem szef CBA zarówno wszystkim zabezpieczenie procesu legislacyjnego i
w analizie z dnia 12 sierpnia 2009 r., jak też podczas interesu państwa. Spotkanie z 14 sierpnia 2009 r.,
spotkania w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów według zeznań byłego szefa CBA, było też „testem
przedstawił jako wiarygodną kwotę podaną przez przywództwa” dla premiera, gdyż kosztem zabezpie-
autora artykułu prasowego. Wyliczenie nie zostało czenia interesu państwa musiał on poświęcić interes
poparte jakąkolwiek rzetelną analizą, podczas gdy
partyjny. Zeznając przed komisją, premier Donald
mając na uwadze fakt, że przewidywane wpływy z
Tusk nie wytłumaczył komisji logiki spotkań, które
dopłat kształtowały się różnie, w zależności od auto-
odbył z osobami wymienionymi w materiałach CBA
rów poszczególnych projektów ustawy, wskazane
po 14 sierpnia 2009 r. Komisja nie uzyskała także
było sporządzenie takiego dokumentu.
odpowiedzi na pytanie, czemu premier nie zastoso-
Mariusz Kamiński przekazał prezesowi Rady Mi-
wał się do zaleceń ministra Mariusza Kamińskiego i
nistrów wybiórczy materiał operacyjno-rozpoznaw-
nie odbył pierwszego spotkania z ministrem Jackiem
czy ze wskazaniem, iż stanowi on dowód na „dwu-
Kapicą, ministrem odpowiedzialnym za pracę nad
znaczny charakter wzajemnych relacji osób podejmu-
jących działania lobbingowe z osobami pełniącymi ustawą, wobec którego Centralne Biuro Antykorup-
funkcje publiczne”, których efektem było pozyskanie cyjne nie prowadziło żadnej operacji. Komisja uznała,
korzystnych zapisów w ustawie o grach i zakładach że premier, spotykając się w pierwszej kolejności z
wzajemnych. W czasie prac komisji ustalono, że roz- ministrem Jackiem Kapicą, uzyskałby pełną wiedzę
mowy prowadzone przez osoby wskazane w analizie w kwestii przebiegu procesu legislacyjnego ustawy
CBA z przedstawicielami branży hazardowej, w tym hazardowej, nieprawidłowości w tym procesie, zaan-
w szczególności z wrocławskim biznesmenem, nie gażowania w ten proces osób wymienionych w mate-
dotyczyły procesu legislacyjnego ww. ustawy, tylko riałach CBA, aktywności lobbingowej branży hazar-
decyzji administracyjnych wydawanych przez wła- dowej oraz ewentualnego niebezpieczeństwa uchwa-
ściwe organy w związku z działalnością gospodarczą lenia ustawy niekorzystnej dla budżetu państwa.
pana Ryszarda Sobiesiaka, jak też realizowanymi Spotkanie to zmniejszyłoby szansę na dekonspirację
przez niego inwestycjami. operacji prowadzonych przez CBA, a pozwoliłoby
Szczegółowa analiza zachowania byłego szefa podjąć premierowi działania w celu zabezpieczenia
Centralnego Biura Antykorupcyjnego może budzić interesu państwa. Komisja uznała ponadto, iż pre-
uzasadnione podejrzenie, że Mariusz Kamiński do- mier i jego rząd powinien mieć wiedzę na temat nie-
puścił się ze swojej strony manipulacji. Działania prawidłowości, jakie miały miejsce w czasie procesu
podjęte przez Mariusza Kamińskiego mogły być prze- legislacyjnego, gdyż były one przedmiotem licznych
jawem złych intencji szefa CBA lub mogą świadczyć publikacji prasowych.
o braku profesjonalizmu w zakresie wykonywania Komisja uznała zeznania premiera Donalda Tu-
przez niego funkcji. ska za wiarygodne. Premier nie wytłumaczył jednak
Należy kategorycznie stwierdzić, że wbrew twier- komisji, dlaczego nie poinformował ministra Kamiń-
dzeniom byłego szefa CBA materiał przekazany do skiego na spotkaniu 14 sierpnia 2009 r. o podjęciu
kancelarii premiera nie był materiałem analitycz- prac nad nową ustawą. Komisja nie uzyskała także
nym. Oczywiste jest, że w zakresie działania CBA odpowiedzi na pytanie, czemu premier, wbrew suge-
pozostaje działalność o charakterze analitycznym, stiom szefa CBA, nie przeprowadził pierwszego spo-
podobnie jak w innych służbach specjalnych. Mate- tkania z ministrem Jackiem Kapicą.
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
260 nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych
Poseł Sprawozdawca Mirosław Sekuła oraz minister Jacek Cichocki. Zgromadzony materiał
dowodowy nie pozwala na jednoznaczne wskazanie
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy po- jednego źródła przecieku informacji. Należy podkre-
zwala na przyjęcie, że podczas spotkania w dniu 14 ślić jednak, że zawiadomienie o przecieku do proku-
sierpnia 2009 r. Mariusz Kamiński nie mógł sformu- ratury złożyło Centralne Biuro Antykorupcyjne.
łować karnych zarzutów wobec Mirosława Drzewiec- Zaprezentowana przed komisją przez Mariusza
kiego i Zbigniewa Chlebowskiego. Po pierwsze, pod- Kamińskiego teoria „przecieku” nie została poparta
czas spotkania szef CBA poinformował premiera, że żadną konkretną wiedzą, faktami lub materiałem
dopiero zlecił przygotowanie analizy zachowań osób dowodowym. Brak jest dowodów potwierdzających
wskazanych w piśmie z dnia 12 sierpnia 2009 r. Po tezę, że podczas spotkania premiera z Mirosławem
drugie, stwierdził, że CBA zakończyło działania ope- Drzewieckim w dniu 19 sierpnia 2009 r. zostały wy-
racyjne i wskazał na konieczność przejęcia przez dane dyspozycje dotyczące ukrycia tzw. afery hazar-
premiera dalszej inicjatywy w wyjaśnianiu okolicz- dowej przed opinią publiczną poprzez, po pierwsze,
ności związanych z procesem legislacyjnym w ra- wycofanie z konkursu na członka Zarządu Totaliza-
mach przysługującej mu kompetencji. Na dzień 14 tora Sportowego Magdaleny Sobiesiak, po drugie,
sierpnia 2009 r., jako organ uprawniony do złożenia sprostowanie treści pisma Ministerstwa Sportu i Tu-
ewentualnego zawiadomienia o podejrzeniu popełnie- rystyki z dnia 30 czerwca 2003 r. i po trzecie, przed-
nia przestępstwa, uznał, że nie było podstaw do pod- stawienie szefowi CBA zarzutów celem odwołania go
jęcia takich działań. Analiza z dnia 12 sierpnia 2009 r. z zajmowanego stanowiska i usunięcia w ten sposób
zawiera materiały operacyjne tylko do dnia 6 lipca zagrożenia związanego z jego ewentualnymi dalszy-
2009 r. W okresie od pierwszego spotkania w Kance- mi działaniami.
larii Prezesa Rady Ministrów do dnia 18 września Należy wykluczyć także sytuację, w której bezpo-
2009 r., tj. do dnia złożenia zawiadomienia przez sze- średnio po spotkaniu z prezesem Rady Ministrów
fa CBA, nie zostały pozyskane żadne nowe dowody Mirosław Drzewiecki poinformował swojego asysten-
potwierdzające podejrzenie popełnienia przestępstwa ta Marcina Rosoła o konieczności wycofania Magda-
przez osoby wskazane w analizie z dnia 12 sierpnia leny Sobiesiak z udziału w konkursie. Komisja nie
2009 r. Zdumienie budzi także okoliczność, że w dniu ma dowodów potwierdzających tezę Mariusza Ka-
18 września 2009 r. do organów prokuratury zostało mińskiego, zgodnie z którą w dniu 24 sierpnia 2009 r.
przekazane wyłącznie samo zawiadomienie, bez do- w restauracji Pędzący Królik Marcin Rosół powiado-
wodów potwierdzających sformułowane w nim zarzu- mił córkę Ryszarda Sobiesiaka o działaniach prowa-
ty. Taki materiał został przekazany przez CBA do- dzonych przez Centralne Biuro Antykorupcyjne.
piero po 2 tygodniach. Powyższa okoliczność pozwa- Ponadto komisja zwróciła uwagę, że wobec skali
la na sformułowanie tezy, że w rzeczywistości Cen- działań operacyjnych podejmowanych przez CBA w
tralne Biuro Antykorupcyjne nie dysponowało dowo- tym okresie, o czym świadczą m.in. materiały ze
dami w sprawie i brak było faktycznych podstaw do spotkania Zbigniewa Chlebowskiego z Ryszardem
sporządzenia zawiadomienia. Pospieszne i niedokład- Sobiesiakiem w dniu 31 sierpnia 2009 r. czy ze spo-
ne działanie podjęte w tym zakresie przez ministra tkania Mirosława Drzewieckiego z Ryszardem So-
Mariusza Kamińskiego bezpośrednio po spotkaniu z biesiakiem w dniu 22 września 2009 r., zaskakujące
premierem w dniu 16 września 2009 r. spowodowane a wręcz nieprawdopodobne jest to, że istnieją cho-
było obawą szefa CBA o odwołanie go z zajmowanego ciażby stenogramy ze spotkania w Pędzącym Kró-
stanowiska. liku. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że
Na tym etapie należy podkreślić, że działania Ryszard Sobiesiak pozbył się podsłuchiwanego tele-
podjęte przez Mariusza Kamińskiego w dniu 18 fonu komórkowego dopiero po ukazaniu się publika-
września 2009 r., polegające na poinformowaniu cji w „Rzeczpospolitej”, to jest po dniu 1 paździer-
wszystkich instytucji państwowych o materiałach nika 2009 r., a nie, jak twierdzi pan Mariusz Ka-
operacyjnych pozyskanych przez CBA, były skrajnie miński, po rzekomym przecieku z Kancelarii Pre-
nieodpowiedzialne i nieprofesjonalne, albowiem mi- zesa Rady Ministrów, który jakoby nastąpił dwa
nister Mariusz Kamiński własnymi działaniami na- miesiące wcześniej.
raził na ujawnienie również inne operacje prowadzo- Komisja ustaliła, że nie istnieje związek pomiędzy
ne przez Centralne Biuro Antykorupcyjne. Zdaniem przekazaniem prezesowi Rady Ministrów informacji
komisji takie zachowanie nacechowane było osobi- na temat działań CBA a przedstawieniem Mariuszo-
stym stosunkiem szefa CBA do zaistniałej sytuacji, wi Kamińskiemu zarzutów, m.in. nadużycia upraw-
wywołanej faktem sformułowania przeciwko niemu nień i poświadczenia nieprawdy w związku z tzw.
zarzutów przez Prokuraturę Okręgową w Rzeszowie aferą gruntową. Zgromadzony w sprawie materiał
w związku z tzw. aferą gruntową. dowodowy wskazuje, że już w maju 2009 r. Prokura-
Komisja ustaliła, iż do przecieku informacji o pro- tura Okręgowa w Rzeszowie sporządziła projekt po-
wadzonych operacjach CBA mogło dojść w okresie od stanowienia o przedstawieniu zarzutów szefowi CBA.
12 sierpnia do 10 września 2009 r. W tym czasie in- Natomiast spotkanie, które odbyło się w dniu 25
formacje o prowadzonych operacjach CBA, poza biu- sierpnia 2009 r., zostało wyznaczone na prośbę Pro-
rem, posiadali prezes Rady Ministrów Donald Tusk kuratury Okręgowej w Rzeszowie z dnia 17 sierpnia
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych 261
Poseł Sprawozdawca Mirosław Sekuła tyny dotycząca udziału w nielegalnym lobbingu była
całkowicie pozbawiona podstaw.
praktyce oraz problemów wynikających z powyższe- Po czternaste, komisja stwierdza, że zarzut udzia-
go nastąpiło rozpoczęcie prac. Jednakże kontrolują- łu w nielegalnym lobbingu postawiony ówczesnemu
cym nie przekazano dokumentów potwierdzających wiceministrowi gospodarki Adamowi Szejnfeldowi
prowadzenie analiz i symulacji dotyczących celowości przez szefa CBA Mariusza Kamińskiego w przekaza-
wprowadzenia nowych regulacji oraz zasadności kie- nej premierowi Donaldowi Tuskowi analizie z 12
runków działań. Do takich samych wniosków doszli sierpnia 2009 r. był całkowicie bezpodstawny, i pod-
autorzy raportu „Proces nowelizacji ustawy o grach kreśla, że wiceminister Szejnfeld w sprawie noweli-
i zakładach wzajemnych w latach 2008–2009. Ana- zacji ustawy o grach i zakładach wzajemnych działał
liza, ocena, wnioski”. Komisja podkreśla, że nie w granicach prawa. Żaden z dokumentów przekaza-
otrzymała z Ministerstwa Finansów dokumentów nych komisji, a także żaden ze świadków nie potwier-
uzasadniających podjęcie prac nad nowelizacją usta- dził, by wiceminister Adam Szejnfeld podjął niezgod-
wy o grach i zakładach wzajemnych. ne z prawem próby wywarcia nacisku na kształt
Po dziewiąte, komisja negatywnie ocenia zbytnie zapisów dotyczących rozszerzenia katalogu gier ha-
uzależnienie przedsiębiorstwa Totalizator Sportowy zardowych objętych dopłatami.
od swego zagranicznego partnera obsługującego sys- Po piętnaste, komisja stwierdza, że nie znalazła
tem on-line. Zwraca przy tym uwagę na fakt, że nie- też dowodów potwierdzających wyrażony w piśmie
dopuszczalne jest, by zagraniczny partner na prośbę szefa CBA Mariusza Kamińskiego z 12 sierpnia 2009 r.
władz Totalizatora Sportowego na własny koszt wy- do premiera zarzut wobec ówczesnego przewodniczą-
najmował firmę lobbingową forsującą rozwiązania cego Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatel-
legislacyjne jakoby korzystne dla państwowego mo- ska posła Zbigniewa Chlebowskiego dotyczący udzia-
nopolisty w dziedzinie gier liczbowych. łu w nielegalnym lobbingu związanym z nowelizacją
Po dziesiąte, komisja zwraca się do prokuratora ustawy o grach i zakładach wzajemnych w 2008 r.
generalnego o objęcie szczególnym nadzorem prowa- Przedstawione jako dowody w piśmie szefa CBA z 12
dzonego od 2007 r. przez Prokuraturę Okręgową w sierpnia 2009 r. do premiera fragmenty rozmów te-
Łodzi śledztwa w sprawie ujawnionego przez dzien- lefonicznych posła Chlebowskiego z biznesmenem
Ryszardem Sobiesiakiem dotyczyły zupełnie innej
nik „Puls Biznesu” monitoringu rządu polskiego
sprawy, decyzji administracyjnej związanej z działal-
prowadzonego na zlecenie firmy GTech w latach
nością spółek pana Sobiesiaka. Komisja zwraca uwa-
2000–2001.
gę na fakt, iż przedstawiciele resortu finansów, mi-
Po jedenaste, komisja zwraca uwagę, iż kluczowa
nister Jan Vincent-Rostowski, wiceminister Jacek
dla sprawy kwestia rozszerzenia katalogu dopłat o
Kapica i dyrektor Anna Cendrowska w trakcie ze-
inne gry hazardowe poza grami liczbowymi Totali-
znań z całą mocą podkreślali, iż proces legislacyjny
zatora Sportowego nie została precyzyjnie udoku-
nowelizacji ustawy o grach i zakładach wzajemnych
mentowana w materiałach przekazanych jej przez
był niezagrożony, zaś poseł Chlebowski nie wpłynął
resort finansów. Opierając się na zeznaniach świad- na kształt zmian proponowanych przez resort. Jed-
ków, komisja uznała, że o ile w przypadku gier licz- nocześnie komisja stwierdza, że charakter rozmów
bowych Totalizatora Sportowego mechanizm dopłat posła Chlebowskiego z panem Ryszardem Sobiesia-
działa sprawnie, o tyle w przypadku objęcia nim in- kiem odbiegał od przyjętych standardów.
nych gier hazardowych rzecz byłaby trudna do reali- Po szesnaste, komisja uważa, że minister sportu
zacji, a na pewno bardzo kosztowna. Prostszym i i turystyki Mirosław Drzewiecki nie orientował się
skuteczniejszym rozwiązaniem byłaby podwyżka po- w charakterze proponowanych przez resort finansów
datku od gier. Ostatecznie tak też się stało w związ- zmian w ustawie o grach i zakładach wzajemnych.
ku z przyjęciem przez Sejm nowej ustawy o grach Zmiany stanowiska resortu sportu w kwestii dopłat
hazardowych w listopadzie 2009 r. nie wynikały z wnikliwych analiz czy też nielegalne-
Po dwunaste, komisja nie znalazła dowodów po- go lobbingu, lecz były jedynie konsekwencją niewie-
twierdzających zarzuty szefa CBA Mariusza Kamiń- dzy urzędników i ich zwierzchników.
skiego, przedstawione w analizie przekazanej pre- Po siedemnaste, komisja jest zdania, że premier
mierowi Donaldowi Tuskowi 12 sierpnia 2009 r. oraz Donald Tusk niepotrzebnie przyjął sugestię szefa
w późniejszej rozmowie szefa CBA z premierem 14 CBA Mariusza Kamińskiego, by osobiście podjął
sierpnia 2009 r., dotyczące udziału polityków Plat- działania wobec polityków opisanych w analizie z 12
formy Obywatelskiej w nielegalnym lobbingu prowa- sierpnia 2009 r. Komisja uważa, że premier, działając
dzonym w związku z pracami nad nowelizacją usta- w granicach prawa, winien zlecić zweryfikowanie
wy o grach i zakładach wzajemnych. podejrzeń szefa CBA odpowiednim organom pań-
Po trzynaste, na podstawie zgromadzonych ma- stwa. Fakt, że tak się nie stało, w ocenie komisji przy-
teriałów i zeznań świadków komisja stwierdza, że czynił się m.in. do pojawienia się podejrzeń wobec
sugestia skierowana wobec ówczesnego wicepremie- niego o dokonanie przecieku o działaniach Central-
ra i ministra spraw wewnętrznych Grzegorza Sche- nego Biura Antykorupcyjnego.
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych 263
Poseł Sprawozdawca Mirosław Sekuła zawiera 762 strony. Przeczytanie go Wysokiemu Sej-
mowi w całości zajęłoby ok. 38 godzin, licząc po ok.
Po osiemnaste, zdaniem komisji premier Donald 3 minuty na jedną stronę. Przedstawiłem praktycz-
Tusk w sierpniu i wrześniu 2009 r. był źle poinfor- nie w całości wnioski komisji oraz jej zalecenia. Po-
mowany o tym, co dzieje się wokół ustawy o grach i zwolę sobie na tym zakończyć omawianie stanowiska
zakładach wzajemnych, nie tylko przez szefa CBA komisji, gdyż dokonywanie przeze mnie streszczenia
Mariusza Kamińskiego, ale też przez swoich najbliż- z koniecznymi wyborami i skrótami, zarówno usta-
szych współpracowników. Fakt ten znajduje potwier- lonych przez komisję istotnych okoliczności związa-
dzenie w zeznaniach świadków składanych przed nych z zakresem prac komisji, jak i oceny zeznań
komisją oraz w publicznych wypowiedziach dla me- osób zeznających przed komisją, zajęłoby bardzo
diów polityków z otoczenia premiera. dużo czasu, a przez niektórych z państwa mogłoby
Po dziewiętnaste, komisja rekomenduje Sejmowi być odebrane jako subiektywne. Pozwolę sobie więc
i rządowi przyjęcie regulacji prawnych, które w przy- przejść do omówienia zdań odrębnych zgłoszonych do
szłości wyeliminują sytuacje, w których służby spe- stanowiska komisji.
cjalne, manipulując informacją, wpływają na kształt Panie Marszałku! Wysoki Sejmie!...
życia politycznego w państwie. Sytuacja, w której (Głos z sali: Sam się pan śmieje…)
szef jednej ze służb specjalnych, świadomie bądź nie, Panie pośle, śmieję się dlatego, że chcę sprawdzić,
w relacjach z premierem posługuje się zmanipulowa- czy jest jeszcze pan marszałek, czy już jest pani mar-
ną informacją, niszczy zaufanie obywateli do orga- szałek.
nów państwa i wymaga zdecydowanej reakcji. (Głos z sali: Jest, jest.)
Po dwudzieste, komisja zwraca się do prokuratu-
ry z wnioskiem o zbadanie podniesionej przez szefa
CBA Mariusza Kamińskiego kwestii ewentualnych Wicemarszałek Jerzy Wenderlich:
działań Ryszarda Sobiesiaka i Sławomira Sykuckie-
go na rzecz podziału rynku gier. Sprawa ta zyskuje Nie wiem, na kim zależałoby panu bardziej,
podstawę zarówno w treści nagranych przez CBA a chciałbym, żeby był pan usatysfakcjonowany. (We-
rozmów między tymi osobami, jak i w zeznaniach sołość na sali)
kilku świadków. Materiał zebrany przez komisję ro-
dzi podejrzenie zawiązywania zmowy kartelowej ma-
jącej podzielić rynek. Chodzi tu o wypowiedź byłego Poseł Sprawozdawca Mirosław Sekuła:
prezesa Totalizatora Sportowego, dobrego znajomego
Sobiesiaka, który w podsłuchanej rozmowie tłuma- Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Rozpocznę od
czy, że gdy córka Sobiesiaka wejdzie do zarządu to- najkrótszego zdania odrębnego zgłoszonego przez po-
talizatora, to można tak podzielić rynek, że totaliza- sła Franciszka Jerzego Stefaniuka. Ze względu na jego
tor będzie miał pieniądze i prywatni będą mieli pie- zwięzłość przytoczę je w całości. (Wesołość na sali)
niądze. I uwaga: jeśli Magda będzie się słuchać, to Zdanie odrębne do stanowiska Komisji Śledczej do
wszyscy będą zadowoleni. Jest to istotna przesłanka zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego
dla wszczęcia postępowania. ustaw nowelizujących ustawę z dnia 29 lipca 1992 r. o
Po dwudzieste pierwsze, komisja negatywnie oce- grach i zakładach wzajemnych i wydanych na ich pod-
nia brak nadzoru nad Totalizatorem Sportowym ze stawie przepisów wykonawczych w zakresie dotyczą-
strony Ministerstwa Skarbu Państwa w latach 2006– cym gier na automatach o niskich wygranych i wide-
–2009, który przejawiał się m.in. w niejasnej polityce oloterii oraz do zbadania legalności działania organów
kadrowej prowadzonej w tym przedsiębiorstwie, o administracji rządowej badających ten proces.
czym szeroko informowały media i czego przykładem Pragnę podkreślić, iż w trakcie prac Komisji Śled-
jest sprawa pani Magdaleny Sobiesiak. Komisja przy- czej ujawnionych zostało wiele uchybień i nieprawi-
pomina, iż obowiązująca do końca 2009 r. ustawa o dłowości w procesach legislacyjnych związanych z
grach i zakładach wzajemnych nakładała na mini- pracami nad ustawą o grach i zakładach wzajem-
stra skarbu państwa nadzór nad monopolem państwa nych, które miały miejsce w latach 2001–2009. Ko-
w dziedzinie gier liczbowych. Totalizator Sportowy misja winna jak najszybciej przekazać Najwyższej
realizował zaś ten monopol. Komisja zwraca uwagę Izbie Kontroli i prokuraturze zgromadzony przez sie-
Sejmu na fakt, iż sytuacje podobne do tej, która mia- bie materiał wraz z wnioskami. Komisja winna też
ła miejsce w związku z pracami nad nowelizacją usta- zwrócić się do Sejmu RP, by ten wsparł jej postulat
wy o grach i zakładach wzajemnych, mogą mieć miej- skierowany do powołanych do tego organów państwa
sce w innych resortach. Nielegalny lobbing pojawia o możliwie szybkie i wnikliwe wyjaśnienie wszyst-
się zawsze tam, gdzie proces legislacyjny jest mało kich wątków związanych z tzw. aferą hazardową.
transparentny, gdy urzędnicy lekceważą opinie ze- Wnioskuję, by komisja zwróciła się do Najwyższej
wnętrzne, ponieważ wiedzą lepiej, i gdy większość Izby Kontroli o szczegółowe zbadanie kwestii dopłat.
obywateli jest przekonana, że władza robi, co chce. Na stronie 284 sprawozdania komisji znalazł się za-
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Jak już powie- pis, iż „Stanowisko dotyczące celowości i opłacalności
działem na wstępie, sprawozdanie w części jawnej dla budżetu państwa wprowadzenia instytucji dopłat
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
264 nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych
Poseł Sprawozdawca Mirosław Sekuła Wnioskuję, by rząd i Sejm podjął prace nad oceną,
a także regulacją prawną praktyk polegających na
było podzielone, jednak CBA bezkrytycznie przyjęło opracowywaniu i forsowaniu projektów nowelizacji
propozycję forsowaną przez ministra Jacka Kapicę, ustaw przez spółki z udziałem Skarbu Państwa.
bez dokonania analizy poświęconej temu zagadnie- Komisja ustaliła, iż w latach 2006–2009 kolejne za-
niu. Szef CBA i minister Jacek Kapica byli nieliczny- rządy Totalizatora Sportowego opracowywały projekty
mi osobami, według których instytucja dopłat była zmian w ustawie o grach i zakładach wzajemnych, a na-
rozwiązaniem korzystnym finansowo dla budżetu stępnie zabiegały o wsparcie ich przez wysokich urzęd-
państwa. CBA nie dysponowało żadną analizą po- ników resortów skarbu państwa i finansów, a nawet
twierdzającą słuszność takiego stwierdzenia. Zarów- Kancelarii Prezydenta RP. Niewykluczone, że inne wiel-
no przedstawiciele Totalizatora Sportowego, jak też kie spółki z udziałem Skarbu Państwa w podobny sposób
przedsiębiorcy prywatnej branży hazardowej pozo- zabiegają o zmiany w obowiązującym prawie, które są
stawali zgodni w twierdzeniu, że dopłaty są rozwią- korzystne dla ich interesów. Nie oceniam tych praktyk,
zaniem niewłaściwym, które w rzeczywistości nie lecz chciałbym wiedzieć: Czy nie naruszają one zasady
przyniesie spodziewanych wpływów. Podnosili oni, równości szans podmiotów gospodarczych? Czy nie przy-
że proponowane zmiany w rzeczywistości doprowa- czyniają się one do tworzenia klimatu dla nie do końca
dzą do zmniejszenia dochodów budżetu państwa, zgodnych z zasadami etyki praktyk na styku świata po-
wywołane koniecznością certyfikowanego przepro- lityki i biznesu?
gramowania automatów funkcjonujących na rynku. 29 stycznia 2010 r., zeznając przed komisją, były
Pomimo faktu, że CBA prowadziło działania opera- wiceminister gospodarki poseł Adam Szejnfeld szcze-
cyjne przez ponad rok, zaniechano przeprowadzenia gółowo przedstawił kalendarium i spis koresponden-
badań czy sporządzania opinii w tym zakresie”. cji, jakie od 2007 r. Ministerstwo Gospodarki prowa-
Sprawa celowości i opłacalności dla budżetu for- dziło w związku z pracami nad nowelizacją ustawy
sowanej przez Ministerstwo Finansów instytucji do- o grach i zakładach wzajemnych. Jedną z akcento-
płat nie została dość wnikliwie zbadana przez Komi- wanych przez niego spraw była kwestia konieczności
sję Śledczą. Komisja dysponowała różniącymi się notyfikacji przepisów technicznych do Komisji Euro-
pejskiej. Rzecz ta nie była zbyt wnikliwie badana
opiniami i ekspertyzami na ten temat. Rzecz ma
przez komisję. Pojawiła się za to w protokole kontro-
istotne znaczenie dla oceny postępowania urzędni-
li, który 18 stycznia 2010 r. został przekazany przez
ków resortu finansów, polityków Platformy Obywa-
Departament Kontroli i Nadzoru Kancelarii Prezesa
telskiej oraz funkcjonariuszy Centralnego Biura
Rady Ministrów na ręce ministra finansów Jana Vin-
Antykorupcyjnego.
cent-Rostowskiego. Na przykład na str. 48 wspo-
Wnioskuję też o wyjaśnienie przez Najwyższą
mnianego protokołu znajdujemy uwagę: W uzasad-
Izbę Kontroli sprawy autorstwa projektu nowelizacji nieniu projektu ustawy nie zawarto informacji, czy
ustawy o grach i zakładach wzajemnych, którą w lip- projekt aktu normatywnego podlega notyfikacji.
cu 2006 r. wiceminister finansów Marian Banaś Także w wystąpieniu pokontrolnym Tomasza
przekazał p.o. zastępcy dyrektora Departamentu Arabskiego, szefa Kancelarii Prezesa Rady Mini-
Służby Celnej Annie Cendrowskiej, a ta następnie strów, do ministra finansów Jana Vincent-Rostow-
wspólnie z posłem Krzysztofem Jurgielem przekaza- skiego z 30 marca 2010 r. stwierdza się m.in.: W mi-
ła go szefowi Komitetu Stałego Rady Ministrów Prze- nisterstwie nie wprowadzono odpowiednich mecha-
mysławowi Gosiewskiemu. Na stronie 278 sprawoz- nizmów i procedur w zakresie notyfikacji. I dalej:
dania z opisem zeznań świadka Marka Przybyłowi- Z wyjaśnień resortowego koordynatora wynika, że
cza znalazła się następująca uwaga: „Zdaniem świad- nie dokonuje on oceny projektów pod względem no-
ka, autorem ustawy, która została przekazana Prze- tyfikacji, a jego rola sprowadza się do przekazania
mysławowi Gosiewskiemu podczas spotkania w dniu ministrowi gospodarki projektów otrzymanych z ko-
26 lipca 2006 r., był Waldemar Milewicz wraz z ze- mórek merytorycznych.
społem specjalistów z Totalizatora Sportowego. Usta- Autorzy wniosków pokontrolnych stwierdzają jed-
wa miała na celu ujednolicenie opodatkowania auto- noznacznie, iż ze względu na brak procedur i doku-
matów o niskich wygranych”. mentów nie można z pewnością ustalić, czy projekt
Był to jeden z istotnych wątków badanych przez nowelizacji był na jakimkolwiek etapie konsultowany
komisję. Komisji nie udało się ostatecznie rozstrzy- wewnątrz Ministerstwa Finansów w zakresie prze-
gnąć, kto był autorem projektu owej nowelizacji – po- pisów technicznych.
słowie dysponowali w tym zakresie jedynie zeznania- Wnioskuję, by Najwyższa Izba Kontroli zbadała,
mi świadków, publikacjami prasowymi oraz doku- czy w trakcie prac legislacyjnych nad nowelizacją
mentami CBA. ustawy o grach i zakładach wzajemnych w latach
W trakcie prac komisji rzecz stała się przedmio- 2006–2009 nie doszło do uchybień w kwestii koniecz-
tem kontrowersji między posłami – zwłaszcza w związ- ności notyfikacji przepisów technicznych do Komisji
ku z oceną postępowania polityków Prawa i Sprawie- Europejskiej. Franciszek Jerzy Stefaniuk.
dliwości, władz Totalizatora Sportowego oraz wice- (Głos z sali: Obecny.)
dyrektor Departamentu Służby Celnej Anny Cen- (Poseł Franciszek Jerzy Stefaniuk: Jestem, jestem,
drowskiej. panie przewodniczący.)
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych 265
Poseł Sprawozdawca Mirosław Sekuła trum Sportu należy zmienić uzasadnienie do ustawy.
Minister Mirosław Drzewiecki zeznał, iż zgodził się
szarda Sobiesiaka wynika, że ten już 17 maja 2009 r. co do sugestii dyrektor Moniki Rolnik i Marcina Ro-
odbył dwa spotkania w sprawie dopłat: pierwsze soła, i polecił dyrektor Monice Rolnik sporządzenie
z posłem Zbigniewem Chlebowskim, drugie z mini- stosownego pisma.
strem Mirosławem Drzewieckim w jego domu. Należy zwrócić uwagę, że ta decyzja i kwestia
Materiał dowodowy będący w posiadaniu komisji zmiany uzasadnienia nie były konsultowane z dyrek-
wskazuje, iż tematem obu rozmów najprawdopodob- torami departamentów w Ministerstwie Sportu i Tu-
niej była kwestia dopłat. Osobą, którą określano mia- rystyki, w których kompetencjach leżało opiniowanie
nem „człowieka Mirka” i który miał zajmować się tą takich decyzji. Zaznaczyć należy, iż zmiana uzasad-
sprawą w Ministerstwie Sportu i Turystyki, był naj- nienia nie była konieczna, gdyż podstawą wydatko-
prawdopodobniej Marcin Rosół, szef gabinetu poli- wania nie jest uzasadnienie przepisu, lecz sam prze-
tycznego ministra Mirosława Drzewieckiego. Na pis. Należy uznać zeznania dyrektora Rafała Wosika
polecenie ministra Mirosława Drzewieckiego współ- za wiarygodne, gdyż znajdują one potwierdzenie tak-
pracował on już od ponad roku z Ryszardem Sobie- że w zeznaniach Bożeny Pleczeluk, dyrektor gabine-
siakiem. 22 maja 2009 r. CBA zarejestrowało roz- tu ekonomiczno-finansowego, oraz w materiale do-
mowę między Janem Koskiem a Ryszardem Sobie- wodowym. Minister Mirosław Drzewiecki pismo to,
siakiem, której temat dotyczył dopłat: „wycofanie jak zeznał przed komisją, podpisał, nie zapoznawszy
dopłat może nastąpić po jego (prawdopodobnie mini- się z jego treścią. Argumentacja ministra Mirosława
stra Jacka Kapicy) rozmowie z ministrem Drzewiec- Drzewieckiego, iż nie miał on obowiązku zapoznania
kim”; „to był pomysł Drzewieckiego” – Jan Kosek się z treścią pisma, wydaje się mało wiarygodna.
stwierdza. „To już nie ma o czym rozmawiać, panie Nie jest prawdą, że pismo z 30 czerwca 2009 r. nie
prezesie, załatwione!” – odpowiada Ryszard Sobie- wywarło żadnych skutków. Choć pismo to miało mieć
siak. Tak więc już 22 maja 2009 r. Ryszard Sobiesiak według zeznań ministra Mirosława Drzewieckiego
i Jan Kosek mieli precyzyjny plan wycofania dopłat jedynie charakter informacyjny, to dla Ministerstwa
z projektu ustawy przy pomocy ministra Mirosława Finansów było sygnałem, że Ministerstwo Sportu
Drzewieckiego. i Turystyki wycofuje się z postulatu dopłat. Nie moż-
I druga kwestia. Według zeznań ministra sportu na wykluczyć, że w wyniku realizacji postulatu Mi-
i turystyki Mirosława Drzewieckiego oraz szefa Ga- nisterstwa Sportu i Turystyki art. 47a zostałby usu-
binetu Politycznego Ministra Sportu i Turystyki nięty z projektu ustawy. Plan branży hazardowej
Marcina Rosoła i dyrektor generalnej Ministerstwa zostałby więc wykonany.
Sportu i Turystyki Moniki Rolnik pismo z 30 czerw- Poseł Bartosz Arłukowicz w swoim zdaniu odręb-
ca 2009 r. miało na celu poinformowanie Minister- nym za jedno z najistotniejszych wydarzeń w spra-
stwa Finansów o konieczności zmiany uzasadnienia wie, którą badała Komisja Śledcza, uważa spotkania
w związku z odstąpieniem od planów budowy II eta- szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego Mariusza
pu Narodowego Centrum Sportu. Należy zwrócić Kamińskiego z premierem Donaldem Tuskiem
uwagę, że według materiału dowodowego decyzja w dniach 14 sierpnia 2009 r. i 16 września 2009 r. Na
o wycofaniu się z planu budowy zapadła już na prze- spotkaniu w dniu 14 sierpnia 2009 r. szef CBA Ma-
łomie marca i kwietnia 2009 r. Na konferencji uzgod- riusz Kamiński informował premiera Donalda Tuska
nieniowej w dniu 20 maja 2009 r. Ministerstwo Spor- o aktywności branży hazardowej i próbach nielegal-
tu i Turystyki nie informowało o planach odstąpienia nego lobbingu dotyczącego procesu legislacyjnego.
od budowy II etapu Narodowego Centrum Sportu Informował premiera także o relacjach, jakie łączą
oraz o konieczności zmiany uzasadnienia do art. 47a ministra sportu i turystyki Mirosława Drzewieckie-
ustawy, który dotyczył dopłat. Jak zeznał Rafał Wo- go, a także przewodniczącego Klubu Parlamentarne-
sik, dyrektor Departamentu Prawno-Kontrolnego, go PO oraz przewodniczącego sejmowej Komisji Fi-
autor pisma z 30 czerwca 2009 r., między 20 maja nansów Publicznych posła Zbigniewa Chlebowskiego
a 30 czerwca 2009 r. nie wydarzyło się nic, co uza- z branżą hazardową. Omawiał także materiał zgro-
sadniałoby konieczność sporządzenia pisma o zmia- madzony w analizie CBA, którą przesłał premierowi
nie uzasadnienia przepisu dotyczącego dopłat. 12 sierpnia 2009 r. Spotkanie miało charakter infor-
Jak zeznali świadkowie, 25 czerwca 2009 r. w Mi- macyjny. Szef CBA oczekiwał od premiera podjęcia
nisterstwie Sportu i Turystyki odbyło się spotkanie zdecydowanych działań, które zabezpieczą proces
Marcina Rosoła, Moniki Rolnik i ministra Mirosława legislacyjny ustawy. Najważniejszym ustaleniem spo-
Drzewieckiego. Jak wynika z zeznań, w czasie tego tkania z dnia 14 sierpnia 2009 r. było zabezpieczenie
spotkania Marcin Rosół przekonywał ministra Mi- przez premiera procesu legislacyjnego w taki sposób,
rosława Drzewieckiego, iż konieczna jest zmiana by nie narazić na dekonspirację prowadzonej nadal
uzasadnienia art. 47a w związku z licznymi kontro- akcji CBA. Szef CBA zasugerował premierowi, aby
wersjami związanymi z finansowaniem Euro 2012 przede wszystkim odbył spotkanie z gospodarzem
z pieniędzy pochodzących z hazardu. Potwierdziła to ustawy ministrem Jackiem Kapicą.
też dyrektor Monika Rolnik, stwierdzając, iż w związ- Zeznając dnia 4 lutego 2010 r., premier Donald
ku z rezygnacją z budowy II etapu Narodowego Cen- Tusk nie wyjaśnił komisji w przekonujący sposób,
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych 267
Poseł Sprawozdawca Mirosław Sekuła Tusk, jak też inni świadkowie, nie był w stanie wy-
jaśnić komisji, dlaczego o fakcie podjęcia prac 3 sierp-
dlaczego, podejmując próbę zabezpieczenia procesu nia 2009 r. nad nowym projektem ustawy nie poin-
legislacyjnego ustawy o grach i zakładach wzajem- formowano dnia 14 sierpnia 2009 r. Mariusza Ka-
nych, postanowił samodzielnie wyjaśnić aktywność mińskiego. W dniu 14 sierpnia 2009 r. szef CBA po-
opisanych w analizie CBA polityków. Należy podkre- prosił premiera o zabezpieczenie procesu legislacyj-
ślić, iż minister Mariusz Kamiński nie zalecał pre- nego, premier zaś nie przekazał informacji, że trwa-
mierowi podjęcia takich działań. Podkreślić należy, ją już prace nad założeniami do nowej ustawy. Decy-
że operacja CBA nadal trwała, a szef CBA kilkakrot- zję w tej sprawie podjęto 30 lipca 2009 r. O decyzji tej
nie zaznaczał, iż w działaniach premiera zabezpie- nie wiedział także minister finansów Jan Vincent-
czających proces legislacyjny najważniejsze jest za- -Rostowski.
chowanie pełnej dyskrecji. Na spotkaniu w dniu 14 Zdanie odrębne porusza również wątek potencjal-
sierpnia 2009 r. minister Mariusz Kamiński zasuge- nego przecieku informacji o prowadzonych przez
rował premierowi, że najbezpieczniejszą drogą do CBA operacjach do Ryszarda Sobiesiaka i Jana Ko-
zabezpieczenia procesu legislacyjnego byłaby rozmo- ska W toku prac komisji pojawiło się wiele poszlak
wa z ministrem Jackiem Kapicą, który nie był podej- mówiących o różnych możliwych, potencjalnych, źró-
rzewany przez CBA o działania sprzeczne z intere- dłach ujawnienia informacji tajnych dotyczących
sem publicznym, a który był gospodarzem ustawy operacji CBA. Z materiału dowodowego będącego
i miał o niej pełną wiedzę. Nieznane są także powody, w posiadaniu komisji, w tym materiału tajnego, oraz
dla których jeszcze przed ukończeniem prac nad jed- stenogramów rozmów telefonicznych zarejestrowa-
nym projektem ustawy premier polecił rozpoczęcie nych przez CBA wynika, iż nie można wykluczyć, że
prac nad założeniami do nowej ustawy. Ryszard Sobiesiak oraz Jan Kosek wiedzieli lub po-
W dniu 16 września 2009 r. spotkanie premiera dejrzewali przed 10 września 2009 r., że służby spe-
Donalda Tuska z szefem CBA Mariuszem Kamiń- cjalne są zainteresowane ich działalnością. Do poten-
skim miało dotyczyć zawiadomienia o prawdopodob- cjalnego przecieku informacji o operacji prowadzonej
nym przecieku informacji o prowadzonej operacji przez CBA do osób objętych tą operacją mogło dojść
CBA do osób, wobec których operacja ta była prowa- między 12 sierpnia 2009 r. a 10 września 2009 r.
dzona. O problemie tym Mariusz Kamiński poinfor- Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że spotka-
mował w dniu 10 września 2009 r. sekretarza Kole- nie z dnia 19 sierpnia 2009 r. premiera z ministrem
gium do Spraw Służb Specjalnych Jacka Cichockiego. Mirosławem Drzewieckim, jak i spotkanie z posłem
Podczas rozmowy z ministrem Jackiem Cichockim Zbigniewem Chlebowskim w dniu 26 sierpnia 2009 r.
przekazał on informację, że nastąpił przeciek doty- wywołało niepokój zarówno u ministra Mirosława
czący działań CBA. Zadeklarował, że następnego Drzewieckiego, jak i posła Zbigniewa Chlebowskiego.
dnia, tj. 11 września 2009 r., przekaże premierowi Podjęte po tych spotkaniach działania, wydaje się,
pismo dotyczące tej sprawy. Pismo do premiera wpły- wskazują na to, iż podejrzewali, że premier zaczął
nęło do ministra Jacka Cichockiego w dniu 11 wrze- osobiście interesować się procesem legislacyjnym, co
śnia 2009 r. Tego samego dnia minister Mariusz wcześniej nie miało miejsca. Nie można wykluczyć,
Kamiński telefonicznie przypomniał ministrowi Jac- że wycofanie Magdaleny Sobiesiak z konkursu na
kowi Cichockiemu, że sprawa jest bardzo pilna i że członka Zarządu Totalizatora Sportowego miało
prosi o niezwłoczne przekazanie pisma premierowi. związek ze spotkaniem premiera z ministrem Miro-
Minister Jacek Cichocki nie uznał tej informacji za sławem Drzewieckim. Nie można także wykluczyć,
pilną i nie widział konieczności niezwłocznego poin- że poseł Zbigniew Chlebowski postanowił przerwać
formowania o tej sprawie premiera. Mimo że pismo swoje kontakty z Ryszardem Sobiesiakiem zaniepo-
od ministra Mariusza Kamińskiego wpłynęło dnia kojony rozmową z premierem.
11 września 2009 r. i dotyczyło przecieku informacji Należy stwierdzić, że Mariusz Kamiński nie po-
o operacji służby specjalnej, premier Donald Tusk trafił w sposób wiarygodny uzasadnić, dlaczego CBA
dowiedział się o tym dokumencie i zapoznał się z nim nie zarejestrowało rozmowy w Pędzącym Króliku ani
dopiero 16 września 2009 r. też treści rozmowy między Ryszardem Sobiesiakiem
Według oceny autora, choć w przyjętym sprawoz- a posłem Zbigniewem Chlebowskim w dniu 31 sierp-
daniu komisji można znaleźć wiele sprzecznych ocen nia 2009 r. Konkludując, wydaje się, że nie doszło do
dotyczących okoliczności opisanych wyżej spotkań, przekazania przez premiera zainteresowanym oso-
należy stwierdzić, iż wyjaśnienia premiera Donalda bom informacji o operacji CBA. Jednakże splot róż-
Tuska i ministra Jacka Cichockiego w tych kwestiach nych wydarzeń mógł wzbudzić wśród osób objętych
są niewystarczające. Premier nie uzasadnił działań operacją CBA podejrzenia.
podjętych przez siebie po spotkaniu w dniu 14 sierp- Działania podejmowane przez ministra Mirosła-
nia 2009 r. Premier nie wyjaśnił także komisji powo- wa Drzewieckiego oraz Marcina Rosoła w celu zna-
dów niezastosowania się do przekazanych mu przez lezienia pracy dla Magdaleny Sobiesiak należy ocenić
Mariusza Kamińskiego na spotkaniu w dniu 14 sierp- jako niezgodne z procedurami. W tych działaniach
nia 2009 r. sugestii dotyczących sposobu zabezpiecze- Marcin Rosół, na polecenie ministra Mirosława Drze-
nia procesu legislacyjnego ustawy. Premier Donald wieckiego, przekroczył swoje kompetencje, by zagwa-
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
268 nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych
Poseł Sprawozdawca Mirosław Sekuła celarii Prezesa Rady Ministrów. Analiza tego aktu
wskazuje na to, że szef kancelarii, nie mając do tego
Jednocześnie oceniając zeznania M. Drzewieckie- podstawy prawnej, przyznał sekretarzowi stanu
go, jakie składał przed Komisją Śledczą, należy J. Cichockiemu kompetencje w zakresie koordynacji
stwierdzić, że są one nieprawdziwe, co powinno skut- i nadzoru nad służbami specjalnymi, które ustawowo
kować jego odpowiedzialnością z art. 233 Kodeksu przysługują prezesowi Rady Ministrów. Przekazanie
karnego, jako stanowiące przestępstwo składania tych kompetencji J. Cichockiemu mogło nastąpić tylko
fałszywych zeznań. w wyniku odpowiedniej decyzji samego premiera.
Po trzecie, w przedsięwzięciach, które R. Sobie- Taką decyzję premier D. Tusk mógł podjąć, wy-
siak i J. Kosek podejmowali w ramach swojej bez- dając zarządzenie nr 139 w sprawie nadania statutu
prawnej działalności lobbingowej, pomagał im wy- Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 grud-
datnie Z. Chlebowski, poseł na Sejm, przewodniczący nia 2007 r. Tak się jednak nie stało, co stanowi nie-
Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej. dopełnienie obowiązków i rodzi odpowiedzialność
Charakter i okoliczności udzielanej przez Z. Chlebow- karną.
skiego pomocy wskazują na duży stopień uzależnie- Po siódme, harmonogram i przebieg spotkań, ja-
nia posła od R. Sobiesiaka i J. Koska, wynikający kie w sierpniu 2009 r. odbyły się w Kancelarii Preze-
z pewnej jasno zarysowanej wspólnoty interesów sa Rady Ministrów w celu potwierdzenia informacji
Z. Chlebowskiego, R. Sobiesiaka i J. Koska. Istotne przekazanych premierowi przez szefa CBA, upraw-
w tym kontekście jest również to, że R. Sobiesiak niają do formułowania twierdzenia, że przyczyną
i J. Kosek wpłacali pieniądze na fundusz wyborczy uzyskania przez R. Sobiesiaka wiedzy o zaintereso-
Platformy Obywatelskiej. W wypadku J. Koska była waniu jego osobą CBA mogło być postępowanie pre-
to wpłata na kampanię wyborczą Z. Chlebowskiego. miera D. Tuska. W szczególności postępowanie M.
Jednocześnie niektóre zachowania Z. Chlebowskiego, Drzewieckiego po spotkaniu z premierem w dniu 19
w tym stwierdzenia wypowiadane przez niego sierpnia 2009 r. wskazuje na to, że już wtedy M.
w trakcie rozmów telefonicznych prowadzonych z R. Drzewiecki miał wiedzę o działaniach CBA. Świad-
Sobiesiakiem, pozwalają uznać, że mamy do czynie- czy o tym konspiracyjny charakter spotkań, jakie po
nia z podejrzeniem popełnienia przez Z. Chlebow- 19 sierpnia odbywał z R. Sobiesiakiem, wycofanie
skiego przestępstwa nadużycia władzy. Z. Chlebow- córki Sobiesiaka, Magdaleny, z konkursu w Totali-
ski, działając na rzecz R. Sobiesiaka i J. Koska, dzia- zatorze Sportowym, a także treść rozmów telefonicz-
łał w istocie w celu przysporzenia im korzyści mająt- nych, jakie prowadził R. Sobiesiak w dniu 25 sierpnia
kowej, a tym samym umniejszenia wpływów do bu- 2009 r., na przykład stwierdzenie R. Sobiesiaka, że
dżetu państwa. interesuje się nim „KGB, CBA” oraz to, że ma zakaz
Za niewiarygodne należy uznać zeznania Z. Chle- dzwonienia i M. Drzewieckiego i Z. Chlebowskiego.
bowskiego, które składał przed Komisją Śledczą, Wbrew temu, co zeznali D. Tusk i M. Drzewiecki
w zakresie dotyczącym okoliczności i przebiegu jego przed Komisją Śledczą, w trakcie tego spotkania pre-
spotkań z R. Sobiesiakiem i J. Koskiem. Z tego też mier najprawdopodobniej nie zachował wystarczają-
powodu zasadne jest pociągnięcie Z. Chlebowskiego cej ostrożności, o którą apelował szef CBA M. Kamiń-
do odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych ski. Całkowicie niezrozumiałe jest także to, że w pierw-
zeznań. szej kolejności premier spotkał się z M. Drzewieckim,
Po czwarte, działania M. Rosoła jako szefa gabi- a nie z wiceministrem J. Kapicą, odpowiedzialnym
netu politycznego ministra sportu i turystyki zdecy- za procedowanie ustawy o grach i zakładach wzajem-
dowanie wykraczały poza przysługujący mu zakres nych. Taka kolejność spotkań byłaby działaniem lo-
uprawnień. Wysłanie zaś e-maila w ramach służbo- gicznym i zgodnym z rekomendacją szefa CBA przed-
wej korespondencji z wiceministrem skarbu państwa stawioną premierowi w dniu 14 sierpnia 2009 r. Fakt
z ministerialną rekomendacją dla Magdaleny Sobie- takiej rekomendacji potwierdził w swoich zeznaniach
siak było nadużyciem władzy, czyli przestępstwem sekretarz stanu J. Cichocki. Nie można jednak wy-
z art. 231 Kodeksu karnego. Zeznania M. Rosoła zło- kluczyć wersji, że D. Tusk działał absolutnie świado-
żone przed Komisją Śledczą są przy tym niewiary- mie i nie miał zamiaru tej ostrożności w ogóle zacho-
godne, co powinno skutkować odpowiedzialnością wywać.
karną. Dokładnie te okoliczności musi szczegółowo zba-
Po piąte, zeznania złożone przed Komisją Śledczą dać prokuratura, gdyż zachodzi podejrzenie popeł-
przez G. Schetynę na temat jego kontaktów i prze- nienia przestępstwa przez premiera D. Tuska, pole-
biegu spotkań z R. Sobiesiakiem należy uznać za gającego na ujawnieniu tajemnicy państwowej osobie
niewiarygodne, co powinno skutkować odpowiedzial- nieuprawnionej, to jest czynu z art. 265 Kodeksu
nością karną. karnego.
Po szóste, ponadto w toku prac komisji ustalono, Podsumowując prace nad nowelizacją ustawy
że szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów T. Arab- o grach losowych i zakładach wzajemnych w okresie
ski przekroczył swoje uprawnienia, wydając w dniu trwania V kadencji Sejmu RP, autorzy zdania odręb-
21 lutego 2008 r. zarządzenie nr 3 w zakresie zadań nego stwierdzają: W toku weryfikacji zgromadzonego
osób obejmujących kierownicze stanowiska w Kan- materiału dowodowego należy uznać zeznania złożo-
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
270 nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych
Poseł Sprawozdawca Mirosław Sekuła z jej członków otrzymywał pytanie, które potem wie-
lokrotnie się powtarzało, a które brzmiało: Pani po-
wzajemnych, jak też tworzeniem innych aktów praw- seł, panie pośle, czy była afera hazardowa, czy nie?
nych. Komisja otrzymała zadanie od Sejmu polegające
Po siódme, komisja zwraca się do Najwyższej Izby na przeanalizowaniu procesu legislacyjnego ustaw
Kontroli o przeprowadzenie kontroli w spółce Tota- hazardowych od 2003 r. do 2009 r. oraz sprawdzeniu
lizator Sportowy w związku z niepokojącymi infor- kwestii ewentualnego „przecieku” o działalności
macjami, jakie docierały do komisji na temat zaan- CBA w 2009 r. W wyniku wielomiesięcznych prac, po
gażowania spółki w proces legislacyjny; gwałtow- przesłuchaniu ponad 70 świadków i przeanalizowa-
nym spadkiem przychodów Totalizatora Sportowego niu ponad 30 tys. stron dokumentów komisja przyję-
w 2010 r.; polityką biznesową Totalizatora Sportowe- ła sprawozdanie, do którego złożono zdania odrębne,
go uzasadniającą inwestycję budowy obiektów spor- a które tak dokładnie przedstawił pan poseł Sekuła.
towych, niezwiązaną z działaniami statutowymi Różni świadkowie różnie odpowiadali na postawione
spółki; nieprawidłowościami w polityce kadrowej To- na wstępie pytanie. Komisja w całości i każdy z jej
talizatora Sportowego, w tym w szczególności proce- członków z osobna wiedzą, jak było.
durą konkursową do władz spółki. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Odpowiedź na
Po ósme, komisja uważa za zasadne doprecyzowanie tak postawione pytanie jest prosta. Afera hazardo-
w ustawie o sejmowej komisji śledczej trybu podpisywa- wa była. Powiem więcej, była i to niejedna. Komisja
nia protokołów z przesłuchań osób wezwanych. ustaliła, że podczas każdej nowelizacji ustaw hazar-
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Na tym skoń- dowych dochodziło do nieprawidłowości. Za czasów
czyłem omawianie zdania odrębnego (Oklaski) pa- koalicji SLD–PSL zalegalizowano automaty o ni-
nów posłów Urbaniaka i Sekuły i tym samym wypeł- skich wygranych oraz obłożono je niską stawką po-
niłem obowiązki posła sprawozdawcy wobec parla- datku, nie zważając na głosy członków własnego
mentu, wobec Sejmu. rządu mówiące, iż otwiera się furtkę, a nawet bramę
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Dziękuję za do prania brudnych pieniędzy. Za czasów rządu PiS
uwagę i cierpliwość. (Oklaski) doszło do niespotykanej w historii sytuacji, w której
(Poseł Marek Borowski: Brawo.) ustawę hazardową napisano w jednej z firm działa-
jących w branży hazardowej i przekazano ją do klu-
bu Prawa i Sprawiedliwości, a potem za pośrednic-
Wicemarszałek Jerzy Wenderlich: twem ministra w kancelarii premiera Kaczyńskiego
do Ministerstwa Finansów. Komisji nie udało się,
Dziękuję panu przewodniczącemu. pomimo przesłuchania na tę okoliczność wielu
Żeby miał rekompensatę za te momenty, w któ- świadków, ustalić autorów tych zapisów. Można by
rych mu przerywano, pozwoliłem wybrzmieć wszyst- rzec, że została ona napisana przez nieznanych
kim rozlegającym się przed chwilą oklaskom. sprawców.
Szanowni państwo, teraz wystąpienia w imieniu Przez cały okres kadencji rządu Prawa i Sprawie-
klubów. dliwości starano się na różne sposoby wprowadzić do
Jako pierwszy głos zabierze w imieniu Platformy ustawy zapisy obniżające znacząco podatek od wide-
Obywatelskiej pan poseł Sławomir Neumann. oloterii, czyli chciano dać możliwość dostępu do sze-
Ale zanim głos zabierze pan poseł, chciałbym rokiego, niekontrolowanego, twardego hazardu. Pa-
przypomnieć, iż Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym radoksalnie ustawa ta nie weszła w życie dzięki dzia-
punktem porządku dziennego wysłucha 10-minuto- łalności CBA i Mariusza Kamińskiego, który w spo-
wych oświadczeń w imieniu klubów i 5-minutowych sób nieudolny prowadził aferę gruntową, co dopro-
oświadczeń w imieniu kół. wadziło w ostateczności do upadku rządu i skrócenia
Otwieram dyskusję. kadencji. Dzięki temu ta ustawa nie weszła w życie.
A teraz pan poseł Sławomir Neumann. Także w obecnej kadencji parlamentu doszło do
nieprawidłowości. Doszło do kolejnej odsłony afery
hazardowej, która objęła kilka płaszczyzn życia pu-
Poseł Sławomir Neumann: blicznego w Polsce. Ta najbardziej znana szerokiej
opinii publicznej część dotyczy sprawy opisywanej
Dziękuję. w październiku 2009 r. przez jeden z dzienników.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na początek Dotyczy kontaktów polityków Platformy Obywatel-
chciałbym podziękować panu posłowi sprawozdawcy skiej z osobami powiązanymi z lobby hazardowym.
za tak skrupulatne, obiektywne, dokładne i wyczer- Celem tych kontaktów, w opinii ówczesnego szefa
pujące przedstawienie sprawozdania, w tym zdań CBA Mariusza Kamińskiego, miało być wykreślenie
odrębnych, komisji. To ważne, żeby można było do- z zapisów ustawy dopłat od gier i zakładów wzajem-
kładnie zapoznać się z tym, co komisja przez te pra- nych. Podobno jeden z rekinów branży hazardowej,
wie kilkanaście miesięcy zrobiła. pan Ryszard Sobiesiak, przez 2 lata przekonywał ów-
Wysoka Izbo, od wielu miesięcy, właściwie od czesnego przewodniczącego Klubu Parlamentarnego
pierwszego dnia pracy naszej komisji chyba każdy Platforma Obywatelska Zbigniewa Chlebowskiego
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych 279
Poseł Sławomir Neumann wiem, że cały czas podczas rozmowy pana premiera
Donalda Tuska z panem Mariuszem Kamińskim
wystarczająco przejrzyste, chwilami były nieetyczne w sierpniu dopłaty w ustawie były. 30 czerwca Miro-
i niezgodne z rolą, jaką powinni odgrywać posłowie sław Drzewiecki napisał pismo i odwołał swoje zdanie
i ministrowie w służbie publicznej. 2 września, wtedy kiedy już dobrze wiedział, że wiszą
(Poseł Marek Suski: A na cmentarzu był pewnie nad nim czarne chmury, panie pośle. 30 czerwca zło-
Gosiewski.) żył pismo wycofujące dopłaty. Mało tego, przyjęło to
Obaj ci panowie nie złamali prawa, czego dowio- do wiadomości Ministerstwo Finansów (Dzwonek)
dła Komisja Śledcza, ale ich zachowanie można okre- i Ministerstwo Finansów w piśmie pani Anny Cen-
ślić jako naganne. (Dzwonek) Aferą jest też zachowa- drowskiej do pana Bysławskiego ten fakt potwierdza
nie szefa służby specjalnej, który manipuluje mate- i przygotowania zmierzały w kierunku wycofania
riałem operacyjnym, wprowadza swojego przełożone- tego z projektu ustawy. Mało tego, gdzieś wcześniej
go, premiera rządu, w błąd, a na koniec testuje swo- pojawiła się taka informacja, prawdopodobnie w zda-
jego premiera na przywództwo. Tego dowodzi właśnie niu odrębnym pana Urbaniaka, które – odniosłam
kilkumiesięczna praca Komisji Śledczej i jej sprawoz- wrażenie – było kalką sprawozdania pana Sekuły, bo
danie przedstawione Wysokiej Izbie. Dziękuję, panie były tam niektóre sformułowania wprost przejęte.
marszałku. (Oklaski) Warto to zbadać, bo nawet nie napisał, że: zdaniem
osoby, która utworzyła zdanie odrębne, tylko: zda-
niem komisji. Nawet tutaj się nie pokusił się o to,
Wicemarszałek Jerzy Wenderlich: żeby to wyprostować, zmienić. Była więc mowa
o tym, że jedynie pan Kapica i jedynie pan Kamiński
Dziękuję, panie pośle. wiedzieli o tym, że te dopłaty są słuszne. Nie. I pan
O zabranie głosu w imieniu Klubu Parlamentar- Rostowski, który w rozmowie z panem Drzewieckim
nego Prawo i Sprawiedliwość proszę panią posłankę na początku, gdy tworzył założenie, gdy ustawa była
Beatę Kempę. na etapie procedowania, na etapie tworzenia podstaw
Uprzejmie proszę. do stworzenia właśnie takiej ustawy i do tego, żeby
szukać zysków dla Skarbu Państwa, wtedy pan mi-
nister Rostowski mówił panu Drzewieckiemu o za-
Poseł Beata Kempa: sadności wprowadzenia tych dopłat. Więc to jest
również teza, która jest tezą nie do końca prawdziwą.
Dziękuję, panie marszałku. Wreszcie pan Urbaniak w swoim zdaniu odrębnym,
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie pośle Neu- a wcześniej bodajże pan Sekuła w swoim – już nie
mann, oczywiście, że ta komisja nie mogła ustalić wiem – zdaniu odrębnym czy w sprawozdaniu mówił
prawdy, a dlaczego jej nie mogła ustalić, to zaraz o tym, że pan minister Kamiński nie mógł postawić
panu wyjaśnię, jeśli pan do dzisiaj jeszcze tego nie karnych, bo nie postawił karnych zarzutów. Prosta
rozumie. Już pański przełożony, i to zacytowaliśmy kwestia, która przewijała się przez wszystkie prace
w naszym zdaniu odrębnym jako motto, powiedział tej komisji. Trzeba zrozumieć procedurę karną. Trze-
tak: Mnie sformułowanie „afera hazardowa” nie ba zrozumieć, co to jest za organ, który stawia zarzu-
przeszkadza. Tak jest. Przez wiele tygodni wiele gor- ty karne. Zarzuty karne może postawić prokuratura,
szących aspektów i zachowań różnych ludzi, w tym a nie szef służby specjalnej. I to jest zasadnicza róż-
urzędników państwowych, moim zdaniem pozwala nica. Tak samo, jak myliliście się państwo w ocenie
na używanie tego typu sformułowania. Czyli sam, tzw. notatki CBA. Nie przyjmowaliście absolutnie do
owszem, przyznaje, tak jak pan dzisiaj, że afera ha- wiadomości, że był to materiał analityczny tzw. bia-
zardowa była, tyle tylko, panie pośle, że nie zrobił nic, łego wywiadu, zbiór anonimów i artykułów z gazet
mimo iż zapewniał cały naród publicznie, że tę aferę branży hazardowej. I przyjęliście to za prawdę obja-
wyjaśni do spodu. To zadajmy mu pytanie, bo nie wioną. I to było podstawą do złożenia pozwu przeciw-
umiał odpowiedzieć na to pytanie i pan pamięta to ko panu, panie pośle Neumann, przez nieżyjącego
przesłuchanie. Dlaczego pan zwolnił tylu pracowni- pana Gosiewskiego. I dzisiaj nie cofnęliście się nawet
ków? Dlaczego tak nagle przestał pan im ufać? Swo- przed tym, żeby formułować zarzuty bezpodstawne
ich odwiecznych przyjaciół. Dlaczego pan to zrobił? wobec człowieka, który dzisiaj zza grobu nie potrafi
Bo im nie ufał, przestał im ufać. Ale zrobił jeszcze się bronić. To jest skandal. Mało tego, dobrze, że uda-
jedno: odwołał Mariusza Kamińskiego. Dlaczego? Bo ło nam się wycofać ze wstępnego projektu sprawoz-
w mojej ocenie i w świetle zebranego materiału do- dania, bo wszystkie zarzuty, które kierowaliście pań-
wodowego oraz w świetle oceny zeznań premiera stwo pod adresem Kancelarii Prezydenta, pana Le-
Donalda Tuska bał się tego, co jeszcze może wyjść na cha Kaczyńskiego, bo jeszcze tu was bolało, że trzeba
jaw. I taki jest cały sens. dołożyć, udało się na szczęście wycofać. Bo dla was
Panie pośle Neumann, powiedział pan coś – nie inaczej wygląda pismo, które jest kierowane do urzę-
chcę mówić, że to jest nieprawda, możemy sobie po- du i urząd przesyła je do innego urzędu, bo go to nie
rozmawiać po dzisiejszym posiedzeniu, ale wprowa- dotyczy, to wtedy uważacie, że jest to ingerencja
dził pan Wysoką Izbę w błąd – powiedział pan bo- w proces legislacyjny. To zaś, że ktoś rozmawia przez
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych 281
Poseł Bartosz Arłukowicz dów złotych płynących w tym biznesie. A więc docho-
dzi do kolejnej serii pomyłek.
wej z tego, że już nie daje rady, że nie jest w stanie Przez pomyłkę minister Drzewiecki poznaje Mar-
już dłużej tego sam robić. cina Rosoła z Ryszardem Sobiesiakiem. Przez pomył-
I to nie jest wymysł, to nie jest to, co opowiadał kę Ryszard Sobiesiak przekazuje ministrowi Drze-
minister Kamiński, to nie jest to, co opowiada CBA. wieckiemu CV swojej córki. Przez pomyłkę Drzewiec-
Na to są dowody. Takim dowodem jest np. zeznanie ki zleca Marcinowi Rosołowi znalezienie pracy córce
samego posła Chlebowskiego, który mówi: Tak, roz- Ryszarda Sobiesiaka. Przecież przez pomyłkę pada
mawiałem z Sobiesiakiem o ustawie, tak, rozmawia- propozycja Zarządu Totalizatora Sportowego. To se-
łem z nim o tym. Ale dowodem na to jest też notatka, ria pomyłek.
którą sporządził pan minister Kapica, w której Przez pomyłkę Magdalena Sobiesiak dowiaduje
stwierdza jednoznacznie i mówi to do premiera i na się o konkursie o wiele wcześniej, niż on w ogóle jest
piśmie: stwierdziłem, że pan przewodniczący Chle- ogłoszony i zapada decyzja. Przez pomyłkę Marcin
bowski szukał możliwości odejścia od dopłat do gier, Rosół jako współpracownik ministra Drzewieckiego
w której stwierdza: zainteresowanie projektem wy- rekomenduje ministrowi skarbu panią Magdalenę
kazywał przewodniczący Komisji Finansów Publicz- Sobiesiak na członka Zarządu Totalizatora Sporto-
nych poseł Chlebowski, przewodniczący Chlebowski wego, do czego nie miał prawa. Ale to kolejna z serii
interesował się perspektywą procesu legislacyjnego, pomyłek. Pomyłkowo też Sławomir Sykucki twierdzi,
kształtem ustawy, a także kwestią dopłat. A więc te że zbiera głosy w radzie nadzorczej i liczy na głos
notatki są po prostu dowodem tego, że Zbigniew dziewczyny od drzewka. I pomyłkowo tą dziewczyną
Chlebowski w rozmowach z Sobiesiakiem nie kłamał, od drzewka jest pani Monika Rolnik. To ta sama Mo-
ale w pewnym momencie zabrakło mu możliwości. nika Rolnik, która zasiada w Radzie Nadzorczej To-
Być może potrzebował wsparcia. talizatora Sportowego, i to ta sama Monika Rolnik,
I mówił o tym Jan Kosek, który twierdzi, że wy- która wcześniej pomyliła się, kiedy zlecała dyrekto-
cofanie dopłat może nastąpić dopiero po rozmowie rowi Wosikowi napisanie pisma o odstąpieniu od do-
z ministrem Drzewieckim, to pomysł Drzewieckiego. płat. I to ta sama dyrektor Rolnik, która zapoznała
Na to Sobiesiak odpowiada: to już nie ma o czym się z treścią pisma, ale nie rozumiała jego treści i po
mówić, panie prezesie, załatwione. I było załatwione. prostu poprosiła ministra o podpisanie tego pisma.
A dowodem tego jest pismo z 30 czerwca, które tutaj I on oczywiście przez pomyłkę to pismo podpisał.
trzymam. To jest dowód tego, że Sobiesiak załatwił (Głos z sali: Może był zmęczony.)
swoje sprawy, przynajmniej na poziomie ministra Punkt trzeci. Wycofałem Magdę, bo tam KGB,
Drzewieckiego. CBA. Mam zakaz dzwonienia. Kartę Play kupisz,
I teraz następuje seria pomyłek, których w tej te wszystkie abonamenty można wyrzucić. Rysiu,
całej sprawie jest bardzo dużo, a kompromitacją spra- nasz kolega dzwonił, prosił o dyskrecję i żeby nie
wozdania przygotowanego przez przewodniczącego gadać.
jest to, że legitymizuje tę serię pomyłek. Bo pomyłką O co chodzi, Wysoka Izbo? To kolejna seria pomy-
okazuje się to, że pan dyrektor Wosik, dyrektor de- łek? Pomyłkowo wszystkie te rozmowy toczyły się
partamentu prawnego, pisze to pismo, choć sam 26 sierpnia, dokładnie tego dnia, kiedy pan premier
stwierdza – cytuję: Osobiście nie uważam, żeby tam rozmawiał z panem posłem Chlebowskim, po spotka-
był błąd. niu z którym pan minister Kapica napisał notatkę,
Pomyłką jest to, że pani dyrektor Rolnik zleca mu w której stwierdził, że pan poseł Chlebowski poprosił
napisanie tego pisma, i pomyłką jest także to, że pan o spotkanie z nim i pytał, o co chodzi z tą ustawą, co
Marcin Rosół prosił ministra Drzewieckiego, żeby się dzieje, dlaczego premier się interesuje.
takie pismo powstało. I pomyłką przecież oczywiście Pomyłką jest pewnie także to, że począwszy od
jest to, że minister Drzewiecki podpisuje pismo, tego dnia kontakty się urywają. Pomyłką jest pewnie
w którym odstępuje od dopłat. A więc Sobiesiak mu- to, że kolejne spotkanie poseł Chlebowski odbywa na
siał liczyć naprawdę na duży zbieg okoliczności i dużą cmentarzu, spotkanie okryte wielką tajemnicą. Uma-
liczbę pomyłek, które znajdą odzwierciedlenie w rze- wiał je pośrednik, jak w tanim filmie sensacyjnym,
czywistości. człowiek, który mówiąc, gdzie mają się spotkać, zmie-
(Poseł Andrzej Mikołaj Dera: Na cud.) nił nazwę miejscowości, i poprosił o dyskrecję, Józef
Punkt drugi. Jest taki kolejny cytat: Można tak Forgacz, któremu komisja niestety nie zdążyła się
podzielić rynek, że totalizator będzie miał pieniądze przyjrzeć, a w mojej ocenie przyjrzeć się powinna.
i wszyscy prywatni będą mieli. Wystarczy, że córka Pewnie pomyłką było też to – do dzisiaj tego nie
Sobiesiaka będzie się tylko słuchać. wyjaśniliśmy – że pan premier po rozmowie z szefem
(Głos z sali: Proszę.) CBA, który przedstawił mu całą tę sprawę, zdecydo-
To mówi Sławomir Sykucki w rozmowie z Ryszar- wał się spotkać z panem ministrem Drzewieckim.
dem Sobiesiakiem. O co chodzi? To kolejne pomyłki? Sytuacja ta jest o tyle niezrozumiała, że minister
Nie, to chodzi o próbę przejęcia kontroli już nie tylko Drzewiecki nie był autorem tej ustawy. Minister
nad rynkiem jednorękich bandytów, ale próbę prze- Drzewiecki był człowiekiem, o którym Mariusz Ka-
jęcia kontroli nad rynkiem całego hazardu, miliar- miński napisał w swojej analizie, że prowadzi nieja-
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
284 nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych
Poseł Franciszek Jerzy Stefaniuk wiem się pewnych rzeczy, Wysoka Izbo. Nigdy się nie
dowiedziałem, i chyba się nie dowiem, dlaczego pan
ne może postawić tylko prokuratura. I oby jak naj- minister Kamiński, szef CBA, przed zakończeniem
szybciej, jeżeli dojdzie do wniosku, że w pewnych procedowania nowelizacji ustawy o grach i zakładach
sytuacjach trzeba to zrobić. wzajemnych poszedł do premiera, skoro uważał, że
Fakt, że złożyłem zdanie odrębne do treści spra- są jakieś podejrzenia. Jeszcze nie było gotowego ma-
wozdania, wynika z chęci uzupełnienia go o istotne, teriału, a już poszedł poinformować. Tego się nie
jak mi się wydaje, wątki dotyczące wyłącznie procesu dowiem. I nie dowiem się, dlaczego premier Donald
stanowienia prawa. Tusk zamiast posłużyć się instytucjami do kontroli
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Wielokrotnie jako mu podlegającymi i sprawdzić analizę, którą przed-
poseł miałem okazję obserwować pracę urzędników, łożył mu pan Mariusz Kamiński, czy jest wiarygod-
zwłaszcza resortu finansów, nad aktami prawnymi. na, od razu zrobił etatowe trzęsienie ziemi. Jeżeli
Zawsze słyszałem zapewnienia, że pracują nad tym pięć osób się odwołuje z najwyższych szczebli, to jak
najlepsi z najlepszych. Kolejni ministrowie finansów społeczeństwo to ma odebrać? To są problemy.
publicznie twierdzili, że ich projekty są znakomite, Wysoka Izbo, konkludując, problem jest też taki,
byleby ich w Sejmie nie popsuto. Dziś po doświadcze- że podczas prac komisji troszeczkę za dużo według
niach związanych z ustawą o grach i zakładach wza- mnie było emocji we wzajemnych relacjach między
jemnych wiem, że tak nie jest. Nie sądzę, żebym był członkami komisji. Bo święcie wierzę w to, że każdy
w tym poglądzie osamotniony. z członków komisji chciał dociec prawdy. Dociekanie
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mądrość między prawdy jest bardzo podniecające, choć sama prawda
innymi polega na wyciąganiu pozytywnych wnio- często nie jest ciekawa. Wszyscy jednak chcieli jej
sków z negatywnych przesłanek. Chcę wierzyć, że dociekać. Ale dociekano jej często w takich formach,
gdy zgodnie z dyspozycją przyjętą w sprawozdaniu że wzajemnie się obrażano. Uważam, że wojsko, kie-
komisji Najwyższa Izba Kontroli zakończy swe prace dy idzie w bój i żołnierze strzelają nawzajem do siebie,
w resorcie finansów, będziemy mogli, jako Sejm, wy- nigdy bitwy żadnej nie wygra. Ostatnie dni są pełne
ciągnąć wnioski co do poprawy procesu stanowienia wielu deklaracji zgody. Żadna deklaracja zgody się
prawa w naszym kraju. nie zmaterializuje, jeśli w sobie nie wypracujemy du-
I jeszcze jedno. Ponieważ są zarzuty w związku cha, który będzie emanował życzliwością do drugiej
ze skróceniem prac komisji, to informuję, że ja na osoby i wiarą. Jeżeli my w sobie wiarę dusimy wza-
pewnym posiedzeniu z udziałem prokuratorów – nie jemnie, to zabieramy nadzieję tym, którzy nas słu-
zdradzę tajemnicy, tylko powiem, że pytałem o drogę chają. Dziękuję. (Oklaski)
– zapytałem, na ile przydatny będzie materiał z prze-
słuchań świadków w komisji, i odpowiedzieli mi, że
jeśli uznają, że tak, to będą musieli według własnych Wicemarszałek Ewa Kierzkowska:
procedur ich od nowa przesłuchiwać. Od tego mo-
mentu głosowałem przeciwko przesłuchiwaniu na- Dziękuję uprzejmie panu marszałkowi.
stępnych świadków, ponieważ sprawa nie polega na Głos zabierze pan poseł Marek Borowski w imie-
tym, żeby tworzyć dalsze tony materiałów, w których niu koła Socjaldemokracja Polska.
utopi się nawet cała prokuratura. Problem został Bardzo proszę, panie marszałku.
mocno zasygnalizowany. Problemu nie da się wyga-
sić, problem powinien być wyjaśniony. Ale do tego są
powołane instytucje konstytucyjne. Sam w swoim Poseł Marek Borowski:
materiale odrębnym zgłosiłem wniosek, by pewne
obszary, te które są krytykowane powszechnie, zo- Dziękuję, pani marszałek.
stały zbadane przez Najwyższą Izbę Kontroli. Prze- Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przed chwilą byli-
słuchując świadków, słyszeliśmy – może to ja to ubra- śmy świadkami kolejnego posiedzenia Komisji Śled-
łem w takie słowa – że oni niczego nie pamiętają czej, bo wystąpili wszyscy członkowie Komisji Śled-
z tego, co jest im wiadomo. Natomiast jeśli jest kon- czej – nie wszyscy, ale wszyscy, którzy występowali,
trola instytucjonalna, to trzeba dokumenty na stół byli członkami Komisji Śledczej – i toczyli dalej ten
położyć, wyjaśnić kwestię i nie pozostawiać tego sam spór. Jestem jedynym mówcą, który nie był
w sferze domysłów. Nigdy komisja nie zdołała wyja- członkiem Komisji Śledczej i patrzył na to z boku.
śnić pewnej kwestii, na temat której jest dziś tyle I nie tylko patrzył z boku, ale także przed powoła-
dywagacji. To kwestia dopłat. Nikt nie odpowiedział niem Komisji Śledczej wypowiadał się w tej sprawie.
na pytanie, czy dopłaty były korzystne dla budżetu Wypowiadałem się na łamach prasy, w artykule
państwa, czy niekorzystne, tylko stawia się zarzuty w „Gazecie Wyborczej”, i kilkakrotnie na tej sali,
tym, którzy byli za albo przeciw. Uważam, że insty- i zwracałem uwagę na pewne kwestie, sugerowałem
tucje do tego powołane powinny wyjaśnić i powie- pewne rzeczy. To jest oczywiście satysfakcja raczej
dzieć, czy były one korzystne dla budżetu państwa. średnia, ale szkoda, że pewnych rzeczy komisja nie
Ja ani żaden z członków komisji nie byliśmy w stanie wzięła pod uwagę. Przeczytam jeden z wniosków ko-
tego stwierdzić i nie stwierdziliśmy. I nigdy nie do- misji, które zaprezentowane są w dokumentach,
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
286 nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych
Poseł Marek Borowski ster Gilowska nie puściła tego projektu, tylko pod-
wyższyła opłatę ze 120 do 180 euro? No bo po prostu
wniosek 7.: „Komisja negatywnie ocenia fakt, iż uznała, że to jest zły pomysł, nie tędy droga, nie bę-
w trakcie prac nad nowelizacją ustawy o grach i za- dzie z tego 460 mln, a z tej podwyżki o 60 euro oczy-
kładach wzajemnych w latach 2006–2009 Minister- wiście były pieniądze. Dlatego – z całym szacunkiem
stwo Finansów lekceważyło, nie dopuszczało i pomi- do pani poseł Kempy – nie ma strat w wysokości
jało wyrażane zgodnie z prawem opinie i uwagi pod- 2 mld. Strata jest w tym, że komisja nie przebadała
miotów zainteresowanych pracami nad nowelizacją tego wszystkiego tak, jak należy, bo może krócej by
tej ustawy. Postawa taka tworzyła klimat, w którym wtedy pracowała. To jest punkt pierwszy.
łatwo było o rozbudzenie przekonań, iż »liczą się doj- Mam mało czasu, w związku z tym teraz punkt
ścia i znajomości«”. To jest, proszę państwa, kluczo- drugi, który jest równie ważny jak pierwszy, a może
wy wniosek komisji. nawet ważniejszy. Otóż to było to, czym komisja się
A teraz przepraszam, cytowanie siebie jest prze- nie zajmowała, chociaż jakoś to uwzględniła we wnio-
jawem może pewnej megalomanii, ale nie mam wyj- skach. Ale jest druga kwestia, którą się komisja
ścia. W „Gazecie Wyborczej” z 3 listopada 2009 r., w ogóle nie zajęła, a która tak naprawdę ma moim
przed powołaniem komisji, pisałem: Mariusz Kamiń- zdaniem charakter aferalny. Gdyby komisja się tym
ski i opozycja podnoszą, że blokowanie było szkodliwe zajęła, to może z tego rzeczywiście by coś wywnio-
dla budżetu państwa, który z dopłat miał uzyskać skowała. Otóż – i znowu pozwolę sobie zacytować
460 mln zł. Sprawa nie jest jednak taka prosta. Do- – ustawa o grach losowych przewidywała, że automa-
płaty mogły być łatwo wprowadzone tylko w Totolot- ty… (Dzwonek)
ku, ze sporymi trudnościami w kasynach, a w sto- Jeśli można, pani marszałek, jeszcze parę minut.
sunku do automatów było to technicznie niemożliwe …poza salonami będą oferowały tylko niskie wy-
bez przeróbek, za które budżet musiałby zapłacić. grane, będą niedozwolone dla młodzieży, ustawiane
Prościej było podwyższyć kwotę opłaty od jednego tylko w punktach usługowych i nie więcej niż trzy
automatu, co w pewnym zakresie uczynił rząd PiS-u w jednym punkcie. To mówiła ustawa. Gdyby wszyst-
(ze 120 do 180 euro), a teraz w większej skali propo-
kie te przepisy były przestrzegane, to te automaty
nuje Donald Tusk. Co się zresztą stało. Kwota
byłyby znacznie mniej opłacalne, niż było faktycznie,
460 mln zł była więc wirtualna. Jeśli więc projekt
i ich liczba byłaby kilkakrotnie mniejsza niż obecnie
ustawy w tej postaci był blokowany, to mogły stać za
– nie 50 tys., bo to był przecież zupełny zalew – a ich
tym racjonalne przesłanki i nie można każdego prze-
szkodliwość społeczna znikoma, i prawdopodobnie
ciwnika tego pomysłu traktować jako agenta branży
żadnej afery by nie było, bo nikt by na tym specjalnie
hazardowej.
nie zarabiał, a i budżet by na tym pieniędzy wielkich
To samo? To samo. Rok wcześniej. Tym się
nie zyskał. Stało się jednak kompletnie inaczej. Każ-
przede wszystkim trzeba było rzeczywiście zająć
i to ustalić. dy punkt był bezczelnie łamany przez wiele lat. Au-
Oczywiście sposób, w jaki działał pan poseł Chle- tomaty nie oferowały niskich wygranych, tylko wy-
bowski, i sposób, w jaki działał pan minister Drze- sokie. Były stawiane po kilkanaście w jednym miej-
wiecki, były niedopuszczalne, to nie ulega najmniej- scu. Oczywiście młodzież na tym grała. Nie było
szej wątpliwości. Nie tak się załatwia te sprawy. żadnego problemu. Po 2 mniej więcej latach automa-
Platformie Obywatelskiej mogę powiedzieć to, co ciarze zorientowali się, że kontrole są rzadkie, a kon-
pewnie sama czuje – że to po prostu wstyd, że ludzie trolujący są tylko ludźmi, i od 2006 r. do dziś nastąpił
tak wysoko postawieni, szef klubu i minister w rzą- ogromny wzrost liczby tych urządzeń. Państwo stwo-
dzie, prawa ręka pana premiera Tuska, w taki sposób rzyło eldorado dla właścicieli tych urządzeń, umożli-
załatwiali te sprawy, przy okazji wykonując różne wiło pranie brudnych pieniędzy na dużą skalę i tole-
ruchy nepotyczne, jak ten z córką pani Sobiesiak itd. rowało demoralizację młodzieży.
Szkoda już do tego wracać. Tyle tylko, proszę pań- Komisja powinna ustalić, kto w rządach PiS i PO
stwa, że w tej sprawie mamy całą masę Katonów, był odpowiedzialny za nadzór nad tym rynkiem oraz
a wszyscy postępują tak samo z grubsza, wszędzie, czy zaniedbania tych osób spowodowane były zwy-
w całym kraju. A więc być może wypracujemy wresz- kłym niedbalstwem urzędniczym czy też, co niewy-
cie jakieś metody, jakieś sposoby działania, które kluczone, nielegalnymi zabiegami bossów automato-
będą nas przed tym chronić, może nie w 100%, w 90%. wych. Uważam, że wyjaśnienie tej kwestii powinno
Ale to jest sprawa pierwsza. Tego nie zbadano do- być pierwszoplanowym zadaniem komisji. Zgłosiłem
kładnie, nie oceniono tego faktu. w tej sprawie poprawkę, która mówi o tym, żeby ko-
Proszę państwa, branża hazardowa istnieje. Są misja tym się zajęła, żeby to był osobny punkt. Po-
tam przedsiębiorcy. Nie można ich z góry traktować prawka została odrzucona i komisja się tym nie zaj-
jak przestępców. To są normalni biznesmeni. I jeśli mowała. Proszę państwa, jeżeli przez 3–4 lata bru-
oni piszą… Oni pisali do Ministerstwa Finansów talnie, bezczelnie na oczach wszystkich, całej, że tak
i mówili, że tak się nie da, mało tego, proponowali powiem, gawiedzi, łamano te przepisy, a przecież byli
podwyżkę opłat od sztuki. Nic z tego. Tu się zwracam kontrolerzy, Ministerstwo Finansów, odpowiedni de-
do koleżanek i kolegów z PiS-u: Dlaczego pani mini- partament, którzy mają obowiązki itd., to są tylko
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych 287
Poseł Marek Borowski go. Mnie osobiście zastanawia – i w tym temacie pro-
szę o wyjaśnienie, bo tego brak jest w materiałach,
dwie możliwości: albo mamy do czynienia z karygod- które otrzymaliśmy – czy tezy zawarte w analizie
nym zaniedbaniem, tzn. że jest kompletny tumiwi- Centralnego Biura Antykorupcyjnego datowanej na
sizm, nikogo to nie interesuje, co jest nie tylko na- dzień 4 grudnia 2007 r. podlegały jakiejkolwiek we-
ganne, ale prawdopodobnie i karalne, albo mamy do ryfikacji przez uprawnione do tego podmioty. Jeżeli
czynienia z łapownictwem po prostu, które albo do- tak, to jaki podmiot je wykonywał, jaką opinią ta
tyczy kontrolujących, albo dotyczy urzędników mini- weryfikacja została skwitowana i gdzie możemy się
sterialnych, albo jednych i drugich, i to trzeba było z nią zapoznać? Dałoby to nam, parlamentarzystom,
zbadać. Tu było sedno sprawy. Tym się w ogóle nie jaśniejszy i bardziej klarowny obraz omawianych
zajęto. Jest lekki tzw. namiok w tym dokumencie,
problemów. Dziękuję za uwagę.
mianowicie żeby Najwyższa Izba Kontroli przebada-
ła sprawę nadzoru. Mowa o tym, że nadzór był źle
sprawowany itd.
Wicemarszałek Ewa Kierzkowska:
Żywię nadzieję, że Wysoki Sejm – nie wiem, która
komisja, bo ta za chwilę skończy działalność…
A ja dziękuję panu posłowi.
Pytanie będzie zadawał pan poseł Jarosław Sto-
Wicemarszałek Ewa Kierzkowska: larczyk, Platforma Obywatelska.
Bardzo proszę.
Dziękuję uprzejmie.
Poseł Jarosław Stolarczyk:
Poseł Marek Borowski:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Chciałbym zapytać
...tak to skieruje do Najwyższej Izby Kontroli, przewodniczącego pana posła Sekułę: Czy istnieje
żeby przynajmniej ta sprawa była zbadana. W prze- związek pomiędzy spotkaniem prezesa Rady Mini-
ciwnym wypadku, pani poseł – jeszcze raz się zwrócę strów Donalda Tuska z Mirosławem Drzewieckim
do szanownej pani poseł Kempy – strata będzie wy- w dniu 19 sierpnia 2009 r. a spotkaniem Marcina
nosiła nie 2 mld zł, ale tyle, ile wydano na prace tej Rosoła z Magdaleną Sobiesiak w dniu 24 sierpnia
komisji. Dziękuję. (Oklaski) 2009 r. oraz spotkaniem prokuratorów Prokuratury
Okręgowej w Rzeszowie w dniu 25 sierpnia 2009 r.,
czego wynikiem było sformułowanie zarzutów prze-
Wicemarszałek Ewa Kierzkowska: ciwko Mariuszowi Kamińskiemu oraz sporządzenie
pisma przez Ministerstwo Sportu i Turystyki dato-
Dziękuję uprzejmie panu posłowi. wane na 2 września 2009 r.? Dziękuję. (Oklaski)
Wysoka Izbo! Do zadania pytań zgłosiło się
20 posłów.
Czy ktoś jeszcze z państwa? Wicemarszałek Ewa Kierzkowska:
Pani poseł Kempa, pani poseł Wiśniewska.
Już mamy, bardzo proszę, 23 zgłoszenia do zada- Dziękuję panu posłowi.
nia pytań. Głos ma pan poseł Cezary Tomczyk, Platforma
Zamykam listę. Obywatelska.
Uwzględniając fakt, że czeka nas tryb niejawny
posiedzenia Wysokiej Izby, i to, że wszyscy dzisiaj
postanowiliśmy z rzetelnością wysłuchać sprawozda-
Poseł Cezary Tomczyk:
nia komisji oraz poświęcić ten wieczór na te prace,
postanawiam, że czas na zadanie pytania będzie wy-
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Komisja Śledcza
nosił 2 minuty zgodnie z sugestią pana posła (Okla-
miała ustalić kilka faktów, zresztą właśnie do tego
ski), uwzględniając równie ambitne podejście pana
przewodniczącego do udzielenia odpowiedzi. została powołana. Jednym z nich była kwestia prze-
Zaczynamy pytaniem pana posła Piotra van der cieku. Dzisiaj o tych faktach rozmawiamy, ale ja
Coghena, Platforma Obywatelska. chciałbym zapytać dokładnie o ten punkt.
Zapraszam, panie pośle. Czy nie jest trochę tak, że jedynym weryfikowal-
nym faktem jest to, iż 18 września 2009 r. były szef
Centralnego Biura Antykorupcyjnego poinformował
Poseł Piotr van der Coghen: wszystkie najważniejsze instytucje państwowe o ma-
teriałach operacyjnych pozyskanych przez Centralne
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W odróżnieniu od Biuro Antykorupcyjne? Czy komisji udało się w spo-
pana przewodniczącego komisji nie będę mówił dłu- sób jednoznaczny ustalić faktyczne źródło przecieku?
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
288 nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych
Głos ma pan poseł Marek Suski, Prawo i Sprawie- Wicemarszałek Ewa Kierzkowska:
dliwość.
Bardzo proszę, panie pośle. Panie pośle, dziękuję panu uprzejmie.
Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Gdyby przyzna- My chcieliśmy jawnie mówić o tym, co było. Kogo
wano Nobla w dziedzinie kłamstwa, to według mnie chronicie? Siebie czy PiS?
pan Sekuła byłby murowanym kandydatem do tej
nagrody.
(Poseł Mirosław Sekuła: Niech pan nie przesa- Wicemarszałek Ewa Kierzkowska:
dza.)
To nie jest wypowiedź obraźliwa, raczej żartobliwa. Panie pośle, dziękuję bardzo.
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych 293
Poseł Marek Suski: osoby zagęszcza się atmosfera podejrzeń? Może dla-
tego 2 września wniósł wniosek o dopłaty.
Dlaczego ta debata odbywa się w piątek wieczór, Trzecie pytanie wynika z dyskusji. Muszę powie-
kiedy ludzie interesują się zupełnie czym innym? dzieć, że zaskoczył mnie mój kolega z Pomorza, poseł
Kulas.
(Poseł Jan Kulas: Uważnie przeczytałem raport.)
Wicemarszałek Ewa Kierzkowska: No właśnie, o to chodzi. Pan poseł użył słowa „lo-
jalność” i chciałbym wiedzieć – liczę na to, że poseł
Panie pośle, dziękuję. sprawozdawca będzie wiedział, o co chodziło koledze
– na czym miała polegać lojalność szefa CBA Mariu-
sza Kamińskiego. Czy on powinien chronić ministrów
Poseł Marek Suski: z Platformy Obywatelskiej, szefa klubu Platformy
Obywatelskiej? No i nasuwa się pytanie, czy nowy
Skoro afery hazardowej nie było… szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego jest lojalny
wobec premiera Donalda Tuska i Platformy Obywa-
telskiej. (Oklaski)
Wicemarszałek Ewa Kierzkowska:
Poseł Mirosław Sekuła Mnie to bardzo ciążyło. Pomimo mojej, że tak po-
wiem, niewzruszonej twarzy, psychicznie bardzo źle
pani poseł, prawie wszyscy głosowali za taką uchwa- znosiłem te wszystkie przykre słowa, a nawet oszczer-
łą Sejmu powołującą komisję? stwa pod moim adresem. Nie reagowałem na nie wła-
(Poseł Andrzej Mikołaj Dera: Nie wszyscy.) śnie po to, żeby doprowadzić do realizacji celu, który
Dlaczego? Zdecydowana większość, prawie wszy- postawił Sejm, bo gdybym reagował na wszystkie
scy. prowokacje pod moim adresem, to prawdopodobnie
(Poseł Andrzej Mikołaj Dera: Nie. Dlaczego Plat- do dzisiaj nie byłoby raportu komisji i byśmy go dzi-
forma głosowała?) siaj nie rozpatrywali.
Prawie wszyscy, również posłowie PiS. (Poseł Marek Suski: Nie ma pośpiechu. W sprawie
(Poseł Andrzej Mikołaj Dera: Nie.) Blidy pracujecie już 3 lata. I co?)
To proszę sprawdzić. Ja to sprawdziłem. (Porusze- O, cieszę się, że przyszedł pan poseł Suski.
nie na sali) Panie pośle, odpowiem na pana pytanie, ale naj-
(Poseł Andrzej Czuma: Panie przewodniczący, pierw powiem tak: nigdy nie zarzucałem panu żadne-
czekamy na odpowiedzi, a nie spory.) go kłamstwa i nie będę tego robił, bo ani nie mam na
Przepraszam, już wracam do formalnego trybu. to ochoty, ani nie mam do tego podstaw. Przykro mi,
(Poseł Jadwiga Wiśniewska: Nie besztajcie swoje- że pan mi to zarzuca, bo jest to zarzut, którego w
go przewodniczącego.) żaden sposób nie potrafi pan udowodnić. Ma on służyć
Po prostu wynikało to z tego, że Sejm, podejmując jedynie temu, żeby osobę, którą pan tak traktuje, w
uchwałę, narzucił określony tryb pracy komisji. Przy- jakiś sposób poniżyć, ale mnie to nie poniża. To poni-
pomnę, że w pierwszej wersji uchwały zobowiązał ża tego, który takie nieprawdziwe zarzuty stawia.
Komisję Śledczą do zakończenia prac i przedstawie- (Oklaski) Nie odniosę się więc do tego zarzutu.
nia raportu do 28 lutego 2010 r. Należę do ludzi, któ- Dlaczego pan premier Donald Tusk odwołał swo-
rzy przede wszystkim, jeśli otrzymają jakieś zadanie, ich ministrów? Nie wiem. To jest pytanie do pana
to nie zastanawiają się nad tym, jak zmienić warun- premiera. Komisja nie zajmowała się tym szczegóło-
ki tego zadania, ale jak je zrealizować. Plan pracy, wo i nie znam odpowiedzi na to pytanie, ale ponieważ
który przedstawiłem komisji, który komisja przyjęła, zadał pan to pytanie, to postaram się, że tak powiem,
po prostu wpisywał się w kalendarz, który został na- troszkę podzielić się z panem moimi przemyśleniami
rzucony komisji uchwałą Sejmu. Również po niemoż- na ten temat. Być może pan premier przedłożył waż-
liwym do dotrzymania terminie, po przedłużeniu ny interes państwa nad osobiste przyjaźnie, bo to, że
tego terminu do 30 kwietnia zaproponowałem nowy potraktował w sposób bardzo brutalny swoich przy-
harmonogram prac, które miały się skończyć przed jaciół, nie ulega wątpliwości dla nikogo: ani dla nas,
30 kwietnia. Prawdopodobnie skończyłyby się, gdyby ani dla was, ani dla was. Uważam, że przedłożył
nie katastrofa smoleńska, gdyby nie przerwa w pra- sprawne funkcjonowanie rządu bez osób, pod adre-
cach komisji. Trzeci termin, który Sejm narzucił, sem których są zarzuty i których efektywność byłaby
może nie narzucił, ustalił dla komisji, to był 30 wrze- w tym rządzie mniejsza, nad przyjaźń do nich. Od-
śnia. W związku z tym starałem się zrobić wszystko, noszę się do tego z wielkim szacunkiem. Uważam, że
żeby w tym terminie się komisja zmieściła. I mi się tak powinien postępować mąż stanu, że przyjaźnie
to udało. Uważam, że to jest zaleta, a nie wada, że to są ważne, ale interes państwa jest ważniejszy.
jest zasługa, a nie wina. Jeżeli bowiem Sejm zleca (Poseł Beata Mazurek: Abraham.)
komisji jakieś zadanie, to komisja, jej członkowie po- Panie pośle, nieprawdziwe są informacje, że usta-
winni zrobić wszystko, żeby to zadanie wykonać. wa była pisana na cmentarzu. Każdy, kto chciał,
Poczytuję sobie za plus, że tak potrafiłem zorganizo- mógł się zapoznać ze stenogramami i każdy wie, co
wać i poprowadzić prace komisji, żeby wywiązać się mogło być przedmiotem spotkania na cmentarzu, ale
z postawionego komisji przez Wysoki Sejm zadania. na pewno nie pisanie ustawy, bo w tym przypadku
Tak więc nie uważam tego za winę, raczej uważam ustawa była pisana w Ministerstwie Finansów i pod
to za swoją zasługę. kierunkiem pana ministra Jacka Kapicy. Przypusz-
Odpowiadając pani poseł Malik, chciałbym odpo- czam, że nawet bardzo żywe spotkania w różnych
wiedzieć cytatem poety, księdza Twardowskiego: Kto miejscach, czy w Pędzącym Króliku, czy na cmenta-
ma czasu wiele, wszystko czyni gorzej. Jestem prze- rzu, czy na stacji paliw, nie miały żadnego wpływu
konany, że gdyby komisja pracowała przez dwa lata, na treść tej ustawy.
to jej raport w niczym nie byłby lepszy, a generowany Zwracam też uwagę na to, co podniósł pan poseł
przez komisję poziom agresji politycznej jedynie psuł- Neumann w swoim wystąpieniu, że pomimo tych
by nasze życie polityczne, a nie mu służył. Bo nieste- wszystkich dramatycznych okoliczności w ani jed-
ty z różnych powodów – i nie mam zamiaru tutaj nym momencie treść ustawy nie uległa zmianie. Ule-
nikogo obwiniać – Komisja Śledcza hazardowa stała gła zmianie dopiero wtedy, kiedy został wprowadzo-
się jednym z frontów wojny polsko-polskiej. I tak na- ny nowy projekt rządowy. A więc, patrząc ze zdrowo-
prawdę po pewnym czasie najistotniejsze było to, kto rozsądkowego punktu widzenia, wszystko, co się
bardziej dołoży drugiemu przed kamerami, a nie to, działo w ramach afery hazardowej Platformy Oby-
czy dojdziemy do wyjaśnienia poszczególnych etapów. watelskiej, nie znalazło przełożenia na zapisy w usta-
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
300 nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych
Poseł Mirosław Sekuła szałku, że on nie jest spójny. W sytuacji, kiedy komi-
sja była frontem wojny polsko-polskiej, nie było takiej
Jestem po prostu zmartwiony tym, że one są. W możliwości, żebyśmy doszli do wspólnych ustaleń i do
czasie pracy komisji stawiano mi zarzuty, kiedy jednakowego raportu. Dlatego też mój projekt rapor-
przedstawiałem projekt sprawozdania komisji, że nie tu został, jak ja to mówię, pocięty i częściowo zdemo-
zawarłem części niejawnej. Proszę państwa, dlatego lowany przyjęciem części poprawek, dość dużej części
zrezygnowałem z umieszczania części niejawnej, bo poprawek. Tak się stało, ja to przyjmuję, taka była
uważałem, że większą wartością jest dyskusja pu- wola komisji, ale dlatego też zdecydowaliśmy się z
bliczna. posłem Urbaniakiem przedstawić swoje zdanie od-
(Głos z sali: Oczywiście.) rębne, które jest naszą wersją raportu.
Taka dyskusja, do której każdy będzie miał do- (Głos z sali: Firmową.)
stęp, niż chowanie się, że tak powiem, za niejawno- Naszą wersją raportu, wyczyszczoną wersją ra-
ścią dokumentów. portu.
Pani poseł Śledzińska-Katarasińska pytała o do- Pan poseł Babalski zadał pytanie z przykrą tezą,
płaty i mówiła o tej tezie 500 mln. To jest w zasadzie bo zadał pytanie, dlaczego mówię nieprawdę, że afe-
wyjaśnione w naszym sprawozdaniu. Po prostu ko- ry nie było. Odpowiadam: panie pośle, nie ma ani
misja nie znalazła żadnych dokumentów, które jednej mojej wypowiedzi, ani na komisji, ani medial-
świadczyłyby o tym, że ta kwota była w jakikolwiek nej, w której twierdziłbym, że afery nie było. Konse-
sposób zweryfikowana. Dlatego napisaliśmy w na- kwentnie twierdzę, że afery były, i to nie jedna, i
szym stanowisku, że tak naprawdę była to kwota konsekwentnie mówię, że każda kadencja Sejmu mia-
wzięta z prasy. W moim zdaniu odrębnym, ale rów- ła swoją aferę. Mówię nie tylko o trzech aferach, mó-
nież w stanowisku komisja jest taka część, która wię o czterech aferach. A więc bardzo proszę nie za-
mówi o tym, że jest dla komisji niezrozumiałe, dla- dawać mi pytania z nieprawdziwą tezą.
czego służba, która ma swoich analityków, nie wery- Została mi jeszcze odpowiedź na dwa pytania, ale
fikowała tej kwoty, pomimo że poszczególne inne ponieważ były one już bardzo osobiste i według mnie
organy państwa podawały bardzo rozbieżne kwoty: nie wniosą niczego do tej dyskusji, to pozwolę sobie
200 mln, 300 mln, 500 mln czy 465 mln. A byli też je pominąć, tak jak w czasie posiedzeń komisji stara-
tacy eksperci, którzy uważali, że to nieprawda, że po łem się pomijać wszystkie te przykre czy nieprawdzi-
wprowadzeniu dopłat wpływy spadną. Zeznań na ten we zarzuty pod moim adresem. Po prostu zostawiam
temat wysłuchaliśmy dużo i jeżeli nawet były wątpli- to do osądu państwa.
wości co do tego, czy wpływy spadną w ogóle, to nie Jeszcze raz, pani marszałek, Wysoki Sejmie, prze-
było wątpliwości, że spadną w pierwszym okresie, praszam za długą odpowiedź, ale starałem się odpo-
wtedy kiedy będzie trzeba w sposób certyfikowany wiedzieć rzetelnie na wszystkie możliwe pytania.
wymieniać oprogramowanie we wszystkich automa- Dziękuję bardzo. (Oklaski)
tach. Wiadomo, że taki proces potrwa rok, dwa lub
trzy lata i że przez ten czas na pewno nie będą pła-
cone podatki od tych automatów. A czy one będą wte-
dy w szarej, czy w czarnej strefie, na to też nikt nie Wicemarszałek Ewa Kierzkowska:
potrafił odpowiedzieć.
Pan poseł Wita pytał, czy przeczytałem książki Dziękuję uprzejmie panu przewodniczącemu.
księdza Popiełuszki. Powiem krótko: przeczytałem. (Poseł Marek Suski: Sprostowanie.)
Myślę, że należałoby jednak unikać takich pytań, bo Pan poseł chce sprostować swoją źle zrozumianą
one dotykają tej sfery osobistej. Uważam, że nawet wypowiedź.
gdybym nie przeczytał, to takie pytanie w zasadzie Bardzo proszę.
nic nie wnosi do naszej dyskusji. Ale, panie pośle
Wita, naprawdę przeczytałem.
Pan poseł Dera zadał filozoficzne pytanie: Czy to,
co robiłem, służyło prawdzie? Panie pośle, jestem Poseł Marek Suski:
przekonany o tym, że tak. Ale szanuję również pana
zdanie, bo może pan uważać inaczej. Już szeroko tłu- Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pan poseł Sekuła
maczyłem, dlaczego zdecydowałem się w pewnym źle mnie zrozumiał. Nie nazwałem go kłamcą. Mó-
sensie poświęcić swoją reputację czy nawet swoje do- wiłem tylko o pewnej figurze retorycznej. Jeżeli czu-
bre imię dla pracy w tej komisji. Myślę, że jest rów- je się obrażony, to przepraszam. (Oklaski)
nież odpowiedzią na to pana pytanie. (Poseł Jarosław Urbaniak: Poseł znów chce kogoś
Czy przygotowany raport jest prawdziwy? Panie obrazić.)
pośle, każdy ma swoją prawdę. Raport – w tym miej- (Poseł Julia Pitera: Te wasze figury retoryczne...)
scu zwracam się również do pana marszałka Stefa- Przepraszam, jeżeli poczuł się urażony. Rozumiem
niuka, odpowiadając na jego pytanie – tak naprawdę po tym wystąpieniu, które przed chwilą usłyszałem,
składa się z kilku raportów. Oczywiście, panie mar- że pan Sekuła jest przekonany o tym, że ten raport
77. posiedzenie Sejmu w dniu 29 października 2010 r.
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw
304 nowelizujących ustawę o grach i zakładach wzajemnych
Sprawozdanie Komisji Śledczej do zbadania projektu ustawy. Ściślej biorąc, w działaniach R. So-
sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw biesiaka i J. Koska chodziło o doprowadzenie do
nowelizujących ustawę z dnia 29 lipca 1992 r. zmiany stanowiska członków Rady Ministrów biorą-
o grach i zakładach wzajemnych i wydanych cych udział w procesie przygotowywania projektu
na ich podstawie przepisów wykonawczych ustawy o zmianach ustawy o grach i zakładach wza-
w zakresie dotyczącym gier na automatach jemnych. Zachowanie R. Sobiesiaka i J. Koska mie-
o niskich wygranych i wideoloterii oraz do ściło się zatem w kategoriach działalności lobbingo-
zbadania legalności działania organów admi- wej, o której mowa w art. 2 ust. l cytowanej ustawy
nistracji rządowej badających ten proces (art. 2 ust. 1: W rozumieniu ustawy działalnością
– punkt 54. porządku dziennego lobbingową jest każde działanie prowadzone meto-
dami prawnie dozwolonymi zmierzające do wywar-
Poseł Beata Kempa (Klub Parlamentarny Pra- cia wpływu na organy władzy publicznej w procesie
wo i Sprawiedliwość) stanowienia prawa). Tym samym brak dochowania
ze strony R. Sobiesiaka i J. Koska wymogów okre-
„Mnie sformułowanie »afera hazardowa« nie ślonych w art. 7 ustawy oznacza, że podejmowane
przeszkadza. Tak jest, przez wiele tygodni wiele gor- przez nich działania w okresie od lipca 2008 r. do
szących aspektów i zachowań różnych ludzi, róż- października 2009 r. w toku prac nad rządowym
nych, w tym urzędników państwowych, moim zda- projektem ustawy były lobbingiem bezprawnym (po-
niem, pozwala na używanie tego typu sformułowa- zaustawowym).
nia” – premier Donald Tusk przed Komisją Śled- W proceder ten uwikłani byli także wysocy funk-
czą w dniu 4 lutego 2010 r. cjonariusze państwowi działający na szkodę interesu
Rozdział l ekonomicznego Skarbu Państwa.
Zdanie odrębne do sprawozdania z prac Komisji W szczególności działania R. Sobiesiaka i J. Ko-
Śledczej dotyczącej afery hazardowej w rządzie Do- ska były ukierunkowane na wywarcie wpływu na
nalda Tuska ministra sportu i turystyki Mirosława Drzewickiego.
W toku prac nad rządowym projektem ustawy R. Sobiesiakowi i J. Koskowi, jako przedstawicielom
o zmianie ustawy o grach i zakładach wzajemnych rynku hazardowego, chodziło o to, aby minister
w okresie od lipca 2008 r. do października 2009 r. M. Drzewiecki w toku prac nad rządowym projektem
miał miejsce bezprawny (pozaustawowy) lobbing. ustawy zajął stanowisko zgodne z interesem branży
Działania o takim pozaprawnym charakterze pro- hazardowej. W efekcie uzyskania takiego wpływu
wadziły dwie osoby związane z rynkiem hazardo- minister M. Drzewiecki miał negować potrzebę wpro-
wym w Polsce – Ryszard Sobiesiak i Jan Kosek, wi- wadzenia do projektu ustawy tzw. dopłat od gier i za-
ceprezes Związku Pracodawców Prowadzących Gry kładów wzajemnych, co ostatecznie miało spowodo-
Losowe i Zakłady Wzajemne. wać wykreślenie z rządowego projektu ustawy prze-
Żadna z tych osób nie została we wskazanym pisu o tych dopłatach (tj. art. 47a ust. 2). Zmiana
okresie zgłoszona jako osoba upoważniona do repre- stanowiska ministra sportu i turystyki była o tyle
zentowania podmiotu zainteresowanego pracami istotna, że dopłaty miały zasilić Fundusz Rozwoju
nad projektem ustawy o zmianie ustawy o grach Kultury Fizycznej, z którego planowano finansować
i zakładach wzajemnych. Zgłoszenie takie było zaś m.in. budowę infrastruktury związanej z przygoto-
konieczne z uwagi na wymogi określone w art. 7 waniami do Euro 2012. W ocenie Ministerstwa Fi-
ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbin- nansów, odgrywającego rolę gospodarza projektu
gowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. Nr 169, ustawy, cel fiskalny wprowadzenia przepisu o dopła-
poz. 1414, ze zm.). W przypadku działań R. Sobiesia- tach łączył się ściśle z przygotowaniem infrastruk-
ka i J. Koska wymóg ten powinien być dochowany tury na Euro 2012. Tak więc to decyzja ministra
z tego powodu, że celem ich zabiegów było uzyskanie M. Drzewieckiego stanowiła najistotniejszą przesłan-
wpływu na ostateczny kształt przepisów rządowego kę tego, czy przepis o dopłatach znajdzie się w pro-
2
jekcie ustawy i w takim kształcie (z dopłatami) zo- dzenia ministra właściwego do prowadzenia tej spra-
stanie przez rząd skierowany do Sejmu. O znaczeniu wy, że takie wydatki są potrzebne”.
decyzji ministra sportu i turystyki w kwestii dopłat I dalej wiceminister J. Kapica zeznawał:
dobitnie świadczą zeznania ministra finansów Jana „Te dopłaty nie zostały ujęte w projekcie wysła-
Vincent-Rostowskiego, który na posiedzeniu Komisji nym do konsultacji międzyresortowych. Też dla po-
Śledczej w dniu 13 stycznia 2010 r. zeznał: rządku, żeby nie wpisywać elementów, co do których
„Założenia, które były wysłane do szefa kance- nie jesteśmy pewni. Dla jednostek resortu nie ma
larii, zawierały dopłaty. Potem pan minister Kapica znaczenia kwestia dopłat. One raczej opiniują projekt
zwrócił się do pana ministra sportu z prośbą o to, czy z punktu widzenia swoich kompetencji i swoich do-
dopłaty są zasadne (...). 25 kwietnia minister finan- świadczeń. Dyskutowaliśmy o tym z ministrem Ro-
sów dostał pismo od ministra sportu o niecelowości stowskim 22 kwietnia, a kierownictwo Ministerstwa
wprowadzenia nowych dopłat. Myśmy na spotkaniu Finansów przyjęło projekt bez dopłat 5 maja, mając
kierownictwa 5 maja akceptowali projekt ustawy bez na uwadze stanowisko ministra sportu i turystyki”.
dopłat, skoro minister sportu pismem z 25 kwietnia W świetle zeznań ministra Jana Vincent-Rostow-
wniósł o to, że dopłaty są niecelowe. Ale na spotka- skiego i zeznań wiceministra J. Kapicy nie może być
niu z ministrem sportu 6 maja, czyli następnego wątpliwości, że od decyzji ministra sportu i turystki
dnia, to było spotkanie, które miało miejsce w ra- uzależnione było zamieszczenie w projekcie ustawy
mach kolejnych spotkań ze wszystkimi ministrami przepisu o dopłatach. Zmiana stanowiska w tej ma-
nad oszczędnościami przygotowywanymi do budżetu terii ministra M. Drzewieckiego, z jaką Ministerstwo
na 2009 r. (...). I na spotkaniu z ministrem, przepra- Finansów miało do czynienia na przestrzeni kwietnia
szam, z ministrem sportu 8 maja, a nie 6 maja, jak i maja 2008 r., powodowała adekwatne do tego stano-
w jego liście, ja poprosiłem pana ministra sportu, wiska zmiany w projekcie ustawy. Wiceminister Ka-
żeby ponownie zastanowił się nad tą sprawą i że mnie pica w swych zeznaniach stwierdził zdecydowanie,
bardzo zależy na tym, żeby te dopłaty były. I na sku- że przepis o dopłatach musiał mieć swoje odzwiercie-
tek tej naszej rozmowy pan minister sportu przyjął dlenie w stanowisku ministra sportu i turystyki.
to ustnie i przysłał list, pismo 21 maja 2008 r. o celo- Oznacza to, że mimo wiodącej roli w pracach nad
wości wprowadzenia dopłat. I forma, i na konferencji
projektem ustawy Ministerstwa Finansów w istocie
uzgodnieniowej przyjęliśmy ten wniosek ministra
o przyjęciu w nim rozwiązania o dopłatach od gier
sportu”.
i zakładów wzajemnych decydował minister sportu
Zeznania ministra Jana Vincent-Rostowskiego
i turystyki. Z tego też powodu R. Sobiesiak i J. Ko-
jednoznacznie wskazują na to, że Ministerstwo Fi-
sek swoje działania lobbingowe kierowali wobec
nansów tak naprawdę od decyzji ministra sportu
ministra M. Drzewieckiego. O pomoc w tym zakresie
i turystyki uzależniało fakt zapisania w projekcie
zwrócili się także do Zbigniewa Chlebowskiego, szefa
ustawy dopłat od gier i zakładów wzajemnych.
Wprawdzie ministrowi Rostowskiemu udało się prze- Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej
konać w maju 2008 r. ministra M. Drzewieckiego do i przewodniczącego sejmowej Komisji Finansów Pu-
potrzeby wprowadzenia dopłat, ale i tak dopiero for- blicznych, a na pewnym etapie procesu legislacyj-
malne pismo z ministerstwa sportu spowodowało nego najprawdopodobniej także do Grzegorza
naniesienie stosownych poprawek w projekcie usta- Schetyny, ministra spraw wewnętrznych i admi-
wy. Na znaczenie oficjalnego stanowiska ministra nistracji oraz wicepremiera.
sportu i turystyki dla kształtu projektu ustawy, Dla osiągnięcia swoich celów, tj. uzyskania wpły-
w tym przepisu o dopłatach, zwracał uwagę w swoich wu na kształt rządowego projektu ustawy, R. Sobie-
zeznaniach także wiceminister finansów Jacek Ka- siak i J. Kosek wielokrotnie kontaktowali się telefo-
pica. Zeznał on przed Komisją Śledczą w dniu 12 stycz- nicznie i bezpośrednio z Z. Chlebowskim i M. Drze-
nia 2010 r., że: wieckim. Częstotliwość tych kontaktów korespon-
„W trakcie procedowania, w trakcie tworzenia dowała z kolejnymi etapami procesu legislacyjnego.
tego projektu i uzasadnienia okazało się, czy dysku- W dniu 17 lipca 2008 r. komitet Rady Ministrów
towaliśmy na ten temat, że jeżeli dopłaty są uzasad- ustalił, że przedmiotem dalszych prac nad projektem
niane potrzebą realizacji inwestycji Euro 2012, to ustawy będzie projekt zawierający przepis o dopła-
musimy mieć potwierdzenie właściwego ministra tach. Warto w tym miejscu zauważyć, że przepis ten
odpowiedzialnego za realizację organizacyjną i in- w projekcie ustawy znalazł się w wyniku spotkania
westycyjną tego przedsięwzięcia, że takie środki są ministra Jana Vincent-Rostowskiego z ministrem
potrzebne. Bo dla mnie wniosek departamentu jest M. Drzewieckim, który uprzednio negował potrzebę
zbyt małą przesłanką do tego, żeby nałożyć obcią- dopłat. Informację o stanowisku przyjętym na po-
żenia fiskalne, jeżeli nie ma uzasadnionego wnio- siedzeniu komitetu Rady Ministrów J. Kosek uzy-
sku wydatkowego. I musieliśmy mieć potwierdzenie skał na spotkaniu z ministrem J. Kapicą, które od-
właściwego ministra. Stąd wystosowałem pismo do było się w budynku Ministerstwa Finansów w dniu
ministra sportu i turystyki 11 kwietnia z wnioskiem 18 lipca 2008 r. Tuż po tym spotkaniu J. Kosek
o potwierdzenie potrzeby dopłat. (...) Stąd potrzeba poinformował telefonicznie o decyzji komitetu Rady
było takiej, dla urzędniczej przyzwoitości, potwier- Ministrów R. Sobiesiaka. Jak zeznał w dniu 19 stycz-
3
nia 2010 r. przed Komisja Śledczą Mariusz Kamiń- Z zeznań przed Komisja Śledczą R. Sobiesiaka
ski, treść tej rozmowy była następująca: i G. Schetyny wynika, że do spotkania rzeczywiście
„18 lipca Jan Kosek spotyka się z ministrem doszło, ale przedmiotem spotkania były sprawy klu-
Kapicą na bezpośredniej rozmowie w minister- bu sportowego Śląsk Wrocław. Należy w tym miejscu
stwie, dzień po komitecie Rady Ministrów, gdzie zauważyć, że stoi to w zupełnej sprzeczności zarów-
dowiaduje się, że są dopłaty. Co więcej, dowiaduje no z okolicznościami umówienia spotkania, jak i tre-
się, że stało się tak w wyniku wniosku, jaki złożył ścią cytowanej już rozmowy telefonicznej, jaką R. So-
minister sportu. Obaj panowie są w szoku. Jan Ko- biesiak odbył z J. Koskiem tuż przed spotkaniem.
sek, który relacjonuje to Sobiesiakowi, i Ryszard Okoliczności umówienia spotkania są przy tym o tyle
Sobiesiak nie chcą wierzyć, że Mirosław Drzewiec- ważne, że spotkanie miało odbyć się w biurze posel-
ki złożył taki wniosek. Padają słowa, że musimy skim, a na lotnisko R. Sobiesiak udał się dopiero wte-
wyprostować Mirka, że musimy natychmiast się dy, kiedy okazało się, że na spotkanie w biurze się
spotkać z Mirkiem i ze Zbyszkiem”. spóźnił. Spotkanie R. Sobiesiaka z G. Schetyną na
W związku z takim obrotem sprawy R. Sobiesiak lotnisku we Wrocławiu nie było zatem spotkaniem
w dniu 31 lipca 2008 r. spotkał się z ministrem przypadkowym, ale wynikiem zabiegów i wyjątko-
M. Drzewieckim. Następnie w dniu l sierpnia 2008 r. wej determinacji R. Sobiesiaka. Jak wynika z treści
R. Sobiesiak spotkał się z Z. Chlebowskim. W dniu rozmowy telefonicznej zacytowanej powyżej, R. So-
4 sierpnia 2008 r. doszło z kolei do spotkania R. So- biesiak miał się spotkać z G. Schetyną właśnie
biesiaka i J. Koska z Z. Chlebowskim w hotelu Bie- w tym celu, aby porozmawiać z nim o tym, co dzie-
lany pod Wrocławiem. Dziesięć dni później, 14 sierp- je się z projektem ustawy o grach i zakładach wza-
nia 2008 r., doszło do kolejnego spotkania z udzia- jemnych. W okolicznościach, w jakich odbyło się to
łem tych samych osób, tym razem w ośrodku Vital spotkanie, trudno jest uznać za wiarygodne zeznania
& Spa Resort Szarotka, należącym do R. Sobiesiaka. R. Sobiesiaka i G. Schetyny, że w dniu 29 września
W dniu 28 września 2008 r. R. Sobiesiak kontaktował 2008 r. na lotnisku we Wrocławiu rozmawiali tylko
się telefonicznie z Grzegorzem Schetyną, ministrem na temat klubu sportowego, z którym nic ich for-
spraw wewnętrznych i administracji oraz wicepremie- malnie nie łączyło od wielu lat. R. Sobiesiak i G. Sche-
rem, w celu umówienia spotkania. G. Schetyną zapro-
tyną, składając zeznania przed Komisja Śledczą, nie
ponował spotkanie w dniu następnym w swoim wro-
byli w stanie powiedzieć, czego konkretnie dotyczyła
cławskim biurze poselskim. W dniu 29 września 2008 r.
rozmowa, do której doszło w tak nietypowych oko-
w rozmowie R. Sobiesiaka z J. Koskiem padły stwier-
licznościach.
dzenia nawiązujące wprost do planowanego spotkania
Spotkanie G. Schetyny i R. Sobiesiaka w dniu
R. Sobiesiaka z wicepremierem G. Schetyną, a doty-
29 września 2008 r. nie było jedynym bezpośrednim
czące procesu legislacyjnego:
ich kontaktem. Świadczy o tym rozmowa telefoniczna
„R. Sobiesiak – Słuchaj, bo idę do tego ważniej-
szego u nas, wiesz, k..., jak mam z nimi rozmawiać, R. Sobiesiaka z J. Koskiem z dnia 2 sierpnia 2008 r.,
co mam zakomunikować, że to są pisiory czy co? w trakcie której, zgodnie z zeznaniami M. Kamiń-
Ten, ten, ten się nazywa Kawalec, tak? skiego, R. Sobiesiak stwierdził, że „co innego Grze-
Jan Kosek – Nie, Kapica. siek mówi, jak się spotykaliśmy w domu, a co innego
R. S. – Kapica! K..., ciągle mi się p... oni teraz robią”. Oznacza to, że do takiego spotkania
J. K. – Kapica (niezrozumiale). doszło przed 2 sierpnia 2008 r. Analiza logowań tele-
R. S. – Kapica, dobra. I teraz ty mi powiedz, ta fonów R. Sobiesiaka i G. Schetyny uprawdopodobnia,
ustawa, mówisz, przeszła, tak? że do takiego spotkania w domu u Grzegorza Sche-
J. K. – Gdzieś przeszła, poszła do uzgodnień (cho- tyny we Wrocławiu doszło w dniu 28 lipca 2008 r.
dzi o komitet Rady Ministrów, który przyjął w dniu Trudno wykluczyć, że do takich bezpośrednich spo-
17 lipca 2008 r. projekt ustawy z dopłatami, i uzgod- tkań nie dochodziło częściej, gdyż w materiale prze-
nienia międzyresortowe – przyp. autorów zdania słanym Komisji Śledczej nie ma pełnych danych
odrębnego). dotyczących logowań BTS telefonu służbowego użyt-
R. S. – Co mam mu w dwóch słowach powiedzieć kowanego przez G. Schetynę. Prokuratura Okręgo-
takiego co ten, ten co... bo ma mi Sławek przygoto- wa w Warszawie dostarczyła jedynie dane za okres
wać, ten chudy, ma mi przygotować, k..., takie wy- do 23 stycznia 2009 r., a nie, jak oczekiwała komisja,
liczanki, co oni tam wyrabiają z tą ustawą, że ona do 9 października 2009 r. Nie przekazano w ogóle
jest kompletnie p..., i nie tędy idą. komisji logowań i billingów prywatnego telefonu
J. K. – Kompletnie p... G. Schetyny, którego używa od lat i z którego mógł
R. S. – Ale to będą miał później. Co mam mu, k..., kontaktować się z R. Sobiesiakiem. Takie działania
pokazać czy dać? Powiem oczywiście o twojej spra- prokuratury uniemożliwiają rzetelne i pełne wyja-
wie, k..., no bo to jest ewidentna... Robi komisję by- śnienie afery hazardowej rządu Donalda Tuska. Od-
dlak, a później nie...”. powiedzialność za taki stan rzeczy ponosi również
Ostatecznie R. Sobiesiak w dniu 29 września przewodniczący Komisji Śledczej M. Sekuła, który
2008 r. spotkał się z wicepremierem G. Schetyną nie nie uczynił nic, by wyegzekwować realizację wnio-
w biurze poselskim, ale na lotnisku we Wrocławiu. sków kierowanych w tej sprawie do prokuratury.
4
Ciąg dalszy spotkań R. Sobiesiaka z Z. Chlebow- był pomysł Drzewieckiego” i dodaje: „to już nie ma
skim, ale także z udziałem ministra M. Drzewiec- o czym rozmawiać... panie prezesie – załatwione”.
kiego, miał miejsce w okresie od października do W dniu 9 czerwca 2009 r. R. Sobiesiak spotyka się
grudnia 2008 r. Z. Chlebowski spędził także sylwe- z Z. Chlebowskim w Świdnicy. W dniu 6 lipca 2009 r.
stra roku 2008 w ośrodku Vital & Spa Resort Sza- R. Sobiesiak rozmawiał telefonicznie z S. Sykuckim,
rotka w Zieleńcu, należącym do R. Sobiesiaka. W dniu który stwierdził: „mam na rękach pismo o wycofaniu
10 marca 2009 r. R. Sobiesiak nawiązuje kontakt się Drzewieckiego z dopłat”.
telefoniczny z Z. Chlebowskim w sprawie, która ich Minister sportu i turystyki M. Drzewiecki pismo
zbulwersowała w związku z nowym rozporządze- o rezygnacji z dopłat kierowane do wiceministra fi-
niem ministra finansów (chodzi o rozporządzenie nansów J. Kapicy podpisał w dniu 30 czerwca 2009 r.
wydane przez ministra finansów 24 lutego 2009 r. W pierwszym zdaniu tego pisma M. Drzewiecki wno-
w sprawie warunków urządzania gier i zakładów sił o „wyłączenie rozwiązań zawartych w art. 47a ust. 2
wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946, ze zm.). projektu ustawy”, czyli o wyłączenie przepisu o do-
W trakcie rozmowy telefonicznej z R. Sobiesiakiem płatach od gier i zakładów wzajemnych. W ten spo-
Z. Chlebowski stwierdził: sób bezprawne zabiegi R. Sobiesiaka i J. Koska zma-
„Ja ci powiem szczerze, Rysiu... ja już nie mam terializowały się i przyniosły pożądany przez nich
siły sam walczyć z tym wszystkim... jakby Grzegorz, efekt. Wprawdzie przed Komisją Śledczą w dniu 9 lip-
Mirek trochę pomogli mi... przecież wiesz, biegam ca 2010 r. M. Drzewiecki zeznał:
z tym sam... blokuję sprawę dopłat od roku... to wy- „Znaczy, mogę odpowiedzieć w ten sposób, panie
łącznie moja zasługa”. pośle, na to pytanie, że tak jak precyzyjnie starałem
W dniu 23 marca 2009 r. doszło do spotkania się powiedzieć, że nie ja byłem inicjatorem wystoso-
R. Sobiesiaka i J. Koska z Z. Chlebowskim, po któ- wania tego pisma, nie ja byłem autorem treści tego
rym R. Sobiesiak i J. Kosek w rozmowie telefonicznej pisma, w ogóle w żadnym stopniu i w żadnym zakresie
między sobą stwierdzili: „Zbyszek mówi, że trzeba nie ingerowałem w powstanie tego pisma, natomiast
poczekać – to jest kumaty gościu” i że „dopłaty nie to, co powiedziałem, podtrzymuję to, to jest nieporo-
mają prawa wprowadzić”. zumienie urzędnicze na linii jeden urzędnik, jeden
Jednocześnie R. Sobiesiak w dniu 16 kwietnia dyrektor i drugi dyrektor. I tak jest. Ten błąd, który
2009 r. w rozmowie ze Sławomirem Sykuckim stwier- został wychwycony 19 sierpnia”.
dził: „(...) ustawę wrzucili do uzgodnień międzyre- Jednak jak wynika z zeznań dyrektorów w Mini-
sortowych”, dzięki czemu „(...) mamy spokój na pół sterstwie Sportu i Turystyki, przygotowujących pismo
roku”, tak „ten mi obiecał”, „mieli dać nowe obiekcje z 30 czerwca 2009 r., Bożeny Pleczeluk i Rafała Wosi-
i na pewno jest wycofane do uzgodnień jakichś tam”, ka, pismo to nie było „nieporozumieniem urzędni-
„wszystko będzie dobrze”. czym”, ale wręcz odwrotnie. Dokładnie odzwierciedla-
W dniu 5 maja 2009 r. S. Sykucki dzwonił do ło treść polecenia, jakie oboje dyrektorzy otrzymali od
R. Sobiesiaka, stwierdzając, że dopłaty „wchodzą dyrektor generalnej w ministerstwie Moniki Rolnik,
w 2010 r., za sześć miesięcy”. W odpowiedzi R. Sobie- która wydała je po spotkaniu z ministrem M. Drze-
siak stwierdził: „przecież te ch... mówili, że jest wieckim.
odłożona”. W dniu 6 maja 2009 r. R. Sobiesiak W piśmie z 30 czerwca 2009 r. nie chodziło zatem
poinformował telefonicznie J. Koska, że „ten mó- o poinformowanie wiceministra finansów J. Kapicę
wił, że odłożyli do kosza, a projekt ustawy jest na o tym, że ministerstwo sportu nie ma już tytułu do
stronach internetowych”. R. Sobiesiak stwierdził uzyskiwania środków finansowych (poprzez Fun-
także: „że jak ta ustawa przejdzie, trzeba będzie dusz Rozwoju Kultury Fizycznej), bo zrezygnowano
zmieniać programy w każdym automacie, a to kosz- z II etapu budowy Narodowego Centrum Sportu, ale
tuje olbrzymie pieniądze”. W tej sytuacji R. Sobie- o spowodowanie wykreślenia z projektu ustawy
siak i J. Kosek postanowili interweniować u Z. Chle- przepisu o dopłatach. Pismo miało spowodować do-
bowskiego i ministra M. Drzewieckiego. W dniu 17 maja kładnie taki skutek, jakiego oczekiwali R. Sobiesiak
2009 r. J. Kosek pytał telefonicznie R. Sobiesiaka, czy i J. Kosek. Ich zabiegi w tym zakresie osiągnęły sku-
rozmawiał w tej sprawie z Z. Chlebowskim. R. Sobie- tek już w tym momencie, kiedy minister M. Drze-
siak odpowiedział: „o... go za to, że mówił co innego, wiecki podpisał pismo o rezygnacji z dopłat i skiero-
że przynajmniej pół roku spokoju”. W rozmowie tej wał je do Ministerstwa Finansów. Od strony zacho-
R. Sobiesiak poinformował również J. Koska, że je- wań R. Sobiesiaka i J. Koska ujmowanych w kate-
dzie w tej sprawie właśnie do M. Drzewieckiego. Do goriach definicji działalności lobbingowej (mimo że
takiego spotkania doszło w domu M. Drzewieckiego ta działalność miała pozaustawowy, bezprawny cha-
w Łodzi. Po tym spotkaniu R. Sobiesiak w rozmowie rakter) należy stwierdzić, że osiągnięto skutek
telefonicznej z J. Koskiem stwierdził, że: „trzeba w postaci uzyskania wpływu na stanowisko mini-
przygotować plan i przekazać go człowiekowi Mirka, stra M. Drzewieckiego. Nie ma bowiem wątpliwości,
który to poprowadzi”. W dniu 22 maja 2009 r. R. So- że przepis ten zostałby z ustawy usunięty. Jasno
biesiak w rozmowie z J. Koskiem stwierdził: „wyco- wynika to z cytowanych już zeznań ministra finan-
fanie dopłat może nastąpić po jego (wiceministra sów Jana Vincent-Rostowskiego i wiceministra fi-
J. Kapicy) rozmowie z ministrem Drzewieckim”, „to nansów J. Kapicy.
5
Należy zauważyć, że pismo ministra M. Drze- ceministra J. Kapicę dla premiera Donalda Tuska.
wieckiego o rezygnacji z dopłat, wysłane rzekomo J. Kapica napisał w tej notatce, że „zainteresowanie
przez pomyłkę, spowodowało określone przygotowa- projektem wykazywał przewodniczący Komisji Fi-
nia w Ministerstwie Finansów do wprowadzenia sto- nansów Publicznych poseł Zbigniew Chlebowski.
sownej zmiany w rządowym projekcie ustawy o grach Przewodniczący Z. Chlebowski interesował się per-
i zakładach wzajemnych. Wicedyrektor Departamen- spektywą procesu legislacyjnego i kształtem projek-
tu Służby Celnej w resorcie finansów Anna Cen- tu ustawy, w tym kwestią dopłat do gier. O tym zain-
drowska w dniu 7 lipca 2009 r. skierowała pismo teresowaniu projektem ustawy o grach przewodni-
do wicedyrektora Departamentu Kontroli Celno- czącego Z. Chlebowskiego poinformowałem, jeszcze
-Akcyzowej i Kontroli Gier w Ministerstwie Finan- jesienią ubiegłego roku, swego przełożonego ministra
sów, iż w związku z wycofaniem się ministra sportu finansów Jacka Rostowskiego. Obecny na spotkaniu
z dopłat z projektu ustawy zostaną usunięte dotych- minister J. Rostowski potwierdził ten fakt.
czasowe propozycje w tym zakresie. Następnie pona- Dalej wyjaśniałem, że przewodniczący Z. Chle-
glała do podjęcia działań w tej sprawie. Jednocześnie bowski wyrażał zainteresowanie ustawą o grach
rzecznik prasowy wiceministra J. Kapicy Witold zazwyczaj przy okazji spotkań, na których omawia-
Lisicki w oficjalnej wypowiedzi z dnia 7 lipca 2009 r. liśmy inne bieżące projekty ustaw procedowane przez
dla jednej z gazet, poproszony o komentarz do pisma Sejm i Komisję Finansów Publicznych (np. projekt
z 30 czerwca 2009 r. ministra M. Drzewieckiego, ustawy Prawo celne, projekt ustawy o podatku akcy-
stwierdził: „Akceptujemy wniosek ministra sportu zowym czy projekt ustawy o Służbie Celnej). Prze-
i stosowną zmianę wprowadzimy do projektu ustawy”. wodniczący Z. Chlebowski wskazywał na możliwość
Zeznając przed Komisją Śledczą, W. Lisicki stwierdził, osiągnięcia dodatkowych dochodów do budżetu po-
że treść swojej wypowiedzi z dnia 7 lipca 2009 r. „usta- przez wzrost podatku od automatów o niskich wygra-
lił po rozmowie z ministrem Jackiem Kapicą”. nych zamiast wprowadzania dopłat. Wyjaśniałem
W logice przedstawionych powyżej faktów należy przewodniczącemu, że, po pierwsze, dopłaty zostały
jednoznacznie stwierdzić, że choć formalnie gospo- wprowadzone do projektu na wniosek ministra spor-
darzem projektu ustawy był minister finansów, to de tu i turystyki uzasadnione potrzebami inwestycyjny-
facto gospodarzem przepisu o dopłatach od gier i za- mi związanymi z Euro 2012. Po drugie, wyjaśniałem,
kładów wzajemnych był minister sportu i turystyki że z podwyżki podatku nie osiągnie się dochodów
jako ich beneficjent. porównywalnych z wprowadzeniem dopłat. Jedno-
Jasno wynika to nawet z ustaleń dokonanych cześnie zajmowałem stanowisko, że Ministerstwo
w toku kontroli prowadzonej przez Departament Finansów nie odstąpi od dopłat z własnej inicjatywy,
Kontroli Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. W świe- skoro zostały wprowadzone na wniosek MSiT (...).
tle tych ustaleń „nieprzekonujące są również wyja- Premier D. Tusk zapytał, czy wiedziałem, że Mi-
śnienia pana Mirosława Drzewieckiego, ówczesnego nisterstwo Sportu i Turystyki jest skłonne do zrezy-
ministra sportu i turystyki, że pismo z 30 czerwca gnowania z dopłat do gier. Stwierdziłem, że chyba
2009 r. przekazane było jedynie z zamiarem wyco- taką sugestię skierował do mnie przewodniczący
fania z uzasadnienia zapisów o przeznaczeniu środ- Z. Chlebowski w kwietniu lub maju br.”.
ków na budowę kompleksu NCS, a nie zmiany prze- Z. Chlebowski w zeznaniach przed Komisją
pisów w samym projekcie. Nie można zgodzić się ze Śledczą swoje zainteresowanie projektem ustawy
stwierdzeniem, że pozostawienie tych zapisów tłumaczył pełnieniem funkcji przewodniczącego sej-
w uzasadnieniu i wykorzystanie dodatkowych środ- mowej Komisji Finansów Publicznych. Trudno jed-
ków na cele statutowe funduszu oznaczałoby wyko- nak uznać tłumaczenia Z. Chlebowskiego za wia-
rzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem. rygodne, skoro projekt ustawy był dopiero w uzgod-
Podstawą wydatkowania środków nie jest bowiem nieniach międzyresortowych, na początkowym eta-
uzasadnienie do projektu ustawy, ale przepisy prawa, pie procesu legislacyjnego, czyli nie został jeszcze
w związku z czym przedstawiona przez ministra in- skierowany do Sejmu. Treść cytowanych powyżej
tencja skierowania pisma nie posiada merytoryczne- rozmów telefonicznych między R. Sobiesiakiem
go uzasadnienia. Przede wszystkim jednak intencja i Z. Chlebowskim wskazuje jednoznacznie na to, że
taka nie znajduje potwierdzenia w treści pisma, któ- tak naprawdę inspirację zachowań Z. Chlebowskiego
re zawierało jednoznacznie sformułowany wniosek stanowiło zupełnie coś innego. Z. Chlebowski intere-
o rezygnację w projekcie ustawy z rozszerzenia do- sował się projektem ustawy z bezprawnej inspiracji
płat i tak zostało zrozumiane w MF. Celem pisma R. Sobiesiaka i J. Koska i działał w kierunku wykre-
było więc wycofanie z projektu rozwiązania polega- ślenia z projektu ustawy przepisu o dopłatach. Skalę
jącego na poszerzeniu katalogu gier objętych dopła- zaangażowania Z. Chlebowskiego w tej sprawie po-
tami i z takim zamiarem zostało sporządzone przez kazuje w szczególności przywoływana już rozmowa
dyrektora DPK”. telefoniczna z 10 marca 2009 r. Świadczą o tym sło-
O zaangażowaniu i pomocy R. Sobiesiakowi i J. Ko- wa, jakie wypowiedział podczas tej rozmowy sam
skowi w osiągnięciu wpływu na kształt projektu usta- Z. Chlebowski: „Ja ci powiem szczerze, Rysiu... ja
wy, jaką udzielał im Z. Chlebowski, świadczy treść już nie mam siły sam walczyć z tym wszystkim...
notatki sporządzonej 14 września 2009 r. przez wi- jakby Grzegorz, Mirek trochę pomogli mi... przecież
6
wiesz, biegam z tym sam... blokuję sprawę dopłat szczególnych osób wymienionych, tych polityków
od roku... to wyłącznie moja zasługa”. Inaczej tych wymienionych w analizie. W piśmie z 12 sierpnia
słów nie można interpretować jak działanie Z. Chle- również znajduje się sformułowanie o tym, że taka
bowskiego na zlecenie i rzecz przedstawicieli bran- analiza prawnokarnych zachowań będzie przez CBA
ży hazardowej – R. Sobiesiaka i J. Koska. Co przy sporządzona. Ani razu w rozmowie z premierem nie
tym istotne, było to działanie o tyle skuteczne, że mówiłem, że są to zachowania nieetyczne, bo nie są
doprowadziło do oficjalnej zmiany stanowiska mi- to zachowania etyczne, mamy tutaj do czynienia
nistra sportu i turystyki w toku prac nad rządo- z działaniami nielegalnymi i bezprawnymi”.
wym projektem ustawy o grach i zakładach wza- Zeznania M. Kamińskiego są zeznaniami w całej
jemnych. W ten sposób działanie Z. Chlebowskiego rozciągłości wiarygodnymi. Należy je tak traktować
stanowiło element pozaustawowej działalności lob- także dlatego, że zostały potwierdzone zeznaniami
bingowej, której podjął się on w wyniku bezpośred- sekretarza stanu J. Cichockiego. Zeznając przed Ko-
nich i telefonicznych kontaktów z R. Sobiesiakiem misją Śledczą w dniu 20 stycznia 2010 r., J. Cichoc-
i J. Koskiem. ki powiedział: „Mariusz Kamiński użył stwier-
W dniu 12 sierpnia 2009 r. szef CBA Mariusz Ka- dzenia, że może być tutaj zastosowany Kodeks
miński przesłał do prezesa Rady Ministrów Donalda karny”. Ponadto w swoich zeznaniach J. Cichocki
Tuska analizę CBA, która zawierała opis ustaleń po- zwrócił uwagę też na to, że: „tutaj bardzo jedno-
czynionych w sprawie bezprawnego lobbingu R. So- znacznie minister Kamiński podkreślał, że tu, mó-
biesiaka i J. Koska w trakcie prac nad projektem wię, przywołał to określenie: tarcza antykorupcyjna,
ustawy o grach i zakładach wzajemnych. W dniu i odwołując się do wielu próśb pana premiera, które
14 sierpnia 2009 r. doszło w budynku Kancelarii Pre- kieruje do wszystkich szefów służb, żeby docierali do
zesa Rady Ministrów do spotkania premiera D. Tu- niego z informacją, nim nastąpi jakaś szkoda, a nie
ska z sekretarzem stanu Jackiem Cichockim i szefem po fakcie, tak żeby można było jej zapobiec i że to
CBA M. Kamińskim. W trakcie tego spotkania szef właśnie taki cel ma ta wizyta i te materiały (...). Nie
CBA M. Kamiński nakreślił najważniejsze ustalenia było dyskusji na temat tego, czy minister Kamiński
i rekomendacje wynikające z ustaleń CBA i jednocze- jest przekonany, że mu dopłaty wypadły już z ustawy,
śnie zwrócił się do premiera z prośbą o zabezpiecze- czy nie wypadły itd., nie o tym rozmawialiśmy i ja
nie procesu legislacyjnego. M. Kamiński zwrócił przy myślę, że to jest dosyć oczywiste. Jeżeli minister Ka-
tym uwagę, że premier może to zrobić, nie ujawniając miński, biorąc sobie do serca słowa pana premiera
roli CBA, ale jedynie odwołując się do pisma z dnia dotyczące tarczy antykorupcyjnej, gdzie premier pro-
30 czerwca 2009 r. ministra M. Drzewieckiego o wy- si, żeby przychodzić, żeby przekazywać mu informa-
kreśleniu z projektu ustawy przepisu o dopłatach od cje przed szkodą, właśnie przyszedł i mówi: Może być
gier i zakładów wzajemnych. M. Kamiński na spo- szkoda, może powstać projekt ustawy, w którym nie
tkaniu u premiera stwierdził też, że zachowania będzie dopłat, a więc interes ekonomiczny państwa
osób biorących udział w lobbingu w toku prac nad zostanie naruszony. Panie premierze, proszę coś
rządowym projektem ustawy są zachowaniami bez- zrobić. No to jakby celem materiału i rozmowy pana
prawnymi. Opisując przebieg tego spotkania, M. Ka- ministra Kamińskiego z premierem nie było udo-
miński przed Komisją Śledczą w dniu 19 stycznia wodnienie, czy one już wypadły, czy nie wypadły,
2010 r. zeznał: tylko pokazanie problemu i pokazanie, że jest taka
„W trakcie tej rozmowy kilkakrotnie podkreśla- istotna inicjatywa ze strony jednego z ministrów i za-
łem premierowi, że może to uczynić, nie ujawniając grożenie”. Nie było zatem żadnej pułapki na premie-
roli Centralnego Biura Antykorupcyjnego w tej spra- ra, szef CBA realizował zadania ustawowe i wcze-
wie, odwołując się do pisma ministra Drzewieckiego, śniejsze wytyczne prezesa Rady Ministrów.
jawnego pisma ministra Drzewieckiego, do oficjal- W swoich zeznaniach sekretarz stanu J. Cichocki
nych wypowiedzi rzecznika resortu finansów Lisic- jasno nakreślił zatem kierunek działań, które nale-
kiego. Powiedziałem, że z punktu widzenia CBA żało podjąć w celu zabezpieczenia procesu legislacyj-
sprawą fundamentalnie ważną jest to, żeby Ryszard nego. Działania te miały mieć charakter profilak-
Sobiesiak i inni figuranci nie dowiedzieli się, że są tyczny, umożliwiający przeciwdziałanie negatyw-
pod kontrolą operacyjną CBA, że jest to sprawa fun- nym skutkom finansowym dla budżetu państwa,
damentalna, ale że można pogodzić te z pozoru jakie przyniosłoby wykreślenie z projektu ustawy
sprzeczne interesy. Premier naprawdę, mając pismo przepisu o dopłatach. Działania o takim właśnie
Drzewieckiego, mając jawne wypowiedzi przedstawi- charakterze miał podjąć prezes Rady Ministrów Do-
cieli resortu finansów, mógł podjąć działania. Pre- nald Tusk; taka bowiem była, używając słów J. Ci-
mier zapytał mnie, jak oceniam pod kątem prawno- chockiego, istota tzw. tarczy antykorupcyjnej. W tej
karnym zachowania polityków, które były opisane konkretnej sprawie realizację tej koncepcji premier
w analizie. Pamiętam, jakiego słowa, jakiego sformu- D. Tusk, jak zeznawał przed Komisja Śledczą w dniu
łowania użyłem: Kodeks karny będzie miał zasto- 4 lutego 2010 r., widział w ten sposób, że: „Najważ-
sowanie. Takich słów użyłem: Kodeks karny bę- niejsze w tego typu procesie, jeśli chodzi o skutecz-
dzie miał zastosowanie. I powiedziałem, że zleciłem ność obrony przed wpływami, które są wpływami
przygotowanie analizy prawnokarnej zachowań po- z zewnątrz, jest przede wszystkim gruntowna wie-
7
dza, na czym polegał dotychczasowy proces: kto zgła- wskazaniami i że nie jest do końca pewien, zresztą
szał, w jakim trybie, jakie poprawki, jak wygląda dlatego zależało mu także na możliwości zbadania
obieg korespondencji, czyli zdolność możliwie obiek- i udokumentowania później, bo ja oczekiwałem tak-
tywnego sformułowania oceny, w czyim interesie że pewnej systematycznej notatki na piśmie, jak wy-
różne zdarzenia miały miejsce w procesie legislacyj- gląda proces legislacyjny z punktu widzenia ministra
nym. Czyli, w mojej ocenie, też biorąc pod uwagę re- sportu, więc nie miałem wrażenia w czasie tej roz-
komendację pana Kamińskiego i materiał, jaki mi mowy, że w sposób precyzyjny i szczegółowy jest
przygotował, takimi rozmówcami, co do których in- w stanie mi w czasie tej rozmowy na wszystkie pytania
tencji zachowania powinienem mieć jak najlepszą odpowiedzieć. Natomiast w tej konkretnej sprawie
orientację, byli ci, z którymi jakby ten proces wyja- dopłat tłumaczył, że jego intencją było wytłumaczenie,
śniania czy budowania sobie obrazu rozpocząłem”. że dopłaty rozumiane jako sposób finansowania sta-
W tym celu premier D. Tusk w dniach 19 i 26 sierp- dionu narodowego nie mogą być wpisane do ustawy,
nia 2009 r. odbył spotkania z członkami rządu oraz ponieważ stadion narodowy jest finansowany z innego
innymi osobami, które brały udział w procesie legi- źródła i że w dodatku dopłaty nigdy tak naprawdę nie
slacyjnym i których zaangażowanie oraz jego cha- mogłyby być skutecznym sposobem... Ja relacjonuję
rakter zostały opisane w analizie CBA. W dniu 19 sierp- teraz, nie oceniam wartości merytorycznej tej argu-
nia 2009 r. odbył spotkanie z ministrem M. Drze- mentacji, ale ona brzmiała dość, powiedziałbym, prze-
wieckim i wicepremierem G. Schetyną. Jak zeznał konująco, że tak naprawdę dopłaty... I stąd brak jego
premier D. Tusk przed Komisja Śledczą, spotkanie przywiązania do dopłat jako ministra sportu, bo nie
to miało i w efekcie przyniosło mu pewną wiedzę on był gospodarzem tej ustawy. On tłumaczył to w ten
o tym, co działo się w toku prac na projektem usta- sposób, że on mógł być zainteresowany dopłatami jako
wy o grach i zakładach wzajemnych: sposobem na finansowanie inwestycji na Euro 2012,
„Znaczy, precyzyjnie rzecz biorąc, to spotkanie gdyby to było realne i możliwe, i że w procesie legisla-
19 sierpnia w swojej pierwszej części było tą moją cji te pisma miały tłumaczyć, że dopłaty jako sposób
pierwszą próbą uzyskania opisu, jak zachowuje się finansowania stadionu nie są z jej punktu widzenia
resort sportu i minister Drzewiecki w procesie legi- potrzebne”.
slacji, a w drugiej części raczej pojawiał się problem, W dniu 26 sierpnia 2009 r. premier D. Tusk odbył
już w obecności wicepremiera Schetyny, co w sytu- spotkanie z ministrem Janem Vincent-Rostowskim
acji, kiedy ja bronię jak... z dużą determinacją bu- i wiceministrem J. Kapicą. W efekcie tego spotkania,
dżetu przed wydatkami, co zrobić, aby finansowanie jak wynika z zeznań złożonych przed Komisją Śled-
przedsięwzięć związanych z Euro 2012, szczególnie czą oraz notatki wiceministra J. Kapicy, premier
stadionu narodowego, było jakoś, znaczy, zapewnio- D. Tusk dowiedział się, że na etapie uzgodnień
ne ze świadomością, że budżet jest w krytycznej międzyresortowych wiele uwag zgłaszał wicemi-
sytuacji. I jeśli pyta mnie pan, czy wcześniej z Mi- nister gospodarki Adam Szejnfeld. Uwagi zgła-
rosławem Drzewieckim rozmawiałem o dopłatach szane przez wiceministra A. Szejnfelda, w ocenie
lub innych szczegółach ustawy hazardowej, jestem wiceministra J. Kapicy, miały charakter uwag „wcią-
– to jest pewność bliska stuprocentowej – że to nig- gających Ministerstwo Finansów w proces nieustan-
dy nie było tematem rozmowy między mną a mini- nych konsultacji i uzgodnień w celu przedłużenia
strem Drzewieckim”. procesu legislacyjnego”. Wiceminister J. Kapica stwier-
Dalej premier D. Tusk zeznawał, iż: dził też, że „minister A. Szejnfeld zawsze wnosił
„Wątek dopłat, tłumaczenia, w jaki sposób doku- o usunięcie z projektu nowych dopłat od gier”; a na
mentacja i intencje poszczególnych ministrów wy- ostatnim etapie A. Szejnfeld, działający w imieniu mi-
glądały, to ten wątek musiał się pojawić. I jeśli do- nistra gospodarki, „zgłosił uwagą, że projekt ustawy
brze pamiętam, pojawił się już w pierwszej mojej powinien podlegać notyfikacji Komisji Europejskiej,
rozmowie, czyli w tej z ministrem Drzewieckim, co spowodowałoby odsunięcie wejścia jej w życie o co
wtedy kiedy tłumaczył, dlaczego słał takie, a nie najmniej rok”. Były to działania sprzeczne z interesem
inne pisma w odniesieniu do dopłat, i nie wyklu- Skarbu Państwa, a wychodzące naprzeciw oczekiwa-
czam, że już wtedy się zorientowałem, że tego efek- niom branży hazardowej. A. Szejnfeld przejawiał wy-
tu końcowego nie ma. Z całą pewnością ta wiedza, jątkową troskę o dochody przedstawicieli branży ha-
tę wiedzę musiałem już sobie skrystalizować po roz- zardowej także w piśmie z dnia 17 lipca 2008 r.,
mowie czy w efekcie rozmowy z ministrami Rostow- w którym podkreśla, że działalność hazardowa – szcze-
skim i Kapicą (...). gólnie prywatna – charakteryzuje się niską rentowno-
Minister Drzewiecki dość długo tłumaczył, jaka ścią, wobec tego wprowadzenie dodatkowych opłat
jest jego rola w obiegu dokumentów samej, w samym mogłoby pogorszyć warunki funkcjonowania branży.
resorcie, i jego tłumaczenie polegało także na tym, Stanowisko to stoi w jawnej sprzeczności z wyliczenia-
że on jako zwierzchnik tego resortu także współpra- mi Ministerstwa Finansów.
cuje z ludźmi, którzy formułują ostateczne pisma. Jednocześnie podczas spotkania 26 sierpnia 2009 r.
Tłumaczył coś, co nie do końca jest usprawiedliwie- wiceminister J. Kapica zwrócił premierowi uwagę na
niem dla poszczególnych decyzji, ale raczej dawał do duże zainteresowanie projektem ustawy o grach i za-
zrozumienia, że kierował się intencjami i głównymi kładach wzajemnych przewodniczącego Klubu Par-
8
lamentarnego Platformy Obywatelskiej Z. Chlebow- duże pieniądze, ale bardzo dobra perspektywa...”.
skiego. Premier D. Tusk w tym samym dniu, tj. M. Rosół poinformował także R. Sobiesiaka, że „zro-
26 sierpnia 2009 r., spotkał się z Z. Chlebowskim. biliby ją osobą zarządzającą bazą noclegową na te-
W spotkaniu uczestniczył także wicepremier G. Sche- renie całego kraju...”. R. Sobiesiak przedstawił na-
tyna. W trakcie tego spotkania premier uzyskał po- tomiast swoje obawy związane z tą propozycją i stwier-
twierdzenie tego, że przewodniczący Z. Chlebowski dził, że „myślał raczej o czymś poza resortem”.
interesował się projektem ustawy i w tej sprawie kil- R. Sobiesiak podkreślił również, że „(...) Mirek pro-
kakrotnie rozmawiał z wiceministrem J. Kapica. ponował dla córki coś poza resortem, jakąś branżę
Z. Chlebowski w rozmowie z premierem, jak i później turystyczną”. W kolejnej rozmowie telefonicznej
w swoich zeznaniach przed Komisją Śledczą, nie R. Sobiesiaka z M. Rosołem M. Rosół poinformował
ukrywał, że zawsze był przeciwnikiem projektowa- R. Sobiesiaka, że „ma już pomysł, Mirek tylko musi
nego rozwiązania w sprawie dopłat od gier i zakła- mu to przyklepać...”.
dów wzajemnych. Tym pomysłem była koncepcja usadowienia Mag-
W dniu 11 września 2009 r. szef CBA M. Kamiń- daleny Sobiesiak na stanowisku członka Zarządu
ski przesłał na ręce premiera D. Tuska drugą ana- Totalizatora Sportowego. O zaangażowaniu M. Ro-
lizę (informację) dotyczącą bezprawnego lobbingu soła w realizację tej koncepcji świadczy treść kore-
w trakcie prac nad projektem ustawy. Jednym z istot- spondencji z dnia 25 czerwca 2009 r. między M. Ro-
nych elementów wiedzy operacyjnej, jaką przekazał sołem a R. Sobiesiakiem, w której M. Rosół pytał się
w tej analizie szef CBA M. Kamiński premierowi R. Sobiesiaka, czy jego córka nadal chce zmienić pra-
D. Tuskowi, była sprawa starań ministra M. Drze- cę, a potem pytał się, czy stanowisko członka Zarządu
wieckiego oraz szefa jego gabinetu politycznego Mar- Totalizatora Sportowego SA będzie dla niej odpo-
cina Rosoła w sprawie zatrudnienia w Totalizatorze wiednie. Następnie R. Sobiesiak zadzwonił do Jana
Sportowym córki R. Sobiesiaka – Magdaleny Sobie- Koska. Poinformował go o możliwości objęcia przez
siak. Przesłanie premierowi informacji tej treści jego córkę Magdalenę Sobiesiak stanowiska człon-
wynikało z faktu, iż już na spotkaniu 14 sierpnia ka Zarządu Totalizatora Sportowego. Jednocześnie
szef CBA o tej sprawie ustnie informował premiera R. Sobiesiak zwrócił J. Koskowi uwagę na to, że jego
D. Tuska. Z informacji tych wynikało, że wokół ob- córka (Magdalena Sobiesiak) nie chce tej posady.
sady Zarządu Totalizatora Sportowego od jakiegoś W końcu rozmówcy ustalili, że porozmawiają nie
czasu trwają nieformalne zabiegi, aby stanowisko przez telefon, ale Magdalena Sobiesiak musi przyjąć
jednego z członków zarządu objęła Magdalena So- tę propozycję. Po tej rozmowie telefonicznej R. So-
biesiak. Tłem tych zabiegów miały być starania biesiak poinformował M. Rosoła, że Magdalena
R. Sobiesiaka w sprawie znalezienia dla jego córki Sobiesiak przyjmuje propozycję.
intratnego zajęcia, przy czym na początku tych sta- Jeszcze dalej idącym przykładem działań M. Ro-
rań bez wskazywania konkretnego stanowiska i miej- soła, które podejmował na rzecz Magdaleny Sobie-
sca jej zatrudnienia. Początkiem starań R. Sobiesia- siak, jest mail wysłany przez niego w dniu 26 czerw-
ka była jego prośba skierowana do ministra M. Drze- ca 2009 r. do wiceministra skarbu państwa Adama
wieckiego w tej sprawie. Minister M. Drzewiecki Leszkiewicza. W treści tej korespondencji M. Rosół
zgodził się pomóc R. Sobiesiakowi, a pilotowanie użył następujących słów: „W załączeniu przesyłam
sprawy zlecił szefowi swojego gabinetu politycznego CV osoby rekomendowanej przez Ministerstwo Spor-
M. Rosołowi. tu i Turystyki do zarządu totalizatora. Napisz, proszę,
O działaniach prowadzonych przez ministra Drze- w jakim terminie może nastąpić wybór”. Załączone do
wieckiego i szefa jego gabinetu politycznego M. Ro- maila CV dotyczyło Magdaleny Sobiesiak, co oznacza,
soła na rzecz R. Sobiesiaka i jego córki świadczą że szef Gabinetu Politycznego Ministra Sportu i Tury-
rozmowy telefoniczne, które prowadzili zarówno styki rekomendował w imieniu ministerstwa właśnie
M. Rosół, jak i minister M. Drzewiecki z R. Sobie- tę osobę na stanowisko członka Zarządu Totalizatora
siakiem w maju i czerwcu 2009 r. W dniu 2 maja Sportowego. Należy podkreślić, że M. Rosół, wysyłając
2009 r. R. Sobiesiak pytał M. Rosoła, czy „Mirek maile tej treści, przekroczył swoje uprawnienia jako
zaznajamiał go z tym, że zostawił CV swojej córki urzędnika Ministerstwa Sportu i Turystyki. Z całą
Magdy...”. W tym samym dniu R. Sobiesiak rozma- pewnością była to próba wpłynięcia na wynik postę-
wiał również z ministrem M. Drzewieckim, w trakcie powania konkursowego, który miał gwarantować wy-
to której rozmowy pytał go, czy „przekazał doku- bór Magdaleny Sobiesiak na stanowisko członka Za-
menty Magdy Rosołowi”, na co ten odpowiadał, że rządu Totalizatora Sportowego.
„w sprawie Magdy musi się zobaczyć z Sobierajską W rozmowach telefonicznych R. Sobiesiaka ze
(podsekretarz stanu w Ministerstwie Sportu i Tury- Sławomirem Sykuckim, prowadzonych w tamtym
styki) i pogadać”. W dniu 6 maja 2009 r. w sprawie czasie, uzgodniono, że Magdalena Sobiesiak jak naj-
znalezienia posady córce R. Sobiesiak ponownie roz- szybciej musi zbyć swoje udziały z Golden Play sp.
mawiał telefonicznie z M. Rosołem. W trakcie tej roz- z o.o. oraz zrezygnować ze stanowiska wiceprezesa
mowy M. Rosół zapytał R. Sobiesiaka, „czy córkę zarządu Casino Polonia-Wrocław sp. z o.o., jako spół-
by interesowała posada wicedyrektora Centralne- kach konkurencyjnych wobec Totalizatora Sporto-
go Ośrodka Sportu...”; dodał przy tym, że „to nie są wego. Temat ten pojawił się również w jednej z roz-
9
nasz kolega (chodzi z całą pewnością o Z. Chlebow- doszło w godzinach porannych do bezpośredniego spo-
skiego) i prosił, bym ci przekazał... prosił o dyskrecję tkania Magdaleny Sobiesiak z ministrem M. Drze-
i żebym przekazał ci, że to spotkanie o 15 z Marcinem wieckim. Wynika z niej, że właśnie tego dnia między
w Marcinowicach na CPN-ie... o 15” (R. Sobiesiak godz. 8.26 a 8.36 numery telefonów użytkowanych
w tym momencie zapytał zdziwiony: „Nie o 15.30?”). przez Magdalenę Sobiesiak i M. Drzewieckiego logo-
R. Sobiesiak zaskoczony dopytywał J. Forgacza: „Ale wały się pod tym samym adresem BTS, tj. przy
kiedy dzwonił?”, na co J. Forgacz odpowiadał: ul. Kruczej 28 w Warszawie. Oznacza to, że Magdale-
„Przed chwilą do mnie dzwonił, powiedział, żebym na Sobiesiak i M. Drzewiecki odbyli najprawdopodob-
nie gadał i żebym przekazał ci informacją, żeby dys- niej w dniu 25 sierpnia 2009 r. osobiste spotkanie, po
krecję zachować...”, po czym dodał, że spotkanie ma którym Magdalena Sobiesiak spotkała się ze swoim
się odbyć w Marcinowicach na stacji benzynowej. ojcem R. Sobiesiakiem w hotelu Hilton w Warszawie.
R. Sobiesiak zdziwiony stwierdził: „Ale on dzwonił Przybycie Magdaleny Sobiesiak do hotelu na spotka-
do mnie do Wrocławia pół godziny temu...”, na co nie z ojcem uruchomiło następnie serię rozmów tele-
J. Forgacz odpowiedział: „prosił, żebym nie gadał, fonicznych, które przeprowadził R. Sobiesiak.
tylko przekazał”. O godz. 15.06 R. Sobiesiak ponow- Na taki obraz przebiegu zdarzeń w szczególności
nie dzwonił do J. Forgacza i dopytywał, „czy na pew- wskazuje to, że decyzję o rezygnacji z ubiegania się
no ten (czyli Z. Chlebowski) mówił, że o 15”. o stanowisko członka Zarządu Totalizatora Sporto-
J. Forgacz potwierdził i dodał: „(...) powiedział wego Magdalena Sobiesiak podjęła z 24 na 25 sierp-
Marcinowice... ta sprawa o 15”. R. Sobiesiak, będąc nia 2009 r. O tym zaś fakcie R. Sobiesiak informował
już na miejscu na stacji w Marcinowicach, dzwonił 25 sierpnia 2009 r. S. Sykuckiego i J. Koska, z który-
do J. Forgacza zaniepokojony: „Ale ja się z nim mi wcześniej uzgadniał kandydowanie swojej córki
wcześniej umówiłem o wpół do czwartej gdzie in- do władz Totalizatora Sportowego. R. Sobiesiak,
dziej (...) jeszcze go tu nie ma, ja czekam...”, na co przekazując tę informację swoim rozmówcom, jako
J. Forgacz odpowiedział: „(...) czekaj spokojnie. Spe- powód decyzji swojej córki wskazywał wprost na za-
cjalnie do mnie mówił, żeby zachować dyskrecję...”. interesowanie CBA. Warto też zaznaczyć, że wszyst-
R. Sobiesiak, zgodnie z instrukcjami J. Forgacza, ko to rozgrywało się po spotkaniu premiera D. Tuska
oczekiwał na Z. Chlebowskiego na stacji benzynowej w dniu 19 sierpnia z ministrem M. Drzewieckim, na
Lukoil w miejscowości Marcinowice przy drodze pro- którym według zeznań premiera minister szczegóło-
wadzącej do Wrocławia. Z. Chlebowski nie dołączył wo przedstawiał swoje stanowisko w kwestii dopłat
do niego w tym miejscu, ale podjechał na parking od gier i zakładów wzajemnych oraz powody sporzą-
pobliskiego cmentarza parafialnego. R. Sobiesiak dzenia i wysłania pisma z 30 czerwca 2009 r. do wi-
dołączył do niego i obaj udali się na teren cmentarza. ceministra J. Kapicy. To z kolei oznacza, że premier
Spotkanie R. Sobiesiaka i Z. Chlebowskiego na cmen- na spotkaniu 19 sierpnia z ministrem M. Drzewiec-
tarzu trwało ok. 20 minut. Z uwagi na to, że inicja- kim wykazywał zainteresowanie tymi właśnie za-
tywa spotkania w dniu 31 sierpnia 2009 r. wyszła od gadnieniami. Już chociażby z przebiegu tego spo-
Z. Chlebowskiego, a przede wszystkim nietypowy tkania, tak jak relacjonował je przed Komisją Śled-
(konspiracyjny) sposób jego umówienia i przebieg, czą premier D. Tusk, minister M. Drzewiecki mógł
wskazuje na chęć przekazania w sposób tajny istot- się zorientować, że sprawa jego zaangażowania w spra-
nych informacji R. Sobiesiakowi przez Z. Chlebow- wę wykreślenia z projektu ustawy przepisu o dopła-
skiego. W tym kontekście ważne jest też to, że tach jest przedmiotem jakiegoś postępowania wyja-
Z. Chlebowski był już po spotkaniu u premiera śniającego. W tych zaś okolicznościach naturalne
D. Tuska, które odbyło się w dniu 26 sierpnia 2009 r. było podjęcie przez ministra decyzji o zaprzestaniu
Z treści rozmów telefonicznych, jakie przeprowa- jakichkolwiek (osobistych i telefonicznych) kontak-
dził w dniach 25–31 sierpnia 2009 r., oraz okoliczno- tów z R. Sobiesiakiem.
ści umówienia spotkania w dniu 31 sierpnia 2009 r. Tego rodzaju decyzja ministra M. Drzewieckiego
z Z. Chlebowskim wynika, że R. Sobiesiak w tym po spotkaniu 19 sierpnia 2009 r. u premiera D. Tuska
właśnie okresie posiadł wiedzę o zainteresowaniu była prostym sposobem ukrycia rzeczywistych powo-
jego osobą Centralnego Biura Antykorupcyjnego. dów, dla których podpisał jako minister sportu i tu-
Ustalony ciąg zdarzeń, w szczególności harmono- rystyki w dniu 30 czerwca 2009 r. pismo wnioskują-
gram spotkań premiera D. Tuska, które odbył w celu ce o wykreślenie z rządowego projektu przepisu
uzyskania wiedzy o zaangażowaniu poszczególnych o dopłatach. Zerwanie kontaktów z R. Sobiesiakiem,
osób w prace nad projektem ustawy, pozwala przyjąć który wpływał w tym zakresie na ministra M. Drze-
z wysokim stopniem prawdopodobieństwa, że R. So- wieckiego, dawało szansę na to, że treść pisma
biesiak dowiedział się o tym zainteresowaniu od mi- z 30 czerwca będzie można przedstawiać jako „urzęd-
nistra M. Drzewieckiego. Wiedzę uzyskał za pośred- nicze nieporozumienie”. W tym celu M. Drzewiec-
nictwem swojej córki Magdaleny Sobiesiak, która ki musiał jednak w jakiś sposób poinformować
dowiedziała się o tym od Szefa Gabinetu Polityczne- o tym R. Sobiesiaka, ale tak, aby nikt niepożądany
go Ministra Sportu i Turystyki M. Rosoła w trakcie o tym się nie dowiedział. Wszystkie fakty wskazują
spotkania w dniu 24 sierpnia 2009 r. Analiza logo- na to, że wybrał pośrednictwo szefa swojego gabi-
wań BTS wskazuje, że w dniu 25 sierpnia 2009 r. netu politycznego M. Rosoła, który co najmniej od
11
25 czerwca 2009 r. pilotował sprawę wyboru córki Tam też doszło do bezpośredniego spotkania M. Drze-
R. Sobiesiaka na członka Zarządu Totalizatora wieckiego z R. Sobiesiakiem, przy czym przed wej-
Sportowego i który w dniu 22 sierpnia umówił się ściem do hotelu M. Drzewiecki oddał nieznajomej
z nią na bezpośrednie spotkanie w Warszawie na osobie swój telefon komórkowy. Bezpośrednio po tym
dzień 24 sierpnia 2009 r. W wyniku tego spotkania spotkaniu R. Sobiesiak w rozmowie telefonicznej ze
rano dnia następnego M. Sobiesiak zrezygnowała swoją żoną wzburzony i zaskoczony stwierdził, używa-
z dalszego ubiegania się o posadę członka Zarządu jąc wulgarnych słów, że są prowadzone jakieś intrygi.
Totalizatora Sportowego, a jej ociec R. Sobiesiak po- W ocenie autorów zdania odrębnego mogło chodzić
informował o tym osoby wtajemniczone w plan usa- o to, że jest objęty zainteresowaniem operacyjnym
dowienia córki w totalizatorze (S. Sykuckiego przez CBA, którego skali się nie spodziewał.
i J. Koska), podając jako powód rezygnacji zain- Trudno w okolicznościach, w których odbywało
teresowanie jego osobą CBA. się spotkanie ministra M. Drzewieckiego z R. Sobie-
W kontekście precyzyjnego wskazania przez siakiem w dniu 22 września 2009 r., uznać za wiary-
R. Sobiesiaka na CBA jako służbę interesująca się godne ich zeznania przed Komisją Śledczą. Wpraw-
jego osobą zasadne jest pytanie: Czy źródłem tej in- dzie M. Drzewiecki i R. Sobiesiak potwierdzili fakt
formacji był minister M. Drzewiecki? Z wysokim spotkania, ale jednocześnie stwierdzili, iż dotyczy-
prawdopodobieństwem można przyjąć, że wyjątkowe ło ono turnieju golfowego. Oceniając charakter tego
jak na dotychczasową praktykę zainteresowanie pre- spotkania, warto też zwrócić uwagę, że w dniu 18 wrze-
miera D. Tuska projektem ustawy, w tym kwestią śnia 2009 r. (w piątek) w godzinach popołudniowych
dopłat od gier i zakładów wzajemnych, mogło uzmy- trafiły do kancelarii tajnych konstytucyjnych orga-
słowić M. Drzewieckiemu, że prowadzone są jakieś nów państwa pisma szefa CBA z informacją o aferze
działania w tej sprawie. Jeśli dać wiarę zeznaniom hazardowej. Adresaci zapoznali się z tą koresponden-
premiera złożonym przed Komisją Śledczą, to Drze- cją dopiero w dniu 21 września 2009 r. (w poniedzia-
wiecki nie mógł wiedzieć, że działanie te prowadzi łek), co mogło stanowić bezpośrednią przyczynę
CBA. Chyba że jednak premier D. Tusk w dniu 19 sierp- wywołania przez M. Drzewieckiego spotkania w dniu
nia 2009 r. wskazał na CBA jako źródło i przyczynę 22 września 2009 r. z R. Sobiesiakiem.
swojego zainteresowania sprawą prac na projektem Całkowicie niewiarygodna jest próba zmiany ze-
ustawy o grach i zakładach wzajemnych. znań R. Sobiesiaka przed Komisją Śledczą, dotyczą-
Za takim właśnie scenariuszem przemawia prze- cych jego spotkania odbytego po wybuchu afery
kazana Sobiesiakowi informacja o konieczności za- hazardowej z M. Drzewieckim w Stanach Zjedno-
wieszenia jawnych kontaktów z Drzewieckim i Chle- czonych na Florydzie. W swych zeznaniach R. So-
bowskim. Dowodem tego jest rozmowa R. Sobiesiaka biesiak najpierw stwierdził, że widział się na Flory-
z L. Janczym z dnia 26 sierpnia 2009 r., w której dzie z M. Drzewieckim i że rozmawiali o aferze
mówi on dobitnie o zakazie tych kontaktów. Jeżeli hazardowej, a następnie, będąc już w Stanach Zjed-
minister M. Drzewiecki nie musiał i nie chciał noczonych, zmienił te zeznania. Świadczy to o tym,
ukrywać kontaktów z R. Sobiesiakiem, to mógł że M. Drzewiecki i R. Sobiesiak, zeznając przed Ko-
oficjalnie kontynuować tę znajomość. Tymczasem misją Śledczą, nie mówili prawdy.
minister M. Drzewiecki po 19 sierpnia 2009 r. nie W tym miejscu należy również odnieść się do fak-
rozmawiał przez telefon z R. Sobiesiakiem (nawet tu postawienia zarzutów karnych szefowi CBA
kiedy on do niego dzwonił). Tylko raz w dniu 14 wrze- M. Kamińskiemu, co nastąpiło bezpośrednio po tym,
śnia 2009 r. M. Drzewiecki odebrał telefon od So- jak poinformował on premiera D. Tuska o aferze ha-
biesiaka, który wykonał to połączenie z telefonu na zardowej. Decyzja o postawieniu zarzutów zapadła
kartę prepaid, z numeru nieznanego Drzewieckiemu. przy tym na naradzie, jaka odbyła się w dniu 25 sierp-
M. Drzewiecki, kiedy zorientował się, że rozmówcą nia 2009 r. w Prokuraturze Krajowej z udziałem jej
jest Sobiesiak, uciął rozmowę. Ponadto umawiał się szefa Edwarda Zalewskiego. Postawienie zarzutów
na bezpośrednie spotkania z R. Sobiesiakiem za po- posłużyło z kolei premierowi za pretekst do usunięcia
średnictwem innych osób, zachowując przy tym nad- M. Kamińskiego ze stanowiska szefa CBA przed upły-
zwyczajne środki ostrożności. Spotkanie o takim wem jego czteroletniej kadencji. Taka decyzja D. Tu-
charakterze miało miejsce w dniu 22 września 2009 r. ska, o usunięciu M. Kamińskiego, zdezorganizowała
w Warszawie. Tego dnia R. Sobiesiak przebywają- działania CBA i uniemożliwiła dogłębne wyjaśnienie
cy na Dolnym Śląsku został w trybie pilnym we- afery hazardowej. Mamy do czynienia z sytuacją,
zwany do Warszawy. W trakcie umawiania spotka- w której szef służby, realizując zadania nałożone na
nia, w rozmowie telefonicznej między R. Sobiesia- niego przez ustawę, wykrył nielegalne działania wy-
kiem i wspólnym znajomym jego i ministra M. Drze- sokich urzędników państwowych i polityków obozu
wieckiego, ze strony znajomego padły stwierdzenia, rządowego. Został za to odwołany bez podstaw praw-
że istnieje jakiś problem i że Mirosław Drzewiecki się nych, z naruszeniem przepisów w zakresie procedury
boi. Najpierw spotkanie miało odbyć w jednej z re- (brak opinii prezydenta RP).
stauracji przy placu Teatralnym, następnie nastąpi- Konkluzje i wnioski:
ła nagła zmiana miejsca spotkania – z restauracji I. Opisane powyżej zachowania R. Sobiesiaka
na pokój nr 607 w hotelu Radisson w Warszawie. i J. Koska, jakich dopuszczali się w okresie od lipca
12
2008 r. do sierpnia 2009 r. w toku prac nad rządowym odpowiedzialnością z art. 233 Kodeksu karnego
projektem ustawy o grach i zakładach wzajemnych, jako stanowiące przestępstwo składania fałszywych
można kwalifikować jako działania bezprawne. Cecha zeznań.
bezprawności wynika z tego, że mimo ustawowego III. W przedsięwzięciach, które R. Sobiesiak
obowiązku zgłoszenia swojego udziału w pracach nad i J. Kosek podejmowali w ramach swojej bezprawnej
projektem ustawy na zasadach lobbingu prowadzili działalności lobbingowej, pomagał im wydatnie Z. Chle-
działalność lobbingową bez takiego zgłoszenia. Celem bowski, poseł na Sejm, przewodniczący Klubu Par-
tej działalności było spowodowanie wykreślenia z pro- lamentarnego Platformy Obywatelskiej. Charakter
jektu ustawy przepisu o dopłatach od gier, co plano- i okoliczności udzielanej przez Z. Chlebowskiego
wali osiągnąć poprzez wpłynięcie na stanowisko mi- pomocy wskazują na duży stopień uzależnienia
nistra sportu i turystyki M. Drzewieckiego, jakie mi- posła od R. Sobiesiaka i J. Koska, wynikający z pew-
nister ten był uprawniony zajmować podczas prac nad nej jasno zarysowanej wspólnoty interesów Z. Chle-
rządowym projektem ustawy. Założony cel R. Sobie- bowskiego, R. Sobiesiaka i J. Koska. Istotne w tym
siak i J. Kosek osiągnęli w dniu 30 czerwca 2009 r., kontekście jest również to, że R. Sobiesiak i J. Ko-
kiedy minister M. Drzewiecki podpisał pismo do wice- sek wpłacali pieniądze na fundusz wyborczy Platfor-
ministra J. Kapicy w sprawie wykreślenia z projektu my Obywatelskiej. W wypadku J. Koska była to wpła-
ustawy przepisu o dopłatach (art. 47a ust. 2). ta na kampanię wyborczą Z. Chlebowskiego. Jedno-
Zeznania R. Sobiesiaka i J. Koska, składane przed cześnie niektóre zachowania Z. Chlebowskiego, w tym
Komisją Śledczą, były w ocenie autorów zdania od- stwierdzenia wypowiadane przez niego w trakcie roz-
rębnego zeznaniami niewiarygodnymi. W szcze- mów telefonicznych prowadzonych z R. Sobiesiakiem,
gólności w tym zakresie, w którym dotyczyły oko- pozwalają uznać, że mamy do czynienia z podejrze-
liczności i przebiegu spotkań, jakie R. Sobiesiak niem popełnienia przez Z. Chlebowskiego prze-
i J. Kosek odbywali w okresie od lipca 2008 r. do li- stępstwa nadużycia władzy (tj. czynu z art. 231
stopada 2009 r. z Z. Chlebowskim, M. Drzewieckim § l i 2 Kodeksu karnego). Z. Chlebowski, działając
i G. Schetyną. Zachodzi tutaj uzasadnione podejrze- na rzecz R. Sobiesiaka i J. Koska, działał w istocie
nie popełnienia przestępstwa składania fałszywych w celu przysporzenia im korzyści majątkowej, a tym
zeznań przez R. Sobiesiaka i J. Koska i z tego powodu
samym umniejszenia wpływów do budżetu państwa.
powinno zostać przeprowadzone śledztwo w kierun-
Jak wynika z danych oszacowanych przez Minister-
ku art. 233 Kodeksu karnego.
stwo Finansów i zawartych w ocenie skutków regu-
II. W ocenie autorów zdania odrębnego postępo-
lacji projektu ustawy, działania Z. Chlebowskiego
wanie ministra M. Drzewieckiego w toku prac nad
mogły spowodować zmniejszenie tych wpływów na-
rządowym projektem o grach i zakładach wzajem-
wet w wysokości 469 mln zł rocznie. Ponieważ dopła-
nych było działaniem obliczonym na zabezpieczenie
ty miały obowiązywać do roku 2015, byłby to uszczer-
interesów R. Sobiesiaka i J. Koska, a nie ekonomicz-
nego interesu państwa. Polecenie przygotowania, bek w finansach państwa rzędu 2,5 mld zł. Wylicze-
a następnie podpisanie i skierowanie na ręce wice- nia spodziewanych zysków dla budżetu zostały prze-
ministra J. Kapicy pisma z dnia 30 czerwca 2009 r. prowadzone w Ministerstwie Finansów w maju 2009 r.
należy uznać za działanie na szkodę interesu pu- Za niewiarygodne należy uznać zeznania Z. Chle-
blicznego. W tym też zakresie minister M. Drzewiec- bowskiego, które składał przed Komisją Śledczą
ki dopuścił się co najmniej niedopełnienia swoich w zakresie dotyczącym okoliczności i przebiegu
służbowych obowiązków, a tym samym swoim za- jego spotkań z R. Sobiesiakiem i J. Koskiem. Z tego
chowaniem wyczerpał znamiona ustawowe przestęp- też powodu zasadne jest pociągnięcie Z. Chlebow-
stwa nadużycia władzy (tj. czynu z art. 231 § l skiego do odpowiedzialności karnej za składanie
i 2 Kodeksu karnego). W ocenie autorów zdania od- fałszywych zeznań z art. 233 Kodeksu karnego.
rębnego M. Drzewiecki mógł działać na rzecz R. So- IV. Działania M. Rosoła jako szefa Gabinetu Po-
biesiaka i J. Koska i w istocie w celu przysporzenia litycznego Ministra Sportu i Turystyki zdecydowanie
im korzyści majątkowej, a tym samym umniejszenia wykraczały poza przysługujący mu zakres upraw-
wpływów do budżetu państwa. Jak wynika z danych nień. Wysłanie zaś maila w ramach służbowej kore-
oszacowanych przez Ministerstwo Finansów i za- spondencji z wiceministrem skarbu państwa z mini-
wartych w ocenie skutków regulacji projektu ustawy sterialną rekomendacją dla Magdaleny Sobiesiak
działania M. Drzewieckiego mogły spowodować było nadużyciem władzy, czyli przestępstwem z art. 231
zmniejszenie tych wpływów nawet w wysokości Kodeksu karnego. Zeznania M. Rosoła złożone przed
469 mln zł rocznie. Ponieważ dopłaty miały obowią- Komisją Śledczą są przy tym niewiarogodne, co po-
zywać do roku 2015, byłby to uszczerbek w finansach winno skutkować odpowiedzialnością karną z art. 233
państwa rzędu 2,5 mld zł. Wyliczenia spodziewanych Kodeksu karnego.
zysków dla budżetu zostały przeprowadzone w Mi- V. Zeznania złożone przed Komisją Śledczą przez
nisterstwie Finansów w maju 2009 r. Jednocze- G. Schetynę na temat jego kontaktów i przebiegu
śnie, oceniając zeznania M. Drzewieckiego, jakie spotkań z R. Sobiesiakiem należy uznać za nie-
składał przed Komisja Śledczą, należy stwierdzić, że wiarygodne, co powinno skutkować odpowiedzial-
są one nieprawdziwe, co powinno skutkować jego nością karną z art. 233 Kodeksu karnego.
13
VI. Ponadto w toku prac Komisji Śledczej ustalo- nienia przestępstwa przez premiera D. Tuska pole-
no, że szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów gającego na ujawnieniu tajemnicy państwowej oso-
T. Arabski przekroczył swoje uprawnienia, wydając bie nieuprawnionej (tj. czynu z art. 265 Kodeksu
w dniu 21 lutego 2008 r. zarządzenie nr 3 w sprawie karnego).
zakresu zadań osób zajmujących kierownicze stano- Rozdział 2
wiska w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Anali- Prace nad nowelizacją ustawy o grach losowych
za tego aktu wskazuje na to, że szef kancelarii, nie i zakładach wzajemnych w okresie trwania V kaden-
mając do tego podstawy prawnej, przyznał sekreta- cji Sejmu RP
rzowi stanu J. Cichockiemu kompetencje w zakresie W dniu 31 października 2005 r., po jesiennych
koordynacji i nadzoru nad służbami specjalnymi, wyborach parlamentarnych, zaprzysiężony został
które ustawowo przysługują prezesowi Rady Mini- gabinet pod przewodnictwem prezesa Rady Mini-
strów. Przekazanie tych kompetencji J. Cichockiemu strów Kazimierza Marcinkiewicza. W momencie
mogło nastąpić tylko w wyniku odpowiedniej decyzji przejęcia władzy przez PiS wiele spółek z udziałem
samego premiera. Taką decyzję premier D. Tusk Skarbu Państwa znajdowało się w niekorzystnej sy-
mógł podjąć, wydając zarządzenie nr 139 w sprawie tuacji finansowej, dlatego też poprawę jakości zarzą-
nadania statutu Kancelarii Prezesa Rady Ministrów dzania majątkiem narodowym uznano za kwestię
z dnia 19 grudnia 2007 r. Tak się jednak nie stało, co priorytetową.
stanowi niedopełnienie obowiązków i rodzi odpowie- W ówczesnym okresie w szczególnie dramatycznej
dzialność karną z art. 231 Kodeksu karnego. sytuacji finansowej znajdował się Totalizator Spor-
VII. Harmonogram i przebieg spotkań, jakie towy, czyli realizująca monopol państwa w dziedzinie
w sierpniu 2009 r. odbyły się w Kancelarii Prezesa gier liczbowych i loterii pieniężnych spółka ze stupro-
Rady Ministrów w celu potwierdzenia informacji centowym udziałem Skarbu Państwa. Zeznając w dniu
przekazanych premierowi przez szefa CBA, upraw- 9 lutego 2010 r. przed Komisją Śledczą Grzegorz Maj,
niają do formułowania twierdzenia, że przyczyną były pełnomocnik Zarządu Totalizatora Sportowego
uzyskania przez R. Sobiesiaka wiedzy o zaintereso- do spraw organizacyjno-prawnych oraz były dyrektor
waniu jego osobą CBA mogło być postępowanie działu prawnego Totalizatora Sportowego, przyto-
premiera D. Tuska. W szczególności postępowanie czył następujące dane: „Jeszcze w 2003 r. państwowy
M. Drzewieckiego po spotkaniu z premierem w dniu monopolista miał ponad 50% udziału w rynku gier.
19 sierpnia 2009 r. wskazuje na to, że już wtedy Dwa lata później już tylko 35%. Tendencja ta do roku
M. Drzewiecki miał wiedzę o działaniach CBA. Świad- poprzedniego jeszcze dramatycznie się pogorszyła.
czą o tym: konspiracyjny charakter spotkań, jakie po A trzeba pamiętać, że z całego rynku hazardu ponad
19 sierpnia odbywał z R. Sobiesiakiem, wycofanie 70% dochodów budżetu pochodziło w 2006 r. właśnie
córki Sobiesiaka Magdaleny z konkursu w Totaliza- z Totalizatora Sportowego. Ta dysproporcja wynika-
torze Sportowym, a także treść rozmów telefonicz- ła z przyjętych rozwiązań w kolejnych nowelizacjach
nych, jakie prowadził R. Sobiesiak w dniu 25 sierpnia ustawy o grach i zakładach wzajemnych, które dys-
2009 r. (np. stwierdzenie R. Sobiesiaka, że interesu- kryminowały własność Skarbu Państwa, tworząc
je się nim „KGB, CBA” oraz to, że ma zakaz dzwo- preferencyjne warunki do rozwoju sektora prywat-
nienia do M. Drzewieckiego i Z. Chlebowskiego). nego. Te nowelizacje dotyczyły nie tylko automatów
Wbrew temu, co zeznali D. Tusk i M. Drzewiecki o niskich wygranych, ale też uniemożliwiały rozwój
przed Komisją Śledczą, w trakcie tego spotkania pre- Totalizatora Sportowego, np. zabraniając mu innej
mier najprawdopodobniej nie zachował wystarczają- działalności niż gry losowe. A przypomnę, że wcze-
cej ostrożności, o którą apelował szef CBA M. Kamiń- śniej przez ponad 30 lat Totalizator Sportowy prowa-
ski. Całkowicie niezrozumiałe jest także to, że dził z powodzeniem zakłady piłkarskie. Zgłoszona
w pierwszej kolejności premier spotkał się z M. Drze- w ostatniej chwili poprawka do ustawy w poprzed-
wieckim, a nie z wiceministrem J. Kapicą, odpowie- nich latach odebrała państwowej firmie cały sektor
dzialnym za procedowanie nad ustawą o grach i za- działania”. Informacje przekazane przez Grzegorza
kładach wzajemnych. Taka kolejność spotkań byłaby Maja potwierdziły zeznania byłego prezesa Zarządu
działaniem logicznym i zgodnym z rekomendacją sze- Totalizatora Sportowego Jacka Kalidy z dnia 19 mar-
fa CBA przedstawioną premierowi w dniu 14 sierpnia ca 2010 r.: „Obejmując funkcję prezesa w Zarządzie
2009 r. Fakt takiej rekomendacji potwierdził w swo- Totalizatora Sportowego, dynamika przychodów spół-
ich zeznaniach sekretarz stanu J. Cichocki. Nie moż- ki, liczona rok do roku, była ujemna i wynosiła minus
na jednak wykluczyć wersji, że D. Tusk działał abso- 6%, a udział państwowego monopolisty w całości le-
lutnie świadomie i nie miał zamiaru tej ostrożności galnego rynku hazardu w Polsce stale malał i w 2006 r.
w ogóle zachowywać. Na rzecz tego twierdzenia prze- wynosił zaledwie 28,4%. Dodam, iż rok wcześniej
mawia szczególna pozycja M. Drzewieckiego w Plat- było to 36,33%, natomiast trzy lata wcześniej, tj.
formie Obywatelskiej. Jako współzałożyciel PO i jej w 2003 r., spółka miała ponadpięćdziesięcioprocen-
skarbnik należał do najbliższych i najbardziej zaufa- towy udział w rynku, dokładnie 50,74%. Na taki stan
nych współpracowników D. Tuska. rzeczy wpływ miała długotrwała stagnacja w Tota-
Dokładnie te okoliczności musi szczegółowo zba- lizatorze Sportowym przy jednocześnie stale rosnącej
dać prokuratura, gdyż zachodzi podejrzenia popeł- konkurencji podmiotów sektora prywatnego, w szcze-
14
gólności w zakresie automatów o niskich wygranych. zgłaszanych przez posłów PiS projektów ustaw i uchwał
(...) Szanowni państwo, w tych okolicznościach spra- i wyrażanie zgody na ich przedstawianie na prezy-
wą priorytetową dla ówczesnego zarządu było odwró- dium KP PiS, a także przygotowanie klubowych pro-
cenie spadkowego trendu i stopniowe odzyskiwanie jektów ustaw, koordynacja kontaktów KP PiS z Radą
dominującej pozycji przez Totalizator Sportowy, co Ministrów (...)”. Dalej Krzysztof Jurgiel zeznał: „Zna-
dla budżetu państwa oznaczało zwiększenie wpły- czy, w połowie lipca to było, zgłosił się do mnie przed-
wów z tytułu gier i loterii. Stąd też już w 2006 r. stawiciel Rady Ministrów, w tym przypadku mini-
podjęto intensywne działania w zakresie strategii ster, wiceminister, przepraszam, finansów Marian
rozwoju spółki. Prace te były wielopłaszczyznowe, Banaś, i przedstawił projekt, w zasadzie założenia
a ich efekty widoczne były już w 2007 r., kiedy to czy projekt ustawy, właśnie zmiany ustawy o grach
spółka odnotowała w grach liczbowych i loteriach i, o grach losowych i zakładach wzajemnych, stwier-
pieniężnych dwudziestotrzyprocentowy wzrost w sto- dzając, że projekt ten może przynieść dochody do
sunku do roku 2006 oraz blisko czterdziestoprocen- budżetu państwa, a także zlikwiduje pewne niepra-
towy wzrost zysku netto, tj. o ok. 100–120 mln”. Jed- widłowości, szczególnie w grach dotyczących Inter-
nym z elementów podjętych w roku 2006 działań netu, i prosił, żeby zastanowić się nad tym, czy klub
Totalizatora Sportowego zmierzających do poprawy nie przedstawiłby to jako inicjatywy ustawodawczej
sytuacji finansowej spółki było opracowanie projektu klubu, co jest oczywiście zgodne i z regulaminem
nowelizacji ustawy o grach losowych i zakładach Sejmu, i z ustawą o wykonywaniu mandatu posła
wzajemnych zawierającego rozwiązania zwiększające i senatora. Ja ten projekt przyjąłem, było to, odbyło
wpływy do budżetu państwa. się to w klubie parlamentarnym. Zawsze w swoich
Na przełomie czerwca i lipca 2006 r. ówczesny rozmowach z przedstawicielami, którzy zgłaszali się
prezes Totalizatora Sportowego zwrócił się do pod- z propozycjami zmian czy w tych ustawach, które
sekretarza stanu w Ministerstwie Finansów Maria- były w Sejmie, czy ustawach i innych inicjatywach,
na Banasia z prośbą o ewentualne rozpatrzenie przy- to odbywałem rozmowy w klubie parlamentarnym.
gotowanego przez Totalizator Sportowy projektu Przypomnę, że w tym czasie, w czasie tamtej kaden-
ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych. cji zgłosiliśmy, pomimo że byliśmy w opcji rządowej,
W celu wstępnego, roboczego zaopiniowania przedło- prawie 120 projektów ustaw, bardzo, niektóre bardzo
żony projekt Marian Banaś przekazał p.o. zastępcy ważne. Obecnie w klubie opracowaliśmy prawie 200 pro-
dyrektora Departamentu Służby Celnej w Minister- jektów ustaw, tak że była to jedna z propozycji,
stwie Finansów Annie Cendrowskiej. Marian Banaś z wielu propozycji, jakie były zgłaszane do klubu. Ja
w dniu 12 stycznia 2010 r. zeznał: „Przekazała mi ten projekt przyjąłem i stwierdziłem, że przeanalizu-
opinię, że on jest niekompletny ten projekt i w związ- jemy to w klubie i udzielimy odpowiedzi co do jego
ku z tym ja zdecydowałem, że najlepiej będzie, jeżeli dalszych losów. I zgodnie z taką procedurą postępo-
to nie jest nasz projekt, że go przekażę właśnie do wania, w zasadzie po wstępnym zapoznaniu się
klubu PiS, wiceprzewodniczącemu Jurgielowi, żeby z projektem, po pierwsze, stwierdziłem, że nie mamy
po prostu klub PiS zdecydował, co dalej robić z tą w tym zakresie ekspertów, bo klub dysponował i dys-
ustawą – czy ją będą procedować jako ustawę klubo- ponuje pewną bazą ekspertów, którzy w przypadku
wą i pracować nad nią, czy też przekażą ją do Mini- różnych inicjatyw przedstawiają opinie do poszcze-
sterstwa Finansów i po prostu my wtedy normalną gólnych propozycji zgłaszanych do klubu przez różne
rozpoczniemy procedurę nad tą ustawą. Jakkolwiek podmioty. Tutaj nie mieliśmy ekspertów, ale też
wcześniej, wypowiadając się w sprawie sytuacji mi- zgodnie z przyjętą zasadą pozwoliłem sobie zgłosić
nisterstwa i resortu, stwierdzam, że jeszcze w tym czy też konsultować ten projekt, zgłosić do ówczesne-
czasie nie były dokończone reorganizacje u nas go ministra pana Przemysława Gosiewskiego, no,
w ministerstwie, i ja uważam, że jeszcze minister- żeby po prostu przekonsultować tę propozycję”.
stwo nie jest w pełni gotowe do tego, żeby podjąć pra- W dniu 26 lipca 2006 r. doszło do rozmowy wice-
ce nad tą ustawą”. Decyzja Mariana Banasia była przewodniczącego Klubu Parlamentarnego PiS Krzysz-
zgodna z ustalonymi wcześniej zasadami współpracy tofa Jurgiela oraz Anny Cendrowskiej z ministrem
Rady Ministrów z koalicyjnym zapleczem parlamen- – członkiem Rady Ministrów i przewodniczącym sta-
tarnym, co potwierdził Krzysztof Jurgiel, zeznając łego komitetu Rady Ministrów Przemysławem Go-
w dniu 16 lutego 2010 r.: „(...) jako zastępca przewod- siewskim. Z przebiegu spotkania Przemysław Go-
niczącego Klubu Parlamentarnego Prawa i Sprawie- siewski sporządził w dniu 2 sierpnia 2006 r. notatkę
dliwości pełniłem przede wszystkim funkcją koordy- służbową, w której napisał: „Pan wiceprzewodniczą-
natora pionu legislacyjnego. Do moich obowiązków cy Krzysztof Jurgiel oświadczył, że otrzymał od pana
należały następujące czynności: po pierwsze, nadzór Mariana Banasia, podsekretarza stanu w Minister-
nad przebiegiem procesu legislacyjnego z ramienia stwie Finansów, projekt nowelizacji ustawy o grach
KP PiS, nad projektami ustaw od chwili ich wpłynię- losowych i zakładach wzajemnych, z prośbą o skiero-
cia do laski marszałkowskiej do momentu ich uchwa- wanie go jako projektu klubowego. Pani Anna Cen-
lenia, wyznaczenie posłów sprawozdawców projektów drowska stwierdziła, że zastępuje na spotkaniu pana
ustaw, wyznaczenie posłów występujących w imieniu ministra Mariana Banasia, zaś powodem wniesienia
KP PiS w debatach nad projektami ustaw, ocena powyższego projektu jako inicjatywy poselskiej jest
15
fakt, że departament zajmujący się grami losowymi stracji rządowej, czyli ministrowi finansów oraz mi-
jest »uwikłany« i że złożenie tego projektu jako przed- nistrowi skarbu państwa. Zeznając na powyższą
łożenia rządowego byłoby w związku z tym niemoż- okoliczność w dniu 12 lutego 2010 r., Gosiewski
liwe, zaś jego ocena – stronnicza. Pan wiceprzewod- stwierdził: „Ta informacja została mi przedstawiona
niczący Krzysztof Jurgiel i pani Anna Cendrowska i oczywiście uznałem, że ważną sprawą jest to, żeby
uzasadniali swoje działania w tym przedmiocie fak- projekt – i tu postąpiłem zgodnie z procedurą okre-
tem, że ustawa ma przynieść dochody dla budżetu śloną w regulaminie prac Rady Ministrów, no, skie-
państwa z tytułu gier losowych”. Zgodnie ze złożoną rowałem do właściwych ministrów, czyli, jak pan
w trakcie spotkania zapowiedzią w dniu 27 lipca doskonale wie, zostało skierowane to do pana mini-
2006 r. Przemysław Gosiewski przekazał otrzymany stra Kluzy, on tu był najważniejszy, dlatego że to jest
projekt ustawy ministrowi finansów Stanisławowi jego dział rządowy, no i tam był taki fragment doty-
Kluzie z prośbą o zaopiniowanie. Część projektu za- czący tej ustawy, jak mi tu mówiono, że po prostu do
wierającą zapisy dotyczące ustawy o wyścigach kon- ministra skarbu państwa”. Należy podkreślić, iż
nych skierowano z kolei do podsekretarza stanu w toku prac Komisji Śledczej nie stwierdzono istnie-
w Ministerstwie Skarbu Państwa Michała Krupiń- nia żadnych dowodów ani okoliczności mogących
skiego (na podstawie notatki służbowej w sprawie wskazywać na niestandardowe, wykraczające poza
zmiany ustawy o grach i zakładach wzajemnych, spo- przypisany zakres kompetencji zainteresowanie Prze-
rządzonej w dniu 2 sierpnia 2006 r. przez Przemysła- mysława Gosiewskiego nowelizacją ustawy o grach
wa Gosiewskiego). losowych i zakładach wzajemnych na jakimkolwiek
Na podstawie zebranego materiału dowodowego etapie prac legislacyjnych.
stwierdzić należy, że Przemysław Gosiewski nie wpły- Przekazany przez Przemysława Gosiewskiego
wał na proces legislacyjny nowelizacji ustawy o grach projekt ustawy w dniu 31 lipca 2006 r. został przez
losowych i zakładach wzajemnych w sposób przekra- p.o. zastępcy dyrektora Departamentu Kontroli Cel-
czający jego kompetencje – podjął jedynie działania no-Akcyzowej i Kontroli Gier w Ministerstwie Finan-
wynikające wprost z obowiązków koordynatora prac sów Pawła Jakubowskiego skierowany do wewnątrz-
Rady Ministrów, co wyjaśnił, zeznając w dniu 12 lu- resortowego zaopiniowania. Zawarte w projekcie roz-
tego 2010 r. przed Komisją Śledczą: „(...) chciałbym wiązania zmierzały do likwidacji związanej z szarą
tutaj przywołać moje rozporządzenie atrybucyjne, bo strefą gier na automatach patologii na rynku gier
takie rozporządzenie zostało wydane w dniu 26 lipca i zakładów wzajemnych. Projekt zawierał rozszerze-
2006 r. Prezes Rady Ministrów, pan prezes Jarosław nie ustawowego katalogu gier, doprecyzowanie do-
Kaczyński, udzielił mi wówczas kompetencji, bo by- tychczasowych definicji, określenie warunków pod-
łem członkiem Rady Ministrów bez teki. I między jęcia działalności w zakresie wprowadzonych gier,
innymi, proszę państwa, w § 2 w pkt 4 tego rozporzą- ustalenie zasad opodatkowania wprowadzonych gier
dzenia czytamy, że do mojej kompetencji było koor- oraz objęcie gier nowym systemem monitorowania,
dynowanie działań dotyczących współpracy Rady nadzoru i kontroli – zmierzał również do uczynienia
Ministrów i prezesa Rady Ministrów z Sejmem Rze- opłacalnym uruchomienia na polskim rynku wide-
czypospolitej Polskiej, z Senatem Rzeczypospolitej oloterii. Jednak, jak w dniu 4 grudnia 2009 r. zezna-
Polskiej i innymi organami w zakresie prac legisla- ła Anna Cendrowska, po powrocie z urlopu Marian
cyjnych i innych spraw zleconych przez prezesa Rady Banaś polecił przerwać procedowanie nad dokumen-
Ministrów. Dlatego też było też zawarte porozumie- tem i rozpocząć od podstaw prace nad zupełnie no-
nie między rządem a Klubem Parlamentarnym Pra- wym projektem ustawy o grach losowych i zakładach
wa i Sprawiedliwości, że wszystkie projekty, które są wzajemnych, co w złożonych w dniu 12 lutego 2010 r.
przygotowywane przez klub, zanim zostaną zgłoszo- zeznaniach potwierdził Przemysław Gosiewski: „(...)
ne, powinny być uzgodnione z rządem. Ta praktyka otrzymałem informację od ministrów, a od pana mi-
była praktyką normalną, dlatego że rząd udziela opi- nistra Kluzy pisemną, od pana ministra Jasińskiego.
nii do wszystkich projektów, które są również posel- Jeżeli dobrze sobie przypominam, to otrzymałem je
skie. I chodziło o to, żeby nie znalazła się sytuacja, już we wrześniu, po powrocie z urlopu. Obaj mini-
w której rząd by zawarł jakąś opinię negatywną do strowie stwierdzili, że rząd nie jest zainteresowany
projektu składanego przez klub rządzący. W związku pracą nad tym projektem ustawy, i oczywiście tę in-
z tym porozumieniem osobą upoważnioną w klubie formację przekazałem panu przewodniczącemu Jur-
parlamentarnym do kontaktów ze mną, po mojej re- gielowi, i uznałem, że cała sprawa jest zamknięta”.
zygnacji z przewodniczącego klubu parlamentarne- Ze względu na pozyskanie podczas spotkania
go, został pan poseł Krzysztof Jurgiel, który był wi- w dniu 26 lipca 2006 r. informacji o możliwych nie-
ceprzewodniczącym klubu, odpowiadał za sprawy prawidłowościach w funkcjonowaniu jednego z de-
legislacyjne”. Po otrzymaniu projektu ustawy, nie partamentów Ministerstwa Finansów (tzw. uwikła-
dysponując wiedzą odnośnie do faktycznego pocho- nie departamentu), Przemysław Gosiewski podjął
dzenia dokumentu ani nie analizując zawartości me- decyzję o przekazaniu sporządzonej przez siebie
rytorycznej projektu, Przemysław Gosiewski oficjal- w dniu 2 sierpnia 2006 r. notatki służbowej prezeso-
nie przekazał dokument do zaopiniowana organom wi Rady Ministrów Jarosławowi Kaczyńskiemu. Re-
właściwym ze względu na podział działów admini- lacjonując przebieg rozmowy, Gosiewski zeznał w dniu
16
12 lutego 2010 r.: „Myślę, proszę państwa, że właśnie się dowiedziałem, panie pośle? Otóż dowiedziałem
tego 2 sierpnia, tak sobie przypominam, w ramach się, że pan Jurgiel, jako wiceprezes czy wiceprzewod-
relacji spraw, które przedstawiałem panu premiero- niczący klubu od spraw legislacyjnych, otrzymał od
wi, również poinformowałem o spotkaniu i przeka- pana ministra Banasia ten projekt i zgodnie z usta-
załem notatkę. Pan premier przeczytał tę notatkę, ja loną procedurą przekazał go do konsultacji ministro-
tam użyłem chyba jednego czy dwóch słów dodatko- wi Gosiewskiemu, który go przekazał do dalszych
wego komentarza do tych danych i pan premier przy konsultacji. Myśmy ustalili, żeby projekty, które idą
mnie dokonał osobistej adnotacji na tej notatce. Nie przez klub, były zawsze przekazywane do rządu, do
przypominam sobie do końca treści tej adnotacji, ale konsultacji, żeby nie powstawało zamieszanie. I tutaj
ona się wiązała ze skierowaniem tego do Centralnego wszystkie procedury były przestrzegane. Ja chcę bar-
Biura Antykorupcyjnego i przy mnie pan premier dzo mocno podkreślić, że wszystkie te działania, któ-
ręcznie na kartce dołączonej do tej notatki podpisał re w tej sprawie prowadziliśmy, były w zgodzie
to, a następnie po prostu złożył podpis pod tą notat- z obowiązującymi procedurami. Ta procedura dopro-
ką. (...) Jak wspomniałem, kiedy przedstawiłem tę wadziła do tego, że minister Kluza dał w ostateczno-
notatkę, ułożyłem dwa słowa komentarza. No, po pierw- ści, po jakichś, zdaje się, wewnątrzresortowych kon-
sze, chyba, jeżeli dobrze sobie przypominam, powie- sultacjach, negatywną opinię do tego projektu i spra-
działem, że właśnie, no, wizyta pana posła Jurgiela wa w ten sposób się zakończyła. (...) No, po drugie
wiązała się z tym porozumieniem, które było między jeszcze, to doprowadziło do tego badania przez CBA,
klubem i rządem, no, i że po prostu tę sprawę, tak jak bo ja chciałem sobie wyjaśnić, czy tam przypadkiem
powiedziałem to w notatce, skierowałem do zainte- ktoś nie ma jakichś niewłaściwych związków ze świa-
resowanych ministrów. I myślę, że, proszę państwa, tem prywatnego hazardu czy hazardu w ogóle. Oka-
moja rozmowa z premierem na ten temat więcej nie zało się, że nie ma. I w tym była rzecz”.
trwała niż 2–3 minuty. Pan premier podjął adnotację, Z zebranego materiału dowodowego wynika, że
która była na tym dokumencie, i przeszliśmy do in- Jarosław Kaczyński dołożył wszelkich starań w celu
nych spraw”. Zeznając przed Komisją Śledczą w dniu wyjaśnienia kwestii ewentualnych nieprawidłowości
5 lutego 2010 r., Jarosław Kaczyński wyjaśnił powo- w funkcjonowaniu jednego z departamentów Mini-
dy skierowania notatki Przemysława Gosiewskiego sterstwa Finansów. Skierowanie notatki Przemysła-
do CBA: „Co mnie zaniepokoiło, w jakim momencie wa Gosiewskiego do CBA zainicjowało proces wery-
interweniowałem? Otóż zaniepokoiła mnie sytuacja, fikacji informacji, który zakończył się wyjaśnieniem
w której ustawa o hazardzie, no a hazard to jednak wszelkich okoliczności i stwierdzeniem braku zagro-
jest sfera delikatna, wrażliwa, jak to niektórzy mó- żenia dla procesu legislacyjnego, co w złożonych ze-
wią, kiedy ustawa o hazardzie znalazła się w ręku znaniach potwierdził w dniu 19 stycznia 2010 r. Ma-
ministra Gosiewskiego, który mnie o tym poinformo- riusz Kamiński: „(...) pamiętam, że na samym po-
wał, drogą poprzez klub, poprzez klub parlamentar- czątku, jak tylko powstawało CBA, w pierwszych
ny, i wtedy uczyniłem następujące posunięcie, zna- tygodniach taka notatka do mnie trafiła. Oczywiście
czy, napisałem taką króciutką notatkę, żeby zajęło ona jest na tyle intrygująca, jakby taka nietypowa,
się tym CBA. Z jakich powodów? Powody były dwa: że dlatego to zapamiętałem. Natomiast będę musiał
no, po pierwsze, dlaczego przez klub tego rodzaju pana rozczarować. Ja, jak otrzymałem tę notatkę
ustawa, bo gdyby to była ustawa dotycząca np. rol- – tam jest słowo: o uwikłanym departamencie – na-
nictwa, to nie miałbym żadnych wątpliwości, no ale tychmiast sprawdziłem, o co chodzi, co to za depar-
tu, powtarzam, jest sfera delikatna, a po drugie, tam tament. Uzyskałem informację, że jest to departa-
była mowa o jakimś uwikłanym departamencie, więc ment rozwiązany, że szef tego departamentu jest
chciałem to jakoś wyjaśnić, bo w tym momencie jesz- poza instytucją i przy okazji najbliższego spotkania
cze nie wiedziałem, o co chodzi. Później się dowie- z premierem Jarosławem Kaczyńskim, najprawdopo-
działem, skądinąd wcale nie tylko przez CBA, innymi dobniej w pierwszej połowie września, ale oczywiście
drogami dowiedziałem się, o jaki departament cho- nie jestem w stanie tego precyzyjnie odtworzyć, na
dzi, o tym, że to jest departament już rozwiązany, pewno rozmawiałem z premierem, jaka była jego in-
jakie były podstawy, że to był raport NIK, no, krótko tencja. Premier mówi, że był to materiał sygnalny,
mówiąc, że to jest sprawa jasna. No ale kiedy to prze- że on zdaje sobie sprawę, że to są pierwsze tygodnie
czytałem, to wtedy miałem pewne wątpliwości i wte- funkcjonowania instytucji startującej od zera. Ponie-
dy sprawę skierowałem. Następnie, po jakimś czasie waż pojawiło się słowo: uwikłany departament,
uzyskałem odpowiednie wyjaśnienia. (...) We wrze- uznał, że sygnalnie wyśle mi tę notatkę. Rozmawia-
śniu, to był prawdopodobnie wrzesień roku 2006, liśmy o tym, że departament jest rozwiązany, że tutaj
rozmawiałem w tej sprawie z panem ministrem Ka- to niebezpieczeństwo jakby nie istnieje”.
mińskim i on mi powiedział, że generalnie rzecz bio- Wznowienie prac nad projektem ustawy o grach
rąc, tutaj nie doszukano się niczego, co byłoby przed- losowych i zakładach wzajemnych stało się przedmio-
miotem zainteresowania, czy to prawnokarnego, czy tem zainteresowania opinii publicznej i znalazło od-
nawet jakiegoś wynikającego ze złamania norm mo- zwierciedlenie w licznych publikacjach prasowych.
ralnych. Ja zresztą dowiadywałem się o tę sprawę W konsekwencji Zarząd Analiz i Ewidencji Wydział
także innymi kanałami, także partyjnymi. I czego II Centralnego Biura Antykorupcyjnego sporządził
17
datowaną na 4 czerwca 2007 r. „Analizę materiałów bym dostał. Ta analiza jest rzeczywiście materiałem
przekazanych (...) dot. prac nad nowelizacją ustawy bardzo roboczym, wewnętrznym wydziału”.
o grach liczbowych i zakładach wzajemnych”, zwanej W procesie oceny wiarygodności dowodowej ana-
dalej analizą CBA. Materiałami przekazanymi do lizy CBA należy uwzględnić również zeznania byłego
analizy były artykuły prasowe z „Pulsu Biznesu” ministra koordynatora służb specjalnych Zbigniewa
oraz z „Przeglądu”, projekty nowelizacji ustawy o grach Wassermanna z dnia 28 grudnia 2009 r.: „To są wy-
i zakładach wzajemnych z lat 2006–2007, anonimowa biórczo, wybiórczo dokonane wyjątki z anonimów
analiza jednego z projektów nowelizacji ustawy o grach przysyłanych przez tych, którzy walczyli konkuren-
i zakładach wzajemnych, kopia pisma z dnia 30 maja cyjnie na rynku hazardowym, i pewien zbiór czterech
2007 r. dotyczącego zgłoszonych do jednego z projek- czy pięciu artykułów prasowych. Wszystkie jedno-
tów nowelizacji ustawy uwag legislacyjnych, opraco- znacznie opowiadają się po stronie właścicieli jedno-
wanie pt. „Korzyści dla budżetu państwa wynikające rękich bandytów. Nie były to informacje ani weryfi-
z wdrożenia wideoloterii w Totalizatorze Sportowym kowane, ani informacje wiarygodne. Proszę także
sp. z o.o.” oraz anonimowa analiza studium bizneso- zwrócić uwagę, bo oczywiście w materiałach komisji
wego projektu wideoloterii oraz gier internetowych zapoznałem się z tą analizą, że ona się kończy w ten
i interaktywnych, przedstawionego przez Totalizator sposób, że w związku z tym, że ten projekt w ogóle
Sportowy sp. z o. o., na tle planowanej nowelizacji nie wszedł w życie, nie ma żadnych podstaw do tego,
ustawy o GL i ZW. żeby nadawać jakikolwiek bieg, bo się nie stwierdza
Celem przeprowadzenia przez CBA analizy wy- ani korupcji, ani nielegalnego lobbingu, w związku
mienionych wyżej materiałów było: „1) Ustalenie, czy z tym nie ma żadnej podstawy do tego, żeby to się na
w przekazanych do analizy materiałach znajdują się zewnątrz gdzieś przedostawało”.
zdarzenia uprawdopodobniające zaistnienie prze- Należy stwierdzić, iż zawarte w sporządzonej na
stępstwa, w tym zwłaszcza będące w ustawowych podstawie anonimowych donosów analizie CBA in-
zadaniach CBA; 2) wskazanie w dotychczasowych formacje nie znalazły potwierdzenia w zgromadzo-
projektach nowelizacji ustawy o grach liczbowych nym materiale dowodowym. Pozyskana dokumenta-
i zakładach wzajemnych zapisów mogących powstać cja oraz zeznania świadków wykazały, że w latach
2006–2007 prace nad nowelizacją ustawy hazardowej
na skutek lobbingu lub innych działań, w tym bez-
prowadzone były zgodnie z prawem oraz przy docho-
prawnych działań korupcyjnych, jak to miało miejsce
waniu wszelkich procedur, a proponowane rozwiąza-
w przypadku prac nad projektem nowelizacji ustawy
nia uwzględniały interesy ekonomiczne państwa.
medialnej”. Cytat z „Analizy materiałów przekaza-
Analizując zawarty w sprawozdaniu opis prac le-
nych (...) dot. prac nad nowelizacją ustawy o grach
gislacyjnych nad ustawą o grach i zakładach wzajem-
liczbowych i zakładach wzajemnych”, str. 2.
nych w okresie od września 2006 r. do listopada 2007 r.,
Komisja Śledcza nie przesłuchała analityka, któ-
wskazać należy, że opis ten przygotowany jest w spo-
ry sporządził analizę CBA. O wartości dowodowej sób budzący poważne wątpliwości co do jego rzetel-
analizy CBA zeznawał natomiast w dniu 19 stycznia ności i obiektywizmu.
2010 r. przed komisją były szef CBA Mariusz Kamiń- Zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie, że „pi-
ski: „Jest to zupełnie roboczy materiał sporządzony smem z dnia 29 sierpnia 2006 r. minister Przemy-
na bardzo niskim etapie tzw. sita, znaczy, są wydzia- sław Gosiewski zwrócił się do ministra skarbu pań-
ły analityczne w CBA, które analizują to, co się dzie- stwa Wojciecha Jasińskiego z pierwszym oficjalnym
je w mediach, tzw. biały wywiad, wychwytują jakieś wystąpieniem w sprawie rozpoczęcia procesu przy-
rzeczy w danym momencie, które mogą być istotne gotowywania projektu nowelizacji ustawy o grach
i starają się dokonać takiej wstępnej analizy. I jeżeli liczbowych” jest przekłamaniem sugerującym, że ww.
chodzi o jej zawartość, to jednoznacznie mogę powie- pismo dotyczyło przede wszystkim sprawy noweliza-
dzieć: tam nie ma żadnych własnych ustaleń CBA. cji ustawy o grach liczbowych. W rzeczywistości była
Cała ta analiza oparta jest na podstawie anonimów. to prośba o opinię ministra skarbu państwa w przed-
I z treści tych anonimów jasno może wynikać, że mo- miocie projektu programu wieloletniego „Budowa
glibyśmy spokojnie je podpisać: Ryszard Sobiesiak Narodowego Centrum Sportu”.
czy Jan Kosek. Przecież tam są wprost postulaty, Potwierdził to podczas przesłuchania przed komi-
prawda, coś, co się nazywa: analiza ustawy, ale są sją świadek Przemysław Gosiewski, który powiedział:
postulaty, żeby zmniejszyć obciążenia, zmniejszyć „A mianowicie, proszę państwa, skąd w ogóle sprawa
ryczałt, dla jednorękich bandytów itd. Po prostu ana- pomysłu prac nad nowelizacją ustawy o grach loso-
lityczka, która to robiła, opisała, co jest w tych ma- wych i zakładach wzajemnych. A mianowicie pamię-
teriałach, co jest w materiałach prasowych, bo gros tam, to był początek sierpnia albo koniec lipca, pan
to są materiały prasowe, które ukazywały się w róż- minister Lipiec przedstawił panu premierowi pewną
nych gazetach i wyciągnęła takie wnioski, jakie potra- ważną ideą. Tą ideą była budowa Narodowego Cen-
fiła wyciągnąć na użytek swojego wydziału, które nie trum Sportu. I, panie pośle, ta sprawa została mi też
wskazywały na przestępstwo. Gdyby analityczka uzna- przekazana przez pana premiera, że taka była inicja-
ła, że jest materiał przestępczy i przełożeni podzieliliby tywa i żebym w tej sprawie mógł przede wszystkim
jej poglądy w takiej sprawie, na pewno taką analizę pomóc, aby taki projekt uchwały, związany z decyzją
18
Rady Ministrów o ustanowieniu wieloletniego pro- towym rozwiązań mogących mieć istotny wpływ na
gramu „Budowa Narodowego Centrum Sportu”, zo- kondycję spółki.
stał przygotowany. W tej sprawie, tak jak przejrzałem Odnosząc się do zamieszczonego w raporcie stwier-
swoje kalendarze, odbyłem spotkanie, jeżeli pan po- dzenia, że podniesienie stawki dopłat do ceny losu
seł pozwoli, 4 sierpnia 2006 r. Miałem 10-minutową w grach liczbowych z 25% do 37% oraz w wideolote-
rozmowę z panem ministrem Grzegorzem Schreibe- riach, loteriach pieniężnych i grze telebingo z 10% do
rem – to był wiceminister sportu, który przedstawił 22% „oznaczało, że podniesienie dopłat w nierówno-
mi założenia do projektu uchwały Rady Ministrów miernym stosunku dla wskazanych rodzajów gier”
o ustanowieniu wieloletniego programu. I następnie jest całkowicie niezrozumiałe. W obu przypadkach
te założenia zostały uzupełnione w dniu 25 sierpnia, stawki dopłat miały wzrosnąć o 12%.
jak wróciłem z wakacji, w trakcie 20-minutowej roz- W kontekście powyższych ustaleń i zważywszy na
mowy z panem ministrem Tomaszem Lipcem”. fakt, że obowiązkiem ministra skarbu państwa jest
Według założeń większość środków finansowych dbałość o interes ekonomiczny podległych mu spółek,
na budowę NCS miała pochodzić z Funduszu Rozwo- nie może dziwić przywołane w sprawozdaniu stano-
ju Kultury Fizycznej, co znalazło potwierdzenie wisko ministra Wojciecha Jasińskiego oraz sekreta-
w przyjętym przez Radę Ministrów 21 listopada 2006 r. rza stanu w Ministerstwie Skarbu Państwa Pawła
programie. Mówił o tym cytowany w sprawozdaniu Szałamachy, którzy w piśmie z dnia 21 września
minister sportu i turystyki w rządzie Donalda Tuska 2006 r. negatywnie odnieśli się do propozycji zwięk-
Mirosław Drzewiecki: Inwestycje planowane w r. 2006 szenia dopłat od gier: „Ministerstwo Skarbu Państwa
miały być sfinansowane poprzez tzw. montaż finanso- sądzi, że proponowane w założeniach programu wie-
wy środków pochodzących z trzech źródeł: z budżetu loletniego „Budowa Narodowego Centrum Sportu”
miasta stołecznego Warszawy – 240 mln, z budżetu znaczne zwiększenie dopłat do stawek do gier liczbo-
państwa – 160 mln i dopłat do gier – 525 mln. wych i loterii spowoduje dalsze obniżanie przychodów
W kwestii formalnej wyjaśnić należy, że Totaliza- ze sprzedaży Totalizatora Sportowego, a tym samym
tor Sportowy jest spółką, której jedynym udziałow- spadek przychodów do budżetu Państwa z tytułu dy-
cem jest Skarb Państwa. Dochody firmy pochodzące widendy oraz podatków”.
z dopłat do stawek w grach losowych przekazywane Stwierdzenie, że „w późniejszym etapie prac zda-
są na Fundusz Rozwoju Kultury Fizycznej, którego nie ministerstwa skarbu zmieniło się diametralnie
dysponentem jest minister sportu i turystyki. i na etapie uzgodnień międzyresortowych popierało
W związku z powyższym zwrócenie się przez mi- ono rozwiązania, które pierwotnie skrytykowało”,
nistra Przemysława Gosiewskiego do ministra skar- jest oczywistą nieprawdą.
bu państwa Wojciecha Jasińskiego o wydanie opinii Sprawozdanie w dalszej części stwierdza, że roz-
w przedmiocie projektu, który w 2/3 miał być finan- bieżności podczas prac nad ustawą „nie mogły zostać
sowany ze środków wypracowanych przez Totaliza- usunięte w trybie uzgodnień międzyresortowych
tor Sportowy, a więc spółkę podległą MSP, było do- i (Marian Banaś) poprosił minister (Zytę Gilowską)
pełnieniem obowiązujących procedur. o ich akceptacją oraz przedłożenie projektu w zapro-
Potwierdza to cytowany w sprawozdaniu fragment ponowanej przez zespół formie, tj. bez uwzględniania
pisma ministra Przemysława Gosiewskiego wskazu- propozycji odrębnych, w szczególności Ministerstwa
jący, że projekt budowy NCS zakłada „nowelizację Skarbu Państwa, do rozpatrzenia przez stały komitet
ustawy o grach i zakładach wzajemnych poprzez pod- Rady Ministrów”. Kwestia ta zostanie szerzej omó-
niesienie stawki dopłaty. Zmiany te mają istotny wiona w dalszej części niniejszego dokumentu.
wpływ na działalność spółki Skarbu Państwa Totali- W tym miejscu należy podkreślić, że sprawozda-
zatora Sportowego. Zwracam się do Pana Ministra nie jest pełne sprzeczności podobnych do powyższej.
jako do organu wykonującego uprawnienia właściciel- Zawarte w dokumencie wzajemnie wykluczające się
skie Skarbu Państwa wobec Totalizatora Sportowego zapisy świadczą albo o braku umiejętności logiczne-
o przekazanie mi opinii w przedmiocie projektu pro- go myślenia autora, albo o działaniu polegającym
gramu”. Minister Przemysław Gosiewski w swoim na celowym zaciemnianiu prawdziwego obrazu wy-
piśmie wskazał, że założeniem nowelizacji powinno darzeń. Brak wewnętrznej logiki, posługiwanie się
być „podniesienie stawki dopłat do ceny losu w grach nieznajdującymi oparcia w faktach insynuacjami
liczbowych z 25% do 37% oraz w wideoloteriach, lote- oraz stawianie wzajemnie przeczących sobie twier-
riach pieniężnych i grze telebingo z 10% do 22%”. dzeń spowodowane jest prawdopodobnie przyjęciem
Podniesiona w piśmie sprawa podniesienia stawki z góry pewnej, korzystnej dla Platformy Obywatel-
dopłat w oczywisty sposób związana jest z koniecz- skiej tezy, którą próbuje się, w sposób zaprzeczający
nością pozyskania środków finansowych na budowę logice i zdrowemu rozsądkowi, w sposób nieudolny
NCS. Jak stwierdziliśmy wcześniej, skierowanie do oraz miejscami narażający autora na śmieszność,
ministra Wojciecha Jasińskiego prośby o ocenę pro- udowadniać.
gramu i powiązanej z tym kwestii nowelizacji ustawy Biorąc pod uwagę, iż tak jak wykazaliśmy powyżej,
hazardowej postrzegać należy jako dopełnienie obo- nie było zmiany stanowiska MSP odnośnie do projek-
wiązku skonsultowania z organem wykonującym tu ustawy, kolejne zdanie sprawozdania: „W ocenie
uprawnienia właścicielskie nad Totalizatorem Spor- komisji ta zmiana stanowiska zbiegła się czasie z in-
19
tensyfikacją kontaktów przedstawicieli Totalizatora mowaniu przez zespół uwag zgłaszanych przez Tota-
Sportowego, w szczególności Grzegorza Maja, z mi- lizator Sportowy ze stwierdzeniem zawartym w spra-
nisterstwem” jest nieprawdziwe i powinno być trak- wozdaniu, iż „w dniu 13 grudnia 2006 r. TS zdecydo-
towane jako pomówienie. wał o wycofaniu swoich przedstawicieli z prac nad
Doprecyzowania wymaga zawarte w sprawozda- nowelizacją ustawy o grach liczbowych, wskazując,
niu stwierdzenie, że „podczas opracowywania projek- że powodem takiej decyzji jest (...) brak realizacji
tu ustawy hazardowej zespół Zyty Gilowskiej brał wstępnych założeń dotyczących nowelizacji ustawy,
pod uwagę również rozwiązania zawarte w projekcie które miały otworzyć TS nowe możliwości w kierun-
przygotowanym przez Totalizator Sportowy”. ku przysporzenia Skarbowi Państwa dodatkowych
Cytat ze sprawozdania. Przesłuchiwana przez środków. Sformułowano również zarzut, że zespół nie
komisję Anna Cendrowska na pytanie: „Co się stało dostosowuje projektowanych przepisów do planów
z projektem nowelizacji ustawy o grach i zakładach biznesowych TS”.
wzajemnych? Myślę tu o tym tajemniczym projekcie, Podkreślić należy, że sam fakt udziału przedsta-
który zaniosła pani ministrowi Gosiewskiemu po ob- wicieli Totalizatora Sportowego, jak również jedno-
jęciu funkcji ministra finansów przez profesor Zytę stek administracji publicznej, w pracach nad treścią
Gilowską, tj. projekcie, który, jak się wskazuje w spra- ustawy jest zwykłym, standardowym działaniem,
wozdaniu, miał być projektem Totalizatora Sporto- zmierzającym do ustalenia treści przepisów prawnych
wego” odpowiedziała: „No, tak jak mówię, minister w sposób zabezpieczający w najwyższym stopniu inte-
Banaś kazał nam zaprzestać nad nim prac i kazał res Skarbu Państwa. Udział TS przedstawiony został
nam rozpocząć prace nad nowym projektem (podkre- natomiast, co wykazaliśmy wcześniej, w sposób wy-
ślenie autorów). Z tym że były pewne wytyczne, żeby jątkowo nierzetelny.
skorzystać z tego dokumentu i, tak jak mówię, no, Do najbardziej irracjonalnych tez zawartych w spra-
przejęliśmy niektóre instytucje, szczególnie jeśli cho- wozdaniu należy uznać zarzut dotyczący udziału
dzi o kwestie techniczne, ponieważ nie mamy eksper- szefa Kancelarii Prezydenta RP w pracach nad pro-
tów technicznych, którzy sporządziliby definicje gier jektem ustawy. Już sam tytuł podrozdziału 4.8.: „In-
interaktywnych czy gier internetowych, i te poszcze- terwencja szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospo-
gólne instytucje przejęliśmy do projektu, który my litej Polskiej” budzi zdziwienie, wziąwszy pod uwagę
sporządziliśmy, plus obniżone opodatkowanie wide- fakt, że treść tak sensacyjnie zatytułowanego pod-
oloterii w wysokości 30%, bo takie były wytyczne”. rozdziału sprowadza się do opisu działań podejmo-
Świadek Anna Cendrowska w zacytowanym frag- wanych przez zastępcę szefa Kancelarii Prezydenta
mencie mówi w sposób jasny o wydanym przez mini- Rzeczypospolitej Polskiej polegających na przekazy-
stra Banasia poleceniu rozpoczęcia prac nad nowym waniu pism do właściwych jednostek, w tym przy-
projektem. Tak więc zespół Zyty Gilowskiej przejął padku do ministra finansów pani Zyty Gilowskiej.
jedynie część kwestii technicznych, które z samej de- Ponadto w omawianym zakresie wypada zwrócić
finicji nie mają żadnego znaczenia dla wartości me- uwagę na dwie nieścisłości:
rytorycznej projektu. Podkreślenia wymaga fakt, że — wynikającą z tytułu podrozdziału i wskazu-
świadek powołuje się tu na przeszkody natury obiek- jąca na udział szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczy-
tywnej: „nie mamy ekspertów technicznych”. Można pospolitej Polskiej w procesie uzgodnieniowym
z tego wnioskować, że zespół przygotowujący projekt ustawy, podczas gdy w treści jest mowa o panu Ro-
nie kontaktował się z przedstawicielami branży ha- bercie Drabie, który w tym czasie piastował funk-
zardowej, w tym przedstawicielami TS. cję zastępcy szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczy-
Odnosząc się do udziału Totalizatora Sportowego pospolitej Polskiej;
w pracach nad projektem ustawy, należy zauważyć, — sugerująca, że pan Robert Draba pismem
że sugestie wynikające ze sprawozdania jakoby ze- z dnia 12 marca 2007 r. zwrócił się do podsekretarza
spół przyjmował w sposób bezkrytyczny uwagi zgła- stanu w Ministerstwie Finansów pana Mariana Ba-
szane przez Totalizator Sportowy, cytat: „Z treści nasia, podczas gdy z zeznań pani minister Zyty Gi-
protokołu z dnia 21 listopada 2006 r. wynika, że była lowskiej wynika, że przedmiotowe pismo zostało
zgoda na zaproponowane przez TS rozwiązanie skierowane do ministra finansów, który następnie
w przedmiocie dopłat” lub „Postulaty Totalizatora skierował je do ministra Banasia.
Sportowego w opisywanym powyżej zakresie faktycz- Wracając do meritum, tj. do kwestii przekazywa-
nie zostały zrealizowane. Projekt nowelizacji ustawy nia pism przez zastępcę szefa Kancelarii Prezydenta
z dnia 18 kwietnia 2007 r. zawierał przepisany z pism Rzeczypospolitej Polski do właściwych jednostek,
TS schemat stopniowego podwyższania podatków wskazać należy, że działania takie w niczym nie na-
przy wyjściu z poziomu 20%. Likwidował również ruszają ustalonych zasad i trybu działania organów
obowiązek uiszczania dopłat od wideoloterii” są irre- administracji publicznej. Przykładowo, zgodnie z prze-
lewantne z uwagi na fakt, iż projekt ustawy nie zo- pisami Kodeksu postępowania administracyjnego,
stał ostatecznie uzgodniony ani uchwalony. art. 65 § l, in initio: Jeżeli organ administracji pu-
Autorowi sprawozdania należałoby zadać pytanie, blicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewła-
jaką logiką należałoby się posłużyć, aby tak jak on ściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do orga-
połączyć sugestie o rzekomym bezkrytycznym przyj- nu właściwego. Nie można zatem nazwać takiego
20
działania interwencją. Zgodnie z definicją „Słownika żano odstąpienie od nadzoru przez ministra finan-
języka polskiego” wyd. PWN interwencja to wywie- sów. Druga była uwagą o charakterze podniesienia
ranie na kogoś wpływu w celu uzyskania określone- standardu prawnego, lepsze pojęcie prawne dotyczą-
go efektu, też: zabiegi z tym związane. Literalna ce tych cech dokumentu. I te dwie uwagi zostały prze-
wykładnia tego pojęcia potwierdza, że przekazanie kazane. Trzy następne były uwagami, które nie po-
pisma do innej, właściwej jednostki w żadnym razie winny być przekazane, dlatego że się nie mieściły,
nie może być uznane za interwencję. naruszały system prawa. Pierwsza z nich dotyczyła
W kontekście powyższych ustaleń manipulacją zaproponowania środka procedury odwoławczej od
jest zawarte w sprawozdaniu zdanie: „Niezrozumia- decyzji urzędu finansowego i celnego. Nie wprowa-
łe było dla świadka zaangażowanie kancelarii prezy- dzało się tego do szczegółowych ustaw, bo to regulo-
denta Lecha Kaczyńskiego w prace nad ustawą na wała Ordynacja podatkowa i Kodeks postępowania
etapie komitetu stałego”. administracyjnego. To byłby błąd natury prawnej.
Opis działań podejmowanych przez ministra koor- Druga sugerowała, że zlikwidowanie pewnego prze-
dynatora ds. służb specjalnych pana Zbigniewa Was- pisu doprowadzi do wprowadzenia 10-letniej karencji.
sermanna zawiera szereg nieścisłości i potraktowany To była bezzasadna uwaga, bo skreślenie tego prze-
jest w sposób całkowicie wybiórczy. Dodatkowo autor pisu wcale nie prowadziło do takiego wniosku, a do
sprawozdania nie zadaje sobie trudu, aby wyjaśnić tego czasu karencja w ogóle nie była przewidywana.
logikę przyjętego rozumowania, jak również nie uza- To było bezsensowne, bezsensowna propozycja. I trze-
sadnia, dlaczego części dowodom (zeznaniom świad- cia, która budzi ogromne zainteresowanie członków
ków) daje wiarę, a innym wiarygodności odmawia. komisji, to jest ta uwaga, która stwierdzała, że w pro-
W sprawozdaniu wskazuje się, że do ministra Zbi- jekcie nie ma zapisu dotyczącego podatku dotyczące-
gniewa Wassermanna wpłynęły w dniu 30 maja 2007 r. go wideoloterii. No, nie było, projekt nie przewidywał
od szefa CBA cztery uwagi. Z tych czterech uwag takiej instytucji. W związku z tym, w związku z tym,
w sprawozdaniu wspomina się tylko o jednej. Uwaga no, nie było sensu tego typu uwagi, która ani nie była
trzecia otrzymała brzmienie: „Brak (w ustawie) za- postulatem – należy przywrócić podatek albo ko-
pisu, który w swoich założeniach miał spowodować nieczne jest zapisanie podatku. To było stwierdzenie:
obniżenie opodatkowania wideoloterii”. Należy tu nie ma w tym projekcie tego typu rozwiązania. Z tego
postawić co najmniej dwa pytania: Jakiej treści były powodu, ponieważ jestem prawnikiem, podpisuję się
pozostałe uwagi zgłoszone przez szefa CBA, a także pod takim pismem. W mojej kancelarii były dwa ze-
w jakim znaczeniu została przytoczona trzecia uwa- społy prawnicze z ludźmi o cenzusie doktorów prawa.
ga i czego ona dowodzi? Pozwalaliśmy sobie właśnie na tego typu czasami
Zgodnie ze sprawozdaniem „komisja ustaliła, że reagowanie korekcyjne w sensie poprawiania języka
na podstawie uwag zgłoszonych przez CBA Zbigniew prawniczego, prawidłowości zachowania systemu
Wassermann sformułował odmienne stanowisko, prawnego, i temu służyły te uwagi”.
uwzględniając jedynie zmiany dotyczące art. 4 ust. 4 Tak więc po dokonaniu korekty zawartych w opi-
i art. 24a ust. 4 ustawy w pozostałym zakresie, nii CBA wad prawnych i z pominięciem zapisu doty-
w tym obejmującym wideoloterie pominął postulaty czącego obniżenia opodatkowania wideoloterii jako
zgłoszone przez CBA” oraz „dnia 31 maja 2007 r. postulatu niezwiązanego bezpośrednio z przedłożo-
uwagi do projektu ustawy przesłał członek Rady nym projektem Zbigniew Wassermann przekazał
Ministrów i koordynator ds. służb specjalnych Zbi- opinię CBA do Ministerstwa Finansów.
gniew Wassermann. Pierwsza z tych uwag miała W sprawozdaniu wskazuje się również, że mini-
charakter merytoryczny i dotyczyła zakresu nadzo- ster Zbigniew Wassermann otrzymał cztery opinie,
ru Ministerstwa Finansów nad rynkiem hazardu, z których „jedynie opinia, przedstawiona przez CBA,
druga z nich zawierała propozycję zmian o charak- została przeredagowana i przedstawiona do resortu
terze redakcyjnym”. finansów”. Podobnie jak wyżej należy zapytać, co
Sprawę te wyjaśnia w sposób klarowny świadek wynika z tego opisu, jaka jest konkluzja.
Zbigniew Wassermann, który podczas przesłuchania Wyjaśnień należy ponownie szukać w zeznaniach
przed komisją stwierdził: „Ja opiniowałem ten pro- świadka Zbigniewa Wassermanna: „Były również
jekt na podstawie opinii przekazanej mi przez Cen- poprawki Służby Kontrwywiadu Wojskowego, które
tralne Biuro Antykorupcyjne. Tam były zawarte były przesłane w ostatnim momencie. Do 30 maja
cztery uwagi. No, ponieważ są panowie z Biura Le- pan minister nadzorujący wprowadzenie tej ustawy
gislacyjnego, to myślę, że będzie można zweryfiko- dał termin poprawek. Nie pozostawało już nic innego,
wać zasadność tego, co stało się z tymi uwagami. jak szybkie przekazanie ich panu ministrowi, bo by-
Dwie uwagi nie budziły żadnych wątpliwości i mie- łyby złożone po terminie i nie miałyby już żadnego
ściły się bardzo wyraźnie w rozporządzeniu premie- znaczenia. I trzecia kwestia dotyczyła Agencji Wy-
ra – regulujące moje kompetencje, nakazujące mi wiadu. Agencja Wywiadu, to się zdarzało, że minister
działać w sferze bezpieczeństwa. Jedna z nich była wnioskodawca, minister finansów powiadamiał służ-
taka, że sugerowałem, żeby nadzór nad rynkiem ha- by o tym, że prosi ich o projekt, o opinię do projektu,
zardowym był sprawowany nie tylko przez ministra jakby zapominając, że jest minister koordynator. Jak
skarbu, ale także przez ministra finansów, bo rozwa- panowie patrzyliście na rozdzielniki, a myślę, że tak,
21
to na rozdzielniku były 32 podmioty, które opiniowa- pismem z dnia 17 sierpnia 2007 r. zwrócił się do Ma-
ły ustawy. Ja pamiętam, że minister koordynator riana Banasia i przedstawił swoją opinię w przedmio-
w tamtym czasie opiniował kilkadziesiąt ustaw, oko- cie proponowanych zmian. Negatywnie ocenił brak
ło 40–50, z których ta wcale nie była największa reakcji ministerstwa na proponowane przez siebie
i najważniejsza, w tym okresie czasu tylko. I chciałem pytania”.
powiedzieć, że ta praktyka, kiedy minister finansów Odnosząc się do zawartego w cytowanym powyżej
przesyłał do szefa służb prośbę o opiniowanie, powo- liście stwierdzenia, iż Związek Pracodawców Prowa-
dowała, tak jak w przypadku Agencji Wywiadu, że dzących Gry Losowe i Zakłady Wzajemne „negatyw-
szef wywiadu napisał od razu do ministra finansów: nie odniósł się do projektowanych zmian mających
nie mam uwag, a mnie dał do wiadomości to pismo. na celu uprzywilejowanie wideoloterii kosztem in-
Tak strasznych nieprawidłowości dopuszczał się mi- nych gier, szczególnie w zakresie zniesienia limitów
nister koordynator przy opiniowaniu tych ustaw”. lokalizacyjnych”, wskazać należy, iż ta treść nie ma
Kolejnym kuriozum jest zamieszczone w sprawoz- żadnego pokrycia w faktach. Na tej samej stronie
daniu, w odniesieniu do fragmentu pisma z dnia sprawozdania w pierwszym akapicie autor wskazuje,
31 maja 2007 r. dyrektora Departamentu Instytucji że „projekt powstały w Ministerstwie Finansów, da-
Finansowych MSP adresowanego do dyrektora De- towany na dzień 12 lipca 2007 r., nie zawierał zmian
partamentu Prawnego MSP, stwierdzenie, że: „Przy- w zakresie wysokości podatków od wideoloterii, tj. po-
toczona treść pisma pozwala bezsprzecznie ustalić, zostawiał stawkę 45% oraz obejmował je obowiąz-
że w trakcie trwania prac nad projektem nowelizacji kiem uiszczenia dopłat”.
ustawy o grach i zakładach wzajemnych Minister- Całkowitym absurdem jest twierdzenie jakoby
stwo Skarbu Państwa w pewnym zakresie było pro- „minister Zyta Gilowska wyraziła zgodę na ustęp-
motorem pomysłów Totalizatora Sportowego, który stwa w zakresie obniżki podatków dla wideoloterii
za jego pośrednictwem wpływał na kształt projektu oraz zwolnienie tych gier z obowiązku uiszczania
aktu prawnego, który miał zostać ustanowiony”. dopłat”. Jak wskazuje się w sprawozdaniu w toku
Na jakiej podstawie autor sprawozdania stawia procedury legislacyjnej, Ministerstwo Skarbu Pań-
taką tezę? Pismo, do którego cytat się odwołuje, stwa postulowało obniżenie podatków od wideoloterii
w żadnym razie nie uprawnia do takich wniosków. i wyłączenie w jej przypadku obowiązku dopłat. Tak
Warto też zwrócić uwagę, że w tym samym sprawoz- jak podkreślano wcześniej, było to działanie podyk-
daniu, w podrozdziale 4.7.: „Udział w pracach zespo- towane obowiązkiem dbania o interesy spółek podle-
łu ds. nowelizacji ustawy o grach liczbowych i zakła- głych ministrowi skarbu państwa. W związku z roz-
dach wzajemnych przedstawicieli Totalizatora Spor- bieżnościami, których nie usunięto w trybie uzgod-
towego” autor sformułował inny wniosek. Otóż wska- nień międzyresortowych, Marian Banaś w dniu 3 wrze-
zał, iż to pomysły Totalizatora Sportowego były śnia 2007 r. zwrócił się do Minister Zyty Gilowskiej
w całości uwzględniane. Dla przypomnienia, postu- o „akceptację oraz przedłożenie projektu w zapropo-
laty Totalizatora Sportowego w opisywanym powyżej nowanej przez zespół formie, tj. bez uwzględnienia
zakresie faktycznie zostały zrealizowane. propozycji odrębnych, w szczególności Ministerstwa
Biorąc pod uwagę wskazane nieścisłości, należy Skarbu Państwa, do rozpatrzenia przez stały komitet
podkreślić, że sprawozdanie zostało przygotowane Rady Ministrów. (...) Na piśmie Mariana Banasia
w sposób niechlujny, nieprofesjonalny, bez należytej Zyta Gilowska sporządziła odręczną notatkę: Zgoda!
staranności, wskutek czego jest dokumentem jedno- (osobiście nie zgadzam się na ustępstwa w sprawie
stronnie i tendencyjnie relacjonującym proces legi- opisanej w pkt l niniejszego pisma)”. Absurdalne jest
slacyjny, niewiarygodnym, a w związku z tym nieza- więc twierdzenie, że wyrażenie zgody przez minister
sługującym na poparcie. Gilowską dotyczyło obniżki podatków dla wideolote-
Zawarty w sprawozdaniu opis „dalszego toku pro- rii oraz zwolnienie tych gier z obowiązku uiszczania
cesu legislacyjnego nad ustawą o grach liczbowych dopłat, wprost przeciwnie – minister Gilowska wy-
i zakładach wzajemnych” również potwierdza, że pro- raziła zgodę na wnioskowane przez Mariana Banasia
ces ten odbywał się on w sposób niebudzący żadnych przekazanie projektu ustawy do rozpatrzenia przez
wątpliwości co do jego prawidłowości. W toku procedo- stały komitet Rady Ministrów bez uwzględniania
wania swoje propozycje i opinie zgłaszały, w kształcie propozycji odrębnych Ministerstwa Skarbu Państwa,
odpowiadającym zakresowi ich kompetencji i obszarów tj. bez uwzględnienia obniżki podatków od wideolo-
działalności, właściwe dla materii ustawy resorty oraz terii i zwolnienia z dopłat.
inne podmioty administracji państwowej. Potwierdzeniem tego jest przekazanie w dniu
Natomiast należy stanowczo podkreślić, iż pod- 6 września 2007 r. projektu ustawy wraz z protoko-
mioty prywatne działające w branży hazardowej nie łem rozbieżności do rozpatrzenia przez komitet Rady
miały możliwości oddziaływania na kształt ustawy. Ministrów. Należy również zadać pytanie, jak do
Dowodzi tego zacytowane w sprawozdaniu stwier- przytoczonego w sprawozdaniu stwierdzenia: „Mini-
dzenie: „W toku prac nad projektem dużą aktywno- ster Zyta Gilowska wyraziła zgodę na ustępstwa
ścią wykazywały się organizacje skupiające przed- w zakresie obniżki podatków dla wideoloterii oraz
stawicieli branży hazardowej. Związek Pracodaw- zwolnienie tych gier z obowiązku uiszczania dopłat”
ców Prowadzących Gry Losowe i Zakłady Wzajemne, ma się zapis, że projekt z 5 września 2007 r. „przewi-
22
dywał dopłaty oraz brak obniżki podatków, tj. pozo- slacyjnych trwających w latach 2006–2007 i wskazu-
stawienie progu 45%, co oznaczało utrzymanie barier je, że: „Na podstawie zebranego materiału dowodo-
wejścia na rynek wideoloterii”. wego komisja ustaliła, że toczące się w latach 2006–
Z całą mocą należy tu podkreślić, że sprawozdanie –2007 prace nad nowelizacją ustawy hazardowej były
w omawianej kwestii dalece mija się z prawdą – twier- prowadzone zgodnie z prawem. Prace zostały jednak
dzi, że wyrażenie zgody przez minister Gilowską przerwane na skutek przyspieszonych wyborów par-
w odpowiedzi na pismo ministra Banasia oznaczało, lamentarnych. W dniu 7 września 2007 r. odbyło się
iż „minister Zyta Gilowska rekomendowała przedło- w Sejmie głosowanie nad ustawą zwiększającą ry-
żenie projektu do rozpatrzenia Radzie Ministrów, czałt od automatów do gier o niskich wygrany z do-
wstępnie zgadzając się na ustępstwa w zakresie ob- tychczasowego poziomu 125 euro do 180 euro mie-
niżki podatków, przy jednoczesnym sprzeciwie sięcznie. Zgodnie z protokołem ustaleń stałego komi-
w przedmiocie rezygnacji z instytucji dopłat do wide- tetu Rady Ministrów z dnia 8 listopada 2007 r. prze-
oloterii”. wodniczący komitetu Przemysław Gosiewski zobo-
Tymczasem, jak wykazaliśmy wcześniej, była to wiązał ministrów do wycofania projektów dokumen-
zgoda na przekazanie projektu ustawy do rozpatrze- tów przyjętych przez stały komitet Rady Ministrów,
nia przez stały komitet Rady Ministrów bez uwzględ- w tym projektu nowelizacji ustawy o grach i zakła-
niania propozycji odrębnych Ministerstwa Skarbu dach wzajemnych”.
Państwa, tj. bez uwzględnienia obniżki podatków od Podsumowanie prac nad nowelizacją ustawy o grach
wideoloterii i zwolnienia z dopłat. losowych i zakładach wzajemnych w okresie trwania
Zasadnicze pytanie, które należy zadać, dotyczy V kadencji Sejmu RP
podstawy, na której autor sprawozdania w sposób W toku weryfikacji zgromadzonego materiału do-
niedopuszczalny interpretuje stanowisko minister wodowego należy uznać zeznania złożone przez Ja-
Gilowskiej. W treści nie podano żadnego dowodu, rosława Kaczyńskiego, Przemysława Gosiewskiego,
który taką interpretację by uprawdopodobnił. W żad- Zbigniewa Wassermanna, Mariusza Kamińskiego,
nej mierze nie można jej więc uznać za wiarygodną. Krzysztofa Jurgiela, Zyty Gilowskiej i Mariana Ba-
Kolejna wersja projektu ustawy powstała w dniu nasia za całkowicie wiarygodne, logiczne, spójne,
20 września 2007 r., po zdjęciu dotychczasowego pro- wzajemnie zgodne oraz znajdujące potwierdzenie
jektu z porządku obrad w dniu 19 września 2007 r.: w istniejącej dokumentacji oraz zeznaniach pozosta-
„Projekt ten zakładał pozostawienie podatków od wi- łych świadków.
deoloterii na dotychczasowym poziomie 45% i wpro- Dokonując oceny procesu legislacyjnego w okresie
wadzał obowiązek uiszczania dopłat do tych gier”. trwania V kadencji Sejmu RP, nie stwierdzono żad-
Cytat ze sprawozdania. Fragment o wprowadzeniu nych przypadków niestandardowego i niejasnego
obowiązku uiszczania dopłat jest zaprzeczeniem cy- postępowania przy tworzeniu przepisów prawa. Na
towanego wcześniej fragmentu, projekt z 5 września podstawie zebranego materiału dowodowego ustalo-
„przewidywał dopłaty oraz brak obniżki podatków, no, że toczące się w latach 2006–2007 prace nad no-
tj. pozostawienie progu 45%, co oznaczało utrzyma- welizacją ustawy o grach losowych i zakładach wza-
nie barier wejścia na rynek wideoloterii”. Projekt jemnych prowadzone były zgodnie z prawem oraz
z 20 września nie mógł więc wprowadzić czegoś, co wszelkimi obowiązującymi procedurami. Prace zo-
było już obecne w projekcie z 5 września. Manipula- stały przerwane na skutek zarządzenia przyspieszo-
cja ta jest oczywistą konsekwencją kłamliwej inter- nych wyborów parlamentarnych.
pretacji stanowiska minister Zyty Gilowskiej, o czym W dniu 7 września 2007 r. w Sejmie RP odbyło się
pisaliśmy powyżej. głosowanie nad ustawą zwiększającą ryczałt od au-
Należy przy tym zwrócić uwagę, że autor spra- tomatów do gier o niskich wygranych z dotychczaso-
wozdania sam gubi się w datach i terminach, gdyż wego poziomu 125 euro do 180 euro miesięcznie.
po informacji o przygotowaniu w dniu 20 września Zgodnie z protokołem ustaleń stałego komitetu Rady
2007 r. nowej wersji projektu ustawy, pisze: „Osta- Ministrów z dnia 8 listopada 2007 r. przewodniczący
teczna wersja projektu ustawy datowana jest na komitetu Przemysław Gosiewski zobowiązał mini-
dzień 5 września 2007 r.”. Należy zapytać, który za- strów do wycofania projektów dokumentów przyję-
tem z projektów jest ostateczny, albo jaką datę miał tych przez stały komitet Rady Ministrów, w tym
projekt, który autor sprawozdania przedstawia jako również projektu nowelizacji ustawy o grach loso-
ostateczny. wych i zakładach wzajemnych.
W związku z nieścisłościami, nieudowodnionymi Rozdział 3
sugestiami i bezzasadnymi tezami stawianymi w spra- Ocena formalna prac komisji
wozdaniu, w toku prac komisji zgłoszono szereg po- Zgodnie z art. 111 Konstytucji Rzeczypospolitej
prawek mających na celu uzupełnienie i skorygowa- Polskiej oraz art. l ust. 2 ustawy z dnia 21 stycznia
nie treści sprawozdania w taki sposób, aby opisywa- 1999 r. o sejmowej komisji śledczej (Dz. U. z 2009 r.
ne w nim zdarzenia odpowiadały stanowi faktyczne- Nr 151, poz. 1218) komisję powołuje się do zbadania
mu. Ze względów politycznych wielu poprawek nie określonej sprawy. Zawarcie podstawy dla działalno-
zdołano wprowadzić, aczkolwiek jedna z nich, przy- ści komisji śledczej w ustawie zasadniczej wskazuje
jęta przez komisję, stanowi podsumowanie prac legi- na jej szczególną rangę, jak również na szczególny
23
cel. Zakres działania komisji obejmuje sprawy istotne co przedłużyło prace komisji, stanowiło też próbę
z punktu widzenia interesu publicznego. Oznacza to, utrudniania działania komisji, a co za tym idzie, wy-
że na członkach komisji spoczywa obowiązek zacho- jaśnienia kwestii związanej z tzw. aferą hazardową.
wania szczególnej staranności w pracach mających Podstawę odwołania posłów z komisji mogła stano-
na celu ustalenie prawdy i wyjaśnienie wszystkich wić, jak się wydaje, nieskuteczna próba wywarcia
okoliczności danej sprawy. Działanie komisji odpo- przez przewodniczącego Sekułę nacisku na posłankę
wiadające wspomnianym standardom wynika nie PiS Beatę Kempę, aby zrezygnowała z wniosku do-
tylko z litery prawa, ale jest również społecznie ocze- wodowego o dostarczenie billingów Grzegorza Sche-
kiwane. Dążenie przez komisję śledczą do odkrycia tyny i innych polityków Platformy Obywatelskiej.
prawdy obiektywnej przyczynia się do wzrostu zaufa- Sprawą odwołania posłów opozycji z Komisji Śledczej
nia obywateli do państwa i prawa. zainteresował się sam premier rządu RP, który zażą-
Niestety w pracach Komisji Śledczej do zbadania dał stosownych wyjaśnień od przewodniczącego Ko-
sprawy przebiegu procesu legislacyjnego ustaw no- misji Śledczej. Ostatecznie Sejm RP nie potwierdził
welizujących ustawę z dnia 29 lipca 1992 r. o grach zarzutów kierowanych pod adresem posłów PiS i po-
i zakładach wzajemnych i wydanych na ich podstawie nownie powołał ich w skład Komisji Śledczej.
przepisów wykonawczych w zakresie dotyczącym Zgodnie z art. 151 pkt 3 regulaminu Sejmu obra-
gier na automatach o niskich wygranych i wideolo- dami komisji sejmowych kieruje przewodniczący.
terii oraz do zbadania legalności działania organów Również ustawa z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej
administracji rządowej badających ten proces stan- komisji śledczej w art. 10 nakłada na przewodniczą-
dardy, o których wspomniano powyżej, nie zostały cego szczególne obowiązki, których rzetelne wypeł-
zachowane. nianie stanowi podstawę sprawnej i dobrze zorgani-
Zgodnie z paremią łacińską nemo iudex in causa zowanej pracy komisji. Tym samym procedowanie
sua oraz dobrym obyczajem dotychczas stosowanym komisji w dużej mierze zależy od sposobu prowadze-
w praktyce sejmowych komisji śledczych przewodni- nia obrad przez przewodniczącego oraz sposobu re-
czącym komisji badającej daną sprawę nie powinna prezentacji przez niego komisji na zewnątrz.
być osoba reprezentująca rządzącą partię polityczną. Największe zastrzeżenia kierowane pod adresem
Jest to podstawowy warunek bezstronności organu
przewodniczącego Mirosława Sekuły dotyczą jednak-
rozstrzygającego sprawę.
że tempa prac komisji. Należy podkreślić z całą sta-
W przypadku komisji hazardowej – pierwszy raz
nowczością, że nie można preferować zasady szybko-
w historii Sejmu III RP – przewodniczącym komisji
ści postępowania kosztem niekorzystnych skutków
został członek partii rządzącej. Należałoby zadać py-
w postaci nienależytego wyjaśnienia sprawy. Co-
tanie, dlaczego Platforma Obywatelska podjęła taką
dzienne maratony przesłuchań nie zostawiały człon-
decyzję. Pytanie jest tym bardziej uprawnione, że
kom komisji czasu na rzetelne zapoznanie się z do-
również prezydium komisji zostało wybrane w sposób
naruszający standardy jej funkcjonowania. W prezy- kumentami. Zasada szybkości postępowania nie po-
dium nie byli reprezentowani posłowie najwięk- winna mieć charakteru nadrzędnego z uwagi na
szej partii opozycyjnej – Prawa i Sprawiedliwości, co fakt, że podstawą dla rozstrzygnięcia danej sprawy
w dotychczasowej historii działalności Sejmu RP nie powinny być prawdziwe ustalenia faktyczne.
miało miejsca. Prezydium komisji w składzie 2-oso- Zasada szybkości postępowania, którą w niezro-
bowym: przewodniczący Komisji Śledczej poseł Mi- zumiały dla nas sposób realizował pan przewodni-
rosław Sekuła oraz poseł Bartosz Arłukowicz podej- czący, jest zasadą występującą zarówno w polskiej
mowało decyzje we wszystkich najważniejszych spra- procedurze cywilnej, jak i karnej. Jako że do działa-
wach związanych z organizacją jej prac oraz kwestia- nia komisji śledczej stosuje się pomocniczo przepisy
mi proceduralnymi. Do dobrych praktyk działania procedury karnej, warto zwrócić uwagę na ujęcie tej
komisji sejmowych należy funkcjonowanie prezydiów zasady w Kodeksie postępowania karnego z powodu
komisji w składach nieparzystych, minimum 3-oso- całkowicie mylnego sposobu pojmowania jej przez
bowych. Zgodnie bowiem z Regulaminem Sejmu RP przewodniczącego. Sens zasady szybkości postępowa-
w przypadku równości głosów decyduje głos przewod- nia wyraża się w tym, że obliguje ona ustawowo jej
niczącego. Przy parzystej liczbie członków komisji de adresatów, tj. organy procesowe, do dokonywania
facto to przewodniczący Mirosław Sekuła zawsze czynności bez zbędnej zwłoki. Zasada szybkości po-
jednoosobowo decydował o pracach komisji. Skut- stępowania wyrażona w art. 2 § l pkt 4 K.p.k. stano-
kiem tego był brak możliwości wpływania przez po- wi, że jednym z celów postępowania jest takie ukształ-
słów opozycji na kierunek prac komisji, co czyniło ich towanie postępowania, aby rozstrzygnięcie nastąpi-
rolę w tym kolegialnym organie iluzoryczną. ło w rozsądnym terminie, tj. możliwie jak najkrót-
Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że już na począt- szym. W doktrynie zwraca się jednakże uwagę, że
ku działania Komisji Śledczej doszło do wykluczenia zasada ta nie ma charakteru nadrzędnego oraz że
z uczestniczenia w jej pracach posłów opozycji Beaty przy tempie pracy organów należy mieć także na
Kempy oraz Zbigniewa Wassermanna. Odwołanie uwadze art. 2 § 2 K.p.k., tj. że: podstawę wszelkich
posłów z komisji nie miało żadnych podstaw meryto- rozstrzygnięć powinny stanowić prawdziwe ustalenia
rycznych, miało charakter czysto polityczny i znaczą- faktyczne. I tak przykładowo w książce „Wykład pra-
24
wa karnego procesowego” pod red. prof. dr. hab. Pio- szymi przesłuchaniami świadków w badanej przez
tra Kruszyńskiego czytamy: komisję sprawie) z głównymi materiałami związany-
„Zasada szybkości oznaczająca prowadzenie po- mi z tzw. aferą hazardową, które liczą kilkanaście
stępowania w krótkim czasie niesie w sobie zagroże- tomów” (sygn. akt V Ds. 182/09).
nie dla realizacji wielu zasad procesowych, w tym Pan Mirosław Sekuła tylko raz, a mianowicie
przede wszystkim: zasady prawdy, prawa oskarżone- w dniu 8 lutego 2010 r., zapoznawał się z aktami po-
go do obrony, kontradyktoryjności oraz bezpośred- stępowania o sygn. V Ds. 201/09 dotyczącymi tzw.
niości postępowania dowodowego. Wydaje się, iż po- przecieku stenogramów z rozmów głównych bohate-
stulatowi szybkości procesu nie można przypisywać rów afery hazardowej do mediów. Zapoznanie zajęło
charakteru totalnego (...). Jego realizacja nie może panu przewodniczącemu 25 minut (16.50–17.15), akta
kolidować z zasadą prawdy materialnej, bo w konse- zaś liczą łącznie 7 tomów. Jego asystent zapoznawał
kwencji negatywnie rzutowałoby to na jakość orze- się z tymi samymi aktami także jednokrotnie, tj.
czenia i prawa uczestników procesu. Organy proce- w dniu 9 lutego 2010 r. (11.34–12.25).
sowe winny kontrolować szybkość procesu i panować Warto także dodać, że żaden z członków Komisji
nad jego zakresem (...). Dlatego bardziej trafne wy- Śledczej nie zadał sobie trudu, aby dokonać przejrze-
daje się mówienie o zasadzie szybkości jako dyrekty- nia i analizy wnioskowanych przez komisję billingów
wie (postulacie) postępowania, a nie podstawowej znajdujących się w kancelarii tajnej – w części za-
zasadzie procesu, co wydatniej eksponuje jej instru- strzeżonej (według książki zapoznań). Można jedynie
mentalny (techniczny) charakter, który nie powinien domyślać się, że wynikało to z braku czasu na te
ograniczać merytorycznych celów procesu” (Wykład czynności. Tempo prac Komisji Śledczej, jak wyżej
prawa karnego procesowego pod red. prof. dr. hab. wskazano, budzi zasadnicze zastrzeżenia członków
Piotra Kruszyńskiego, Białystok 2004, str. 77). komisji.
Należy mieć przede wszystkim na uwadze, że to Stwierdzić także należy, że podczas ostatnich po-
zasada prawdy materialnej (obiektywnej) określa bez- siedzeń komisji przewodniczący Sekuła podejmował
pośredni i podstawowy cel procesu karnego, a także działania zmierzające do jak najszybszego zakończe-
działania komisji śledczej, tj. wydanie orzeczenia roz- nia jej prac (pomimo terminu zakończenia prac ko-
strzygającego o przedmiocie procesu w przypadku
misji wyznaczonego przez Sejm RP na dzień 30 wrze-
procesu karnego, a w przypadku komisji sporządze-
śnia 2010 r.). Nie uwzględniał przy tym protestów
nie rzetelnego raportu z działań komisji – w oparciu
innych członków komisji, którzy wskazywali, iż ko-
o prawdziwe ustalenia faktyczne.
misja ma jeszcze dwa miesiące na rzetelne przygoto-
„W systemie zasad procesu karnego zasada praw-
wanie sprawozdania.
dy materialnej zajmuje pozycję kluczową i nadrzęd-
Przykładem nagannych praktyk stosowanych przez
ną. (...) Wszelkie inne zasady są jej podporządkowane,
przewodniczącego Mirosława Sekułę było wysłanie
a ich rola sprowadza się do stworzenia optymalnych
warunków dla osiągnięcia celów procesu” (Wykład członkom komisji w godzinach nocnych, o godz. 0.30,
prawa karnego procesowego pod red. prof. dr. hab. projektu sprawozdania, który w tym samym dniu
Piotra Kruszyńskiego, Białystok 2004, str. 95). miał być – i był – przedmiotem dyskusji na posiedze-
Takie stanowisko potwierdzają liczne wyroki są- niu komisji. Oznaczało to, że członkowie komisji na
dów, w tym orzeczenia Sądu Najwyższego. zapoznanie się z ok. 300-stronicowym dokumentem
Brak wystarczającej ilości czasu do należytego mieli ok. 10 godzin przypadających w porze nocnej.
przygotowania się do pracy w komisji wydaje się do- Analogicznie przewodniczący Mirosław Sekuła po-
tyczyć także samego przewodniczącego komisji wbrew stąpił, wyznaczając członkom komisji 24-godzinny
temu, co sam twierdzi. Jak wynika z książki zapo- termin na złożenie zdań odrębnych.
znań z aktami prokuratorskimi znajdującej się Standardem działania wszystkich komisji sejmo-
w sekretariacie Komisji Śledczej, zarówno pan prze- wych (a w szczególności komisji śledczych) jest uczest-
wodniczący Sekuła, jak i jego asystent nie zapoznali niczenie w ich pracach doradców, którzy posiadając
się w należyty sposób z kluczowymi materiałami na- odpowiedni zasób wiedzy z zakresu prawa i funkcjo-
desłanymi w połowie stycznia przez prokuraturę, nowania organów Sejmu, są w stanie na bieżąco me-
związanymi z tzw. aferą hazardową. Pan przewodni- rytorycznie wspomagać działania komisji. Z zastrze-
czący nie znał więc materiału dowodowego zgroma- żeniem zdania następnego, przez cały okres funkcjo-
dzonego przez prokuraturę, w tym przesłuchań świad- nowania Komisji Śledczej doradcy nie zostali powo-
ków i stenogramów będących w dyspozycji Komisji łani, mimo że o ich powołanie wnioskowali posłowie
Śledczej. Samemu przewodniczącemu brakowało więc PiS już na pierwszych posiedzeniach przedmiotowej
czasu na zapoznanie się z aktami, bo trudno wnio- komisji. Jedyny ekspert, rekomendowany przez prze-
skować, że jako członkowi PO nie zależało na wyja- wodniczącego Mirosława Sekułę Waldemar Gontar-
śnieniu sprawy będącej przedmiotem badania komi- ski 18 grudnia 2009 r. zrezygnował z prac w komisji
sji. Według książki zapoznań z aktami (stan na dzień hazardowej w związku zakwestionowaniem przez
24 lutego 2010 r.): członków komisji jego kwalifikacji.
„Ani pan przewodniczący, ani jego asystent nie Brak niezależnych doradców w komisji utrudniał
zapoznali się do tego czasu (w tym przed najważniej- znacząco jej funkcjonowanie oraz powodował, że to
25
kuły, jest w świetle obowiązującego prawa, jak rów- miotem badania komisji, czy wezwanie w charakte-
nież wypracowanego zwyczaju, niedopuszczalne. rze świadka pana Ryszarda Maraszka, do którego
Zgodnie z Regulaminem Sejmu RP to przewodni- brak było w ogóle pytań. Należy jeszcze raz podkre-
czący komisji odpowiadał za organizację prac komisji. ślić, że to przewodniczący odpowiada za organizację
Przewodniczący Mirosław Sekuła nie realizował wnio- prac komisji. Wnioski dowodowe składane przez człon-
sków dowodowych składanych przez posłów oraz nie ków komisji, które nie zawierają należytego uzasad-
monitorował nadsyłania przez organy państwa oraz nienia, w tym wskazania okoliczności, które mają być
prokuraturę żądanych przez komisję materiałów udowodnione zgodnie z art. 169 K.p.k., nigdy nie po-
niezbędnych do prac powołanej uchwałą Sejmu RP winny podlegać merytorycznemu rozpoznaniu, a już
komisji. na pewno przyjęciu przez komisję.
Pomimo precyzyjnego wskazywania przez człon- Liczne zastrzeżenia budził też sposób, w jaki
ków komisji brakującego materiału dowodowego przewodniczący zwracał się do członków komisji.
przewodniczący uporczywie odmawiał podjęcia dzia- Pomimo wielokrotnych uwag ze strony członków
łań zmierzających do jego pozyskania. Skutkiem od- komisji odnoszących się do prac komisji, adresowa-
mowy przez przewodniczącego udostępnienia człon- nych do pana przewodniczącego Sekuły, pan prze-
kom komisji materiału dowodowego w postaci bil- wodniczący nie zmienił swojego postępowania,
lingów połączeń telefonicznych Grzegorza Schetyny w związku z czym uniemożliwiał prawidłowe funk-
było złożenie przez członka komisji poseł Beatę cjonowanie prac komisji.
Kempę do samego zainteresowanego, marszałka Opisane powyżej zastrzeżenia dotyczące sposobu
Sejmu RP Grzegorza Schetyny, wniosku o przeka- pracy pana Mirosława Sekuły dowodzą, że nie spraw-
zanie przedmiotowych billingów. dził się on w roli przewodniczącego Komisji Śledczej
W tym miejscu należy wspomnieć także o skan- do zbadania sprawy przebiegu procesu legislacyjne-
dalicznym wyznaczaniu kolejności przesłuchiwanych go ustaw nowelizujących ustawę z dnia 29 lipca
świadków i ustalaniu porządku dziennego posiedzeń, 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych i wydanych
w wyniku którego niejednokrotnie świadkowie zmu- na ich podstawie przepisów wykonawczych w zakre-
szeni byli składać zeznania po kilkunastogodzinnym sie dotyczącym gier na automatach o niskich wygra-
oczekiwaniu. nych i wideoloterii oraz do zbadania legalności dzia-
Sprzeciw części członków składu osobowego ko- łania organów administracji rządowej badających
misji budził również sam sposób prowadzenia ob- ten proces.
rad, który to ewidentnie odbiegał od standardów Rozdział 4
bezstronności i obiektywizmu. Na krytyczną uwa- Pozostałe wnioski zdania odrębnego i zalecenia
gę zasługuje także ciągłe przerywanie, poprawia- 1. Na mocy politycznej decyzji rządzącej koalicji
nie i zakazywanie posłom opozycji zadawania py- prace Komisji Śledczej zostały zakończone przed wy-
tań świadkom. czerpaniem wszystkich możliwości zgromadzenia
Przykładem złej organizacji pracy przewodni- niezbędnego materiału dowodowego. Komisja nie
czącego komisji może być wezwanie przez komisję otrzymała całości wnioskowanej dokumentacji, co nie
w charakterze świadka pana Marka Oleszczuka, spotkało się z żadną interwencją ze strony przewod-
który oczekiwał na swoje przesłuchanie 7 godzin, niczącego komisji. Wiele uzasadnionych merytorycz-
po czym na polecenie przewodniczącego wręczone nie i niezbędnych dla wyjaśnienia wszystkich aspek-
zostało mu wezwanie na inny termin (stenogram tów afery hazardowej wniosków zgłaszanych przez
z 31. posiedzenia Komisji Śledczej z dnia 18 lutego opozycyjnych członków Komisji Śledczej zostało od-
2010 r., str. 305). rzuconych głosami koalicyjnej większości. W świetle
Marek Oleszczuk: powyższego nie sposób uznać etapu gromadzenia
„Od momentu, kiedy państwo zdecydowaliście materiału dowodowego za zamknięty pod względem
o wezwaniu mnie przed komisję, współpracowałem merytorycznym. Wskazane okoliczności uniemożli-
z sekretariatem, byłem w stałym kontakcie, uzgad- wiają całościowe zbadanie i wyjaśnienie wszystkich
nialiśmy terminy, które będą dogodne dla mnie, ale okoliczności tzw. afery hazardowej, niemniej jednak
też dla państwa, i uważam, że... ponadto wiedzieliście pozyskana dokumentacja oraz zeznania świadków
państwo już dokładnie co najmniej tydzień temu, jak wskazują na poważną możliwość naruszenia przez
będzie wyglądało przesłuchanie pana Marcina Roso- poszczególne osoby – wskazane w zdaniu odrębnym
ła, że będziecie mieli państwo bardzo dużo pytań do – przepisów prawa. Dlatego też koniecznym jest skie-
świadka. Wobec tego wydaje mi się, że jeżeli państwo rowanie do prokuratury zawiadomień o uzasadnio-
oczekujecie od świadka pełnej współpracy z komisją, nym podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Należy
to jako świadek po prostu oczekiwałbym prostej rze- wyrazić nadzieję, że niezależne i rzetelnie prowadzo-
czy, po prostu szacunku. Dziękuję bardzo”. ne postępowania prokuratorskie doprowadzą osta-
Sytuacji takich, godzących w powagę komisji, tecznie do kompleksowego wyświetlenia splotu po-
a tym samym Sejmu RP, było niestety znacznie wię- wiązań oraz działań składających się na tzw. aferę
cej. Przykładowo można wymienić wezwanie w cha- hazardową.
rakterze świadka Piotra Gadzinowskiego, któremu 2. Prowadzenie działań lobbingowych stanowi
posłowie PO zadawali pytania niezwiązane z przed- nieodłączną część składową współczesnej demokracji.
27
Podejmowany zgodnie z przepisami prawa oraz z za- poz. 1375) dodatkowych rozwiązań regulujących kon-
sadami współżycia społecznego lobbing stanowi re- takty parlamentarzystów z podmiotami podejmują-
prezentację interesów różnych podmiotów i niejedno- cymi działalność lobbingową, a w szczególności obo-
krotnie wnosi do procesu legislacyjnego wartościowe wiązku ujawniania przez parlamentarzystów w reje-
pod względem merytorycznym propozycje. Z kolei strze korzyści wszystkich kontaktów z podmiotami
lobbing nielegalny, oparty na korupcji oraz splocie lobbującymi za wprowadzeniem określonych roz-
niejasnych towarzysko-biznesowych powiązań stano- wiązań prawnych w dowolnych rodzajach aktów
wi poważne zagrożenie dla państwa i winien być sta- prawnych;
nowczo ścigany przez odpowiednie organy. d) znowelizowanie uchwały Sejmu Rzeczypospo-
Kluczową dla uregulowania działań lobbingowych litej Polskiej z dnia 17 lipca 1998 r. Zasady etyki po-
kwestią jest przyjęcie właściwych rozwiązań praw- selskiej (M.P. z 1998 r. Nr 24, poz. 338).
nych. Za dalece niewystarczający należy uznać gwa- 3. Nagminne wykorzystywanie przez przewodni-
rantowany przez obowiązujące obecnie regulacje czącego Komisji Śledczej ustawowych regulacji w spo-
prawne stopień ochrony procesu legislacyjnego przed sób sprzeczny z intencją ustawodawcy wymaga posta-
pozaprawnymi wpływami. W kontekście podejmowa- wienia wniosku o dokonanie nowelizacji ustawy z dnia
nia przez uczestników afery hazardowej prób niele- 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej (Dz. U.
galnego wywierania wpływu na zapisy zawarte z 2009 r. Nr 151, poz. 1218), w szczególności:
w projekcie ustawy o grach i zakładach wzajemnych — wprowadzenia wzorowanej na rozwiązaniu sto-
rozważyć należy: sowanym w pracach sejmowej Komisji do Spraw
a) uchylenie jako niewystarczającej i nieskutecz- Służb Specjalnych instytucji rotacyjnego przewodni-
nej ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lob- czenia pracom komisji śledczej,
bingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. — precyzyjnego określenia terminu wnoszenia do
z 2005 r. Nr 169, poz. 1414 oraz Dz. U. z 2009 r. stanowiska komisji zdania odrębnego członków ko-
Nr 42, poz. 337) oraz wprowadzenie ustawy o ochro- misji śledczej,
nie procesu legislacyjnego – kompleksowego aktu — wprowadzenia zasady, zgodnie z którą w skład
prawnego zawierającego specjalne rozwiązania blo- prezydium komisji śledczej wchodzić będzie przedsta-
kujące nielegalny lobbing, w tym:
wiciel każdego klubu parlamentarnego,
— precyzyjnie określony tryb działania wszyst-
— ustanowienie trybu odwoławczego od decyzji
kich podmiotów lobbujących na rzecz zapisów w pro-
prezydium komisji śledczej, czyli możliwości odwoła-
jektach aktów prawnych na wszystkich możliwych
nia się członka komisji do całości składu komisji.
etapach procesu legislacyjnego,
4. W toku prac Komisji Śledczej ujawniono szereg
— zasady prowadzenia ewidencji podmiotów lob-
okoliczności wskazujących na zaistnienie poważnych,
bujących,
negatywnych dla bezpieczeństwa państwa konsekwen-
— dotkliwe sankcje za nieprzestrzeganie zawar-
tych w ustawie przepisów; cji decyzji prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska
b) dokonanie zmian w uchwale Sejmu Rzeczypo- o rezygnacji z powołania koordynatora służb specjal-
spolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin nych. Nie można wykluczyć, iż podjęta decyzja może
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiącej załącz- skutkować naruszaniem przepisów prawa. W świetle
nik do obwieszczenia marszałka Sejmu Rzeczypospo- zgromadzonego materiału dowodowego należy posta-
litej Polskiej z dnia 21 stycznia 2009 r. (M.P. z 2009 r. wić wniosek o pilne powołanie koordynatora służb
Nr 5 poz. 47) w zakresie zwiększenia stopnia trans- specjalnych.
parentności procedur legislacyjnych na wszystkich
etapach prac parlamentarnych, w szczególności za-
warcie w uchwale: Poseł Mirosław Pawlak (Klub Poselski Pol-
— obowiązku rejestrowania za pomocą urządzeń skiego Stronnictwa Ludowego)
utrwalających głos przebiegu posiedzeń wszystkich
podkomisji sejmowych, Chciałbym poprosić o jednoznaczną odpowiedź
— wymogu udostępniania opinii publicznej ste- pana przewodniczącego: Czy i na ile w pracach komi-
nogramów z przebiegu posiedzeń podkomisji sejmo- sji okazały się przydatne materiały Centralnego Biu-
wych, ra Antykorupcyjnego, a może miały charakter wyj-
— obowiązku szczegółowej rejestracji proponowa- ściowy w sprawie?
nych i wprowadzanych do aktów prawnych poprawek Jak dosłownie należy rozumieć brzmienie dwóch
wraz z określeniem źródła ich pochodzenia; ostatnich zdań w pkt 4.4. ze str. 54 z 297 o „niepoin-
c) wprowadzenie do ustawy z dnia 9 maja 1996 r. formowaniu osób sprawujących nadzór nad działal-
o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. nością CBA i innymi resortami”?
z 2003 r. Nr 221, poz. 2199; Dz. U. z 2004 r. Nr 116, W tomie I sprawozdania na str. 149 z 297 wspo-
poz. 1202; Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135; Dz. U. mina się o udziale pracownika Rządowego Centrum
z 2005 r. Nr 48, poz. 446; Dz. U. z 2005 r. Nr 169, Legislacji, chociaż bezimiennie, w ważnym spotka-
poz. 1414; Dz. U. z 2006 r. Nr 104, poz. 708; Dz. U. niu. Dlaczego nie wskazano imiennie tej osoby i jakie
z 2009 r. Nr 144, poz. 1177; Dz. U. z 2009 r. Nr 178, są zadania RCL w procesie legislacyjnym?
28
Przewodniczyła też radzie Banku Komunalnego taktach z dziennikarzami. Łącznie podczas swojej
SA w Gdyni. Lubiła otaczać się przedsiębiorcami 3-letniej kariery parlamentarnej Franciszka wypo-
i bankowcami, jak też liderami lokalnego życia spo- wiadała się z trybuny sejmowej 56 razy. Najczęściej
łecznego. Franciszce Cegielskiej jako jednej z nielicz- zabierała głos jako sprawozdawca konkretnej komisji
nych w Polsce osób udało się przygotować i namaścić sejmowej.
swojego następcę. Nie przypadkiem w 1998 r. prezy- Gdynia o niej nie zapomniała. W lutym 2000 r.
dentem Gdyni został Wojciech Szczurek. Rada Miasta Gdyni przyznała Franciszce Cegielskiej
W latach 1990–1998 Franciszka Cegielska nie prestiżowy medal im. Eugeniusza Kwiatkowskiego
ograniczała swojej aktywności tylko do granic miasta „Za wybitne zasługi dla Gdyni”.
Gdyni. Wręcz przeciwnie, zaangażowała się w spra- Dnia 19 października 1999 r. Franciszka Cegiel-
wy samorządu terytorialnego w Polsce. Wkrótce sta- ska została ministrem zdrowia, po Wojciechu Mak-
ła się jednym z liderów ruchu samorządowego w na- symowiczu. Obejmowała ten wysoki urząd w rządzie
szym kraju. Została wybrana na wiceprezesa Związ- Jerzego Buzka w niezwykle trudnym okresie. Na po-
ku Miast Polskich. W latach 1993–1998 była też czątku nie było jej łatwo. Niewątpliwie jednak uspo-
członkiem Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Te- koiła i uporządkowała ogólną sytuację. Miała własne
rytorialnego. Między innymi współprzewodniczyła ambitne plany i zamierzenia. Niestety ministrem
zespołowi ds. reformy służby zdrowia. Franciszka zdrowia dane jej było być zaledwie jeden rok. Jej na-
reprezentowała także polski samorząd w struktu- stępcą został profesor Grzegorz Opala.
rach związanych z Unią Europejską. Była m.in. de- Na początku 2000 r. u Franciszki Cegielskiej wy-
legatką do Rady Europy. kryto chorobę nowotworową, która czyniła szybkie
W 1997 r. ukształtował się obóz polityczny pol- postępy. Na nic zdały się najnowsze osiągnięcia me-
skiej prawicy pod nazwą Akcja Wyborcza Solidar- dycyny. Franciszka zmarła 22 października 2000 r.
ność. Franciszka Cegielska była jednym z liderów w szpitalu w Krakowie. Jej pogrzeb w Gdyni na
AWS na Pomorzu Gdańskim. Jej pierwszą partią po- Cmentarzu Witomińskim był jednym z największych
lityczną była Partia Konserwatywna. W ramach pogrzebów w dwudziestoleciu polskiej demokracji.
AWS-u Franciszka Cegielska osobiście przewodni- W pogrzebie uczestniczył prawie cały rząd Jerzego
czyła Radzie Politycznej Ruchu Stu na Pomorzu. Je- Buzka, tysiące mieszkańców Gdyni i sympatyków
sienią 1997 r. Franciszka Cegielska została wybrana Franciszki Cegielskiej.
na posła na Sejm RP. Osiągnęła znakomity wynik. Franciszka Cegielska zajmuje wybitne miejsce
Przez pewien czas łączyła funkcje poselskie ze sta- w historii Gdyni i w polskim ruchu samorządowym.
nowiskami samorządowymi. W 1998 r. startowała, Należała do najbardziej popularnych i szanowanych
z bardzo dobrym skutkiem, w kolejnych wyborach polityków na Pomorzu. W rządzie Jerzego Buzka
samorządowych. Została wybrana na przewodniczą- miała mocną pozycję. Odeszła do domu Pana w wieku
cą Sejmiku Województwa Pomorskiego, ale w tej roli zaledwie 54 lat. Miała przed sobą obiecujące perspek-
nie czuła się najlepiej. tywy. Zapłaciła wysoką cenę za wspaniałą karierę
W tym czasie Franciszka Cegielska cieszyła się polityczną, mam na myśli jej życie rodzinne. Nieste-
dużą popularnością i zaufaniem społecznym. Cenio- ty mało dbała o własne zdrowie. Niewątpliwie Fran-
no ją za uczciwość i pracowitość, ambicję i odwagę, ciszka Cegielska dobrze zasłużyła się Polsce, Pomo-
szczerość i wielki rozmach w prowadzeniu działalno- rzu, a Gdyni w szczególności. Ostatnio w 10. lecie jej
ści. Praktycznie wygrywała wszystkie rankingi po- śmierci w prasie napisano: Gdynia składa hołd Fran-
pularności na Pomorzu. Franciszka często mawiała: ciszce Cegielskiej.
Kocham Gdynię. I tak w istocie było.
W Sejmie RP III kadencji (1997–2001) Franciszka
Cegielska należała do najbardziej aktywnych posłów. Poseł Andrzej Szlachta (Klub Parlamentarny
Pracowała w dwóch dużych komisjach sejmowych: Prawo i Sprawiedliwość)
Komisji Finansów Publicznych i Komisji Samorządu
Terytorialnego i Polityki Regionalnej. W Komisji Fi- Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W moim
nansów Publicznych była zastępcą przewodniczące- oświadczeniu poselskim pragnę przypomnieć postać
go. To ona powiedziała wtedy, że region pomorski polskiego działacza społecznego i patriotycznego,
musi mieć w tej komisji dwóch przedstawicieli. Tym pułkownika w powstaniu styczniowym Macieja Mar-
sposobem i ja trafiłem do Komisji Finansów Publicz- cina Borelowskiego w 181. rocznicę jego urodzin.
nych, gdzie nadal staram się dobrze wypełniać swój Maciej Marcin Borelowski urodził się pod Krako-
mandat poselski. wem w miejscowości Półwsie Zwierzynieckie 29 paź-
W związku z czterema reformami ustrojowymi dziernika 1829 r. w rodzinie robotniczej. W czasie
rządu Jerzego Buzka Franciszka Cegielska pracowa- powstania w 1846 r. pomagał powstańcom, przeno-
ła w kilku podkomisjach sejmowych. Była też aktyw- sząc broń i amunicję. Terminował wtedy w zakładzie
nym członkiem Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrze- blacharskim. Oprócz nauki rzemiosła dużo czytał
nia rządowych projektów ustaw określających kom- i interesował się różnymi dziedzinami wiedzy: mate-
petencje organów administracji publicznej. Francisz- matyką, fizyką, historią Polski. Po upadku Wiosny
ka była znakomitym orędownikiem tej reformy w kon- Ludów był uczestnikiem działalności konspiracyjnej.
30
Programowo związany był z millenerami. Zajmował Jego imię noszą ulice w Krakowie, Przemyślu,
się organizowaniem policji narodowej i gromadze- Wrocławiu, Częstochowie oraz Rzeszowie. W 50. rocz-
niem broni. nicę powstania styczniowego rzeszowscy rzemieślnicy
W 1857 r. podjął pracę w teatrze objazdowym ufundowali tablicę, którą zamocowali w 1913 r. na
w Tarnowie. Przez dwa lata odwiedzał miasta i mia- budynku przy ul. 3 Maja w Rzeszowie. Przy ul. Bo-
steczka w Galicji. W 1858 r. osiadł w Rzeszowie, gdzie relowskiego w Rzeszowie został postawiony nieduży
otworzył warsztat wykonujący prace blacharskie i stud- pomnik z popiersiem Macieja Marcina Borelowskiego
niarskie. W 1862 r. przeniósł się do Warszawy, gdzie ps. Lelewel w otoczeniu małego parku. Obecne wła-
współorganizował patriotyczne manifestacje ludno- dze Rzeszowa sprzedały teren wraz z ulicą i parkiem
ści poprzedzające wybuch powstania styczniowego. prywatnemu inwestorowi, który będzie budował tam
W 1863 r. organizował oddziały powstańcze. W czasie duży obiekt handlowy. Wszystkie drzewa pięknego
powstania był dowódcą oddziałów partyzanckich parku zostały wycięte, a pomnik został przeniesiony
i naczelnikiem wojennym guberni lubelskiej i Podla- w inne miejsce.
skiego. Dosłużył się stopnia pułkownika. 24 marca O związku Macieja Borelowskiego, bohatera po-
1863 r. został pobity w bitwie pod Krasnobrodem wstania styczniowego, z Rzeszowem przypomina na
i w bitwie pod Chruśliną. Zwyciężył 3 września w bi- szczęście jedna z najstarszych zachowanych tablic,
twie pod Chruśliną. Poległ w bitwie na Sowiej Górze z 1913 r., na której widnieje napis: Pamięci Marcina
pod Batorzem 6 września 1863 r., gdzie przeważające „Lelewela” Borelowskiego, blacharza, pułkownika
siły rosyjskie rozbiły jego oddział. Pochowany został wojsk polskich w 50. rocznicę bohaterskiej śmierci
na miejscowym cmentarzu wraz z 30 towarzyszami pod Batorzem za wolność ojczyzny – Rękodzielnicy
broni. Rodacy. 1913.
Porządek dzienny