You are on page 1of 28

Id do

Spis treci
Przykadowy rozdzia
Katalog ksiek

Fotografia cyfrowa.
Dla seniorw
Autor: Aleksandra Tomaszewska
ISBN: 978-83-246-2845-2
Format: 158235, stron: 176

Katalog online
Zamw drukowany
katalog
Twj koszyk
Dodaj do koszyka
Cennik i informacje
Zamw informacje
o nowociach
Zamw cennik
Czytelnia
Fragmenty ksiek
online

Kontakt
Helion SA
ul. Kociuszki 1c
44-100 Gliwice
tel. 32 230 98 63
e-mail: helion@helion.pl
Helion 19912010

Nigdy nie jest za pno odkryj w sobie talent!


Retro i modern, czyli dlaczego warto zamieni aparat analogowy na cyfrowy
Osiokowi w oby dano, czyli jak wybra dobr cyfrwk i nauczy si jej uywa
Magiczne pudeeczko, czyli co potrafi Twj aparat i jak wykorzysta jego moliwoci
Dumny jak paw, czyli jak podrasowa zdjcia i pokaza je znajomym
Aparat cyfrowy, jeszcze kilka lat temu traktowany raczej jak nowinka techniczna, dugo pozostawa
w tyle za analogowym pod wzgldem jakoci zdj, a dzi bezceremonialnie wypiera z rynku
swojego starszego kuzyna. Fotografie wykonywane przy uyciu cyfrwki s ju naprawd znakomite,
a ponadto atwo mona je podretuszowa, wywoa, wydrukowa, przesa e-mailem, zamieci
w galerii internetowej i wykorzysta na tysic innych sposobw. Kady z nich wart jest
wyprbowania, a zatem do dziea!
Fotografia cyfrowa. Dla seniorw to podrcznik, ktry pomoe Ci zorientowa si w gszczu
ofert i moliwoci, a take pokae, dlaczego warto pj z duchem czasu i odkry w sobie
zapalonego fotografa. Pozwoli bez trudu przesi si na nowy sprzt, wskae jego mniej
i bardziej zaawansowane funkcje, zapozna z najlepszymi technikami wykonywania zdj ludzi,
przyrody i architektury, pejzay w wietle dziennym i wieczornym oraz makrofotografii. Podpowie
Ci, jak poprawi nie do koca udane zdjcie i podrasowa udane, a potem wysa je przez Internet
do Twoich przyjaci. To atwiejsze, ni Ci si wydaje. Czas w kocu ruszy na owy!
Wybr aparatu cyfrowego
Moliwoci wspczesnych cyfrwek
Techniki fotografowania
Fotografowanie ludzi i przyrody
Dobre zdjcia z wakacji
Poprawianie nieudanych zdj
Prezentowanie zdj znajomym
Drukowanie fotografii
Wzbud zachwyt i zazdro caego otoczenia!

Spis treci
1. Dlaczego fotografia cyfrowa?

Fotografia cyfrowa a fotografia analogowa_ ___________ 7


Budowa aparatu cyfrowego_________________________ 9

2. Jak wybra aparat cyfrowy?

17

3. Co potrafi mj aparat?

31

Typy aparatw cyfrowych__________________________


Mam ju aparat czy to wszystko?_ ________________
Wyposaenie dodatkowe__________________________
Statyw? To chyba co dla profesjonalistw, prawda?____
Automatyczne funkcje aparatw____________________
Proste fotografowanie, czyli tryby tematyczne_ _______
Inne funkcje aparatw____________________________
Pomiar wiata? Czy ja naprawd
musz to wszystko wiedzie?!_ _____________________
Rozwizywanie podstawowych problemw __________

20
24
27
29

32
37
40
42
44

4. Jak fotografowa?

49

5. Jak fotografowa ludzi?

69

6. Jak fotografowa przyrod?

85

Jak trzyma aparat?_______________________________


Kompozycja_ ____________________________________
Jak ustawia ostro?_ ____________________________
Jak fotografowa ruch?____________________________
Co to jest gbia ostroci?__________________________
wiato_ ________________________________________

50
52
58
60
63
65

Dzieci___________________________________________ 71
Pozowanie_ _____________________________________ 74
lub, chrzciny, komunia, spotkanie rodzinne__________ 79
Zwierzta_ ______________________________________ 86

Natura__________________________________________ 91
Makrofotografia_________________________________ 100

7. Jak robi dobre zdjcia


na wakacjach?

109

8. Jak poprawi nieudane zdjcia?

133

9. Jak pokaza zdjcia znajomym?

153

10. Jak drukowa zdjcia?

169

Pora roku ma znaczenie_ _________________________


Ustawianie aparatu______________________________
Pejzae_ _______________________________________
Pejzae miejskie i architektura_____________________
Panorama to atwiejsze, ni przypuszczasz________
Kompozycja zdj plenerowych____________________

110
111
112
115
123
124

Google Picasa program do obrbki zdj_ ________ 135


Cyfrowa ciemnia________________________________ 141
Jak zmieni rozmiar zdjcia, nie tracc jakoci?_______ 154
Wysyanie zdj w wiadomociach e-mail_ __________ 158
Udostpnianie zdj w sieci WWW
Picasa Web Albums____________________________ 160

Drukowanie z programu
Podgld obrazw i faksw systemu Windows_ _______ 171
Drukowanie z programu Google Picasa_ ____________ 175

Jak robi dobre zdjcia


na wakacjach?
Pora roku ma znaczenie_______________________ 110
Ustawianie aparatu___________________________ 111
Pejzae_____________________________________ 112
Pejzae miejskie i architektura__________________ 115
Panorama to atwiejsze, ni przypuszczasz_____ 123
Kompozycja zdj plenerowych_ _______________ 124

Jak robi dobre zdjcia na wakacjach?

Pora roku ma znaczenie


Kada pora roku jest dobra, aby wykona pikne zdjcie pejzaowe.
Niektre pejzae atrakcyjnie wygldaj wiosn, latem bd jesieni, ale
kada pora roku charakteryzuje si czym, co odrnia j od innych, jeli
chodzi o warunki do robienia zdj (rysunek 7.1).
Wiosna

Cecha charakterystyczna: intensywna wieo zieleni


Najciekawsze elementy: niebo, wiosenna burza, ciekawe ksztaty
chmur, kontrast midzy zieleni rolin a bkitem nieba

Lato

Cecha charakterystyczna: dugi dzie umoliwia robienie zdj


przy naturalnym owietleniu do pnych godzin
Najciekawsze elementy: rnokolorowe szachownice pl, intensywny kolor morza

Jesie

Cecha charakterystyczna: urozmaicone niebo i poranne mgy


Najciekawsze elementy: ki pokryte porann mg, ciekawe kompozycje barwne tworzone przez lasy pokryte kolorowymi limi,
grzyby

Zima

Cecha charakterystyczna: przy krajobrazie rwnomiernie pokrytym niegiem mona uzyska stonowane, jednobarwne zdjcia;
soce znajduje si nisko nad lini horyzontu, co powoduje, e
cienie s dusze
Najciekawsze elementy: pokryte szronem drzewa, onieone gry
kontrastujce z bkitem nieba

110

Rysunek 7.1. Kada pora roku ma swoje charakterystyczne cechy, ktre


warto podkreli, fotografujc krajobraz

Podnoszc aparat do oka, rzadko zastanawiamy si, czy powinien by


ustawiony poziomo, czy pionowo. Wyboru dokonujemy zazwyczaj intuicyjnie. Jednak warto pamita, e odpowiednie ustawienie aparatu
jest zalene od tematu zdjcia oraz od rozoenia elementw tworzcych
fotografowany obraz. Jest kilka prostych zasad tworzenia kompozycji,
o ktrych warto pamita:

Ustawianie aparatu

Ustawianie aparatu

Obiekty majce ksztat poduny i pooone poziomo wzgldem linii


horyzontu powinny by fotografowane w poziomie, aby zmieciy si
w kadrze. Jest to ustawienie stosowane najczciej w fotografii pejzaowej.

Jeli fotografowany obiekt

ustawiony jest poprzecznie


do linii horyzontu, to najbardziej naturalny w takiej
sytuacji bdzie kadr pionowy. Pozwala to na takie
rozmieszczenie elementw
na zdjciu, aby nie powstay due, puste przestrzenie
po bokach fotografowanego
obiektu (rysunek 7.2).

Przechylenie aparatu pod k-

tem 45 stopni spowoduje, e


linia horyzontu bdzie biega
ukonie, co da w efekcie bardzo plastyczn i dynamiczn
fotografi.

Dobry efekt daje umiesz-

Rysunek 7.2. Obiekty ustawione


poprzecznie do linii horyzontu naley
fotografowa w kadrze pionowym
111

czenie w kadrze obiektu, za


ktrym wzrok bdzie poda. Moe to by krawd
budynku lub droga. Wzrok
bdzie poda za dan lini,
rejestrujc kolejno obiekty
przedstawione na zdjciu
(rysunek 7.3).

Jak robi dobre zdjcia na wakacjach?


Rysunek 7.3. Droga jest elementem fotografii tworzcym lini, za ktr
poda wzrok

Pejzae
Kluczem do wykonywania dobrych zdj krajobrazowych jest waciwe
owietlenie i kompozycja zdjcia. Niestety, w przypadku zdj krajobrazowych musisz dostosowa si do waciwoci i kierunku zastanego
wiata. Najlepsze wiato do zdj krajobrazowych jest rano i wieczorem,
poniewa soce znajduje si nisko na niebie, a kolor wiata jest cieplejszy
i bardziej przyjemny. Rano i wieczorem pojawiaj si rwnie mgy, co
nadaje zdjciom bardziej tajemniczy charakter (rysunek 7.4). Gdy soce
stoi wysoko na niebie, cienie s krtkie, przez co fotografowane obiekty
wydaj si bardziej paskie.
Jeli chcesz, aby soce byo elementem obrazu, musisz zwrci szczegln uwag na intensywno wiata, gdy automatyczny pomiar wiata
moe zosta w duym stopniu zafaszowany przez promienie soneczne
wiecce wprost w obiektyw.

112

Przygotowania do wykonania zdjcia powinny rozpocz si od obserwacji przyrody i wczucia si w nastrj fotografowanej sceny. Zastanw si,

Pejzae

Rysunek 7.4. Mga na zdjciu nadaje scenie tajemniczy charakter

jaki nastrj ma oddawa wykonane


zdjcie:

przyjazny kolory s intensywne, soce nie znajduje si zbyt


wysoko na niebie,

tajemniczy zdjcie jest wykonywane rano lub wieczorem, gdy


pojawia si mga,

romantyczny zdjcie jest wy-

konywane przed zachodem soca lub przed zmierzchem,

dramatyczny na niebie znaj-

duj si ciemne chmury lub tem


fotografowanej sceny jest wzburzone morze (rysunek 7.5).

113

Rysunek 7.5. Pokryte


chmurami niebo nadaje
fotografii dramatyzmu

Jak robi dobre zdjcia na wakacjach?

Jednak pochmurny dzie nie nadaje si zbytnio do wykonywania zdj


pejzaowych, poniewa pokryte chmurami niebo ma odcie szaroci
i nie jest ciekawym elementem krajobrazu. W taki dzie lepiej wybra
si do lasu, gdzie rozproszone przez chmury wiato nie tworzy mocnych
kontrastw. Dziki temu bdziesz mg sfotografowa szczegy, ktre
zwykle s ukryte w cieniu utworzonym przez przewiecajce przez licie
mocne wiato soca stojcego wysoko na niebie.
Nastpnie zwr uwag na zachowanie zasady zotego podziau: do
czci kadru. Doskonaym przykadem mog by zdjcia wykonywane
nad morzem dla ciszej czci krajobrazu, czyli dla morza, i
dla lejszej czci, czyli nieba jednym sowem: wicej nieba i chmur
ni play i wody.
Warto rwnie kierowa si zasad mniej znaczy wicej. Oznacza to,
e musisz podzieli fotografi na trzy gwne elementy: pierwszy plan,
to i opraw, a nastpnie wybra to, co jest najwaniejsze. Zacznij od
wybrania gwnego motywu, a nastpnie dobierz pozostae dwa elementy.

114

Punkt widzenia to kolejny, bardzo wany element zdj krajobrazowych.


Spojrzenie na scen z innego punktu widzenia moe cakowicie zmieni
j pod wzgldem formy, koloru, kierunku owietlenia. Moesz podkreli
pierwszy plan lub skupi uwag na odlegych elementach. Nie do przecenienia
jest efekt uzyskiwany przez odbicie w wodzie pozwala on na powtrzenie gwnych elementw krajobrazu, jak gry czy niebo. Zmiana punktu
widzenia i nieregularno odbicia
w wodzie daj nieskoczon ilo
moliwych efektw (rysunek 7.6).
Podczas wykonywania zdj
krajobrazu nieodzowny staje si
statyw, ktry pozwala zachowa
poziomy horyzont, waciwie
skomponowa ujcie i unikn
poruszenia przy ustawieniu
dugiego czasu nawietlania.
Natomiast uycie teleobiektywu w poczeniu ze zblieniem
pozwala zlikwidowa zbyt due
puste obszary midzy elementaRysunek 7.6. Podwojenie krajobrazu
przez sfotografowanie odbicia w wodzie mi, co zdarza si, gdy korzystadaje zawsze bardzo ciekawy efekt
my z obiektywu szerokoktnego.

Tematem zdj architektonicznych mog by nowoczesne budynki i zabytkowe budowle, elewacje i wntrza. Ale niestety kady z tych rodzajw
fotografii wymaga osobnego podejcia. Nie ma reguy, ktr mona by
zastosowa do wszystkich zdj architektury, poniewa kady budynek jest
inny. Najwaniejszym zadaniem jest podkrelenie
charakterystycznych cech
obiektu stylu architektonicznego, wygldu,
kontrastu z ssiadujcymi
budynkami. Jeli odpowiednio oddana zostanie
perspektywa i podkrelone zostan najwaniejsze
elementy, to fotografowany obiekt nabierze ycia,
a efekty mog zaskoczy
nawet samego fotografa
(rysunek 7.7).

Pejzae miejskie i architektura

Pejzae miejskie i architektura

Poniewa budynki bardzo si rni, sposb


fotografowania musi by
dostosowany do charakteru obiektu, warunkw
owietleniowych oraz Rysunek 7.7. Przy fotografowaniu architektury
nie ma gotowego przepisu na udane zdjcie
efektu, ktry chcemy
uzyska. Podczas fotografowania pejzay miejskich i budynkw naley zwrci szczegln uwag
na kompozycj kadru, poniewa w miecie znajduje si wiele elementw,
ktre mog na ni wpywa i wprowadza chaos do obrazu.
Mona jednak okreli podstawowe zasady, ktrymi naley si kierowa
podczas fotografowania architektury:

Soce nie moe by wysoko ostre wiato spowoduje, e na zdjciu

115

powstan due kontrasty, przez co szczegy znajdujce si w cieniu


bd cakowicie niewidoczne, a gzymsy bd rzucay dugie cienie
na elewacj budynku. Stojce wysoko na niebie soce wprowadzi do

Jak robi dobre zdjcia na wakacjach?

zdjcia dramatyzm, jednak dobrze, jeli jest on zamierzonym celem fotografa, a nie przypadkowym efektem. Korzystne dla zdj architektury
jest wiato poranne, ktre jest agodne i wystarczajco mikkie, aby
uzyska pcienie, a widoczne w tle niebo pozostaje ciemnoniebieskie.
Najlepiej, gdy promienie soca ukonie owietlaj interesujcy nas
motyw, wydobywajc jego faktur. Im bardziej z boku pada wiato,
tym bardziej plastyczne s ciany i cay budynek (rysunek 7.8).

Rysunek 7.8. Zwr uwag, aby soce nie byo zbyt wysoko im bardziej
z boku pada wiato, tym bardziej plastyczne s ciany i cay budynek

Zachowaj odpowiedni odlego fotografujc budynek, powiniene


znajdowa si w odlegoci rwnej poowie jego wysokoci, co pozwoli
Ci unikn efektu walcych si cian. Jeli chcesz wyeksponowa jedynie fragment budynku, nadal warto znajdowa si w wikszej odlegoci
i zrobi odpowiednio due zblienie. Dziki temu zmniejszy si kt
widzenia aparatu, przez co linie budynku nie bd si zbiegay w jego
grnych partiach.

Zdjcia od dou jeli chcesz eksperymentowa, moesz podej


116

cakiem blisko do budynku i zrobi zdjcie od dou. Dziki temu


fasada bdzie si przedstawiaa jeszcze bardziej imponujco (rysunek 7.9).

Uyj filtru polaryzacyjnego


jeli chcesz, aby na zdjciu
byo widoczne to, co dzieje
si za oknami budynku.

Udane zdjcia w wieczornym

Pejzae miejskie i architektura

Rysunek 7.9. Jeli podejdziesz


cakiem blisko do budynku
i sfotografujesz go od dou,
fasada bdzie si przedstawiaa
niezwykle imponujco

wietle zdjcia wykonane


wieczorem gwarantuj uzyskanie soczystych kolorw,
ale pamitaj, e wieczorn
sesj naley zaczyna pnym popoudniem, kiedy budynki wyranie odcinaj si
od nieba. Najlepszym wiatem jest wiato padajce na
fasad budynku pod ktem
prostym. Budynki z zachodzcym w tle socem prezentuj si bardzo okazale.

Oprcz pory dnia i owietlenia ogromnie wany jest staranny dobr


punktu widzenia i odpowiedniej ogniskowej. Pozwoli to na pokazanie
faktury i zestawienia kolorw poszczeglnych detali architektonicznych
oraz tworzonej przez nie kompozycji. Kadr moe zosta podzielony
na kontrastujce ze sob czci
lub tworzy abstrakcyjny wzr.
Zmiana punktu widzenia moe
cakowicie zmieni obraz obiektu, szczeglnie jeli zmienione
zostanie rozmieszczenie pierwszego i dalszych planw (rysunek 7.10).

117

Rysunek 7.10. Zestawienie


kontrastujcych ze sob
obiektw zawsze daje na zdjciu
ciekawy efekt

Jak robi dobre zdjcia na wakacjach?

Zalecan metod jest sfotografowanie budynku na wprost, a nastpnie


naley sprbowa znale inny sposb jego przedstawienia, na przykad podchodzc do niego bliej lub zmieniajc kt patrzenia. Jak ju
wspominaam, istnieje zasada mwica, e dla zdj architektury aparat
powinien znajdowa si w odlegoci rwnej mniej wicej poowie wysokoci fotografowanego budynku. Pozwoli to unikn bdu popenianego
bardzo czsto przez pocztkujcych fotoamatorw, czyli efektu walcych
si cian. Jeli chcesz wykona najlepsze zdjcie danego obiektu, sprbuj
fotografowa go o rnych porach dnia i roku, w rnych warunkach
atmosferycznych i owietleniowych. To pozwoli Ci wybra najlepszy
sposb jego przedstawienia.
Szczeglnie atrakcyjnym elementem kompozycji architektonicznej s pokryte specjaln
powok szyby, ktre stanowi
specyficzn powierzchni luster.
Jeli luster jest odpowiednio
duo, moesz wykona zdjcie
stojcego naprzeciwko budynku odbijajcego si w ich powierzchni.

Rysunek 7.11. Bywa, e


sfotografowanie charakterystycznego
detalu daje lepszy efekt ni
fotografowanie caej budowli

Czsto budynki zawieraj tak


charakterystyczne detale, e
sfotografowanie ich oddaje
charakter budowli lepiej ni jej
pene ujcie (rysunek 7.11). Fotografujc miasto, moesz skupi
si na detalach zamiast na caych budynkach i w ten sposb
przedstawi struktur architektoniczn danej okolicy. Stworzenie takiego reportau moe by
bardzo ciekawym wiczeniem.

Wntrza

118

Do fotografowania wntrz niezbdne s nastpujce elementy:

statyw,
obiektyw szerokoktny.

Podczas fotografowania wntrz powanym problemem technicznym


jest stosunek iloci wiata padajcego z okien do iloci wiata owietlajcego ciany. Najszczliwszym rozwizaniem jest fotografowanie
plecami do okna, czyli zgodnie z kierunkiem padajcego wiata (rysunek
7.12). Jeli jest to niemoliwe, naley zastosowa redni ekspozycj dla
wiata z okien i wiata odbitego od cian. Moesz rwnie sprbowa
przewietli szczegy w oknach, a wntrze dowietli za pomoc lamp
byskowych. wiato lampy dobrze jest odbi od ciany znajdujcej si
za aparatem lub ewentualnie od sufitu. Jednak naley pamita, e wykorzystanie naturalnego owietlenia
z okien daje przyjemniejszy dla oka
efekt ni dowietlanie za pomoc
lamp byskowych. Szczeglnie e
dodatkowe sztuczne wiato moe
zniszczy atmosfer wntrza.

Pejzae miejskie i architektura

Naley pamita, e o obiektywu powinna by prostopada do paszczyzn


pionowych, gdy w przeciwnym razie mona uzyska efekt karykaturalnego znieksztacenia wntrza.

Naturalne owietlenie o niewielkim


nateniu oraz may otwr przysony, ktry pozwala uzyska du
gbi ostroci, wymuszaj stosowanie dugich czasw nawietlania
i uycie statywu w celu uniknicia
poruszenia aparatu.
Czsto konieczna jest zmiana aranacji wntrza na potrzeby fotografii,
dziki czemu bdzie ono wygldao
na zdjciu naturalnie. Jeli to moliwe, warto rwnie pomyle o usuniciu z niego niektrych elementw
oraz uwypukleniu innych (jak np.
schodki, wyposaenie pokoju), ktre
nadaj mu charakteru (rysunek 7.13).

119

Jeli wykonujesz zdjcie wntrza


przez szyb, od ktrej odbija si
wiato, to musisz uy filtru polaryzacyjnego, aby zneutralizowa

Rysunek 7.12. Wntrza najlepiej


fotografowa plecami do okna, czyli
zgodnie z kierunkiem padajcego
wiata

Jak robi dobre zdjcia na wakacjach?


Rysunek 7.13. Fotografujc wntrze, zastanw si, czy bdzie potrzebna
zmiana aranacji, aby wygldao ono na zdjciu bardziej naturalnie

ten efekt. Refleksw wiata moesz si pozby podczas obrbki na


komputerze.

Wieczorne i nocne zdjcia

120

Moment, w ktrym zapada zmrok, jest okrelany jako magiczna godzina.


wiato na niebie powoli ganie, obiekty nabieraj rowego odcienia
zmierzchu. Zdjcia wykonywane o tej porze charakteryzuj si bardzo
duym kontrastem barwnym (rysunek 7.14). Szczeglnie ciekawe moe
by zestawienie intensywnego koloru nieba ze wiatami latar ulicznych,
wiate samochodowych, neonw sklepowych oraz wiate owietlajcych
budynki takie zdjcie bdzie yo bogactwem barw.
Najwikszy wpyw na zdjcia architektury ma wiato i punkt widzenia.
Owietlenie moe diametralnie zmieni wygld sceny. Wykonaj zdjcie
panoramy miasta w cigu dnia. Z pewnoci bdzie ono przedstawiao
rozgardiasz, niead, brud. Bdzie niezwykle dynamiczne. Powtrz to samo
ujcie o zmierzchu lub noc. Charakter zdjcia ulegnie cakowitej zmianie
przez dodanie wiate neonw i przejedajcych samochodw. By moe
zaskoczy Ci rwnie, jak ostro mosty i kontury budynkw bd si od-

cinay od ciemniejcego nieba.


Wieczr jest szczeglnie dobr
por do fotografowania budynkw (rysunek 7.15). Przygotowania do wykonania fotografii
naley rozpocz ju pnym
popoudniem od zamocowania
aparatu na statywie. Najlepszym
momentem do wykonania zdjcia jest chwila, gdy w budynku zostan zapalone wszystkie
wiata, a niebo zrobi si granatowe. Naley pamita, e ludzki wzrok szybko przyzwyczaja si do
ciemnoci, rozszerzajc renice, wic lepiej zacz robi zdjcia wczeniej.

Pejzae miejskie i architektura

Rysunek 7.14. wiato zmierzchu


pozwala wykona zdjcia, ktre
charakteryzuj si bardzo duym
kontrastem barwnym

Gwn cech charakterystyczn nocnych zdj jest bardzo wysoki kontrast. Wynika to z faktu,
e o ile ludzkie oko jest w stanie
poradzi sobie z wyrnieniem
szczegw owietlonego od
wewntrz budynku i cakowicie ciemnej fasady, to aparat nie
jest w stanie zarejestrowa takiej rozpitoci tonalnej. Dlatego nocne zdjcia najlepiej jest
wykonywa o zmierzchu, kiedy
wiato nieba rozwietla nieco
cienie zdjcia wygldaj wtedy bardziej realistycznie ni te
wykonane, gdy jest ju cakowicie ciemno.
Noc jest doskona por do wykonywania pejzay miejskich,

121

Rysunek 7.15. Wieczr to pora, gdy


moesz wykona bardzo ciekawe
zdjcia miasta

Jak robi dobre zdjcia na wakacjach?

jednak moesz je robi wycznie przy uyciu statywu. Czas potrzebny


do poprawnego nawietlenia matrycy jest na tyle dugi, i niezbdne jest
uycie stabilnej podstawy dla aparatu. Nie naley stara si skraca czasu
nawietlania przez zwikszenie czuoci efektem bdzie powstanie
duego szumu cyfrowego, a zdjcie wykonywane z rki i tak bdzie
poruszone.
Zalet dugiego czasu nawietlania noc jest efekt rozmazania wszystkich
poruszajcych si przedmiotw (rysunek 7.16). Dziki temu zdjcie stanie
si bardzo plastyczne, poniewa reflektory przejedajcych samochodw
utworz na nim dwukolorowe (biae od przednich reflektorw i czerwone
od tylnych) smugi wiata.

Rysunek 7.16. Noc, gdy zdjcia wymagaj dugiego czasu nawietlania,


uzyskasz efekt rozmazania poruszajcych si przedmiotw

122

Inn sztuczk jest fotografowanie miasta noc po deszczu mokre ulice


i chodniki odbijaj wiata neonw i wystaw, rozwietlajc ciemno nocy.
Ludzie fotografowani noc powinni by umieszczeni w kadrze w taki
sposb, aby owietlao ich wiato wystaw sklepowych lub wiato neonw
odbite od mokrego chodnika naley unika grnego owietlenia, jak
neony lub latarnie. Jego ostry, kierunkowy charakter powoduje, e na
twarzy w okolicy oczu i nosa pojawiaj si gbokie cienie.

czc w jedno seri specjalnie wykonanych zdj, moesz stworzy


w peni panoramiczn fotografi. Oczywicie podstawowym wymogiem
podczas robienia zdj, ktre maj zosta zoone w panoram, jest uycie
statywu. Dziki temu kolejne zdjcia bd wykonywane z tego samego
miejsca, a zmieni si jedynie nieznacznie kt. Zastosowanie standardowego obiektywu lub krtkiego teleobiektywu uatwia pniejsze czenie
zdj. Fotografujc, po kadym zdjciu obracamy aparat na statywie
w paszczynie poziomej, tak aby w kadrze pozostao okoo 30 procent
poprzedniego ujcia. Naley rwnie zwrci uwag na pomiar wiata
i postara si, aby wszystkie zdjcia byy nawietlone w rwnym stopniu
(rysunek 7.17).

Panorama to atwiejsze, ni przypuszczasz

Panorama to atwiejsze, ni
przypuszczasz

Rysunek 7.17. Wykonanie panoramy wymaga uycia statywu

Wykonujc panoram nad wod, uwaaj na przemieszczajce si po


niej obiekty, takie jak aglwki, motorwki czy surferzy. Poruszaj si
one na tyle szybko, e moesz mie jedn i t sam motorwk na kilku
zdjciach, a po ich zoeniu powstanie efekt motorwki widma, ktra
jest na wp widoczna.
Zdjcia moesz prbowa skada samodzielnie (czasochonne i mao
skuteczne rozwizanie) lub za pomoc programu do obrbki grafiki
wyposaonego w funkcj tworzenia panoramy z pojedynczych zdj.
Moe to by na przykad program Photoshop, ktry posiada funkcj
dopasowywania do siebie zdj lecych na warstwach. Wykorzystuje
on zaawansowane algorytmy rozpoznawania obrazu i uycie tej funkcji
daje doskonae efekty (rysunek 7.18).
123

Rysunek 7.18. Z sieci WWW moesz pobra bezpatne programy, ktre


pozwalaj zamieni seri zdj w panoram

Kompozycja zdj plenerowych


Obramowanie
Czsto najlepszym sposobem kadrowania jest wykorzystanie naturalnych ram w postaci detali architektonicznych, ktre mog znajdowa si
na pierwszym planie lub w tle.
Mog to by okna, ukowate
drzwi, znajdujce si w oddali mosty, a nawet pnie drzew.
Obramowanie skupia wzrok na
temacie gwnym, a ponadto
daje wraenie trjwymiarowoci (rysunek 7.19). Moe rwnie dostarczy dodatkowych
informacji o temacie fotografii,
na przykad o otoczeniu czy
rodowisku. Wejcie do sklepu zwieczone dzwoneczkami
jest bardzo ciekawe i dostarcza
dodatkowych informacji na temat fotografii, ale goa framuga
drzwi ju wcale ciekawa nie jest
dlatego wybierajc okrelony
obiekt, trzeba by pewnym, e Rysunek 7.19. Uycie obramowania
dodaje on zdjciu charakteru. pozwoli nada zdjciu efekt
124

trjwymiarowoci

Ramy s wszdzie i w kadej odlegoci potrzebna Ci jedynie odrobina


wyobrani i spostrzegawczoci. Przerwa midzy drzewami na horyzoncie,
dziura w pocie, okna, drzwi, drzewa, uki wszystkie te obiekty mog
tworzy ramy, ktre uatrakcyjni wygld zdjcia.
Obramowanie niekoniecznie musi mie ostre brzegi. Mona je zmikczy
lub rozmy przez bliskie umieszenie aparatu lub uycie duej apertury
obiektywu. Obramowanie na pierwszym planie dodaje gbi, a obramowanie w tle ma tendencj do izolowania obiektu ze zdjcia. Pamitaj, aby
podczas wykonywania pomiaru wiata dotyczy on obiektu, a nie ramy.

Kompozycja zdj plenerowych

Naturalnie obramowanie pozwoli Ci rwnie umieci pionowy obiekt


w poziomym kadrze.

Kontrast
Kontrast owietlenia i powstae w ten sposb jasne i ciemne partie obrazu
daj konieczne zrnicowanie tonalne otoczenia. Ale odbir poszczeglnych tonw jest wraeniem subiektywnym. Dzieje si tak dlatego, e
ludzkie oko atwo mona wprowadzi w bd ten sam ton w pobliu
jasnego ta wydaje si ciemny, a w pobliu ciemnego ta jasny.
Jeli zdjcie zawiera przewag tonw jasnych, to przyjo si to nazywa efektem high key. Bdzie to
na przykad osoba o jasnych wosach, ubrana na biao i fotografowana na tle biaej ciany, owietlona
mikkim wiatem z przodu. Moe
to by krajobraz peen budynkw
o jasnych tonach, zimowy pejza
lub jezioro o wicie fotografowane
w chodny poranek, gdy unosi si
nad nim para, w ktrej rozprasza- Rysunek 7.20. Zdjcie
ne jest wiato wschodzcego soca z zastosowaniem efektu high key
(rysunek 7.20).

125

Zdjcie o takim efekcie ma delikatny, otwarty i optymistyczny wydwik, ktry nastraja odbiorc pozytywnie. Naley jedynie pamita, aby umieci w obrbie sceny ciemne
powierzchnie, ktre dodadz zdjciu gbi i bd stanowiy kontrast dla
jasnych partii obrazu.

Jak robi dobre zdjcia na wakacjach?

Zdjcie zawierajce przewag


tonw ciemnych jest okrelane
jako wykonane z uyciem efektu
low key (rysunek 7.21).
Zdjcia o przewadze ciemnych
tonw s przewanie wykonywane pnym popoudniem,
gdy soce znajduje si nisko
nad horyzontem, lub wieczorem,
w sabo owietlonym pomieszczeniu. Wskazane jest rwnie
uycie ciemnego ta i duego
kontrastu owietlenia. Zdjcie
wykonane z zastosowaniem tego
efektu ma dramatyczny wyraz
i daje wraenie zamknicia i tajemniczoci.

Rwnowaga

Rysunek 7.21. W zdjciu przewaaj


ciemne tony, a jedynym rdem wiata
s znajdujce si w gbi sceny okna

Zdjcie musi prezentowa rwnoczenie rnorodno i zrwnowaenie. Rwnowag zdjcia


mona uzyska przez sztywn
symetri lub zrwnowaenie
sceny poprzez umieszczenie
obiektw w odpowiednich miejscach kadru i wykorzystanie ich
rnic tonalnych (rysunek 7.22).

Rwnowag kompozycji osigniesz, aranujc ksztaty, kolory, jasne


i ciemne tony w taki sposb, e bd si uzupenia nawzajem i nadadz
przedstawionej scenie bardziej rwnomierny rozkad. Przewanie robisz
to intuicyjnie, szukajc takiej pozycji aparatu, w ktrej scena wyglda
najlepiej. Kiedy analizujesz pniej kocow kompozycj, kady zestaw
tonw ma swoj wymow, cao sceny jest osadzona na swojej osi, a kady
element jest rwnowaony przez inne.

126

Poszczeglne elementy zdjcia musz by przemylane w taki sposb, aby


przycign uwag widza zarwno treci, jak i form obrazu. Miejscowy

Kompozycja zdj plenerowych

kontrast rnica w tonie lub


kolorze, w ksztacie lub w skali
pomidzy obiektem a otoczeniem wzmacnia jego znaczenie dla sceny. Interesujcy obiekt
bdzie przyciga uwag widza,
nawet jeli zajmuje niewielki
obszar sceny. Rwnie linie, prowadzc wzrok, mog podkrela
konkretny element sceny.
Zasadniczo rozrniamy dwa
rodzaje rwnowagi w kompozycji:

Rwnowaga klasyczna

charakteryzuje si zrwnowaon i uporzdkowan


kompozycj, powtarzajcym
si ukadem linii pionowych
i poziomych, z jednym
gwnym tematem przycigajcym uwag widza
(rysunek 7.23).

Rwnowaga dynamiczna

Rysunek 7.22. Rwnowag na zdjciu


mona uzyska na wiele sposobw

charakteryzuje si przesuwaniem wzroku widza w obrazie


od jednego elementu do drugiego w sposb uporzdkowany. Przewanie potrzebne
s do tego co najmniej dwa
elementy jeden z nich
jest umieszczony w mocnym
punkcie, a drugi dopenia go
i rwnoway, znajdujc si
w drugim mocnym punkcie.
Przydaje si rwnie rni-

127

Rysunek 7.23. Kompozycja


na zdjciu jest zrwnowaona
symetrycznie

ca odlegoci od obiektywu, co
wpywa na skal prezentowanych obiektw (rysunek 7.24).

Kolor
Jestemy otoczeni przez kolory, a dziki fotografii cyfrowej
odwzorowanie otaczajcej nas
kolorowej rzeczywistoci nie
nastrcza wielkich problemw.
Jednake jeli Twoje aspiracje
wykraczaj poza pstrykanie fotek, musisz nauczy si postrzega barwy, patrzc na nie pod
rnym ktem, oraz analizowa
sytuacje, w ktrych kolory ze
sob harmonizuj i w ktrych
si gryz. Od tego zaley nastrj
zdjcia, ktre powstaje.

128

Barwy wpywaj na nastrj


w dwojaki sposb. Moe to by
czysto psychologiczne oddziaRysunek 7.24. Rwnowaga dynamiczna ywanie jednego dominujceutworzona pomidzy obiektem
go koloru lub zestawienie kilznajdujcym si na pierwszym planie
ku kolorw. Kolor jest jednym
i obiektem znajdujcym si w tle
z gwnych narzdzi tworzenia
nastroju zdjcia (rysunek 7.25).
Zestaw zblionych do siebie i lekko przytumionych kolorw daje zrwnowaony efekt, a ostre, kontrastujce kolory daj wraenie wibrowania.
Zasad jest takie zestawianie kolorw, aby zwikszy ekspresj zdjcia,
zachowujc jednak zgodno z tematem. Moe to oznacza konieczno
zmiany punktu widzenia w celu wyeliminowania niepodanych i podkrelenia wybranych odcieni. Ogromnie wan rol odgrywa w tej sytuacji
owietlenie, ktre potrafi w znaczcy sposb zmieni odcie obiektu.
Wykonujc zdjcie sonecznego zauka pnym letnim popoudniem,
uzyskasz efekt nasonecznienia i nagrzania sceny. Odbijajce si od cian
mikkie wiato bdzie wpywao na koloryt sceny, nadajc zdjciu optymistyczny nastrj. Natomiast wykonujc zdjcie pomalowanej na nie-

Kompozycja zdj plenerowych

Rysunek 7.25. Trudno przeceni wpyw koloru na nastrj zdjcia

biesko i owietlonej bladym jarzeniowym wiatem poczekalni szpitalnej,


uzyskasz zimny i raczej negatywny charakter sceny.
Kolor znaczco wpywa
na sposb odbioru zdjcia. Nisko pooone,
przedwieczorne soce
nadaje zdjciu ciepy,
zotawy odcie. Z fotografii emanuje nastrj
spokoju (rysunek 7.26).

129

Mwic o kolorach,
naley zapozna si
z podstawowymi okreleniami technicznymi
wykor z y st ywany mi
w opisie lub porwnywaniu barw. Kolor to
dugo fali, ktr ludz- Rysunek 7.26. Kolor moe znaczco wpyn na
kie oko rozrnia jako sposb odbioru zdjcia. Nisko pooone, wieczorne
niebieski lub czerwony. soce nadaje zdjciu ciepy, zotawy odcie

Jak robi dobre zdjcia na wakacjach?

Cay zestaw czystych kolorw powstaje przy rozszczepieniu biaego


wiata w pryzmacie. Dodanie do czystego koloru czerni, bieli lub szaroci zmienia jego nasycenie, przez co staje si on ciemniejszy, bardziej
wyblaky lub poszarzay. Zmieniajc nasycenie kolorw podstawowych,
uzyskuje si kolory porednie, jak rowy czy oliwkowy.
Kady kolor ma rwnie okrelon intensywno uzalenion od owietlenia. Barwy s bardziej intensywne w soneczny dzie i mniej intensywne
w pochmurne popoudnie. Przytumione lub nienasycone kolory mog
wystpowa w caym zakresie tonalnym albo jedynie w obszarze jasnych
(high key) lub ciemnych (low key) tonw. Zdjcia wykonane z wykorzystaniem efektu high key zyskuj przy obiektach w pastelowych barwach,
owietlonych rozproszonym wiatem z przodu, natomiast zdjcia wykonane z wykorzystaniem efektu low
key wygldaj lepiej, gdy fotografowana scena prezentuje ostre barwy
i jest kontrastowo owietlona.

130

Rysunek 7.27. W fotografii


krajobrazowej warto uy
powierzchni wody (morza lub
jeziora) jako duej paszczyzny
jednolitego koloru

Wprawne posugiwanie si kolorem umoliwia otrzymanie obrazu


sprawiajcego wraenie zwartej caoci mimo rnorodnoci ksztatw i form elementw tworzcych
scen. Czsto warto wykona zdjcie tylko dla samego koloru albo
zestawienia kolorw. Ciekawe
efekty daje zestawienie obiektw
o zgaszonych kolorach i podobnym
nasyceniu barwnym lub komponowanie zdjcia tylko w jednym
lub dwch kolorach o rnych
stopniach nasycenia w zestawieniu z jego achromatyczn reszt.
W fotografii krajobrazowej warto uy powierzchni wody (morza
lub jeziora) jako duej paszczyzny
jednolitego koloru. Ten sam efekt
w mniejszej skali moesz uzyska,
fotografujc staw, oczko wodne,
a nawet kau (rysunek 7.27).

Kompozycja zdj plenerowych

Ciekawe efekty osiga si rwnie przez zaprezentowanie bezbarwnego


lub o maym nasyceniu kolorem tematu gwnego na tle mocnego koloru
ta. Dziki zasadzie kontrastu barwnego moesz uzyska odpowiedni
dramatyzm. Jednoczenie warto wiedzie, e niektre kolory bardziej
przycigaj uwag widza ni inne. I tak na przykad kolor czerwony ma
tendencj do wychodzenia do przodu, a obiekt w tym kolorze wydaje
si wikszy ni w rzeczywistoci. Tymczasem kolor niebieski optycznie
pomniejsza obiekt i daje wraenie, e jest on cofnity wzgldem pierwszego planu. Nawet jeli na zdjciu wystpuje wiele kolorw, nie musi to
koniecznie oznacza, e pojawi si wizualny baagan. Wszystko zaley od
kolorw wystpujcych w obrbie sceny, otoczenia, charakteru obiektu,
owietlenia i sposobu kadrowania. Jednak zbyt wiele ostrych barw ssiadujcych ze sob na zdjciu moe zniweczy efekt kocowy. Dlatego
naley skupi si na kilku kolorach, ktre zestawione razem
stworz efekt dysonansu. Najsilniejsze oddziaywanie ostrych
barw otrzymuje si, stosujc najprostsze zestawienia. Z natury
nasycone ciepe i zimne barwy
s wobec siebie kontrastowe,
a efekt ten jest wikszy, gdy s
one barwami dopeniajcymi
si lub le naprzeciwko siebie
w kole barw.
Bardzo dobre efekty uzyskuje si
rwnie, umieszczajc may, kolorowy obiekt na dominujcym,
szarym tle. Na przykad maa
czerwona powierzchnia moe
zrwnoway znacznie wiksz
szar powierzchni. Najlepszy
efekt osigniesz przy mglistej
pogodzie lub jednostajnych,
zgaszonych kolorach ta. W tych
warunkach rzucajcy si w oczy Rysunek 7.28. Czerwie dachu i ziele
drzew kontrastuj z szaroci murw,
kolor automatycznie zwraca
tworzc ciekaw kompozycj kolorw
uwag (rysunek 7.28).

131

Jak robi dobre zdjcia na wakacjach?

Wystarczy porwna ten sam motyw widziany pod wiato i ze wiatem.


Czasami duy element barwny moe zosta wyrniony przez odpowiednie wyuskanie go z ciemnego pierwszego planu. Scena w miecie bdzie
oywiona przez zawieszony wysoko kolorowy neon, a kolorowe wiateka
stworz wyodrbnion z czerni kompozycj kolorw (rysunek 7.29).
Mae powierzchnie odbijajce wiato mog by doskonaym rdem
koloru. Lustro wprowadzi do sceny plam odbitego wiata sonecznego,
a w kauy zobaczymy odbicie bkitu nieba.

132

Rysunek 7.29. Scena w miecie bdzie oywiona przez zawieszon na


budynku latarni, ktra tworzy plam wietln i oywia zdjcie