Powieść historyczna – cechy gatunku Powieść historyczna jest odmianą gatunkową powieści, spełnia więc wymogi dla tego

gatunku. Poza tym charakteryzuje się także innymi cechami, charakterystycznymi tylko dla niej. Świat przedstawiony powieści historycznej jest umieszczony w epoce traktowanej przez autora i odbiorców jego dzieła nie jako epoka współczesna, ale historycznie odległy moment w dziejach. Dąży ona do respektowania prawdy historycznej – wydarzeń i realiów epoki, w której rozgrywa się akcja. Obok postaci historycznych pojawiają się w powieści historycznej postaci fikcyjne, które przeżywają przygody, które nie zdarzyły się naprawdę, ale są prawdopodobne – mogły się wydarzyć w danych realiach historycznych. Wymogi gatunkowe powieści historycznej były różnie realizowane przez różnych autorów w różnych epokach. Pierwsze powieści historyczne pisał Walter Scott (reprezentowaną przez niego odmianę nazywamy powieścią walterscottowską) – np. „Rob Roy”, „Waverley”, „Ivanhoe”. Scott w swoich powieściach łączył wątki romansowe z rozbudowanym obrazem wydarzeń i obyczajów epoki, w której rozgrywała się akcja. Bywa, że w powieści historycznej większy nacisk kładziony jest na wydarzenia, które wydarzyły się naprawdę. Jest wtedy ona formą zbeletryzowanej historii. Takie powieści pisał na gruncie polskim Józef Ignacy Kraszewski, który miał ambicje przedstawić całą historię Polski w wersji zbeletryzowanej. Powieść historyczna może także kłaść nacisk na inne aspekty. Może np. służyć przedstawieniu pewnej ideologii (jak u Sienkiewicza). Często zbliża się do powieści awanturniczej bądź powieści sensacyjnej. Autorem takiego modelu powieści historycznej, nazywanej powieścią płaszcza i szpady jest Aleksander Dumas ojciec („Trzej muszkieterowie”, „Hrabia Monte Christo”, „Królowa Margot” i in.). Henryk Sienkiewicz taką miał wizję powieści historycznej („O powieści historycznej”): [c]Powieść historyczna nie tylko nie porzebuje być poniewieraniem prawdy dziejowej, ale może być jej objaśnieniem i dopełnieniem. Ona powlecze odpowiednią barwą szare mury wzniesione przez historię, ona wypełni odpowiednio ich szczeliny, odtworzy na mocy analogii odarte przez czas ornamenta, odgadnie to, co być mogło, wygrzebie, co zostało zapomniane, i nie przekraczając zdarzeń dziejowych, może ułatwić ich zrozumienie. I może, bo odtworzy duszę człowieka lat minionych, jego namiętności, sposób myślenia; pokaże nam go, jak rzekłem wyżej, nie w mroku grobowej krypty, ale w świetle słonecznym. Co jeśli uczynić zdoła, będzie w całym znaczeniu wyrazu – i powieścią, i historią.

Historia w Krzyżakach Tło historyczne Zakony krzyżowe powstały w XI wieku, w związku z organizowanymi wtedy wyprawami krzyżowymi do Ziemi Świętej. Z czasem zakony krzyżackie stały się bardzo potężne, do największych należeli templariusze. Zakon Krzyżacki powstał stosunkowo późno, pod koniec XII wieku (w 1191); był on przeznaczony dla rycerzy niemieckich. Z Palestyny Krzyżacy przenieśli się na Węgry, gdzie od tamtejszego króla dostali kawałek ziemi, w zamian za nawrócenie pogańskiego plemienia Kumanów. Ponieważ jednak na zajętym terytorium usiłowali oni utworzyć własne państwo, zostali przez króla Węgier wygnani.

interesowała się kulturą i sztuką. Sienkiewicz stosunkowo wiernie odtwarza wydarzenia historyczne – śmierć przy porodzie królowej Jadwigi (1399). potem się z nim sprzymierzył. Postacie historyczne powieści Obraz postaci historycznych. Z powodu literackiej kreacji ich charakter jest często przedstawiony inaczej. w którym uczestniczą Maćko i Zbyszko (1401) i końcową bitwę pod Grunwaldem (1410). Władysław Jagiełło Jagiełło przedstawiony jest w powieści jako człowiek nieokrzesany. Witold. Na Litwie w imieniu Jagiełły sprawował rządy jego brat Witold. córka Kiejstuta. Krzyżacy podbijali te ziemie przez 50 lat. w otoczeniu swojego dworu. Ulrich von Jungingen pragnął wojny i doprowadził do jej wybuchu. Jego następca. który w 1224 roku oddał Zakonowi w dzierżawę ziemię chełmińską. Była kobietą wesołą. a zarazem pomagającą Zbyszkowi i Danusi w potrzebie. Nowsze badania historyczne wykazują. Akcja „Krzyżaków” obejmuje około jedenastu lat. Znanym jej dziełem jest odnowienie założonego przez Kazimierza Wielkiego uniwersytetu. opiekunka Danusi. niż miało to miejsce w rzeczywistości. zajęli Gdańsk. Ma dar prorokowania. powstanie na Żmudzi. nie zawsze odpowiada źródłom historycznym. Nie zadowolili się też jedynie Prusami.Z pomocą przyszedł im książę Konrad Mazowiecki. lubiącą zabawę. wygrana przez wojska Jagiełły. jak ukazuje go Sienkiewicz tuż przed bitwą pod Grunwaldem. szykując się do wojny z Tatarami zawarł pokój z krzyżakami i oddał im Żmudź. strzelając z kuszy na szarżującego na nią tura. Początkowo w sojuszu z Krzyżakami walczył z Jagiełłą. królowa Polski Jadwiga kreowana jest w powieści na świętą. jest wzorem wszystkich cnót chrześcijańskich. że Jadwiga żyła jak każda normalna monarchini. Witold Brat Jagiełły. Lubiła podróże. Anna Danuta Księżna mazowiecka. Nie był on także człowiekiem aż tak pokojowym. którzy bardzo nękali polskie ziemie. Był to doświadczony w bojach wojownik. a bardziej wyidealizować postać. Sienkiewicz posłużył się tutaj faktami – niekoniecznie prawdziwymi – przedstawionymi w „Kronice” Długosza. wyłaniający się z powieści. konsekwentny wódz. krewki dzikus. Potem jednak zmienił zdanie. książę Litwy. Punktem kulminacyjnym wojny była stoczona pod Grunwaldem 15 lipca 1410 roku bitwa. w zamian za co rycerze mieli pomóc mu w podbiciu i chrystianizacji plemion pogańskich – Prusów i Jaćwingów. zwanego później na cześć jej i Jagiełły Jagiellońskim. ale wyprzedził ich Władysław Jagiełło. Tworząc postać Jadwigi chciał więc Sienkiewicz mniej trzymać się prawdy historycznej. Na łowach popisała się niesamowitą sprawnością. Jadwiga. co nie jest zgodne z prawdą. rozgrywa się w latach 1399-1410. sprzymierzył się z Jagiełłą i poparł powstanie Żmudzinów przeciwko Zakonowi. który – zdając sobie sprawę z potęgi Królestwa Polskiego – nie chciał z Polską wojny. oraz ziemię chełmińską. polowania. W powieści poznajemy go jedynie z relacji niebezpośrednich. Swe zainteresowania kierowali ku Litwie. W 1397 roku zmarł wielki mistrz krzyżacki Konrad von Jungingen. żona księcia Janusza. odcinając Polsce dostęp do morza. żyje jak surowa mniszka. który przyjął chrzest i połączył się unią polityczną z Polską. po ich zajęciu utworzyli tam własne państwo. .

Zgorzelice. należące do Zakonu Krzyżackiego. Latem roku 1401. zdobytych podczas bitwy pod Grunwaldem – 15 lipca 1410 roku. Bogdaniec i Spychowo. Poza wymienionymi w powieści pojawiają się jeszcze inne postaci historyczne: wielcy mistrzowie krzyżaccy Konrad i Ulrich von Jungingen. W roku 1407 umiera Konrad von Jungingen – wielki mistrz krzyżacki. że złoży u jej stóp trzy pawie czuby zerwane z hełmów Krzyżaków. Zbyszko z Bogdańca.Janusz. które wiązały z historią ówczesnej Polski. Powała z Taczewa. a dwa lata później (w 1409) rozpoczyna się wojna pomiędzy Królestwem Polskim a Zakonem Krzyżackim. ślubując. Czas i miejsce akcji „Krzyżaków” Precyzyjne ustalenie czasu akcji powieści Henryka Sienkiewicza: „Krzyżacy” jest możliwe dzięki wykorzystaniu przez autora wydarzeń historycznych. w tym Malbork i Szczytno. opisanych w utworze należy wymienić: Tyniec – w tynieckiej gospodzie „Pod Lutym Turem” dochodzi do spotkania powracających z wojny na Litwie Maćka z Bogdańca i Zbyszka z dworem księżnej Anny. W toku powieści można odnaleźć również inne wydarzenia z dziejów Polski. To tu Zbyszko dostrzega Danusię Jurandównę i zostaje jej rycerzem. że w tamtych czasach Mazowsze nie należało do Polski. . a autor wykorzystał w niej autentyczne miejsca. między innymi: Kraków. Płock. kończąc się w chwili złożenia przed polskim władcą chorągwi krzyżackich. które umożliwiają sprecyzowanie przebiegu akcji. kiedy to za zasługi odniesione w bitwie pod Płowcami dziad Zbyszka z Bogdańca otrzymał od króla Władysław Łokietka herb rodowy i ziemie bogdanieckie oraz rok 1466. książę mazowiecki W powieści poznajemy go przede wszystkim jako sprawiedliwego pana. na kilkanaście dni przed narodzinami córki króla Władysława Jagiełły i Jadwigi w dniu 22 czerwca tegoż roku i obejmuje dziesięć kolejnych lat. w którym panowanie nad ziemiami Zakonu i Malborkiem przejął polski król. stanowiąca jednocześnie zakończenie „Krzyżaków”. Akcja dzieła rozpoczyna się latem 1399 roku. Z miejsc historycznych. Zyndram z Maszkowic. dobrze obeznany z ich charakterem ze względu na bliskie sąsiedztwo. słynny polski rycerz średniowieczny Zawisza Czarny. zostaje odnaleziona Danusia Jurandówna. sprzyjającego Polakom – trzeba pamiętać. które wyznaczają ramy czasowe utworu. Żmudź na Litwie oraz ziemie. Prus i Litwy. Nieubłagany wróg Krzyżaków. porwana przez Krzyżaków pod koniec roku 1399. której finałem jest bitwa pod Grunwaldem. kiedy odbywały się walki pod Kownem na Litwie. w których brał udział główny bohater dzieła. Miejscem akcji „Krzyżaków” są tereny Królestwa Polskiego. Fabuła powieści Henryka Sienkiewicza obejmuje rok 1331. Miejsca fikcyjne i historyczne w „Krzyżakach” Akcja powieści Henryka Sienkiewicza: „Krzyżacy” została osadzona w realiach średniowiecznej Polski.

Ciechanów – do ciechanowskiego zamku. Szczytno – do Szczytna przybywa Jurand na rozkaz braci zakonnych. aby oczekiwać na narodziny córki króla Władysława Jagiełły i królowej Jadwigi oraz aby młodzieniec mógł w pojedynkach zdobyć pas i ostrogi rycerskie.Kraków – do Krakowa Zbyszko i Maciek przybywają. należąca do Zycha. które stanowią główny trzon akcji dzieła: . Bogdaniec – rodowy majątek Maćka z Bogdańca. Okolice Kowna na Żmudzi – w okolice Kowna przybywa Zbyszko w poszukiwaniu Danusi i tu odnajduje ją po wielu miesiącach. Tu stary rycerz zostawił Zychównę pod opieką księżnej Aleksandry. przyjaciela Maćka z Bogdańca. Tu również dochodzi do potajemnego ślubu Zbyszka z Jurandówną. pojmania i okaleczenie Juranda. skazujący młodziana na ścięcie. należącego do księcia Janusza. przybywa Zbyszko w poszukiwaniu Danusi i dworu księżnej Danuty. który następnie dziedziczy Zbyszko. „Krzyżacy” – główne wątki W powieści Henryka Sienkiewicza: „Krzyżacy” można wyodrębnić kilka wątków. Tu. Tu Zbyszko zostaje rannym podczas polowania. w którym Zbyszko odnalazł Jurandównę. z którym chce się pojedynkować. Tu również – jakiś czas później – zjawia się Jurand i wszyscy dowiadują się. aby upokorzyć się przed nimi i błagać o oddanie córki. po ataku Zbyszka na niemieckiego posła. prosząc go o pomoc w odzyskaniu Danusi. który po śmierci Zycha miał zaopiekować się dziewczyną. Na krakowskim rynku Danusia ratuje Zbyszka z rąk kata. odbywa się proces. W twierdzy dochodzi do walki rycerza z Krzyżakami. są: Spychów – gród należący do Juranda. a rycerze zakonni obmyślają plan porwania Danusi. narzucając mu na głowę biały welon. Grunwald – na polach pod Grunwaldem rozgrywa się wielka bitwa wojsk polsko-litewskich z armią krzyżacką. Zgorzelice – wieś sąsiadująca z Bogdańcem. Sieradz – do Sieradza przybył Zbyszko w poszukiwaniu dworu księżnej Anny. Malbork – do Malborka przybywa Zbyszko. aby stanąć przed wielkim mistrzem. Miejscami fikcyjnymi. że Danusia została porwana. Przasnysz – w pobliżu grodu mieścił się zamek księcia Janusza. Płock – do Płocka przybywają Maćko i Jagienka w poszukiwaniu opata. Tu poznaje rycerza de Lorche. stworzonymi przez Sienkiewicza na potrzeby dzieła.

lecz on nie zwraca na nią uwagi.1. należący do księcia mazowieckiego Janusza. Zygfryd de Löve popada w obłęd. Zemsta Juranda ze Spychowa na Zakonie Krzyżackim – wątek ten obejmuje dzieje Juranda. uzyskuje od księcia zgodę na ślub i młodzi potajemnie pobierają się. po tragicznej śmierci ukochanej żony podczas najazdu Krzyżaków na dwór. W przypływie rozpaczy zabija Danvelda i Gotfryda. Zbyszko wyrusza w świat. Po wielu latach jej uczucie do Zbyszka zostaje odwzajemnione i młodzi pobierają się. zostaje okaleczony z ramach zemsty za śmierć Rotgiera. Tam rycerz zostaje oszukany. że Jurand staje się człowiekiem pobożnym. który przeznaczył jedyną córkę Bogu. na wieść. Dziewczyna zakochuje się w młodzieńcu od pierwszego wejrzenia. Dzieje konfliktu polsko-krzyżackiego – wątek ten. mający na celu złamanie Juranda i porywają jego jedyną córkę. którzy napadają na przygraniczne . jak Jurand zwraca mu wolność. dziewczyna jest chora i nie rozpoznaje go. przetrzymuje Danusię. Osiemnastoletni młodzieniec zakochuje się w ślicznej pannie od pierwszego wejrzenia i zostaje jej rycerzem. że złoży u stóp ukochanej trzy pawie czuby. podstępnie łamany przez działania Krzyżaków. 3. Rotgiera i Gotfryda. Danusię. aby wypełnić złożoną jej obietnicę i zdobyć pawie pióra z hełmów rycerzy krzyżackich. który. Między obiema stronami zatargu panuje pozorny pokój. dochodzi do ich ponownego spotkania. Zrozpaczony młodzieniec przez wiele miesięcy szuka ukochanej. stanowi tło powieści Henryka Sienkiewicza. że Jurand wzywa córkę do Spychowa. Wkrótce okazuje się. Jurand zjawia się w twierdzy. Na ślub młodych nie zgadza się jednak Jurand. 4. że Danusia została uprowadzona przez Krzyżaków. 5. Nieopatrzny atak na posła niemieckiego doprowadza do skazania Zbyszka na ścięcie. mając nadzieję. Jagienka zostaje dwórką księżnej płockiej i wyrasta na piękną pannę. W drodze do Spychowa umiera. Zaciekły i niezwyciężony rycerz stał się postrachem Krzyżaków. Z rąk kata ratuje go Danusia. poświadczając tym samym. pozostając wiernym Danusi Jurandównie. Zygfryda de Löve. Po kilku miesiącach rozłąki. pojmany i okaleczony przez Zygfryda de Löve. którzy knują podstępny plan. pozostawiając Zbyszka w głębokim smutku i żałobie. porywają córkę rycerza i zmuszają go do stawienia się w Szczytnie. zmuszając Juranda do stawienia się w Szczytnie. 2. oparty na wydarzeniach historycznych. odnajdując spokój w modlitwach do Boga. zwraca wolność swemu oprawcy i do dnia śmierci wiedzie żywot pokutnika. obiecując. zerwane z hełmów rycerzy Zakonu Krzyżackiego. Po śmierci młodej żony. który ginie w pojedynku z rąk Zbyszka z Bogdańca. Dzieje miłości Jagienki i Zbyszka – wątek obejmuje historię miłości Jagienki i Zbyszka. przez wiele lat pragnął pomścić swoją krzywdę nie potrafiąc znaleźć ukojenia dla swojego cierpienia. wożąc ją wszędzie ze sobą w ciemnej kołysce. Cierpienie i śmierć Danusi sprawiają. Ranny w czasie polowania Zbyszko. a kiedy odnajduje ją. w czasie których Zbyszko odrzuca miłość Jagienki i pozostaje wiernym Danusi. którzy po odrzuceniu przez księcia Janusza ich skarg na Juranda ze Spychowa. Historia miłości Zbyszka z Bogdańca i Danusi Jurandówny – wątek ten obejmuje tragiczne losy miłości Zbyszka i Danusi. Pojmany przez Zygfryda. która wedle staropolskiego zwyczaju zarzuca na głowę młodziana biały welon. W końcu zostaje pochwycony przez Zbyszka i popełnia samobójstwo po tym. Młodzian dopiero po jej śmierci wypełnia złożoną wcześniej obietnicę i składa na jej trumnie obiecane pawie czuby. Po śmierci Rotgiera. której ślubował miłość. że jest on jej narzeczonym. Spisek braci Zakonnych przeciwko Jurandowi – wątek ten obejmuje wydarzenia związane z podstępnym planem Hugo von Danvelda. lecz zostaje przez nich upokorzony i oszukany. że Krzyżacy oddadzą mu Danusię.

początkowo korzystna dla Zakonu. ale często mściwym. okrutnym i wybuchowym. odważny. że w zamian oddadzą mu córkę. Dla wybranki serca (Danusi) jest w stanie zrobić bardzo wiele. a następca wielkiego mistrza. grabieżą ziemie Żmudzi i Prus. rezygnuje z zemsty. jest zaradna. aby bratanek zrezygnował ze złożonych dziewczynie ślubów. Okazuje się wierny w miłości. żeby ożenił się z zaradną Jagienką niż z delikatną Danusią. bohaterski. Fikcyjni bohaterowie Krzyżaków Obok postaci historycznych w powieści znajdziemy wiele postaci wymyślonych przez Sienkiewicza: Zbyszko z Bogdańca Zbyszko jest w powieści wzorem idealnego rycerza – jest honorowy. służący ojczyźnie. czasem ma problemy z powściągnięciem ich. oddany swoim ideałom. który. Jest wcieleniem czystości i niewinności. Jest piękna. Jest to rycerz bez skazy. nie ukrywa swoich emocji. Dokonane przez Zygfryda okaleczenie dopełnia jego losu – przestaje być rycerzem także fizycznie.grody. Jagienka jest już prawie kobietą. Na początku w sposób bezwzględny mści się na Krzyżakach za zamordowanie żony. Ma dworne obyczaje. w powieści nie miała okazji dojrzeć jako kobieta – zmarła przedwcześnie. Wojna. gra na lutni i śpiewa rzewne piosenki. krzepka i zwinna. Maćko z Bogdańca Maćko także jest wielkim rycerzem. przebacza swoim katom. staje się nieudolnym starcem. Mniej obchodzą go rycerskie ideały. Danusia Danusia jest młodą. Jurand ze Spychowa Jurand jest postacią dynamiczną – w toku powieści obserwujemy jego wewnętrzną przemianę. Wtedy żyje już tylko dla Boga. przebacza swoim prześladowcom. kończy się klęską Krzyżaków podczas bitwy pod Grunwaldem. chce. Chce dla Zbyszka jak najlepiej. znający życie i podchodzący do niego bardziej praktycznie niż Zbyszko. ma jednak pewną wizję jego przyszłości – woli. urocza. Miłość do córki była jedynym pozytywnym uczuciem. Jagienka Jagienka jest dziewczyną zupełnie inną niż Danusia – dwie główne bohaterki „Krzyżaków” zostały dobrane na zasadzie kontrastu. Jest otwarty i uczciwy. ale także kocha bezgranicznie córkę. To córka prawdziwego rycerza. Jest to człowiek w kwiecie wieku. Ulryk sukcesywnie dąży do wojny z Polską. delikatna. dwunastoletnią dziewczyną. Porwanie i cierpienie córki zmienia go nie do poznania – dla niej gotów jest na upokorzenie i cierpienie. konsekwentny i gotów do poświęceń. jakie w nim zostało. Oddaje Krzyżakom swoje własne życie licząc na to. a bardziej dobro majątku rodzinnego. Po śmierci Konrada von Jungingena konflikt pogłębia się. Jest podobny do Chrystusa. ale już o innym charakterze. która nie daje sobie w kaszę dmuchać. wisząc na krzyżu. . Jurand jest rycerzem prawym.

zarówno fikcyjni. którymi wyróżniał się ten stan pośród rycerstwa ówczesnej Europy. okazuje się ideałem średniowiecznego rycerza – szlachetnym. Zbyszko. miała przypominać o dawnej świetności Polski. doznanych ze strony Krzyżaków i w obliczu wojny z Krzyżakami wykazują się walecznością oraz niezłomnością. wątku. drobny szlachcic – ziemianin. przywiązany do ojcowizny. Uosobieniem cnót rycerskich jest Maćko z Bogdańca. że cieszyli się oni dobrą sława w całej Europie. Jest rozważny. silni. obejmującego dzieje miłości Zbyszka i Danusi i kończącego się tragicznie śmiercią dziewczyny. odwagą i prawdomównością. przywracając dawną świetność swemu rodowi. z którego prawie wszyscy mężczyźni polegli w bitwie pod Płowcami. obejmującego plan zemsty Krzyżaków na Jurandzie. który po utracie dziecka wybacza swemu oprawcy i zwraca mu wolność oraz wątku. Są świadomi krzywd. walecznym. wykreowani na potrzeby akcji dzieła. kiedy to ostatni ze spiskowców. popełnia samobójstwo. zdrowi i odporni na ból oraz trudy walki. . Polscy rycerze w powieści. jest finałowa bitwa pod Grunwaldem. wywodzący się z walecznego rodu. Sienkiewicz podkreśla. aby porywczy młodzieniec zawsze postępował z godnością i honorem. W umiłowaniu zasad kodeksu rycerskiego wychowuje swego bratanka. Drugim punktem kulminacyjnym. z którą inni rycerze nie potrafili się zmierzyć. dba o honor rycerski. a więc konfliktu pomiędzy Królestwem Polskim a Zakonem. którą pragnie utrzymać za wszelką cenę. który początkowo marzy przede wszystkim o zdobyciu pasa i rycerskich ostróg. jak i ci. Następuje wówczas rozwiązanie głównych wątków dzieła – wątku. zakończona klęską Krzyżaków i pokonaniem potęgi Zakonu. sprytny. Stary rycerz jest mężem rozważnym. Z walk ocalał jedynie jego ojciec. Wyróżniają się wiernością wobec króla i zawsze na pierwszym miejscu stawiają dobro ojczyzny. Polscy rycerze to mężczyźni rośli. Charakterystyka Polaków w „Krzyżakach” Powieść Henryka Sienkiewicza: „Krzyżacy”. de Löve. walczą honorowo i nigdy nie łamią danego słowa. To niejako narzuciło zasadę idealizacji rycerstwa polskiego w utworze. napisana ku „pokrzepieniu serc” w czasach szczególnie trudnych dla narodu polskiego. Pierwszy z nich następuje w chwili powrotu Zbyszka z Bogdańca z ciałem Danusi do Spychowa i uwolnieniem Zygfryda de Löve przez Juranda ze Spychowa. których osławione imiona można odnaleźć w źródłach historycznych. prawością. sprawni fizycznie.Punkt kulminacyjny w „Krzyżakach” W powieści Henryka Sienkiewicza: „Krzyżacy” można wyróżnić dwa punkty kulminacyjne. Zawsze starają się przestrzegać zasad kodeksu rycerskiego. dotyczącego zemsty Juranda ze Spychowa na Krzyżakach. który za swe zasługi otrzymał od króla Władysława Łokietka ziemię bogdaniecką i herb szlachecki. dotyczącym wątku historycznego dzieła Sienkiewicza. oddanym i mężnym. ukazani zostali jako ludzie odznaczający się szlachetnością. a autor – przybliżając zbiorowy obraz średniowiecznych rycerzy – kładł szczególny nacisk na cechy. starając się.

39. Przybycie do gospody księżnej Anny Mazowieckiej z orszakiem dworskim. 17. 41. Polowanie. straszliwa walka z Krzyżakami. 21. Nieodwzajemniona miłość Jagienki do Zbyszka. 38. 18. 22. wypadek Zbyszka. Próba zaatakowania posła krzyżackiego przez Zbyszka. 8. Bitwa pod Grunwaldem. 40. Wypełnienie ślubowania złożonego Danusi. 20. Powrót Maćka i Jagienki do Spychowa. Samobójstwo Zygfryda. 23. 34. Opieka Jagienki nad okaleczonym Jurandem. Próba ocalenia Zbyszka przez Maćka. 9. Pojedynek Zbyszka z Rotgierem. Spotkanie Zbyszka z Jurandem. 28. 6. 11. 16. Pojawienie się w gospodzie w Tyńcu Maćka i Zbyszka wracających z wyprawy wojennej. 25. podróż do Bogdańca. 3. Poszukiwanie Danusi przez Zbyszka. Śmierć królowej. 12. Wyjazd Zbyszka z poselstwem polskim do Malborka. Udział Zbyszka w walkach na Żmudzi z zakonem krzyżackim. 13. Przygotowanie do wojny. Odbicie Danusi więzionej przez Zygfryda. 10. 43. Podróż Maćka i Jagienki w poszukiwaniu Zbyszka i Danusi. 42. 7. 4.Krzyżacy . Powrót Zbyszka i Maćka do Bogdańca . 2. 33. Okrutna zemsta Zygfryda na Jurandzie za śmierć Rotgiera. 29. Przekazanie Danusi wiadomości o chorobie ojca. Powrót Zbyszka do Bogdańca. 31. 36. Odkrycie podstępu Krzyżaków. 5. 15. 14. 35. Gniew Juranda. 37. Śmierć Danusi w drodze do Spychowa. Polowanie na niedźwiedzia. Ślubowanie Zbyszka. Spotkanie Zbyszka i Jagienki u księżnej mazowieckiej. Uwięzienie Zbyszka. Walka Zbyszka z Krzyżakami na Żmudzi. Pasowanie Zbyszka na rycerza i jego potajemny ślub z Danusią. 26.plan wydarzeń 1. Wyjazd Zbyszka na Mazowsze do Danusi. 24. 30. 32. Upokorzenie Juranda w Szczytnie. 27. Przebaczenie Zygfrydowi przez Juranda. Ocalenie Zbyszka przez Danusię. 19. księżnę Annę i znanych rycerzy. Ślub Zbyszka i Jagienki. Znalezienie okaleczonego Juranda przez Jagienkę i jej towarzyszy podróży. Śmierć Juranda. Pojedynek Maćka z Lichtensteinem. Zmiana we władzach zakonu krzyżackiego.wielkim mistrzem Ulrich von Jungingen. Choroba Maćka.

podstępni. Warto przytoczyć słowa księżnej Anny Danuty: Nie przejedna Zakonu ni słaby. W „Krzyżakach” przeplatają się ze sobą cztery wątki: .wątek Juranda ze Spychowa . Jestże na świecie zakon.Kompozycja Krzyżaków Wszystkie powieści historyczne Sienkiewicza przedstawiają charakterystyczny schemat kompozycyjny. ale ich przewaga moralna nad czarnymi charakterami sprawia. bezwzględni. O ważności zakonu świadczy już sam tytuł. zapatrzeni w swój jedyny cel. hipokryci. co jest czynione na chwałę zakonu. kłamcy. Uważają. jest dla niego najistotniejsza. że autor chciał zwrócić czytelnikom uwagę na to.wątek historyczny – historia konfliktu polsko-krzyżackiego Obraz zakonu krzyżackiego przedstawiony w Krzyżakach Charakterystyce zakonu krzyżackiego poświęcone jest w powieści bardzo dużo miejsca. dlaczego Sienkiewicz nie nadał jakiegoś innego tytułu. Obóz. waleczny i mężny. Wszystko i tak kończy się dobrze – Zbyszko żyje długo i szczęśliwie u boku Jagienki. Bohaterowie powieści wielokrotnie wypowiadają się negatywnie o Krzyżakach. takie jak porwanie. należący do „wrogiego” obozu (Krzyżacy). Widać to np. oto wojną i zdradą. Są to fanatycy. że odnoszą moralne zwycięstwo. Kto im dobrze czyni. jakie oni od polskich książąt otrzymali – a jakże się wypłacili? Oto nienawiścią. temu się złem wypłacą. Można zastanawiać się. Mimo że nie mają już właściwie kogo chrystianizować. próżno samej Stolicy Apostolskiej się na nich skarżyć. zabójstwo. ni mocny. który by w innych królestwach takie dobrodziejstwa otrzymał. okaleczenie. Często co innego mówią. Śmierć Danusi rozwiązuje także intrygę miłosną rywalizujących o serce Zbyszka dwóch panien. a cała historia kończy się happy endem. przedstawiona w utworze. I próżno wyrzekać. nadal najeżdżają ziemie polskie i litewskie – są chciwi bogactwa. którą porywa rywal. nie podlega ocenie moralnej. w scenie spotkania Kunona Lichtensteina ze Zbyszkiem – Krzyżak mówi o miłosierdziu i przebaczeniu. zazwyczaj młody.wątek miłosny Zbyszka do Danusi . cieszący się sympatią autora (Zbyszko z Bogdańca) kocha się w pannie. że to. a co innego czynią. odnosi zwycięstwo. okrutni. ziem. a potem postępuje niezgodnie z tymi wartościami – w perfidny sposób doprowadza do skazania młodzieńca. chciwi. bo słabym gardzą. W imię chrześcijaństwa popełniają najcięższe grzechy.wątek miłosny z Jagienką . Wprawdzie w „Krzyżakach” nie jest on dosłowny – Danusia i Jurand giną. Przedstawiciel jakiegoś „dobrego” obozu (w „Krzyżakach” są to Polacy). bohater negatywny. gdyż oni w . mocnego zaś do upadku przywieść usiłują. oto grabieżą ziem. któremu sprzyja autor. choćby „Tragiczne dzieje Zbyszka i Danusi”? Wydaje się. Obraz zakonników jest zdecydowanie negatywny: są to ludzie źli. że wizja zakonu.

że chcą od siebie gniew potężnego króla za to. co uczynili na Litwie. odwrócić.zatwardziałości i pysze żyjąc nawet papieża rzymskiego nie słuchają. W sercach zawsze jednak myślą o zagładzie Królestwa i całego plemienia polskiego. Przysłali niby teraz poselstwo na połóg królowej i na spodziewane chrzciny. ale tylko dlatego. .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful