PRZEKLENSTWO , WSPOLCZESNEGO CZLOWIEKA

'Leczenie I" bez" II ~.lekarstw
II

PRZEKLENSTWO WSPÓLCZESNEGO CZLOWIEKA
Wydanie II, poprawione i uzupelnione

OFICYNA WYDAWNICZA

Ty tul orygillalu:
ZajJor

Przeldad: Marina Mockallo Projekt okladki: Oskar Glodowski

© Sklianskaja E. 1. 2000 Wydanie polskie "ABA"

ISBN 83-88872-33-8

Wydanie II, poprawione

i uzupelnione

Oficyna Wydawnicza "ABA" 00-521 Warszawa ul. Hoza 29/31 lok. 75, tel/fax: (022) 628 85 06; tel: 626 94 62, 626 94 63 E-mail: aba@wyclawnictwo.neostrada.pl Biuro handlowe:"Grupa A5" Sp. z o. o. 90-353 Lódtul. Kilinskiego 169a, tel/fax: (042) 674 37 95, 676 49 29 E-mail: handlowy@grupaa5.com.pl www.grupaa5.pl

Druk oprawa: P.W-P. "GRYF"

i

SA, Ciechanów,

ul. Sienkiewicza

51

pozbycie sie której zalezy w glównej mier/.ile zaparcia nie wyleczy. Czasami nawet trzeba to robic. niedostatecznie przetrawione produkty ulegaja fermentacji i gniciu.(. to choroba. pic.I}i:1i przestaje pracowac samodzielnie. musimy przedsiewziac wszystkie srodki do likwidowania zaparcia. a przeciez zajmuja one 3 miejsce na liscie przyczyn. Zaden lekarz nie dopilnuje co jemy i pijemy kazdego dnia. nie wolno czesto uzy\\ .przyzwoite. Okolo 80-90% mieszkanców krajów cyto przeklenstwo dla wspólforme patologii przewodu pokarmowego. Zaden lekarz nie bedzie za nas prawidlowo jl'... Na pielwszym miejscu dlugiej listy chorób przewodu pokarmowego znajduje sie zaparcie przy którym w jelitach zalegaja masy kalu. Sami poII my sobie szybciej od lekarza.' 'oli 3 .11111'('.\. Tylko nie mówcie: Zaparcie? Ale obrzydliwe! Topo prostu nie.czenie. a 2-3 krotnego w ciagu dnia).\.ill'. gdyz jelito szybko od nich sie Ill. nie ma ta1\11'I\'k leczacych zaparcia. ile mamy ruchu. Sposobom pozbycia sie tych zaparc poswiecona jest ta ksiazka. bowiem bez wzgledu na to jak ".1\'1v preparatów jest nam proponowanych w aptece..1 )(Iki przeczyszczajace trudno wyleczyc z zaparcia. gdy nie mamy regularnego stolca (przy czym nie jednorazowego.zaparcie moze wystepowac w ukIytej formie. ale mówic trzeba. a mnóstwo powstalych przy tym toksyn zatruwa organizm i prowadzi do rozwoju wielu ciezkich chorób. Poza tym. Lekarstwo spowoduje '. Osobe naduzywaja1. Mozna oczywiscie. . W zwiazku z tym. j.'. powodujacych nowotwOly. NII'~. wilizowanych j( ):i.aparcie.'od nas samych. czy chodzic na spacer.I(' srodków przeczyszczajacych. zaparcie jest rzecza skrajnie nieprzyjemna i mówic o tym nie wypada.i'l'go wszystkiego mozemy dopilnowac tylko my sami. .ll'Iy. a taka for- Choroby ukladucierpi na jakas trawiennego.Zamiast wstepu czesnego czlowieka. Zaparcia nie sa traktowane powaznie. Po co mam o tym wiedziec? Niech o tym mysli lekarz! Owszem. w jakim jestesmy nastroju . sa zaklócenia w przewodzie pokarmowym. brac tabletki na przeI lys/.

ze nie wystarcza jednorazowe wypróznienie. którzy odzywiaja sie wedlug zasady "im wiecej i smaczniej tym lepiej". powodujacych zaparcia. które ludzie w siebie wpychajq . ale nawet nie podejrzewa. znaczna czesc mas kalowych zostaje w jelicie.pisal Paul Bregg. Czlowiek zle sie czuje. Tym. Czy mozna zapobiec zaparciom? Czy mozna sie ich pozbyc? Oczywiscie. spowodowanymi róznorodnymi zaburzeniami w trawieniu. Bardzo trudno przekonac ludzi. którzy maja regularne.ma zaparcia spotykana jest bardzo czesto. jak i dlaczego rozwija sie tak nieprzyjemna choroba. co prawda. Glówna przyczyna zaparcia jest nieprawidlowe odzywianie. zaburzajace trawienie. ale jednorazowe wypróznienia. W zwiazku z tym. jak wyglada proces trawienia. codzienne. ale trzeba poznac wroga. jak zaparcie. a jego przeswit staje sie coraz wezszy. uciskaja na sasiadujace organy. powstajacymi w skutek gnicia i fermentacji w jelicie. ze maja zaparcia. Trudno przekonac ludzi. prawidlowym odzywianiu. jeden z najwiekszych w swiecie ekspettów prawidlowego zywienia. Od niego wszystko sie zaczyna.to trzeba wiedziec. ze przyczyna ubyta jest w zaparciu. aby zrozumiec. Przy uktytych zaparciach. Wiekszosc z nas jest przekonana. przemieszczaja je i zaburzaja ich normalna prace. wlasnie z przyczyn zwiazanych z chorobami. przykleja sie do jego scianek. jest nie strawione do konca i nie wydalone pozywienie. ze "ma wszystko w porzadku". którzy nie wiedza. Stopniowo jelito grube zostaje zapchane przez kamienie kalowe. naruszaniu trawienia i zatruciu organizmu toksynami. jelito nie wypróznia sie calkowicie. aby wydalic resztki pozywienia. Glównym winowajca wszystkich nieszczesc jest zaparcie. na razie jeszcze w uktytej formie. iz przejedzenie stanowi jedna z wazniejszych przyczyn zaparcia. ze tak. Waga kamieni kalowych przechowywanych w jelicie moze dochodzic do 10-12 kg. nie zwazajac na jednorazowe wypróznienia. pracy ukladu trawiennego . Statystyki mówia. z którym chcemy walczyc. nalezy zapoznac sie z teoria o przyczynach. Wyobrazcie sobie taki worek z kamieniami w swoim brzuchu! Rozciagane przez masy kalowe jelita. traci wode i przemienia sie w kamienie kalowe. Jeszcze starozytni lekarze mówili: "jesli ojciec 4 . choruje. trudno uwierzyc. ze wiekszosc osób trafia do szpitala. którzy nie wiedza. ze winne wszystkiemu.

chowajac na jakis czas z ich pomoca symptomy cholohy. gdy przy\ 1/.1 \ \\ LilII" Il:dczy przeprowadzac plynnie. gromadzenie toksyn w organizmie. bedziemy mogli juz nie 111\ . przede wszystkim wystarczy nie l 111/. budowe przewodu pokarmowego. Nie bedzie to latwe. najpierw wydajemy pieniadze na jedzenie. czesto milosc do smacznego jedzenia przezwyciezy dazenie do zdrowia. Po zapoznaniu sie z istota problemu. o wiele latwiej przyjdzie swiadoma decyzja o zmianie swego stosunku do odzywiania. w jakim stopniu przyczyniaja sie do swoich chorób: zanieczyszczaja swój organizm przez nieodpowiednie jedzenie i picie.. poIykac pigulki. matka zawsze jest odzywianie".sze. Ludzie nie zdaja sobie sprawy. ale chorowac.. Stoimy przed wyborem: zdrowie czy przyjemnosc. a II 111". ze jeszcze nie stracily aktualnosci slowa Arystotelesa: Czlowiek rozsadny bardziej ceni nie to. Znany nam juz Paul Bregg napisal: 99% chorych cierpi z powodu nieprawidlowego.I" I 5 . Jednak mamy nadzieje. wkroczymy na waska.·j. o j""li w ogóle uda nam sie utrzymac przy zyciu. PrzeI\\'h 'I11Y niewole od zoladka. które nie lecza. Oczywiscie. co uwalnia go od chorób.rlivj. ale szkodli\ \ .. nienaturalnego odzywiania.llbc sie.: do nowego sposobu zycia.:wysilku trzeba w to wlozyc. stopniowo.I . Bedziemy chorowac na coraz bardziej skomIllikowane choroby. bedziemy my. Postarajmy sie w skrócie zaprezentowac mechanizm procesów trawienia. co "IJrawia mu przyjemnosc.11111 sil.'WOill1zdrowiu. a pózniej na lekarstwa. udeptana droga ku chorobom? Mozemy jesc wszystko. krok po . na tyle .. A wiec. chodzic po lekarzach. za to potem.1 i. a tylko szkodza.l/ywi:I(' sie inaczej niz dotychczas. ale to. przestrzegac zasad zdrowego odzywiania.choroby jest nie znany. zasady zdrowego odzywiania oraz przyczyny powstawania zaparc i choroby do których one prowadza.wszystkie zalecane zmiany w 1. A moze. lacznie z rakiem. Bedziemy poddawac sie ciezk1111 peracjom i w rezultacie i tak zostaniemy ruina czlowieka. co ('IKcmy i w kazdej ilosci. ale tez bardzo smacznie. Chcemy isc szcroka. szczególnie na poczatku uwolnic sie od starych tradycji i wieloletnich nawyków.II' 'WYIII. Dlatego.. z .~lby zapomniec droge do lekarzy. stac sie calkowicie zdrowym czlowiekiem. na po"I II Iloszk<. jeszcze . II <11:1d rowia dan. górska sciezkI: (1< szczytów zdrowia. Niestety. zrezygnowac z niektórych smacznych.

kroku, uwaznie wsluchujac sie w swój organizm. Kazdy z nas jest inny. Kierunek - jest ogólny dla wszystkich, a detale i niuanse sa bardzo indywidualne, dlatego podawanych jest duzo zalecen, a z nich bedziecie musieli wybrac najbardziej dla was odpowiednie. Na dlugo zatrzymamy proces starzenia sie, utracona mlodosc powróci. Powróci tez aktywnosc, energia, zniknie zmeczenie, a zycie nabierze smaku. Jesli kogos bardzo meczy zaparcie, mozna pomijajac teorie, przejsc od razu do praktyki. Kiedy zycie stanie sie latwiejsze, a sily wzrosna, przekonamy sie o skutecznosci zaproponowanych tu srodków, mozna wtedy powrócic do teorii i wówczas swiadomie wypracowac swoja strategie i taktyke. A wiec troche teorii. Kogos to znudzi - trawienie, jelita, defekacja, drobnoustroje... Szlag by to trafil! Niestety, szlag trafia nie ich, tylko nas. I dlatego radze jednak przeczytac te ksiazke od poczatku do konca, aby isc do celu swiadomie. W ogóle, z jakiegos niezrozumialego powodu malo nas interesuje, co dzieje sie z naszym organizmem. A trzeba to wiedziec, jesli postanowilismy odrzucic od siebie choroby. Nawet, jesli nie chcemy osobiscie zajmowac sie swoim zdrowiem, a postanowilismy chodzic do lekarza, skutecznosc leczenia wzrosnie i przyspieszymy proces, gdy bedziemy rozumiec zalecenia lekarza. W tym momencie nasza swiadomosc podlaczy sie do procesu leczenia i bedzie go aktywnie wspierac. W danym momencie, jesli chcemy doprowadzic do porzadku nasz system trawienny, nalezy chociaz w ogólnych zarysach poznac budowe przewodu pokarmowego, jego prace i przyczyny zaburzen. Nalezy zrozumiec, jak odbywa sie trawienie, dlaczego ono zostaje naruszone, dlaczego powstaje zaparcie? Dopiero wtedy, po uzyskaniu tej wiedzy, bedziemy mogli doprowadzic swoje trawienie, a potem i caly organizm do normalnego stanu. A wiec, wkrótce dowiemy sie, jak zbudowany jest system trawienny, co sie dzieje z pokarmem, od czego zalezy przesuniecie pokarmu przez przewód pokarmowy i w ogóle ... po co jemy? Dlaczego musimy przez caly czas jesc i uzalezniac sie od bolaczek przewodu pokarmowego?!

6

CZESC

TEORIA
PROCES TRAWIENIA OD A DO Z
JEMY, ABY ZYC

Zycie ludzkiego organizmu nie jestbez przerwy zuzywa enercesie funkcjonowania organizm mozliwe bez regularnego

dostarczania pokarmu ze srodowiska zewnetrznego. W pro-

gie, która potrzebna jest dla regeneracji tkanek i komórek. Bez przerwy tlwaja procesy rozpadania sie starych struktur i powstawania nowych przy zachowywaniu stalego srodowiska wewnetrznego organizmu. Istnieje stala potrzeba odnawiania energii i materialów budowlanych. Substancje dostarczane naszemu organizmowi razem z pozywieniem stanowia wlasnie zródlo energii i materialów budowlanych. Organizm ludzki, to wspaniale skonstruowane urzadzenie, które zamienia pozywienie w energie i budulec dla samoodnowienia. W odróznieniu od czesci kazdego mechanizmu, organy ludzkie, jak kazdej zywej istoty, dzieki ciaglemu procesowi samoodnawiania, regeneruja sie i przez dlugi czas nie ulegaja zuzyciu. W ciagu 11 miesiecy wszystkie komórki naszego organizmu zostaja odnowione. Polowa calego bialka, z którego zbudowane sa tkanki ludzkiego organizmu, w ciagu 60 dni zostaja zastapione nowymi, a bialka niektórych organów nawet w ciagu kilku dni, a nawet kilku godZin. Na przyklad, bialko blony sluzowej jelita zostaje odnawiane, co 2-3 dni, a enzymy watroby - zaledwie w 2-3 godzin. Ciagle odnawianie wszystkich struktur organizmu, jego tkanek i komórek zachodzi w procesie przemiany materii. Róznorodne produkty pochodzenia zwierzecego lub roslinne-

8

Wszystkie te skladniki sa niezbedne do normalnego przeI 'Ii 1'.ygnowac. jak najlepiej sie odzywiac. W tym celu warto zapoznac sie z rola.. dostarczaja niezbednych do zycia substancji organicznych i nieorganicznych. '1'11li' chorowac. jakie produkty warto \ I III' lVI' /."mll wygladac nasze odzywianie. I li 1" l" . z których w procesie przemiany materii powstaja nowe substancje.'.wociany. Zachodzace równolegle procesy syntezy i rozkladu. transportowane ze srodowiska zewnetrznego przez przewód pokarmowy. Rozdzial 1 ZNACZENIE PRODUKTÓW DOSTARCZANYCH DO ORGANIZMU Z POnwrnNIEM . tluszcze.1.decydowac sie na okreslona diete. musimy zastanowic sie. Do utrzymania ciaglosci procesów przemiany musimy regularnie sie odzywiac. która odgrywaja poszczególne substancje pokarmowe w funkcjonowaniu naszego 01'g:mizmu. wchodzace w sklad organizmu.1(11' 9 . Jednoczesnie substancje organiczne ulegaja rozkladowi i pozostale w tym procesie produkty przemiany zostaja wydalone do srodowiska zewnetrznego. .11 I 'csu przemiany materii.. W czasie leczenia zaparc trzeba l" .'1'.. aby nie powtarzac statych bleII. które sa :zródlem energii i substancji biologicznie aktywnych.' I.1'( '/.I. ) I H limy. mineraly (mikro i makro elementy) i .". Jednak.kl:lciproduktów zywnosciowych wchodza bialka. Przede wszystkim. wtedy przyjdZie czas na swiadoma decyzje. I '" I. któty trwa przez cale zycie.go.d. aby zapewnic nieprzerwane dostarczanie razem ze spozywanym pokarmem materialów budowlanych.l· swojego jadlospisu. gdy wszystko l' " I . stanowia jedyny proces przemiany materii. witaminy.l. .III. II'<) 1. z rygorystycznych ograniczen w odzywianiu mozna \XI \ '. .

ze wegetarianie zyja dluzej. niz bialka. nerkach lub jelicie. Zycie udowadnia. ze dzienna norma spozycia bialka wynosi 80-100 g. lecz nie najbardziej niezbedne. Do tego. Badania wykazaly równiez. nawet rany u nich goja sie szybciej. Do niedawna uwazano. to znaczy. powinna byc odszczepiona grupa aminowa. czy zwierzece? Czy nasz organizm da sobie rade bez miesnych pokarmów? Czy bialko pochodzenia zwierzecego jest szkodliwe dla zdrowia? Czy konieczne jest spozywanie bialka codziennie i w kazdym posilku? Na kazde z tych pytan trzeba sobie odpowiedziec. wazne sa wlasciwie nie same bialka. Wazne sa wlasnie aminokwasy. by zachowac zdrowie? Badania wykazaly. maja wieksza wytrzymalosc i kondycje. Badania naukowe przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych wykazaly. witaminy. Mikroelementy.BIALKA Jaka ilosc bialka musimy spozywac? Które bialka sa lepsze . Blednym jest twierdzenie. i które moga byc uzyskiwane. zbedne aminokwasy powinny zostac dezaminowane. co dodatkowo obciaza te organy. ze normy spozywania bialka sa zawyzone. Naturalnie jest potrzebne.roslinne. dietetycy zmniejszaja ja do 55-60 g. specjalisci medycyny naturalnej mówia o 30-50 g bialka dziennie. ze od nich w watrobie. Naukowcy proponuja podwoic ja (doprowadzic do 50-60 g). tluszcze i weglowodany sa nie mniej potrzebne. 10 . musza jeszcze zostac rozszczepione na aminokwasy. jak i roslinnego. ze zmniejszenie zawartosci bialka w pokarmach prowadzi do przedluzenia zycia. ze dzienna norma bialka dla wiekszosci osób doroslych wynosi 30 g. substancje mineralne. Niewykorzystane. Okazuje sie. z któlych organizm buduje wlasne bialka. Ue bialka trzeba zjadac w ciagu dnia. tak z bialek pochodzenia zwierzecego.l. ze tylko nie znaczna czesc wszystkiCh aminokwasów powstalych wskutek rozszczepienia dostarczonego z pokarmem bialka. zostaje wykorzystane przez organizm do syntezy nowego bialka. ze bialko stanowi najwazniejszy skladnik pozywienia.

banany. ogórki. bób. niezastapionych aminokwasów. problem z niezastapionymi aminokwasami przestaje istniec. Zaleta pokarmu roslinnego jest równiez to. które pomagaja w trawieniu pokarmu. mikro i makroelementy oraz enzymy. dostarcza organizmowi weglowodany. które buduja swoje bialko z bialka roslinnego. witaminy. Najczesciej uzywane argumenty sympatyków bialka pochodzenia zwierzecego: Istnieje 8 niezastapionych aminokwasów. Bialka pochodzenia roslinnego sa zdrowsze. ale kombinacja z kilku roslin daje mozliwosc otrzymania wszystkich niezbednych. a oni wciaz zyja. kukurydze. ryz. podobnie jak wszystkie ssaki. którzy spozywaja mieso. poza tym nie zostawiaja po sobie tyle odpadków. Badania wykazaly.roslinne. Zawarte sa one tylko w bialkach pochodzenia zwierzecego. Najwazniejsze argumenty wegetarian: Bialka roslinne rzeczywiscie nie zawieraja wszystkich niezbednych aminokwasów. które nie moga byc syntetyzowane w organizmie czlowieka. Stronnicy diety miesnej twierdza jednak. a nawet zyja dluzej niz ludzie. Ta teza juz zostala obalona. kapuste. Jesli wlaczyc do swojego jadlospisu marchew. niu bialka roslinnego. Miliony wegetarian dawno by juz umarlo. ze oprócz bialek. W kazdej roslinie brakuje konkretnych aminokwasów. dlatego bialka zwierzece nalezy koniecznie wlaczyc do swojego jadlospisu. czy zwierzece Dyskusje na ten temat nie koncza sie. Czlowiek. czyl~ miesa ssaków. Najbardziej wartosciowe bialka to bialka zawarte w miesie. jak bialka zwierzece. nasiona slonecznika. moze syntetyzowac niezbedne mu bialko nie z drugich rak. nie potrzebujac do ich przetworzenia tyle energii. ze 11 . orzechy. lepiej i latwiej przyswajalne. z amiOOKw-asówotrzymanych po rozszczepiejak czynia to ssaki. lecz w taki sam sposób. pomidory.Jakie bialka sa bardziej wartosciowe . rybie i mleku. kalafior. poniewaz posiadaja wszystkie niezastapione aminokwasy. ze drobnoustroje przebywajace w jelicie czlowieka wytwarzaja wszystkie niezastapione aminokwasy. gdyby pozywienie roslinne nie zaopatlywalo ich w niezastapione aminokwasy. fasole.

w sytuacji, gdy ilosc spozywanego miesa jest ograniczona, czlowiek nie bedzie mial sil do wykonywania nawet zwyczajnych, codziennych obowiazków. Czy to prawda?

Czy organizm bedzie wystarczajaco silny bez miesnego pozywienia?
Kraza jeszcze falszywe przekonania, ze bez bialka zwierzecego, z zwlaszcza bez miesa, czlowiek nie bedzie mial ani sily, ani energii. W rzeczywistosci wszystko jest calkowicie na odwrót. Kazde bialko zwierzece w procesie jego trawienia odbiera nam zdrowie i sily. Bialko nie tylko nie daje energii, a wrecz ja odbiera. Na trawienie zwierzecego bialka organizm przeznacza 6 razy wiecej energii, niz na trawienie weglowodanów i 2,5 razy wiecej, niz na trawienie tluszczów. Z tego powodu organizm nie wykorzystuje bialek jako iródla energii, poniewaz taka energia za drogo go kosztuje. Przy spozywaniu zwierzecego bialka duzo energii idzie nie tylko na trawienie, ale i na wydalenie odchodów, których po bialkach zostaje bardzo duzo. Poza tym organizm musi spalic nadmiar bialka, w przeciwnym razie nie przyswojone bialka przemienia sie w substancje toksyczne. Do tego celu organizm zuzywa bardzo duzo energii, w rezultacie brakuje jej na prawidlowe trawienie weglowodanów i tluszczów. Okazuje sie, ze im wiecej spozywa sie miesa i innych bialek zwierzecych, tym wiecej potrzeba energii do ich przyswajania i zniszczenia niepotrzebnych organizmowi zbednych ilosci oraz na wydalanie toksycznych odchodów, które powstaja przy trawieniu. Bialka roslinne przyswajane sa z mniejszymi kosztami energetycznymi, odchodów po nich powstaje mniej, co sprzyja zachowaniu energii. Wszystko co zostalo powiedziane, bardzo namacalnie ilustruje nastepujacy przyklad. Lew, który zywi sie wylacznie miesem, potrzebuje do regeneracji sil 20 godzin snu na dobe, a orangutan, zywiacy sie tylko roslinami, potrzebuje jedynie 6 godzin snu. Ale czy zuzycie duzej ilosci energii to jedyna szkoda wyrzadzana organizmowi przez bialka zwierzece?

12

Czy nadmiar bialka zwierzecego wyrzadza nan.\ krzywd ? Tak, jesli spozywamy je w nadmiarze. W czasacL - sre d mOWlecza lJ. , . e.
na Dalekim Wschodzie wiezniów skazanych na s lnlerc 'k anUlono . . tylko gotowanym miesem. Po 28 dniach nieszczes",.,dCY umiera l'l na . .. . skutek zatrucia toksynami, które powstaly przy t rawlen1U mIesa. Mieso nie zawiera blonnika i dlatego bardzo wolt" przesuwa SIe . 110 w jelicie, gnije, a nagromadzona gnilna mikroflOh"a h amuJe fun k . ,cjonowanie korzystnej mikroflory. W taki sposób " powstaje zmiana normalnej flory baktelyjnej, co natychmiast wy",. l uje zaparcIe. . wO . Spozywanie wiekszej ilosci bialka zwierzecego Pl\owa d'Zl d o na d wagi, podwyzszenia kwasowosci, powstawani~. '\ nowotworow,' . osteoporozy, próchnicy, zaparc. Inaczej pracuje sy~s t em nerwowy I czasami powstaja stany neurotyczne oraz agresje. k -. b ez przyczy\\]Je ny, gladiatorów karmiono miesem. Mieso, to glówny czynnik rozwoju takich chorób Jak sc h orzema. . kregoslupa, stawów, ukladu sercowo-naczynio\\ l veao, /zw aszcza nadcisnienia i miazdzycy. Przeciez w miesie, rybi . b l/k' ta jest duza ilosc tluszczu i cholesterolu. /l)YYe u, zawarMleko pelnotluste jest prawie tak samo szko\~l' lwe Ja k mIeso. . . 'l Zawartego w mleku wapnia nie wystarcza dla t raWlenla b'la lk a . . dostarczonego z mlekiem. Brakujacy wapn org~ . . 'nlzm uzys k uje z wlasnych kosci i zebów. W rezultacie amator 01\ e k a na b aWla SIe . . . osteoporozy i traci zeby. Spozywanie mleka, jak II;"... I mIesa powo~z duje zaparcia. Jednym slowem, zmniejszenie zawal\.. S CIb'la lk a ZWIeto . . rzecego w pozywieniu wzmacnia zdrowie i prze(~l uza ZYCIe. . . . ~ Poza tym, wiekszosci produktów pochodzenia. . ZWlerzeceao nIe b mozna jesc na surowo. Mieso nalezy równiez r1luao aotowac, , a 'I wiele bialek i aminokwasów w procesie obróbki t ermlczneJ . zostao .b je zniszczonych, nabywa przy tym wlasciwosci 1(.'k . v sycznyc h I wyrzadza wielka krzywde organizmowi, po prostu ',<:atruwa go. Nie bez powodu te narody, które zywia sie sur~ . wiele zdrowsze, niz wiekszosc ludZi, którzy spozywak mIeso gotowane.o ~ mIesem sa
''11-

Czy konieczne nalezy codziennie spozywac

lJl

. "alk o zwlerzecer .,

Amatorzy miesa oczywiscie przytakna· W takjll'l raZIe ja k wyt lu.. / macza fakt, ze w czasie glodówki leczniczej, ktor" moze trwa c po. ~ nad miesiac, zdrowie nie tylko nie pogarsza sil' a le przeCIwme, .. ')
13

znacznie sie polepsza; poziom bialka we krwi nie zmienia sie, chociaz organizm bialka nie otrzymuje. Dzieje sie tak dlatego, poniewaz bialka w naszym organizmie znajduja sie w stanie dynamicznej równowagi, ciagle przechodza z jednej fazy do drugiej i stale sie zmieniaja. Stare bialka rozkladaja sie, a z powstalych aminokwasów syntetyzuja nowe. W taki sposób organizm wykorzystuje kilkakrotnie wlasne bialka i aminokwasy. A wiec, mozna sie nie mattwic i nie spozywac produktów bialkowych codziennie, bez wzgledu na to, ze organizm potrzebuje bialka codziennie. Znajdzie on zródlo bialka wewnatrz. Juz wiemy, ze bialka zawarte sa we wszystkich naturalnych produktach (w roslinach, owocach, warzywach, nasionach). Organizm otrzyma bialko, nawet w tym wypadku, jesli przez 2-3 dni w tygodniu bedziemy jesc tylko owoce i warzywa. Zdrowie na tym tylko zyska. Odpedzajcie od siebie natretne mysli, które nie daja wam spokoju: "skqd mój organizm otrzyma niezbedne mu bialka"? Co tydzien zróbcie 1-2 dni przelWY w spozywaniu bialek zwierzecych.

2. TLUSZCZE Dlaczego potrzebne sa nam tluszcze?
TIuszcze sa niezbedne dla normalnego funkcjonowania organizmu. Przede wszystkim sa one zródlem energii (do 80% energii, która tracimy przy wykonywaniu ciezkiej pracy fizycznej uwalnia sie przy utlenianiu tluszczów i produktów ich rozszczepiania). Przy nadmiarze tluszczów powstaje magazyn tluszczowy, któty zalega w tkance podskórnej, w tkance lacznej, która otacza organy wewnetrzne. Ten magazyn organizm zawsze moze uruchomic w charakterze zródla energii przy ochlodzeniu, glodzie lub przy intensywnym obciazeniu fizycznym. Otaczajacy organy wewnetrzne tluszcz, zapewnia cieplo chroni te organy, jak równiez netwy i miesnie od zimna i uszkodzen mechanicznych. Ostatnie badania wykazaly, ze przy wylaczeniu tluszczów z pozywienia, skraca sie dlugosc zycia, zwalnia sie wzrost, hamuje sie synteza bialka w organizmie, obniza sie jego odpornosc, pogarsza sie przyswajalnosc wapnia, magnezu, karotenu. Takze rozpuszczalne w tluszczach witaminy A, D, E i K moga dostac sie do orga-

i

14

Osoby zdrowe. podobnie jak bialka. Niektóre rodzaje tluszczów sa biologicznie aktywne. niz tluszcze roslinne. Nie wolno przesadzac w spozywaniu tluszczów. powinny spozywac 20-25 g tluszczu zwierzecego (najlepiej masla smietankowego) dziennie zaleca sie spozywac 25 . nalezy dowiedziec sie o nich jeszcze wiecej. to w jakiej ilosci? Tluszcze sa niezbedne. W naszym pozywieniu.40 g masla roslinnego. Nadmiar tluszczów obniza intensywnosc przemiany materii. W procesie trawienia tluszczów w organizmie gromadza sie produkty uboczne o wlasciwosciach rakotwórczych. tlumi proces podzialu komórek. zwlaszcza u osób w srednim wieku. W sumie ilosc spozytych tluszczów nie powinna przekraczac 80 g. wskutek czego zmniejsza sie ilosc powstajacych komórek. marskosci watroby i nowotworów. zawal. Kilka waznych wiadomosci o chemii tluszczów Tluszcze skladaja sie z kwasów tluszczowych i glicelyny.nizmu tylko z tluszczem. jak równiez w naszym organizmie. Wiec co mamy robic? Jesc czy nie jesc?Jesli jesc. Czy tluszcze maja dzialanie szkodliwe? Tak. ale spozywamy je w umiarkowanych ilosciach. i to duze. które zapewniaja ochrone immunologiczna. najczesciej jelita grubego i gruczolu krokowego (prostaty). któlych temperatura topnienia jest nizsza. nie zajmujace sie ciezka praca fizyczna. nadcisnienie). sa pochodzenia roslinnego i zwierzecego. Tluszcze w procesie obróbki termicznej równiez nabywaja wlasciwosci rakotwórczych. cukrzycy. Tluszcze. Organizm potrzebuje obu rodzajów tluszczów mniej wiecej w równej ilosci. Zbyt wielkie ilosci tluszczów hamuja proces trawienia. chorób nerek i pecherza. Tluszcze zwierzece (oprócz tluszczu ryby) charakteryzuja sie wysoka temperatura topnienia i sa gorzej przyswajalne. 90% tlusz15 . 2-3 razy obnizaja aktywnosc. Nadmierne spozycie tluszczów prowadzi do rozwoju chorób ukladu sercowo-naczyniowego (skleroza. skracaja dlugosc zycia. Aby wyrobic sobie ostateczne zdanie o tluszczach. Tluszcze wchodza w sklad blon komórkowych. dlatego tluszcze mozna dodawac tylko do przygotowanego pokarmu' Z tego tez powodu nalezy wykluczyc z jadlospisu smazone produkty.

odbija sie to drastycznie na naszym zdrowiu. niezastapione kwasy tluszczowe niezbedne sa dla naszego organizmu. na atomach wegla nie ma wolnych miejsc dla wodoru. Jesli w molekule. Wsród polinienasyconych kwasów tluszczowych sa 3 szczególne. Jesli ilosc niezastapionych tluszczów stanowi ponizej 1% calodobowej ilosci pozywienia. masle. sledzia atlantyckiego. zmniejsza sie elastycznosc naczyn. W skladzie pozywienia wystepuje okolo 20 róznych kwasów tluszczowych. pogarsza sie stan skóry. Tluszcze "dobre" zle" "Zle tluszcze'~ to tluszcze nasycone. ze tluszcze nasycone podwyzszaja zawartosc cholesterolu w krwi. Zawarte sa glównie w miesie. Mononienasycone kwasy tluszczowe zawarte sa woleju z oliwek i oliwkach . zostaje zaburzona czynnosc seksualna. Wiekszosc tluszczów nasyconych. masle kokosowym i palmowym. Zmniejszaja one zawartosc cholesterolu w kiwi. czekoladzie. jest to mononienasycony kwas tluszczowy. to znaczy w postaci trzech molekul kwasu tluszczowego i jednej molekuly glicerydu. niz 2 wolne miejsca. dlatego warto wlaczyc te lyby do swojego jadlospisu. kwas linolenowy i kwas arachidowy.czów wystepuje w postaci trójglicelydów. Jeden z rodzajów mononienasyconych kwasów tluszczowych. mleku. serze. wodoru i tlenu. jest to kwas nasycony. Wiekszosc tluszczów roslinnych w 40-70% sklada sie z witamin. jest to kwas tluszczowy polinienasycony. kakao. przy temperaturze pokojowej ma twarda konsystencje. tunczyka. zwieksza sie zawartosc cholesterolu w krwi. Kazda molekula kwasu tluszczowego sklada sie z atomów wegla. które nie syntetyzuja sie w organizmie. C i karotyne prowitamine A. Sa to tak zwane kwasy tluszczowe niezastapione: kwas linolowy. 16 i . kremach. powstaja zawaly. Omega-3 oczyszcza naczynia z plytek miazdzycowych. Polinienasycone. w orzechach. aktywizuja one witaminy Bl. gdy zostaja wiecej. zawarty jest w tluszczu niektórych lyb: lososia. rozwija sie arterioskleroza. masle orzechowym (oprócz kokosowego). Jesli zostaja 2 wolne miejsca dla wodoru. Pamietajmy. Kwasy te stanowia niezastapiony element odzywiania i ze wzgledu na swoje wlasnosci zaliczane sa do substancji niezbednych do zycia i znane sa jako witaminy (witamina F). omega-3.

Mononienasycone tluszcze znajduja sie takze w wielu gatunkach ryb. Dlatego I\. sojowym.t.. slonecznikowym. W mniejszych ilosciach spotykane sa w bobie. owocach i warzywach. o których bardziej szczególowo bedzie powiedziane dalej.prace watroby. zwieksza odpornosc organizmu na inkkcje i toksyny zabezpiecza przed rozwojem miazdzycy. tunczyku. Najwiekszy wplyw na nasze zdrowie maja lecytyna i cholesterol. zmniejszaja poziom "zlych" LNG (lipo proteiny o niskiej gestosci) i utrzymuja "dobre" ochronne LWG (lipo proteiny o wysokiej gestosci). nie znajdujace takiego wskazanego dzialania leczniczego jak polinienasycone tluszcze olejów roslinnych. zawalowi i udarom.sprzyjaja rozwojowi miazdzycy naczyn wiencowych. znajduja sie takze w rybach. Mononienasycone "dobre" tluszcze sa równiez glównie pochodzenia roslinnego. wzmacnia odpornosc Lecytyna jest przeciwienstwem 17 . dodawanie lecytyny do pozywienia pomaga oslabic negatywII\. najwiecej .. czawyczy.' dzialanie tluszczów nasyconych. fasoli. Pokazano wczesniej. masle orzechowym (oprócz masla z orzechów kokosowych). szczególnie oliwa z oliwek. Duzo lecytyny zawieraja: kaIla system nelWOWY. gorbuszy. lecytyna cholesterolu.w sledziu atlantyckim. stymuluje klwioobieg. orzechach. Polinienasycone "dobre" tluszcze to tluszcze glównie pochodzenia roslinnego. "Tluszcze dobre" to polinienasycone i mononienasycone tluszcze plynne przy temperaturze pokojowej.cholesterolu i lecytyny Do grupy tluszczów spozywczych wchodza jeszcze niektóre substancje tluszczopodobne. Polinienasycone tluszcze z nieco innymi wlasciwosciami. Polinienasycone tluszcze zmniejszaja poziom cholesterolu w krwi i pomagaja zapobiec miazdzycy tetnic i naczyn wiencowych. oliwie z oliwek. Zawarte sa glównie wolejach roslinnych: kukUlYdzianym.' w rybie pod nazwa "szabla" i innych. Zawarte sa w oliwkach. zawalom i udarom. ze mono nie nasycone tluszcze roslinne.'Z. Rola dwóch antagonistów . Korzystnie wplywa Ol-gani.mu.

sza gryczana, pszenica, otreby, fasola, groch, salata. Duze ilosci lecytyny zawieraja takze niektóre produkty ze zwiekszona iloscia cholesterolu, zwlaszcza zóltka jaj, w których lecytyny jest 5 razy wiecej, niz cholesterolu. A wiec, mozna zjadac spokojnie 2-3 jajek tygodniowo, ale na miekko.

Cholesterol
Cholesterol, to zlozony ester kwasów tluszczowych. Cholesterol kojarzy sie nam z substancja toksyczna powodujaca skleroze, choroby serca itp. Tak jest rzeczywiscie, ale tym niemniej organizm potrzebuje okreslona ilosc cholesterolu. Cholesterol obecny jest we wszystkich czesciach ciala (miesniach, sercu, watrobie, jelicie, skórze itp.). Niewielka ilosc cholesterolu zawarta jest nawet w mózgu. Przy stresie i napieciach nerwowych zapotrzebowanie na niego wzrasta. Niezbedny jest równiez do syntezy zólci, hormonów plciowych i hormonów substancji nadnerczy. Poza tym, cholesterol stanowi wazna czesc skladowa blony komórkowej. Zawartosc cholesterolu w organizmie wynosi 2% ogólnej wagi ciala. Cholesterol pojawia sie w organizmie dwoma sposobami: - droga syntezy w watrobie, która produkuje do 80% ogólnej ilosci cholesterolu, - z pokarmem zwierzecym (miesem, rybami, jajkami, serem). Produkty roslinne nie zawieraja cholesterolu. W organizmie cholesterol laczy sie w jelicie z kwasami tluszczowymi i przenika do krwi, gdzie laczy sie z bialkiem krwi i tworzy lipoproteiny (substancja skladajaca sie z bialka kiwi, cholesterolu i tluszczów), a dalej przenosi sie z krwia do dowolnej czesci ciala - miejsca, gdzie jest potrzebny. Lipoproteiny "zle" i "dobre"

"Zle lipoproteiny" (lipoproteiny o malej gestosci) zawieraja duzo
cholesterolu. Sprzyjaja osadzaniu cholesterolu na sciankach naczyn i tworzeniu zakrzepów. Wysoki poziom tych lipoprotein w krwi zwieksza ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. "Dobre lipoproteiny" (lipoproteiny o duzej gestosci) zawieraja malo cholesterolu. W zwiazku z tym, im wiecej w krwi tych lipoprotein, tym bardziej ludzie sa chronieni przed chorobami serca i 18

naczyn. "Dobre" lipoproteiny chronia naczynia przed osadzaniem sie cholesterolu dwoma sposobami: - blokuja zdolnosc komórek przed przyswajaniem "zlych" lipoprotein, - wyprowadzaja "zle" lipoproteiny z krwioobiegu, obnizajac ich zawmtosc w krwi. Jednym slowem, glównym zadaniem jest obnizenie poziomu "zlych" lipoprotein i podwyzszenie poziomu "dobrych". Zazwyczaj kontrolujemy ogólny poziom cholesterolu. Dopuszczalna zawartosc cholesterolu w krwi wynosi 100-180 mg na 100 mI krwi. Bardzo wysoki poziom cholesterolu jest niebezpieczny. Jednoczesnie, poniewaz przy niskim poziomie cholesterolu we kIwi moze byc duzo LNG, poziom, którego nie powinien przekraczac - to 45% ogólnej ilosci cholesterolu, wskazane jest zawsze okreslac poziom LNG. Obnizenie tego poziomu cholesterolu wiaze sie ze zmniejszonym spozyciem pokarmów zawierajacych cholesterol i tluszcze nasycone, w które bogate sa produkty pochodzenia zwierzecego (mieso, kielbasy, parówki, smietana, maslo, sery, pelnotluste mleko, jajka, lody). Nalezy miec na wzgledzie, ze duza ilosc cholesterolu moze znajdowac sie w niektórych produktach zwierzecych z niska zawartoscia tluszczu, takich jak watroba lub mózdzek, produkty te trzeba bardzo ograniczac w racji zywnosciowej .. Tluszcze zwierzece najlepiej jest spozywac w malych ilosciach, w postaci masla i sloniny, poniewaz produkty te sa najmniej niebezpieczne. Obnizeniu zawartosci "zlych" lipoprotein i cholesterolu pomagaja tluszcze nienasycone (oleje roslinne, z oliwek, slonecznikowe, sojowe, tylko nierafinowane!) ... (warzywa i owoce) oraz pokarmy roslinne. Poniewaz jednak tluszcze moga tworzyc sie w organizmie z weglowodanów i bialka, a w watrobie powstaja duze ilosci cholesterolu, nawet zmiany diety czasami nie wystarczaja do obnizenia zawartosci cholesterolu do bezpiecznego poziomu. Umozliwia to cwiczenia fizyczne. Poziom "zlych" lipoprotein u osób aktywnych fizycznie jest zawsze nizszy, niz u osób prowadzacych siedzacy tryb zycia. To byloby wszystko o tluszczach, najbardziej podstepnym produkcie. Za duzo - zle, za malo - tez niedobrze. Potrzebny jest zloty srodek, jak i w calym naszym zyciu.
19

"----

3. WEGLOWODANY
Przy weglowodanach powstaja te same problemy. Ile weglowodanów mozna zjadac, jakie sa rodzaje weglowodanów, czy nadmiar weglowodanów szkodzi? A wiec pierwsze pytanie - ile? Weglowodany stanowia glówne, najtansze i najbardziej dostepne zródlo energii dla organizmu. Zazwyczaj weglowodany stanowia 6070% naszego jadlospisu. Zapotrzebowanie na weglowodany zalezy od wydatkowanej energii. Przy intensywnej pracy fizycznej, moze ona wzrosnac 1,5-2 razy. Dlatego koniecznie trzeba brac pod uwage ttyb zycia i wiek. Osobom starszym i prowadzacym siedzacy ttyb zycia, nalezy obnizyc ilosc weglowodanów. Niestety, zazwyczaj weglowodany spozywaja one w nadmiemych ilosciach przez milosc do slodyczy, wyrobów cukiemiczych, lodów, napojów slodzonych.

Rodzajeweglowodanów
Weglowodany, to substancje organiczne, których molekuly skladaja sie z wegla, wodoru i tlenu. Weglowodany da sie podzielic na 3 grupy: - jednocukry, lub cukry proste, takie jak glukoza, fruktoza i galaktoza, - dwucukry, takie jak sacharoza (cukier buraczany oraz cukier trzcinowy), laktoza (cukier mlekowy) i maltoza (cukier slodowy), - wielocukry, zlozone weglowodany, skladajace sie z setek, a nawet tysiecy zlaczonych cukrów prostych. Sa to np. krochmal, glikogen, blonnik, pektyna. Weglowodany zawarte sa glównie w produktach roslinnych. ]ednocukty i dwucukty organizm uzyskuje z owoców, miodu, warzyw i cukru. Wielocukry (krochmale) dostaja sie do organizmu wraz z kaszami, pieczywem, innymi produktami macznymi (70%) oraz z ziemniakami (okolo 20%). Krochmale zawarte sa równiez w fasoli, soczewicy, orzechach, nasionach i wielu rodzajach warzyw. Blonnik i pektyny sa w warzywach i owocach.

Korzystne oddzialywanie weglowodanów
Blonnik i pektyny dluzszy czas uwazano za niepotrzebne, zbedne substancje i nawet zaczeto oddzielac je od pokarmów, rafinujac
20

Zwiazane jest z tym oslabienie miesni. Wiai. przyspieszone tetno. rozwija sie jego zwiotczenie (atonia). przesuniecie pokarmu przez przewód pokarmowy zostaje zatrzymane.lnizmie deficytu witamin grupy B (zwlaszcza witaminy Bl). wystepuja skurcze. Cukier psuje zeby nawet szczurom. wykluczyc calkowicie cukier z jadlospisu. bladosc lub zaczelwienienie skóly. Obnizenie tego poziomu nosi nazwe hipoglikemii. Blonnik i pektyny zawarte sa tylko w pokarmach roslinnych. Nadmiar cukru rafinowanego prowadzi do powstawania w org. powstaje zaparcie. zastepujac go miodem i suszonymi owocami. jak doradzaja naturopaci. pektyny zas to substancja wiazaca komórki ze soba. majaczenie. wtenczas naruszona zostaje motoryka jelita. Jesli pokarm zawiera zbyt malo blonnika. Szkodliwe dzialanie nadmiaru weglowodanów w pokarmie Szczególnie szkodliwy jest cukier rafinowany. Wszystkie symptomy zanikaja po wprowadzeniu glukozy do organizmu. poniewaz produkt rafinowany nie posiada nic oprócz kalorii. obniza sie temperatura ciala (glukoza zapewnia stala temperature ciala). ze dla trawienia weglowodanów.pokarmy. pochlaniaja niektóre toksyny i uniemozliwiaja ich wchlanianie. który stymuluje perystaltyke. zmeczenie. przy czym blonnik to blona komórek roslinnych. zwalniaja procesy gnilne i wytwarzanie gazów. W przypadku znacznego zmniejszenia zawartosci glukozy w krwi. bialy i niebezpieczny". Pektyny usprawniaja prace jelita. a zwlaszcza cukru rafinowanego. Teraz juz wiadomo.c sie to z tym. weglowodany niezbedne do normalnego funkcjonowania organizmu Zawartosc glukozy w krwi powinna byc stala i wynosic 80-120 mg glukozy na 100 mI krwi. Osohie zdrowej wystarczy zjadac 25-30 g cukru dziennie. Jednak wieksze ilosci weglowodanów moga wyrzadzic krzywde organizmowi. organizm zostaje '/Illuszony do trawienia tych produktów wykorzystywac witaminy 21 . Najwiecej pektyn jest w czelwonej porzeczce oraz w dojrzalych surowych lub pieczonych jablkach. ze blonnik i pektyny sa absolutnie niezbedne do normalnego rozwoju procesów trawienia. Jednak jeszcze lepiej jest. nazywany "czysty. potrzebne sa witaminy grupy B.

podwyzszenie cholesterolu w krwi. Nadmiar weglowodanów w pokarmach wywoluje: . Wszystkie pozostale. Do niedawna twierdzono. Dwutlenek wegla wydychamy przez pluca.nadcisnienie i choroby sercowo-naczyniowe.naruszenie normalnej pracy systemu nerwowego. .glikogen. . okolo 200 g glikogenu przechowuje sie w miesniach. najpierw musza zostac rozszczepione do postaci jednocukrów i dopiero wtedy zostaja wchloniete. blonnika. Zapas glikogenu (okolo 100-150 g) jest zawsze przechowywany w watrobie na wypadek naglej potrzeby uzupelnienia energii. . jako produkt rozszczepienia dwucukrów i wielocukrów. krazy po calym organizmie. Z watroby glukoza przechodzi do krwi i z klwia. .niszczenie (oslabienia) trzustki i cukrzyce. które sa glównymi uzytkownikami energii w procesie kurczenia sie wlókien miesniowych. glikogen znajduje sie prawie w kazdej komórce. . co wywoluje hipowitaminoze. Ostatnie badania wykazaly jednak. Wszystkie dostajace sie do przewodu pokarmowego weglowodany.otylosc (z kazdych 25 g zbytecznych weglowodanów w OI'ganizmie produkuje sie 10 g tluszczu). W zasadzie. ze nadmiar cukru zaburza te procesy. ze glukoza niezbedna jest do prawidlowego funkcjonowania mózgu. cukru. W procesie produkcji energii z glukozy powstaje dwutlenek wegla i woda.z wlasnych zasobów. Przemiany weglowodanów w organizmie Weglowodany trafiaja do organizmu w postaci krochmalu.kamice zólciowa. Organizm moze wykorzystac jednocukry tylko w postaci glukozy. do kazdej potrzebujacej energii komórki. Lecz tylko jednocukry posiadaja zdolnosc bezposredniego wchlaniania. W ekstremalnej sytuacji rozszczepia sie do postaci glukozy. lecz glównie glukoza powstaje w watrobie. wode wydalamy przez skóre nerki i pluca. Oprócz tego. przy czym najczesciej uszkodzone sa tetnice serca i mózgu. która przechodzi do krwi i zostaje przeniesiona do potrzebujacego miejsca. Czesc glukozy ulega przemianie w watrobie w wielocukier . Glukoza czesciowo powstaje w przewodzie pokarmowym. niewykorzystane weglowodany zamienia22 .

Insulina stymuluje przemiane glukozy w glikogen.ywnosciowych. nie wystepuje przy tym gwaltowny wzrost poziomu cukru w kiwi. rozwija sie choroba przecukrzenia kIwi (hiperglikemia) co prowadzi do wielu ciezkich chorób. bez nich nie zostaloby przyswojonych wiele produktów i. a dzieki temu nie obciaza sie trzustki. Niezbedne sa do prawidlowego rozwoju wielu procesów przemiany. po zjedzeniu takich produktów dluzej pozostaje poczucie nasycenia. któlY przechowywany jest w magazynach tluszczu. w zwiazku z czym. nie zachodzi wiec potrzeba dostarczenia dodatkowej ilosci insuliny. przy której zostaje zachwiany proces produkcji insuliny . Poza tym. W czasie glodówki przemiana weglowodanów w tluszcze gwaltownie sie obniza. gdy traci ona zdolnosc do przemiany weglowodanów w glikogen oraz z cukrzyca. WITAMINY Witaminy odgrywaja nadzwyczajna role w funkcjonowaniu organizmu. przyswajane sa wolniej. Unikajcie zatem cukru. choroba trzustki. lodów.ja sie w tluszcz. pieczywo i ziemniaki. który dostarczaja nam kasze. Witaminy zwiekszaja odpornosc organizmu. 4. stymuluje odkladanie i przyswajanie glikogenu w miesniach i tkankach. wyrobów cukierniczych. Które produkty sa najlepszym zródlem weglowodanów? Najbardziej bezpiecznie jest spozywac duze ilosci surowych warzyw i owoców oraz produkty zawierajace wielocukry.hormonu regulujacego poziom cukru w krwi. Przy braku lub niedoborze insuliny przemiana weglowodanowa zostaje zaburzona. konfitur. jego 23 . bialego pieczywa i oczyszczonego ryzu. insulina sprzyja przemianie znacznej ilosci weglowodanów zawartych w pokarmie w tluszcze (do 30%). zatrzymuje rozklad glikogenu w watrobie i tkankach. tluszcze te moga byc wykorzystane jako zródlo energii. Zaburzenia przemiany weglowodanowej zwiazane sa glównie z dwoma przyczynami: z chorobami watroby. glównie krochmal. Poza tym. Wielocukly. w odróznieniu od jedno i dwucukrów. W wypadku wyczerpania zapasów glikogenu i braku weglowodanów w pokarmie.

E. jednak niektóre z nich powstaja droga biosyntezy z mikrofloty jelita i zostaja wchlaniane do krwi. K. Niektóre witaminy (np. w zwiazku z czym nawet. Dobtym przykladem moze byc witamina B12. Do niedawna. lecz jesli mamy taka potrzebe. która zawarta jest w miesie i której brakuje calkowicie w pokarmach roslinnych. e. Lecz niedawno wyktyto synteze tej witaminy w jelicie.nieuchronny rozwój awitaminozy B12. przy rezygnacji z jedzenia miesa. Witaminy te odkladane sa w tkance tluszczowej i ich zawartosc w organizmie maleje tylko w miare ich wykorzystywania w procesach funkcjonowania organizmu. witamina e jest zle przyswajalna przy braku witamin BI i B2. nie zachorujemy na awitaminoze. opózniaja procesy starzenia. nadmiar weglowodanów w pozywieniu prowadZi do hipowitaminozy witamin grupy B. Na przyklad. przy nieprawidlowym przygotowaniu pokarmów lub na skutek nieracjonalnego odzywiania. D. byl to najwazniejszy argument na korzysc spozywania miesa . Wiekszosc witamin otrzymujemy z pozywieniem. Do witamin rozpuszczalnych w tluszczach naleza witaminy A. gdy brakuje ich w pokarmach. Witaminy rozpuszczalne w tluszczach nie sa rozpuszczalne w wodzie. Witaminy rozpuszczalne w wodzie to witaminy grupy B. p i inne. Witaminy mozemy podzielic na dwie grupy: rozpuszczalne w wodzie i rozpuszczalne w tluszczach. a wiec mozemy nie tylko spokojnie ograniczyc spozywanie miesa. jak juz bylo powiedziane. calkowicie z niego zrezygnowac. chociaz jednej witaminy lub obnizenie jej ilosci. Brak. Awitaminoza lub hiperwitaminoza moze sie rozwijac przy zaburzeniach procesów wchlaniania witamin w jelicie.aktywnosc. Niektóre witaminy przyswajalne sa tylko w obecnosci innych witamin. Witaminy rozpuszczalne w wodzie nie moga byc gromadzone w organizmie i z tego powodu organizm szczególnie potrzebuje ich ciaglej dostawy z pozywieniem. Na przyklad. prowadzi do róznych chorób. witamina K) przyswajalne sa tylko pod warunkiem normalnej pracy watroby. Normalne trawienie umoz24 . dlatego ich nadmiar nie moze byc wydalany z organizmu z moczem lub potem. a przyswajalnosc kwasu foliowego utrudniona jest przy braku witaminy B12.

Wszystkie witaminy znajduja sie w owocach i jagodach . przy zbyt dlugim oddzialywaniu wysokiej temperatury w procesie przygotowania posilków. soje. a takze w owocach dzikiej rózy. kielki. Brak tych witamin prowadzi do zaburzenia procesów trawienia. przy gotowaniu traci sie 50-60% witaminy C. grochu. drozdzach. salata. czarnej porzeczce. a nawet moze doprowadzic do pojawienia sie wrzodów zoladka. Ale awitaminoza moze rozwijac sie równiez przy nadmiarze witamin w pokarmach. Szczególnie cierpia w procesie gotowania witaminy rozpuszczalne w wodzie. fasole. Antybiotyki niszczace drobnoustroje i przez to (albo automatycznie) pOZbawiaja organizm witamin. antybiotyki utrudniaja wchlanianie witamin dostarczanych z pokarmem. B2. Rokitnik i jarzebina szczególnie sa bogate w witaminy A i E. Pozywienie nalezy gotowac krótko i nie odgrzewac.liwiaja witaminy grupy B (BI. orzechach. wiekszosc zas w kaszy gryczanej. Biorac to wszystko pod uwage. ze stosowanie antybiotyków. dlatego przy zaparciach nalezy jesc wiecej produktów zawierajacych witamine BI . Reasumujac.w witaminy grupy B. Pamietajmy równiez. sulfamidów i innych srodków bakteriobójczych moze wywolac wsród innych dzialan ubocznych awitaminoze.winogrona. brzoskwiniach. nalezy powstrzymywac sie od antybiotyków i stosowac je tylko wedlug zyciowych wskazan. zwlaszcza witamin C i K i niektórych witamin grupy B. drozdze. orzechy. uszkodzenia blony sluzowej zoladka i jelita. bób. a szczególnie w pestkach slonecznika. agrescie. Poza tym. Wszystkie witaminy grupy B zawarte sa w ziarnach. groch. Mikroflora jelita syntetyzuje wiele niezbednych organizmowi substancji. soi. pomidory. Najbardziej bogate w witaminy warzywa to kapusta. marchew. Na przyklad. a winogrona . czerwona papryka. ciemne pieczywo. B3) i równiez C i A. morelach. nasionach roslin. fasoli. O tym nalezy zawsze pamietac! Brak witaminy BI powoduje zaparcie. Witaminy C i BI sa najbardziej nietrwale ze wszystkich witamin i poza tym przechodza do wody przy gotowaniu. owsie. Wi25 . wszystkie niezbedne witaminy mozemy dostarczyc organizmowi z pokarmem roslinnym (oprócz witaminy B12). otrebach.cytrusach. w tym witaminy grupy B.

taminy o wiele lepiej przyswajalne sa w stanie naturalnym. do wspomagania wzrostu. Nadmiar witamin. olejach roslinnych w ogóle nie wystepuja. W organizmie zostalo wykryte okolo 60 skladników mineralnych. lub jak jest teraz w modzie. mangan. mace. chrom. moze równiez zaszkodzic tym bardziej. nawet witaminy e.cukrze. w której byly gotowane. sód. lisciach zielonych warzyw. krzepliwosci kiwi. ze potrzebne sa w bardzo malych ilosciach. selen i inne). w formie tak zwanych zywnosciowych dodatków. orzechach. magnez. Duzo mineralów znajduje sie w produktach mlecznych. Dostarczanie organizmowi niezbednych dla niego skladników mineralnych z pozywieniem jest znacznie efektywniejsze od wprowadzania ich w formie preparatów leczniczych. . miedz. sa w miesie i rybach. procesów wchlaniania i przemiany gazowej. 5. cynk. Znaczenie biologiczne skladników mineralnych jest ogromne. z których 21 jest dla niego niezbednych. SKLADNIKI MINERALNE Lista skladników mineralnych niezbednych dla organizmu jest dluga. nasionach. owocach i warzywach. nazywane tak. Natomiast w produktach rafinowanych . fluor. procesów wydalania i sekrecji. Skladniki mineralne wchodza w sklad kosci. potas. Dlatego lepiej nie spozywac witamin sztucznych. Skladniki mineralne zawarte sa w ziarnach. Utrzymuja staly poziom osmozy i równowage kwasowo-zasadowa. poniewaz potrzebne sa organizmowi w sladowych ilosciach (mniej niz tysieczna czesc 1%).o tym nalezy pamietac przy przygotowywaniu dan z warzyw. które organizm musi otrzymywac codziennie w ilosci powyzej 100 mg i mikroelementy (zelazo. jod. zebów. Niestety skladniki mineralne rozpuszczalne sa w wodzie. z pokarmem. gotowac je w malej ilosci wody i starac sie wykorzystywac wode. do prawidlowej pracy ukladu nerwowego. fosfor i inne). Niezbedne sa do reprodukcji. co w zadnym wypadku nie zmniejsza ich znaczenia. Wchlanianie i przyswajanie wiekszosci skladników mineralnych jest regulowane samoczynnie przez organizm i zalezy od zapotrze26 . Mozna je podzielic na makroelementy (wapn. Organizm nie otrzymuje od nich jedynie energii. hormonów i enzymów.

bowania organizmu na dany konkretny skladnik. jest niezbedny nie lylko dla skurczy sercowych. ziarna. Potas zwiazany jest bezposrednio z przemiana bialka. na przyklad srodków 111oczopednych. kapusty. W produktach zwierzecych najwiecej potasu znajduje sie w wolowinie i w dorszach. normalizuje krwioobieg. przy zaparciach nalezy natychmiast zwiekszyc spozywanie produktów bogatych w potas: jablek. lecz potas gorzej jest przyswajalny z produktów zwierzecych niz roslinnych. Nadmiar potasu wydalany jest przez nerki. ziemniaków (gotowanych lub pieczonych w lupinach). Potas uczestniczy w regulowaniu wodnej i kwasowo-zasadowej równowagi w organizmie. dlatego deficyt potasu wystepuje skrajnie rzadko. w danym konkretnym momencie. orzechów ziemnych. stymuluje czynnosc serca. (szczególnie brokulów) szczypiorku. ciemnego pieczywa. tluszczów i weglowodanów. melonów. Przy otylosci spowodowanej zaburzeniem przemiany weglowodanów spada zawartosc potasu w krwi. Dzienna dawka potasu wynosi 2 . Jednak ta zaleznosc dziala tylko przy zdrowym przewodzie pokarmowym.6 g. tym wieksza jego ilosc zostaje przyswojona.:i1dócenia ktwioobiegu. W zwiazku z tym. Niedobór potasu moze wystapic przy dluzszych wymiotach i biegunce oraz stosowaniu niektólych leków. kaszy glYczanej.. natki pietruszki. jest dobrze wchlaniany w jelicie. zwalnia lytm skurczy sercowych. bananów. Potas jest antagonista sodu. Makroelementy: potas magnez Makroelementy takie jak potas i magnez najbardziej zwiazane sa z procesem trawiennym. pomarancz. moreli. Potas odgrywa bardzo wazna role w przesuwaniu masy pokarmowej przez jelito. suszonych owoców. bobu. sprzyja wydalaniu plynów z organizmu i pomaga przy róznego rodzaju opuchliznach. Wazny jest równiez dla normalnej pracy serca. latwo przyswajalny. lecz takze dla innych miesni. Im jest wieksze zapotrzebowanie organizmu na konkretny skladnik. W czasie choroby samoczynna regulacja przestaje dzialac. gwaltowne oslabienia 27 i . selera naciowego. Przy stosowaniu leków moczopednych wystepuja 1. zaparcia i nagle. w przeciwienstwie do niego znajduje sie wewnatrz komórek.

normalizuje aktywnosc sercowa i cisnienie krwi. bardzo jest to pomocne przy zaparciach. zawierajace duzo potasu. Zapotrzebowanie dobowe na jod wynosi 150 mikrogramów. dobrze równiez wchlania sie przez skóre· Czasami. soja. cynk. owsiana i gtyczana). Wypijcie dziennie 1-2 szklanek Wody z octem jablkowym. Jod jest latwo wchlaniany w jeliCie. ma równiez dzialanie przeciwskurczowe i przeciwzapalne. (zatruciach toksynami. który w 60% znajduje sie w kosciach. jablka. czerwona papryka seler maslo smietankowe. Magnez jest niezbedny rÓWniez dla normalnego rozwoju procesów przemiany. Jod. W jelicie cienkiIn wchlania sie 30-70% thagnezu dostarczanego z pokarmem. 60% tej ilosci znajduje sie w tarczycy. cyttyny. i selen Te mikroelementy sa najSCislej zwiazane z trawieniem. kasze (Zwlaszcza jaglana.objawy niedoboru potasu w organizmie. jesli Zjemy pomarancze lub banany. Podobny efekt uzyskuje sie po wypiciu 6 % octu jablkowego (2 lyzeczki od herbaty na szklanke wody). groszek zielony. aby wprowadZic jod do organizmu smarujemy cialo 28 . Mikroelementy: jod. rodzynki. arbuzy. marchew. sliwki. Zapotrzebowanie dobowe na magnez wynosi 300-500 mg. dlatego przy zaparciach. nasiona. czarne porzeczki. suszone morele. Magnez stymuluje perystaltyke jelita i wydzielanie zólci z woreczka zólciowego. dziala uspokajajaco. buraki. Magnez. duzo magnezu znajduje sie w chlebie. samozatruciach.Duza ilosc potasu tracimy z potem. Lista produktów zawierajacych magnez: warzywa zielone lisciaste. Organizm osoby doroslej zawiera okolo 25 mg magnezu. reguluje rozluinianie i skurcze miesni. otrebami i w algach. figi. sprzyja zas wchlanianiu cukier mleczny (laktoza) i witamina D. Obecne w jelicie wapn i tluszcze utrudniaja wchlanianie magnezu. w rezultacie czego nadchodzi slabosc i silne zmeczenie. maliny. normalizuje aktywnosc systemu nelwowego. wisnie. orzechy. Te symptomy znikna. powstalymi w organizmie) chorobach watroby i dróg zólciowych zwracamy szczególna uwage na pokarm bogaty w magnez. reszta we krwi. obniza ryzyko sklerozy i zawalów. W organizmie znajduje sie 15-30 mg jodu.

burakach. szczypiorku. ziemIliaków. substancji zasadowych i wodno-solnych). fasola. bób. Jest antyoksydantem (niweluje procesy utleniania).jodem (robimy siatke na ciele). ze cynk i fluor sa . zawartosc jodu w glebie jest niska. Cynk zawarty jest w duzej ilosci enzymów uczestniczacych w przemianie materii (szczególnie weglowodanów) i procesach trawiennych. pszenna i owies). Cynk zawieraja: orzechy. gruczolów mlecznych jest wieksza. watroba. mieso i drób. Istotne jest. powinnismy zwracac na to uwage. marchwi. ze u mieszkanców regionów. dlatego fluorowanie wody i naduzywanie 29 . warzywach (ziemniakach. Zaobserwowano. (szczególnie groch. w rezultacie czego jest go zdecydowanie mniej w warzywach i owocach. ogórków. Jod jest skladnikiem hormonów tarczycy. która kontroluje czynnosc trzustki. kasze. Bardzo malo cynku jest w ()wocach. Organizm przyswaja okolo polowy dostarczanego mu z pokarmem cynku. soi. trzustka z kolei. ciemnym pieczywie. winogronach. kapusty. odgtywa wazna role w trawieniu pokarmów w dwunastnicy. tluszczy. Zapotrzebowanie dobowe wynosi 15 mg. Przyswajanie cynku maleje przy spozywaniu duzej ilosci blonnika. kaszach. Jest to h:lrdzo wazny element w profilaktyce nowotworowej. W takich przypadkach joduje sie sól kuchenna. jablkach. W warzywach zawartosc cynku jest mniejsza. Duzo jodu znajduje sie w jajkach. marchwi i salacie). w zwiazku z tym. sliwkach i wisniach). czarny chleb. pomidorów. kasza gryczana. W organizmie znajduje sie cynk w ilosci 2 g. sety. orzechach wloskich. zachorowalnosc na nowotwór odbytnicy (kiszki prostej). lecz dostateczna ilosc cynku Illozna otrzymac z buraków. miodzie. Tarczyca kontroluje takze wymiane substancji (weglowodanów. U wegetarian moze wystapic niedobór cynku. Cynk. i utylizacji witaminy A. Jod zawarty jest w nastepujacych produktach: owocach i jagodach (pomaranczach. ale duzo zawiera kakao.1I1lagonistami selenu. posiada jeszcze wiele funkcji. W niektórych rejonach. niz w regionach z wysoka zawartoscia selenu w glebie. dorszu i morszczuku. salaty. uczestniczy w realizacji dzialalnosci hiologicznej insuliny. Cynk niezbedny jest równiez do syntetyzowania bialka. Selen. na których wystepuje defi('yt selenu w glebie. brzoskwiniach.

bez którego jest niemozliwe przyswajanie podanych z pokarmem substancji odzywczych. limfy i plynu tkanek. Porazeniu ulegaja tez inne organy. Proces ten nosi nazwe osmozy. chroni watrobe i trzustke (2 organy. pozakomórkowym. jak tez substancje odzywcze i zlogi. bogatych w cynk.05-0. Nawet kosci skladaja sie w 1/4 z wody. Oczywiscie. Niedobór selenu prowadzi do porazen watroby (rozwojowi zapalenia watroby i porazen martwiczych) i trzustki (rozwojowi ognisk martwicy).produktów miesnych. Razem z solami mineralnymi woda tworzy srodowisko wewnetrzne organizmu. Zapotrzebowanie dobowe na selen wynosi 0. Poziom ten pozostaje staly. kaszach i ziarnach. swiadczy fakt. w kazdej jego komórce. 6. jakie ma dla organizmu woda. Woda stanowi 50-75% wagi ciala. a miesnie i mózg z okolo 70% wody. niszczy komórki rakowe. Selen zapobiega nowotworom. wydalanie toksyn i nawet samo istnienie czlowieka. O znaczeniu. w tym miesien sercowy. WODA Musimy powiedziec jeszcze kilka slów o pewnym plynie. organizm osób otylych zawiera mniej wody. Selen zawarty jest w orzechach. bez wody natomiast zginie po kilku dniach. bez przerwy wplywa do komórek i opuszcza je przez blony komórkowe. moze sie przyczynic do wzrostu zachorowalnosci na nowotwoly. 1/3 . Przykladowo 2/3 obecnej w organizmie wody znajduje sie wewnatrz komórek. takim plynem moze byc tylko woda. Woda. dzieki obecnosci regulowanej ilosci soli w plynach organizmu. przy czym. Staly poziom cisnienia osmotycznego w organizmie jest niezbedny do czynnosci komórek.2 mg dla osób od 7 roku zycia. bez któlych niemozliwe jest trawienie). 30 .w plynie tkankowym. ze bez jedzenia czlowiek moze istniec 40-50 dni. Woda obecna jest we wszystkich tkankach organizmu. Selen pomocny jest w leczeniu zawalów i trzustki. BardZiej niezbedny dla organizmu jest tylko tlen. bedac glówna czescia skladowa plazmy krwi. niz organizm szczuplych.

ograniczona ilosc. Innymi waznymi funkcjami wody sa: . orzechy i róznorodne platki (2-3%). Krazenie wody w organizmie w ciagu doby Zapotrzebowanie dobowe organizmu w wode wynosi 2-2.wszystkie substancje wchlaniane do krwi lub do limfy musza najpielw rozpuscic-sie w wodzie -transportowa . 350-400 mI powstaje w organizmie w rezultacie reakcji chemicznych przeksztalcania substancji odzywczych. utrata wiecej niz 20% wody prowadzi do smierci. . sokach owocowych. aby woda byla dostarczana bez przerwy i zeby przychód calkowicie pokIywal rozchód. poprzez gruczoly potowe (500-600 mI w normalnych warunkach). w przeciwnym razie powstaja powazne zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu. inne.W ciagu doby woda zostaje wydalana z organizmu poprzez nerki w postaci moczu (1-1. Najwiecej wody jest w salacie (95%).2-1.zawarta w krwi woda dostarcza rozpuszczone w niej substancje odzywcze i tlen do komórek i wyprowadza stamtad produkty rozkladu (zlogi) i inne substancje. przez pluca (wydychamy 350-450 mI pary) i przez jelita z kalem (150 m1). z twardym pokarmem 0.75-1 l. przy czym z wypijanym plynem 1. Do najwazniejszych naleza: .procesy utleniania i wiele chemicznych reakcji w organizmie przebiega w obecnosci wody i czesto z jej udzialem. Przy utracie 1% wody odczuwamy silne pragnienie.6 l.5 1).nadaje ksztalt komórkom. aby pózniej zostaly wydalone z organizmu. warzy31 . Niektóre produkty (zwlaszcza warzywa i owoce) zawieraja duze ilosci wody. . .rozpuszczajqca . Najmniej wody zawiera cukier (0.5%). Utrata tylko 5% wody z naszego organizmu prowadzi do zmniejszenia mozliwej aktywnosci fizycznej do 30%.bierze udzial w regulacji temperatUlY ciala. Dla normalnego funkcjonowania organizmu wazne jest. W normie nasz organizm podtrzymuje ten bilans. i krakersy (5%).podtrzymuje mozliwosc aktywnosci fizycznej.6 l.Znaczenie wody w organizmie Woda pelni wiele funkcji.

po wyjsciu z lózka napij sie wody i idz do toalety. Nie przegap tych slów! Sa to pierwsze kroki w zapobieganiu i leczeniu zaparcia .uregulowanie bilansu przychodu i rozchodu plynu. w jakiej zostaja dostarczone z pokarmem. Tylko woda. W ciagu dnia V\'Ypijajeszcze 4-6 szklanek. co zostaje dostarczone organizmowi z pozywieniem. Nawiasem mówiac. Pic mozna okolo 30 minut przed jedzeniem i nie wczesniej. Zacznij od polowy szklanki i stopniowo dojdz do 2 szklanek. jesli zostal utracony. w której zawarte sa w pozywieniu. Zapewni to naszemu organizmowi wystarczajaca ilosc wody dla realizacji wszystkich jego czynnosci. W jaki sposób sie to odbywa? 32 . W zadnym wypadku nie wolno pic w czasie jedzenia! Bardziej szczególowo bedzie to omówione w 2 czesci. A wiec zostalo omówione wszystko. ta ilosc j wody mozna pic szklankami. Szklankami mozna pic dowolne plyny tylko na czczo. niz 24 godzin po jedzeniu. w zaleznosci od tego. sole mineralne i mikroelementy zostaja wchloniete i przyswojone w tej postaci. Miejcie kolo siebie szklanke z woda i od czasu do czasu bierzcie 1 . W zaleznosci od charakteru spozywanych pokarmów powinnismy codziennie wypijac 6-8 szklanek plynu.2 lyki.wach (90%). Pozostale substancje ulegaja przetwarzaniu i zmianom w przewodzie pokarmowym. a mozna i lykami. Pomoze to przywrócic odruch na defekacje. Substancje odzywcze jednak w tej postaci. nie moga od razu przeniknac z przewodu pokarmowego do komórek i tkanek organizmu bez wczesniejszej obróbki. co bylo jedzone i w jakiej ilosci. ziemniakach (80%). Nawet suszone owoce zawieraja 25% wody. pomaranczach i jablkach (86%). Rano. Jest to szczególnie dobre w trakcie upalów. jak równiez zapewni normalna defekacje i uchroni przed zaparciem. witaminy.

tluszcze i weglowodany nie moga wchlaniac sie w takiej postaci. CZVNNOSCI PRZEWODU POKARMOWEGO Trawienie substancji podawanych z pozywieniem Przewód pokarmowy przypomina tasme. laureat nagrody Nobla E. Kazdej poszczególnej substancji odpowiada okreslony enzym. na która oddzialowuje " . Fiszer zauwazyl. W przewodzie pokarmowym ulegaja one najpierw oddzialywaniu fizycznemu (rozdrobnienie i rozcieranie). zoladka.jak klucz do zamka". które po wchlonieciu. nazywa sie trawieniem. wskutek czego zachodzi przemiana pokarmów w substancje przyswajalne. Sklada sie on z kilku elementów: jamy ustnej. Kazdy enzym powstaje w okreslonym elemencie przewodu pokarmowego i pracuje tylko przy okreslonym odczynie srodowiska . z któtych skladaja sie jego wlasne komórki i tkanki.kwasnym. dzialaniem na nie sokami trawiennymi zawierajacymi szczególne substancje . Udowadniajac wysoka specyficznosc enzymów. neutralnym lub zasadowym. w jelicie moga byc wykorzystane przez organizm do syntezy nowych molekul. w jakiej dostaja sie z pozywieniem do przewodu pokarmowego. Organizm nie potrafi ich wykorzystac bez wczesniejszego przetworzenia.Rozdzial 2 JAK PRACUJE ZDROWY PRZEWÓD POKARMOWY? Bialka. lipazy (rozszczepiajace tluszcze) oraz amylazy (rozszczepiajace weglowodany). która wolno transportuje pozywienie. Proces fizycznego i chemicznego przetwarzania pozywienia w organizmie. Enzymy rozszczepiaja zlozone. które zawarte sa w 33 . 1. przelyku. jelita cienkiego i grubego. odmienne dla organizmu molekuly substancji odzywczych na bardziej proste. W procesie trawienia biora udzial powstale w tych elementach przewodu pokarmowego i specyficzne dla kazdego z nich enzymy.enzymy. Proces trawienia zachodzi w przewodzie pokarmowym. Istnieja3 grupy enzymów: proteazy (rozszczepiajace bialka). a potem przetwarzaniu chemicznemu.. ze enzym powinien "pasowac" do substancji.

Oprócz substancji transportowanych z pozywieniem do ukladu 34 . Tam równiez wchlaniana jest wieksza ilosc wody.slinie. Zaczyna sie w zoladku. w trawieniu uczestniczy zawierajacy fermenty sok trawienny. w jelicie grubym wchlaniane sa aminokwasy syntetyzowane przez wlasciwa mikroflore jelita. w kazdym poszczególnym odcinku pokarm ulega zmianom chemicznym. np. poprzez które przygotowany zostaje do trawienia w nastepnym elemencie. Na tym odcinku trawienie moze odbywac sie tylko przy udziale watroby i trzustki. sole mineralne. pokazana zaleznosc zostaje naruszona i rozwija sie choroba. jaki produkt przebywa w tym momencie w danym elemencie jelita. W jelicie cienkim szczególna role odgtywa dwunastnica. Wchlanianie przetrawionych pokarmów konczy sie w jelicie grubym. W jelicie cienkim wchlaniane sa produkty rozszczepienia bialek. Wchlanianie zalezy od pracy watroby. Jelito grube tez sklada sie z elementów o róznych czynnosciach. tluszczów i weglowodanów. która oddzialowuje na blone sluzowa jelita cienkiego i poza tym sprzyja transformacji tluszczów w rozpuszczalna w wodzie forme. woda i alkohol. Jesli poruszanie sie pokarmu na jakims odcinku zostaje zahamowane. Wchlanianie produktów rozszczepienia pokarmów zachodzi w róznych elementach przewodu pokarmowego. soku zoladkowym i soku gruczolów znajdujacych sie w sciance jelita. Wchlanianie przetrawionych produktów Proces przesuniecia z odcinka do odcinka i kolejnego trawienia pokarmu trwa do tego momentu. witaminy oraz produkty rozszczepienia blonnika stworzone przez ta sarna mikroflore. w której latwo sa wchlaniane. Poza tym. produkowany przez trzustke i zólc wytwarzana przez watrobe. W niektólych przypadkach. Zawartosc enzymów w sokach wytwarzanych w róznych odcinkach przewodu pokarmowego zalezy od tego. gdy produkty procesu trawienia zostana przygotowane do wchlaniania. gdzie czesciowo zostaja wchloniete produkty rozszczepiania weglowodanów. Kolejno. Trawiony pokarm wolno przenosi sie z jednego elementu do drugiego. Do tego. przy naduzywaniu tlustych pokarmów. zostaje zaburzony wówczas caly proces trawienia pokarmów i doprowadza to do zaparcia ze wszystkimi nastepstwami.

Rozciaganie wzmacnia peIystaltyke i zwieksza wrazliwosc systemu nerwowego scianek jeli35 . czesc wlasnego bialka znów zostaje rozszczepiona przez enzymy do aminokwasów. substancje aromatyczne zawarte w czosnku i cebuli i inne) wydalane Sl do poszczególnych elementów przewodu pokarmowego.trawiennego trafiaja równiez produkty rozkladu wlasnych tkanek organizmu. Wiele obcych (innego pochodzenia) substancji (lekarstwa. przedstawiajace wszystkie zyciowo wazne organy (analogiczne do odruchogennych stref Ila dloniach i stopach).:lllych z tymi strefami.y·. Wydalenie niestrawionych odpadów Przewód pokarmowy pelni równiez funkcje organu wydalania. Na perystaltyke wplywaja nastepujace czynniki: mechaIIiczne i chemiczne pobudzenie receptorów scianki jelita.I:tltyki. Stymulowanie organów poprzez strefy jelita grubego Jelito grube posiada odruchogenne strefy. razem z resztkami nie strawionego pokarmu przesuwaja sie do wyjscia. Jednak podstawowym zadaniem przewodu pokarmowego jest trawienie pokarmów i trawienie to odbywa •.l'C dzieki skurczom miesni scianek jelita. • Pobudzenie mechaniczne spowodowane jest rozciaganiem poszczególnych elementów jelita z jego zawartoscia (wraz z masaliii pokarmowymi i masami kalowymi). które z kolei znowu sa wchlaniane i ponownie wykorzystane przez komórki i tkanki do syntezy bialka. CO WPLYWA NA PRZESUNIECIE POKARMÓW PRZEZ PRZEWÓD POKARMOWY? Przesuniecie pokarmów z jednego odcinka do drugiego ma miej'. W przewodzie pokarmowym. 2. w których pokarm powinien wolno sie i I lrzesuwac. zaczynajac od zoladka i po przejsciu przez jelito zostaja wyrzucone z kalem na zewnatrz. miedzy innymi bialka. Pobudzenie tych stref przesuwajaca sie przez nie papka pokarmowa stymuluje czynnosci organów zwia/.' w róznych odCinkach.•). Pozostale produkty rozkladu wlasnych tkanek. które nosi nazwe pe.

wegetatywny system nerV\'owy i zakonczenia nerwów w sciance jelitowej. zieleniny. szczególnie kwasy znajdujace sie w occie jablkowym. uczestniczy rdzet'i kregowy. uspokaja skurcze. zwlaszcza zólc oraz produkty trawienia bialka i tluszczy (kwasy. niz kwasy solne wydzielajace sie w zoladku. jeszcze bardziej zwiekszajac objetosc zawartosci jelita a wiec jeszcze bardziej wzmaga mechaniczne podraznienie scianki jelita. Pobudzenie mechaniczne poprzez pokarm. • Wplyw temperatury.ta. sole. Chlód pobudza petystaltyke. znacznie sie wzmacnia przy spozywaniu wiekszych ilosci owoców. rdzen przedluzony. wywolujac nawet rozwolnienie. mocne ja oslabiaja· Nalezy podkreslic (znajomosc tego przyda sie w leczeniu). • Pobudzenie chemiczne receptorów jelita powoduja soki trawienne. miedzymózgowie. Skurcze muskulatulY przewodu pokarmowego i sekrecja soków trawiennych regulowane sa samoistnie wskutek wspomnianego chemicznego i mechanicznego pobudzenia receptorów znajdujacych sie w sciance zoladka i jelita. jak i sekrecje soków trawiennych. 36 . która wchlania duze ilosci wody. alkalia). System trawienny przebywa pod stala kontrola wszystkich poziomów systemu nerwowego. zawierajacych duzo nie strawionego blonnika. warzyw. polozony na brzuch zimny oklad lub lód) wzmacnia napiecie jelita i stymuluje petystaltyke. Miejscowe zastosowanie ciepla (np. Miejscowe ochlodzenie jelita z zewnatrz (np. • Kondycja miesni scianki jelita. oprócz centralnego systemu nerwowego. wzmacnia ja lub oslabia. W regulowaniu mototyki i wydzielania soków trawiennych. ze kwasy organiczne. znaczaco zwiekszaja mototyke przewodu pokarmowego i sekrecje soków trawiennych. termofor polozony na brzuchu) oslabia napiecie. • System nerwowy. cieplo likwiduje skurcze i oslabia pobudzenie. Odgtywa ogromna role w regulowaniu motoryki i sekrecji soków trawiennych w poszczególnych elementach przewodu pokarmowego. Miesnie scianki jelita stale przebywaja w stanie napiecia. Slabe kwasy wzmacniaja sekrecje. Oddzialywanie mechaniczne i chemiczne na receptory scianki jelita wplywa zarówno na perystaltyke. Zimne napoje moga pobudzic· perystaltyke.

Przy podwyzszonej zawartosci kwasu solnego w zoladku. Hormony tarczycy i przysadki mózgowej zwiekszaja motoryke przewodu pokarmowego. perystaltyka jelita grubego obniza sie. wrodzona. Ogromna role w tej zaleznosci odgtywa system nerwowy. przy obnizonej kwasowosci powstaja biegunki lub na zmiane biegunki i zaparcia. stala I )kreslona reakcja organizmu na bodzce zewnetrzne i wewnetrz11l:. posocznica. który Il'guluje czynnosci ukladu trawiennego. z wszystkimi organami wewnetrznymi. co powoduje zaparcia. 3. • Endokrynologia tez wplywa na sprawnosc jelita.• Intoksykacja organizmu. Poszczególne elementy przewodu pokarmowego. W sklad wegetatywnego systemu netwowego. nawet gdy sa od siebie oddalone. perystaltyka jelita grubego zalezy od kwasowosci soku zoladkowego. skad wracaja 37 . Sygnaly z miejsca wydarzen przekazywane sa z wezlów do ('l'ntrów pokarmowych mózgu i rdzenia kregowego. Przypomnijmy. znajdujacymi sie w rdzeniu kregowym. ROlA SYSTEMU NERWOWEGO W PRACY PRZEWODU POKARMOWEGO Wydzielnicza i ruchowa aktywnosc przewodu pokarmowego jest kontrolowana przez system nerwowy za posrednictwem dwóch mechanizmów fizjologicznych: nerwowego i nerwowo-humoralnego. ze odruch bezwarunkowy lo realizowana przy pomocy ukladu nerwowego. w rdzenioItlózgowiu i miedzymózgowiu. wchodza wezly netwowe 1. co zwiazane jest z podwyzszona kwasowoscia czesto zauwaza sie odruchowe zaparcia. Na przyklad. Wegetatywny system netwowy jest stosunkowo autonomiczny i I tloze dzialac automatycznie lub bezwiednie. Przy wrzodach dwunastnicy i zoladka. scisle ze soba zwiazane. Zwiazany jest ze srodowiskiem wewnetrznym organizmu. która moze wystapic przy róznych infekcjach i chorobach (zapalenie pluc. Odruchy bezwarunkowe zwiazane sa z kilkoma centrami pok:irmowymi. Na 1poziomie funkcjonuje wegetatywny system nerwowy i odruchy bezwarunkowe.'lila. glypa. zwieksza perystaltyke i czesto wywoluje biegunke. Regulacja nerwowa realizuje sie na 2 poziomach. rózyczka i inne).

Mam nadzieje. Przypomnijmy sobie. osoby chorujace na anemie. ze przewód pokarmowy sklada sie z jamy ustnej. i ze caly ten skomplikowany. psychokorekcji itd. 4. jaka ogromna role odgrywa przewód pokarmowy w utrzymaniu zdrowia. za pomoca treningu autogennego. która moze zaniknac jesli dlugo nie bedzie pobudzana.to nabyta w trakcie indywidualnego zycia. ze nikt nie ma cienia watpliwosci. Stan wegetatywnego systemu nerwowego wplywa na jelito i odwrotnie. Wegetatywny system nelwowy reaguje nie tylko na nelwowe impulsy. Przy leczeniu chorób przewodu pokarmowego nalezy zawsze pamietac o efekcie leczniczym. przekazywane z klwia i innymi plynami organizmu. któlY mozna wywolac przez centralny system nelwowy. neurastenicy. Na ostre zapalenie jelita grubego czesto choruja astenicy. regulujace aktywnosc pokarmowa. w rezultacie zaklócen w wspólczulnym ukladzie nelwowym ostre zapalenie jelita grubego jest ciezkie do leczenia i przechodzi w chroniczne zapalenie. ale i na chemiczne. Odruchy warunkowe . Na 2 poziomie dzialaja: centralny system nelwowy i odruchy warunkowe. Teraz zostalo nam jeszcze przyjrzec sie z bliska poszczególnym elementom przewodu pokarmowego. Przyjrzyjmy sie. która powstaje w sytuacji przemeczenia lub glebokich stresów u neuropatów. ludzie z chWiejnym ukladem nelwowym. GDZIE I KIEDY? Wybierzmy sie w krótka podróz po przewodzie pokarmowym. Prawidlowy przewód pokarmowy pracuje jak dobrze wyre38 . CO. zoladka. zlozony system musi byc utrzymany w idealnym zdrowiu i czystosci. stan jelita wplywa na system nerwowy. powstala przy okreslonych warunkach reakcja organizmu. Tak np. jelita cienkiego i grubego. a w procesie trawienia biora równiez udzial trzustka i watroba. Odruchy warunkowe.impulsy zawierajace odpowiednie wskazówki. co sie dzieje z pokarmem na kazdym jego odcinku. Stan centralnego systemu nerwowego równiez wplywa na stan ukladu trawiennego. zwiazane sa z centrum pokarmowym znajdujacym sie w mózgu. Przykladem moze sluzyc atonia zoladka.

od aktywnosci którego zalezy zdrowie calego przewodu pokarmowego. ale pod wplywem pokarmu moze uzyskiwac neutralne lub nawet slabo kwasowe pH. posiada swoje enzymy. Im staranniej przezuwamy pokarm. dzialajace tylko przy zasadowym pH i rozszczepiajace weglowodany: ptialine. i tym mniejsza szansa na przejadanie sie.~rodowisku kwasnym oddzialywanie enzymów sliny zanika. poniewaz przejadanie sie to jeden z najwazniejszych czynników powodujacych zaparcia. Slina posiada 2 enzymy. slina hamuje gnicie i fermentacje pokarmu. charakteryzuje sie swoim kwasnym lub zasadowym odczynem srodowiska (swoim pH). niezbedne do rozszczepiania zlozonych molekul naszego pokalIDu na bardziej proste. Zmiany fizyczne polegaja na rozdrobnieniu i przetarciu pokarmu zebami oraz wymieszaniu pokarmu ze slina. Poza tym. Im dluzej przezuwamy. moze byc przez nas regulowany. która szybko rozpuszcza znajdujace sie w pozywieniu bakterie. rozszczepiajqca powstala maltoze do glukozy (jednocukier). Ciekawe jest to. Gdy do ust 39 . im lepiej slina wymieszana zostaje z pokarmem. Jest to bardzo wazne. W . Przy zawaltych w pozywieniu innych weglowodanach np.gulowany transpoIter. któlY zachodzi w kolejnym elemencie przewodu pokarmowego. Czas przebywania w ustach zalezy od nas. Kazdy rodzaj pokarmu powoduje wydzielenie sliny róznej jakosci i w róznej ilosci. przygotowuje je do nastepnego etapu. tym wiecej przyjemnosci wyciagamy z jedzenia. W czasie rozszczepiania molekul wydziela sie energia. Jest lo bardzo wazne przy laczeniu pokarmów. Co dzieje sie z pokarmem w jamie ustnej? W jamie ustnej pokarm ulega zmianom fizycznym i chemicznym. Jogini porównuja usta z mlynem. lyzocim. rozszczepiajaca skrobie (wielocukier) do maltozy (dwucukier) i maltaze. Reakcja sliny jest slabo zasadowa. tym latwiej bedzie przebiegac trawienie. cukrem. Kazdy odcinek przewodu pokarmowego jest oddzielony od dlUgiego i pelni swoja czynnosc. Chemiczne zmiany pokarmów w ustach zachodza pod wplywem enzymów sliny. -ptialina nie wydziela sie w slinie. Slina zawiera równiez substancje enzymopodobna. ze ptialina jest wydzielana w slinie tylko w przypadku pokarmu zawierajacego skrobie. Jakosc i ilosc sliny zaleza od charakteru dostarczanego pokarmu.

0) a dzieki temu przechodzaca przez niego kwasna papka pokarmowa zostaje nieznacznie zneutralizowana. zupa. Gruczoly sluzowe sluzówki zoladka wytwarzaja soki zoladkowe. Po rozdrobnieniu. co sprzyja lepszemu przesiaknieciu sokiem zoladkowym. a w trzustce. masy pokarmowej. dna i korpusu stanowiacych wieksza czesc zoladka i wyjscia. przemieszaniu ze slina i rozpoczeciu trawienia skrobi. Wyjscie nazywane jest czescia odiwiernikowa.0 . perystaltyka wyrainie sie zwalnia. przy czym sklad soków zalezy od odcinka zoladka. Takie wczesniejsze przygotowanie sie. sok trzustkowy. mleko itp. Zoladek stanowi pusty organ. W procesie dalszej obróbki chemicznej pokannu w zoladku. Jest to konieczne dla zabezpieczenia soku trawiennego dwunastnicy przed nadmiernym zakwaszeniem po przetransportowaniu tam pokarmu z zoladka. Soki dna i korpusu zawieraja kwas solny i w czystej postaci posiadaja kwasny odczyn CpH 1.5\ soki czesci odiwiernikowej nie zawieraja kwasowosci lecz posiadaja zasadowy odczyn CpH 8. Zoladek sklada sie z nastepujacych odcinków: wejscia. która stanowi górna czesc jelita cienkiego. przemieszany. po kilku minutach od rozpoczecia jedzenia w zoladku zaczyna wydzielac sie sok zoladkowy. który zaczyna wydzielac sie po 5-6 minutach od rozpoczecia spozywania posilku i wydziela sie przez caly czas przebywania 40 . pokarm zostaje polkniety i w ciagu kilku sekund przesuwa sie przez przelyk do zoladka. Scianki zoladka kurcza sie przy braku pokarmu. gdzie zaczyna sie nastepny etap trawienia. Charakter pozywienia wplywa na ilosc i sklad soku zoladkowego. jest bardzo wazne do zapewnienia sprawnej pracy calego systemu. Pobudzenie przez pokarm receptorów jamy ustnej odruchowo zmienia motOlyke i sekrecje calego przewodu pokarmowego. Na przyklad. Trawienie pokarmu w zoladku W zoladku. podobnie jak w ustach.trafia plynny pokarm.2. w któlym sa wytwarzane. który miesci 1 . pokarm ulega oddzialywaniu mechanicznemu i chemicznemu. Pokann zostaje dodatkowo przetarty i co najwazniejsze.2 l. zachodzi glówne rozszczepienie bialka. Czesc odiwiernikowa zoladka otwiera sie do dwunastnicy.

dzwiekami zwiazanymi z jedzeniem lub rozmowami o jedzeniu. Najpietw trzeba sie uspokoic. jego zapachem. strachu. dlatego zawsze poprzedza jedzenie. Warunkowo-odruchowe wydzielanie sie soków wywolane jest widokiem pozywienia. zabija bakterie przynoszone do zoladka razem z pokarmem. sok nie wydziela sie. Wydzielanie sie soków zoladkowych odbywa sie pod wplywem bezwarunkowych i warunkowych odruchów. odczuwaniu nieprzyjemnego zapachu lub <. Bialko pod wplywem proteolitycznego ('nzymu soków trawiennych . zostaje rozszczepione do stadium posredniego :dbumoz i peptonów. Sok zoladkowy zawiera 2 \'nzymy: pepsyne. Neurohumoralnym szlakiem na sekrecje zoladkowa wplywaja takze hormony przysadki mózgowej. tluszcz /( )staje rozszczepiony na gliceryne i kwasy tluszczowe. wzroku i wechu na odleglosc i powstaje przy pomocy kory mózgowej. Wydzielanie sie soków zoladkowych stymulowane jest takze neurohumoralnym szlakiem pod wplywem przedostania sie do krwi produktów trawienia pozywienia wchlanianych w zoladku. Najwiecej soku z maksymalna zawartoscia kwasu solnego wydziela sie przy trawieniu miesa. nadnerczy. dlatego nie wolno siadac do stolu pod wplywem negatywnych vmocji. Odbywa sie to w rezultacie podraznienia organów sluchu.pokarmu w zoladku.zym rozszczepieniu bialka i przygotowaniu do dalszego trawieI\ia i wchlaniania w jelicie.pracujacego tylko w kwa.dku zostaja rozszczepione tylko emulgowane tluszcze mleka. Sok zoladkowy. podczas gniewu. 41 . Przy braku pokarmu w zoladku. powstaja przy pomocy wspólczulnego ukladu nerwowego. Trawienie w zoladku w zasadzie polega na wczesniej<. Jednak w /( )I:. rozszczepiajaca bialka i lipaze. Zdolnosc soku zoladkowego do rozszczeI li:1 nia tluszczów jest wyraznie slabsza. Odruchy bezwarunkowe z osrodkiem w rdzeniu przedluzonym. dwunastnicy i w górnych odcinkach jelita cienkiego. Negatywne emocje hamuja wydzielanie sie soków trawiennych. Pod wplywem lipazy.pepsyny . nym srodowisku. dzieki zawartym w nim kwasie.maku i w innych momentach wstrzymuje sie wydzielanie soków. rozszczepiajaca tluszcze. Warunkowo-odruchowe wydzielanie sie soków przeznaczone jest do przygotowania zoladka do przyjecia pokarmu. trzustki i I:lrczycy.

wchlanianie jest minimalne. W samej dwunastnicy. Dostarczanie porcji pokarmu do dwunastnicy reguluje zwieracz. wchlania sie 42 . obejmuje jej glówke w postaci podkowy od gÓty. zamyka polaczenie miedzy zoladkiem i jelitem. Trawienie pokarmu w dwunastnicy Niewielka (27-30 cm) dwunastnica. w jakim wchlaniaja sie do ktwi w jelicie cienkim i postepuja do komórek. Sok zoladkowy nie zawiera enzymów rozszczepiajacych weglowodany. Praca enzymów rozszczepiajacych weglowodany ttwa w zoladku dopóki sok zoladkowy calkiem nie przesiaknie pokarmem. tluszczów i weglowodanów) zostaje przemieniona do takiego stanu. ale rozpoczete w jamie ustnej trawienie skrobi. W miare nagromadzenia pokarmu przed odiwiernikiem. Papka nie moze wychodzic z zoladka bez przerwy. Wchlanianie w zoladku jest nieznaczne. z prawej strony i od dolu. ona przechodzi do dwunastnicy osobnymi porcjami. czesc jelita cienkiego. Glównie w okolicy odiwiernika. Czas przebywania pokarmu w zoladku zalezy od jego wlasciwosci i stanu fizycznego. który kurczac sie. na poziomie XII piersiowego i II lediwiowego kregu. jakis czas trwa w zoladku dzieki ptialinie. niz zimny. woda i alkohol. lecz produktami rozkladu tluszczów. gdzie powoli wchlaniane sa produkty rozszczepiania weglowodanów oraz sole. Cieply plyn opuszcza zoladek szybciej. która wchodzi w sklad sliny. aby dalej organizm mógl je wykorzystac.Tluszcze na 2-3 godziny odruchowo hamuja wydzielanie soku zoladkowego i utrudniaja trawienie bialka. Najdluzej zostaje w zoladku tluste pozywienie. to najwazmeJsza.: geste pokarmy zatrzymuja sie w zoladku dluzej. Wieksza czesc podawanych pokarmów (bialka. Anatomicznie dwunastnica jest scisle zwiazana z trzustka. W dwunastnicy trawienie zoladkowe przechodzi w jelitowe. zwieracz rozluinia sie i przepuszcza kolejna porcje papki. jesli chodzi o trawienie. Po 2-3 godzinach wydzielanie soków stopniowo sie normalizuje. pokarmy plynne przechodza do jelita juz po kilku minutach. W kazdym wypadku pokarm opuszcza zoladek w postaci znacznie przetrawionej papki pokarmowej. najdluzszego (do 5 m) elementu przewodu pokarmowego. ale wywolane zostaje to nie bialkiem.

jednak oddzialowuje tylko na albu11IOZY i peptony. Kwas solny. Po przesunieciu z zoladka do dwunastnicy kwasnych mas pokarmowych. któlY stopniowo neutralizuje pH papki pokarmowej.enterokinaze i zamienia sie w tlypsyne. Papka pokarmowa w dwunastnicy jest przetwarzana przez 3 rodzaje soków trawiennych na raz . Trzustka i jej rola w trawieniu pokarmu w dwunastnicy Enzymy trzustki wstepujace do jelita razem z sokiem trzustkowym. stymuluje sekrecje zasadowego soku trzustkowego. jak równiez produkty ich niekompletnego n )zszczepienia powstale w zoladku przy udziale pepsyny. Przy nieobecnosci pokarmu. Niektóre enzymy soku trzustkowego: Proteazy .5 w zaleznosci od charakteru pokarmu. PH zawartosci dwunastnicy moze wahac sie od 4. wydzielana jest przez Il"zustke w formie aktywnej.jelitowym. trzustkowym i zólci. Trzustka wytwarza kilka enzymów proteolitycznych. Dopiero w jelicie.0 do 8.0). ze dzialanie pepsyny w zasadowym srodowisku nie jest mozliwe. aktywne w srodowisku zasadowym.5). rozszczepiajace bialko. Erepsyna . Trypsyna rozszczepia bialko. W zwiazku z tym. która nazywa sie trypsynogenem. odczyn w dwunastnicy staje sie kwasny (pH dochodzi do 4. Trawienie w dwunastnicy mozliwe jest tylko przy udziale soku trzustkowego wytwarzanego przez trzustke i zólci wytwarzanej przez watrobe. sok dwunastnicy ma odczyn slabo zasadowy (pH 7.enzymy rozszczepiajace bialko.drugi enzym proteolityczny. tlypsynogen zostaje zaktywizowany przez enzym soku jelitowego . tluszcze i weglowodany ulegaja intensywnemu procesowi rozszczepiania. odglywaja glówna role w procesach trawiennych zachodzacych w dwunastnicy. weglowodany i tluszcze. 43 . Sok trzustkowy ma odczyn zasadowy i zawiera enzymy. zawarty w papce pokarmowej.tutaj okolo 8% trawionego pokarmu.ostatecznych produktów rozszczepienia bialka. Poczatkowo t1ypsyna powstaje w formie nieaktywnej.2-8. Pod wplywem tych soków bialka. na krótki czas. a glównym z nich jest trypsyna. do aminokwasów . a trypsyna w srodowisku zasadowym jest bardzo aktywna i dalsze trawienie bialka tlwa juz tylko pod wplywem trypsyny. rozszczepiajac je na aminokwasy.

Lipaza rozszczepia sie do glicelyny i kwasów tluszczowych.amylazy. W blonie sluzowej dwunastnicy powstaje nieaktywny hormon . razem z sokiem trzustkowym. trzeba uwazac. ale i soku trzustkowego. diwieki zwiazane z przygotowaniem posilku. Sok wydziela sie ciagle w czasie trawienia. Droga odruchów warunkowych.lipazy. nie zapominac o piciu. Trawienie tluszczów wzmacnia sie dzieki emulgowaniu przez alkaloidy i zólc. rozszczepiajaca dwucukIy maltozy na monocukty glukozy i laktoze. zwlaszcza w gorace dni.prosekretyna. Zaburzenia te mozna czesciowo naprawic poprzez picie wody (szczególnie gazowanej) lub soku z zurawin. któlY wchlania sie przez krew i stymuluje wydzielanie soku trzustkowego przez komórki trzustki.enzymy rozszczepiajace weglowodany w srodowisku neutralnym. Sok trzustkowy zawiera kilka amilolitycznych enzymów: amilaze rozszczepiajaca skrobie na dwucukiy. maltaze. w zwiazku z brakiem stymulujacego wplywu kwasu solnego.Amylazy . Tlusty pokarm hamuje wydzielanie nie tylko soku zoladkowego. sekrecja trzustki stymulowana jest przez wyglad. która powstaje w watrobie i równiez postepuje do dwunastnicy. 44 . Pod wplywem kwasu solnego zawartego w soku zoladkowym prosekretyna przemienia sie w aktywny hormon sekretyne. U osób z obnizona kwasowoscia soku zoladkowego czynnosc trzustki zostaje zaburzona.enzym rozszczepiajacy tluszcze w srodowisku zasadowym. natomiast po zakonczeniu trawienia wydzielanie soku trzustkowego ustaje. weglowodanowy . aby organizm nie zostal odwodniony. rozszczepiajaca cukier mlekowy na monocukty. Zawierajacy enzymy sok trzustkowy. Poniewaz niedostateczna ilosc wody w organizmie gwaltownie obniza sekrecje soku trzustkowego. zaczyna wydzielac sie po 2-3 minutach od rozpoczecia spozywania posilku i na skutek pobudzania przez pokarm receptorów jamy ustnej i przelyku. Lipaza . Sklad i wlasciwosci soku trzustkowego zaleza od charakteru pokarmu. tlusty . zapach jedzenia. Pokann bialkowy zwieksza zawartosc trypsyny. Prawie cala lipaza jest w stanie malo aktywnym i póiniej zostaje gwaltownie zaktywizowana przez zólc. co przyspiesza wydzielanie soku trzustkowego.

weglowodanów. witamin i substancji mineralnych. które powstaja w organizmie w procesach przemiany (glównie w jelicie przy zaklóceniu I rawienia . a w procesie trawienia prze. od której zalezy przemiana weglowodanów w organizmie. ale i wewnetrznej sekrecji.i:lla (immunoglobiny).indol. Watroba stanowi magazyn glikogenu. Zostaje jeszcze jeden bardzo wazny organ. glikogen w watrobie rozklada sie i powstale weglowodany prze-lloc!za do krwi. zlozonego weglowodanu. Posiada specjalne komórki produkujace przeciw. skatol) ).It) list miesa i chleba i po 8 minutach od rozpoczecia picia dowolIll"go plynu). '·:nzymy umozliwiajace procesy przemiany zawarte sa glównie w I ()mórkach watroby_ l na dobe). Watroba odgrywa tez wazna role w wyksztalceniu systemu imnologicznego. wytwarza ona hormon insuliny. zwiazany z trawieniem . Stanowi glówne laboratorium chemiczne organizmu. poniewaz razem z sokiem trzustkowym. unieszkodliv. co zwiazane jest z watroba. Watroba stanowi najwiekszy gruczol w ludzkim organizmie mieszczacy sie w jamie brzusznej w prawym podzebrzu. IH)dzi do dwunastnicy (po 20-50 minutach od momentu wlozenia . Uczestniczy w przemianie bialek. który wytwa1/:1 sie w watrobie z nadmiaru powstajacych w procesie przemiaIIY weglowodanów. Zólc W<ltroba bezustannie produkuje zólc (okolo i'. a takze ogarniajace watrobe. Watroba pelni równiez role ochronna. nalezy jeszcze dodac. ze jest ona organem nie tylko zewnetrznej. te. Watroba i jej rola w trawieniu pokarmu w dwunastnicy Trawienie w dwunastnicy zalezy równiez od dostarczanej do niej zólci.dajac wszystkie substancje toksyczne.Icczki. Wydzielanie zólci jest regulowane poprzez mechaI 11 U t l 45 . bialka neutralizujace mikroby. Przy zapotrzebowaniu organizmu w energie.romadzi sie w woreczku zólciowym.watroba.Male ilosci alkoholu równiez przyspieszaja sekrecje soku trzustkowego i podvvyzszaja zdolnosc trypsyny do rozszczepiania bialka. Aby skonczyc juz z rola trzustki w organizmie. Bez watroby zycie jest niemozliwe. transportowane ze srodowiska /cwnetrznego (w szczególnosci mikrobowe toksyny). Obce cza-. jak i te. tluszczów. dostajace sie do kIWi.

kwasy. (albumozy. . Razem z innymi sokami jelitowymi neutralizuje papke pokarmowa. wywoluje powstawanie zólci. wstepujaca do dwunastnicy z zoladka. wspomagajac przesuniecie masy pokarmowej przez jelito. . chroniac w ten sposób od jego czynnosci niszczenia tripsyna . ocet jablkowy.glównego enzymu.stymuluje blone sluzowa jelita cienkiego.wzmacnia wydzielanie soku trzustkowego. . poniewaz ma odczyn zasadowy.). powstajace przy pobudzeniu receptorów zoladka poprzez pokarm.sama zólc .zólc przemienia duza ilosc tluszczów w rozpuszczalna w wodzie forme. . polipeptydy) i ekstraktywne substancje miesa . . .wiaze pepsyne zawarta w papce pokarmowej. . sprzyjajac ich trawieniu i wchlanianiu. Wytwarzanie zólci powoduja: . . .nizm nerwowo-odruchowy i humoralne oddzialywanie. . wstepujace bezposrednio do jelita (kwas solny.aktywizuje petystaltyke. Powstawanie zólci odbywa sie przy oddzialywaniu zólciopednych substancji. sok zoladkowy itd.hamuje rozwój bakterii. 46 . Znaczenie zólci w procesach trawienia jest ogromne. Na przyklad podczas rozmów o jedzeniu. Szereg takich substancji po przedostaniu sie do krwi dostaje sie do watroby i oddzialowujac na jej komórki. Wystepuje warunkowo-odruchowe wydzielanie zólci.zawiera niewielka ilosc enzymów. peptony. zwlaszcza lipazy. rozszczepiajacego bialka w jelicie.wzmacnia oddzialywanie wszystkich enzymów.tluszcze.produkty rozszczepienia bialka. której aktywnosc pod wplywem zólci wzrasta 15-20 razy. rozszczepiajacych weglowodany i cukier. podwyzszajac jego zdolnosc do wchlaniania. zwalnia przez to procesy gnilne i fermentacyjne w jelicie. .impulsy nerwowe.zólc emulguje tluszcze i tym samym przyczynia sie do czynnosci lipazy.

odruchy bezwarunkowe. tluszcze i weglowodany rozszczepiane sa w jelicie cienkim i tutaj od razu sa wchlaniane.". zoladku i dwunastnicy bialka. konczac proces zapoczatkowany przez ptialine sliny i amylaze soku trzustki.jamie ustnej. rozpoczety przez pepsyne soków zoladkowych. który gwaltownie zwieksza ilosc enzymów. Dzieki erepsynie w jelicie cienkim konczy sie proces rozszczepiania bialka. Sok jelitowy ma odczyn zasadowy i zawiera nastepujace enzymy: Erepsyne . spowodowane pobudzeniem chemicznym i mechanicznym zakonczen nerwowych scianek jelita. . Jelito cienkie stanowi glówne miejsce wchlaniania produktów rozszczepienia powstalych na skulek procesów trawiennych. które zaczely sie w górnych partiach . Naleza do nich: . spowodowane widokiem pozywienia. Wszystkie niestrawione w ustach.albumozy i peptony.odruchy warunkowe. któlY rozszczepia na aminokwasy posrednie produkty trawienia bialka . inwertaza rozszczepiajaca cukier trzcinowy i laktaza rozszczepiajaca cukier mlekowy. Grupe enzymów weglowodanowych. Lipaze . lecz caly czas trawi resztki nie rozszczepionych tluszczy. W jelicie cienkim dochodza do skutku procesy trawienne.ciancejelitowej zachodzi z powodu kilku przyczyn.enzym zmieniajacy nieaktywny trypsynogen w tlypsyne. Do tych enzymów naleza maltaza.enzym znajdujacy sie takze w sokach trzustki. Wydzielanie soku jelitowego przez gruczoly znajdujace sie w . Amylaze . powstajace glównie pod wplywem pepsyny i czesciowo tripsyny. Lipaza znajdujaca sie w sokach jelitowych jest slabo czynnym enzymem. rozszczepiajaca dwucukIy maltozy. Bodzce chemiczne wywolujace reflektorne wydzielanie soku jelitowego: a) sok trzustkowy. zoladku i dwunastnicy.rozszczepiajaca wielocukry do dwucukrów. Enterokinaze . które rozszczepiaja resztki zlozonych weglowodanów na moncukry.rozszczepiajaca tluszcze na gliceryne i kwasy tluszczowe.Trawienie pokarmów w jelicie cienkim Jelito cienkie stanowi najdluzszy odcinek przewodu pokarmowego. 47 .

Z tego powodu resztki pokarmu przebywaja tam bardzo dlugo. Znajomosc anatomicznego polozenia poszczególnych czesci jelita grubego potrzebna jest pr7. od jamy ustnej do odbytnicy. Trawienie pokarmów w jelicie grubym Jelito grube jest ostatnim odcinkiem przewodu pokarmowego (jego dlugosc wynosi 1. jego poczatek znajduje sie w okolicy prawej kosci biodrowej. jest skierowane i w prawa strone i w dól. majace dlugosc 12 -18 cm. Pelystaltyka jelita grubego jest dosc powolna. a konczy sie odbytem. Slepa kiszka znajduje sie ponizej zlaczenia jelita grubego i cienkiego i wyglada jak nieduzy slepy worek o dlugosci 3 . Wstepujace jelito biegnie od okolicy prawej kosci biodrowej do prawego podzebrza. c) kwas solny wstepujacy z zoladka. Esowate jelito znajduje sie w lewej jamie podzebrza. a wszystko.5 . nieco zwisajaca.najdluzsza czesc jelita grubego.Ywykonywaniu masazu. zajmuje przebywania pokarmu w jelicie grubym. zstepujace jelito biegnie od lewego podzebrza do okolicy lewej kosci biodrowej. W miejscu przejscia jelita cienkiego w jelito grube. gdzie na poziomie III kregu ledzwiowego przechodzi w jelito proste. zstepujaca i esowata. Sklada sie ono ze slepej kiszki.w szczególnosci enterokinaze b) produkty rozszczepiania bialka. Okreznica zostala tak nazwana. Z kolei okreznica dzieli sie na wstepujaca. Polowe ogólnego czasu niezbednego do przesuniecia pokarmu przez przewód pokarmowy. Przez jelito cienkie (okolo 5 m) zawartosc przesuwa sie w ciagu 4-5 godzin. znajduje sie tzw. tluszczów i weglowodanów. poprzeczna. okreznicy i jelita prostego. poniewaz jak obrecz okala jame brzuszna. Trawienie i wchlanianie pokarmów glównie konczy sie w jelicie cienkim. co pozostalo.2 m). Dlatego tez powinnismy bardziej szczególowo skupic sie na ich rozmieszczeniu. która przepuszcza papke pokarmowa do jelita grubego bardzo malymi porcjami. przesuwa sie dalej i przechodzi do jelita grubego.8 cm. niz jelito cienkie. biegnie do jamy malej miednicy. gdzie przechodzi w esowate jelito. 48 . biegnie od prawego do lewego podzebrza. zastawka kretnicza-katnicza. poprzeczne . chociaz jest ona o wiele krótsza.

np. Szatalowa w ksiazce "Odzywianie lecznicze" (995) pisze: IJldzki organizm wytwarza wszystkie potrzebne mu aminokwasy. zwlaszcza witaIllin grupy B. któty udowadnia. Niedawno. rosyjski uczony A.llllinokwasów sytnezuja równiez wiele witamin. przewaza w nim sluz niezbedny do formowania kalu. G. ale odrózniaja sie od nich slabszym dzialaniem.9 razy wolniej. Wspomina ona równiez o badaniach LM. a en/. Bakterie w jelicie grubym trawia weglowodany blonnika. jest to cecha charakterystyczna jelita grubego. poniewaz ani sok trzustkowy. któty nie zdazyl sie tam wchlonac oraz wchlanianie duzej ilosci wody.llora jego badan M. W jelicie grubym zyje ogromna ilosc drobnoustrojów. Enzymy jelita grubego sa takie same. wsród których wiele jest wprost niezbednych w procesie trawienia. Glównym zadaniem jelita grubego jest wchlanianie pokarmu trawionego w jelicie cienkim. Pozyteczne drobnoustroje zamieszkale w jelicie grubym. I)()niewaz pokarm roslinny nie zawiera w ogóle tej witaminy 49 . ze czlowiek do Iludowy komórek i tkanek wykorzystuje azot z powietrza i pomoc (Irobnoustrojów znajdujacych sie w górnych drogach oddechowych I w jelicie grubym. Najwieksze znaczenie ma tu synteza witaminy B12. Ugolew wykryl rodzaj drobIloustrojów w jelicie grubym.a przez jelito grube (okolo 2 m) . A wiec przesuwanie zawartosci w jelicie grubym odbywa sie prawie o 6 . Najbardziej intensywnie przebiega proces wchlaniania w prawej czesci jelita (w okreznicy wstepujacej). któl'l' do tej pOty uwazano za niezastapione.12-18 godzin. Wolskiego. oprócz . Nieprzerwane wydzielanie soków zwieksza sie przy miejscowym dzialaniu na sluzówke mechanicznych i chemicznych bodzców. ani sok jelitowy nie maja (nie zawieraja) enzymów do trawienia blonnika. Dopiero bakterie jelita grubego rozszczepiaja blonnik. Blonnik trafia do jelita grubego w niezmienionej postaci.ymy trawia uwalniane na skutek tego procesu substancje i wchlaniaja sie. Najwazniejsze z nich syntetyzuja drobnoustroje jelita grubego. jak w jelicie cienkim. które syntetyzuja aminokwasy. Seczenowa i kontynu. Sok trawienny w jelicie grubym jest wydzielany bez przerwy i ma odczyn zasadowy.

fenolu. kiedy duza ilosc mas kalowych zgroma 50 . Stanowia one 30-50% masy kalowej. Najczesciej pierwsza defekacja nastepuje rano. sytuacje zatrzymania stolca zwiazane sa z sytuacja i od nas niezalezne.Jednak.gromadzenia i utrzymania mas kalowych do momentu wydalania ich na zewnatrz. Centrum odruchu bezwarunkowego. Wydalanie niestrawionych odpadków (defekacja) Defekacja. Takie drobnoustroje szybko gromadza sie w sytuacjach zwiazanych z zaburzeniem trawienia. znajduje sie w lediwiowym odcinku rdzenia kregowego. Defeka cja lub wypróznienie jelita prostego (dolny i najkrótszy odcinek jelita grubego) nastepuje. to wydalenie mas kalowych z organizmu. Kal zawiera równiez wiele drobnoustrojów. skatolu i innych. obumarlych komórek jelita. Zazwyczaj. w jelicie grubym jest mnóstwo drobnoustrojów. Jest zlozony odruchowy akt. Kal sklada sie z niestrawionych czasteczek pozywienia. wywolujacego defekacj~'. sluzu. któtym zawdziecza kal swój kolor. skladników barwnika zólciowego. okreznicy zstepujacej. Osoby zdrowe powinny miec defekacje 2-3 razy dziennie. a wyprowadza na zewnatrz razem z kalem okolo 150 mi. najlepiej o tej samej porze. czemu towarzyszy wytwarzanie substancji toksycznych indolu. poniewaz odruch na defekacje szybkc zanika i to jest jedna z najczestszych przyczyn powstawania zapar'. Rozwija sie zmiana normalnej flory bakteryjnej i narusza sie jej dzialalnosc. zwlaszcza przy zaparciach.5 l plynu w ciagu doby. Jelito grube wreszcie pelni funkcje rezerwuarowe . to formowanie mas kalowych. Funkcja ta nalezy do lewej czesci jelita grubego. w którym uczestnicza odruchy warunkowe i bezwarunkowe. które powoduja fermentacje weglowodanów i gnicie bialka. W formowaniu kalu uczestnicza znajdujace sie w soku jelitowym male grudki sluzu. przy zatrzymaniu sie mas pokarmowych w jelicie. Wchlanianie wody zageszcza papke pokarmowa. oprócz pozytecznych. Mozemy zatrzymywac akt defekacji. Jednal takich sytuacji trzeba unikac. Sklepiaja one niestrawione czasteczki pokarmu. od razu po przebudzeniu sie lub po sniadaniu. pozostaly plyn wchlaniaja scianki jelita i dalej przechodzi on do kIwi. Wazna funkcja jelita grubego. Jelito otrzymuje okolo 6-7.

wystarczy kilka razy napiac miesnie brzucha i wyrzuca sie wszystko. Poza tym. ze . w ciagu 5-7 minut. które z kolei uciskaja na jelito proste. Te wszystkie miesnie powinny kurczyc sie jednoczesnie z rozluznieniem zwieraczy odbytnicy.'I. W tym celu nalezy zmuszac siebie do wychodzenia z 11111 51 .dzi sie w jelicie prostym. w rezultacie czego przepona przemieszcza sie w dól i uciska na organy jamy brzusznej. co powoduje rozluznienie wspólne dwóch zwieraczy (wewnetrznego i zewnetrznego) odbytnicy. i kal zostaje wydalony z organizmu. zmuszajace do powtórnego napinania miesni brzucha. Przy defekacji pomaga wykonanie glebokiego wdechu.lo jelita prostego zawartosc wyzej polozonej esicy. Defekacja moze realizowac sie dwoma sposobami. mija od 3-5 do 10-15 minut. nowa fala perystaltyki przepycha . neurastenia czy zapaleniem okreznicy. prezy sie. Rozluznienie otwiera wyjscie z jelita prostego. a 2-ga defekacja. defekacja odbywa sie w 2-ch etapach . Po kilku minutach po wyrzuceniu I )ierwszej porcji mas kalowych. kurcza sie miesnie jelita grubego i jelita prostego oraz miesnie brzucha i przepony. stanowi ona l. kalowym czopkiem. W zwiazku z I \Im. /'~lzwyczaj 2-etapowa defekacja zostaje nam w postaci odruchu wakowego od lat dziecinstwa i bardzo ciezko zostaje zmieniona w I d::tpowa. W drugim przypadku. Miedzy l-sza. Nadchodzi drugi odruch na defekacje i wyrzucona zostaje druga porcja kalu. Zle. lecz stara sie przyspieszyc wyrzucenie pozostalej porcji zawartosci jelita. W pierwszym momencie wyrzuca sie czesc zawartosci zgromadzonej w jelide grubym. Utrata koordynacji tych dwóch elementów zwiazanych z wydalaniem. defekacja odbywa sie w 1 etapie szybko. zazwyczaj razem z twardym. moze równiez spowodowac zaparcie.~nieniem. W pielwszym przypadku. zoslaje uczucie niedokonczenia defekacji. co sprzyja jego wypróznieniu. trzeba walczyc z 2-etapowa defekacja. z duzym wysilkiem napina miesnie brzucha. Na dluzsza mete grozi to nad. JedIlak przy tym.i to wlasciwie juz kwalifikuje sie jako skryta forma zaparcia. Masy kalowe pobudzaja zakonczenia nerwowe w blonie sluzowej jelita prostego. co zostalo nagromadzone w jelicie prostym i esicy. -dna z glównych przyczyn tak czesto spotykanych hemoroidów. nie ma uczucia calkowitego wypróznienia jelita.'zlowiek przy tym nie zostaje pasywny.

Do 80-90% osób cierpi na jedna z tych dwóch form zaparcia. wówczas nalezy dokonac drugiego l-etapowego aktu defekacji. ze zaparcia dziela sie na jawne ubyte. Znane sa 2 formy zaparcia: atoniczne i i Zaparcia atoniczne Atoniczne lub raczej hipotoniczne formy zaparcia zwiazane sa z oslabieniem blony miesniowej scianki jelita spowodowanej siedzacym t1ybem zycia. po zdobyciu minimalnej wiedzy o fizjologii procesu trawienia. odruch na defekacje równiez zanika. Zaparcie moze byc choroba niezalezna lub symptomatyczna. Za jakis czas pojawi sie ponownie naturalny odruch na wypróznienie. Patrzac z tej perspektywy. ogólna slabosc. przy czym forme uklyta spotyka sie o wiele czesciej. Rozdzial 3 POZNAJMY ZAPARCIA Z BUSKA 1. perystaltyka zanika na dluzszy czas. nalezy zwracac uwage na dzieci przesiadajace na nocniku przez 10-15 minut. spastyczne. Przy zaparciach atonicznych czynnosc motoryczna jelita grubego zostaje obnizona. Teraz.toalety. przebytych ciezkich chorób zakaznych i niezakaznych itd. Wystepuje brak apetytu. kolki watrobowej lub nerkowej. zawalu itp. mozna przejsc bezposrednio do zaparc. JAKIE BYWAJA ZAPARCIA? xx stulecie dla mieszkanców krajów cywilizowanych to wiek zaparc.nowotworów lub zapalenia jelita grubego. Juz dowiedzielismy sie. czyli moze stanowic symptom innych chorób . niedokrwistosci. niz jawna. W taki sposób przejdziemy od 2-etapowej defekacji do l-etapowej. obnizeniem ogólnej aktywnosci organizmu na skutek wrodzonej slabosci systemu nerwowo-miesniowego. bla52 . nie zwazajac na poczucie niedokonczonej defekacji. Zaparcie atoniczne moze rozwijac sie równiez w skutek ignorowania parcia na stolec.

wzdecia. Zaparcia spastyczne moga byc równiez pochodzenia psychicznego. Zaparcia spastyczne rozwijaja sie równiez wskutek podraznienia blony sluzowej jelita grubego. W tych przypadkach. przypominajace owczy. ucisk i slabosc w konczynach dolnych.ka rozciaga sie.jebie twarde grudki kalu. slepa kiSl. Brzuch jest napiety. Pe'ystaltyka. prawie nie wystepuje. kamienie zólciowe.cym sie plynnym stolcem. z wielkim trudem udaje sie wycisnac z ·. na przemian z pieI Ii:. CharakterystyczII" jest silne pragnienie.najczesciej spotykany rodzaj zaparc \\'YSlepujacy przy bledach w odzywianiu. zwlaszcza w okolicy lewej biodrowej. zaparcia spastyczne moga wystepoIV:IC na przemian z rozwolnieniem. czasami zawierajacym duza ilosc slu/11. w rezultacie naruszenia refleksu na defekacje. gdy odruchy na stolec nie wystepuja. Chory cierpi na bóle brzucha. robaki itp. 53 . Przy wystapieniu depresji. Twarz ma czesto nienaturalnie czerwony k. które w tym wypadku prawie przez caly czas jest skurczone. przy deI ('kacji wychodzi stolec przypominajacy owczy. zwiekszone zmeczenie hipotonia miesni brzucha. a zstepujaca i esowata czesc jelita grubego sa '. Czasami. wystepuja falszywe I ):Ircia na stolec. przy wymacaniu dotykiem zauwazalna j"st bolesnosc wzdluz jelita grubego wzdety. Klasyfikacja zaparc ze wzgledu na przyczyny ich powstawania Zaparcia pokarmowe . Zaparcia spastyczne Spastyczne formy zaparcia. Najczesciej skurcze wystepuja przy zapaleniu okreznicy. obnizenie aktywnosci. przez duze masy kalowe.kurczone i wyczuwalne palcami. Wystepuja bóle brzucha wzdluz calego jelita grubego. Skurcze scianki jelitowej moga byc zwiazane odruchowo z porazeniem organów wewnetrznych. neurastenii. histerii. zwlaszcza organów jamy brzusznej. )[or. to rezultat podwyzszonej pobudliwosci jelita grubego. jak i przy zaparciu atonicznym. nawet przy przepelnionym jelicie grubym. Przy zapaleniach okreznicy.dosc. co przeszkadza przesunieciu sie mas kalowych.

u chirurgów w trakcie operacji itd. zaparcie. Lekcewazenie odruchu na defekacje wystepje u uczniów oraz osób wykonujacych okreslony zawód (u wykadowców w czasie zajec. przetokami. prawie zawsze.rozwijaja sie na skutek naduzywnia srodków przeczyszczajacych. zapaleniem '1e:!:ówkrwawicowych (hemoroidów). poniewaz jelito szybko do nich sie przyzwyczaja.Zaparcia nawykowe .owrzodzeniem jelita prostego. antybiotyków. bliznarri. Zaparcia farmakologiczne . p<wodowanymi zapaleniem jelita prostego. Zt(Jarciazwiazane z odwodnieniem organizmu . Szczególnie niebezpieczne sa srodki przeczyszcajace. w ~Ulcji silnego wydzielania potu. N. ':aparcia toksyczne . :oparcia mechaniczne . Ostatnio pojawia sie cora wiecej zaparc spowodowanych uzyciem narkotyków.zwiazane sa z oddzialywaniem substancjitoksycznych: metali ciezkich. Do mechanicznych mozla~aliczyc zaparcia zwiazane z zaklóceniami w oddawaniu stolca. Przy zaleganiu w jakims odcinku jelita mas pokarmo54 . Odruch warunlowy na wypróznienie jelita o okreslonej porze. peknieciami odbytu. od razu po przebdzeniu lub po sniadaniu. sklada sie kilka przyczyn. benzenu. jajników oraz przy nadczynnosci przedli<go plata przysadki. nagromadzenie glist itp.np. srodków uspokjajacych i innych. Tak jawtyd jak i ukrytych zaparc nie mozna traktowac jako miejscowego s:hczenia. uzalezna sie od nich i przestaje samodzielnie pracowac.wystepuja przy ob'1i:eniu czynnosci tarczycy. przez powiekszone wezly limfatyczne. Najczesciej zwiaZ31ejest to z wykonywanym zawodem.). kamienie :abwe. :aparcia zwiazane z endokrynologia . powodujac jej zmiany. wypracowuje sie od dziecinstwa i poz>staje na cale zycie. Antybiotyki poza tyn. zrosty. olowiu.zwiazane sa z przeszkodami mechalienymi: uciskaniem jelita grubego poprzez obrzeki wewnetrzne ul zewnetrzne.rozwijaja sie na skutek dlugotrwalego odziennego ignorowania odruchu na defekacje. niszcza normalna flore bakteryjna jelit.

I.cba pozbyc sie ich podstawowej przyczyny . l" I( Istawie posrednich . bóle brzucha (glównie z lewej strony). Po co nosic w sobie I" I('Z dluzszy czas toksyczne odpady? 1. wzdecia.1 ylYIl1 zaparciu. zaczynaja sie tam natychmiast rozmnazac bakterie. swiad1/. oznacza to zaparcie. jawna forma zaparcia wszystko jest jasne. Ilicj wyprózniac jelito po kazdym posilku. pogorszelli.I 2-3 krotne wypróznienie jelita w ciagu doby.\\ I. Ogólna slabosc.1 I) dlugotrwalym zatrzymaniu sie w nim mas kalowych. toksyny oraz lksyczne produkty przebiegu czynnosci fizjologicznych bakterii.wych. ' pamieci. Symptomy zaparc ato111. . przygnebienie. kolatanie serca.zaparcia.(' skryta forma zaparcia sytuacja wyglada o wiele bardziej skomI. bezsennosc. I 'I )stawienie diagnozy ulatwiaja takie symptomy dodatkowe: bur.Iwet bólów w sercu (odruch kalosercowy) bóle glowy i za'11I1y glowy .lry jelita grubego wymagaja opróznienia co 6 godzin. \\' 'zystkie wspomniane symptomy. 11/. Do. I'I )wstale w rezultacie procesów gnicia i fermentacji.Ilk()wanie. wypelnienia zoladka. prawie w 100% przypadków.ldcza o nagromadzonych w jelicie gnilnych bakteriach. obnizenie aktywnosci. I( na jezyku i nieprzyjemny zapach z ust. czyli o 111.'mych i spastycznych zostaly juz omówione wczesniej. Gdy nie mamy przez godzin stolca.II() mnóstwa chorób. depresja. Norma 1\ ".to sygnal o ukrytej formie zaparcia. \'Ilic w brzuchu. zaczyna sie proces gni\ i.1 i fermentacji (podobnie wyglada sytuacja przy zatrzymaniu wydalania niestrawionych odpadów z przewodu pokarmowego). niepelnego wypróznienia jelita i falszy" (Klruchy parcia na stolec. I . które Iliszcza normalna flore baktelyjna zoladka.lglc zmeczenie. W tym przypadku mozna postawic diagnoze tylko na objawów.1romadzonych g w ogromnych ilosciach na skutek dysbakteriozy 111:lruszenia normalnej flory bakteryjnej) zostaja wchloniete. I 1I. I1. Jeszcze l. II d. pobudliwosc. KLINICZNE SYMPTOMY ZAPARCIA /.16 55 . I< 2. Il()c!zi do samozatrucia organizmu co stanowi samo w sobie tró. Aby leczenie tych chorób bylo skuteczne. poniewaz rozIlII. uczucie przepelnieIIII . . utrata apetytu.

niezyt zoladka. Miecznikow uwazal. cukrzyca. • Systemu skóry . Jak widac.wszystkich organów.choroby pecherza. nadcisnienie. niezyt) nerek (od miedniczkowe zapalenie nerek. sa nastepstwem uklytego zaparcia. • Systemu oddechowego . astma oskrzelowa. Naleza do nich choroby: • Systemu trawiennego (razem z uczestniczacymi w trawieniu gruczolami wewnetrznej sekrecji) . zapalenie trzustki. CHOROBY JAKO SKUTEK ZAPARC? Pojawienie sie niektórych chorób stanowi sygnal o istnieniu ukrytej formy zaparcia tzn. Mozna stwierdzic.wrzody zoladk2. miazdzyca. Znana specjalistka naturalnego i leczniczego zywienia Galina Szatalowa. obfite wydzielanie plwociny i sluzu. ludzkosc nie wiedzialaby nic o wiekszosci innych chorób". zwyrodnienie stawów. spowodowana zaparciem.anginy. • Systemu kostnego .wypryski. osteochondroza. podagra. podwyzszone pocenie sie. ze "gdyby nie choroby jelita grubego szczególnie jelita prostego. hemoroidy. chroniczne zapalenie migdalów.zylakowatosc. choroba nerkowo-kamienna). ze zaparcie stanowi przyczyne najbardziej rozpowszechnionych chorób. wiele chorób chronicznych posrednio lub bezposrednio zwiazane jest z intoksykacja organizmu. • Systemu naczyniowego . • Systemu moczowo-plciowego . Leczenie tych chorób nalezy zaczynac od likwidacji zaparc. wysypki. gruczolu krokowego (prostata i adenoma). zapalenie wyrostka. hemoroidy. w wyzej wspomnianej ksiazce "Zywienie lecznicze" pisze: leczenie prak(vcznie wszystkich chorób chronicznych powinno zaczynac sie od unormowania pracy przewodu zolqdkowo-jelitowego. 1. • Nowotwory . (zapalenie.zapalenie stawów. niezyt jelita cienkiego i okreznicy.3. choroby watroby i woreczka zólciowego. i 56 . na które cierpi wspólczesna ludzkosc.

CZESC .

Nasz wlasny stosunek do tego problemu jest niezwykle wazny 58 by nie rozwijaly sie przerózne choroby i przede wszystkim . Mozna w znacznym stopniu oczyscic organizm za pomoca specjalnej diety. gnijacym pokarmem. powinno byc oczyszczenie ukladu pokarmowego. musimy utrzymywac swój przebiegal prawidlowo. osobom cierpiacym na zaparcia nie uda sie w taki sposób calkowicie oczyscic ukladu pokarmowego. W zdrowym i czystym organizmie przetrawiony pokarm przemienia sie w substancje. podstawowej ich przyczyny . W tej sytuacji konieczne sa bardziej radykalne metody. normalny przebieg tych procesów nie jest mozliwy. co stanowi podstawe zdrowia i dlugowiecznosci. Dlatego tez pierwszym krokiem w leczeniu kazdego ze wspomnianych wczesniej schorzen i glównej. proces przyswajania pokarmu system trawienny w idealnej czystosci. jesli uklad pokarmowy jest zanieczyszczony niestrawionym.PRAKTYKA NATURALNE METODY I ZAPOBIEGANIA LECZENIA ZAPARCIOM Rozdzial 1 OCZYSZCZANIE ORGANIZMU Abyzaparcia. ale po pierwsze. Jednak.zaparcia. Jednak bez oczyszczania zastosowanie jakichkolwiek innych metod leczenia zaparcia nie przyniesie efektu. a po drugie. bedzie to trwalo cale lata. które daja nam energie i umozliwiaja ciagla regeneracje naszego ciala "od stóp do glów". Tak powstaja choroby.

Plyn wprowadzac mozna tylko w takiej ilosci. podobnie jak srodki przeczyszczajace.Iilo. Przed rozpoczeciem cyklu oczyszczania dobrze jest przez 'I godziny przyjmowac tylko plynne pokarmy..1. moga byc zastosowane liko wyjatkowy srodek. liyc sie na prawym boku i kilka razy wciagnac i wypuscic poI. Do nich organizm równiez sie przyzwyczaII. jak do srodków przeczyszczajacych. ale w zad11\ III wypadku nie wolno wprowadzac wiecej. do któlych 01'l'. ze lewatywy tylko oczyszczaja. Po wprowadzeniu calego IllI nalezy polozyc sie na wznak. Tylko wtedy. ·trze brzuchem. A wiec zaczynac oczyszczanie ukladu pok:trmowego mozemy tylko po zrozumieniu i akceptacji konieczno'. poniewaz organizm odbierze negatywna inlormacje od naszej podswiadomosci i uczyni wszystko.5 l plynu. po czym I" ol.:1parciach. wiec. II ·dna po drugiej z mala iloscia plynu. ale kazda pora w zasadzie l' dobra. I lplymalna objetosc lewatywy wynosi 1 . (ilociaz nie tak szybko.3 lewaty\. OCZYSZCZANIE JEUTA GRUBEGO I{odzaje lewatyw I. 'pl1iu wzmocni efekt oczyszczajacy lewatywy.w osiagnieciu celu. która nie \ \\'1 )Iuje nieprzyjemnych odczuc.wadzic wystarczajacej ilosci plynu.. Jesli jednorazowo nie uda sie I"' . jak zazwyczaj czyni sie III \ . potem wstac. ale nie lecza i nadIl/vwac ich nie nalezy. to I ylko stracimy czas.1 . zeby zbuIZYC caly nasz wysilek. 59 .ci tego kroku. zaczynamy oczyszczanie . uniesc miednice. Jedk pamietajmy.1 111\ 101\ l" . W zapchanym kalowymi masami jelicie przewaz11.zaczynajmy.. pochodzic. w stanie nadziei i radosnego oczekiwania cudu przywrócenia wspanialego zdrowia . po czym III' '/1\:1 udac sie do toalety. To w znacznym l. Plyn wprowadzaklekajac i podpierajac sie lokciami. SukI "l'S zagwarantowany! l\. 1.ll1izmbardzo szybko sie przyzwyczaja. ze robimy cos bardzo dobrego i waznego dla naszego organizmu.. I(watywy najlepiej robic wieczorem. który pomaga szybko oczyscic jelita.cwatywy. mozna zrobic 2 . Jesli nie mamy calkowitego przekonania. niz swobodnie zmieI I l'.. W pozycji lezacej najlepiej jest utrzymac zawarlewatywy przez 10-20 min.

kontynuujemy oczyszczanie jeszcze przez dni.20 dokladnie wymytych jagód. ze czyszczenie udalo sie.co trzeci dzien .co drugi dzien .w piatym tygodniu . gdy proces trawienia prze- l l l l l- 60 . Dlatego do wody najlepiej jest dodawac np. lub soku z zurawin wycisnietym lub z 10 . Jesli po zrobieniu lewatywy z górnego odcinka jelita grubego wyjdzie kal. sluz i kamienie kalowe bedzie to oznaczac.0.w pierwszym tygodniu . czy póiniej stolec sie unormuje. 2 lyzek octu jablkowego. Mozna stosowac lewatywy z wody z topniejacego sniegu lub namagnezowanej podgrzanej do temperatlllY ciala. Skrajnie rzadko. Lewatywe mozna robic ze zwyklej wody.5 l gotowanej wody dodac lyzke soku z cytlyny.Z liscmi malin: czubata lyzeczke od herbaty rozkruszonych lisci malin zalac l wody i zostawic na noc.w drugim tygodniu . wprowadzic rano. zrobic gleboki wdech przez nos. Kwas niszczy bakterie gnilne. które dziela sie szczególnie aktywnie. zatrzymac powietrze ii powoli wydychac przez usta. sok z cytryny.nie po wprowadzeniu 0. W ten sposób oddychamy do momentu ustania drgawek. kwasek cytrynowy. które mocno przyklejone sa do scianek jelita grubego. Jesli po zakonczeniu calego cyklu oczyszczania wypróznienia nie 2 tygounormuja sie.codziennie . sok z zurawiny lub ocet jablkowy. Wczesniej. l- Kilka przepisów na najbardziej skuteczne lewatywy: .jeden raz. lewatywe trzeba powtórzyc.w trzecim tygodniu . ziola.co czwarty dzien . Jednak zwykla woda nie usunie mas kalowych. slaby roztwór nadmanganianu potasu. przy wprowadzeniu zbyt duzych ilosci plynu moga wystapic drgawki. sól. lub pól lyzeczki od herbaty kwasku cytlynowego.3 .Z naparem rumianku: 4 lyzki rumianku zalac l wrzatku.5 l plynów rozpoczynaja sie niepohamowane parcia. odstawic na 30 min i ochlodzic do temperatury ciala. W tym przypadku nalezy natychmiast przerwac zabieg. Gdy zas wychodzi tylko woda. . W kazdym przypadku lewatywy nalezy robic wedlug nastepujacego schematu: . -Kwasna lewatywa: do 1.w czwartym tygodniu .

.10 minut.20 liliilutach zawinac w koc i trzymac dopóki nie wystygnie do 38 '. poniewaz powoduja zmiane przelllywy plynów w organizmie z organizmu do jelita. -Lewatywa solna: do 1. po'Waz nie zaleca sie wprowadzania do jelita bardziej goracego l'iI'IIU. I Hly waga jest wieksza lub mniejsza.1 szczem. l'.800 g umytych i obranych IIIlr:lków pokroic i wlozyc do niemetalowego naczynia. Lepiej zaczynac od mniejszych ilosci.2 lyzek oleju. Z naparem rumianku. I'd:lrajmy sie utrzymac lewatywe przez 5 .') (:.20 g miodu. Slone II'watywy sa bardzo skuteczne. poniewaz zdarza sie.5 l wody. ilosc buraków i wody nalezy Ilri"llic.prowadzamy procedure szybko. natomiast przy temperaturze ponizej 3TC lewatywa nie od1II"~ic pozadanego efektu. Z miodem: do 1/2 l wody dodac 10 . chociaz rzadko. Wstrzasac co 5 minut. 1'1/. Najpierw rozpuszczamy sól w 0. Stymuluje ona petystaltyke i oczyszcza jelito Il. wprowadzac cieply plyn.Iliega nieprawidlowo. IIbywanie przyklejonych mas kalowych od scianek jelita.eczke do herbaty).' wchlania i ma lecznicze dzialanie na miesnie i sluzówke jelita. 11:lstepnie przecedzamy plyn i dodajemy 1 l cieplej wody. przecedzic. zachowujac proporcje 1:2.6 g soli ( 1 czubata Iyi. Buraki mozna zetrzec na gruIlI< 61 . ) I goracej wody (nie wrzacej). dodac 1. Lewatywa z soku z buraków: zajmuje szczególne miejsce w \\ . Bardzo wazne jest przestrzeganie wskazanej temperatury.Lewatywa z tluczonego siemienia lnianego: (bardzo skuIl'czna) do 1 l goracej wody dodac 1 lyzke siemienia lnianego. Po wykonaIIIII lej lewatywy trzeba duzo pic. .. sola i mydlem: do 1 l naparu z ruIIIi:lt1ku (patrz wyzej) dodac 1/2 lyzeczki od herbaty soli i 1/2 lyzki Illydla w plynie. Woda o temperaturze 38-39°C dobrze d. by plyn nie zdazyl wystygnac.~nego plynu.70 kg. dodac 1 I.dce z zaparciami. co powoduje . .5 l wody dodac 5 . Wskazany stosunek ilosciowy " H ly do buraków podany zastal dla wagi czlowieka 60 . II)prowadzic do wrzenia. a po 15 . ze od jednej lyzki dodanego soku cyttynowego moga wystapic drgawki.Il'znie lepiej niz inne lewatywy. Aby '" 1\ nie draznila skóry odbytu zaleca sie posmarowac ja jakims 11. Wazny jest dobór indywidualny ilosci kwa. 500 .

Z tego powodu lewatywy z moczu stanowia jedyny rodzaj lewatyw. Taka lewatywa jest bardzo skondensowana i dlatego bedzie ona wsysac plyn z organizmu do jamy jelitowej przez scianki jelita. a nawet 1:20. . kolki i inne schorzenia . któlY jednoczesnie leczy zaparcia. Lewatywa z moczu oczyszcza jelito. a jeszcze lepsze . ale wówczas proporcje ilosci buraków i wody zmieniamy na 1:4. co doprowadza do odlywania kamieni kalowych ze scianek. proporcja buraków do wody powinna wynosic 1:10. polipy. zawalem. przechowujac go w chlodnym miejscu. Gdy stosujemy lewatywe w czasie glodówki.5 1. Mozemy równiez gromadzic mocz przez kilka dni. Absolutnych przeciwwskazan co do lewatyw z soku buraczanego. Nie nalezy wykonywac tej lewatywy w sposób wyzej podany u osób ze wstrzasem mózgu. zgodnie z Borodinem nie ma. prostate. sa one najbardziej efektywne.Lewatywy z moczu Najbardziej skuteczne i bezpieczne dla organizmu sa lewatywy z wlasnego moczu. hemoroidy. schorzeniami kregoslupa.z moczu dziecka. chorobami oczu. przy czym po raz drugi wprowadzamy tylko lekko zakolorowana buraIdem wode. likwiduje zaparcia i inne choroby jelit. W czasie glodówki lewatywe z buraków lepiej robic 2 razy dziennie.Mikrolewatywy Oprócz lewatyw z duza iloscia wody dosyc skuteczne sa równiez mikrolewatywy w objetosci 150-200 mi z wyparowanego do 1/4 objetosci moczu. a juz po 6-12 godzinach mozna wprowadzac 1-1.bej tarce. poniewaz jej dzialanie tlwa okolo 2 godzin.5-2 godzin pozostac w domu. ochlodzic do temperatUlY "mleka wprost od krowy" i wprowadzac zgodnie z podanym wczesniej schematem. W tych wypadkach lewatywe z buraków tez stosujemy. 62 . . Dla lewatyw z wyparowanego moczu mozna wykorzystac mocz dowolnej osoby. ale zaczynamy od ilosci 200-500 mi. udarem oraz innymi chorobami sercowo-naczyniowymi. chorobami jamy brzusznej. Po tej lewatywie najlepiej przez 1. Nalezy zagotowac mocz. normalizuje mikroflore jelita i pH soku zoladkowego. odbudowuje blone sluzowa jelita i reguluje perystaltyke.

OCZYSZCZANIE CAlEGO PRZEWODU POKARMOWEGO IDNDUSKA METODA SZANKH PRAKSZALANA Jest to latwa. ze pije sie lekko osolona wode i wykonujac specjalne.Lewatywa z mleka i topionego masla W sytuacji bardzo odwodnionego organizmu i stolcu przypominajacym owczy kal. Po tym trzeba troche polezec. nieskomplikowane cwiczenia pomagamy Il'j przejsc przez caly system zoladkowo-jelitowy.. Plyn. Stolec uzyskuje miekka konsystencje juz po 2-3 lewatywach. 2. Mozna to zrobic tylko metoda Szankh I'rakszalana. czasami pomagaja lewatywy z zimnej wody. Slona woda podwyzsza cisnienie osmotyczne w jelicie i powoduje wchlanianie zawaltego w org:mizmie plynu do jelita. Do takiej lewatywy bierzemy l/2 szklanki zimnej wody i wprowadzamy ja mala gumowa gruszka· . doI)rze jest od czasu do czasu oczyszczac caly przewód pokarmowy (ld zoladka do jelita prostego. mieszanka podgrzewa sie by rozpuscic maslo. dostepna. zlywa masy kalowe przykkjone do jego scianek i dalej wynosi przez odbyt wszystko. poruszajac sie w kierunku odwrotIlym niz zwyczajnie. . Lewatywy z mleka mozna robic codziennie lub co drugi dzien. przy obnizonej witalnosci i utracie na wadze mozna zaczac oczyszczanie jelita od mikrolewatyw z mleka. Metoda ta polega na tym. Wprowadzamy plyn za pomoca malej gruszki. Pic wode nalezy do tego mo63 .Lewatywa z zimnej wody Przy chronicznych zaparciach zwiazanych ze zwiotczeniem jelita. Oprócz oczyszczania dolnej partii jelita za pomoca lewatyw. Takiego efektu nie moze zapewI\il' zadna inna metoda oczyszczania. nastapi samodzielne wypróznienie. co ~(lstalo nagromadzone w jelicie. by woda nie zostala wchlonieta do krwi i dalej nie zostala wydalona z organizmu z moczem. czyli z kIWi do jelita.Ieslirobi sie taka lewatywe regularnie w ciagu kilku tygodni i po kazdym posilku masuje zoladek. unikalna pod wzgledem skutecznosci Illetoda. Do 100 mI zwyklego mleka dodaje sie 20 g topionego masla. Sól dodajemy po lo.

poniewaz bez soli zostalaby wchlonieta na zasadzie osmozy przez blone sluzowa i wyprowadzona w postaci moczu. W zaleznosci od zanieczyszczenia jelita. a w miara opanowywania o wiele szybciej . Jesli nie nastapi ono w ciagu 5 minut. czyli plaska lyzke stolowa).mentu. Powtarzaj procedure: pij po szklance osolonej wody. 64 . potrzebne bedzie 12 . Woda musi byc slona. Wykonac 4 cwiczenia. Zazwyczaj pietwsze wypróznienie zachodzi prawie natychmiast. która pijesz. W czasie wykonywania tych ruchów woda bedzie przechodzic przez jelito nie powodujac mdlosci. Ponownie wypic szklanke slonej wody i powtórzyc zestaw cwiczen.14 szklanek osolonej wody. az wychodzacy przez odbyt plyn bedzie calkowicie czysty. Powtarzac picie i cwiczenia do tego czasu. koncentracje soli mozna zmniejszyc. Po pietwszym wypróznieniu wlacza sie syfon i ustala sie automatyczna regulacja ewakuacji jelit po kazdej szklance wody i wykonaniu zestawu cwiczen. trzeba bedzie zastosowac nieduza lewatywe (0. Wypic szklanke slonej wody. az wypijemy 6 szklanek. Jezeli i to nie poskutkuje. wykonuj po kazdej szklance wszystkie 4 cwiczenia. dzieki którym woda przechodzi przez zoladek.Przygotowanie do oczyszczania Podgrzac 3 l wody do temperatuty ciala OTC). Za kazdym razem wydzielajace sie plyny beda wynosic kolejna porcje zawartosci jelita. nalezy powtórzyc cwiczenie juz bez picia wody. a czasem (szczególnie podczas pielwszej procedury) wiecej. . Wykonanie 1. Oczyszczanie ta metoda nalezy wykonywac lepiej rano i na czczo. dodac sól (5-6 g na litr. a nie przez odbyt. Pierwszy raz pottwa to okolo dwóch godzin. dopóki wydalana woda bedzie tak czysta jak ta. a potem przez cale jelito. 3. Gdyby woda wydawala sie za slona. 2. odwiedzaj toalete dotad.5 1). po czym nalezy udac sie do toalety.

( Id razu powracamy do pozycji wyj11i:1 65 . Nastepnie wykonujemy l . palce u rak sple('jone. Ruchy te otwieraja odiwiernik II ll:ldka.dl'j. . Plecy proste. patrzymy na konce palców. PowtarzaIllY ten podwójny ruch 4 razy.llr/.I. kieIIIJ. w dowolnym tempie: cala seria cwiczen powinna zajmowac nie dluzej niz 1 min. co ra1l'111 zajmie nam okolo 10 sekund.Ili ('ll tulowia w prawo i do tylu. Nie 1. rece ()Puszczone w dól. odIlychamy normalnie. I'ozycja wyjsciowa jest taka sama.IZU pochylamy w prawo. (:wiczenie 2 'J'~n ruch zmusza wode do przesuwasie w jelicie cienkim. prostujemy sie i od 1.'')( Ijczyka. na przemian w lewo i w prawo. dlonie /. Nie odwracajac górnej czesci tulowia.ymujac sie na zakonczenie obroIII. stopy rozstawione na okolo 30 cm. podnies rece do gÓIY. jak naj. Wyciagamy prawa reke przed siebie.JC wyciagnieta reke do tylu. Cwiczenie 1 Pozycja wyjsciowa: stoimy. aby palec \\'sknujacy i kciuk dotykaly prawego . a przy kazdym pochyleniu czesc wody dostaje sie z zoI. to znal '/Y wykonujemy lacznie 8 ruchów.1 Ivwa reke zginamy tak.wrócone ku górze.ldka do dwunastnicy. bez zatrzymania w koncowej pozycji.CZTERY CWICZENIA SZANKH PRAKSZAlANA I(azde cwiczenie nalezy wykonywac 8 razy (na przemian po 4 razy w kazda strone). pochylamy sie lujpierw w lewo.

Wróc do pozycji wyjsciowej i zrób to samo odwracajac sie w druga strone. Cale cwiczenie powinno zajac 10 -5 sekund. stopy rozstawione na 30 cm. lekko wyginajac sie w krzyzu. dlonia prawej reki popychaj do lewego boku prawe biodro. Cwiczenie 3 Woda nadal przechodzi do jelita cienkiego dzieki ruchowi. Czas trwania czterech powtórzen wynosi okolo 10 sekund. rece zgiete w lokciach. dociskajac go przy tym do dolnej polowy brzu66 . ramiona i tulów w bok na tyle. To cwiczenie. dlonie leza na podlodze na wysokosci ramion. Powtórz cwiczenie 4 razy w kazda strone. aby zobaczyc piete nogi przeciwnej. dlonie leza na kolanach rozstawionych przykladowo na 30 cm. Ten podwójny ruch nalezy wykonywac równiez 4 razy. opuszczajac na podloge lewe kolano kolo czubka przeciwstawnej stopy. piety powinny sie znajdowac po zewnetrznej stronie bioder. Lezac na brzuchu na podlodze. Wyprostuj rece w lokciach i podnies cale cialo nad podloge. podnies glowe do góry. któty wykonujemy przybierajac cwiczenia jogi . opierajac sie tylko na dloniach i duzych palcach stóp. nastepnie odwróc glowe.sciowej i wykonujemy obrót w druga strone. nastepnie aby ucisnac wstepujaca czesc jelita grubego.pozycji kobry. Skrec tulów w lewo. tak jak drugie ulatwia przemieszczanie sie wody w jelicie cienkim. Cwiczenie 4 Siedzac w kucki na czubkach palców stóp rozstawionych na 30 cm.

W przypadku przerwania procedUlY (Iczyszczania nalezy odpoczac i nie glodzic sie. Jednoczesnie mozna tego nie robic. Ustapienie nudnosci. tulowiem i glowa analogiczne ruchy w przeciwna strone· Czwarte cwiczenie pomaga w przemieszczaniu wody z jelita gruhego do jelita prostego. pod wplywem soli. podmyjemy sie ciepla woda i posmarujemy odbyt tluszczem roslinnym. moze pojawic sie podraznienie w okolicy odbytu. dopóki woda sama nie opusci 'Irganizmu w postaci moczu. oznacza to.. odwróc glowe w prawo i z powrotem. tylko trzeba bedzie jeszcze kilka razy skorzystac z toalety w przeciagu nastepnej godziny. albo zrezygnowac z procedUlY i nic nie robic. zeby calkowicie opróznic zoladek. gdy woda mimo wszystko nie opusci zoladka. Azeby wzmocnic skret tulowia i zwiekszyc ucisk na brzuch. jesli po skorzystaniu z toalety i uzyciu papieru toaletowego. Jednoczesnie u niektótych ludzi. U niektólych szczególnie wrazliwych ludzi. oddzielajacy zoladek (lei jelit. wypic 3 szklanki cieplej nie osolonej wody i wsuwajac 3 palce do ust wywolac wymioty. syfon wylaczy sie sam. ze woda nie przedostala sie do jelit. która bedzie zawarta w wydalanym plynie. Mozna temu zapobiec. Zrób jeszcze 2 .cha z prawej strony. korek gazowy z produktów ferll1entacji przeciwstawia sie do doprowadzenia syfonu do dzialaIlia. nie otworzyl sie odzwiernik . mozna albo wywolac wymioty. swiadczy o otwarciu przejscia I procedure mozna przedluzyc. jeszcze jedno cwiczenie jogi swiece· W najbardziej niekorzystnym przypadku. W takim przypadku nalezy nacisnac na brzuch rekami i wykonac. Nastepnie :tby ucisnac na zstepujaca czesc jelita grubego zrób to z prawym kolanem i lewym biodrem.zastawka. PRZYPADKI NIEPOWODZEN Jesli po wypiciu 4 szklanek pojawi sie wrazenie przepelnienia zoladka i nudnosci.4 razy caly zestaw cwiczen. wsuwajac p:tlce do ust i wówczas natychmiast nastepuje ulga. Po skonczeniu procedulY mozna (tak jak jogini) w celu wylaczenia syfonu. pomimo 4 glównych cwiczen. 67 . lecz nie pij wiecej wody.

jogurty i inne produkty mleczne. W ciagu 24 godzin po oczyszczaniu zabronione jest spozywanie kwasnych produktów i takich napoi jak: kefir.wode. Ryz mozna zastapic gotowana pszenica. Pic mozna po 1. Pieczywo. mleko. by blonnik nie podraznil blony sluzowej jelita. lecz przy tym trzeba sie ograniczyc do 6 szklanek wody. Koniecznie nalezy równiez zjesc 40 g masla.Pierwszy posilek Po Szankh Prakszalanie zabronione jest zostawiac uklad trawienny bez pokarmu dluzej niz 1 godzine. Miesa nie wolno jesc w ciagu 7 dni po Szankh Prakszalanie. Naruszenia zasad zdrowego odzywiania sa nieuniknione. unikajac przejadania sie i ograniczajac spozycie miesa.niz nie dogotowac. W tym wypadku cala procedura wyniesie okolo 30 minut. najbardziej nieprzyjemna jej czescia jest picie cieplej slonej wody. Jest to najlepsza metoda "wychowania" jelita i uwolnienia sie od zaparc. Po 24 godzinach wracamy do normalnego trybu odzywiania. Lepiej jest rozgotowac IYZ. natomiast procedura pozwoli utrzymywac uklad pokarmowy w czystosci. Osoby cierpiace na zaparcia moga wykonywac takie oczyszczanie. Metoda ta u niektórych osób moze wywolac uczucie przygnebienia. W przeciwnym razie bedZiemy w dalszym ciagu "karmic syfon ". owoców. Jednak napic sie mozna dopiero po pielwszym posilku. lekkie napary miety lub dzikiej rózy. jak niemowlecy. bedzie koloru zóltego i bez zapachu.5-2 godzinach po pierwszym posilku . Picie Po cwiczeniach moze pojawic sie uczucie pragnienia. doprawic sosem pomidorowym. Stolec pojawi sie po 24-36 godzinach. Do IYzu mozna dodac rozgotowana marchew. surowych warzyw. W ciagu 24 godZin po oczyszczaniu picie alkoholi jest absolutnie zabronione. Jesc mozna nie wczesniej niz po 30 minutach po cwiczeniach i nie pózniej niz po 1 godzinie. Pierwszy posilek sklada sie z dobrze rozgotowanego ryzu. zapobiec schorzeniom lub je przezwyciezyc. Ryzu nie wolno gotowac na mleku. co tydzien. Dobrze jest wykonywac Szankh Prakszalane nie mniej niz 2 razy w roku. soczewice. czyli chodzic do toalety. twarde i póltwarde selY wprowadzamy przy drugim posilku. 68 . a jednak wykonywanie Szankh Prakszalany nie jest zbyt trudne. owsem lub makaronem.

W . Jeszcze w XVI w. lciu mozna dodawac lyzke soku z cytryny lub lyzeczke miodu. ostre zapalenie wyrostka robaczkowego. Przy chronicz11ymzapaleniu okreznicy moga przyniesc ulge jesli beda stosowa111": okresie remisji. /"Imiast wody z wodociagu mozna pic gazowana wode mineralna. czerwonka. gruilica zoladka.lilia wypijamy okolo 2 l wody. Dzien przed glodówka i codziennie w czasie f'.lodówka jest stosunkowo latwa do przetrzymania. niemieckI lekarz MOHer twierdzil. ale w ciagu . Szankh Prakszalana plucze caly uklad trawienIIY. aby przy'. Duze ilosci wypitego plynu ulaIwi:lja oczyszczanie. nowotwór i ostre zapalenie okreznicy. niemiecki lekarz Gofman. Jest to potezny sroo . do której przy silnym odczuciu f'. w 3. która I'.I! )l!ówki musimy robic lewatywy. OCZYSZCZANIE I UZDRAWIANIE ORGANIZMU POPRZEZ KRÓTKA LECZNICZA GLODÓWKE Czystosc systemu trawiennego i calego organizmu najlatwiej moz11:1siagnac stosujac krótkie lecznicze glodówki. W rozdziale I przytoczono op i69 . ze glodówka to jedyna metoda. biegunka. Paracelses pisal. poza tym stan zdrowia tez llie kazdemu na zastosowanie tego pozwala. Idczas glodówki pijemy czesto. Sa to .yc z jadlospisu produkty pochodzenia zwierzecego. Nawet najmocniejsza lewatywa oczyszcza tylko dolna partie Ilkladu trawiennego.) 24-36 godzinnym "dniu wolnym od jedzenia".ale nie kazdy odwazy sie na ten krok. I.k·k oczyszczania organizmu i wzmocnienia systemu odpornosciowego.VII w. W czasie glodówki IIIjemy tylko przegotowana wode. nie mówiac juz .wrzody zoladka.pieszyc wyprowadzenie zlogów z organizmu. W XVIII w. opisal wspaniale wyniki w leczeIliu wielu chorób przy zastosowaniu glodówki. I'.Przeciwwskazania do zastosowania Szankh Prakszalana Istnieja nieliczne przeciwwskazania. malymi porcjami. Krótka 3-4 dniowa 1'.I.warantuje powrót do normalnego stanu fiZjologicznego organizmu 'J'cchnika glodówki Jeden do dwóch dni przed glodówka nalezy calkowicie wyklu. iz glodówka to najlepszy srodek leczniczy. Lecznicze glodówki znane sa od bardzo dawna.

które ulegaja rozkladowi. Organizm sie wzmocni i nastepnie latwiej bedzie przeprowadzic calkowita glodówke. przy czym ruch kazdy wybiera sobie taki. bólu glowy. Mechanizm oddzialywania glodówki W czasie glodówki organizm uzyskuje dodatkowa energie . mdlosci. moga drastycznie oslabic efekt glodówki i po drugie. ze organizm wasz jest zbyt oslabiony. zapobiegajac takim zatruciom lub je likwidujac. Zaleca sie chodzenie. która organizm zwykle zuzywa na trawienie pokarmu.energie. Wielu ludzi zaczyna bolec glowa. poniewaz gdy przestajemy dostarczac organizmowi pozywienia. co w nim jeszcze zostalo. cwiczenia gimnastyczne. Woda z sokiem z cytryny lub z lyzeczka miodu lagodzi nieprzyjerrme objawy. Wlasnie ta ilosc energii zostaje wykorzystana przez organizm do oczyszczania. jaki jemu odpowiada. Najtrudniejsze sa zazwyczaj pielwsze dni glodówki. ale sie obawiacie. Lecz starajmy sie nie przemeczac. Gdy zachodzi przelwa w dostawie pozywienia. organizm zaczyna zdobywac substancje odzywcze ze zlogów oraz wlasnych tkanek. które po pierwsze. ze w czasie glodówki zaleca sie wykonywac ten typ lewatywy 2 razy dziennie w proporcjach soku do wody. Wybierz najbardziej odpowiedni dla siebie typ. W rezultacie procesu oczyszczania. a zostaja czesto ogromne ilosci zlogów. zacznijcie od glodówki opartej na sokach. z czym wiaze sie nieprzyjemne uczucie slabosci.sy róznych typów lewatyw. Trzeba wiecej sie ruszac i dluzej przebywac na swiezym powietrzu. jesli sie juz zaczely. nie zapominaj. przy pierwszej lewatywie 1:10 lub 1:20. zacznie on wyciagac z jelita wszystko. Jesli chcecie zastosowac glodówke. która jest konieczna przy leczeniu wielu chorób. a przy drugiej w ogóle nalezy wprowadzac tylko lekko zabarwiona wode buraczana· Codzienne zrobienie lewatywy jest konieczne. do krwi moga przechodzic olbrzymie ilosci zlogów. Co prawda efekt takiej glodówki jest o wiele slabszy. W trakcie glodówki nie wolno zazywac zadnych lekarstw. W czasie glodówki mozna pic soki. sprzyjac zatruciu organizmu. Lewatywy maja wiec wlasnie za zadanie wyprowadzic zlogi z jelita. Jesli zatrzymasz sie na lewatywie z soku buraczanego. W pielwszej kolejnosci gina tkanki 70 .

ale leczy wiele chorób. ile tlwala glodówka. Natomiast po tym samopoczucie gwaltownie sie polepsza. które w ciagu wielu lat byly gromadzone w tkankach. przenikaja do krwi. Pózniej intensywnosc litraty wagi zmniejsza sie. oslabienie. Wy('hodzenie z glodówki powinno tlwac tyle dni. 1'0 zastosowaniu glodówki oczyszczone jelita zaczynaja lepiej przyoswajac pokarm. pluca). Dzieki uruchomieniu procesu samooczyszczania substancje toksyczne. nerki. Przez caly okres wycho(Izenia nie spozywamy produktów pochodzenia zwierzecego. stymuluje przemiane materii. aby sie nie przejadac.tylko odrobina cierpliwosci. Nie trzeba sie bac. W trakcie glodówki tracimy na wadze. skóra. Jest to szczególnie wazne dla ludzi w srednim wieku. tluszczaki i nawet guzy nowotworowe. zwlaszcza we wczesniejszych stadiach rozwoju. W mocno zanieczyszczonym organizmie proces odtoksyczniania rozwija sie bardzo gwaltownie. zanikaja cysty. któlych organizm jest oslabiony. odmladza komórki i caly organizm. a czlowiek szybko dochodzi do potrzebnej mu wagi. W pielwszych dniach glodówki mozemy chudnac do 1 kg dziennie. u których wyniszczenie zwiazane jt:st ze zlym przyswajaniem pokarmu przez zapchane zlogami jelita.do organów wydalania Cjelita. natomiast stopien zanieczyszczenia organizmu jest wiekszy. Glodówka stymuluje proces wyprowadzania toksyn z organizmu. zwlaszcza dzieki lepszemu przyswajaniu pokarmu przez lIzdrowiony organizm i oczyszczone jelita. najlepiej przeprowadzac krótkie 1-3 dniowe glodówki. depresja. Ten proces szybko mija . slabe. opóznia proces starzenia. zapalenie zoladka i jelit. Prawidlowo zastosowana lecznicza glodówka nie tylko oczyszcza organizm. Szczególnie precyzyjnie trzeba stosowac sie do zalecen w pielw71 . Po zakonczeniu glodówki waga szybko wraca do normy. w zwiazku z tym w krótkim czasie moga wystapic takie nieprzyjemne symptomy jak wysypka. Wychodzenie z glodówki Wychodzenie z glodówki jest bardzo wazne. poprzez które zostaja wyrzucone na zewnatrz. Aby uniknac tak mocnego procesu oczyszczania. Glodówke moga stosowac na wet osoby wycienczone.. dzieki unormowaniu wszystkich czynnosci organizmu. zwlaszcza wazne j\. patologiczne.chore. z krwia .·stw tym czasie.

Nalezy pamietac. w trakcie której pijemy kilka razy dziennie soki warzywne i owocowe. starta marchew.szych dniach po ukonczeniu glodówki. Badicie twardzi. o zwiazanych z nimi chorobach. przykladowo z 3 godzinnymi odstepami. W czasie glodówki moje cialo zostaje pod moja calkowita kontrolq.gotowane warzywa. swieza kapusta. Mozna zaczac od glodówki na sokach. powtarzajcie codziennie: "w kazdej minu- cie glodówki wypedzam zlogi i trucizny z mego ciala. Drugi posilek surówka i ziemniaki. Póiniej trzeba przechodzic do normalnego odzywiania stopniowo zwiekszajac (do okreslonego przedzialu) objetosc dan i asortyment produktów. warzywa. Pomyslcie o zaparciach. Glodówka pomoze pozbyc sie tego ciezaru. Zadne falszywe uczucia laknienia nie zmusi mnie do przerwania glodówki. owoce. powtarzajcie: . staje sie szczesliwszy. soki.. ze w czasie glodówki zoladek bardzo sie kurczy. Rola motywacji w trakcie glodówki Aby glodówka sie powiodla nieslychanie wazne jest psychiczne przygotowanie sie do niej. niezachwiana pewnosc. Do konca dnia jemy tylko warzywa i owoce. Dopiero trzeciego dnia mozna zjesc kromke suchego chleba i lyzeczke masla roslinnego. wytlwalosc i cierpliwosc. Glodówka przyniesie korzysc tylko wtedy. Najwazniejsze to optymizm. Nie wolno spozywac tluszczów i soli. gdy po niej zaczniemy odzywiac sie prawidlowo. kazda godzina glodówki oczyszcza moje cialo . ze glodówka pomoze. Jesli pojawi sie uczucie slabosci i dyskomfortu. Trzeci posilek .ro minie". wszelkie emocje negatywne. Te slo72 . Podczas glodówki odrzucajac uczucia litosci dla siebie. Pierwszego dnia jemy czesto (5-6 razy dziennie). kasze g'yczana. ale malymi porcjami. Drugiego dnia mozna zaczac jesc platki owsiane. które was drecza i zatruwaja wam zycie. Pierwszy posilek pierwszego dnia wychodzenia z glodówki sklada sie z jarzyn: surówka ze swiezych warzyw. Mozna zjesc kawalek arbuza. Pamietajac o tym. a osiagniecie wspaniale rezultaty. Oddalem sie w rece Boga i natury".fizyczne i moja swiadomosc. a nastepnie przejsc do pelnej glodówki pijac tylko wode. dacie sobie rade z nieprzyjemnymi odczuciami.

glodówki Cotygodniowa 24-36 godzinna glodówka zdrowotna W celach ogólnego uzdrowienia. tworza duze ilosci sluzu. aby oczyscic organizm z nagromadzonego w ciagu tygodnia sluzu. przemawia jeszcze i to. gardlo. Cotygodniowa glodówka oczysci organizm z zanieczyszczen spowodowanych nieuniknionymi bledami w odZYWianiu oraz bedzie wplywac na regulacje procesów trawienia i zapObiegac rozwojowi zwiazanych z tym chorób. Organizm bedzie lekko przechodzic rózne choroby i w ogóle nie bedzie dopuszC::zal do ich rozwoju. iz stan waszego zdrowia znacznie sie poprawil. utrzymania wewnetrznej czystosci i wzmocnienia organizmu powinno sie wProwadzic 1 dzien w tygodniu bez jedzenia. Sluz. produkty mleczne i margaryna. 73 . W taki spOSób latwo jest uniknac chorób zwiazanych z nadmiarem sluzu w Organizmie. Nadmiar sluzu WYdalany jest z moczem i w postaci kataru.wa to zalecenia jednego z najwiekszych specjalistów zdrowotnej Paula Bregga. Po jakims czasie zauwazycie. Z czasem przyzwyczaicie sie do takich dni i takie krótkie glodówki stana sie nasza potrzeba. pluca i caly system trawienny. zwlaszcza smazone. ze spozywane przez nas POkarmy. czyli przez 24 godziny. Cotygodniowa 24 god<inna glodówka w zupelnosci jest wystarczajaca. który powstaje z resztek nie przetrawionego i nie wydalonego pokarmu zatyka caly system wydzielniczy: nos. Najwygodniej jest glc)dowac w piatek lub sobote. poniewaz satySfakCja z przeprowadzonej glodówki przewazy oczekiwana przyjemnosc jedzenia. od kolacji do kolacji. Najlatwiej jednak wprowadzic glodówke 24-36 godZinna co tydzien. Jeszcze skuteczniejsze sa glodówki 36 godzinne. Wstrzymywanie sie od jedzenia od kolacji do sniadania. Na korzysc takiego krótkiego 24-36 godzinnego odpoczynku organizmu od ciezkiej pracy zwiazanej z trawienietrl pokarmu. Mozna glodowac 3 dni w miesiacu lub chociaz raz na trzy miesiace. od kolacji w piatek do sniadania w niedziele. zatoki. np.

poniewaz zostal on pozbawiony wszystkich naturalnych fermentów. Dlugotrwala ob74 . rafinowanych pokarmów. pozbawionych blonnika. • Nieprawidrowe lqczenie pokarmów i jednoczesnie spozycie duzej ilosci róznych produktów w jednym posilku. polykanie zbyt duzych kawalków. 1. ze jeden produkt przeszkadza trawieniu innego. zle przezuwanie pokarmu. • Nieprawidrowy dobór produktów: . które hamuja petystaltyke. Glówna i najczesciej spotykana przyczyna jest nieprawidro- o we odzywianie. (w niewlasciwym czasie i niewystarczajacej ilosci). • Nieprawidrowe spozywanie plynów . Rafinowany pokarm nazywany jest "dieta zlogowa". . KTÓRE MOZNA I NALEZY WYEUMINOWAC SAMODZIELNIE przyczynach powstawania zaparc juz wspominalismy.spozywanie duzej ilosci kawy i herbaty. Sklada sie na to: • Przejadanie sie. któlych zlikwidowanie zalezy od nas samych. jak równiez przesuniecie pokarmu w jelicie.Rozdzial 2 lWORZENIE WARUNKÓW DLA NORMALNE) PRACY SYSTEMU TRAWIENNEGO PRZYCZVNY ZAPARC. • Nieprawidrowe przygotowanie pokarmów.spozywanie nienaturalnych. Picie w czasie posilku lub bezposrednio przed nim albo bezposrednio po nim gwaltownie zaklóca trawienie. ale zatrzymajmy sie na tych. • Zbyt szybkie jedzenie. które ulatwiaja trawienie pokarmu w ukladzie trawiennym. powodujacych to. Taki pokarm powoduje nagromadzenie klejopodobnych odpadów blokujacych jelita i nie zapewnia niezbednej dla pobudzenia pelystaltyki objetosci masy pokarmowej.

sporadycznie. Zacznijmy prawidlowo sie odzywiac.srodków przeczyszczajacych. odwodniaja scianki jelita. Jak widac. niszczac niezbedne do trawienia enzymy jak równiez zawarte w nim witaminy i sole mineralne. kazdej z przyczyn powodujacych zaparcia latwo jest sie pozbyc.Jesli ojca choroby nie znamy. Musimy przyzwyczaic nasz organizm do oddawania stolca regularnie. matka zawsze jest odzywia"ie" . której zawsze towarzysza procesy gnicia i fermentacji. 4. w zwiazku z czym na sciankach powstaja pekniecia. antybiotyków. mówiac o metodach leczenia i zapobiegania zaparciom szczególowo rozwazymy mozliwosci likwidacji kazdej z tych przyczyn. najlepiej po jedzeniu. Jelito szybko przyzwyczaja sie do solnych. co prowadzi do zatrzymania sie pokarmu w ukladzie trawiennym. sulfamidów. Siedzacy tryb zycia. 5. powoduj4CY oslabienie miesni. Naduzywanie lekarstw . 75 .napiecie nerwowe. . Dalej. lecz odzywiac sie prawidlowo zacznijmy juz dzisiaj. uspokajajacych. Dlatego srodki przeczyszczajace zazywamy tylko w sytuacjach wyjatkowych. Odruch ten nalezy koniecznie wypracowac na nowo.róbka termiczna zamienia pokarm w "martwy balast". co znacznie utrudnia przyswajanie tego pokarmu. zaburzenia trawienia i dluzszego zatrzymania sie ewakuacji odpadów. od których zalezy lllotolyka jelita i oslabienie pelystaltyki. póki nie jest za póino. stres. leki i inne negatywne emocje oslabiaja perystaltyke i hamuja wydzielanie soków trawiennych. 3. Czynniki psycho i neurogenne . naprawmy podstawowe bledy zywieniowe Nieprawidlowe odzywianie stanowi glówna przyczyne zaparc . Ignorowanie i thtmienie "zewu natury" . Antybiotyki i sulfamidy powoduja zmiane flolY bakteryjnej. jak i roslinnych srodków przeczyszczajacych i przestaje pracowac samodzielnie.mawiali jeszcze starozytni. Pekniecia sa zazwyczaj przyczyna przyklejania sie mas kalowych do scianek jelita. Antybiotyki zaburzaja wchlanianie i trawienie pokarmu. o okreslonej godzinie 2-3 razy dziennie.odruchowych parc na stolec prowadzi do zanikania odruchowego aktu defekacji. Latwo jest uzaleznic sie od srodków przeczyszczajacych. co zaklóca pelystaltyke i utrudnia ewakuacje odpadów. 2. najpóiniej jutro.

Czesto wspominam o pewnym madtym czlowieku. i 76 . Zadne lekarstwo juz nie przynosilo ulgi i w koncu. Na jednej z piramid egipskich odnaleziono napis: "Czlowiek zyje dzieki 1/4 zjadanego przez niego pozywienia. jako jedynej mozliwosci pozbycia sie cierpien na zawsze. stosujac sie do zalecen lekarzy. W swoich artykulach opisal on wieloletnie rozwazania nad tym. ale pózniej nawet to proste jedzeIi ie. Nie przejadajcie sie Glównym problemem zdrowego czlowieka jest walka z wlasnym apetytem. Sedno tkwi nie w tym. Przyklad Kornaro robi wielkie wrazenie i dl:II('t'. iz ograniczenie ilosci pozywienia ma o wiele wieksze znaczcnl . nii. ze w wieku okolo 40 lat. wybór diety. a do historii zapisal sie dzieki temu. do którego sie ograniczylem. Do konca zycia Lui Kornaro zachowal mocne zdrowie i wspaniala pamiec. ze wstrzemiezliwosc stale odczuwana jest jako ciezar. Mial na imie Lui Kornaro.pisal póiniej w swoich artykulach. "Niech nikt nie mysli. jak dzieki "ascetycznemu" zyciu mozna odbudowac zniszczone zdrowie. postanowil spróbowac o wiele mniej jesc i prowadzic regularny tlyb .. który zyl w XVI w.() p(). a dzieki pozostalym 3/4 zyje jego lekarz". Lui Kornaro lIW:li. zyl do 100 lat. Przede wszystkim trzeba siebie przezwyciezyc i pozbyc sie tra- dycyjnego przejadania. "Nigdy juz nie najadalem sie do odczucia ciezaru w zoladku zawsze wstawalem od stolu z lekkim apetytem" . ze przejadanie sie do niczego dobrego nie prowadzi. a ile. jeszcze przed nasza era zdawano sobie sprawe. sprawialo mi o wiele wieksza przyjCIIIIWSC. jak ciezkie choroby powoduje nieprawidlowe odzywianie i pierwszy jego skutek . niz najbardziej wyszukane kiedys dania". Tylko na poczatku musialem zrobic pewien wysilek.:t1. Jak widac.zaparcie. Ale od tej POly wiele sie nie zmienilo.Wiemy juz. w skutek nadmiernego jedzenia i picia nabyl mnóstwo chorób i myslal o smierci.. Zobaczymy. zycia. chcac pomóc chorym.wi\'Conomu tak duzo uwagi. co jesc. Na nieprawidlowe odzywianie sklada sie kilka czynników. co jestesmy na silach w tej kwestii zmienic.-. Krócej niz w ciagu roku pozbyl sie wszystkich swoich chorób i najwazniejsze. Wcale nie.

Dlatego. co jeszcze bardziej hamuje trawienie i oslabia pelystaltyke .odruch do przejadania. dlatego tez przejadanie sie nie wyrzadzalo im wiekszej krzywdy. starali sie najesc na wyrost.jedz wiecej. ich aktywnosc fizyczna byla bardzo wysoka. jakosciowo jest zupelnie inne. w swojej znakomitej ksiazce "Cud glodówki" napisal: "Czlowiek z powo77 . "Mam tak malo radosci w zyciu. by sprawic sobie przyjemnosc. Duzy kes pozywienia jest ile nasycany sokami zoladkowymi.Poniewaz najtrudniej dac sobie rade z przejadaniem sie. ze od tamtych czasów duzo sie zmienilo. Trzeba jednak brac pod uwage. fermentuje i gnije. zaczyna intensywnie wydzielac gazy. Od tych zamierzchlych czasów troska o chleb powszedni zostala glówna troska czlowieka. Wspólczesny czlowiek zjada 2-3 razy wiecej. Jeszcze dzis mozna uslyszec: " . Tendencja do przejadania sie przyszla do nas od naszych prehistorycznych przodków. kto go zjadl". za kazdym razem. które jego gospodarz wtlacza do zoladka. Organizm nie jest w stanie przyswoic tych ilosci pozywienia. Nasza aktywnosc fizyczna zmniejszyla sie o prawie 100%.. którzy czesto z trudem i zagrozeniem zycia zdobywali pozywienie. znany na calym swiecie amelykanski lekarz Paul Bregg. Masa niepotrzebnego. Czlowiek lubi duzo i smacznie zjesc równiez dlatego. Nasi przodkowie oddychali czystym powietrzem. zatrzymajmy sie jeszcze na moment przy tym temacie. nie strawionego pokarmu rozciaga zoladek i jelita. Jak powiedzial lekarz epoki sredniowiecza Syryjczyk Abul Faradzy: "Pokarm niestrawiony zjada tego.i zaparcie zagwarantowane. Pozywienie znajduje sie w zasiegu reki. Jeden z najlepszych specjalistów w dziedzinie racjonalnego odzywiania. które znajduje sie w naszym mózgu. trawienie zostaje zaklócone. Jedzenie to najbardziej dostepny i latwy sposób. A co sie dzieje teraz? Zyjemy w zanieczyszczonym naturalnym srodowisku. zjem sobie chociaz cos smacznego!" Trudno sie powstrzymac. gdy tylko mieli mozliwosc cos zjesc. a mozliwosc dobrego zjedzenia pojawiala sie dosc rzadko. niz przed laty. niz jest mu to potrzebne. bedziesz silniejszy". Jedno nie zmienilo sie . ze jedzenie oddzialowuje na centrum "zadowolenia". A jednak spróbujmy znaleic inne iródla radosci.

bo nie jest glodne. tym wiekszy bedzie dodatek do dlugosci zycia. a potem zaszczepiac w swiadomosci dziecka. odzywianej zwyczajnie .ie wlasciwie we wczesnym dziecinstwie. Osoby otyle choruja na zawal serca 3-4 razy czesciej..w 60%. a jesli dziecko nie chce jesc. Lecz najpielw sami musza zrozumiec. rodzice zaczynaja namawiac go slowami: jeszcze "za mame". U zwierzat trzymanych na scislej diecie. uzdrowiloby to ludzkosc. poniewaz prawie cala energie przeznacza on na trawienie pokarmu i wydalanie toksyn. Gdyby rodzice przyzwyczajali dzieci do jedzenia malymi porcjami. 78 . Ograniczenia w jedzeniu pozwalaja zapobiec nawet tak strasznej chorobie. "za tate" itd. ze zawsze lepiej jest zjesc mniej niz wiecej. ze scisla dieta przedluza zycie zwierzat od 30-80%. Zwlaszcza niezdrowe jest przejadanie sie u dzieci. jak wazne jest mniej jesc. rak wystepowal w 10%. poniewaz nic tak nie wykancza organizmu. im w mlodszym wieku zaczyna sie stosowac ograniczenie w jedzeniu. u innej grupy.3 razy czesciej niz osoby o normalnej wadze. ze udalo mi sie przekonac moich czytelników. jak rak. a najzdrowszym pokarmem jest ten. które tworza sie w procesie przetwarzania pokarmu. Z danych statystycznych wynika. jak obfite i smaczne jedzenie. ze przejadanie sie w podeszlym wieku jest szkodliwe i ze ograniczenia w jedzeniu prowadza do zwiekszenia dlugosci zycia.6 razy. gdy troskliwi rodzice bez przerwy podtykaja dziecku cos smacznego. przyzwyczajenie do ciaglego podjadania. a kazdy zbyteczny kilogram skraca dlugosc zycia o 2%. ze osoby otyle zyja o 10-12 lat krócej. a na kamienie pecherzyka zólciowego 4 razy czesciej na cukrzyce . koduje . przy czym. Podejmijmy decyzje i zacznijmy nowe zycie. Amelykanscy naukowcy na podstawie ekspelymentów twierdza. Mam nadzieje.du swojego bezwstydnego nieumiarkowania w jedzeniu i piciu zyje zaledwie polowe przyslugujacego mu czasu". na kamice nerkowa . a przeciez dazenie by zjesc wiecej. Przejadanie sie gwaltownie obniza energetyke organizmu. ze nieuchronnie prowadzi do nadwagi. Podobna zaleznosc wystepuje u ludzi. ktÓlY nie zostal zjedzony. Przejadanie sie jest szkodliwe równiez i z tego powodu. Od dawna wiadomo. ale zaczynac nigdy nie jest za pózno.

niz zjedzona za jednym razem. zwiazane jest równiez z nieprawidlowym rozkladem posilków w ciagu dnia. aby zoladek mógl przetrawic zjedzony wczesniej pokarm i chociaz troszke odpoczac. co ulatwia trawienie i zapobiega gniciu i fermentacji. nauczmy sie cieszyc ze slonecznego dnia. poniewaz mozliwe jest to tylko po wchlonieciu i przedostaniu sie do krwi czesci spozytych weglowodanów. spotkania z przyjacióhni. robic przerwy w jedzeniu. a poczucie nasycenia wciaz nie nastepuje. dobrego filmu. dlugo i starannie przezuwac. dokladnie przezuwac jedzenie w kazdej nawet najbardziej "podbramkowej" sytuacji . znikniecia bólów. jesc z malych talerzy (daje to efekt psychologiczny]. Zbyt rzadkie posilki zaostrzaja poczucie glodu i wówczas chce sie jesc wiecej i wiecej. interesujqcej ksiqzki. regularnie sie odzywiac. Przejadanie sie. a do tego potrzebna jest odpowiednia ilosc czasu. ze zupy i kasze sa zle 79 . wówczas uczucie nasycenia nastepuje szybciej Poza tym.Zamiast cieszyc sie ze smacznego jedzenia. Zaleca sie jesc rzadziej. znajdzie sie lepsza). pracy.to bardzo wazne. niewielkimi porcjami. ze ta sama ilosc jedzenia rozlozona na kilka posilków mniej wplywa na wage ciala i poziom cholesterolu. z przyjemnosci1. Badania wykazaly. z poczucia sily i mlodosci w ciele. Przy dluzszym zuciu pokarm zostaje dobrze zmoczony przez sline. przyplywu energii zyciowej. staranne zucie pomaga dobrze rozdrobnic pokarm i ulatwia prace zoladka. Okazuje sie. Zbyt szybkie jedzenie sprzyja równiez zwiekszeniu ilosci spozytych pokarmów w trakcie jednego posilku. Nalezy wstawac od stolu z odczuciem lekkiego niedosytu. 3-4 (czasami 5) razy dziennie. Pokann dobrze wymieszany ze slina zostal juz jakby w polowie strawiony. Nauczmy sie wiec jesc wolno. oprócz przyzwyczajenia sie do obfitych posilków. Najwieksza radosc bedziemy odczuwac z powodu lepszego samopoczucia. z przew~mi 3-4 godzin i nie podjadac w przerwach. nawet nie bardzo ambitnej i wymarzonej (to jest tylko tymczasowo. Jesc nalezy wolno. Dla tego wszystkiego warto troche ograniczyc sie w jedzeniu.

w mozna posmiac sie i pozartowac w czaprzypadku nie wolno jedzac. zucie pokarmu jest aktywne. niz Anglik z krwistego befsztyka". ze ta ksiazka przekona czytelnika o koniecznosci zmiany swoich nawyków zywieniowych zanim pojawi sie choroba. Nie przezuwamy ich zazwyczaj i dlatego sa w niewystarczajacym stopniu wymieszane ze slina. okazuje sie szkodliwym. Mozna oczywiscie powiedziec: . Nie o to chodzi. a polykanie pasywne. wiele z tego co uwazamy za smaczne i zdrowe. sie posilku. zujmy jak najdluzej. dysku to80 . substancje niszczaca bakterie. W zwiazku z tym jogini mawiaja: " Twardy pokarm nalezy pic. jesli przyjemnym towarzystwie. Efekt nie omieszka pojawic sie. Zazwyczaj. a przede wszystkim zmienic sklonnosc do przejadania sie. a bedziemy nasycac sie mniejsza iloscia jedzenia i przestaniemy cierpiec na zaparcia. Doskonale przesiakniete slina jedzenie zostaje calkowicie przyswojone. dopóki pokarm sam nie przesliznie sie przez przelyk do ukladu trawiennego. zanim sie polknie. Europejczycy sa nauczeni pasywnego zucia i aktywnego polykania. Na poczqtek próbujmy jesc mniej. Nalezy po prostu jesc wolniej i starac sie zuc jak najdluzej. . starajmy sie nie przegryzac w jest taka mozliwosc jedzmy czesciej. Potrzebujemy duzo czasu lub zapadniecia na ciezka chorobe.. a plynny zuc".trawione. by uswiadomic sobie koniecznosc zmiany tradycyjnych. poniewaz zawiera lizozym.Jogin z garstki ryzu uzyska o wiele wiecej. jedzmy biegu lub na stojaco. Podsumowujac.Wyobrazcie sobie towarzystwo przy stole. a zeby sa w dobtym stanie. Jogini przezuwaja kazdy kes 100-200 razy i dlatego nasycenie nastepuje u nich znacznie szybciej. które jedzac w skupieniu. Dobrze przezuty i wymieszany ze slina pokarm uzyskuje konsystencje plynnej kaszki i latwo przenika do systemu pokarmowego. W Azji i Aftyce odwrotnie. ale w zadnym wolniej. w zwiazku z czym zle przyswajaja pokarm i w konsekwencji maja równiez zepsute zeby. Slina chroni pokarm przed gniciem i fermentacja. A wiec.. Zaleca sie przezuwac znajdujacy sie w ustach pokarm od 30 do 100 razy.a przezuwac jak najdhtzej. a do zycia potrzebna jest im bardzo niewielka ilosc jedzenia. liczy ile razy zostal przezuty kazdy kasek. Mam nadzieje jednak. lecz nieprawidlowych i szkodliwych nawyków w odzywianiu.

które nalezy spozywac. uniemozliwia ich wchlanianie i wyprowadza je z orI'. rafinowanego. nalezy ulozyc sobie liste pokarmów. Nastepny wazny aspekt nieprawidlowego odzywiania to jakosciowo nieprawidlowy dobór pokarmów. sprzyja formowaniu mas kalowych. cholesterol i kwasy tluszczowe zawarte w pokarmach. wybierzmy te. sprzyjajac w taki sposób jego detoksykacji i zapobiega 81 . nalezy spozywac takie pokarmy. Róbmy w czasie jedzenia nie dlugie przelWY. zlogowa". sie w jelicie toksyny. perystaltyka warunkuje przesuwanie sie pokarmu w jelicie. wiaze znajdujan. tak zwana "dieta naturalnych. stanowi wazna przyczyne zaparc. Blonnik nie jest trawiony przez enzymy soków trawiennych.wac o powaznych problemach oraz czytac. Dobierajac dla siebie pokarmy. które ja stymuluja. trzeba pamietac. Naduzywanie konserwowanego. ze zmieniac dotychczas uzywane pokarmy na nowe nalezy bardzo powoli. Aby perystaltyka byla normalna. z niedostateczna iloscia niezbednych soli mineralnych i witamin. poniewaz nasze organy trawienne sa konserwatywne i bardzo wolno przystosowuja sie do czegos nowego. która zawiera bardzo malo produktów Niezbednym warunkiem do zachowania normalnej perystaltyki jest uzywanie pokarmów zawierajacych duzo blonnika Jak juz wiemy. zanim przystapi sie do leczenia zaparcia.. jesli chodzi o leczenie i profilaktyke zaparc. stymuluje motoryczna funkcje jelita i tworzenie zólci (zólc równiez stymuluje perystaltyke). Wybierajmy prawidlowo pokarmy Nieprawidlowy jakosciowo dobór pokarmów. stymuluje przemiane cholesterolu i normalizuje przemiane lipidów. Nie spozywajmy zbyt zimnych i zbyt goracych pokarmów stalych i plynnych. Z tego powodu. calkowicie pozbawionego blonnika pokarmu. Do takich produktów nalezy przede wszystkim blonnik. Wlasciwa ewakuacja niedostatecz~ nie przetrawionego pozywienia opóinia sie i dochodzi do zaparcia. który pelni role regulatora funkcji molOlycznej jelit. zaburza normalne trawienie. Zatrzymajmy sie na tym i z listy zalecanych pokarmów.mizmu. Blonnik wywoluje uczucie nasycenia. które bardZiej nam odpowiadaja. jesli chcemy pozegnac sie z zaparciem.

zvlaszcza w ich skórce. jablek. czerwonej porzeczce (bardzo duzo). produkty pochodzenia zwierzecego nie zawieraja go wcale dlatego nasz dzienny jadlospis powinien zawierac okolo 60% Jroduktów ro. otrebach. ~1'm mniej chorób".rozwojowi miazdzycy tetnic. iz blonnik wchlania duzo wody. dlaczego przede w. Lekarze dawno juz zauwazyli: "Im wieksze jest objet>scstolca. bobie.zawarty jest w duzej ilosci w ziarnach. Poniewaz produkty pochodzenia roslinnego sa bogate w blomik. marchwi. Soki pijemy 82 . Pozbawiony blonnika p)karm przesuwa sie przez kanal trawienny od wejscia do wyjsciaprzez 3-5 dni. Wlaczaj~y do jadlospisu produkty. swiezo przygotowane soki z warzyw lub ovoców. Zawarty jet w jablkach. czyli pektyny równiez uprawnia prace jelita. zapob~gajac gniciu i rozkladowi pozywienia. w jelicie temperatua wzrasta do 40·C. a biorac pod uwage. ryzui innych ziarnach i nasionach oraz w warzywach i owocach.a perystaltyke i normalizuja trawienie Np. Gdy blonnik regulanie dostarczamy do jelita wraz z pokarmem. hamuje procesy gnilne i powstawanie gazóv. Istnieja dwa rodzaje blonnika . chroniac organi7111 przed ~atruciem. bogaty w blonnik.eba przy tym pic nie mniej niz 6-8 szklanek plynu dziennie (ok. Teraz juz chyba staje sie jasne. a przy tej temperaturze wiekszosc wirusów i b<:<:terii ginie. Blonnik nierozpuszczalny jest niezbedny dl normalnego oczyszczania jelita. Blonnik nierozpuszczalny (wlókna pokarmf)we:. Blonnik rozpuszczalny. 4-6 razy zwiekszaja objetosc zawartosci jelita. oczyszczajac przy tym jelito. wydalajac zlogi. pokonuje cala droge w ciagu 24-. buraków.zystkim nalezy spozywac produkty zawierajace wieksza ilosc bbnnika. co wzmacnia perystaltyke i przyspiesza przesuniecie )okarmowych i kalowych mas do wyjscia. Najlepsze sa soki z pomaranczy. Wlókna pokarmowe wchlaniajac "lode.ruerozpuszczalny i ozpuszczalny. które stymuu'.<linnych. Blonnik pomaga organizmowi zwalczyc chorobotwlrcze bakterie i wirusy znajdujace sie w jelicie. owsc. tr. jednoczesnie miekczajac ja.~6 godzin. sprzyja obnizeniu poziomu cholesterolu we krwi. seleróil. : 1). kukurydzy.

namoczone. Kielki ziarna. najlepiej stymuluja perystaltyke. Wlasciwosci lecznicze soków omówimy dokladnie w nastepnym rozdziale. znacznie lepiej przyswajalnego. niz taka sama ilosc miesa lub ryby. Najlepiej jest jesc je codziennie. niz bialko pochodzenia zwierzecego. Jednak w przypadku stanu zapalnego w ukladzie trawiennym lepiej nie stosowac otrab. jak morele. Zawarte w orzechach pelnowartosciowe bialko calkowicie zastypuje bialko zwierzece. Najlepsze sa otreby owsiane. 83 . Obnizaja one poziom cholesterolu. soczewica. Nie zapominajmy wiec pic przy jedzeniu otrab. sliwki i figi. W przypadku zlej tolerancji soku z buraków. 100g oczyszczonych orzechów zapewnia dzienna norme bialka i tluszczów. poniewaz moga one podrazniac blone sluzowa i poglebiac stan zapalny. Otreby reguluja stolec. Otreby zastepuja kwasy tluszczowe w naszym jadlospisie. zawieraja wiele blonnika. Fasola. Owoce i warzywa najzdrowsze sa w stanie surowym i nie obierane. sa zródlem bialka. Najskuteczniejsze przy zaparciach sa sliwki. który wchlania wode. groch. któlY przed spozyciem nalezy przetrzymac w lodówce w otwartym naczyniu przez 2-3 godzin. witamin i biologicznie aktywnych substancji. stymuluja perystaltyke i sa absolutnie niezbedne w leczeniu i zapobieganiu zaparciom. Otreby (mozna je dodawac po 1 lyzce dziennie do przygotowanych posilków). Suszone owoce . zwieksza objetosc stolca i pobudza pelystaltyke. zródla pelnowartosciowego bialka. Orzechy i nasiona sa bogatym zródlem bialka. Produkty z soi. spowalniaja wchlanianie glukozy. najlepiej pszenicy.30-60 minut przed jedzeniem. bób sa równiez zródlem pelnowartosciowego bialka. lecza hemoroidy. 100g w/w ziaren zawiera o wiele bardziej wartosciowe bialko. zmniejszaja wydzielanie gazów. weglowodanów. tlumia jego synteze i stymuluja watrobe do pobrania z krwi duzej ilosci cholesterolu oraz do produkowania duzej ilosci kwasów zólciowych. Dobry efekt daje picie przed snem kompotu z suszonych owoców. mozna zmieszac go z sokiem z marchwi w proporcji 1:3. Swiezy sok mozna przechowywac w lodówce nie dluzej niz 1 godzine. wisnie i winogrona. za wyjatkiem soku z buraków.

granaty. czekolada. 11uszcze pochodzenia zwierzecego i roslinnego mozna jesc w malych ilosciach . 84 . twarozki. Gdy zn. Wykluczmy z naszego jadlospisu produkty powodujce zaparcia W trakcie leczenia zaparc nalezy unikac produktówwstrzymujacych wypróznienie jelita i sprzyjajacych gniciu i fermentacji pokarmów oraz powstawaniu kamieni kalowych.zawiesiste zupy i wywary miesne. -produkty konserwowe.mieso (zwlaszcza tluste).wyroby z bialej maki (biale pieczywo.lej slonecznikowy lub kukUlydziany -zimnego tloczenia.produkty mleczne (krowie mleko. toty. . bez dodawmia mleka i cukru. kefir.kakao. smietam w nieduzej ilosci. pierozki itp. mozemy nie troszczyc sie o bialko pochodzenia zwiczecego. owsiana. Z tluszczów zwierzec}:h najlepiej jadac maslo smietankowe.cukier.alkoho~ bo niszczy pepsyne (enzym rozkladajacy tlkohol). jaglana). makaron. Tluszcze oslinne rozmiekczaja stolec. Kasze gryczana i owsiana stanowia równiez irtdlo bialka. . ryby i drób. drób i ryby.produkty rafinowane i przyprawy. scy. Poza tym. Kasze nalezy gotowac na wodzie. . a z roslinnych olej z oliwek. serwatka).margaryna (dla jej trawienia wymagana jest tempcatura 150°C). Kasze z pelnego ziarna (gryczana.po 15-30g. Do takich produktów naleza: . boróvki. mocna herbata. ciasta. jak równiez bedzie sprzyjac przezwyciezaiu licznych chorób spowodowanych zaparciem. . jecznienna.rmalizujemy prace ukladu trawiennego. . zlikWiduje pocesy gnicia w jelicie. nalesniki.Czarne i gruboziarniste pieczywo pszenne. . czarne jagody. ulatwiaja wydalanie. . Gdy nasz jadlospis bedzie zawierac e produkty. kawa.). konfitury i inne slodycze. .kisie~ gruszki. jaja). To od razu polepszy stan zdrowia. . Na czas leczenia zaparcia trzeba wykluczyc z jadlospisu nieso. tluszze roslinne zawieraja wazne dla zdrowia nienasycone kwasy tlusz:zowe.kwasne (jogurt. Produkty mleczne . produkty te mozna bed:ie spozywac w malych ilosciach i skrajnie rzadko. cukierki. .

Nie wolno spozywac jednoczesnie pokarmów. a to w sposób nieunikniony prowadzi clo zaparcia. któIY funkcjonuje w konkretnym odcinku ukladu trawiennego. Najlepiej zrobic spis laczacych sie ze soba pokarmów i powiesic go w kuchni lub wykorzystac podana dalej tabelke. ale i bialek z cukrami. na pusty zoladek. poniewaz przeszkadzaja sobie nawzajem w trawieniu. Nieslychanie wazne jest prawidlowe laczenie pokarmów w trakcie jednego posilku. Nie ma w tabelce miejsca na tluszcze. ale nie zaszkodzi powtórzyc jeszcze raz. W tabelce nie wystepuja owoce. a których powinnismy unikac lub w ogóle z nich zrezygnowac. Trawienie zlozonych weglowodanów typu skrobiowych zaczyna 85 . tam gdzie powinny sie trawic. warzywa o niskiej zawartosci skrobi lacza sie z weglowodanami i bialkami. poniewaz wszystkie owoce trzeba jesc osobno. Jak wynika z tabeli. które produkty bedziemy jesc jednoczesnie. natomiast bialka z weglowodanami nie moga byc laczone. szybko przesuwaja sie do dVlllOastnicy. a które nie. które hamuja trawienie kazdego pokarmu. Tluszcze tez sa niezbedne w naszym jadlospisie. zwalniaja przesuwanie pokarmów w jelicie. poniewaz kazdemu pokarmowi odpowiada konkretny enzym. Dlaczego. najlepiej 30-40 minut przed posilkiem. nieprawidlowym laczeniem pokarmów. by nie przeszkadzaly sobie dobrze sie trawic i przyswajac. Wiemy juz.Konieczna jest calkowita rezygnacja z jedzenia smazonego. jakie produkty wejda w sklad naszych posilków. które sa trawione przez enzymy o róznych pH. poniewaz przy obróbce termicznej tluszczów powstaja substancje toksyczne i rakotwórcze. nie zatrzymujac sie w zoladku. czas zastanowic sie nad kolejnym aspektem nieprawidlowego odzywiania. Po dokonaniu wyboru. ze nie jemy bialka i weglowodanów razem Dotyczy to nie tylko laczenia bialek ze skrobiami. nalezy uzywac ich jednak w bardzo malej ilosci i dodawac tylko do gotowego posilku. Wówczas. Zrozumienie koniecznosci prawidlowego laczenia produktów Po przeczytaniu tego rozdzialu podejmiemy decyzje. juz wiemy. czyli nie moga byc jedzone w jednym posilku.

j sc jednoczesnie pokannów bialkowych (miesa. w rezultacie czego. Przy prawidlowym laczeniu pokarmów mieso opuszcza zolad I po 4-5 godzinach. zawierajacy enzym .lkow.sie juz w jamie ustnej. II we.y).l . Dlal ' go tez w tym przypadku gnicie miesa w zoladku jest nieuniknie IW Na zlagodzenie podobnych konfliktów organizm traci o wi . trawienie zas bialek zaczyna sie w zoladku. III' \ 'I tlili' .. zalega w zoladku.·z '111:11111. wydZiela sie kwasny sok zoladkowy. do zoladka dostanie sie zlepiona gruda jedzenia obficie zmoczona slina. co wczesniej czy pózniej doprowadzi do wyniszczenia gruczolów produkujacych sok zoladkowy. W zoladku.I 1)1 t III l" I II II I I I . l. w lIII.I( l I II 'II I l.Ij'k I II. liii I II. w trawieniu których biora udzial kW:I'i111 I II I I" . tli 1\' . etap po etapie. niz przy trawieniu pokarmów pr<lwl dlowo dobranych. wydluza sie czas trawienia produktów bialkowych i 11111111' wysilku organizmu. j. l.III 11. miesa z ziemniakami) .II '11111'11 Y:.l'I~I. 1'1 '1111 waz trawienie poszczególnych produktów odbywa si . Potrzebna bedzie dodatkowa ilosc soku zoladkowego. '. szybciej zostaja wyeksploatowane zasol y ganizmu. gdy bialko przemiesci sie z zoladka do jelita. aby umozliwic trawienie miesa. w srodowisku zasadowym. w srodowisku kwasnym. niezbedny do trawienia skrobi.. Jednak pepsyna nie spelnia swojego zadania w srodowisku zasadowym.1 Iti rozszczepionego przez enzymy zoladka staje sie prawil' II I III . zapamietajcie (jesli oczywiscie nie chcecie chorow:J ). .II' wiecej enzymów i energii.1' j I" III I "'1'11/1' dl.t'lIkruiinnyhslociY'y. dalsze trawieni' 1>1:111. il liiI 'HO . natomiast w sytuacji laczenia bialek z weglowe danami (np.-.dopiero po 8 godzinach. sok zoladkowy zamiast trawienia miesa. czesc zjedzonych razem bialek i w glowl II II nów nie zostaje strawiona.11111 1111 l. zaczyna gnie I II I mentowac ze wszystkimi wynikajacymi z tego skutk:J11II. I z hl:dVHII .IIIYI yjll\'go pol~. II wiedniej kolejnosci.pepsyne. zajmuje sie neutralizowaniem zasadowej sliny i stworzeniem warunków dla pracy pepsyny. 1IIIIIll. zawierajaca zasadowy enzym ptialine. W zwiazku z tym.1" 'liii' I. Iyb).1'11'111.':.' I I .AII l'1.<iowych yl'll enzymów pokarmów W\'~I. Jesli zjedlismy w jednym posilku mieso (bialko) i ziemniaki (skrobia). trawienie miesa zostanie zatrzymane.

warzywa wszystkie baklazany. Z tego powodu rózne rodzaje bialek (mieso i jajka. kaszy. mieso i ser. mleko i jajka) zostana lepiej strawione.~~~~_ Nie wolno laczyc 87 .. produkty bialkowe i weglowodany trzeba jesc tylko osobno. Tabelka laczenia pokarmów Bialka Mozna laczyc Mieso ryba jaja grzyby orzechy pestki bób soja ser mleko warzywa skrobi. Najwolniej trawione jest mieso. dynia. ziemniaki. ze wszystkimi warzywami oprócz ziemniaków. pieczywo.Warunki trawienia róznych bialek równiez odrobina sie róznia. Po posilku skrobiowym dobrze jest zrobic 2-3 godzinna przerwe w jedzeniu. jesli nie beda zjedzone jednoczesnie. miód. W ogóle. slodycze. fasola -~-v nie zawierajace L. kapusta. ogórki pietruszka por dymka czosnek papryka slodka rzodkiewka zawierajace rodzaje kapusty. Warzywa weglowodany Mozna laczyc skrobie i CUkIY. w zwiazku z czym po zjedzeniu miesa potrzebna jest najdluzsza przerwa. A wiec. cukier. Zarówno bialkowe jak i weglowodanowe produkty dobrze jest laczyc z zielona salata. wyroby z maki. po bialkowym 4-5 godzinna· Dlugosc przerwy pomiedzy posilkami zalezy od czasu przebywania pokarmu w zoladku. ciasta. Jednak dzienne menu powinno byc bardzo róznorodne. konfitury. mala ilosc skrobi. w jednym posilku lepiej nie laczyc wiele róznych pokarmów.

dlatego do ziemniaków i kaszy dodawajmy jak najmniej masla. Wiele warzyw natomiast chroni jelita i gruczoly wydzielania wewnetrznego przed tlumiacym trawienie dzialaniem tluszczów. niezbednego dla trawienia bialka i niszczy pepsyne. lecz w jelicie cienkim. czesto jada sie je po jedzeniu. Tluszcze spowalniaja równiez trawienie weglowodanów. soku z cytryny lub octu w salatkach. zawierajacych groszek zielony. W rezultacie przyswajanie bialka zostaje spowolnione i zaczyna sie proces gnicia. na pusty zoladek. gdy zoladek jest juz przepelniony. na deser. sok zoladkowy przestaje sie wydZielac. jak wiemy mozemy spozyc nie wiecej niz 40g tluszczów roslinnych i 30g tluszczów zwierzecych dziennie. ananasów). aby zapobiegac zaparciom. W tej sytuacji cukry nie 88 . sosu pomidorowego z miesem przeszkadza w trawieniu bialka. Kazdy kwas tlumi wydzielanie soku zoladkowego. ale w odróznieniu od nich sa trawione nie w jamie ustnej. wymagajaca kwasnego srodowiska. Niestety. nalezy go unikac. jajka lub mieso. ze cukier i inne slodycze. przy czym. Nie laczymy bialek z kwasnym pokarmem Wiele osób mysli. A jednak. chociaz sa weglowodanami. Cukier i inne slodycze jemy osobno i w bardzo malych ilosciach Warto wiedziec. poniewaz zatrzymuja one na 1-2 godziny wydzielanie enzymów w zoladku. Czyli. Wlaczenie do bialkowego posilku kwasnych owoców (pomaranczy. gdy zjedzony pokarm w znacznym stopniu zostal przesiakniety sokami trawiennymi. to jakikolwiek kwasny pokarm spozywany razem z miesem pomoze w jego trawieniu. ze jesli bialka sa trawione w zoladku przez pepsyne. gdy w jamie ustnej i w zoladku znajduja sie kwasy. Najmniej szkody wyrzadzaja tluszcze zjadane na koncu posilku. dokad szybko trafiaja. dlatego tez dobrze jest jesc tluszcze z warzywami. jemy osobno produkty bialkowe i kwasne pokarmy. grejpfrutów. Szczególnie niewskazane jest laczyc je z bialkami. jesli zjesc je osobno. Z tego powodu tluste mieso trawi sie zle i w zwiazku z tym.Bialka i tluszcze starajcie sie jesc osobno Tluszcze hamuja trawienie wszystkich pokarmów.

pomaranczach. Drobnoustroje nie moga rozmnazac sie w sokach owocowych. Kazdy pokarm spozywany razem z cukrami zatrzymuje je w zoladku. Nie dosc tego. gruszkach. czarnych i czerwonych porzeczkach. twaróg z cukrem lub z konfitura. Swieze owoce dezynfekuja system trawienny. toksyn i innych zanieczyszczen. ananasach. weglowodany (sacharoze. ze w zoladku panuja idealne warunki do fermentacji . chleb z konfitura. Badania wykazaly. to jeszcze wyplukujemy z zoladka nie strawione pokarmy. iz bardzo wiele cukru zawieraja napoje bezalkoholowe. morelach. zatrzymuja sie w zoladku i bardzo szybko zaczynaja fermentowac. Kwasek cytrynowy zawarty jest w cytrynach. gdy system trawienny wypelniony jest nie tylko zlogami i toksynami. które nie zostana juz strawione. glukoze. cukier jakiekolwiek inne pokarmy spozywamy osobno. Wyrzadzamy przez to organizmowi podwójna krzywde. które czesto pije sie w trakcie jedzenia.jest cieplo. 30 minut przed jedzeniem Owoce. brzoskwiniach. i Pozwóhny owocom trafic do miejsca ich trawienia. aminokwasy. to wazny skladnik naszego jadlospisu. Przypomne równiez. Owoce sa niezastapione przy zaparciach.moga przemiescic sie do jelita. agrescie. cukier i bialka. Zawieraja witaminy. spozywajmy je osobno. zawierajacych kwasy organiczne. ze czynniki wywolujace dur brzuszny oraz cholere nie sa w stanie przeciwstawic sie sokowi z cytlyny. A wiec trzymajmy sie zasady: cukry i skrobie. sliwkach. gdzie beda trawione. grejpfrutów i jablek. fruktoze. Do najbardziej bakteriobójczych zaliczane sa kwas jablkowy. pomaranczy. Tym bardziej. latwo przyswajalne makro i mikroelementy. lecz beda tylko gnic i fermentowac w calym ukladzie trawiennym. blonnik. cytrynowy i winny. Kwasy organiczne sa niezbedne dla skutecznego wydalania powstajacych w procesie trawienia kwasów. malinach. wisniach. ze z coca cola lub kazdym innym napojem bezalkoholowym wprowadzamy do organizmu nadwyzke cukru. wilgotno i blyskawicznie gromadza sie bakterie umozliwiajace fermentacje· Oto dlaczego niezdrowe sa slodkie buleczki. slodkie kasze. pektyny (kwasy organiczne i tluszczowe). ale i gnilnymi drobnoustrojami. skrobie). Kwas jablkowy zawarty jest w jablkach. 89 .

poniewaz w surowych owocach zawarte sa niezbedne dla trawienia enzymy. które zostaja w zoladku od 45-60 minut. Nie majac mozliwosci szybkiego przejscia przez wypelniony zoladek do miejsca swojego przeznaczenia . Owoce szybciej niz jakiekolwiek inne pokarmy odbudowuja i wzmacniaja zdrowie równiez i dlatego.prawie nie potrzebuja energii do swojego trawienia. czerwonych porzeczkach. daktyli i suszonych owoców. a wówczas wszystko przebiega tak. Zjedzone w ten sposób owoce trawione sa w ciagu 20-30 minut.grejpfrutach. 90 . ale podobnie jak slodycze zazwyczaj jedzone sa na deser. Wiele osób narzeka. ze nie moze jesc owoców. owoce podazaja do jelita i moga byc przetrawione przed dostarczeniem nastepnej porcji pokarmu. ze: . Poruszone zlogi wywoluja na poczatku nieprzyjemne odczucia. ze owoce poruszaja kamienie kalowe nagromadzone w jelicie przez wiele lat nieprawidlowego odzywiania. jak równiez przy anginach i chorobach pluc. Kwas winny zawieraja winogrona i ananasy. poniewaz po zjedzeniu pojawiaja sie u nich nieprzyjemne odczucia w zoladku bóle. nawet takiej strasznej jak rak. gdZie szybko zaczynaja fermentowac. malinach. zatrzymuja sie w zoladku. gazy. Jest on bardzo skuteczny przy zlym trawieniu. Nie dotyczy to bananów. . Nie ma zdrowszych produktów od owoców. jelita zostana oczyszczone anieprzyjemne odczucia znikna. Trzeba o tym pamietac przy planowaniu posilków. . jak przy nieprawidlowym jedzeniu cukrów. wzdecia. wisniach.zawieraja duzo (80-90%) niezbednej dla organizmu wody strukturowanej.nie zostawiaja toksycznych odpadów. trzeba jesc je jako samodzielny posilek na pusty zoladek. wrzodach.dwunastnicy. Owoce sa trawione w dwunastnicy. Najlepiej jesc je na sniadanie lub 20-30 minut przed jedzeniem. Spowodowane jest to tym. Aby owoce zostaly strawione do konca. calkowicie. Wtedy nie zatrzymujac sie w zoladku. trzeba tylko prawidlowo je spozywac. lecz jesli wytrzymamy (niektóre osoby potrzebuja 2-3 tygodni). Spozywanie owoców w sposób prawidlowy pomaga organizmowi szybko pozbyc sie toksyn i dlatego owoce sa wspanialym antidotum na wiele powaznych chorób.

Tylko przy spelnieniu tego warunku bedzie zachowana równowaga kwasowo-zasadowa. któlY powstaje w rezultacie zbyt czestego jedzenia miesa. co pomoze nam latwo poradzic sobie z zaparciem. Nawet takie kwasne owoce jak cytrusy. Aby utrzymac kwasowo-zasadowa równowage w plynach.jaskraworózowy to normalne pH krwi. tyb. suszone owoce. 91 . orzechy. Nawet przy niewielkiej zmianie pH w kierunku neutralnym. nalezy prawidlowo dobierac odpowiednie produkty w ciagu dnia. Stan kwasowo-zasadowej równowagi latwo jest okreslic na podstawie koloru spojówek: . I odwrotnie.7pH lub powyzej 7. Zdrowy organizm sam reguluje pH. slodycze) oraz kawa i herbata. tworza w organizmie odczyn zasadowy i pomagaja zneutralizowac nadmiar kwasu. weglowodany (pieczywo. Naduzywanie tych produktów obniza zasadowosc krvvi.35-7. a wyjscie ponizej granicy 6. niz miesa. nalezy w ciagu dnia zjadac 3-4 razy wiecej warzyw i owoców. Normalnie powinien byc w granicach 7. Do nich naleza: bialka pochodzenia zwierzecego (mieso. bób. pelne mleko i warzywa naleza do produktów zasadotwórczych i przywracaja równowage kwasowo-zasadowa. . . organizm juz znajduje sie w niebezpieczenstwie. ze z wiekiem. w skutek czego obniza sie pH krwi.ciemnorózowy to odchylenie w kierunku zasadowym. tluszcze zwierzece. jajka).4. tkankach i komórkach organizmu. swieze owoce.bladorózowy to odchylenie pH krwi w kierunku kwasowym. kasze. ryby. przemiana materii pogarsza sie. jednak przy wielu chorobach zanika zdolnosc do tej naturalnej regulacji. Charakter spozywanych pokarmów natychmiast zmienia kwasowo-zasadowa równowage. chleba i innych produktów kwasotwórczych. Przy ukladaniu jadlospisu na dzien nalezy pamietac.8pH powoduje smierc. pieczywa itp. jajek. Czynnik pH krwi jest lekko zasadowy.Pamietajmy o koniecznosci utrzymywania kwasowo-zasadowej równowagi Sporzadzajac jadlospis nie zapominajmy o kwasowo-zasadowej równowadze. Jest to szczególnie wazne dla osób w srednim wieku. Wiadomo. ze niektóre produkty zwiekszaja ilosc kwasów w organizmie. Aby kwaso i zasadotwórcze produkty równowazyly sie nawzajem. makaron i inne wyroby z bialej maki.

Bez jedzenia organizm moze wytrzymac okolo 40 dni. Sheltona pic mozna 20-30 minut po zjedzeniU surowych owoców. w czasie jedzenia i od razu po jedzeniu zaklóca trawienie.Nie splukujmy niestrawionego przed jedzeniem pokarmu. Przy zaparciach nalezy calkowicie wykluczyc alkohol. Woda dostaje sie do organizmu z piciem. kiedy nalezy pic. gromadzenia sie toksyn nie tylko w jelicie lecz przenikania do krwi. pijmy 20 minut Picie dowolnej ilosci plynu bezposrednio przed jedzeniem. po 4 godzinach po posilku bialkowym. Jak wiadomo. 45-60 minut po zjedzeniU bananów i suszonych owoców.w czasie kapieli i innych zabiegów wodnych. Zasady tej trzymajmy sie przy prawidlowym laczeniu pokarmów. Jest ona wazniejsza od jedzenia. neutralizuje go i opuszcza zoladek po 10-15 minutach. do komórek i zatIUwania calego organizmu. w czasie jedzenia i bezposrednio przed jedzeniem. ilosc wypijanych plynów mozna zmniejszyc. zaparcie i inne choroby. bez wody . Niedobór wody w organizmie jest przyczyna powstawania kamieni kalowych. nalezy odczekac okolo 8 godzin. Pic nalezy nie mniej niz 8 szklanek dziennie. zabierajac ze soba czesc soku zoladkowego i znajdujacy sie tam w tym momencie pokarm. czyli okolo 1. Jesli zas jadlospis zawiera sporo surowych warzyw i owoców. Najlepszym plynem dla organizmu jest woda. organizm czlowieka sklada sie w poJowie z wody. Nie wolno pic od razu po jedzeniu. na kodet schabowy z frytkami. poniewaz tlumi trawienie pokarmu i petystaltyke. jesli natomiast skusimy sie np. który teraz bedzie gnic i fermentowac w jelicie. ból glowy. Przy przejsciu na prawidlowe odzywianie z duza iloscia blonnika nalezy duzo pic. w zwiazku z czym naj92 . Kiedy w takim razie mozemy Pic? Wedlug G. zaklócenie trawienia.zaledwie kilka dni. zwlaszcza z warzywami i owocami oraz przez skóra . po 2 godzinach po spozyciu pokarmów skladajacych sie z weglowodanów. Wazne jest aby wiedziec. Jednak kazdy z podanych wariantów nie jest zbyt wygodny. poniewaz blonnik wchlania duze ilosci wody. Przy braku wody w organizmie wystepuje pragnienie. krew zas nawet w 80%.5 l plynu dziennie. jedzeniem. zmniejszenia wydalania toksyn z organizmu. Woda rozciencza sok zoladkowy.

to nieprawidlowe przygotowanie jedzenia. wypic potrzebna ilosc wody. . którzy nie lubia lub nie sa przyzwyczajeni pic duzych ilosci naraz.dn . wode z sokiem z cytryny lub tloczone soki. Lepiej pic przez slomke. szklanke wody z 1-2 lyzeczek octu jablkowego.. Najbardziej cierpi mieso . aktywizuje enzymy biorace udzial w procesach trawiennych.obróbka termiczna zamienia je w martwa tkanke. której organizm nie jest w stanie strawic. Nie omieszka to zaowocowac poprawa zdrowia i samopoczucia.lepleJ Jest napI'c SIe -30 mmut prze Je zeOlem. Wobec tego. Tylko sok z buraków mozna przed spozyciem przetrzymac w lodówce okolo 3-4 godzin w odklytym naczyniu. Gina niezbedne organizmowi biologicznie aktywne substancje. Mozna postawic obok siebie szklanke z woda lub sokiem i od czasu do czasu wypic kilka lyczków. jesli chodzi o za93 . '~20 ·~@t(a. starajmy sie wyrzadzic minimalna krzywde naszym pokarmom. niszczy gnilne i fermentacyjne drobnoustroje. pozostala zas ilosc plynu nalezy wypic w ciagu dnia. Ostatnia kwestia.. które gromadza sie w ukladzie trawiennym w czasie zaparc. l Gotujmy metoda "przerwy" . tluszczach i weglowodanach zachodza nieodwracalne zmiany.bedziemy jesc zdrowe pozywienie Przede wszystkim. Wlasnie mieso robi najgorsza robote. które nie moga byc przetrzymywane wiecej niz 1-2 godzin. przeciez przyzwyczailismy sie pic po jedzeniu. trzeba jak najszybciej wprowadzic nowa zasade w zycie i zmienic w codzienna rutynowa procedure. Wiadomo przeciez. poniewaz ocet jablkowy moze uszkodzic plomby w zebach. W ciagu dnia nie musimy pic duzych ilosci (calymi szklankami). Przy zaparCiach zaleca sie pic codziennie rano. co za tym idzie. Pomoze to tym. dlatego tez picie octu jablkowego pomaga zwalczac zaparcia.. Ocet jablkowy stymuluje pelystaltyke. Moze na poczatku zasada picia przed jedzeniem wyda sie wam dziwna i niewygodna. D o b rze Jest rano . ze w trakcie obróbki termicznej w bialkach. z która zwiazane jest nieprawidlowe odzywianie i. 20-30 minut przed jedzeniem. szklanke soku lub wypic na czczo 1-2 szklanek wody lub soku. na czczo. pLd . Mozna pic czysta wode. zaparcie. kefiru przed pójsciem do lózka.

gotowany . dochodzi do zanieczyszczenia organizmu i dalszy proces przebiega wedlug znanego schematu. jesli nie ulegna uszkodzeniu w procesie gotowania. w pelni nie rozszczepione molekuly sa zle przyswajane. Przy wykorzystaniu tej metody efekt niszczacy ciepla zostaje oslabiony. Praktycznie jestesmy zmuszeni do gotowania jedzenia. a czasem nawet calkowicie zanika. De samo-trawienia zjedzonych produktów dochodzi dzieki zawaltycr. czasami polepsza walory smakowe. niszczy drobnoustroje. ze prawidlowo przygotowane pozywienie moze w 50% ulec samo-trawieniu w przewodzie pokarmowym. dopóki jedzenie nie bedzie gotowe. ale starajmy sie przy tym zachowac w nim takie waltosciowe skladniki jak witaminy. z któlymi zwiazany jest proces samo-trawienia. ziemniak pieczony trawi sie przez 2 godziny 30 minut. nazwali ja "antraktem".ucia mieso trzeba wykluczyc calkowicie. jak zwalnia sie proces trawienia pod wplywem obróbki termicznej. W. gotowana . Biorac to pod uwage.przez 3 godziny. enzymy. Surowa kapusta trawiona jest w ciagu 2 godzin 30 minut. 94 . a w przyszlosci ograniczyc jego spozycie do minimum. które sa w surowych produktach. autorzy metody przygotowywania pozywienia. w tkankach tych produktów wlasnych enzymów. surowe jajko trawione jest przez 2 godziny. nie mozemy zupelnie zrezygnowac z termicznej obróbki produktów. S. Przygotowane jedzenie kilkakrotne doprowadzamy do wrzenia i na 10-15 minut zdejmujemy z ognia. S. Michajlow i A. jajko na miekko . ulatwia ona mechaniczne rozdrobnienie pokarmu.parcia i mnósiwo innych chorób. Soki zoladkowe wlaczaja mechanizm samo-trawienia. Mozna skrócic czas obróbki termicznej produktów i oslabic niszczacy efekt ciepla poprzez pulsujace gotowanie. Ugolew zademonstrowal ekspelyment.przez 3 godziny 30 minut. Akademik A.przez 4 godziny 30 minut. sole mineralne. trzeba pogodzic sie z tym. Takie wlaczanie i wylaczanie ognia pod garnkiem powtarzamy 2-4 razy. Oczywiscie.przez 3 godziny 30 minut. Dluga obróbka termiczna uszkadza naturalne wlasciwosci pozywienia i enzymy. Konkretne przyklady pozwola nam zobaczyc. Palko. jajko na twardo . ze w trakcie leczenia zap. M. trawienie jest utrudnione.

A wiec. np. jakich produktów musimy unikac. a nawet nalezy lamac zasady. lub cos innego. mieso z flytkarni. na skutek czego powstaja toksyczne i rakotwórcze substancje. KTÓRE POMAGAJA OCZYSCIC JELITO Po oczyszczeniu ukladu trawiennego. co z czym mozna laczyc. Dlatego kazdy gotowany pokarm nalezy laczyc z surowymi warzywami i zielenina. a tluszczem doprawiac tylko juz gotowe dania. Mozna wybrac kilka 95 . Szczególnie szkodliwe sa tluszcze w przypadku powtórnego podgrzewania. mozna w razie koniecznosci zastosowac ten czy inny z podanych nizej przepisów. Dlatego zaleca sie calkowicie zrezygnowac ze smazenia. W rezultacie smazenia aminokwasy zostaja zniszczone. KTÓRE MOGA POMÓC PRZY ZAPARCIACH NAPOJE. oczyscic sie lub chociaz przez dzien pobyc na sokach lub owocach. Zmienione jakosciowo jedzenie jest nie tylko zle przyswajane. Dowiedzielismy sie juz na czym polega prawidlowe odzywianie sie. zachodzi równiez utlenianie tluszczy. ze nie wolno przez dluzszy czas korzystac z jednej metody. nastepnego dnia trzeba bedzie pogloclowac. Trzeba tylko pamietac. kiedy i ile musimy pic. które znacznie ulatwiaja jego przyswajanie dzieki wlasnym enzymom. nie utracil zdolnosci do przezwyciezania wszystkich mozliwych w naszym zyciu zaklócen. Warto tu jeszcze dodac. Po takim jedzeniu. Rozdzial 3 DODATKOWE PRZEPISY. dla utrzymania jego pózniejszego prawidlowego funkcjonowania w czasie przejsciowego okresu od zaparcia i towarzyszacym mu chorobom do pelnego zdrowia. pozwólcie sobie czasami zjesc cos "zabronionego". po zakonczeniu gotowania. ale hamuje trawienie innych pokarmów. ze od czasu do czasu mozna. aby organizm zbytnio nie rozleniwil sie.Jednym z najbardziej niezdrowych sposobów gotowania jest smazenie.

96 . zaparzac przez 2 godziny.20g kOlY zalac 1 szklanka wrzatku. Napar z pokrzywy . Sok z aloesu .5 szklanki przed snem. Napar zjagód kruszyny . przykryc i pozostawic na 30 minut. wystudzic i pic rano na czczo. Napar z lebiodki . jedna z receptur aloesowych byla przedstawiona jeszcze przez Awicena). zaparzac przez 30 minut. Delikatnie pobudza pelystaltyke. 2) do szklanki wody dodac 1 lyzeczke od herbaty siemienia lnianego i gotowac 5 min. Soki. gotowac przez 15 minut.przepisów i stosowac je kolejno. dodajac miodu do smaku.1 lyzke jagód zalac 1-1. przecedzic. Bardzo skuteczny przy wszystkich typach zaparc. rano i wieczorem przed jedzeniem. 2-3 razy dziennie 30 minut przed jedzeniem. Napar z tysiqcznika . Cala kuracja trwa 1-2 miesiecy. Pomaga na zwiotczenie jelita. wypijac w ciagu dnia. Istnieje kilka sposobów zastosowania aloesu: 1) do szklanki cieplej wody dodac jedna lyzeczke od herbaty miodu i na koniuszku noza proszek aloesowy.5 szklanki wrzatku. Rano na czczo wypijamy wolno 1-2 szklanki cieplej (38-39°C) przegotowanej wody. Czysta woda Dziala szybko i skutecznie. dodac na koniuszku noza proszek aloesowy. wystudZiC. pic po 1 lyzce 3-4 razy dziennie. wywary i surówki z roslin Aloes .1 lyzke stolowa ziela zalac 1.pic po 1 lyzeczce do herbaty.4 lyzeczki sproszkowanych suchych lisci pokrzywy zalac 1 szklanka wrzatku.5 szklanki wrzatku.5 szklanki. Wypróznienie nastepuje natychmiast. 30 minut przed jedzeniem. zaparzac przez kilka godzin. Pic 30 minut przed jedzeniem po 1 lyzce. Wywar z kory kruszyny . mozna pic po 0.(srodek znany od bardzo dawna. Doprowadzic do wrzenia.. Zaleca sie pic 1 . Pic po 0. napary. pic po 1 lyzce.1 lyzke stolowa trawy zalac 1 szklanka wrzatku. Pic na czczo.2 szklanki cieplej wody zawsze rano na czczo.

Przeciwwskazana jest przy nadcisnieniu. Napar z korzenia mniszka lekarskiego .Pic 6 razy dziennie po lyzce. zaparzac przez godzine. Wywar z siemienia lnianego . Koniecznie rano i wieczorem. zaparzac przez 8 godzin. zaparzac przez 2 godziny. Jest bardzo skuteczny przy zaparciach. Napar z korzeni lopianu . Algi morskie . l l l l l l l l l l Kawa z podsmazonych korzeni mniszka lekarskiego - lyzeczke od herbaty zmielonych.lyzke siemienia lnianego zalac 1-2 szklankami wrzatku.Napar z siemienia lnianego .Spozywac w nieduzych ilosciach. dlatego zaleca sie przygotowywac go bezposrednio przed spozyciem. Jest równiez srodkiem zólciopednym a zólc stymuluje perystaltyke.lyzke korzenia mniszka lekarskiego zalac szklanka wrzatku. pic po 1/4 szklanki 4 razy dziennie. eliminuje chroniczne zaparcia. Pic po lyzce 2 razy dziennie 30 minut przed jedzeniem. polepsza przemiane. popijajac ciepla woda. Mozna tez suche sproszkowane algi (2 . pic gorace.2 lyzeczki rozdrobnionego korzenia mniszka lekarskiego zalac szklanka zimnej gotowanej wody. Algi zawieraja duzo blonnika. zaparzac przez 10 minut mieszajac. Przecedzic. lecz czesto. Sok z lisci mniszka lekarskiego (mniszek lekarski to popularny mlecz) . zagotowac. Namoczone mozna dodawac do salatek. Migdaly . Dziala uspokajajaco. gotowac przez 20 minut. Bardzo dobrze tonizuje jelita. przed jedZeniem. Wywar z korzenia mniszka lekarskiego . rano i wieczorem. zostawic na 15 minut. pic rano i wieczorem po szklance przed jedzeniem. Proszek z siemienia lnianego . Wywar szybko sie psuje. podsmazonych korzeni zalac szklanka goracego mleka. pic przed snem.Rozdrobnione siemie lniane zazywamy po lyzeczce.Kilka migdalów zmiazdzyc i zalac szklanka zimnej przegotowanej wody.2 lyzki suchych korzeni lopianu zalac 2 szklankami wrzatku.3 g) zalac szklanka chlodnej wody i pic przed snem. 0. ponie97 l l . pic przed snem razem z siemieniem. zaparzac przez 20 minut. pic po 3/4 szklanki 2-5 razy dziennie.lyzeczke siemienia lnianego zalac szklanka wrzatku.5 szklanki 2-4 razy dziennie.

zostawic na 8 dni. repeszki.Pic 3 razy dziennie po 1 lyzeczce. Zalac wódka do pelna. Napar lub wywar z babki . Taruilla . zaparzac lub zagotowac. gotowac 2-3 minut.Kilka oczyszczonych glówek cebuli zalac 0. Herbata z dzikiej rózy . Napoje z warzyw Sok z cebuli . Mozna zuc suchy proszek z korzeni.1 lyzke lisci zalac szklanka wody. pic po 1 lyzce 4-5 razy dziennie. zaparzac 8 godzin. gotowac 3-5 minut na slabym ogniu. Napar z korzellia lukrecji .3 lyzki suchych kwiatów zalac 0.5 szklanki 3-4 razy dziennie.2 lyzeczki rozdrobnionego korzenia zalac szklanka zimnej wody. trzymac pod przykryciem 30 minut nie doprowadzajac do wrzenia. polac olejem lub smietana.3 l zimnej wody.1 lyzke kminku zalac 2 szklankami wrzatku. postawic na malym ogniu.Swieze. Lukrecja oczyszcza bardzo lagodnie. Wywar z cebuli . umyte liscie mniszka lekarskiego pokroic. Wywar z warzyw . pic po 1/4 szklanki przed jedZeniem.waz powoduje wzrost cisnienia. nie tylko chorzy na zaparcie.zaparzac jak herbate i pic w ciagu dnia zamiast wody. Wywar z korzenia lukrecji . Pic przed obiadem 10 kropli na 1 lyzke wody.Cebule drobno pokroic. pic po 1 lyzce 3 razy dziennie. w zwiazku z tym powinni ja jesc wszyscy. Napar z kmillku .1 lyzeczke rozdrobnionego korzenia zalac szklanka wrzatku. majeralIku. doprowadzic do wrzenia. wlozyc do butelki. 10 minut przed jedzeniem. Dobra jest takze herbata z llostrzyka. miety.2 sredniej wielkosci ziemniaki pokroic w 98 . pic po kieliszku (50 ml) przecedzonego naparu rano i wieczorem. wypelniajac ja do 2/3 wysokosci. pic po 0. zmieszac z zielonymi liscmi innych dziko rosnacych lub ogrodowych roslin.5 l wrzatku. przecedzic i od razu wypic. lisci czaruej porzeczki i poziomki. Nalewka z cebuli . Taka surówka zawiera mnóstwo witaminy C. Surówka z lisci mniszka lekarskiego . gotowac przez 20 minut.

dowolne .Przygotowuje sie go na bazie wywaru z warzyw. kawalek cebuli. nasiona. pic po stolowej lyzce 3 . odstawic na godzine. l l Ocet jablkowy 1-2 lyzeczek 6%-go octu jablkowego dodajemy do szklanki wody (ewentualnie mozna dodac 1-2 lyzeczek miodu).kostke. niszczy drobnoustroje powodujace gnicie. zdejmowac z ognia na 15 minut. mozna tez dodac szklanke staltych buraków. dodac szklanke startej na tarce marchwi i szklanke bardzo drobno pokrojonych lodyg i lisci selera naciowego (to niezbedne skladnikU. rano na czczo) tlumi chorobotwórcza mikroflore.Do szklanki kefiru dodac lyzke tloczonego na zimno oleju. w szklance wywaru zamaczamy na noc lyzke siemienia lnianego oraz otrab. Pic przed spaniem lub rano na czczo. Super napój warzywny . Miód Miód (2 lyzki na szklanke wody. Rano jelito wyprózni sie bez wysilku.4 razy dziennie. kiedy zacznie sie pienic szybko wypic. Dynia. Ocet jablkowy stymuluje perystaltyke.stolowa lyzke nasion dyni zalac szklanka wrzatku. usprawnia trawienie. l l Warzywa dania z warzyw stymulujace perystaltyke "Czarodziejska 'salatka" . l l l l l l l l Kef'tr Kefir z sodq . ale nie tlumi normalnej mikroflory jelita. napar . Pic na noc. kilka razy doprowadzajac do wrzenia.oczyszcza szybko i delikatnie lisciaste wa99 i Kilka zabków czosnku.Rozmieszac 1/3 lyzeczki sody w szklance kefiru. Pic kilka razy dziennie po 0. Kefir z olejem . Wszystko zalac 1.5 l wrzatku i gotowac metoda przerywana. Pic na czczo 1-2 razy dziennie. która gromadzi sie w jelicie przy zaparciach. Rano wypijamy lekko podgrzany napój nie rozgryzajac nasion. kalarepy lub pietruszki. 30 minut przed jedzeniem.5 szklanki.

Przy dobrej tolerancji mozna pic po 1 szklance. po 2 lyzki miodu. Pic 4 szklanki dziennie. 10C . a nawet 2 razy dziennie. 100 K(JPA~PL ~ U . (migdalów lub pestek slonecznika). Czosnek Spozywac czosnek systematycznie po 1-2 zabki rano i wieczorem. Sok o temperaturze pokojowej pijemy po 0.Sok ze swiezej kapusty przechowujemy w lodówce. Zalewa z kapusty . wymieszac. Mozna do tego dodac plaster zóltego sera lub troche otrebów czy kielków pszenicy i jesc z ciemnym chlebem. dobrze wymieszac.Pic po 1 szklance 3 razy dziennie.2 dni. Stymulowanie perystaltyki surowymi sokami i zalewami solnymi Swieze soki dziko rosnacych zielonych roslin. kielków pszenicy i rodzynek. Cala kuracja trwa 1-2 miesiecy.5 szklanki 2-3 razy dziennie przed jedzeniem. Sok z ziemniaków . mniszka.rzywa drobno pokroic. dodac 2 stalte jablka ze skórka. W tym przypadku oczyszczenie moze wystapic w ciagu 1 . orzechów.(zalewa solna). Uzyskujemy samodzielne danie. rano dodac sok z polowy cyttyny i 2 lyzki mleka lub smietanki.Pic tak jak sok z kapusty. Taka salatke dobrze jest jesc codziennie. które polepsza trawienie i oczyszcza uklad trawienny. ale to gorzej). Sok z kiszonych ogórków . dodac odrobine oleju. na czczo i po 2-3 zabki w ciagu dnia. Sok z kapusty . Wczesniej dowiedzielismy sie o soku z aloesu. Cebula glowiasta Kilka razy dziennie przed jedzeniem jesc troche surowej cebuli. babki i cebuli. Do tego warto dodac jeszcze kilka. dodac 2-3 lyzki octu jablkowego. owoców i warzyw wspaniale stymuluja perystaltyke. razem z spozywanym pokarmem. Danie to zawiera enzymy sprzyjajace trawieniu. Danie specjalne wg dietetyka Bircher-Bennera Namoczyc na noc 2 lyzki kaszy owsianej (mozna tez platki.

Po 4-ch dniach stopniowo wprowadzamy do jadlospisu warzywa: surówki. wzmocni i kazde nastepne oczyszczanie przyjdzie nam coraz latwiej. Do gotowanych warzyw dobrze jest dodac odrobine przypraw. ze mozna ja stosowac bez wczesniejszego oczyszczania organizmu poniewaz organizm sam bedzie sie oczyszczal po tych 4 . Z owocowych soków najlepsze sa do tego na zmiane soki jablkowy i pomaranczowy. kolendre. morele.soki z marchwi. wówczas równiez latwiej bedzie przeprowadzic calkowita lecznicza glodówke. gotowane warzywa. miód jak równiez pic soki lub herbate z suszonych jablek lub wisni. selera. u wielu osób sok z kapusty powoduje intensywne wydzielanie gazów. przed rozpoczeciem glodówki i kazdego dnia w okresie glodówki. Przez 4-5 dni glodówki pijemy. Gdyby organizm tolerowal sok z kapusty. czarny pieprz w ziarnach. Gdy pod reka nie ma swiezych owoców. koperek. co 2 godziny od 8 rano do 8 wieczór swieze. kminek. Po 4-5 dniowym leczeniu swiezymi sokami. bób. Metoda terapii sokami jest dobra z tego powodu. dobrze byloby stosowac czasem i ten sok. Stopniowo zaczynamy wprowadzac orzechy. ogórków. trzeba bedzie robic lewatywy. takich jak lisc bobkowy.5 dniach sokowej glodówki Glodówke mozna powtórzyc kilka razy z przerwa 1 miesiaca. 101 . Jesli nawet nie pozwoli to calkowicie pozbyc sie zaparc. organizm jednak czesciowo sie oczysci. wycisniete owocowe lub warzywne soki (nie mozemy stosowac soków kupowanych). dojrzale owoce oprócz bananów. pomidorów. majeranek. soczyste. sliwki. Wieczorem. daktyle). chleb gruboziarnisty. nasiona.Swieze wyciskane owoce w leczeniu zaparc (glodówka sokowa) Mozna spróbowac pozbyc sie zaparc przy pomocy krótkiej 4-5 dniowej sokowej glodówki. z warzywnych . pieczone w lupinkach ziemniaki. mozna stosowac namoczone suszone owoce (rodzynki. nalezy przez 3-4 dni utrzymywac diete owocowa. buraków. Ogólnie przejdzcie na prawidlowe zywienie produktami sprzyjajacymi leczeniu i zapobieganiu zaparciom. w czasie której jemy wszystkie swieze. figi. Niestety.

azeby im zapobiegac. Nie zauwazamy. ze nie macie zaparc. Sadzicie. rosna gorzej. jesli nie wprowadzimy do kompleksu róznorodnych sposobów walki z zaparciami zwiekszonej aktywnosci fizycznej. Dzisiaj czlowiek zostal calkowicie pozbawiony potrzeby poruszania sie. Biedacy. czesciej choruja. Interesuje nas konkretne schorzenie spowodowane brakiem ruchu . chocby od dzisiaj. Wiele czasu spedzamy w pozycji siedzacej lub lezacej. Powinnismy wprowadzic obowiazkowa norme ruchu do swojego zycia. Jednak troszke odbieglismy od tematu. gorzej sie rozwijaja tak umyslowo jak i fizycznie. Wszyscy zdaja sobie sprawe. Nie pomoze nam nic. lecz ruszac sie tak czy inaczej nalezy. ale cóz . ZACZNIJMY RUSZAC SIE JUZ DZISIAJ! Siedzacy tryb zycia i brak ruchu stanowia druga. Zacznijcie wiecej sie ruszac. gdy przebywal w lonie matki (zanik ruchu jest symptomem smierci plodu) do glebokiej starosci. siedzimy w domu przed telewizorem lub komputerem. bez której nie warto zaczynac. traca ostatnia okazje ruchu. ze jego to nie dotyczy. jak slabna miesnie szkie102 . w srodkach transportu w drodze do pracy i do domu. Miesnie scianki jelita slabna podobnie.. pokonania chociaz niewielkiej odleglosci od domu do najblizszego przystanku.. a wiec ruszajmy sie jak najwiecej i przy kazdej okazji. lecz ruch zastqpi kazde lekarstwo. Zauwazono. wazna przyczyne zaparc. Gimnastyki i chodzenia na spacery nie uwazamy za koniecznosc. wczesniej zaczynaja sie starzec. Francuski lekarz Trusso zauwazyl: Zadne lekarstwo nie jest w stanie zastqpic ruchu. natomiast ruch musi towarzyszyc czlowiekowi przez cale jego zycie od czasu. by sie nad tym zastanowic i przeciwstawic sie ogólnemu wielkiemu siedzeniu. warunkujace petystaltyke. to wspaniale. które maja malo ruchu. Siedzacy tryb zycia oslabia miesnie. Najwyzszy czas. W najgorszej sytuacji sa wlasciciele samochodów. ze dzieci. ze ruszamy sie coraz mniej .Rozdzial 4 POZEGNAJMY SIE Z "SIEDZACYM" TRYBEM ZYCIA.zaparcie.siedzimy w pracy. kazdy uwaza.

letowe.jak naj czestsze i jak najdluzsze. Cwiczenia stymuluja czynnosc mototyczna jelita i masuja organy jamy brzusznej. W czasie spaceru cwiczcie. dopóki miesnie nie zanikly calkowicie. spacery. wzmacniajace miesnie brzucha i zarazem caly uklad miesniowy. wykonajcie kilka cwiczen fizycznych. które pomagaja w transportowaniu substancji odzywczych i tlenu do najglebszych zakamarków serca. Prawidlowe odzywianie przyniesie niewiele korzysci. jesli nie pozegnamy sie na zawsze z siedzacym ttybem zycia. Poruszajcie sie. zmiencie pozycje ciala. zaleca sie równiez codziennie po 10 . przez dluzszy czas przebywajace w gipsie. Zostaje zredukowane napiecie w systemie nerwowym. Nigdy nie kladzcie sie od razu po jedzeniu.5 godzinie przeciadzinne siedzenie przy biurku po kazdej gnijcie sie. Nie siedzcie bez ruchu przez dlugi czas w jednym miejscu. by chociaz troche sie poruszac. Najwazniejsze. jogging.20 min. które najbardziej wam odpowiadaja i wlaczcie do swojego rozkladu zajec: gimnastyka poranna. W czasie ruchu otwiera sie mnóstwo rezetwowych naczyn wloskowatych. Wykorzystajcie najmniejsza mozliwosc. gty ruchowe . 103 . prawidlowe odzywianie powinno laczyc sie z fizyczna aktywnoscia. watroby i nerek. narty. poruszajcie glowa.profilaktyczne cwiczenia przy zaparciach Przy zaparciach i w ich profilaktyce. co odgrywa szczególna role w zapobieganiu i leczeniu zaparc. Posród przeróznych rodzajów aktywnosci fizycznej wybierzcie takie. laczcie gleboki i gwaltowny oddech z ruchami miesni brzucha. Poza tym mala aktywnosc powoduje zastój krwi w ukladzie trawiennym oraz organach uczestniczacych w procesie trawienia. Zasade aktywnosci ruchowej zacznijmy stopniowo wprowadzac w zycie codzienne juz od dzis. bieg w miejscu. nogami. zróbcie kilka kroków. Wstancie z krzesla. Jesli okolicznosci nie pozwalaja wstac. tenis stolowy i inne. l- Specjalne leczniczo .siatkówka. wioslarstwo. wykonywac specjalne cwiczenia lecznicze. wciagajac miesnie brzucha. tance. Jednym slowem. wykonajcie 1-2 prostych cwiczen. plywanie. rekami. to codzienny ruch. Obowiazkowe sa spacety . Przetywajac na 5-10 minut wielogo1. zróbcie kilka kroków.

Rozcieramy do zarózowienia twarz. . powtórzyc to siedzac na krzesle 8-10 razy. stopy rozstawione szeroko.zrobic gleboki wdech i na wydechu schylic sie jak najnizej. Swietnie dziala dolaczenie do tych cwiczen podskoków. powtórzyc cwiczenie siedzac na krzesle. szyje.stopy rozstawione szeroko. wyciagajac rece do przodu.na wdechu wrócic do pozycji wyjsciowej.zatrzymac oddech na ile to mozliwe. . tulów. starajac sie dotknac nia wyciagniety do przodu lokiec przeciwleglej reki (lewa noga . Stojac.). . korpus prosty.stopy rozstawione na szerokosc ramion. .obracac korpusem w rózne strony. z dolu do góry. pozostajac w tej pozycji. przy sklonach na boki po kolei palców kazdej nogi. klatke piersiowa.skrety. utrzymujac korpus prosto. a przede wszystkim krwioobieg. powtórzyc ruchy siedzac na krzesle. siedzac i lezac. sklony i zginanie nóg w kolanach. oczywiscie z pustym zoladkiem. nogi.prawy lokiec itd. Powtórzyc to cwiczenie 2-3 razy. do tylu i na boki. rece. W ten sposób aktywizujemy wszystkie czynnosci organizmu. . wykonac s k l o n y do przodu. stopniowo doprowadzajac ilosc przysiadów do 10-15. Stojac: . lokcie blisko tulowia. zaczynajac od nadgarstków.zginac na przemian nogi w kolanach.Cwiczenia wykonywane sa w trzech pozycjach wyjsciowych: stojac. Przed rozpoczeciem gimnastyki rozcieramy cialo szczotka lub suchym szorstkim recznikiem. koniecznie rano i wieczorem.stopy rozstawione na szerokosc ramion. polozyc piesci na brzuchu. W czasie zaparcia wykonywac cwiczenie 5-6 razy dziennie. Siedzac: . ponizej pepka. zginac 104 . przyciagajac je rekami do brzucha.usiasc na brzegu krzesla. obracaniu towarzysza ruchy swobodnie zwisajacych rak. .zginac na przemian nogi w kolanach. przy sklonach do przodu starajcie sie dotknac rekami do podlogi. . przy czym mocno nacisnac piesciami brzuch. W pozycji stojacej i siedzacej wykonujemy te same ruchy . zrobic kilka przysiadów. potem siedzac: (kazde cwiczenie powtarzamy 8-10 razy) .

. podnos kazda noge 5 . Jesli jednak brakuje czasu na wszystko. 105 . Po zakonczeniu cwiczen zalecana jest jakakolwiek procedura wodna: oblewanie zimna woda z wiadra. podnosic przepone i wciagac brzuch przy wydechu. d.. Gimnastyke zwykla i joge nie nalezy cwiczyc w tym samym czasie. przy nieruchomym tulowiu. Do cwiczen gimnastycznych dobrze jest dodac cwiczenia jogi (asany). -po kolei podnies wyciagniete nogi do góry pod katem prostym do podlogi.. wrócic do pozycji lezacej.. symulujacych jazde na rowerze lub wioslarstwo..4 .wolno podniesc obie wyciagniete nogi pod katem 90° do podlogi. powtórzyc. warto zdecydowac sie na joge. Oba te urzadzenia rozwijaja miesnie tloczni brzusznej.10 razy. Po wodnej procedurze nalezy wytrzec sie szorstkim recznikiem. Nizej beda przedstawione specjalne przeponowooddechowe cwiczenie jogi. Oprócz specjalnej gimnastyki. jednoczesnie przekrecajac glowe w lewo i do tylu. powtórz 10 . kierujac kolana w przeciwne strony z rekami opartymi na biodrach. Podczas tego cwiczenia masuja sie wewnetrzne organy jamy brzusznej.nogi w kolanach. zimny prysznic. wzmacniajace miesnie brzucha zaleca sie przeplatac z cwiczeniami ogólnie wzmacniajacymi i oddechowymi.podniesc wyciagniete nogi pod katem 45° i trzymac 1-2 minut. nie odrywajac nóg od podlogi. Cwiczenia te.opuszczac przepone i wypychac brzuch przy wdechu. C. Lezac na plecach na podlodze: a. postaw stopy na podlodze.zginac kolejno nogi w kolanach. b. wciagnij brzuch.20 razy. .powtórzyc cwiczenie 5 .wolno siadac z pozycji lezacej. opuscic lewe kolano na podloge obok prawej stopy. przyciagajac je rekami do brzucha. . Niezwykle wazne jest aby wykonywac kilka razy dziennie cwiczenie przeponowo-oddechowe.zegnij nogi w kolanach. krótko wstrzymaj i gwahownie wypchnij. wykonac to samo w druga strone.6 razy.10 razy. przy zaparciach pomaga mechanoterapia: zajecia na specjalnych urzadzeniach treningowych. które sa o wiele skuteczniejsze w walce z zaparciami. kapiel w rzece lub innym wlasciwym akwenie.

stopniowo zwiekszajac obciazenie (czas przebywania w asanie i ilosc powtórzen). przed cwiczeniami.2 min. leczy zaparcia. najlepiej rano. wzmacnia system immunologiczny. latem lepiej cwiczyc na powietrzu. Joge mozna cwiczyc w kazdym wieku i stanie fizycznym. Dlatego joga jest niezwykle skuteczna w samoleczeniu. uzdrawia i odmladza organizm czlowieka. pozycji odwróconych. Nalezy koniecznie polezec przez 1 . Natomiast po zajeciach. bez duzego wysilku. niz 23 godzin przed pójsciem do lózka. W przypadku kolejnego niepowodzenia nalezy na jakis czas zaprzestac wykonywania asany. Asany mozna wykonywac tylko w dobrym humorze. przywraca dobre trawienie. Wszystkie asany nalezy wykonywac plynnie i wolno. Gdyby pojawily sie nieprzyjemne odczucia. w ciagu godziny nie uzywamy zadnych kapieli wodnych. harmonizujac ich prace i likwidujac zaburzenia. Szczególnie odnosi sie to do tzw.2 razy. Opisany nizej zestaw cwiczen jogi (asan) stymuluje pelystaltyke. Przed cwiczeniami trzeba koniecznie wywietrzyc pomieszczenie. Prysznic kontrastowy ( na przemian zimny i goracy) zwieksza elastycznosc stawów. Nie wolno wychodzac z pozycji odwróconej asany od razu siadac lub wstawac. ale nie pózniej. przy wykonywaniu któlych znajdujecie sie glowa do dolu. koniecznie przed jedzeniem. taki plysznic pomocny jest dla poczatkujacych. odpoczac i po przeanalizowaniu ewentualnych popelnionych bledów spróbowac ponownie wolniej i ostrozniej. trzeba wyjsc z asany. a kapiele wodne spowoduja odplyw krwi i zaburzenie harmonii w organizmie. poniewaz asany powoduja przeplyw kiwi do organów wewnetrznych. lub 3-4 godzin po jedzeniu. na czczo. W ciagu dnia mozna powtórzyc 1 . poniewaz wieczorem cialo jest bardziej gietki i elastyczne. Na poczatku lepiej jest jednak wykonywac cwiczenia wieczorem. Wykonujac pozycje odwrócone nalezy równiez wykluczyc gwaltowne ruchy. a caly efekt jogi pójdzie na marne. ASANY UWALNIAJACE OD ZAPARC I ZAPOBIEGAJACE IM Joga wzmacnia.HATHA JOGA. Osoby slabe i w starszym wieku moga zaczac od latwiejszych asan i w 106 . dziala na poszczególne organy.

przeciwwskazania staja sie niewazne. Najwazniejsze." co sekunda. zuzytego na wykonywanie cwiczenia. Jednoczesnie przy wykonywaniu innych asan. Tak wiec przystapimy do opisywania asan. to cwiczyc codziennie. Jesli mysli sa rozproszone i w umysle panuje chaos. liczcie sobie . w ubraniu nie ograniczajacym ruchów. Nie nalezy cwiczyc w obuwiu. przeciwwskazania dla oddzielnych cwiczen zostaly wyszczególnione. tym lepiej. Wprowadzamy po 1-3 nowych asan i dopiero po ich opanowaniu przechodzimy do nastepnej grupy cwiczen. nie krócej niz 10 minut i nie dluzej niz godzine. po jakims czasie sami stwierdzicie. Optymalna dlugosc trwania cwiczen . co do któlych istnieja przeciwwskazania jest bardzo malo i praktycznie zawsze posiadaja uproszczony wariant. regularnie. konkretnym organie (gdy jest to zawarte w poleceniu) lub na oddychaniu. pod wplywem których zdrowieje nie tylko cholY organ.20 minut. Gdy natomiast wykonujemy te cwiczenia fizyczne z calkowitym zaangazowaniem. w miare swoich mozliwosci. Przy wykonywaniu asan najwazniejsza sprawa jest prawidlowe oddychanie oraz maksymalne wyciszenie i skupienie uwagi na ciele. Cwiczyc nalezy na macie z naturalnego materialu. Przytaczamy nie tylko europejskie. i trzy itd.miare wzmocnienia zdrowia przechodzic do trudniejszych cwiczen. wówczas cwiczenia nie przyniosa wiekszego pozytku. i dwa. ale takze hinduskie nazwy 107 . Cwiczen. ze nie ma lepszego sojusznika w walce o zdrowie przy pomocy cwiczen fizycznych. Joga daje mozliwosc wplywania na wybrany organ. najlepiej na bosaka lub w skarpetkach. Joga jest dostepna dla wszystkich. Zawsze pamietajcie zlota zasade jogi: im wolniej bedziecie sie poruszac i opanowywac pozycje i im wolniej i metodyczniej bedziecie sie starali osiagnac doskonalosc w ich wykonywaniu.im bardziej odslonicie cialo. Posuwamy sie do przodu malymi krokami. najlepiej w kapielówkach lub kostiumie kapielowym . Czas przebywania w kazdej konkretnej pozycji w momencie opanowywania i dalsze mozliwosci stopniowego wydluzania czasu sa omówione w opisie kazdego cwiczenia. tym lepszy bedzie efekt. Dla orientacji w czasie. ale caly organizm.1raz. Zwieksza to skutecznosc cwiczen i jest niezmiernie wazne..

Pozycja ta wzmacnia perystaltyke. Czesciowo przenoszac ciezar ciala na rece. woreczek zólciowy. Skurcz miesni brzucha (uddijane bandha). WYKONANIE . Jest to jedna z najwazniejszych asan jogi.asan. przywraca na miejsce przemieszczone i nawet osuniete organy. szczególnie organy jamy brzusznej . nogi na szerokosc ramion. lekko zegnij w kolanach. zapobiega i leczy zaparcia i wzdecia brzucha. owrzodzenia zoladka i dwunastnicy. sprzyjajaca zdrowiu jelit.watrobe.stan prosto. jelito cienkie i grube.wypusc cale powietrze z pluc z glosnym swiszczacym dzwiekiem. Przeciwwskazania. zoladek i inne. wstrzymaj oddech i maksymalnie wciagnij sciany brzucha do wewnatrz. skupienie na splocie slonecznym. sledzione. kciukami do wewnatrz. Polóz dlonie na górnej czesci ud. Te asane nalezy czesto powtarzac. Masuje i stymuluje wszystkie organy wewnetrzne. trzustke. 1. jednoczesnie podnoszac je do góry (w momencie 108 . Jogini zapewniaja. nadcisnienie. ale liczbe powtórzen nalezy zwiekszac stopniowo. po to aby mozna bylo korzystac z innych zródel. Choroby serca. ostra forma Efekt terapeutyczny. . ze nigdy wiecej nie bedziecie cierpiec na zaparcia. Dodatkowo asana wyszczupla talie i biodra. jesli bedziecie stale i prawidlowo wykonywac to cwiczenie. lekko pochyl sie do przodu (w tej pozycji w miesniach scian brzucha powinno nastapic odczucie rozluznienia). Asana wzmacnia miesnie scian brzucha.

jesli stale bedziesz wykonywac ta asane. 6 dnia dojdziesz do 10 cykli z 5 asan. i oczywiscie jesli przy tym bedziesz prawidlowo sie odzywiac. Nastepnie wykonuj po 10 cykli z 10 asan kazdego dnia. Do tego czasu miesnie scian brzucha wzmocnia sie i z latwoscia poradza sobie z taka duza iloscia ruchu. mozesz sie do niej przygotowac. Nastepnie kazdego dnia zacznij dodawac po jednej asanie do kazdego cyklu. wtedy bedziesz wykonywac po 10 cykli z 10 asan. Cale cwiczenie (lO cykli z 10 asan) powinno zajmowac 3 min.wyprostuj sie wei pelny wdech i wróc do normalnego oddychania. po 100 asan sciany brzucha. wykonujac 7-ego dnia 10 cykli z 6 ruchami. tzn. Wykonaj 5 takich cykli. Kontynuuj dodawanie po jednej asanie do II-ego dnia. przy wydechu wciagnij sciany brzucha do wewnatrz i do góry i wypchnij je do przodu przy wdechu. . wykonujac uproszczony jej wariant: . a w górnej czesci brzucha pojawia sie wkleslosc. Pieciokrotne wykonanie asany z trzema ruchami sciany brzucha (wewnatrz. skladajacej sie z trzech ruchów sciany brzucha: wewnatrz. 109 .). Jesli na poczatku bedzie ci ciezko wykonywac ta asane wedlug danych zasad. S-ego 10 cykli z 7 asan.stan prosto. w góre i na zewnatrz) stanowi 1 cykl. Kazdego dnia wykonuj dodatkowo jeden cykl z 5 asan. rece za plecami. . pozwalajac na wysuniecie ich na zewnatrz (calosc powinna zajac sekunde).na wstrzymanym oddechu powtórz asane jeszcze 4 razy. Efekt tez bedzie.pelnego oswobodzenia pluc z powietrza w dolnej czesci klatki piersiowej powstaje wakum. . dzieki któremu sciany brzucha wciagaja sie jeszcze bardziej. lecz znacznie slabszy.wstrzymujac oddech rozluinij sciany brzucha. w góre i na zewnatrz. Zaparcia nie powinny sie juz powtórzyc. chwyc jedna reka za nadgarstek drugiej.

Jesli na poczatku bedzie ciezko chwycic rekami lydki i dotknac czolem do kolan.przy wydechu pochylaj sie do przodu.2. przesuwajac rekami po nogach w dól.stan prosto. starajac sie dlonnll chwycic lydki z tylu. Wzmacnia petystaltyke. Bocian. 3. rece opuszczone. watrobe. nerki. Tonizuje organy jamy brzusznej. skupienie na krzyzu. Czas wytrzymania w tej pozycji stopniowo wydluzaj do 20 sekund. WYKONANIE . mozna zaczac od sklonów do przodu. Jesli i to bedzie sprawialo trudnosci. Sprawia. nogi razem. 110 . Efekt terapeutyczny. lub sklony do dolu (padahastasana). skupienie na kregoslupie. .przy wdechu podnies rece dlonmi zwróconymi do góry na wysokosc ramion. a pod koniec wydechu dotknac czolem do kolan.4 razy. lagodzi bóle pleców. W miare zwiekszenia elastycznosci kregoslupa. Powtórz 3 . poprawia postawe. . ze kregoslup staje sie elastyczny. mozna chwycic rekami za podudzie w dostepnym dla ciebie miejscu i stopniowo dzien po dniu przesuwac rece coraz nizej. usuwa zbedny tluszcz z brzucha i talii. wzmacnia petystaltyke. sledzione. pomaga przy zaparciach i wzdeciach brzucha. nogi na szerokosci ramion.stan prosto. kolana wyprostowane. zapobiega zaparciom. Przeciwwskazania. WYKONANIE . Efekt terapeutyczny.sklony w bok (trikonasana). Trójkat . . Wysokie cisnienie tetnicze. bedzie mozna przejsc do prawidlowego wykonywania tej pozycji.pozostan w tej pozycji kilka sekund. starajac sie przy tym dotknac rekami do podlogi.

- przy wydechu wykonaj sklon tulowia w prawo, starajac sie dlonia prawej reki chwycic prawa lydke lub dotknac prawej stopy, lewa reke podnies pionowo do góry, glowe odwróc twarza do gÓty, zwrócona ku lewej rece; - po wydechu, pozostan w tej pozycji bez oddychania jak dlugo mozesz; - przy wdechu powróc do pozycji wyjsciowej; - powtórz wszystko w druga strone (w lewo).

4. Pozycja diamentowa (wadzrasana), skupienie na organach jamy brzusznej.
Mozna wykonywac po jedzeniu! Efekt terapeutyczny. Poprawia trawienie Zwieksza cyrkulacje krwi w wielu organach wewnetrznych.
WYKONANIE

- stan, ukleknij na kolanach, trzymajac czubki stóp i kolana razem, piety nieco rozchylone; - siadi pomiedzy pietami, trzymajac glowe i plecy prosto, uwazaj aby kolana sie nie rozeszly, rozluinij rece i polóz na kolanach dlonmi do dolu. Zostan w tej pozycji przez 3 min.

5. Pozycja bohatera (wirasana), skupienie na organach jamy brzusznej. Mozna wykonywac po jedzeniu!
Efekt terapeutyczny. Sprzyja trawieniu, szczególnie efektywna przy cukrzycy. Tonizuje watrobe, nerki, trzustke. Pomaga przy leczeniu reumatyzmu, podagry, ostróg solnych na pietach, likwiduje bóle kolanowe, pomaga przy chorobach stawów w nogach.
111

WYKONANIE

- stan, ukleknij na zlaczonych kolanach, stopy osobno, rece polóz na kolanach dlonmi do dolu; - siadi miedzy stopami, nie rozlaczajac kolan, trzymajac glowe i plecy prosto; Zostan w tej pozycji od 30 sekund do 3 minut, stopniowo wydluzajac czas.

6. Pozycja bohatera lezac (supta wirasana), skupienie na organach jamy brzusznej. Mozna a nawet trzeba wykonywac po jedzeniu!
Efekt terapeutyczny. Przyspiesza trawienie pozywienia. Masuje organy wewnetrzne, usuwa bóle w okolicy zoladka, pomaga przy zwiekszonej kwasowosci i owrzodzeniach. Uspokaja uklad nerwowy i usuwa zmeczenie. Zmniejsza bóle w nogach, pomaga przy zylakowatym rozszerzeniu zyl.

WYKONANIE

- przyjmij pozycje bohatera (asana nr 5); - chwyc sie rekami za podudzia, powoli i ostroznie opierajac sie na zgietych w lokciach rekach polóz sie na plecach. Postaraj sie aby cale plecy dotykaly podlogi i zeby kolana byly zlaczone; - zostan w tej pozycji 5 - 15 minut, oddychaj równo i spokojnie; - wyciagnij nogi, rozluinij sie i odpocznij. 112

7. Niepelna pozycja lódki (ardha nawasana), skupienie na miesniach brzucha. Efekt terapeutyczny. Wplywa leczniczo na watrobe, sledzione,
woreczek zólciowy i na jelita. Wzmacnia miesnie pleców, brzucha i bioder.

WYKONANIE

- siadi na podlodze, nogi wyciagniete zlaczone, rece za glowa, splecione palce; - odchyl tulów nieco do tylu; - podnies wyprostowane nogi pod takim katem do ciala, aby stopy i glowa byly na tym samym poziomie, obciagnij palce u stóp i utrzymujac równowage pilnuj aby plecy i nogi byly caly czas wyprostowane; - zostan w tej pozycji 1 - 1,5 min., gleboko oddychajac; - wolno opusc rece i nogi, polóz sie na plecach i rozluinij sie. Jesli na poczatku ciezko bedzie utrzymac rece za glowa, wówczas polóz dlonie zgietych rak na podlodze na wysokosci bioder.

8. Pelna pozycja lódki (nawasana), skupienie na miesniach i organach brzucha. Efekt terapeutyczny. Wplywa w zwiekszonym stopniu niz niepelna pozycja lódki na jelita i w ten sam sposób na inne organy.
WYKONANIE

- siadi na podlodze, nogi wyciagniete zlaczone, dlonie polóz na podlodze kolo bioder; 113

poziomo do podlogi.. skupienie na organach jamy brzusznej. nie zginajac rak. .wyciagnij do przodu rece. WYKONANIE . Usprawnia prace zoladka. Pomaga oczyscic jelito grube. Stymuluje odpornosc. Sklony do przodu siedzac na kolanach (joga mudra). poprawia samopoczucie. 9. szyje i tulów w jednej prostej linii. watroby sledziony. przyciSnij dlonie do nóg przykladowo na wysokosci kolan.5 min.siadz miedzy pietami. wspomaga oczyszczenie organizmu z substancji toksycznych. . .odchyl tulów nieco do tylu. chwytajac lewa reka nadgarstek pra114 . piety rozchylone. jelit. z dlonmi skierowanymi do wewnatrz. . .zostan w tej pozycji maksymalnie 1. bardzo efektywne przy zaparciach i niestrawnosci. Oddychaj gleboko.rece trzymaj za plecami.podnies wyprostowane nogi wyzej poziomu glowy. trzustki. Efekt terapeutyczny. lydki leza na podlodze. nastepnie powoli opusc rece i nogi. leczy owrzodzenie zoladka i dwunastnicy. czubki stóp zlaczone. trzymajac glowe. polóz sie na plecach i rozluznij.ukleknij.

maksymalnie napnij miesnie brzucha i posladków. starajac sie dotknac glow:. pochyl sie do przodu.siadz na podlodze z wyprostowanymi nogami. Wspomaga trawienie jakiegokolwiek wienia i neutralizuje nawet toksyny. .pozostan w tej pozycji jak mozesz najdluzej. . postaraj sie odciagnac wyprostowany tulów i jednoczesnie napnij rece. wstrzymaj oddech na tak dlugo jak mozesz i pozostan w tej pozycji w trakcie wstrzymywania oddechu. to chwyc sie za lydke).pochylaj sie do przodu. Zegnij prawa noge w kolanie i obróc ja tak aby kolano lezalo na podlodze a stopa opierala sie o wewnetrzna strone uda jak najblizej okolicy pachwiny. glowe swobodnie opusc do dolu.5 razy. . starajac sie dotknac nia kolan. 115 . . Powtórz cwiczenie 3 . wez oddech. ale plecy trzymaj wyprostowane. chwyc rekami stope lub duzy palec lewej stopy nie zginajac nogi (jesli na poczatku nie uda ci sie chwycic stopy. .na wdechu powróc do pozycji wyjsciowej.przy wydechu zegnij rece w lokciach.wez pelny wdech.wez gleboki wdech i przy wydechu. ciagnac za soba stopy. .wej reki. . opuszczajac lokcie do dolu postaraj sie oprzec nimi o podloge. podlogi. nie odrywajac posladk w od piet. skupienie na splocie slonecznym. wstrzymaj oddech. powoli pochylaj sie do przodu. pozostajac w takiej pozycji jak najdluzej. WYKONANIE pozy- . Sklon do przodu siedzac z jedna noga zgieta w kolanie (dzanusirasana). Efekt terapeutyczny.na wdechu powróc do pozycji wyjsciowej. 10. Powtórz asane jeszcze 2 razy ze zgieta prawa noga.

Wyprostuj sie. nie pozwalajac na odeiwanie ich od podlogi. sledzione i nerki. zlacz i wyciagnij nogi do przodu. znacznie wzmacnia perystaltyke jelit.krzyzowym odcinku. chwytajac rekami stope lub duzy palec prawej stopy. Wzmacnia splot sloneczny. polóz glowe na kolanach lub na miejscu. leczy prostate. zrób kilka wdechów i wydechów. . poprawia stan kregoslupa. czego mozna dosiegnac: za piety. Nie zginaj kolan.zegnij plecy. Wyciagniecie siedzac (paszimottasana). W takich przypadkach nalezy chwycic sie za to. chroniaca przed zaparciami i zapaleniem jelita grubego. przy pelnym sklonie i przy wstrzymanym oddechu pozostan w tej pozycji do momentu odczucia dys116 . trzymajac tulów pod katem prostym do podlogi. 11. zegnij rece w lokciach i postaraj sie oprzec na lokciach o podloge. skupienie na splocie slonecznym. Wykonaj asane w druga strone. szczególnie w lediwiowo . Poczatkujacym (powyzej 30 lat) zazwyczaj nie udaje sie od razu dosiegnac palców stóp. rozluinij sie i odpocznij. Najwazniejsze to nie zginac kolan i trzymac proste plecy. zginajac w kolanie lewa noge. WYKONANIE . lydki.30 sekund. . Efekt terapeutyczny.siadi na podlodze. Leczy hemoroidy i cukrzyce. usprawnia jego patologiczne skrzywienia. stymuluje funkcje gruczolów plciowych. do którego dosiegasz czolem. Wstrzymaj oddech i pozostan w tej pozycji 20 . trzymajac plecy prosto.wei gleboki wdech i przy wydechu. dobrze oddzialowuje na watrobe. podudzia. Polepsza ukrwienie organów plciowych i pecherza moczowego. sciagnij lopatki i powoli pochylaj sie z wyciagnietymi do przodu rekami. ieoceniona asana. starajac sie chwycic palce u stóp.

pluca. Nie przygnebiaj sie. Uzbrój sie w cierpliwosc i z czasem jesli bedziesz regularnie cwiczyc. Wzmacnia miesnie ciala. Uwaga. nawet jesli pozycje nie sa wykonywane idealnie. Stymuluje funkcje watroby. zaczep go o podeszwy i stopniowo zmniejszaj odleglosc swojego przystosowania przyspieszy to rozwój elastycznosci kregoslupa. Usprawnia róznorodne typy uszkodzen trawienia. Tylko nie podejmuj zbytniego wysilku i pamietaj. skupienie na kregoslupie. Powtórz cwiczenie 3 razy. Oczyszcza i odnawia nerki. zwiekszy sie rozciagliwosc pleców i cwiczenia beda prawidlowe. zwieksza elastycznosc kregoslupa. polepsza ukrwienie blony sluzowej jelit. jesli na poczatku nie uda ci sie wykonac cwiczenia idealnie. Stymuluje perystaltyke. leczy zaparcia. wzdecia brzucha. .przy wdechu powróc do pozycji wyjsciowej. Istnieje jeszcze malutka sztuczka pomagajaca wykonywac cwiczenie. tonizuje przepone. Wez do rak kawalek sznurka lub pasek. Efekt terapeutyczny. a szczególnie brzucha. ze cwiczenia jogi pracuja. zgage. wzmacnia oczy. stopniowo przy kazdym powtórzeniu wydluzajac czas przebywania w pozycji od kilkudziesieciu sekund do l min. 117 . Polowa konika polnego (ardha salabhasana). trzustki i innych organów jamy brzusznej. 12.komfortu. Pozytywnie wplywa na caly organizm: tonizuje uklad sercowo naczyniowy.

. jednoczesnie opuszczajac nogi do 118 .15 sekund. Jesli tak sie stanie (taki blad popelniaja poczatkujacy). zeby koniuszki palców stóp lezaly na podlodze. miazdzyca tetnic. rece wyciagnij wzdluz tulowia. nalezy zacisniete piesci polozyc pod udami tak. wykonujac po 6 cykli kazda noga. skupienie na kregoslupie.przy wdechu kolejno podnos wyprostowane nogi do gÓIY. Bardzo wazne. tylko po tym jak zamkniesz oczy. .trzymaj nogi w powietrzu 5 sekund. pózniej dodajac po 1 sekundzie na tydzien i wydluz czas przebywania w tej pozycji do 10 . palce zacisnij w piesci. Efekt terapeutyczny. . aby nogi trzymac wyprostowane. Wykonuj asane 5 razy dziennie. napnij nogi i podnies je jak mozesz najwyzej. Nadcisnienie. efekt cwiczenia bardzo maleje. nie zginajac kolan i nie rozlaczajac ich.powoli wypusc powietrze. Przeciwwskazania. 13. zlacz stopy. aby rozstaw pomiedzy nimi byl nie wiekszy niz kilka centymetrów. lecz znacznie silniejszy.6 sekund. WYKONANIE . Konik polny (salabhasana). Taki jak przy asanie nr 12. dlugi wdech.po 3 razy kazda i trzymaj napieta noge przez 5 .zrób gleboki. zamknij oczy. wstrzymaj oddech i opierajac sie na silnie scisnietych piesciach i korzystajac z miesni brzucha. oprzyj sie podbródkiem o podloge. wyciagnij nogi.WYKONANIE .pozycja wyjsciowa jak przy asanie nr 12.polóz sie na brzuchu. . Jest to jeden cykl.

o róznej porze mozna jeszcze kilka razy (lecz nie wiecej niz 5) wykonac po jednym cyklu tej asany z 5 powtórzeniami. a podbródkiem o piers. Wzmacnia i rozwija elastycznosc kregoslupa.pozycji wyjsciowej. skupienie na organach jamy brzusznej. troche odpocznij. lecz jest bardzo trudne. stymuluje prace organów jamy brzusznej. . lecz najsilniej asana oddzialowuje na nerki. polepsza trawienie. Efekt terapeutyczny.polowy konika polnego (przy której nogi podnosi sie po kolei) i tylko po treningu przejsc do asany konik polny. Usuwa zmeczenie od siedzacego tlYbu zycia. 14. Nie wolno gwaltownie opuszczac nóg do dolu! Powtórz cwiczenie 3 razy (to jest jeden cyk!). tarczyce. polóz policzek na podlodze. od poprzedniej asany . nawet przy cukrzycy. trzustke i gruczoly plciowe. Nadczynnosc tarczycy. ktÓlY naladowywuje organizm energia zyciowa. WYKONANIE . odwróc glowe na bok.dotknawszy nogami podlogi. Wzmacnia miesnie brzucha. 119 . rozluznij sie. Przeciwwskazania. Pobudza aktywnosc trzustki. Dlatego zaleca sie zaczynac od uproszczonego wariantu. rece wzdluz tulowia. Stopniowo doprowadz cykl do 5 powtórzen. Cwiczenie daje duzy efekt. poniewaz gwaltownie podnosi cisnienie tetnicze w klatce piersiowej i jamie brzusznej i utrudnia kiwioobieg. odpocznij 5 sekund i powtórz asane· Bardzo wazne jest aby wychodzic z asany powoli. Aktywizuje splot sloneczny. pomaga przy zaparciach. oprzYJ Sie czolem o podloge. W ciagu dnia. wyciagniete nogi trzymaj zlaczone.polóz sie na brzuchu. tak aby buzia i nosem nie dotykac podlogi. Luk (dhanurasana). Bardzo silnie stymuluje caly organizm. pomimo tego jest niebezpieczne.

120 . które moga zmusic do zaniechania tego tak pozytecznego cwiczenia. przez pierwszy tydzien pozostawaj w tej pozycji 5 sekund. która zawsze.stopowych. przedstawiajac cialem podobizne luku.. Jest to jedna z najtrudniejszych asan. trzymajac przy tym zlaczone kolana. Uchroni to od obowiazkowego pojawienia sie w pierwszych dniach przyswajania asany bóli miesni. Czasami poczatkujacym trudno jest chwycic nogi za stopy przed ich podniesieniem. efekt tego cwiczenia jest znacznie mniejszy.wei pelny wdech i napinajac miesnie pleców i szyi. Oczywiscie efekt sie zmniejszy. uwolnij nogi i powoli (O powróc do pozycji wyjsciowej. . . Kontynuuj cwiczenie. Tylko sie nie wycofuj i ty bedziesz prawidlowo wykonywac ta najwazniejsza asane. Dlatego po tej pozycji potrzebny jest dluzszy odpoczynek. nawet u doswiadczonych w jodze. ale za to bedziesz przedluzac wykonywanie tej asany. po tym jak oddech wróci do normy. umiarkowanie szybko podnies glowe i górna polowe tulowia. Po calkowitym przyswojeniu asany dla zwiekszenia efektu mozna zakanczac ja bujaniem sie na brzuchu. znowu do momentu nabycia niezbednej gibkosci. wzmaga przyspieszenie oddechu i pulsu. Jesli przy tym kolana sie rozejda. a w póiniejszym czasie koniecznosc rozchylania kolan znika. rozluinij sie i odpocznij. nastepnie dodawaj po jednej sekundzie kazdego tygodnia (lecz nie szybciej O.zegnij nogi w kolanach i chwyc rekami za tylna powierzchnie stóp. doprowadi wytrzymalosc do 15 sekund. jednoczesnie przy pomocy rak podnies nogi jak mozesz najwyzej. . zaleca sie do nabrania niezbednych nawyków na odwrót.wstrzymujac oddech. Poniewaz poczatkujacym bardzo trudno nie rozchylac kolan przy zginaniu i podnoszeniu nóg. Wyginajac sie w krzyzu przechyl plecy i glowe maksymalnie do tylu. Pozycje mozna powtarzac 3 . specjalnie rozchylac kolana i stopy. w takim przypadku na poczatku przyswajania asany chwytaj nogi za lydki obok stawów goleniowo .zrób wydech.4 razy pod rzad.

Usprawnia prace calego przewodu zoladkowo .15. aby uzyskac jak najwiekszy efekt tej pozycji). polóz dlonie na podlodze na szerokosc ramion. wspomaga leczenie zaparc i niezytu zoladka. piety trzymaj caly czas zlaczone (wazne. W tym przypadku mozna wykonywac tylko czesc cwiczenia . rozwija miesnie pleców i brzucha. lub pozycja zmii. opierajac sie czolem o podloge. Szerokie spektrum dzialania . Efekt terapeutyczny. lecz nie wolno skrecac tulowia i glowy w prawo i w lewo. WYKONANIE zapobiega leczy skolioze.zegnij rece w lokciach. Poprawia krwioobieg. skupienie w miare wykonywania przemieszcza sie z organu na organ. . a takze zapobiega tworzeniu sie kamieni w nerkach i likwiduje juz istniejace.od jelit po oczy. Leczy pecherz moczowy. Przeciwwskazania.wyprostowane nogi polóz na podlodze. Rozwija elastycznosc kregoslupa. Powiekszenie tarczycy. Kobra (bhydzangasana). wyciagnij rece wzdluz tulowia dlonmi do gÓIY. podnies glowe i powoli wyciagajac 121 . palcami do przodu. . Daje odczucie wiary w siebie.podnoszenie do góry i odchylanie do tylu glowy i tulowia. wzmacnia perystaltyke.polóz sie na brzuchu.jelitowego. moczowód i rózne choroby nerek.

lecz teraz na poczatku odwracajac sie w prawo i patrzac na lewa piete. skupienie na tarczycy. W pierwszych 10 dniach pozostawaj w kazdej pozycji (podnoszenia z odchyleniem tulowia. maksymalnie odchyl do tylu podniesiona do góry glowe. . Postaraj sie przez lewe ramie zobaczyc piete prawej nogi. starajac sie aby przedstawiala kat prosty z dolna (ponizej talii) czescia tulowia i zeby dolna czesc nie oderwala sie od podlogi. Od tej chwili i do konca cwiczenia skupienie przechodzi na nerki. pozostajac w tej pozycji przez 1 sekunde. nastepnie przez kazde 10 dni dodawaj na kazda pozycje jeszcze po 122 . lezac na brzuchu.to samo zrób w prawa strone. Skupienie znowu przechodzi na tarczyce. Napnij miesnie szyi.nie ruszajac rak i nóg. . pozostan w tej pozycji przez 1 sekunde. . z wyciagnietymi wzdluz tulowia rekami.szyje jak najdalej mozesz do przodu. . Po wykonaniu cwiczenia koniecznie calkowicie sie rozluinij i odpocznij przez kilka sekund. podnies ramiona i bez pomocy rak plecy i wygnij tulów w krzyzu jak najdalej do tylu. . Od tej chwili do konca cwiczenia oddychaj powoli przez nos. powoli odwróc glowe i tulów w lewo. nie odrywajac od podlogi dolnej czesci brzucha ponizej pepka. nastepnie w lewo i patrzac na prawa piete. .odwróc dlonie palcami do wewnatrz i opierajac sie na dloniach. z rozchylonymi nogami i kladac glowe na lewym lub prawym policzku. .powróc do pozycji wyjsciowej bardzo wolno (O.napinajac miesnie pleców. zginajac rece w lokciach i opuszczajac tulów na podloge. odchyl glowe do tylu i patrzac w góre pozostan w tej pozycji przez 1 sekunde.powoli odwróc tulów i glowe do przodu i znowu odchyl sie do tylu jak mozesz najdalej. powtórzenia) przez 1 sekunde. starajac sie spojrzec na lewa piete przez prawe ramie. Powtórz cwiczenie.bez pomocy rak podnies glowe jak mozesz najwyzej.skupienie od tego momentu przechodzi na kregoslup od góry w dól do kosci ogonowej . pozostan w tej pozycji przez 1 sekunde. powoli wyprostuj rece i jeszcze bardziej podnies do góry (powyzej pepka) czesc tulowia.przy wdechu . podeprzyj sie podbródkiem o podloge.

WYKONANIE 1. 2. Efekt leczniczy. Efekt leczniczy. WYKONANIE 1. Pavanamuktasana . Polóz sie na plecach. dla maksymalnego przestudiowania miesni. 3. Zrób spokojny wdech i rozluinij miesnie brzucha. Polóz sie na plecach. likwiduje choroby przewodu pokarmowego.asana dla pozbycia sie gazów Uwaga skierowana na organach jamy brzusznej. Zegnij nogi w kolanach. Pomaga pozbyc sie gazów. przy minimalnym obciazeniu rak.jednej sekundzie i dojdi do przebywania w kazdej z nich do 30 sekund tak. rece wyciagniete wzdluz ciala dlonmi do dolu. które powinny tylko chronic przed upadkiem. 16. 123 . Cwiczenie mozna wykonac tylko 2 razy. tonizuje system nerwowy. zlaczone razem nogi. obejmij je rekami i przycisnij mocno do brzucha. 17. wyciagnij proste. Zostan w tej pozycji tyle. Uwaga. Wzmacnia kregoslup. Wazne jest takze przy wykonywaniu tej asany wykorzystywac miesnie pleców. Taragi mudra (jezioro) Uwaga skupiona jest na jamie brzusznej. pomaga w leczeniu reumatyzmu. cialo rozluinione. rece wzdluz ciala. 2. Wykonaj spokojny wdech i wydech przez nos. aby wykonanie calej asany zajmowalo 2 min. Kolana i palce nóg sa razem. zatrzymaj oddech i wciagnij brzuch tak mocno jak potrafisz. Przy wykonywaniu tej asany szczególnie wazne jest wykonywanie jej bardzo powoli. ile mozesz wytrzymac bez oddechu.

Dalej moga byc dwa warianty wykonania asany. Efekt terapeutyczny.boczne zwroty korpusu Uwaga skupiona na organach i miesniach brzucha. tonizuje miesnie brzucha i jelit. aby odelWac miednice od podlogi. zapobiega i leczy niezyt zoladka. 18. Zrób gleboki wdech i zatrzymaj oddech. 3. przewód pokarmowy. podnos nogi pod katem prostym. 2. Wykonujac wydech. szczególnie sledzione. Rece wyciagnij wzdluz ciala dlonmi do dolu. Na wydechu wolno opusc nogi w prawo i polóz je na podlodze nie odrywajac lopatek od podlogi. w dalszym ciagu mocno przyciskajac zgiete w kolanach nogi do brzucha. watrobe.oddychaj w rytmie wykonywanych ruchów. Tonizuje organy jamy brzusznej. Bardzo przydatna przy zaparciach. Dzatari paravartasana . . Wykonuje sie to w taki sposób: gwaltownie przechyl sie do tylu. Wariant dynamiczny . Powtórz cwiczenia dla obu stron 4-5 razy. Odchyl sie nieco do tylu. aby cialo opieralo sie tylko na ramionach i glowie. Polóz sie na podlodze.utrzymujac pozycje (wg p. nie odlywajac ciala od podlogi. . Wariant statyczny . Wytrzymaj w tej pozycji 20-30 sekund i wróc do pozycji wyjsciowej. 3) 3-5 minut.przebywamy w tej pozycji (wg p. kolysz sie 1015 razy (liczac ruch do przodu i do tylu za l).przechyl sie do przodu i usiadz. tak. .po zakonczeniu odpocznij. Zostan w tej pozycji przez 2030 sekund. WYKONANIE l. Wolno podnies nogi do góry i wolno opusc je w lewo. trzustke. 3).3. odrywajac miednice i plecy od podlogi. 124 . stymuluje perystaltyke.

Skupienie na tarczycy. Bardzo wazne jest aby nie rozstawiac zbyt szeroko lokci (taki blad czesto popelniaja poczatkujacy). azeby bylo latwo utrzymac pozycje. poniewaz przy szeroko rozstawionych lokciach trudniej jest utrzymac tulów w podniesionej pozycji. pomaga przy dychawicy oskrzelowej. rece polóz wzdluz tulowia dlonmi do dolu.19. .pozycja odpoczynku dla zmeczonego organizmu. 20.zaprzyj sie lokciami o podloge na szerokosc ramion i z1ywem podnies miednice. starajac sie znalezc dla siebie najbardziej wygodny kat pomiedzy podniesionymi nogami i tulowiem. normalizuje polozenie osunietych organów wewnetrznych. wysoko podnoszac sciane brzucha. . . Poprawia kolor twarzy i wygladza zmarszczki. WYKONANIE . Swieca lub brzoza (sarwangasana) Hinduska nazwa pozycji tlumaczy sie jako pozycja dla wszystkich czesci ciala.opusc lekko nogi w kierunku glowy. wyciagnij nogi. 125 . Efekt tempeutyczny. Pozytywnie wplywa na uklad nerwowy i wewnatrzwydzielniczy. zwieksza potencje· Leczy organy miednicy.pozostan w tej pozycji przez kilka sekund. Nie odtywaj glowy od podlogi. krwioobieg i oddychanie. stopniowo wydluzajac czas przebywania w tej pozycji do kilku minut.przy wdechu podnies nogi do gÓlY pod katem prostym w stosunku do tulowia.polóz sie na plecach. Pól swieca . podpierajac ja dlonmi. Oddychaj swobodnie. jednoczesnie staraj sie przy tym gleboko i spokojnie oddychac brzuchem. Poprawia wymiane substancji. Jedna z wazniejszych pozycji jogi. . Pól swieca lub pól brzoza (wiparita karani). skupienie na miednicy. usprawnia trawienie.

polóz sie na plecach. rece polóz wzdluz tulowia dlonmi do góry. WYKONANIE . Asana pomaga utrzymac w dobrym stanie prawie wszystkie organy wewnetrzne czlowieka i dlatego jest skuteczna przy bardzo wielu chorobach. Efekt terapeutyczny.przy wydechu (tak jak przy wykonywaniu asany nr 19) powoli i plynnie podnies nogi pod katem prostym do podlogi. azeby palce serdeczne obu rak stykaly sie nad kregoslupem. Gwaltownie podnies wyprosto126 . Nadcisnienie.zaprzyj sie lokciami o podloge (lokcie na szerokosc ramion). . ciezkie choroby serca. Odmladza. jogini szczególnie podkreslaja efektywnosc tej asany przy zaparciach i zalecaja wykonywac ja przed jedzeniem. poderwij miednice z podlogi i podnies ja podtrzymujac dlonmi. przy wykonywaniu asany. wyciagnij nogi. usprawnia kIwioobieg i ukrwienie mózgu. . tak jak w asanie nr 19. Pomaga przy impotencji. Bardzo skuteczna przy zlym trawieniu. dotad az nogi znajda sie w powietrzu nad tulowiem. w rezultacie którego sie starzejemy" . Wzmacnia nelWY. dawno utracona mlodosc i sily zyciowe wypelniaja organizm ludzi w podeszlym wieku. Dobrze oddzialowuje na wszystkie gruczoly wewnetrznej sekrecji. umiesc podpierajace cialo dlonie na poziomie dolnych zeber tak.Przeciwwskazania. którzy zaczynaja czuc sie jak nowo narodzeni. Jak mówia jogini. Oczyszcza krew. lekko pochylajac wyprostowane nogi do przodu. w szczególnosci na gruczol tarczycy i przytarczyczny. efekt asany "jest przeciwstawny efektowi stania na nogach. . zapalenie korzeni nerwów szyjno .piersiowych. poniewaz po niej trawienie pozywienia staje sie znacznie latwiejsze.zapierajac sie lokciami o podloge.

Przeciwwskazania. poprawia trawienie. Stymuluje przemiane. rozciagniety na jednej linii z nogami. .wychodz z tej pozycji bardzo powoli. . Likwiduje nerwobóle. prace trzustki i watroby. nastepnie zegnij nogi w kolanach. Stopniowo opuszczajac nogi z obciagnietymi czubkami stóp. Tulów powinien byc wyprostowany jak swieca. ramionach. przy tym wysoko podnos sciane brzucha. . opierajac sie tylko na przedramionach. Po wykonaniu tej asany nie wolno od razu siadac! Koniecznie trzeba dla odpoczynku polezec w pozycji martwego. Cwiczenie to mozna wykonywac tylko 1 raz. Przez pierwsze 10 dni wytrzymuj w tej pozycji po 10 sekund. poniewaz dzieki niemu nie dochodzi do przepelnienia krwia naczyn w mózgu. . ze organizm rzeczywiscie 127 . na wysokosci dolka pomiedzy obojczykami.piers powinna opierac sie o podbródek. Bardzo wazne jest zabezpieczenie ucisku podbródka na piersi. szyi i glowie. nie wolno przy tym odrywac glowy od podlogi. powoli i gleboko.wany tulów i nogi wysoko do góry.rece polóz na podlodze. skierowanymi w strone glowy. tworzac kat prosty w stosunku do podlogi. Nadcisnienie i skrzywienia kregoslupa. utrzymujac tym samym elastyczna mlodosc i ksztalt kregoslupa. przez nos. 21. Plug (halasana). pluc). sprawia.wyciagnij czubki stóp do góry. perystaltyke. a takze gruczolu tarczycy i przytarczycznego. skupienie na wewnetrznych organach jamy brzusznej. .oddychaj swobodnie brzuchem. nastepnie dodajac kazdego dnia po 1 sekundzie. Usprawnia prace organów klatki piersiowej (serca. nastepnie powoli opuszczajac na podloge tulów i nogi. lumbago i gosciec miesniowy. Efekt terapeutyczny. Wzmacnia i rozciaga miesnie szyi i srodkowego odcinka kregoslupa. która bedzie opisana nizej. Usuwa napiecie miesniowe. przejdz do pozycji poziomej wzgledem podlogi. doprowadz wytrzymalosc w asanie do 20 sekund.

Tym. którym na poczatku trudno jest dotknac czubkami palców podlogi. Odzywia nerki. przenies nogi nad glowa.sie relaksuje. . usuwa bóle glowy. Normalizuje cyrkulacje krwi w okolicy glowy. 128 . . Tonizuje wspólczulny uklad nerwowy. rece polóz wzdluz ciala.napnij nogi i miesnie brzucha. W miare treningu kregoslup bedzie sie rozciagal coraz bardziej. leczy choroby spowodowane uszkodzeniem krwioobiegu mózgowego. przy tym ciezar ciala przenos na górna czesc kregoslupa.rece pozostaw w pozycji wyjsciowej. azeby nogi znalazly sie nad tulowiem. poprawia prace mózgu. .przeciagnij nogi czubkami stóp do przodu w strone glowy. nie zginajac kolan przenies je dalej za glowe i jednoczesnie do dolu. . umiejscowione w okolicy glowy. Wszystkie ruchy w tym cwiczeniu nalezy wykonywac maksymalnie powoli! WYKONANIE . wyciagajcie je w przeciwnym kierunku. co zabezpiecza pelne rozciagniecie kregoslupa i miesni pIeców. Zabezpiecza przyplyw energii.opierajac sie na rekach. Pomaga uzyskac i utrzymac wspaniala figure. dlonmi do dolu. za kilka tygodni nawet sam stezaly kregoslup zacznie sie zginac i bedziecie mogli wykonywac to cwiczenie prawidlowo. moga rozchylic nogi i przeciagnac je jak najdalej moga. nadnercza i gruczoly plciowe.polóz sie na plecach. Pozytywnie wplywa na oczy i inne organy. podnies nogi pod katem prostym do podlogi. dotad az palce stóp dotkna podlogi. nogi wyciagniete i zlaczone. podnies dolna czesc tulowia i zegnij w krzyzu tak.

pomaga przy wyczerpaniach l- 129 . uwazajac. usprawnia prace serca i systemu krwioobiegu.powoli przerzuc rece za glowe. Dobrze wplywa na uklad nerwowy. Stopniowo wydluzaj czas przebywania w tej pozycji. Szawasana jest bardziej pozyteczna niz sen pocIczas dnia i calkowicie go zastepuje. Pozycja martwego (szawasana) Pozycja calkowitego rozluinienia. . nastepnie powoli opusc i wyprostuj nogi. jednoczesnie cale cwiczenie nie powinno zajmowac dluzej niz 2 min. .10). Efekt terapeutyczny. Kilka minut wszawasanie zapewnia pelnowartosciowy odpoczynek. dajaca mozliwosc maksymalnego odpoczynku w bardzo krótkim czasie. Nalezy wykonywac ja na koniec calego zestawu cwiczen w przeciagu 5 .pozostan w tej pozycji bez ruchu 5 sekund. Azeby nastawic sie i skoncentrowac na wykonywaniu asan. ze jest to najlepsza pozycja dla przedluzenia zycia.calkowicie sie rozlLlinij i odpocznij nie krócej niz 30 sekund. mozna ja wykonywac takze na poczatku zestawu przez kilka minut (5 . Pozycje ta mozna przyjmowac o dowolnej porze dnia przy odczuciu zmeczenia. .stopniowo kreg po kregu opuszczajcie plecy. zlacz palce na jej szczycie.pozostan w tej pozycji bez ruchu 5 sekund. Podczas wykonywania zestawu cwiczen.. zegnij nogi w kolanach i postaraj sie dotknac nimi czola. w ten sposób kregoslup rozciaga sie jeszcze bardziej. Normuje cisnienie. 22. . dotad az w calosci znajda sie na podlodze.polóz rece w pozycji wyjsciowej. Jogini przypisuja tej pozycji bardzo duze znaczenie.10 min. . odpoczac szczególnie trudnych asanach zaleca sie przez w pozycji martwego. po 2 min.

zapewnia idealny odpoczynek wszystkim ukladom orgalizmu. glowa wówczas powinna byc lekko pochylona w prawo lub w lewo. bardzo wazne jest aby glowa lezala równo. oddzielnie napinajac i rozluzniajac miesnie nóg rak i tulowia. . 130 . nastepnie rozluznij wszystkie miesnie jednoczesnie.przypominajac sobie wszystko.polóz sie na plecach. odwróc uwage i spróbuj wyobrazic sobie siebie gdzrkolwiek w bardzo milym dla ciebie miejscu w przyrodzie. tak aby stopy bty rozstawione na szerokosc 25 .. Zacznij od :oniuszków palców stóp i kolejno powoli przesuwaj sie do gÓlY lO kazdej nodze do stawów biodrowych. )atrz do góry. a nastepnie od razu je rozuznic.nerwowych i zaburzenia:h snu. azeby sprawdzic rozluznienie. od koniuszków palców do ramion. Pozycje ta mozna przyjnowac poza zestawem cwiczen. . napiac od razu wszystkie miesnie. Wystarczy sie polo.zamknij oczy. blekitne nieb i siebie. Wyobraz sobie np. przeciagnij sie calym cialem. WYKONANIE .yc. po tuloviu z dolu w góre i po miesniach szyi i twarzy.w myslach przejdz pc miesniach calego ciala. wyprostowane nogi lekko rozchyl. niewazkosci. w przypadku jesli jestescie zmeczeni i chcecie szybko odzyskac sily. . zaóz rece pod glowe. Zamiat odczucia lekkiej ciezkosci powinno pojawic sie odczucie niezwklej lekkosci. wlaczajac miesnie tvarzy."oli usiadz i powoli wstan. gdzie czujesz sie dobrze i spokojnie. po. nastepnie po kolei przepz wzdluz obu rak. na chvHe gwaltownie napnij wszystkie miesnie ciala. ze swobodnie bedziecie rozluzniac cah cialo i potrzeba kontroli nad tym zniknie. z tym odczuciem. wyciagnj rece (nie dotykajac tulowia) dlonmi do góry. Z czasem (na to moze minac kilka miesiecy) opalujecie ta metode na tyle. Na poczatku trzeba b<clziepotrenowac. otwórz oczy. Polez przez 5 min. plynacego po tym blekitnym niebie na obloku.30 cm jedna od drugiej. Cbjawem rozluznienia jest odczucie przyjemnego ciezaru i ciepla N kazdej czesci rozluznionego ciala. poczatkujacy zwykle za bardzo podnoza do góry podbródek.

oslabieniu systemu immunologicznego i mnóstwa zwiazanych z nim chorób. pozwala maksymalnie wykorzystac mozliwosci organizmu. które je wywoluja. Rezim zaklada pojecie aktywnego wypoczynku. obowiazków rodzinnych. Wiemy juz.). Musimy wobec tego nauczyc sie pracowac ze swoimi negatywnymi emocjami. Dobrze sie spi w przewietrzo131 . Rezim. herbaty itp. ulatwia wszelkie dzialanie. ze rezim nie ma nic wspólnego z naszymi emocjami. oznacza przestrzeganie okreslonego rytmu w rozkladzie dnia. napojów pobudzajacych (kawy.Rozdzial 5 BADZ OPTYMISTA. pogorszeniu ogólnego stanu zdrowia. gdy jestesmy zdrowi jest absolutnie niezbedny. leki itp. MYSL POZVfYWNIE Trzecia przyczyne powstawania zaparc stanowia czynniki psychogenne i neurogenne: napiecie nerwowe. ze system nerwowy odgtywa ogromna role w funkcjonowaniu ukladu trawiennego. aby chorób uniknac. stres. Najlepsza pora snu jest czas od godz. Nie przemecza. niestety dzisiaj nam nie brakuje. Otóz. o którym nigdy nie pamietamy. negatywne emocje (gniew. Spróbuj zachowac stan równowagi emocjonalnej w kazdej sytuacji. starajmy sie klasc i wstawac o tej samej porze. zal. który w odróznieniu od pasywnego. poniewaz rezim zapobiega przemeczeniu i jego skutkom: rozstrojowi nerwowemu. Aby sen byl mocny i zdrowy. Prawidlowy rezim bazuje na zdrowym snie. Dla calkowitego wypoczynku dorosly potrzebuje 7-8 godzin snu. pracy i wypoczynku. zajec. Ulóz plan dnia. Pamietajmy równiez o przestrzeganiu podstawowych. by zachowac dobry nastrój. przestrzeganie rezimu jest niezwykle wazne. pracy. bo powodów. przerw w czasie pracy. 22-23 do 6-7 rano. Przestrzega. Wypoczynek. pracy fizycznej i umyslowej. znanych wszystkim zasad: przed snem unikamy jedzenia. Uwzglednij swój indywidualny rytm snu.). relaksu. Jak to zrobic? Oto kilka praktycznych rad. które oslabiaja perystaltyke. sie. rezimu pracy i wypoczynku Wydawaloby sie.

pomoze w przezwyciezeniu stresu. Zawsze sa w zlym humorze. ze jelita pracuja coraz lepiej i lepiej. ze z kazdym dniem czujesz sie coraz lepiej. Ich dewiza zyciowa: "Nigdy nie mam szczescia". przygnebienie. ze negatywne emocje nas zabijaja? Otóz badania wykazaly. W ten sposób programujemy swoja podswiadomosc na wyleczenie. nawet nieistotne wydarzenia. rzeczywiscie nie wyzdrowieje bedzie niósl swoje choroby do grobu" pisal Paul Bregg. migreny. Swiadomosc pechowca rzeczywiscie przyciaga niepowodzenie. co wywoluje rzeczywiste pogorszenie zdrowia. zawal i nawet nowotwOty. z otoczenia. czuja sie bezradni i pelni leku. Udowodniono naukowo. powtarzaj sobie wielokrotnie w ciagu dnia. Sa osoby. przygnebienie i inne podobne emocje. negatywnych emocji moga rozwinac sie zaparcia. zal. nienawisc) przezywane przez dluzszy czas niszcza system immunologiczny. Powstaje i 132 . odetchnij gleboko. Jakiekolwiek. W skutek dluzszego oddzialywania na czlowieka wlasnych. astma. wypij szklanke wody. z zycia.nym pokoju. a nawet wzmocni system immunologiczny. Wrecz przeciwnie. Jeszcze Marek Aureliusz nauczal. ze na pewno wyzdrowiejesz.z siebie. który boi sie w niego wjechac. "Gdy chory ciqgle sobie wmawia. Wykorzystaj kazda okazje do krótkiego spaceru przed snem. W czasie pracy. Wystarczy nawet 10-15 minut. Zmniejszaja one ilosc komórek ochronnych i obnizaja przez to zdolnosci organizmu do walki z róznymi chorobami. które ciagle sa niezadowolone z wszystkiego . zregeneruje sily i energetyke. Takie osoby sa zawsze nieszczesliwe. wrzody zoladka. Bez przerwy wsluchuje sie w siebie. maja pretensje do wszystkich naokolo. Naucz sie zmieniac myslenie negatywne na pozytywnie Dlaczego mówi sie. niezwykle pomocne sa krótkie przerwy: wstan. ze optymisci zyja dluzej. analizuje kazde swoje odczucie i interpretuje je w sposób katastrofalny. "zegarek wedlug nich mozna sprawdzac". wywoluja u nich lek. smutek. a jeszcze lepiej nauczyc sie spac przy otwartym oknie. ze mysli ksztaltuja nasze zycie. zlosc. ze negatywne emocje (lek. Polepszy to krazenie. zrób kilka kroków. podobnie jak slup na poboczu drogi przyciaga zlego kierowce. Nigdy nie pozwalaj sobie na mysli o niewyleczalnosci choroby. ze nigdy nie wyzdrowieje.

Powtarzaj to wielokrotnie. lecz nad wlasna ocena tego zachowania. wesoly. jak zyczliwosc. tolerowac wady innych. energiczniejszy. ze tak rzeczywiscie jest. ze prawie kazde wydarzenie ma dwie strony . mysl: "Zawsze mam pecha!". tolerancje. Osiagnalem stan zdrowia i ducha. zbyt dramatyzuja zwyczajne wydarzenia. Samopoczucie ich ulega pogorszeniu. joge. prawidlowe odzywianie. Powoli. wyobrazen i ocen tych wydarzen. staraj sie wiec zawsze. Na przyklad. Wielokrotne powtarzania pozytywnych twierdzen i wypieranie negatywnych mysli. jakie mialem w wieku 25 lat i tak zostanie juz ha zawsze". gimnastyke. Rozwijaj w sobie takie cechy. Natychmiast zastap taka mysl inna. ze wiekszosc naszych emocji zwiazana jest nie z konkretnymi wydarzeniami. w kazdej sytuacji zauwazac pozytywna strone.zamkniete kolo. Pamietaj. brac mnóstwo lekarstw. np. Staje sie coraz mlodszy. Nauczcie sie wybaczac i zapominac o urazach. Nauczmy sie pozbywac sie negatywnych emocji Trzeba przede wszystkim zrozumiec. Zaczynaja oni biegac od lekarza do lekarza. sa teraz dla mnie niezbedne. poniewaz kazde lekarstwo ma rózna skutki uboczne. zrozumienie innej osoby. Wazne jest umiec analizowac wlasne poglady i zastanawiac sie nie nad zachowaniem sie innych. ostatnio wszystko mi sie udaje".dobra i zla. "Starzeje sie bezpowrotnie trace zdrowie". cierpliwie i wytlwale staraj sie wypierac negatywne mysli i zmieniac je na pozytywne. wrazliwosc. nieadekwatne do rzeczywistej sytuacji. Jeszcze jedna mysl.pozytywne. zetra utrwalone w naszej swiadomosci stare schematy i zapisza nowe . Dzieki temu staje sie coraz zdrowszy. Nasze cialo zawsze jest poslusz133 . z która trzeba walczyc.: "Nareszcie zaczalem i prowadzic zdrowy tryb zycia: ruch. ale z uksztahowanym od lat wczesnego dziecinstwa systemem pogladów. Walke z negatywnymi emocjami nalezy zaczynac od zmiany systemu wartosci. aby te afirmacje staly sie twoimi myslami i niezachwianym przekonaniem. Pesymizm i strach sa bardzo niebezpieczne. Czesto bywa ona mylna. Taki stan psychiczny przyspiesza rozwój istniejacych juz chorób i stymuluje powstawanie nowych. Oceny sa czesto nieprawidlowe. natychmiast odrzuc i powtórz kilka razy: "Staje sie szczesciarzem.

ze mozesz osiagnac jakis konkretny cel. podejdzcie do lustra i podniescie kaciki ust do 134 . Naucz sie cieszyc z zycia w kazdej sytuacji. Aby go wywolac i poI. wtenczas zapewnione beda zdrowie i sukcesy w tym zyciu.lsl rój. znajdowac dobro wszedzie. co posiadasz. Dzieki temu mozemy swiadomie wplywac na funkcjonowanie kazdej komórki naszego organizmu i wplywac na stan naszego zdrowia poprzez uruchomienie pewnego programu dla organizmu. stymuluja one system immunologiczny. cieszyc sie ze slonecznego dnia i z niepogody. Endorfiny pomagaja organizmowi walczyc z chorobami. które pomagaja wywolac pozytywne emocje.smiech. Naucz swój umysl madrze kierowac zyciem. I" \ l Il. który moze uleczyc chorobe. na pewno to osiagniesz. wiary w swoje sily. radosc. Miliony komórek naszego organizmu czekaja na rozkazy. w stosowane metody leczenia i w jego pozytywny rezultat. Sprzyja dobremu nastrojowi. 'miech. zdrowie i cieszyc sie z tego.ne rozkazom naszej swiadomosci. Pamietaj. które nazywane sa potocznie "hormonamiszczescia". dlatego swiadomosc musi wysylac tylko pozytywne rozkazy. zarówno pozytywnym. Optymizm i wiara w zwyciestwo .endorfin. jesli nauczycie sie doznawac odczucia wdziecznosci za wszystko co sie z wami dzieje. a nie cos. Trzeba zdawac sobie sprawe. "WprzY1'odzie nie ma zlej pogody. co nam z góry sie nalezy. co masz. oddanych przyjaciól. milosc powoduje w mózgu produkcje szczególnych substancji . Jak szybko wywolac pozytywne emocje? Istnieja znane sposoby. Bez tej wiary nie warto zaczynac.to konieczne warunki do wyzdrowienia. jak i negatywnym.ognisko domowe. Przede wszystkim. Pozytywne emocje . (I. by natychmiast je wykonac. których zwykle nie zauwazamy. Wszystko bedzie w porzadku. Pamietaj. Przyjmuj zycie jako dar. ze rezultaty leczenia i samoleczenia w duzej mierze zaleza od nastroju. a nie na tym. ze umysl stanowi czynnik kontrolujacy. Naucz sie widziec dobre rzeczy. jesli uwazasz. która jest nam dana. Naucz sie cieszyc ze wszystkiego. czego nie masz. ale moze tez ja wywolac. Koncentruj sie na tym. jest pogoda dobra i bardzo dobra ". Naucz sie cenic najwazniejsze wartosci zycia .

drugi. cwiczenia gimnastyczne. szybko zlikwidujesz napiecie i podniesiesz swój nastrój. Nastepnie. Dlatego. jazde na rowerze. Znane sa przypadki wyleczenia z ciezkich chorób przy pomocy smiechu. Trzymaj napiecie do konca wydechu. Wyobraicie sobie usmiech raz. tez bardzo pomaga. Szczególnie skuteczny przy wybuchach silnego gniewu lub wscieklosci. Ruch (kazdy jego rodzaj). Smiech. uspokaja. Uprzedzajcie stresowe sytuacje. odwraca uwage. polepsza nastrój. krwioobiegu i innych). Krótka glodówka powoduje zadziwiajace uczucie lekkosci i mlodosci. wyobrazajac sobie usmiech. Mocne scisniecie piesci. Muzyka tez jest czynnikiem podnoszacym nastrój. plywanie. trzeci i prawdziwy usmiech na pewno sie pojawi i poprawi sie samopoczucie. 135 . to podniescie kaciki ust palcami. wymachujac rekami i nogami.gÓty. po czym rozluinij sie. Przysiady. zwyczajne chodzenie po schodach. tak jak zwykle przedstawiany jest na tysunkach z usmiechnietymi pyszczkami. poniewaz zapobiega wstrzymaniu tytmów biologicznych w trakcie procesów fizjologicznych w organizmie (oddychania. Emocje sa zwiazane z miesniami i odwrotnie.dlugi wdech. szczególnie zwiazana z hobby. 2. "wyprodukowanych" przez negatywne emocje. Powtórz to 10 razy do wystapienia silnego zmeczenia. Zmiana jednej dzialalnosci na inna. Scisnij dlonie w piesci z calej sily. Pomoga wam dwa sposoby usuwajace natycluniast negatywne emocje: 1. Zrób kilka przysiadów z przedluzonym wydechem w momencie przysiadu. pochodi wolno. Czytanie. jogging. krótki wydech i tak wolno jak potrafisz . Aktywnosc fizyczna pomaga zuzyc nadwyzke hormonów. poprzez spacer. taniec. Spokojna. podskoki. które hamuje i uspokaja stare. melodyjna muzyka uspokaja. ogladanie lub sluchanie czegos komicznego. Zycie zaczyna nas cieszyc i inttygowac. W mózgu pojawia sie nowe iródlo pobudzenia. Zrób krótki wdech. Ruch stanowi najlepsze lekarstwo na negatywne emocje. Mozna po prostu wczepic sie palcami w blat stolu lub oparcie krzesla i sciskac z calych sil. a stres minie. Wysilek spali negatywne emocje. Jesli inaczej nie wychodzi.

Metoda ta jest trening autogenny. pozwala czlowiekowi wywolywac stan relaksacji lub rozluinienia poprzecznie prazkowanej i gladkiej muskulatuly. Pojawia sie mozliwosc oddzialywania na rózne. Do dnia dzisiejszego zostaly zgromadzone dane kliniczne. ze trening autogenny normalizuje róznorodne procesy zyciowe organizmu. która pomoze organizmowi nie tylko likwidowac reakcje stresowe. Poprzez trening autogenny. lecz nie ratuja przed zniszczeniem systemu. Formuly autosugestii nalezy powtarzac w myslach zupelnie 136 . poniewaz pomagaja organizmowi w walce z czynnikami wywolujacymi stres. które w stanie zwyczajnym nie poddaja sie mentalnemu oddzialywaniu. Aby do tego wyniszczenia nie doszlo. Wspomniane wczesniej metody pozbycia sie negatywnych emocji zmniejszaja skutki stresów. Hormony te sluza do aktywizowania wszystkich czynnosci organizmu w czasie stresu. który produkuje hormony stresu. Metoda jest bardzo znana na calym swiecie. Poprzez ta metode organizm uczy sie spokojnie reagowac na kazda sytuacje. w tym procesy przemiany i najwazniejsze . werbalnych formul autosugestii. W tym stanie miesni. mózg przyjmuje i wykonuje kazde rozkazy. Dlatego nazywamy je "awaryjnymi". trzeba zastosowac metode. ale i nie spostrzegac sytuacji jako stresowej.zwieksza efektywnosc innych metod leczenia. w tym odruchowe funkcje organizmu. które swiadcza o tym. Na tle rozluznionych miesni mózg przyjmuje jakiekolwiek sugestie i wykonuje je. wprowadzony przez niemieckiego lekarza Szulca w 1932 roku pozwala przy pomocy centralnego ukladu nerwowego kontrolowac i ukierunkowywac oddZialywanie na choty organ lub na caly system za pomoca formul autosugestii.Rozdzial 6 TRENING AUTOGENNY UWOLNI OD ZAPARC I WIELU INNYCH CHORÓB Stresów uniknac nie sposób. Trening autogenny. za pomoca mentalnego powtórzenia krótkich.

Najlepiej cwiczyc 2 razy dziennie . zegnijcie rozluznione kolana pod katem rozwartym i lekko rozsuncie czubki stóp na strony (to ostatnie jest bardzo wazne). Kazde cwiczenie zaczynaj od zdania: "jestem calkowicie spokojny". Formuly powtarzamy na wydechu. Nogi vvyciagnac. Na poczatku seanse treningu autogennego powinny trwac 1-2 minut. bedziecie mogli wywolywac u siebie potrzebny stan w dowolnym miejscu i czasie. herbaty). Po jakims czasie mozna bedzie cwiczyc w dzien siedzac na krzesle w pozycji "woznica na dorozce". Powtarzaj w myslach 6 razy: " moja prawa reka staje sie ciezka".wywolywanie uczucia ciezaru.spokojnie. Na poczatku najlepiej cwiczyc w zacienmionym. kiscie rak swobodnie zwisaja z kolan. dlonmi do dolu. cichym pomieszczeniu. Glowe trzeba polozyc na niskiej poduszce i lekko przechylic na bok (w przeciwnym razie miesnie szyi beda napiete). lekko rozchylic i nieznacznie zgiac w kolanach. zwiazane z rozluznieniem miesni.i. Wyobrazenie pokoju. zalezy od osobowosci. Nogi rozstawcie. Cwiczenie wykonuje sie z zamknietymi oczam. Cwiczenie 1. Zaczynaj od prawej reki. Nie wolno powtarzac tych slów na glos. Wyobraz sobie. Nastrajamy sie na pokój. pózniej mozna przedluzac je do 10 minut. zielona kwitnaca laka itp.rano. Pierwszy wariant (wg schematu "pokój . opuscic ramiona. Moze kojarzyc sie z niebieskim niebem. paski. lezac w lózku na plecach. które nas krepuja i uciskaja: ubrania. bez przesadnej koncentracji uwagi i bez napiecia emocjonalnego. Rece lekko zgiac w lokciach i swobodnie ulozyc wzdluz ciala. nie wolno pic przed cwiczeniem napojów pobudzajacych (kawy. opanowawszy ta metode. zeby sie ze soba nie stykaly. poniewaz dzwiek wlasnego glosu moze rozpraszac uwage. Przed cwiczeniem. od razu po przebudzeniu i wieczorem. zdejmujemy wszystkie rzeczy. korpus lekko pochylic do przodu.ciezar . zaczynajac od konców palców. Pózniej. Trening autogenny mozna przeprowadzic dwoma sposobami. bransoletki. przed zasnieciem. Glowe opuscic. Nastepnie w myslach powiedzcie sobie "jestem calkowicie sp 0137 .cieplo") W tym zestawie trzeba nauczyc sie szesciu cwiczen. z pustym zoladkiem. jak stopniowo miesnie reki rozluzniaja sie. rece polozyc na kolanach.

do rozluznienia kolejnej czesci mozna przejsc dopiero gdy osiagniemy zadowolenie w poprzedniej czesci. oddech gleboki. twarzy. polacz cwiczenie 1 i 2 w jedno: "rece i nogi sq ciezkie i cieple" i odczucie bedzie osiagalne od razu. nauczywszy sie wywolywac odczucie ciezkosci.4 tygodnie. wyjscie nie bedzie calkowite i na jakis czas zostanie uczucie ciezaru. Nalezy po prostu rozluznic miesnie twarzy i lekko rozchylic usta. mozna przed cwiczeniem wykonac ciepla kapiel dla rak i nastepnie wywolac odczucie ciepla. Powtarzamy w myslach 6 razy: "moja prawa (lewa) reka (noga) jest ciepla. Po wywolaniu ciepla w rekach i nogach. Szybkosc opanowania cwiczenia jest wyjatkowo indywidualna. Wykonac to trzeba we wskazanej kolejnosci. tulów) oklyte sa ciepla. Gdy nauczysz sie latwo wywolywac uczucie ciezaru i ciepla. Jedni osiagaja efekt pierwszego dnia. ze czesci nad któlYmi pracujecie (rece. przenies to uczucie na cale cialo. Zrelaksuj sie i zaczynaj . Wszystko nalezy wykonywac stopniowo.na kalOlyferze lub wyobrazcie sobie. ze moczycie rece (nogO w cieplej wodzie. ciala. Na kazda czesc (reka. dodajac: "i bede spokojny w kazdej sytuacji. bez powtórzen. noga. Cwiczenie 2 . puchowa koldra. Po opanowaniu cwiczenia 1 i 2 rozszerz formule: "jestem calkowicie spokojny".Cwiczenie 3 . kolejno dla obu nóg. . nogi. a niektórym (jest ich bardzo malo) 3 . otwórz oczy.2 tygodnie. powtarzamy zdanie: "jestem calkowicie spokojny". cialo) wykonujcie po 3 cykle. jestem rzeski i gotowy do pracy". Powtarzaj 6 razy. odpoczywam". jezyk powinien spokojnie lezec w ustach. jedna z formul do wyboru: "serce bije mocno i spokojnie". "tetno 138 . Powtórz to samo dla lewej reki. drugim potrzeba 1 . Za kazdym razem.unormowanie pracy serca.kojny". jesli otworzysz oczy wczesniej. "serce pracuje rytmicznie. "Po kazdej partii nie zapominaj powtórzyc: "jestem calkowicie spokojny". przejdzcie do wywolania odczucia ciepla. Jesli nie uda sie wywolac odczucia ciepla.Opanowawszy cwiczenie 1. Po zakonczeniu cwiczenia powiedz sobie w mysli: "rece sq napiete. Zawsze rozluzniamy miesnie z dolu do góry. wyobrazajac sobie. przed rozluznieniem kolejnej paltii miesni. Mozna ogrzac rece w inny sposób . normalizacja lytmu czynnosci sercowych. przeciagnij sie. wstan. jak silnik".

Jesli. o dobrej perystaltyce. Zwykle dzieje sie tak przy zaburzeniach wegetatywnych. aby wypowiedziec formule prawidlowo. trzustka. nawet po formule zawierajacej slowa o przyjemnym chlodzie moze pojawic sie ból glowy. jelito cienkie i jelito grube. spokojny. Cwiczenie 6 . moga wystapic np. Po wypowiedzeniu w myslach tej formuly na skroniach i na czole powinno pojawic sie uczucie przyjemnego chlodu. Powiedz koniecznie o doblym trawieniu i wchlanianiu. a nawet utrata przytomnosci. jak w poprzednich cwiczeniach. to zajrzyjcie do odpowiedniego rozdzialu I czesci ksiazki. Aby wzmocnic efekt. ze pracuje jak zegarek. To cwiczenie zazwyczaj opanowuje sie bardzo szybko. W tym przypadku bardzo wazne jest. W tym przypadku nalezy zamiast uczucia przyjemnego chlodu wywolywac uczucie lekkiego przyjemnego ciepla. Osoby starsze moga dodawac.wplyw na naczynia mózgowe. ze dany organ pracuje jak u zdrowego 25-letniego czlowieka. Technika jest taka sama. jelito proste. ze urnieszczasz w formule kolejno wszystkie organy uczestniczace w trawieniu: zoladek. Formula: "moje czolo jest przyjemnie chlodne". O kazdym organie trzeba powiedziec przynajmniej. Cwiczenie 4 . jesli zapomnieliscie.wplyw na organy jamy brzusznej. dolacz szczególy dotyczace konkretnej funkcji kazdego organu. dobrym przechodzeniu zawartosci jelit.rytmiczne. lekki. W 10% przypadków. migrena. Na poczatku wykonujcie wszystko po 3 cykle. dwunastnica. Zacznij od zoladka: "zolqdek pracuje normalnie" i tak dalej. poniewaz wlasnie w tym wieku organizm funkcjonuje najlepiej. Po 6 powtórzeniach wypowiedz formule spokoju i wypoczynku. Cwiczenie 5 (najbardziej dla was aktualne) . Nie zapominaj skonczyc twierdzenie o regularnej defekacji 2-3 razy na dobe. Kazde cwiczenie nalezy konczyc wychodzac ze stanu relaksacji 139 . Pózniej przejdz do narzadów moczoplciowych. Zacznij od tego. Zaleca sie mówic o wieku 25 lat. brakiem zatrzymywania mas pokarmowych. przyjemny". zamiast slów: "czolo jest przyjemnie chlodne" powiemy w mysli: "czolo jest zimne". równe". Poprzez to cwiczenie regulujemy rytm oddychania zblizajac go do oddechu spiacego. zawroty glowy. watroba. w rezultacie nastapi zbyt mocne zwezenie naczyn. Fonnula brzmi: "oddech równy.regulacja oddechu.

dlatego powinni relaksowac sie w inny sposób. i i i i i Drugi wariant treningu autogennego wedlug schematu "napnij . Na przyklad.w sposób opisany po 1 cwiczeniu. zawsze ta sama· Trening autogenny pozwala skupiac wszystkie sily na najwazniejszej w tym momencie sprawie. Formuly musza brzmiec pozytywnie. Nauczysz sie ukienmkowanie wyznaczac sobie dowolne formuly (oczywiscie za kazdym razem jedna) i oddzialywac na chore organy i zaklócone czynnosci. Lezac na plecach. Oprócz tego mozecie korzystac z autogennego treningu dla wypracowania adekwatnej reakcji na stresowe oddzialywanie. Organy trawienne funkcjonujq idealnie. a wieczorem spokojny sen.rozluznij" Niektórzy. jestem calkowicie spokojny bede spokojny w kazdej sytuacji. poniewaz mózg nie przyjmuje negacji. Skup uwage na palcach nóg. nie lubia uczucia ciezaru i ciepla. co takze stworzy przeslanki. Pozycja wyjsciowa jest taka sama. odpowiednie dla zachowania i zyskania zdrowia ogólnie i dla ozdrowienia organów trawienia w szczególnosci. Szulca. Czolo jest przyjemnie chlodne. bez slowa "nie". zmeczenie. Jest to bardzo wazne. pluca narzqdy moczoplciowe pracujq spokojnie rytmicznie. Nastapi czas. Perystaltyka jest dobra. Ewakuacja odchodów defekacja jednoczesna odbywa sie w normalnym tempie". cieza1~ cieplo. strach. zaproponowany przez twórce metody treningu autogennego. zwlaszcza cierpiacy na niskie cisnienie. pozbyc sie zaparcia mozemy powtarzajac: "moje jelito pracuje jak zegarek. Nie wolno mówic: "nie chce palic". mam wypróznienie 3 razy dziennie" i wymieniajac konkretna pore. mówiac do siebie w taki sposób: "Pokój. gdy za pomoca treningu autogennego potrafisz nie tylko zrelaksowac sie. mozna przejsc do skróconego wariantu. Gdy wszystkie 6 cwiczen zostanie opanowane. nalezy mówic: "palenie jest mi obojetne". ale i przezwyciezyc ból. Jest to klasyczny system. Sukces przyniosa tylko systematyczne i wytrwale cwiczenia. Serce. Robiac 140 . zaczynaj rozluznienie od palców nóg. dla was najlepsza. kazdy produkt zostaje trawiony w odpowiednim miejscu calkowicie przyswojony. Rano mozna programowac pozytywne emocje i wspanialy nastrój na caly dzien.

Warto wypróbowac obydWie metody i wybrac taka. nie spiesz sie wykonac wszystkich cwiczen naraz. która bardziej nam odpowiada. na wydechu rozluznij twarz. wszystkie moje mie- snie sq rozluznione". nie zapominaj zamiast slów "ciezkie" i "cieple" w myslach mówic o rozluznieniu. scisnij szczeki. Na wydechu opusc jezyk i rozluznij go. Zaczynajac od palców rak. w kierunku przeciwnym do wskazówek zegara. poczuj cieplo. pleców. w lewo i w prawo.wdech. zacisnij powieki. Zapamietaj swoje odczucia. Potem przenies uwage na rece. jak w I wariancie treningu autogennego. natomiast stopniowo mozna go wydluzac. Na wdechu. podkurcz palce nóg i napnij je. Po kazdym etapie odpocznij. Powtórz 2-3 razy. Dla wiekszosci ludzi latwiej i przyjemniej. Napinaj i rozluzniaj wszystkie miesnie ciala. klatki piersiowej. Wyobraz sobie swoja cere. napnij jezyk i uciskaj nim podniebienie. a przy niskim cisnieniu lepiej dla zdrowia opanowac druga metode rozluzniania. do dolu. Wykonaj cztery pozostale cwiczenia. Powtórz. gladka i mloda. Cwiczenia powinny byc zródlem radosci. napinajac i rozluzniajac miesnie. Po opanowaniu metody rozluznienia wszystkich miesni ciala postepuj w taki sposób. jednoczesnie powtarzajac formule: "jestem calkowicie spokojny. 141 . brzucha. Rozluznij oczy. na wydechu je rozluznij. Rób takie przerwy. na przyklad "palce prawej (lewej) nogi sa rozluznione" po czym za kazdym razem powtarzaj formule spokoju. Obracaj oczami w kierunku wskazówek zegara. do góry. by odczuwac po wykonaniu cwiczen wyrazna przyjemnosc. poswiecajac wiecej czasu na prace z ukladem pokarmowym. Po opanowaniu rozluznienia miesni ciala i twarzy przejdz do skróconego schematu.przenos swoja uwage kolejno na miesnie bioder. miesni szyi. bo one bardzo czesto bywaja naprezone i przeszkadzaja w rozluznieniu. na wydechu rozluznij je. Na wdechu napnij wszystkie miesnie twarzy. Przejdz do miesni twarzy. Dalej . W pierwszym tygodniu zajec czas pracy z kazda czescia ciala nie powinien przekraczac 5 sekund. Napnij na wdechu miesnie lydek. zwróc szczególna uwage na miesnie z tylu glowy. przejdz do ramion. posladków. Przez caly czas.

myslcie o zwyciestwie nad choroba. Na przyklad mozecie sobie wyobrazic. im sie trzeba poddac lub poswiecic. która sie w nich znajduje do wyjscia. mozna posluzyc sie fraza "Niech bede calkowicie spokojny" i dalej w tym sensie. zaciskaja i przepychaja zawartosc. Powtarzaj mentalnie: "jestem wypoczety. Wstan. Zrób gleboki wdech. Przed zakonczeniem treningu wykonaj ostatnie cwiczenie . poniewaz wola powinna pozostac z boku. moje miesnie sq mocne i sprezyste. silnym i zdrowym. z którymi leki far1ll. wierzcie w to. Ogólnie metoda ta daje nieograniczone mozliwosci dla polotu fantazji. T:lki podzial ról pozwoli wyleczyc choroby. w rzeczywistosci o okreslonej godzinie pojawiaja sie parcia. wyobrazcie sobie odczucie parcia i pójscia do toalety. U niektólych negatywna reakcje moze wywolac imperatywnosc formul autosugestii. jestem gotowy do dzialania ". Azeby osiagnac sukces. niezbedny jest calkowity brak wysilków. Zawaltosc jelit tez mozna bardzo obrazowo sobie wyobrazic. zdrowego. szybkim wyzdrowieniu. W takich przypadkach nalezy zlagodzic formuly. Trening autogenny pomoze zmienic cie w nowego. Przez jakis czas. Pozostaje dodac iz formul autosugestii nie nalezy w siebie wbijac. Im bardZiej jaskrawe beda wyobrazane obrazy. Zamiast jelit w myslach mozna wyobrazic sobie cyferblat z ruchomymi strzalkami. W jakimkolwiek wariancie. a ono takim sie stanie. mozna wczesniej rysowac potrzebne obrazki na kartce. Na przyklad zamiast frazy . mysli sq jasne.Tylko 2-3% osób nie moze opanowac tych metod treningu autogennego. Obrazowe wyobrazenia znacznie przyspiesza osiagniecie sukcesu. kiedy strzalki osiagaja wyznaczona godzine.Jestem calkowicie spokojny". mocny wydech. r:ldosnego i dobrego czlowieka. a sukces przyjdziel W myslach wyobrazajcie sobie swoje cialo mocnym.mobilizujace. wówczas bedzie latwiej rysowac je w wyobrazni. jak oddzielne nie duze odcinki jelita grubego kurcza sie. tym szybciej osiagniecie pozadany rezultat. którego umysl przejal dowództwo n~ld cialem. Otwórz oczy. Dla wiekszego efektu.lkoiogk"znc nie moga sobie poradzic i pomoze zapobiec powsta142 . odczuwam w calym ciele przyplyw energii.

wskazane jest.2 defekacje w trakcie dnia. Mozna to zrobic przy pomocy chlodnej (przy atonicznych zaparciach) lub cieplej (przy skurczowych zaparciach) mikrowlewek (po 0.. jak wypijam 12 szklanki wody . Istnieje jednak sporo dodatkowych metod. Wprowadz krótkie afirmacje w rodzaju: "kazdego ranka. postarajcie sie koniecznie go zatrzymac. Koniecznie przywróccie odruchowe parcie na defekacje. O ile. Zazwyczaj odruch wypracowuje sie w przeciagu 2 . po tym.. które nalezy wprowadzac po jedzeniu. jak wstaje z lózka . Pamietajcie o jego waznosci i nie dopuszczajcie do zaniku odruchu." lub "od razu po sniadaniu odczuwam parcie na stolec". Zanik tego odruchu zawsze poprzedza zaparcie. Ukladaj najlepsze dla siebie afirmacje.." lub" po tym. Trening autogenny pomoze w wyksztalceniu utraconego odruchu defekacji. 143 . zostaly omówione 3 glówne elementy. Ignorowanie i tlumienie parc przy defekacji takze odnosi sie do psychogennych czynników. pójsc do toalety i troche poczekajc na pojawienie sie stolca.2 szklanki cieplej lub chlodnej wody (jak kto wolO. aby wypracowac odruch jeszcze na 1 . Mikrowlewki zaleca sie laczyc z 3 minutowym gwaltownym wypychaniem sciany brzucha przy wdechu i tak samo gwaltownym wciaganiem jej przy wydechu.waniu i rozwojowi nowych chorób. Dlatego nalezy rano. a jesli do tego juz doszlo. Reasumujac. Prowadza do zaniku odruchu. z któlych sklada sie zdrowy tryb zycia .o odzywianiu. jak wiecie. dla oczyszczenia organizmu od substancji toksycznych jednorazowy stolec w ciagu dnia nie wystarcza.. od razu po wstaniu z lózka wypic 1 . a w szczególnosci zaparcia. zabezpieczajacego regularna. codzienna defekacje przykladowo w jednym i tym samym czasie. które sa pomocne w zapobieganiu i leczeniu chorób systemu trawiennego. Bardziej szczególowo na ten temat zostalo napisane w rozdziale poswieconym masazowi brzucha. Za jakis czas odruch powróci i stolec bedzie sie pojawiac zaraz po tym jak wypijecie wode. ruchu i pozytywnym mysleniu.5 kubka wody). w rezultacie czego masowane sa organy jamy brzusznej.3 tygodni. a odruch na pewno sie pojawi.

CZESC OSi fi 'T(V 'A- D .

sklonnosc do krwotoków. poprawie wchlaniania i usprawnieniu przyswajania pokarmu. gruilica jelit i otrzewnej. jamy brzusznej organów z tym. a resztki niestrawionego pokarmu szybciej wydalane sa z jelita grubego.NATURALNE METODY OD1WARZANIA NORMALNE} PRACY PRZEWODU POKARMOWEGO 1. opuchlizna organów jamy brzusznej. Masaz brzucha wykazuje mechaniczne i odruchowe oddzialywanie. 145 masaz w odróznieniu . W rezultacie pokann zostaje strawiony bardziej efektywnie. przyspieszeniu wytwarzania soków zoladkowych. Przeciwwskazania: bolesnosc organów wewnetrznych podczas dotyku. ciaza. u kobiet ostre i podostre procesy zapalne w okolicy malej miednicy. nudnosci. Masaz brzucha normalizuje i stymuluje czynnosci jelita. Odruchowo masaz wzmacnia perystaltyke jelita. okres poporodowy lub poaborcyjny (w przeciagu 2 miesiecy). MASAZ I AUTOMASAZ PRZY ZAPARCIACH Techniki masazu i automasazu sa nie. Przy róznych schorzeniach od masazu robimy sobie samodzielidentyczne. wymioty i inne symptomy zaostrzenia procesu zapalnego. Mechaniczne oddzialywanie masazu polega na przyspieszeniu przesuniecia zawartosci jelita. ze automozemy zastosowac masaz brzucha.

2. Zalóz mokiy recznik na lewa reke i 5-10 razy masuj lewa strone brzucha z gÓIY na dól od lewego podzebrza do lewej okolicy biodrowej. Na poczatku robimy je raz na 2 dni. 146 . dopóki nie wystapi defekacja. wykonaj wydech i zatrzymaj oddech na kilka sekund. raz w tygodniu. Po wystapieniu pielwszej defekacji. NA}PROSTSZE METODY AUTOMASAZU BRZUCHA PRZY ZAPARCIACH Na poczatku rozpatrzymy najprostsze metody automasazu. Stanowi to 1 cykl. W dniach. niz 2 godziny po jedzeniu. nalezy co wieczór. Przy takim masazu pozostaly kal zostaje mechanicznie przesuniety z jelita grubego do jelita prostego. kiedy robimy masaz nie wolno uzywac srodków przeczyszczajacych. zaparcie mija. lekko osolonej wody. dlatego nic wiecej nie róbcie do nastepnego ranka. masuj prawa strone brzucha w kierunku z dolu do góry. kiedy bedzie mozna powtórzyc masaz i tak przez kilka dni. godzine przed sniadaniem. potem raz na 4 dni. lekko naciskajac. Po ukonczeniu procedUlY ubierz sie. Masaz brzucha poprzez naciskanie na niego przy wstrzymanym oddechu. owin prawa reke. nie wczesniej. Metoda medycyny ludowej automasazu brzucha Rano. Gdy w rezultacie masazu pojawi sie stolec. W tym czasie 15-20 razy nacisnij na brzuch obydwoma rekami. Wykonuj ten masaz codziennie przez 2-3 tygodnie. po przebudzeniu. Stanowi to 1 cykl. 5-10 razy zaczynajac od prawej okolicy biodrowej. Wykonaj 10 cykli. po czym przestajemy. Zamiast tego. wypijac 1-2 szklanek chlodnej. a rano na czczo. Lezac na plecach. od któlych najlatwiej zaczac i które nie wymagaja specjalnych sposobów masazu. konczac na prawym podzebrzu. Powtórz cykl w tej kolejnosci 3-4 razy. robic lewatywe. namoczonym w zimnej wodzie i dobrze wykreconym recznikiem i lezac. W pierwszych dniach stolec zazwyczaj sie nie pojawia. Wykonuj te czynnosci przez kilka dni z rzedu. Wykonaj wdech. pochodz po mieszkaniu i pózniej spokojnie nie napinajac sie posiedz na sedesie. lewatywy stopniowo przestajemy robic.

mozna dodac cieple lub gorace oklady na brzuch i gorace 10-20 minutowe kapiele w temperaturze 4rc. Powtórz cykl 3-4 razy. zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara. wciagnij brzuch. Rozluinij miesnie brzucha na kilka sekund. Wykonywac taka lewatywe nalezy po kazdym posilku. Wykonuj to cwiczenie 3 razy dziennie w dowolnej chwili: po drodze. Licz do 20. ponownie roz1Llinij sie. rozcieranie. przesuwamy po skórze masowanej okolicy. który mozna wykonywac samodzielnie lub z pomoca drugiej osoby to glaskanie. zatrzymaj oddychanie. Wytrzymaj tak przez kilka sekund.lezac na plecach. bez napinania. Reka swobodnie.Masaz organów jamy brzusznej za pomoca glebokiego oddychania Wykonaj gleboki wdech. najpielw w okolicy pepka. Oprócz tego. ugniatanie. ta forme masazu nalezy laczyc z ciepla mikrolewatywa z 0. Równoczesnie mozna klasc na brzuchu worek z lodem. Stanowi to 1 cykl. Masaz organów jamy brzusznej za pomoca intensywnych ruchów brzucha Lezac na plecach wypnij brzuch maksymalnie do przodu i trzymaj tak przez kilka sekund. nalezy robic ten rodzaj masazu i male zimne lewatywy przez kilka tygodni. Po glaskaniu 147 . Pozycja wyjsciowa . Ale by nastapilo regularne wypróznienie. LECZNICZEGO AUTOMASAZU BRZUCHA STOSOWANE PRZY ZAPARCIACH Podstawowe sposoby tradycyjnego masazu brzucha. Wykonaj wydech. zatrzymaj oddech i licz do 10. oklepywanie. stopniowo zwiekszajac srednice kola. Przy zaparciach atonicznych masaz za pomoca mchów brzucha dobrze jest laczyc z zimna mikrolewatywa z polowy kubka wody. nogi zgiete w kolanach. W przypadku zaparc spastycznych. wstrzasy przy zaparciach spastycznych i wibracja przy zaparciach atonicznych. 3. Glaskanie ruchami kolistymi. przed telewizorem itd. Napnij miesnie brzucha. Cwicz okolo 3 minut. Zaczynamy opuszkami palców. w pracy.5 kubka wody. a póiniej cala dlonia glaskac brzuch ruchem kulistym. METODY KlASYCZNEGO. wykonywanej po kazdym posilku.

trzustki. Wstrzas. woreczka zólciowego.uspokajajaca. Wibracja. do pachwinowych wezlów limfatycznych. czyli mozna na niego patrzyc. a nie slizgac sie po niej. zoladka. watroby. lokciowa krawedzia reki lub jej czescia podporowa· Ten typ masazu wzmaga krazenie krwi. Ta droga wstrzasania wypelnia sie cala okolica 148 . tworzac przed soba faldke w postaci waleczka.ruchem okreznym. Rozcieranie. Ugniatanie miesni prostych brzucha wykonujemy z dolu do góry chodzac po wlóknach miesniowych w kierunku od lona do mostka wyrostka mieczykowatego. zwieksza napiecie gladkiej muskulatury. Ta technike stosuje sie zazwyczaj przez kilka sekund i charakteryzuje sie ona uzyciem szybkich drgajacych lub wstrzasajacych ruchów. Wibracja technika pobudzajaca. pobudza sekrecje organów gruczolowatych. przesuwajac tkanke scianki brzusznej w róznych kierunkach. Oprócz tego glaskanie wykorzystuje sie przy przechodzeniu od jednego sposobu masowania do drugiego. jako na pasywna gimnastyke dla miesni. silne . powodujacych wstrzas tkanek. Polega na przemieszczaniu lub rozciaganiu tkanki brzusznej w róznych kierunkach. Rece musza przesuwac sie po skórze. Lagodna forma wibracji stosowana przy zaparciach spastycznych usuwa spastyczne objawy. W rezultacie czego w masowanych tkankach dochodzi do drgajacych ruchów róznej predkosci i amplitudy. glaskamy brzuch ruchem liniowym od pepka do lewego i prawego podbrzusza i na dól. Lekkie potrzasanie dziala uspokajajaco. Najczesciej masaz zaczyna sie i konczy glaskaniem. Zaleca sie ja stosowac przy atonicznych zaparciach. Ugniatanie. W zaleznosci od sily wibracji fale drgan moga przechodzic nie tylko po powierzchni ale takze przenikac w glab i powodowac wibracje organów wewnetrznych. gleboko lezacych naczyn i nerwów i poprzez receptory oddzialywac nawet na centralny system nerwowy. Stosowany glównie przy masazu miesni. Bardzo skutecznie stymuluje perystaltyke. Jedna z najbardziej efektywnych technik stymulujacych perystaltyke. jelit. Technika ta przyspiesza prad krwi i limfotok. Reka wykonujemy uciski ruchami liniowymi lub okreznymi. lekko naciskajac na nia opuszkami palców lub ich zewnetrzna strona. zwieksza ilosc tlenu i substancji odzywczych oraz przyspiesza wydalanie produktów przemiany. potrzasanie .pobudzajaco.

brzucha.rozcieranie. 4. po przekatnej od pepka. znajdujacy sie w okolicy lewej. Przy chronicznych zaparciach. mozna szybko wyksztalcic normalny odruch i normalne wypróznienie jelita. Krótko po rozpoczeciu masazu pojawia sie odruch do defekacji. w której zazwyczaj przed defekacja gromadza sie masy kalowe. po przebudzeniu. pozostale palce leza na plecach. 149 . potrzasamy cialem w okolicy jamy brzusznej . 3 palcami prawej reki masujemy przez 3 minuty ruchem kulistym w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara punkt. w tym miejscu czesto mozna wyczuc wypuklosc. Codziennie rano. W tym momencie trzeba wstac.poziomo i pionowo. nogi zgiete w kolanach. glowa lezy na malej poduszeczce. Wykonujemy wahadlowe ruchy rekami. Okolica zoladka (strefa 1) -glaskanie ruchami kolistymi okolicy lewego podbrzusza. tkanke podskórna oraz miesnie okolicy lewego podbrzusza. lezac w lózku. wypic szklanke lekko osolonej wody i isc do toalety.lezac na plecach. Kazda partie brzucha mozna masowac samodzielnie lub z pomoca drugiej osoby. stopy oparte o podloge (lub materac). KlASYCZNY AUTOMASAZ POSZCZEGóLNYCH PARTn PRZEWODU POKARMOWEGO Pozycja wyjsciowa . by kciuki umiescic na talii na wysokosci pepka. Wykonywany jest w nastepujacy sposób: obejmujemy rekami korpus w pasie w taki sposób. . Esowata czesc jelita grubego (strefa 2). delikatnie rozcieramy opuszkami palców skóre. biodrowej. Jesli wykonuje sie masaz regularnie. Tu wlasnie miesci sie esica.

zaczynajac od okolicy prawej.automasaz). Lezac na plecach. 150 . Przy zaparciach spastycznych potrzasamy calym brzuchem lub lekko wstrzasamy kolejnymi odcinkami jelita grubego (patrz rozdzial 3 . wibracje lub wstrzas i glaskanie ruchami kolistymi wedlug wskazówek zegara. wzdluz okreznicy zstepujacej. które omówiono w rozdziale 3 o technikach samomasazu. wzdluz lewego boku. po czym delikatnie poglaszcz wzdluz calej dlugosci. Zrób kilkakrotnie gleboki wdech i wydech. Ugniatanie. Wibracja. wzdluz okreznicy poprzecznej i w dól. zatrzymaj oddech i dlonia z szeroko otwartymi palcami wykonaj szybkie drgajace i wstrzasajace ruchy. w góre. biodrowej.Jelito cienkie i jelito grube (strefy 3 i 4). Opukiwanie. masujemy cala okolice brzucha stosujac kolejno glebokie uciskanie. Wibracja lub potrzqsanie jelita grubego. Powtórz to 8-10 razy. Powtórz 4 razy w ciagu 10-20 minut. Jelito grube (strefa 4) Glaskanie. Rób na zmiane uciskanie na jego poszczególne odcinki. Przy zaparciach atonicznych za pomoca wibracji gleboko potrzasamy jelitem grubym wzdluz calej dlugosci. wzdluz prawego boku w góre. idac po jelitach. Delikatnie opukuj opuszkami palców wzdluz linii jelita grubego. Delikatnie ugniataj brzuch wzdluz linii jelita grubego. zaczynajac od prawej okolicy biodrowej. Powtórz 8-10 razy. wplywajacych na powstawanie zaparc. bardzo delikatnie glaszcz brzuch wzdluz przebiegu jelita grubego kolistymi ruchami. Zakoncz masaz delikatnym poklepywaniem i glaskaniem okreznymi ruchami odcinków przewodu pokarmowego. Potrzqsanie. jakby popychajac zawartosc jelita ku wyjsciu. Lezac na plecach. wzdluz okreznicy wstepujacej. do zeber. dalej w poprzek pod zebrami.

wchlanianie przetrawionych substancji i wydalanie nie przetrawionych resztek pozywienia sterowane jest przez rózne nerwy. W tym przypadku niezbedny jest pomocnik. Od razu po masazu brzucha bardzo wskazane jest wykonac kilka pasywnych gimnastycznych ruchów z pomoca drugiej osoby.Masaz pleców jest bardzo pomocny przy problemach z zaparciem. podluzne i okrezne przesuwanie skóty i uciskanie. Pozycja wyjsciowa .lezenie na brzuchu. koncami palców wykonujemy poprzeczne rozcieranie na zewnatrz. Wiecie juz. rozcieraniem i ugniataniem miesni pleców. przelywana wibracje koncami palców a na koncu oklepywanie. ze trawienie pozywienia. a specjalnie dobrane cwiczenia gimnastyki pasywnej. podluzne ugniatanie. po obu stronach. nastepnie z kazdym pokazanym kregiem. Gimnastyka pasywna w pozycji siedzac wierzchem na lawce Przy tych cwiczeniach pacjent siada wierzchem na lawce i opiera 151 . Zaczynamy od powierzchownego i glebokiego glaskania pokazanej strefy przykregoslupowej. a takze na naczynia kanalu rdzenno . idac w góre do kregu piersiowego (V) i na koniec strefe IV i III kregów krzyzowych. Po tym glaszczemy i rozcieramy brzegi lopatek przy kregoslupie. rdzen mózgowy i wychodzace z niego nerwy. klatki piersiowej i jamy brzusznej. pokazane procesy zaleza od aktywnosci muskulatury zoladka i jelit. nieprzerwana wibracje dlonia. pozwalajace na wplywanie na kregoslup. w calosci przy pomocy masazu brzucha. przyspieszenie krwioobiegu dla oczyszczania od przepelniajacej je w rezultacie zastoju krwi sa jednymi z lepszych sposobów stymulacji czynnosci organów trawienia. Wzmocnienie muskulatUlY organów jamy brzusznej. Jest to osiagalne. Oprócz tego. luki zebrowe i grzebienie biodrowe. zaczynajac od kregu ledzwiowego (II). 5. Konczymy masaz glaskaniem. znacznie zwiekszaja otrzymany efekt. regulujace funkcje aparatu trawiennego.mózgowego. PASYWNA GIMNASTYKA UZUPELNIAJACA MASAZ RÓZNYCH ODCINKÓW PRZEWODU POKARMOWEGO. Masowac trzeba plecy wzdluz kregoslupa.

zrezygnowac z lekarstw lub zmniejszyc ich dawki. Jest jedna z najstarszych metod leczenia. do dolu) na dolna czesc tulowia. Ref1eksoterapia aktywizuje przeplyw energii przez organizm. Przy tym glowa i szyja chorego powinny rozluinione zwisac do dolu. do której ostatnio wracaja specjalisci róznych kierunków medycyny oficjalnej. 6. trzymajac glowe i ramiona jak najbardziej moze prosto.obracanie tulowia 3 razy w prawa strone i 3 razy w lewa. pacjent przekreca sie bokiem. to chory powinien sam utrzymywac równowage. jednoczesnie wykonujac miekki ucisk noga w kierunku przeciwnym (tzn. co wlasnie wywolalo chorobe. stopniowo miesnie tulowia aktywiZuja sie. istnieje jeszcze bardzo efektywna metoda ozdrawiania organizmu. zwlaszcza w tych miejscach. . polozywszy rece na jego ramiona i starajac sie plynnie ruszyc tulów chorego. pomocnik stoi z tylu. dajaca optymalny efekt przy podnoszeniu tulowia do góry. Gimnastyka pasywna w pozycji lezac na brzuchu Pacjent kladzie sie na brzuchu.zginanie tulowia 3 razy do przodu i 3 razy do tylu.sie rekami o biodra. Kontynuujac siedzenie wierzchem na lawce. azeby znaleic pozycje nogi. Mozna poeksperymentowac. Prawidlowe zastosowanie refleksoterapii pozwala np. przy czym pacjent nie powinien okazywac jakiegokolwiek sprzeciwu. obejmujac kregoslup i okolice lediwi I i II palcem nogi. prawa stope na krzyzu. bierze rece chorego i przy wydechu ciagnie górna czesc tulowia chorego do gÓty. bez popychania. gdzie energia zostala zablokowana. W rezultacie refleksoterapii w chorym organie wytrwale aktywuje sie 152 . a pomocnik zgina tulów chorego do przodu i do tylu po 3 razy z bocznej pozycji. REFLEKSOTERAPIA Refleksoterapia to niezwykle skuteczna metoda leczenia praktycznie wszystkich chorób. lekko poruszajac noga do dolu i do góry. wykonuje nastepujace ruchy: . Oprócz klasycznego masazu. niz leczenie farmakologiczne i nie pozostawia skutków ubocznych. poniewaz metoda ta jest o wiele skuteczniejsza. a pomocnik stawia bosa. O ile pomocnik tylko kieruje ruchami.

normalizuje sie wymiana substancji. Wleczeniu zaparc mozna stosowac kilka rodzajów rejleksoterapii: masaz stref rejleksyjnych zwiazanych z trawieniem. w lewo i w prawo. Taki efekt pomaga organizmowi szybciej rozprawic sie z choroba.krwioobieg. ciezkie organiczne choroby serca i naczyn. zeby to zycie przedlluzyc. zgodnie z ruchem wskazówek zegara. przez minute mocno rozciagamy rece w przeciwnych kierunkach. masaz meridianów. Szczególnie intensywnie staraj sie pracowac ze sklepieniem stopy i piety. Dalej waszej uwadze beda przedstawione tylko dostepne dla kazdego w warunkach domowych jej praktyczne zastosowania przy zaparciach. 2. Masaz stref refleksyjnych. 3. gruba. gdzie znajduja sie strefy refleksyjne jelita grubego. Do naszego zadania nie nalezy ocena teoretycznych podstaw refleksoterapii. Podbródek. Do zlikwidowania zaparcia wystarczy 3 tygodnie codZiennych zajec po 15 minut. poprawia sie stan naczyn wlosowatych i mikrocyrkulacja. Tylna strona zgietego kciuka ugniataj lub rozcieraj srodek podbródka od 2 do 6 minut dziennie. powierzchowny masaz po specjalnych liniach.10 min siedzac na krzesle obiema nogami jednoczesnie lub kazda na zmiane.Male palce. drewniana. perystaltyka. guzy. okragla palke typu walka. W ogóle kazda osoba w wieku powyzej 40 lat powinna cwiczyc w taki sposób chociaz raz na 2 tygodnie w ciagu calego zycia. Potem zahaczamy je za siebie i trzymajac zgiete w lokciach rece przed piersia. Wykonaj 153 . Codziennie po 5 . Kolejno masujemy male palce prawej i lewej reki do momentu calkowitego ich rozluznienia. masaz punktów malzowiny usznej. Od czasu do czasu mozna dodawac krótkie ruchy noga do przodu. Przeciwwskazania do zastosowania refleksoterapii to choroby skórne. do tylu. rolujac ja kolejno lewa i prawa noga. akupresure czyli masaz biologicznie aktywnych punktów i aurikuloterapie. zakrzepowe zapalenie zyl. zwiazanych z trawieniem 1. silne przemeczenia. z naciskiem przesuwaj stopami po podlodze do przodu i do tylu. Stopy. Zamiast walka mozna popracowac z pileczka tenisowa.

Kciukiem.esica i jelito proste 9 .jelito cienkie 6 .woreczek zólciowy 11 . 4. w ciagu 3-5 nlinut rozcieramy na dloni drugiej reki strefy refleksyjne organów zwiazanych z procesem trawienia.okreznica zstepujaca cwiczenie kilka razy dziennie.okreznica wstepujaca 5 .okreznica poprzeczna 13 .dwunastnica 12 .Prawa noga Lewa noga 7 12 34- tarczyca splot sloneczny zoladek trzustka 8 .watroba 10 . Lewa reka Prawa reka 154 .okreznica poprzeczna 7 . Dlonie.

woreczek 3 . Mloteczek mozna zastapic np.l .tarczyca 13 .watroba 2 . a) Przednia powierzchnia goleni Masujemy 3 linie podluzne do podbicia.4 pozostale.wezly hemoroidalne 6 . Wykonywany jest poprzez lekkie pukanie specjalnym iglastym mloteczkiem meridianów i szczególnych linii na skórze. a b Dolna partia brzucha Masujemy 5 podluznych linii (przedluzenie ni brzucha) od pepka do pachwin. grzebieniem lub po prostu wystukiwac palcem. b) c Górna partia brzucha Masujemy 5 podluznych linii od luku zebrowego do pepka.okreznica 12 .wyrostek 5 . W przypadku zaparcia lub innych schorzen ukladu trawiennego nalezy pracowac z nastepujacymi strefami: Przednia powierzchnia biodra Masujemy 3 linie podluzne od pachwiny od kolana do kolana (rys.jelito grube poprzeczna Masaz na liniach szczególnych i meridianach To rodzaj refleksoterapii powierzchownej. Tylnapowierzchnia biodra i stawu kolanowego Masujemy 3 linie podluzne od posladka do stawu kolanowego i 3 linie poprzeczne z tylu kolana. a z lewej i prawej strony od niej . linii górnej powierzch- 155 . Linia srodkowa przechodzi przez pepek.jelito grube 9 .jelito grube 11 . II I I + + II I I II Tylnapowierzchnia goleni Masujemy kolanowego 3 linie podluzne od stawu do kostki (rys.okreznica poprzeczna 7 .zoladek zólciowy 8 .trzustka 4 .tarczyca 10 .

e. 156 . krazy wytyczonymi. Nastepnie masujemy linie poprzeczne. tworzacymi system kanalami. Chinczycy uwazali. zewnetrzne . zaklóca hannonie i równowage w organizmie i powoduje choroby. które nazywamy biologicznie aktywnymi punktami lub punktami akupunkturowymi. jest obecna w zywym organizmie. 7. p.wzdluz lopatek. niezbedna dla funkcjonowania organizmu. ze energia zycia. jej niedobór lub nadmiar na jakimkolwiek odcinku. Linie wewnetrzne biegna wzdluz kregoslupa. AKUPRESURA . nazywanymi meridianami. Meridiany maja okreslone punkty na powierzchni ciala. które lacza odpowiednie narzady wewnetrzne jeden z drugim i ze srodowiskiem zewnetrznym. Nieprzetwane krazenie energii w metidianach zapewnia zdrowie i wspólprace (wspólne funkcjonowanie) organów. przechodzace pod kregami.n. opracowujac specyficzne dla kazdej choroby biologicznie aktywne punkty.)\ t~ + + I I I I I I /I I I :/ :r-: I I I II I I U + Plecy Masujemy 4 linie podluzne od VIII kregu piersiowego do II kregu lediwiowego po dwie linie z kazdej strony. Zaburzenie przeplywu energii po meridianach.MASAZ BIOLOGICZNIE AKTYWNYCH PUNKTÓW Akupresura byla znana w Chinach jeszcze w V w. Potok energetyczny mozna przywrócic.

mozna . które nalezy opracowywac. aktywne formy gruzlicy. funkcje ukladu oddechowego. trzeba nauczyc sie stosowac specjalna miare . a mozna po prostu naciskac na punkty palcami. Punkty pogrupowane sa wedlug rodzaju zaparc. sercowonaczyniowego (w tym i mikrocyrkulacje). elektropunktUlY. tzn. Ostatnia metoda jest bardzo efektywna. przewodu zoladkowo . ukladu moczowo plciowego i innych. jak i profilaktycznym. oprócz opisu anatomicznego i rysunków. opracowujac je metoda akupresUlY lub punktowego masazu. na prawej. cun mierzy sie na lewej rece. która wynosi od 1 do 3 cm. u kobiet. wrzody zoladka lub dwunastnicy. ciaza. w celu leczniczym. ciezkie choroby serca i pluc. ChOlY sam moze opracowywac punkty. Opracowanie punktów normalizuje stan ukladu nerwowego. zmniejsza bóle.przy pomocy pradu o slabym natezeniu. Nalezy jedynie zaznajomic sie z polozeniem punktów. funkcji ukladu wewnatrzwydalniczego. Wam potrzebne sa punkty. Aby mozna bylo poslugiwac sie takze inna literatura poswiecona refleksoterapii. które powstaja na srodkowym palcu przy jego zgieciu. Cun .to odleglosc miedzy dwoma faldami. normalizuje tworzenie sie wielu substancji niezbednych dla czynnosci zyciowych organizmu. Cun .proporcjonalny lub . Jest to bardzo pomocne do odnalezienia poszczególnych punktów. normalizuje wymiane substancji. Cun mozna tez okreslac wedlug rozmiaru poprzecznych paznok157 . Punkty mozna opracowywac przy pomocy specjalnych igiel . Kazdy czlowiek ma swój wlasny cun.nazywamy to akupunktura. ostre goraczkowe zachorowania. Na rysunkach pokazany jest numer porzadkowy odpowiadajacych im punktów. U mezczyzn. przedstawione waszej uwadze w tej ksiazce.jelitowego. Przeciwwskazaniami sa jakiekolwiek opuchlizny.miara do znalezienia punktówakupresurowych Aby odnalezc punkt.Dzieki przywróceniu przeplywu energii organizm rozprawia sie z choroba. przy kazdej konkretnej chorobie. choroby kIwi. nie wymaga specjalnego oprzyrzadowania. podawane sa chinskie nazwy punktów. w tym hormonów i enzymów. skuteczne przy zaparciach. ich miejsca polozenia i sposobie wplywania na nie. dostepna praktycznie dla kazdego. przynosi uspokajajacy i antydepresyjny efekt.indywidualny cun.

Przy kazdym wariancie masazu zmieniaj punkty co 3-4 dni. W przypadku bardzo silnego bólu mozna oddzialywac na tenze punkt po przeciwleglej stronie. 4 palców. stosujemy masaz tonizujacy. Jak wykonywac masaz punktowy Przed masazem rozetrzyj rece. Rozpoczynamy leczenie masazem punktowym bardzo ostroznie. (Symetryczne punkty masujemy z obu stron). po kilku seriach masazu.6 dni. 3 cuna. kreceniu. Zabieg wykonuje sie jednym palcem kciukiem. rozluinij sie i maksymalnie skup. Zamiast palców mozna równiez zastosowac paleczke z kulista koncówka. uspokajajacy i neutralny. Oddzialywanie na punkty moze spowodowac uczucie bólu. odczekaj co najmniej godzine. przy czym srodkowy opiera sie o wskazujacy lub trzema jednoczesnie.1. Dla uzyskania ttwalego efektu zdrowotnego zazwyczaj przeprowadzamy 2-3 cykle: 10-15 dni. aby poznac reakcje organizmu: od 3-4 punktów pierwszego dnia do maksymalnie 10 punktów. Cykl masazu powinien tlwac 2 tygodnie. Przy zaparciach dobrze jest robic 2-3 zabiegi dziennie. 7 dni prze IWY i trzeci 7-8 dni. Nie nalezy tego sie bac. rozcieraniu. dwoma. drugi 8-10 dni. Technika masazu punktowego polega na glaskaniu. oprócz kciuka. klepaniu i szczypaniu. ucisku. w przeciwnym razie organizm przyzwyczaja sie i skutecznosc leczenia zmniejsza sie.ciowych fald palców: kciuka . wibracji. nawet przy szybkim wyleczeniu przedluzamy cykl jeszcze 5 . Tonizujacy masaz punktowy przy zaparciach atonicznych Atoniczna forma zaparcia rozwija sie przy ogólnym obnizeniu energetyki organizmu. co powoduje z kolei zmniejszenie pery158 . Szczypanie wykonuje sie trzema palcami.5 cuna. wskazujacego i srodkowego . zeby byly cieple. Nie rób masazu bezposrednio po posilku. przelwa 10-15 dni. stopniowo. w zaleznosci od waszego stanu (przy oslabieniu lepiej robic masaz co drugi dzien). Mozna robic kilka zabiegów w ciagu dnia i wykonywac go codziennie lub co drugi dzien. wskazujacym lub srodkowym.1 cun. W zaleznosci od symptomów. diagnozy i stanu chorego.

które nalezy masowac przy zaparciach atonicznych Na poczatku wykonaj masaz przygotowawczy w pozycji na plecach. Zaleca sie go powtórzyc 2-3 razy z przeIwa 10-20 dni. powierzchownymi ruchami. Zacznij od 6-9 ruchów glaskania brzucha ruchem okreznym w kierunku wskazówek zegara. Glaskanieliniowe. przenoszac sie z kierunkiem 159 . stosowany przy oslabieniu funkcji organizmu lub jego systemów w celu ich wzmocnienia i regeneracji. lub tylna strona kciuka wzdluz calego meridianu lub od jednego punktu do drugiego. lekkimi. z czestotliwoscia 50 . Rodzaje masazu punktowego tonizujacego przy zaparciach atonicznych Lekkie uciski. W zwiazku z tym. W czasie przerwy. Wykonujemy palcami lub brzegiem dloni z lekkim uciskiem. Ruchy okrezne w kierunku zgodnym ze wskazówkami zegara z lekkim uciskiem na punkt. Opracowujcie punkty na przednio srodkowym meridianie. Dotykamy punkt do 50 razy na minute. w kierunku przeplywu energii. Przy wykonaniu masazu tonizujacego dotykamy delikatnie punktu. W czasie jednego seansu mozemy masowac 6-10 punktów. Masaz wykonuje sie szybkimi ruchami opuszków palców w kierunku przeplywy energii po meridianie. Caly program leczenia sklada sie z 10-12 seansów. Nastepnie przejdzcie do glaskania liniowego. powtarzajac 3-4 razy. nieznacznie uciskajac na tkanke podskórna. Pracujemy nad jednym punktem od 30-60 sekund. krótkimi. z czestotliwoscia 50-60 razy na minute.150 razy na minute. Wirowanie. przechodzqce w rozcieranie. delikatnymi ruchami opuszka kciuka. 50-150 razy na minute. Krótkimi. palec nalezy zdecydowanym ruchem odelwac od masowanego punktu. co powoduje ledwie zauwazalne odczucia ucisku i slabego ciepla oraz slabego przyplywu kIwi do masowanego punktu. Punkty. czasem tylko poprzez dotykanie.staltyki jelita grubego i zanik parcia na stolec. Glaskanie. Ruchy nalezy wykonywac bez najmniejszego ucisku. przy zaparciach atonicznych nalezy v.rybrac tonizujacy wariant masazu punktowego.

2 cuny na zewnatrz po obu stronach pepka. po obu stronach od przednio srodkowej linii. 3 cuny ponizej pepka. lekkim. Zhong Wan .60 obrotów na 1 min. Punkty na plecach Kontynuujac masaz tonizujacy przy atonicznych zaparciach. 2. polózcie sie na brzuchu i niech pomocnik oddzialowuje krótkim.znajduje sie na przedniej linii posrodkowej. 1. masuj brzuch ruchami glaszczacymi zgodnie z ruchem wskazówek zegara: 3-4 razy zataczajac wielkie kolo i 3-5 razy kreslac male kólka dookola pepka. Guang Juan . w sposób wirowania po strzalce zegara z predkoscia 50 . 5. Da Xen .5 cuna ponizej pepka. na 4 cuna na zewnatrz. na nastepujace punkty: 160 . 6. Dalej zastosuj lekkie glaskanie punktów: 4. Shui Fen . masujcie punkty na brzuchu: 1. Qi Hai i 3. 3. Qi Hai . 4 cuny powyzej pepka.znajduje sie na przedniej linii posrodkowej.znajduje sie na przedniej linii posrodkowej. Zhong Wan. Po wykonanym masazu punktowym. znajduje sie na wysokosci pepka. liniowym glaskaniem wedlug wskazówek zegara z predkoscia 50 . Nastepnie opuszkiem kciuka. Masujcie krótkim.pradu energii.symetryczny.na wysokosci pepka.2 punkty). na drodze srodkowego meridianu: Punkty na brzuchu 1.znajduje sie na przedniej linii srodkowej.100 razy na min. 1 cun powyzej pepka. powierzchownym liniowym glaskaniem przez 30 . Tian Shu .60 sekund nastepujace punkty. jakby lekko "tracajac" te punkty opuszkiem palca srodkowego (przez jeden seans w ten sposób mozna oddzialywac nie wiecej niz na 1 . lekkim.

5 cuna ·7 w bok od dolnego brzegu XI kre·8 '9 gu piersiowego. Na rekach 14.5 cuna w bok od dolnego brzegu wyrostka kolczystego II kregu ledzwiowego. Gan Shu .znajduje sie na srodku odleglosci miedzy koscia ogonowa i odbytnicza na tylnej linii posrodkowej.60 obrotów na min.znajduje sie 1. po stronie kciuka. WeiShu .5 cuna w bok od dolnego brzegu wyrostka kolczystego IV kregu ledzwiowego.5 cuna . 11. \ 9.12 . 161 '15 . 13. 8.5 cuna w bok od dolnego brzegu wyrostka kolczystego IX kregu piersiowego. 12. Chang Qian . 3 cuny powyzej górnego faldu nadgarstka w przestrzeni miedzy koscmi przedramienia.Punkty 7 .znajduje sie 1.Da Chang Shu .symetryczne 7.znajduje sie na grzbietowej powierzchni przedramienia. na wysokosci przestrzeni miedzy 3-im i 4-ym kregiem krzyzowym.znajduje sie 1.1. Qu Chi .znajduje sie 1. Pang Guang Shu . Zhi Goa .znajduje sie 1. Shen Shu . Dalej wszystkie wyszczególnione nizej punkty znowu mozecie opracowywac samodzielnie ruchami wirujacymi kciukiem lub palcem srodkowym z predkoscia okolo 60 obrotów na min. Ten punkt opracowujcie metoda wirowania z predkoscia 50 .10 '11 w bok od dolnego brzegu wyrost·12 ka kolczystego XII kregu piersiowego. ----/ 13 10. Pi Shu .5 cuna w bok. 15.znajduje sie na brzegu faldu powstajacego podczas zginania reki w lokciu.

co równiez hamuje petystaltyke. lamania. znajduje sie w zaglebieniu miedzy sciegnem Achillesa i kostka przysrodkowa. zdretwienia. powoli zwiekszajac nacisk az do tego stopnia. by oddzialywac na skóre. 17. natomiast kciukiem lub wskazujacym palcem prawej reki masuj punkt. Masaz uspokajajacy przy zaparciach spastycznych Poniewaz fotmy spastyczne zaparcie rozwijaja sie w skutek podwyzszonej aktywnosci esicy i okreznicy zstepujacej. w tej sytuacji nalezy wykonywac uspokajajacy masaz punktówakupunkturowych. Masaz uspokajajacy normalizuje patologicznie pobudzone czynnosci organizmu. tkanke podskórna i miesnie az do kosci powodujac intensywne przekrwienie i odczucie rozpierania. Przy schorzeniach chronicznych zaleca sie przeprowadzenie 2-3 kursów po 10-12 dni z przerwami 8-10 dni. które przez prawie caly czas sa napiete. Wykonujac go przytrzymuj skóre w masowanym miejscu dwoma palcami lewej reki. Powtórz prace nad jednym punktem 5-10 razy. Tai Xi .symetryczny. Dlugosc oddzialywania na jeden punkt wynosi 3-5 minut. przechodzenia pradu elektrycznego. Po wystapieniu tych odczuc. stopniowo zmniejszaj sile ucisku. kontynuuj masaz jeszcze 25-30 sekund. w tyl od glówki I kosci sródstopia. 162 . W ciagu jednego seansu pracuje sie z 2-4 punktami.znajduje sie na granicy przysrodkowej i podeszwowej powierzchni stopy. po czym wolno obracajac palec w przeciwnym kierunku. przesuwajac sie po meridianie w kierunku przeciwnym do ruchu energii. robiac krótkie przerwy bez odrywania palca od punktu i bez zmniejszania sily ucisku.Na nogach 16. Tai Bai .

Po czym przejdz do akupresury punktów na nogach i rekach. 163 . Wibracja . ponownie glaszczacymi ruchatni masuj brzuch w kierunku wskazówek zegara. jak przy masazu tonizujacym.na przedniej linii posrodkowej. Teraz przejdz do masazu punktów.na przednio srodkowej linii. Po zakonczeniu pracy nad wskazanymi punktami. Na brzuchu Mocnym. 2 cuny w bok od pepka. Qi Xai . na 1.krótkotrwaly mocny ucisk z wibracja 150-200 ruchów na minute.9 razy dlonmi przednia sciane brzuszna po brzegu brzucha. Tian Shu . co wywoluje odczucie ciepla.5 cuna ponizej pepka. 2. przerywanym ruchem masuj 3 punkty: 1. Ucisk dozujcie w zaleznosci od odczuc.Techniki uspokajajacego masazu punktów przy zaparciach spastycznych przechodzace w rozcieranie. które nalezy masowac przy zaparciach spastycznych Zaczynaj od wstepnego masazu brzucha w pozycji lezacej na plecach.na wysokosci pepka. Zaczynaj masaz od mocnego ucisku do wystapienia intensywnego przyplywu krwi i nastepnie stopniowo zmniejszaj ucisk. 3. Glaszczacymi ruchami zgodnie z kierunkiem zegara. Sposób wykonania jest podobny do techniki. Poszczypywanie z mocnym uciskiem do pojawienia sie intensywnego przyplywu kIwi do masowanego punktu. ale z zastosowaniem znacznie wiekszej sily. Zhong Wan . Glaskanie ruchami kolistymi Punkty. Przerywany ucisk kciukiem. masuj 6 . wykonujac 3-4 wielkie kola i 3-5 malych kólek dookola pepka. 4 cuny powyzej pepka.

znajduje sie na podudziu. miedzy glówkami I i II kosci sródstopia na 0.3 cuny powyzej centrum kostki (najbardziej wystepujacej jej czesci) z tylu od kosci piszczelowej. Tai Chong . Przy okresleniu polozenia punktu. zegnijcie troche noge w kolanie. Oddzialowujcie na punkt. oddzialowujcie jak na punkt 8.Na nogach 4.znajduje sie na grzbiecie stopy. znajdujacy sie na grzbietowej powierzchni przedramienia.w zaglebieniu przy przednim brzegu glówki kosci strzalkowej. 5.znajduje sie na grzbiecie stopy. w otworze. 3 cuny powyzej górnego faldu nadgarstka. 164 . 3 cuny ponizej rzepki i 1 cun osrodkowo w bok od przedniego brzegu kosci piszczelowej. w zaglebieniu w najwezszym miejscu przestrzeni miedzy I i II koscia sródstopia oddzialowujcie silnym. oddzialowujcie jak na punkt 7. szczypiac go kciukiem i palcem wskazujacym. Na rekach Oddzialowujcie silnym. oddzialowujcie silnym. Oddzialowujcie szczypaniem. 2 cuny ponizej dolnego brzegu rzepki.5 cuna powyzej miedzypalcowej przestrzeni II i III palca nogi. przerywanym uciskaniem. Ian Lin Zuan .znajdujacy sie miedzy glówkami II i III kosci sródstopia na 0. Zu San Li . San In Zhao . 6.5 cuna powyzej brzegu miedzypalcowej przegrody. silnym. tak jak na punkt 6. przetywanym uciskaniem. 7. miedzy koscmi przedramienia na linii palca srodkowego. przerywanym uciskaniem. Xing Sian . tak jak na punkt 4. przerywanym uciskaniem 9. Nei Tin . 8. Zhi Goa . w zaglebieniu z przodu. do momentu pojawienia sie intensywnego przekrwienia. 10.symettyczny.

Mozna tu wykorzystac wszystkie techniki tonizujacego i uspokajajacego masazu. co 2 dni zmieniamy masowane punkty. punkt polozony nad srodkiem odnogi obrabka.jelito cienkie. na jednym poziomie z punktem jelita grubego. Jesli po pierwszym seansie nie nastapi polepszenie. Zazwyczaj cykl sklada sie z 8-12 seansów dla ludzi oslabionych i do 15 seansów dla chorych chronicznie. które trzeba masowac przy zaparciach 1. dla osób z podwyzszona wrazliwoscia.jelito proste. Neutralny masaz wykonuje sie ze srednim wysilkiem. punkt polozony na wchodzacej czesci obrabka. lewa reka podtrzymujemy malzowine uszna. poniewaz z jego pomoca harmonizuje sie przeplyw energii. w miejscu przejscia jej do wchodzacej galezi. Masaz punktów wykonujemy prawa reka w kierunku ruchu wskazówek zegara. punkt polozony w górnym brzegu odnogi obrabka. Po wykonanym masazu powinno pojawic sie przyjemne uczucie slabego ciepla. 3. 165 . Kazdy punkt masujemy 40 sekund.jelito grube. W czasie seansu mozna pracowac z 2-4 punktami.aurikuloterapia Aurikuloterapia moze byc wykonywana tylko z pomocnikiem. Dlugosc oddzialywania na 1 punkt wynosi okolo 3 minuty. dzieki czemu wzmacnia sily ochronne organizmu. 91 . przechodzace w rozcieranie i okrecanie. 2. troszke na zewnatrz. oddzialywujacego na ten punkt z drugiej strony ucha. Aby uniknac efektu przyzwyczajania sie. 81 . Punkty na malzowinie usznej. ale najczesciej stosowane jest glaskanie. aby latwiej bylo je przyzwyczaic do zabiegów. dalsze kontynuowanie aurikuloterapii nie ma sensu.Neutralny (harmonizujacy) masaz punktowy Neutralny masaz stosujemy w celach ogólnie wzmacniajacych i zapobiegawczych. Masaz ten zaleca sie równiez wykonywac w trakcie pierwszego seansu biologicznie aktywnych punktów przy spastycznych i atonicznych zaparciach. Akupunktura maJzowiny usznej . Zazwyczaj punkty ucha wymagaja pobudzenia. Palec lewej reki sluzy za oparcie dla palca prawej reki. 89 .

gdy laczymy go z hydroterapia. Oprócz masazu poszczególnych punktów na uchu. Zaleca sie wykonanie 2-3 kursów z przetwa 10-20 dni. nastepnie do dolu do konca nad platkiem malzowiny usznej. opuszkami kciuka i palca wskazujacego chwytamy obrabek z obu stron i masujemy lekko szczypiac i rozcierajac go. Skutecznosc kazdego masazu zazwyczaj zwieksza sie. Najlepiej jest zaczynac masaz od ruchów glaszczacych. punkt polozony od wewnetrznej strony przeciwskrawka. Mozna go naturalnie masowac samemu. Po czym. 55 . okalajacym cale ucho i konczacym sie nad platkiem malzowiny usznej. 5.kora mózgu. bezposrednio na skrzyzowaniu jej z wewnetrzna strona obrabka. masaz obrabka walka na zewnetrznym skraju ucha zaczynajacym sie nad zewnetrznym kanalem sluchowym. punkt przykryty obrabkiem. Wykonaj masaz obrabka 2-3 razy dziennie. 51 . 81 Jeden z najwazniejszych punk91 89 tów w aurikuloterapii.szen-men. okazuje sie równiez skutecznym.4. nalezy nieco odchylic obrabek. 166 . przy za34 parciach. bezposrednio pod dolnym brzegiem 51 górnej odnogi przeciwobrabka. punkt polozony na koncu dolnej odnogi przeciwobrabka. w dolnej czesci ucha.wspólczulny uklad nerwowy.34 . 6. przy czym temperatuty wody zaleza od rodzaju zaparcia. azeby go odszukac. Masowac az do pojawienia sie odczucia przyjemnego ciepla. punkt polozony troszke do przodu i do 55 góry od kata tworzonego odnogamI przeciwobrabka. wzdluz calej jego dlugosci z dolu do gÓty. niezaleznie od seansów masazu punktowego.

anizmu. przyplyw (doplyw: substancji odzywczych do komórek i sily ochronne organizmu. Zalmanow w. ze hydroterapia "pobudza zyciowa lub samouzdrawiajaca sile organi:znu ". Nawc dzisiaj hydroterapia pomoze tam. Niemiecki ksiadz Sebastitn Kneipp. wzmacniajac krwioobieg. krwionosnym. "Skóra. z (rganizmu wydalane sa zlogi (toksyczne produkty przemiany mateii) i toksyny. które powstaja w organizmie przy róznych chorob<::h. hydroterapia nie pozostawia skutków ubocznych. wzmocni'. Woda oddzialowuje na lrganizm poprzez skóre. procedury wodne zapewniaja powrót do zdrowia. a przede wszystkim przy zaparciach. Wynika z tego.czyli z podstawowymi. nalezy koniecznie lacyc je z innymi waznymi czynnikami aktywnoscia fizyczna. wydalic. przy czym charakttl" procedur wodnych. gdzie lekarstwa sa bezradne. od których glównie zalezy zdrowie naszego or. Skóra zwiazana jest bezposrednio z ukladmi nerwowym. Hydroterapia przede wszystkim poprawia czynnosci vatroby i sledziony. Za pomoca wody le:zono wszystko. Skóra stanowi jedoczesnie organ ochronny i organ wydzielniczy. prawdlowym odzywianiem.pisal rosyjski lekarz A.. limfatycznym. która stanowi najwiekszy (jesli chodzi orozmiary) organ ciala. racjonalnym laczeniem pracy i wypoczynkI . jego oczyszczanie i ochrona. Przez skóre. trzecia nerka" . e nawet zdrowej osobie przyda sie tonizacja skóry poprzez proceory wodne. Poa tym. Rozpuszczajac i wydalajac nagromadzone w organizmie subtancje toksyczne. znanymi nam czynnikami zdrowego zyci. Hydroterapia jest bardzo pomocna w zapobieganiu i leczeniu zaparc. tzecie pluco. aby procedury xrodne leczyly lub zapobiegaly chorobom. Ksiadz Kneipp celnie olreslil 3 glówne cele hydroterapii .:siazce "Tajemna madrosc ludzkiego organizmu ".8. Jednak.rozpuscic. zaczynajac od paralizu i konczac na guzach. to druga watroba. HiDROTERAPIA Hydroterapia byla znana stosowana jeszcze w czasach starozytnych. w odróznieniu od lekarstw. wdrazajacy w polowie minionego wieku zastosowane wodolecznictwa w Niemczech napisal w swojej ksiazce. które nalezy za167 i .

Najwazniejsze to pamietac. Zmiana goracej i zimnej wody stanowi 1 cykl. Po zakonczeniu procedury. zaczynajac od niewielkiej i doprowadzajac do maksymalnej.stosowac w leczeniu. Zimna kapiel dla stóp Kapiel stymuluje procesy przemiany materii. Woda powinna siegac lydek (lokci) pocierajac jedna o druga do pojawienia sie ciepla. Lecz p'ysznic kontrastowy. taki prysznic moze pomóc w zachowaniu zdrowia. po czym natychmiast koncz procedure. ze goracy prysznic powinien trwac okolo 2. W czasie takiej kapieli bezustannie pocieraj stopy o siebie do momentu ich ogrzania. Nalezy przeprowadzic 4-5 cykli. to jeden z najlepszych srodków wzmocnienia ukladu immunologicznego. Woda w wannie powinna dochodzic do kostek. dobrze rozcieramy cialo twardym recznikiem. chorych wesprze w leczeniu. Przy stanach chorobowych. nalóz szybko suche skarpetki i obuwie i pochodz dopóki nogi nie wyschna· Zimna kqpiel dla stóp i rqk wg Kneippa Trzymaj na przemian rece i nogi w zimnej (20°_ 22°C) wodzie. Nie wycierajac sie nalóz suche skarpetki i 168 . Osobom zdrowym. Nie wycieraj nóg. Zaczynamy zawsze od goracej wody. goraco-zimny prysznic. Procedury wskazane przy wszystkich rodzajach zaparc Prysznic kontrastowy Kontrastowy. Róznice temperatur zwiekszamy stopniowo. a konczymy zawsze zimna.wioobieg i rozprowadzanie kiwi w organizmie. Aby pozbyc sie choroby. z jakim rodzajem zaparcia atonicznym czy skurczowym mamy do czynienia. nalezy zaczac stosowac p'ysznic kontrastowy przy wystapieniu pierwszych jej symptomów. sa wskazane dla wszystkich rodzajów zaparc. chlodne kapiele stóp i chodzenie na bosaka po mokrej ziemi i po rosie. niz 30 sekund.3 minut. W celach profilaktycznych p'ysznic kontrastowy najlepiej zastosowac rano. zalezy od tego. która mozemy wytrzymac. natomiast pod zimnym p'ysznicem przebywamy nie dluzej. p'ysznic kontrastowy mozna brac kilka razy dziennie. dlatego szczególnie jest wskazana przy schorzeniach organów jamy brzusznej. reguluje k.

zimnych kamieniach Efek zastosowania tej procedUlY jest podobny do chodzenia po rosie lle wykonuje sie ja w warunkach domowych. stopniowo wydluzaja' czas do 15 minut. Osobom oslabionym lepiej rozpoczac od temperatury 7. temperatura 23°_ 25°C. które maja 169 . My teisie z tym. niz mozna zrealizowac w wannie. Dlatego trzeba mi<c tylko niewielka. Czas trwania 10. Zaczynaj deptanie po polnych zimna woda kamieniach od 3 minut. mona przedluzyc ta przyjemnosc do 30 minut. przedluzajac spacer codziennie o kilka ninut. drewniana skrzynie wypelniona gladkimi kanyczkami. Po polan):h zimna woda kamieniach mozna dreptac. Chod:enie boso po mokrych. Procedura przyniesie lodwójna korzysc. z pewnoscia. szybkiego chodzenia. nalóz skarpeki i obuwie i pochodz. z wieksza aktywnoscia ruchova. Bardzo skuteczna przy wszystkich rodzajach zaparc. czas trwania8 minut.pisal ksiadz Kneipp. tylko wówczas trzeba zaczynac od kapieli. Skutec:ne kapiele przy wszystkich rodzajach zaparc oprócz spasty1znego Uspckajajqca.5 minut. slonca. Osoby slabe i delikatne powinny rozpoQ:ac od chodzenia po suchej. Jesli odczucia beda wyraznie przyjemne. Chod:enie boso po rosie lub chlodnej mokrej ziemi Jest o naturalna. Moga ja stosowac nawet bardzo oslabieni dorzy. siedzqca kapiel. oczysc je z ziemi. pelna kqpiel.koszut z dlugim rekawem. o>rócz spastycznych. Uspckajajqca. temperatura 22°_2TC. "Chodzeni(po rrJsie.30°C. Zaczynaj od 15 minutowegl. trawy. poniewaz jednoczesnie wykonuje sie zabieg'efleksoterapii stóp. zgodzimy. zimna kapiel nóg z dodatkowym efektem oddzialyvania zywiolów powietrza. przy wysychaniu kanieni znowu polewamy je zimna woda. dopóki nogi sie nie rozgrzeja. Po Zlkonczeniu nie wycieraj nóg. nagrzanej sloncem ziemi i dopiero JO jakims czasie przestawic sie na chodzenie po rosie.to niesamowita przyjemnosc" . doprowadzajac czas chodzenia do 45 minut. Na dno skrzyni polóz nieprzemakalna folie. stopniowo obnizajac temperature do wymaganej. Zazwyczaj p>trzeba na to 15 minut.

wskutek czego ich czynnosci zostaja pobudzone.20 minut. Wchodz do zimnej wody bardzo powoli i ostroznie. siedzaca kapiel. siedzace kapiele. Pod wplywem zimna zwezaja sie naczynia krwionosne brzucha. mocniejsi i mlodsi. Powtórz to 3 razy w przeciagu 20 170 . krew odplywa z jamy brzusznej. Kontrastowe siedzace kapiele wedlug Kneippa Po 5-minutowej. wez chlodna (20°_ 22°C) o dlugosci 2 minut.3 razy dziennie. a nastepnie rozcieramy rekami. Po ukonczeniu procedUIY wez chlodny p'ysznic (20°-25°C). Procedury wodne przy atonicznej fonrue zaparcia Zimna (tonizujaca). Zaczynamy od pepka w dól i na boki. Przed kapiela zmocz glowe i natrzyj cialo zimna woda w celu zapobiezenia uderzenia krwi do glowy.temperature ciala i stopniowo obnizac ja dolewajac zimnej wody. co z kolei stanowi najlepszy srodek w walce ze zwiotczeniem jelita. 2. przed oczekiwana pora defekacji.38°C)kapieli w wannie. Osoby slabe powinny brac taka kapiel raz dziennie. W czasie kapieli zaleca sie mocne rozcieranie brzucha pod woda twardym recznikiem lub rekawica do mycia. temperatura 20°_22°C. goracej (31'. Kapiel przy spastycznej formie zaparcia Gorace (rozluzniajace). Brzuch energicznie ochlapujemy zimna woda. Pomaga zregenerowac utracony odruch na defekacje. Dobrze jest robic to raz dziennie. czas trwania 1-3 minut. czas trwania 15. Rozcieranie przyspiesza przesuniecie mas kalowych do wyjscia i sprzyja wychodzeniu toksyn przez skóre. Ochlapywanie brzucha zimna woda. Trwa kilka minut. a potem ponownie przyplywa do organów. temperatura 40°_ 41'C. W czasie kapieli uzupelniaj goraca wode w wannie. potem dookola pepka i wzdluz jelita grubego w kierunku ruchu wskazówek zegara. Chlodny okrezny prysznic na partie brzucha.

gdy nie ma warunków do innych procedur wodnych. dolewajac goraca lub zimna wode. gotuj 30 minut. przez miesiac.3SoC. 1 kg sieczki slomianej um. Takie kapiele dobrze jest brac raz w tygodniu. -' 171 . zalej 5 litrami zimnej wody. Wywar z sieczki slomianej bogaty jest w olejki eteryczne. likwiduje skurcze. przed snem. dziala jak srodek przeciwzapalny. polóz sie do lózka . ale mozna je trzymac przez dluzszy czas. Po ukonczeniu procedury wez chlodny prysznic (20°. czas trwania 1220 minut. gorace przy zaparciach spastycznych mozna wykorzystac w sytuacji. Dla osób starszych temperature mozna obnizyc do poziomu przyjemnych odczuc. Pelne gorace kapiele.22°C) i nie wycieraj sie. siedzace lub pelne. Nie wycierajac sie. temperatura 40°.iesc w worku z bawelny. Wlej wywar do wanny i doprowadz temperature wody do wymaganej.zimne lub gorace Oklady na brzuch. Normalizuje on przemiane materii. Oklady nie sa tak skuteczne jak kapiele. Temperatura 37. Oklady na partie brzucha .minut Zawsze koncz chlodna kapiela.Gorace kapiele z sieczka slomiana. czas tlwania 5-10 minut. chlodne przy zaparciach atonicznych.4rC. polóz sie do lózka.

Teraz juz rozumiecie. Bedziecie mogli sie poslugiwac spisem tresci. Mozecie teraz swiadomie zapobiegac i leczyc te nieprzyjemna chorobe. a takze z nastepstwami tej "niewinnej" (za jaka jest przez wiekszosc uwazana) choroby.ZAKONCZENIE I tak oto zaznajomiliscie sie z "choroba wieku" i metodami jej zapobiegania. Mam nadzieje. Jest on specjalnie ulozony bardzo szczególowo. Ulózcie dla siebie indywidualny program wejscia w nowe zycie. póki wszystko jeszcze jest w porzadku: zapobiec pojawieniu sie jawnego zaparcia i zlikwidowac ukryty lub zajac sie uwolnieniem od jawnego zaparcia jesli juz sie pojawilo. jestescie juz w stanie robic wszystko. Mozecie sobie teraz wyobrazic. Pomyslcie o tym. ujawnia sie ciezkie choroby. Pomyslcie. przyjmowac zycie z optymizmem. do których moze doprowadzic zaparcie. jak i dzieki czemu ono sie przemieszcza. wedlug zalecen. Byc moze lepiej jest podjac kroki juz teraz. Raptem przestrzegac 3 glównych zasad. póki grzmi grzmot. ze zapoznaliscie sie z czynnikami. Przede wszystkim weicie pod uwage sposób odzywiania. Naj- l 172 . iz nie zwracajac uwagi na obecnosc codziennego. ze do tego wiele nie potrzeba. niszczy zdrowie jakie szykuje "niespodzianki". zawartych w tej ksiazce. kiedy juz koniecznie pojawia sie czas na zamartwianie sie nad utraconym zdrowiem. Najwazniejsze. Jeszcze raz zerknijcie na wykaz chorób. byc moze nie nalezy zwlekac. Teraz juz wiecie jak trawione jest pozywienie. tylko na razie w uktytej formie. azeby nie trzeba bylo bez konca jej kartkowac w celu poszukiwania odpowiedzi na powstajace pytania. uszkadzajacymi trawienie i przyczynami powstawania zaparc. mozecie miec zaparcia. Do tego nie bedziecie musieli czytac jej jeszcze raz. jednorazowego stolca. wiecej sie ruszac. ze udalo mi sie zrodzic w was mysl. jak to zaparcie po malutku zatruwa juz wasz organizm. nawet pic mocz. Dlatego w spisie tresci zawarte sa nawet najdrobniejsze detale. przez jakie odcinki przewodu pokarmowego powinno przechodzic i co sie z nim w nich dzieje. skladajacych sie na zdrowy sposób zycia: prawidlowo sie odzywiac.

nie jesc owoców i slodyczy po jedzeniu na deser i przestrzegajcie zasady laczenia produktów jest to bardzo wazne! Nie jedzcie jednoczesnie produktów. koprem. np. Oprócz tego wszystkiego. azeby sie spocic i aktywizowac czynnosc serca. Po pierwsze. ulubionych. plywanie. aby nie pic jakichkolwiek plynów od razu po jedzeniu. jesli by chociaz na chwile zatrzymac trawienie. jak poleca G. Pózniej przywykniecie i przekonacie sie. ze prawidlowo laczone produkty sa tak samo smaczne. Zawijajcie kawalek miesa. lecz znacznie sie polepsza. wczesne poranne cwiczenia fizyczne bardzo dobrze wplywaja na psychike. W ksiazce przed173 . kapusta. które powoduje powstawanie nowotworów. to pomyslcie o niezbednym ruchu. Azeby ulatwic prawidlowe wykorzystanie produktów w jednym posilku. Ciezko lecz przy checiach mozliwe. Wybierzcie sobie najbardziej przyjemne i odpowiednie dla waszego stanu zdrowia mozliwosci ruchu: szybki chód.lista dopuszczalnych polaczen jest dluga. cebula. lecz szkodliwych dla zdrowia dan. to samo mieso ale z warzywami: salata. Szatalowa.trudniej jest pozbyc sie wieloletnich nawyków. to byc moze warto wykluczyc lub wyraznie ograniczyc takie jedzenie. Doprawdy jesli wyobrazic sobie. Sa to niezwykle efektywne cwiczenia. Oczywiscie na poczatku ciezko bedzie zrezygnowac z dobrze znanych kanapek i miesa z ziemniakami. Zacznijcie wykonywac specjalna gimnastyke i koniecznie cwiczenia jogi. sprawiajacych ogromna przyjemnosc dan. teraz juz wiecie od czego zaleza te procesy i do czego to wszystko prowadzi. jest to tak samo smaczne jak tradycyjna kanapka z chlebem. tance. Kiedy z zywieniem juz wszystko postanowicie. szynki w lisc salaty. rower. postarajcie sie przyzwyczaic. powiescie w kuchni na scianie przytoczona w tej ksiazce tablice laczenia produktów i czesciej na nia spogladajcie. sloniny. Najlepiej jesli wybrany rodzaj ruchu mozna wykonywac wczesnie rano. czerwonym pieprzem i innymi . wolny bieg. jakich chorób mozna sie nabawic od tych. które zaklócaja sobie nawzajem trawienie i wchlanianie. a trawienie przy takim polaczeniu nie tylko nie jest zaburzone. pomagaja optymistycznie patrzec na zycie. na przyklad tak bardzo smacznego i przez wszystkich lubianego smazonego jedZenia. Kazdego dnia nalezy ruszac sie tak.

Przy jego pomocy bedzie wam znacznie latwiej przestroic swiadomosc na optymistyczny porzadek. Skupiacie sie na zlej ocenie tego co sie dzieje. mozliwosci i wiek. wczesniej nie zajmujacy sie joga? Cwiczenia jogi nalezy opanowywac bardzo ostroznie. szukajcie kazdego najmniejszego promyka swiatla i uczcie sie nim cieszyc. jesli do niej doszlo.. Opanujcie trening autogenny. Za jakis czas zycie stanie sie przyjemniejszym. Ogólnie przystepujcie do ulozenia swojego indywidualnego programu i dzialajcie.ze wszystkimi swoimi nastepstwami pozostanie . ze stana na glowie i. poslugujcie sie takze dopelniajacymi metodami leczenia: wodoleczeniem. gdy opanujemy to cwiczenie we wczesnym dziecinstwie. Najwazniejsze to postarajcie sie zauwazyc i odnotowac kazde pozytywne zdarzenie. "TO 174 j lk1 . samomasazem. a takze wplywac na dany organ. ulotni sie. akupresura biologicznie aktywnych punktów. Niektóre sposoby wodoleczenia. Trening autogenny zostal szczególowo opisany w ksiazce i moze opanowac go kazdy. nie koncentrujcie sie na tym. A zaparcie . niestety jest to wlasciwoscia wiekszosci z nas. W nastawieniu optymistycznego przyjmowania rzeczywistosci bardzo pomoga przedstawione w ksiazce sposoby. inaczej ostrosc wrazen po przeczytaniu ksiazki oslabnie i chec.. Takie przypadki faktycznie sie zdarzaly. refleksoterapia. Tylko nie odkladajcie na pózniej. Zwróccie na nie uwage. Ogólnie na glowie mozna stanac tylko w tym przypadku. najmniejsza poprawe stanu zdrowia itd. Niektórzy uwazaja.stawione sa wlasciwie te asany. Wszystkie przeciwwskazania i ostroznosci zostaly omówione. które pomagaja przy zaparciach i zapobiegaja im. w tym na uklad trawienny i znacznie usprawnic jego prace. ze joga nie jest dla nich. aby cokolwiek zmienic w swoich przyzwyczajeniach. umra.. W celu zapobiegania zaparciom i pozbycia sie ich.. oceniajac swoje sily. sa niezastapione dla ogólnego uzdrawiania i w celu profilaktyki przed jakimikolwiek zachorowaniami. lecz czy stanie na glowie dorosly czlowiek. szczególnie plysznic kontrastowy i chodzenie na bosaka po rosie.

Oczyszczanie jelita grubego 2. Oczyszczanie calego przewodu pokarmowego hinduska metoda Szank Prakszalana 3. Kliniczne symptomy zaparcia 3. Weglowodany 4. Woda 8 9 10 14 20 23 26 30 Rozdzial 2. jako skutek zaparc CZESC 2 .TEORIA Proces trawienia od A do Z Rozdzial 1. Choroby. Czynnosci przewodu pokarmowego 2. Tluszcze 3. gdzie i kiedy? 33 33 35 37 38 52 52 55 56 Rozdzial 3. Bialka 2. Skladniki mineralne 6.Spis tresci Zamiast wstepu 3 7 CZESC 1 . Znaczenie produktów dostarczanych do organizmu z pozywieniem 1. Jak pracuje zdrowy przewód pokarmowy? 1.PRAKTYKA Naturalne metody leczenia i zapobiegania zaparciom Rozdzial 1. Jakie bywaja zaparcia? 2. Rola systemu nelwowego w pracy przewodu pokarmowego 4. Co. Oczyszczanie i uzdrawianie organizmu poprzez krótka lecznicza glodówke······························································································· 57 58 59 63 69 175 . Oczyszczanie organizmu 1. Poznajemy zaparcia z bliska 1. Witaminy 5. Co wplywa na przesuniecie pokarmów przez przewód pokarmowy? 3.

. które moga pomóc przy zaparciach Napoje.Rozdzial 2. Asany uwalniajace od zaparc i zapobiegajace im 102 106 Rozdzial 5.. Dodatkowe przepisy.. Mysl pozytywnie Rozdzial 6. Masaz i automasaz przy zaparciach 2. Techniki klasycznego.masaz biologicznie aktywnych punktów 8.... 74 Rozdzial 3. Trening autogenny uwolni od zaparc i wielu innych chorób 131 136 CZESC 3 . Badi optymista.. leczniczego automasazu brzucha 4... Pozegnajmy sie z siedzacym trybem zycia Hatha joga..~l NEo I1c~1Q'1-@ TIrN ~L 176 .. Akupresura . które pomagaja oczyscic jelito 95 95 Rozdzial 4... Pasywna gimnastyka uzupelniajaca masaz róznych odcinków przewodu pokamlOwego 6.. '-l+E EfVD j (JFo ~ WwU.... Najprostsze metody automasazu brzucha przy zaparciach 3. które mozna i nalezy wyeliminowac samodzielnie . Hydroterapia 145 146 147 149 151 152 156 167 172 Zakonczenie.. Tworzenie wanmków do normalnej pracy systemu trawiennego 74 Przyczyny zaparc... Klasyczny automasaz poszczególnych paltii przewodu pokarmowego 5.~ Ku A. Refleksoterapia 7.NATIJRALNE METODYODTWARZANIA NORMALNEJ PRACYPRZEWODUPOKARMOWEGO 144 1.

Propaguje leczenie bez lekarstw prowadzac wyklady dla lekarzy i dla szerokich kregów innych zainteresowanych. gdy nie mamy regularnego stolca (przy czym nie jednorazowego. Na pierwszym miejscu dlugiej listy chorób przewodu pokarmowego znajduje sie zaparcie. Zaparcia nie sa traktowane powaznie. ale trzeba poznac wroga.Choroby cywilizowanych cierpi to przeklenstwo dla wspólukladu trawiennego na jakas forme patologii )uw Iczesnego czlowieka. W zwiazku z tym. prawidlowym odzywianiu. jak i dlaczego rozwija sie ta nieprzyjemna choroba. z którym chcemy walczyc. jest wielka oredowniczka medycyny naturalnej.to trzeba wiedziec. pracy ukladu trawiennego . """ > . znana w swiecie jako naukowiec prowadzacy prace badawcze z zakresu wirusologii i genetyki molekularnej. ze tak. Elena I. mozna wtedy powrócic do teorii i swiadomie wypracowac swoja strategie i taktyke. Sklianskaja. musimy przedsiewziac wszystkie srodki do likwidowania zaparcia. Czy mozna zapobiec zaparciom? Czy mozna sie ich pozbyc? Oczywiscie. aby zrozumiec. a przeciez zajmuja trzecie miejsce na liscie przyczyn powodujacych nowotwory. przej.90 zl tm. mozna pomijajac teorie. Kiedy zycie stanie sie latwiejsze. przekonamy sie o skutecznosci zaproponowanych tu srodków. Pracuje nad seria ksiazek. a 2-3 krotnego w ciagu dnia). a sily wzrosna.sc od razu do praktyki. W zwiazku z tym nalezy zapoznac sie z teoria o przyczynach powodujacych zaparcia. doktor medycyny. ISBN 83-88872-33-8 Cena: 18. Jesli kogos bardzo meczy zaparcie. Okolo 80-90% mieszkanców kra- przewodu pokarmowego. z których kazda poswiecona jest profilaktyce i leczeniu jednej konkretnej choroby przy pomocy prostych i dostepnych dla wszystkich metod medycyny naturalnej.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful