WADY POSTAWY

Postawa ciała – sposób trzymania się w pozycji stojącej
Postawa prawidłowa: sposób trzymania się, który pozostaje w zgodności z dynamiką rozwojową człowieka w danym okresie jego rozwoju osobniczego (Malinowski) zharmonizowany układ poszczególnych odcinków ciała względem siebie oraz w odniesieniu do osi mechanicznej ciała, utrzymywany minimalnym napięciem układów mięśniowego i nerwowego (Ambros) harmonijne i bezwysiłkowe ułoŜenie poszczególnych elementów postawy w stosunku do długiej osi ciała (Przybylski) taka, która odpowiada typowej postawie wyodrębnionej z grupy rówieśniczej o tej samej płci i zbliŜonych cechach psychofizycznych (Nowotny)

Prawidłowa postawa jest układem poszczególnych odcinków ciała, który: zapewnia optymalne zrównowaŜenie i stabilność ciała stanowi dogodną pozycję wyjściową dla ruchów człowieka wymaga minimalnego wysiłku mięśniowego zapewnia duŜą wydolność statyczno – dynamiczną stwarza warunki do właściwego ułoŜenia i funkcjonowania narządów wewnętrznych Poza powyŜszymi aspektami mechanicznymi, anatomicznymi i fizjologicznymi, naleŜy jeszcze uwzględnić aspekt psychologiczny i estetyczny.

Dobra postawa zaleŜy od: prawidłowo ukształtowanego układu kostno – więzadłowego dobrze rozwiniętego i wydolnego układu mięśniowego sprawnie działającego układu nerwowego (prawidłowe odruchy postawy)

Co wpływa na prawidłową postawę ciała? • podczas odrabiania lekcji tułów powinien być wyprostowany i oddalony od stołu 3–5 cm, • nogi piszącego powinny dotykać całymi stopami podłoŜa lub podnóŜka, • podczas odrabiania lekcji głowa powinna być nieznacznie pochylona nad stołem, zaś odległość oczu od końca pióra powinna wynosić 30 – 35 cm, • łokcie nie powinny leŜeć na stole, ale wystawać nieco poza jego brzeg, • w czasie czytania dziecko powinno siedzieć prosto i nie pochylać się, • odrabianie lekcji powinno być przerywane co 30–40 minut zabawą ruchową lub pracą, która wymaga ruchu, • odŜywianie pokarmami bogatymi w białko, szkodliwe jest zarówno niedoŜywienie, jak i przekarmienie,

nie krępująca ruchów. • naleŜy przeprowadzać ćwiczenia śródlekcyjne. • eliminować długie oglądanie telewizji.• sen dziecka powinien trwać 9 – 10 lub nawet 11 godzin (w zaleŜności od wieku). • dziecko musi mieć własne łóŜko o dość twardym materacu i małą poduszeczkę tylko pod głowę. z szerokimi noskami. co związane jest z przebywaniem dziecka w pozycji siedzącej. . • obuwie powinno być elastyczne. • naleŜy dostosować rozmiary ławek do wzrostu uczniów. • odzieŜ powinna być lekka. miękkie. • codziennie przeprowadzać gimnastykę poranną.

Postawa prawidłowa w swobodnej pozycji stojącej: głowa ustawiona jest nad klatką piersiową barki w jednej linii. nie powinny być wysunięte w przód łopatki tworzą z plecami jedną płaszczyznę klatka piersiowa powinna być dobrze wysklepiona wystawanie brzucha zaleŜne jest od typu somatycznego i wieku człowieka. biodrowego. nie powinno jednak być zbyt wielkie kończyny górne i dolne prawidłowo rozwinięte właściwie wykształcone wysklepienie podłuŜne i poprzeczne stopy pion spuszczony z okolicy otworu słuchowego zewnętrznego powinien przechodzić przez środek stawu ramiennego. nieco do przodu od stawów kolanowych i skokowych oraz przez środek stóp .

horyzontalnej). strzałkowej. fizjologicznych ukształtowań w danej populacji. . Wady postawy są wynikiem zmian patologicznych. mogących występować we wszystkich trzech płaszczyznach (czołowej. które w sposób zdecydowany róŜnią się od typowych.Wady postawy nazywa się zmiany w wyprostnej pozycji ciała.

toksoplazmoza choroby metaboliczne np. AIDS. środki farmakologiczne choroby zakaźne matki. ospa itp. zwłaszcza w pierwszym trymestrze ciąŜy: róŜyczka. cukrzyca. - W okresie okołoporodowym – główne zagroŜenia są związane z patologią płodu stany ischemii (niedokrwienia) hipoksji (niedotlenienia) asfiksji (niedotlenienia i wzrostu stęŜenia CO2) wcześniactwo płód przenoszony . sposób odŜywiania. opryszczka. W okresie przedporodowym przebywanie matki w zanieczyszczonym środowisku. choroby bakteryjne np. niedokrwistość. palenie papierosów.Przyczyny: 1. narkotyki. stres. nadciśnienie i zaburzenia hormonalne 2. grypa. kiła oraz pierwotniakowe np. alkohol.

zaburzenia neurologiczne. ograniczenia ruchomości w stawach w przebiegu chorób ogólnych) zaburzenia narządu ruchu np. wady wzroku. deformacje kręgów w chorobie Scheuermanna zaburzenia wynikające z chorób innych narządów (np. wzrostowe zaburzenia długości KKG i KKD. - W okresie poporodowym – zagroŜeniem są choroby wirusowe oraz bakteryjne noworodka W okresie dziecięcym i młodzieńczym: okresowe. przykurcze. z ich róŜnicami w obwodach grup mięśniowych oraz stanem funkcjonalnym stawów (unieruchomienie.3. 4. zmiany zapalne w jamie opłucnej spadek aktywności fizycznej dzieci i młodzieŜy błędy dietetyczne alkohol i papierosy - .

Najczęstsze wady postawy .

RozróŜnia się cztery zasadnicze typy wadliwej postawy: • • • • Plecy wklęsło-wypukłe Plecy kołyskowe Plecy płaskie Plecy okrągłe .WADY KRĘGOSŁUPA W PŁASZCZYŹNIE STRZAŁKOWEJ Istotą wad kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej jest pogłębienie lub zmniejszenie fizjologicznych wygięć kręgosłupa.

PLECY WKLĘSŁO – WYPUKŁE W większości przypadków przyczyną powstawania tej wady jest zwiększony kąt przodopochylenia miednicy. mięśnie pośladkowe ulegają rozciągnięciu i zwiotczeniu. Doprowadza to do nadmiernej lordozy lędźwiowej. a w odcinku lędźwiowym skróceniu. mięsień piersiowy większy i mięśnie obręczy barkowej ulegają przykurczowi. a przez odcinkową kompensację do pogłębienia kifozy piersiowej. Zmienione ukształtowanie kręgosłupa oraz zwiększone przodopochylenie miednicy wpływa na stan mięśni i więzadeł: mięśnie prostowniki grzbietu odcinka piersiowego ulegają rozciągnięciu. mięsień czworogłowy uda (głowa prosta) ulega skróceniu. • • • • .

spłaszczenie klatki piersiowej.prowadzi to do zaburzeń oddychania i krąŜenia. . Przesunięcie narządów jamy brzusznej upośledza ruchy oddechowe przepony i utrudnia odpływ z nich krwi Ŝylnej . Charakterystyczne w tej wadzie postawy jest : · · · · · pochylenie głowy ku przodowi. odstawanie łopatek.PLECY WKLĘSŁO – WYPUKŁE c. ustawienie barków do przodu. przesunięcie narządów jamy brzusznej ku przodowi i rozciągnięcie mięśni brzucha.d.

.w odcinku wyŜszym kręgosłupa tworzy się nadmierna kifoza piersiowo . tworząc krótką lordozę). Doprowadza to do powstania: .krzyŜowym (kręgosłup odgina się w odcinku lędźwiowo krzyŜowym ostro do tyłu.lędźwiowa .PLECY KOŁYSKOWE W tym typie wady równieŜ występuje zwiększone przodopochylenie miednicy.hiperlordozy w odcinku lędźwiowo .

Charakterystyczne w tej wadzie są: .spojenie łonowe jest tu najbardziej wystającą ku przodowi częścią ciała .postawa ciała jest bardzo podobna do postawy o typie pleców wklęsło . .krzyŜowej kręgosłupa.wypukłych.d.PLECY KOŁYSKOWE c. krąŜenia. W wielu przypadkach osoby z tą wadą postawy uskarŜają się na dolegliwości bólowe okolicy lędźwiowo . a uwagę zwraca przesunięcie górnej części tułowia ku tyłowi .mogą występować zaburzenia oddychania. trawienia i miesiączkowania.

Brak fizjologicznych krzywizn kręgosłupa powoduje wypadnięcie funkcji amortyzującej kręgosłupa. Charakteryzuje się ona spłaszczeniem lub brakiem fizjologicznych krzywizn kręgosłupa. Plecy płaskie są często spotykane u dzieci i młodzieŜy. . W badaniu nie stwierdza się ograniczenia ruchomości w poszczególnych odcinkach kręgosłupa. Poszczególne elementy kręgosłupa ulegają przeciąŜeniu i prowadzą do zmian zwyrodnieniowych. Przyczyn naleŜy dopatrywać się w siedzącym trybie Ŝycia. Istnieje skłonność do powstawania bocznych skrzywień kręgosłupa.PLECY PŁASKIE Wada ta występuje przy zmniejszonym kącie przodopochylenia miednicy.

PLECY PŁASKIE c. jej ruchomość i pojemność są ograniczone.d. • barki opadnięte • zmniejszenie fizjologicznych wygięć kręgosłupa powoduje wypadnięcie funkcji amortyzacyjnej kręgosłupa dlatego ludzie z tą wadą często uskarŜają się na bóle głowy . Charakterystyczne w tej wadzie postawy jest : • klatka piersiowa jest płaska.

czego następstwem jest pogłębienie kifozy piersiowej. Doprowadza to do spłycenia lordozy lędźwiowej.PLECY OKRĄGŁE W tym typie wady równieŜ występuje zmniejszone przodopochylenie miednicy. piersiowego odcinka kręgosłupa. to taka postać pleców okrągłych określamy „kifotyczną”. to mówimy o postaci „siedzeniowej” lub o kifozie totalnej. Jeśli cały kręgosłup wygięty jest ku tyłowi. 2. . Plecy okrągłe charkteryzują się nadmiernym wygięciem kręgosłupa ku tyłowi: 1. Jeśli wygięcie to dotyczy górnego.

Wada ta charakteryzuje się : · · · · · wysunięciem do przodu głowy i barków.PLECY OKRĄGŁE c. przykurczem mięśni klatki piersiowej kolana i łokcie są często w pozycji lekkiego zgięcia. Bardzo często funkcja oddechowa klatki piersiowej jest upośledzona. osłabieniem lub nawet zwiotczeniem mięśni grzbietu. odstawaniem łopatek.d. .

d. choroba Scheuermanna. Wada postawy o typie pleców okrągłych moŜe być wrodzona lub nabyta. w czasie nieprawidłowego siedzenia czy stania przy pracy lub nauce. gruźlica. Nabyta powstaje najczęściej w następstwie chorób takich jak: krzywica.PLECY OKRĄGŁE c. . Przyczyną powstawania pleców okrągłych moŜe być dystonia mięśniowa. czyli zaburzenie napięć mięśniowych mięśni grzbietu. ZZSK. które mogą być wynikiem przeciąŜenia mięśni prostowników grzbietu pracą statyczną np.

a tym samym przywrócenie prawidłowej postawy ciała.Leczenie wad postawy w płaszczyźnie strzałkowej Postępowanie wyrównawczo-korekcyjne ma na celu: .likwidację wady . .zahamowanie jej dalszego rozwoju.

dzięki którym uzyskujemy: . przestrzeganie zasad higieny pracy i wypoczynku. .W postępowaniu leczniczym wad postawy w płaszczyźnie strzałkowej zasadniczą rolę odgrywają ćwiczenia.zwiększenie ruchomości w stawach .zwiększenie siły mięśniowej .wyrobienie nawyku prawidłowej postawy ciała. WaŜną rolę w leczeniu wad postawy odgrywa równieŜ właściwa organizacja warunków Ŝycia. Ŝywienia i ogólna ruchomość dziecka.

Ćwiczenia stosowane w wadach postawy: ogólnorozwojowe specjalne – korygujące określoną wadę elongacyjne antygrawitacyjne odruchu prawidłowej postawy ciała oddechowe zwiększające pojemność klatki piersiowej gry i zabawy sportowe pływanie .

WADY POSTAWY W PŁASZCZYŹNIE CZOŁOWEJ • boczne skrzywienia kręgosłupa • odchylenia w ustawieniu głowy i szyi • wadliwe ustawienie łopatek .

Biomechanicznego – jest wspólny dla wszystkich skrzywień (bez względu na etiologię). 2. które pociąga za sobą wtórne zmiany w układzie narządu ruchu. . klatce piersiowej i narządach wewnętrznych. Powstanie i rozwój skoliozy zaleŜy od dwóch podstawowych czynników: 1.Boczne skrzywienia kręgosłupa (skoliosis) To odchylenie od osi anatomicznej całego kręgosłupa lub jego odcinka w płaszczyźnie czołowej. Etiologicznego – moŜe być bardzo zróŜnicowany i zapoczątkowuje powstanie skrzywienia.

Najczęściej spotykanym podziałem skolioz jest podział Cobba. Strukturalne • stwierdza się utrwalone zmiany • są zawsze zniekształceniem wielopłaszczyznowy • powstają u dzieci wyłącznie w okresie wzrostu . Czynnościowe • statyczne lub odruchowe • nie stwierdza się utrwalonych zmian w budowie kręgosłupa • ograniczają się do płaszczyzny czołowej • skolioza ustępuje po wyeliminowaniu czynnika wywołującego 2. który dzieli skoliozy na: 1.

Kostno-pochodne wrodzone torakopochodne Układowe Neuropochodne wrodzone poraŜenne-wiotkie poraŜenne-spastyczne inne Mięśniowo-pochodne wrodzone dystrofie mięśniowe inne Idiopatyczne – o nieustalonej etiologii (80-90% skolioz strukturalnych) .Ze względów etiologicznych skoliozy strukturalne dzielimy na: 1. 4. 3. 2.

dwu.wyrównane . Z uwagi na liczbę łuków skrzywienia: . Biorąc pod uwagę stopień mechanicznego wyrównania się skrzywienia: .Inne podziały: 1.jednołukowe . Ze względu na lokalizację skrzywienia: skoliozy piersiowe skoliozy lędźwiowe skoliozy szyjne 2.niewyrównane .i wielołukowe (maksymalnie 4-łukowe) 3.

6. Z uwagi na wielkość kąta skrzywienia skoliozy dzielimy na stopnie.d.Inne podziały c. Ze względu na stopień wyrównania się czynno-biernego skrzywienia: skrzywienie wyrównujące się czynnie – za pomocą napięcia mięśniowego skrzywienie wyrównujące się biernie – poprzez ułoŜenie się na boku. zwis itp. 5. Ze względu na występowanie skolioz w róŜnych okresach wzrostu dziecka dzielimy je na: skrzywienie wczesno-dziecięce – od1/2 do 3 roku Ŝycia skrzywienie dziecięce – od 3 do 8 roku Ŝycia skrzywienie dorastających – występuje w okresie pokwitania .: 4.

.ODCHYLENIA W USTAWIENIU GŁOWY I SZYI Przyczyny: .zwiększona kifoza piersiowa lub niedbała postawa przyjmowana przy róŜnych czynnościach (wysunięcie głowy do przodu) .wada wzroku i słuchu Oprócz wyŜej wymienionych błędów w ustawieniu głowy moŜe występować kręcz szyi.

rozróŜnia się dwa rodzaje kręczu wrodzonego: Pochodzenia kostnego . pochyłych . przykurcz lub zbliznowacenie m.Kręcz szyi (torticollis) . i nieco ku górze . przy czym twarz dziecka jest równocześnie zwrócona w stronę przeciwną – zdrową. sutkowo-mostkowo-obojczykowego. zrosty kręgów powodują wadliwe ustawienie głowy) Pochodzenia mięśniowego – skrócenie. półkręgi.niedorozwój kręgów szyjnych (kręgi klinowe. a czasem m.to przymusowe ustawienie głowy pochylonej w bok ku jednemu z barków.

. nie zawsze uzasadnionych. przy której przykręgowe brzegi łopatek wyraźnie odstają – w wyniku tego barki przemieszają się w dół i do przodu. niemal u kaŜdego człowieka daje się stwierdzić choćby nieznaczne odchylenie. Asymetryczne ułoŜenie łopatek – przysparza rodzicom wielu trosk. Łopatki skrzydełkowate – polegają na nieprawidłowych ustawieniach obręczy barkowej. Do rzadkości naleŜą osoby posiadające symetryczne ułoŜenie łopatek. 2.WADLIWE UŁOśENIE ŁOPATEK 1.

a jeśli jest to nieosiągalne.Leczenie skolioz Leczenie skolioz jest jednym z najtrudniejszych problemów ortopedii.o znanym czynniku etiologicznym. to zahamowanie postępu dalszego skrzywienia. wynikająca nie tylko z procesu chorobowego. Dotyczy to skolioz: . który przebiegając w warunkach nieprawidłowych (dotyczy to zwłaszcza działania sił grawitacji) potęguje zmiany zniekształcające. wrodzone) Na skutek tego postępowanie terapeutyczne ma charakter wybitnie objawowy. .o nieznanej etiologii . lecz takŜe z nakładania się nań procesu wzrostu. W świetle powyŜszych uwag celem leczenia jest likwidacja lub zmniejszenie skrzywienia. lecz na który nie moŜemy zadziałać leczniczo w sposób bezpośredni (skoliozy neuropatyczne. Trudności w leczeniu zwiększa tendencja do stałego postępowania skrzywienia.

. Niektóre ośrodki rozpoczynają juŜ od 200 kąta skrzywienia leczenie skojarzone tzn. W przedziale od 30-60 kąta skrzywienia dominuje leczenie ortopedyczne połączone z intensywnymi ćwiczeniami. Ŝe skoliozy małe o wartości kąta do 300 naleŜy leczyć zachowawczo. wyłącznie ćwiczeniami.Leczenie zachowawcze skolioz Przyjmuje się. Skoliozy od 60 wzwyŜ z moŜliwością dalszego pogłębiania się – z reguły leczone są operacyjnie. oprócz ćwiczeń stosuje się gorsety ortopedyczne.

ćwiczenia oddechowe. zabawy. Ogólnorozwojowe . pośladków. brzucha. elementy elongacji i antygrawitacji. . Program i organizacja postępowania lecznicze przedstawia się następująco: 1. 2.Leczenie skolioz idiopatycznych odbywa się w placówkach słuŜby zdrowia.zawierają ćwiczenia wzmacniające mięśnie grzbietu. Najczęstszą formą organizacyjną są 4-6 tygodniowe turnusy. podczas których uzyskuje się istotną poprawę lub zahamowanie postępu skrzywienia oraz przygotowuje dziecko i rodziców do kontynuacji leczenia w domu.prowadzone zespołowo w formie lekcji (45 minut) . gry ruchowe i sportowe .zajęcia prowadzone są codziennie w godzinach rannych.

ćwiczenia redresyjne. ćwiczenia wybranych grup mięśniowych z oporem lub obciąŜeniem w formie ćwiczeń stacyjnych (trening obwodowy).ćwiczenia trwają ok.wykonywane są 6 razy w tygodniu. Specjalne .. derotacyjne. . Kllapa. specjalne ćwiczenia oddechowe.2. . róŜne formy wyciągów. .indywidualne. . 45-60 minut.zawierają ćwiczenia asymetryczne.

Dzienne obciąŜenie dziecka wszystkimi formami ćwiczeń wynosi 4. Pływanie – podporządkowane głównie nauce pływania z duŜą liczbą ćwiczeń oddechowych w wodzie. Jednostka lekcyjna na basenie trwa 30 minut. Gry i zabawy ruchowe oraz sporty uzupełniające. 4. dzieci pływają 5xw tygodniu.3. .5-5 godzin.

. mimo systematycznej kinezyterapii. Jednak niejednokrotnie. skrzywienie narasta i zwiększa się wartość kątowa skrzywienia. udaje się zahamować postęp skoliozy i uzyskać wydatną poprawę sylwetki. dzięki wieloletnim i systematycznym ćwiczeniom. Zakres leczenia poszerza się wtedy o elektroterapię lub zaopatrzenie ortotyczne.W wielu przypadkach.

zmniejszenie skrzywienia .Gorsety korekcyjne mają na zadanie: .zapewnienie prawidłowego wzrostu i kształtowania się krzywizn kręgosłupa w okresie wzrastania Typ gorsetu czy aparatu korygującego dobiera się zaleŜnie od wieku dziecka i lokalizacji skoliozy. . progresją roczną o wartości kątowej 5-10o . Do leczenia gorsetem korekcyjnym kwalifikuje się młodocianych ze skrzywieniem nie przekraczającym 35o. Właściwe działanie aparatu czy gorsetu jest oceniane na podstawie badania klinicznego i radiologicznego.

gorset Boston: stosuje się w skoliozach lędźwiowych . piersiowo-lędźwiowej i l lędźwiowej do 450 wg Cobba - gorset Milwaukee: stosuje się przy wysoko ustawionej skoliozie piersiowej do 500 wg Cobba i przy kifozie piersiowej .Gorsety stosowane obecnie w nieoperacyjnym leczeniu skolioz: gorset Chenau: stosuje się przy skoliozie piersiowej.

.utrzymujące się bóle . W ostatnich latach na czoło wysuwa się dystrakcyjna metoda Harringtona.Przy cięŜkich skoliozach (>500) stosuje się zabieg operacyjny. polegająca na rozpieraniu strony wklęsłej dystraktorem metalowym oraz kompresją po stronie wypukłej. Korzystny wiek do operacji to 12-14 lat (krótko przed zakończeniem wzrostu).wyraźne ograniczenie funkcji sercowo-płucnych Do najczęściej stosowanych zabiegów operacyjnych naleŜy usztywnienie kręgosłupa róŜnymi sposobami. Wskazaniem do operacji dla dorosłych to: .

które ma na celu: wzmocnienie tzw. gorsetu mięśniowego poprawę postawy ciała i kondycji ogólnej dziecka zwiększenie wydolności krąŜeniowo-oddechowej zwiększenie korektywności skrzywienia przez rozluźnienie aparatu więzadłowo-mięśniowego .Bez względu na metodę leczenia operacyjnego zabieg operacyjny musi być poprzedzony przygotowaniem.adaptację układu więzadłowo-torebkowego i korzeni nerwów na mechaniczne rozciąganie śródoperacyjne .

Na ćwiczenia w czasie przygotowania do zabiegu operacyjnego składają się następujące elementy codziennej kinezyterapii: ćwiczenia ogólnokondycyjne (45 minut) ćwiczenia w basenie (30 minut) ćwiczenia stacyjne (30 minut) ćwiczenia w autokorektorze autowyciąg 3-4 godziny .

napinanie izometryczne mięśni grzbietu sterowane górą i dołem . stosuje się: .ćwiczenia wzmacniające mięśnie obręczy barkowej. gdy dziecko jest w gorsecie lub bez zewnętrznej stabilizacji.Po zabiegu operacyjnym.ćwiczenia oddechowe . biodrowej .

Ŝebra tak uniesione. W zaleŜności od stopnia wysklepienia klatki piersiowej mówimy o klatce piersiowej spłaszczonej. . Ŝe najdalej wysuniętą częścią ciała jest przednia ściana klatki piersiowej. beczkowatej. płaskiej. gdzie mostek i cała przednia część klatki piersiowej wysunięte są ku przodowi. Klatka piersiowa prawidłowa.WADY KLATKI PIERSIOWEJ WyróŜniamy kilka typów fizjologicznych klatki piersiowej.

Zniekształcenia klatki piersiowej mają często ujemny wpływ na układ oddechowy i sercowo-naczyniowy: .Wady patologiczne klatki piersiowej są wadami rozwojowymi. powstałymi najczęściej na skutek przebytej krzywicy. Ślady przebytej krzywicy widoczne są głównie na klatce piersiowej w postaci okręŜnego ściągnięcia jej ścian na wysokości przyczepów przepony oraz zgrubienia Ŝeber w miejscu przejścia Ŝebra kostnego w Ŝebro chrzęstne.zmniejszenie pojemności Ŝyciowej płuc .osłabienie mięśni oddechowych . choć najczęściej juŜ w postaci objawów jej przebycia. Mimo wielkiego postępu jaki poczyniła medycyna – krzywica ciągle daje znać o sobie.

Klatkę piersiową lejkowatą 2.Do patologicznych wad klatki piersiowej zaliczamy dwie jej postacie: 1. Klatkę piersiową kurzą .

Klatka piersiowa lejkowata (szewska) (pectus excavatum) Jest następstwem wrodzonego zaburzenia rozwoju przepony lub teŜ nieproporcjonalnego rozrostu chrząstek Ŝebrowych w stosunku do jej elementów. .

Klatka piersiowa lejkowata (szewska) Charakteryzuje się: . jeśli przesunięte jest w prawo lub w lewo od linii środkowej . .jeśli dno „lejka” wpada ściśle w linii środkowej . wysunięcia barków do przodu. mało ruchliwe i skłonne do schorzeń układu oddechowego oraz sercowonaczyniowego. spłaszczenia klatki piersiowej i uwidoczenia mięśni brzucha. są zwykle apatyczne.zmiany są asymetryczne .dzieci dotknięte tą wadą wykazują słaby rozwój fizyczny i wadliwą postawę.na skutek osłabienia mięśni grzbietu.zmiany są symetryczne. przy oddychaniu występują paradoksalne ruchy klatki piersiowej .lejkowatym zapadnięciem dolnej części mostka i przylegających odcinków Ŝeber .

w wyniku tego Ŝebra tracą wygięty kształt tworząc poniŜej sutków wyraźną wklęsłość – to boczne wypuklenie Ŝeber jeszcze bardziej uwydatnia wysunięcie mostka do przodu . Charakteryzuje się: .Klatka piersiowa kurza (pectus carinatum) Spotykana jest znacznie rzadziej niŜ klatka piersiowa lejkowata. który tworzy silne uwypuklenie do przodu na kształt dzioba łodzi.zniekształcenie mostka. podobnie jak ma to miejsce u ptaków .

WyróŜnia się dwie postacie klatki kurzej: 1. Postać – uwypuklona jest tylko rękojeść mostka. Postać – wysunięcie do przodu trzonu mostka.Klatka piersiowa kurza c. połoŜenie trzonu mostka albo jest prawidłowe. 2. Najbardziej do przodu sterczy zwykle wyrostek mieczykowaty.d. albo jest on odchylony nieco do tyłu. .

kręgosłupa oraz klatki piersiowej .wzmocnienia mięśni grzbietu i pozostałych mięśni posturalnych .zwiększenie ruchomości w stawach barkowych.zwiększenie pojemności płuc .usunięcie przykurczy .Postępowanie terapeutyczne w wadach klatki piersiowej Cel ćwiczeń: .

rozwijające sprawność narządów wewnętrznych Pływanie Ćwiczenia poprzedza się masaŜem KKG oraz klatki pirersiowej. a. 2.Program zajęć obejmuje następujące grupy ćwiczeń: 1. 4. 3. b.odnoszące się do danego typu wady klatki piersiowej O charakterze wytrzymałościowym .rozluźniania przykurczonych mięśni i powięzi . MasaŜ wykonuje się w formie ruchów głaszcząco-ugniatających dla: . Ogólnorozwojowe Oddechowe Specjalne O charakterze kształtującym .polepszenia krąŜenia krwi .

. Są one wadami wrodzonymi lub powstają w wyniku asymetrii w budowie wyŜej połoŜonych odcinków ciała.WADY KOŃCZYN DOLNYCH Zniekształcenia kończyn dolnych pogarszają w znacznym stopniu statykę ciała i zmieniają postawę. przeciąŜeń pracą statyczną albo na skutek innych przyczyn.

a więc szkodliwą ingerencją terapeutyczną. jak i przed przeoczeniem stadium początkowego.W róŜnych okresach Ŝycia dziecka kształtowanie się KKD i stóp jest nieco odmienne. Znajomość tych fizjologicznych odchyleń rozwojowych jest niezbędna dla postawienia właściwego rozpoznania i pozwoli ustrzec się zarówno przed zbędną. .

. ustępujące po zakończeniu wzrostu. Po tym okresie oś kończyny samoistnie zmienia się i szpotawość przechodzi w ustawienie koślawe. Ukształtowanie szpotawe utrzymuje się do około 3 roku Ŝycia. najbardziej zauwaŜalne od około 6 roku Ŝycia. wynikające z przewagi zginaczy nad prostownikami.U noworodka prawidłowością rozwojową jest nieznaczne ukształtowanie szpotawe kolan oraz zgięciowe ustawienie stawów biodrowych i kolanowych. Jest to pozostałość ułoŜenia wewnątrzmacicznego.

o słabo wykształconych mięśniach. w wieku szkolnym. w wieku 4-5 lat lub w innych okresach szybkiego wzrostu. Koślawość kolan nie jest wadą wrodzoną i moŜe pojawić się dopiero w kilka miesięcy po rozpoczęciu przez dziecko chodzenia. Do koślawości kolan są skłonne równieŜ dzieci szczupłe. mają większą tendencję do koślawego ustawienia kolan.Dziewczęta. . kiedy wydolność aparatu więzadłowomięśniowego nie nadąŜa za szybko rosnącym koścem. o fizjologicznie szerszej miednicy. szybko rosnące.

wyprostowanych kolanach – postawa „na baczność”) przekracza 4-5 cm. tzn. gdy odstęp mierzony pomiędzy kostkami przyśrodkowymi (przy zwartych. odcinek obwodowy. w stosunku do stawu kolanowego jest w odwiedzeniu.Koślawość kolan (genu valgum) – w tej wadzie oś podudzia tworzy z osią uda kąt otwarty na zewnątrz. Stwierdza się je wtedy. . Za koślawość wymagającą leczenia uwaŜa się odchylenie od osi kończyny przekraczające 100. jakim jest podudzie.

d. Zmiany kostne charakteryzują: .Koślawość kolan (genu valgum) c. . WyróŜniamy koślawość: wrodzoną.skrzywienie kości udowej lub piszczelowej. pokrzywiczą. . pourazową. poraŜenną oraz statyczną – wynikającą z przeciąŜenia KKD.skręcenie na zewnątrz podudzia i przeprost w stawie kolanowym .przyrost kłykcia wewnętrznego kości udowej.

odcinek obwodowy. Pozwala to zarówno na niezbędne wzmocnienie układu więzadłowomięśniowego. piszczelowej i strzałkowej wygięty jest na zewnątrz. .nadwaga . tzn. stawiania i prowadzenia za rączki (małe dziecko powinno jak najdłuŜej raczkować i chodzić na czworakach).Szpotawość kolan (genu varum) w tej wadzie oś podudzia tworzy z osią uda kąt otwarty do wewnątrz. Przyczyny: .zmuszanie dziecka do chodzenia. Zmiany kostne charakteryzują: . jakim jest podudzie. jak i na wzmocnienie kośćca.krzywica .Trzon kości udowej. w stosunku do stawu kolanowego jest w przywiedzeniu.

Postępowanie terapeutyczne: W przypadku koślawości czy szpotawości niewielkiego stopnia stosuje się ćwiczenia korekcyjne. W przypadku nieskuteczności powyŜszego leczenia – zabiegi operacyjne. W bardziej zaawansowanych – aparaty ortopedyczne odciąŜające nasady zewnętrzne/wewnętrzne stawu kolanowego lub szyny redresyjne do stosowania na noc. .

MasaŜ wykonuje się w formie ruchów głaszcząco-ugniatających dla: . W ćwiczeniach zwraca się uwagę na ruchy wzmacniające mięśnie pośladkowe. z mocniejszym zaakcentowaniem ruchów po wewnętrznej/zew.rozluźniania przykurczonych mięśni i powięzi. stronie kończyn.polepszenia krąŜenia krwi . . ruchy rotacyjne w stawach biodrowych (szczególnie na zewnątrz/wewnątrz). Ćwiczenia poprzedza się masaŜem KKD oraz okolicy pośladków.Leczenie zachowawcze szpotawości/szpotawości kolan polega na utrzymaniu odpowiednich pozycji ciała przy jednoczesnym leczeniu przyczyn schorzenia jeśli są znane np. krzywicy.

w szpotawości -pozycje ze złączonymi kolanami i rozstawionymi stopami. . w koślawości – pozycje z rozstawionymi kolanami i stopami ustawionymi blisko siebie np. UłoŜeniami korekcyjnymi są: a. siad skrzyŜny „turecki”. Dziecko układa się tak kilkakrotnie w ciągu dnia na około 15 minut. W pozycji leŜącej osiąga się to przez włoŜenie woreczka lub małej poduszeczki między kostki przyśrodkowe i lekkie ściągnięcie kolan szeroką taśmą czy bandaŜem elastycznym.Ćwiczenia wykonuje się w pozycji siedzącej lub leŜącej bez obciąŜenia stóp. b. W pozycji leŜącej osiąga się to przez włoŜenie woreczka lub małej poduszeczki między kolana i lekkie ściągnięcie kostek szeroką taśmą czy bandaŜem elastycznym. siad na stołeczku.

obcas podwyŜszony po stronie przyśrodkowej). zalecenia i przeciwwskazania przedstawiają się następująco: 1. DąŜymy do odciąŜenia stawów kolanowych we wszelkich moŜliwych warunkach: .unikanie pozycji rozkrocznej. siadu na piętach ze stopami i podudziami na zewnątrz .przy istniejącej nadwadze ciała staramy się o jej zmniejszenie . . Przeciwdziałamy współistniejącemu płaskostopiu. 2.przy koślawości . Stosujemy obcas Thomasa (dla kolan koślawych . 3.przy szpotawości – unikanie klęku „po turecku”.W przypadkach wad kolan.w czasie dnia wyłączenie – moŜliwie w największym stopniu – pozycji stojącej .

WADY STÓP .

a w miarę wzrastania dziecka deformacja narasta i utrwala się. Deformacja dotyczy zazwyczaj obydwu stóp i jest widoczna natychmiast po urodzeniu. Niekiedy stopy ustawione są w silnym zgięciu grzbietowym.Stopa płaska wrodzona Jest to powaŜna i trudna do leczenia wada wrodzona stóp. . Nieprawidłowe ustawienie i rozwój kośćca stóp nie poddaje się korekcji. tak Ŝe prawie stykają się z podudziami. stanowią właściwie odwrotność stóp zdrowych. gdyŜ wygięte są w drugą stronę. Stopy dziecka są niezgrabne.

Stopa płaska statyczna (pes planus) Określa się ją równieŜ jako płaskostopie czynnościowe – jest to proces stopniowego obniŜania się podłuŜnego sklepienia stopy na skutek jej niewydolności statyczno-dynamicznej .

towarzyszy najczęściej niedomodze mięśniowej lub więzadłowej stopy .Stopa płaska poprzecznie (pes transverso-planus) .deformacja polega na obniŜeniu kości śródstopia i spłaszczeniu łuku poprzecznego przedniego .

stopa płasko-koślawa łączy się często z koślawością kolan. .w stopie prawidłowej – patrząc od tyłu .Stopa płasko-koślawa (pes plano-valgus) . Przy koślawości stopy pięta ulega skręceniu na zewnątrz od osi pionowej większe niŜ 50 i opiera się o podłoŜe brzegiem przyśrodkowym. co jest przyczyną pogłębiania się dolegliwości.dziecko z wadą tego typu zdziera obcas po stronie wewnętrznej .oś pięty jest przedłuŜeniem osi podudzia. Fizjologiczne odchylenie wynosi około 5o (częściej w kierunku do wewnątrz tj. . szpotawości).

Charakteryzuje się skręceniem pięty do wewnątrz od osi pionowej większe niŜ 5o i oparciem jej na krawędzi zewnętrznej.Stopa szpotawa (pes varus) Jest odwrotnością stopy płasko-koślawej. Przy szpotawości stopy dziecko zdziera obcas po stronie zewnętrznej. .

a kość śródstopia – zwłaszcza pierwsza – w nadmiernym zgięciu podeszwowym. wysokim podbiciem.Stopa wydrąŜona (pes excavatus) . . Wada charakteryzuje się tzw.Stęp jest ustawiony piętowo i nieco w supinacji .Zniekształcenie polega na pogłębieniu wydrąŜenia stopy w odcinku między guzem piętowym a głowami kości śródstopia i równoczesnym skróceniu tego odcinka. .

Stopa końsko-szpotawa (pes equinus-varus)
- stanowi najczęstsze wrodzone zniekształcenie - deformacja jest widoczna juŜ w chwili urodzenia - przyczyną wady są zaburzenia w układzie nerwowomięśniowym, zwykle uwarunkowane genetycznie Cechy charakterystyczne: - ustawienie stopy w zgięciu podeszwowym (ustawienie końskie) - odwrócenie stopy - przywiedzenie całej stopy w stosunku do podudzia oraz przywiedzenie śródstopia w stosunku do stępu - wydrąŜenie łuków podłuŜnych stopy - skręcenie do wewnątrz dalszego odcinka podudzia i zaniki mięśniowe

Stopa piętowa (pes equinus)
- wada ujawnia się bezpośrednio po urodzeniu

Cechy charakterystyczne: - grzbietowe zgięcie stopy o róŜnym nasileniu – niekiedy aŜ do przylegania grzbietu stopy do podudzia - podeszwa stopy zwrócona jest do przodu, zaś sama pięta ustawia się w bezpośrednim przedłuŜeniu kości goleni - wada ta z reguły łatwo poddaje się leczeniu, zaś w łagodnych formach ustępuje nawet samoistnie – w trakcie wzrostu dziecka - przyczyną wady moŜe być nieprawidłowe ułoŜenie stopy lub stóp w łonie matki w czasie ostatnich tygodni Ŝycia

Paluch koślawy (hallux valgus)
- Zniekształcenie polega na odchyleniu na zewnątrz palucha, który podkłada się lub nakłada na palec drugi. - Występuje on często ze stopą poprzecznie płaską, zwłaszcza w przypadku szpotawego ustawienia pierwszej kości śródstopia.

Postępowanie terapeutyczne w wadach stóp Leczenie zaleŜy od rodzaju wady, etiologii wieku, obejmuje: 1. ćwiczenia ruchowe 2. zaopatrzenie ortopedyczne 3. tryb Ŝycia

Ćwiczenia (forma zabawowa i zadaniowa u dzieci. a następnie nawyku prawidłowego ustawienia i obciąŜania stopy w warunkach odciąŜania i obciąŜania. w staniu. wzmocnienie mięśni osłabionych) . . likwidacja przykurczy. chodzie oraz w róŜnych sytuacjach Ŝyciowych. Ćwiczenia korekcyjne skierowane są na: .wyrobienie odruchu.1.przywrócenie prawidłowych warunków anatomicznych (m.in. ścisła – młodzieŜy). masaŜ .

. Zapiętek w tych wypadkach musi być szczególnie mocny i dopasowany.z odwrotnym obcasem Thomasa.z tzw. obcasem Thomasa. by nie dopuścić do zniekształcenia na skutek zwiększonego nacisku na ścianę buta. supinującym tyłostopie w stopie płasko-koślawej .2. Obuwie U dzieci najczęściej stosuje się obuwie: . Zaopatrzenie ortopedyczne: a. pronującym tyłostopie w przypadkach nieduŜej szpotawości.

Wkładki ortopedyczne – zapewniają stopie właściwą konfigurację. Samowolne stosowanie jakichkolwiek wkładek ortopedycznych jest niedopuszczalne. c.Germain czy Denis –Brauna – stopa końsko-szpotawa d. Szyny korekcyjne (wymieniane wraz ze wzrostem dziecka) np. co pozbawia mięśnie moŜliwości pracy. w czasie której mogłyby się wzmocnić – powoduje to ich niedokrwienie i w efekcie jeszcze większe osłabienie – dlatego teŜ niezbędnym warunkiem przy zlecaniu wkładki jest stosowanie specjalnych ćwiczeń ruchowych. Znaczna część tradycyjnych wkładek podpórczych – uciska i rozciąga mięśnie lub więzadła. Szyna ST. Łuski gipsowe .b. przeciwdziałają dalszemu pogarszaniu się deformacji.

Zapewnić optymalne warunki środowiskowe – chodzi tu głównie o dobór odpowiedniego obuwia i nie przeciąŜania stóp nadmiernym wysiłkiem. . Uświadomić dziecku i rodzicom istnienie wady i związanych z tym zagroŜeń.W postępowaniu korekcyjnym naleŜy: 1. 2.

pogody.Obuwie zapewniające prawidłowy rozwój stopy powinno mieć: .wygodny.szeroki przód umoŜliwiający ruchy palców . niezbyt wysoki obcas .odpowiednią wielkość uwzględniającą tzw. charakteru pracy i odpoczynku.sztywny zapiętek zapewniający stabilizację pięty .wierch. .wysoką cholewkę stabilizującą staw skokowy (zwłaszcza u małych dzieci) Obuwie powinno być takŜe dostosowane do pory roku. naddatek funkcjonalny wynikający z wydłuŜania się stopy przy obciąŜeniu . który nie uciska stopy .

trawa) i zapewnienie stopom moŜliwości obszernych.długotrwałego stania . nieskrępowanych ruchów.wysiłków długotrwałych prowadzących do przemęczenia mięśni wysklepiających stopy Wskazane jest natomiast chodzenie boso po miękkim podłoŜu (piasek. .Nie przeciąŜanie stóp polega głównie na unikaniu: .biegów i skoków na twardym podłoŜu .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful