You are on page 1of 14

Przetwarzanie A/C i C/A

Przetwarzanie analogowo-cyfrowe (A/C) i cyfrowo-
analogowe (C/A) jest pomostem pomiędzy „światem
analogowym” a „światem cyfrowym”.
Przetwarzanie A/C można podzielić na:
„ Próbkowanie – dyskretyzacja osi czasu

‹ równomierne
‹ nierównomierne

„ Kwantowanie – dyskretyzacja osi wartości
„ Kodowanie – przyporządkowanie każdemu poziomowi

kodu cyfrowego, przykładowo:
‹ Naturalny kod binarny (dwójkowy)
‹ Binarny kod dziesiętny (BCD)
Przetwarzanie A/C - Próbkowanie
x6 x7
„ Próbkowanie idealne x x5
„ Próbkowanie rzeczywiste xn
x4

x3
x2
x1

Ts t[s ]
Tw

Ts – okres próbkowania S G S G S G

fs=1/Ts – częstotliwość próbkowania
Tp t[s ]
n – liczba próbek Ts
S – s ta rt
G - g o tó w

Tw=(n-1)•Ts – okno czasowe
fs≥2fg – Warunek Shannona-Kotielnikowa
Tp – czas przetwarzania
fg – częstotliwość graniczna widma 2
Przetwarzanie A/C - Kwantowanie
w M ax= w 6 x6 x7
x x5
w5
w4 x4
w3 x3
w2 x2
x1
w1
w M in = w 0
t[ s ]
w i+ 1 -w i = ∆ w = q

„ L – liczba poziomów kwantowania
„ (L-1) – liczba przedziałów kwantowania
„ Z=(wMax - wMin) – zakres przetwarzania (bipolarny i
unipolarny)
„ q=Z/L – kwant – krok kwantowania
„ Błąd kwantowania = ±q 3
Przetwarzanie A/C - Kodowanie
„ Zapis liczby w systemie dziesiętnym np.
1•103+7•102 + 2•101 + 8•100 = 172810
∑ i ⇒ wn L w2 w1w0
i
w P i
1•101 + 1•100 = 1110 =
=1•23+0•22 + 1•21 + 1•20 = 10112
w – wagi; i – pozycje; P – podstawa
„ Naturalny kod binarny
„ Binarny kod dziesiętny (BCD) 000
di 001
647 4 8 647 4d 2 48 4 647 d1
48 647 4d 0 48 4
bi 8bi 4bi 2bi1 ⇒ b2;8b2; 4b2; 2b2;1 b1;8b1; 4b1; 2b1;1 b0;8b0; 4b0; 2b0;1 011
} 1 } 2 } 5 010
12510 ⇒ 0001 0010 0101 = 000100100101BCD 110
111
„ Kod Graya (kod refleksyjny) – (zmiana 101
tylko jednego bitu w kolejnych sekwencjach) 100
„ Reguła kodowania – funkcja przetwarzania 4
Przetwarzanie A/C - podsumowanie
110=w6 x6 x7
x x5
101=w5
100=w4 x4
011=w3 x3
010=w2 x2
x1
001=w1
000=w0
Ts t[s]
Tw

5
Przetworniki C/A
0 1
„ Zasada działania
P2 P1 P0
R

Ew Ew R2 R1 R0

RL
C/A RL Wy

„ Fizyczna realizacja wartości cyfrowej 0 lub 1
‹ Przełącznik
‹ Poziom sygnału
„ Parametry: zdolność rozdzielcza, zakres wielkości
wyjściowej, rezystancja wyjściowa, rodzaj kodu, szybkość
przetwarzania
„ Przetworniki drabinkowe R-2R – stała rezystancja
wyjściowa i tylko dwie wartości rezystorów 6
Przetworniki C/A - przykład
„ Przetwornik C/A drabinkowy R-2R

P0 P1 Pn
n
Uwy = Ew A∑bi 2i
R R R i =0
Ew

R/2 R/2 R/2
R RL Wy

7
Przetworniki A/C
Przetwarzają wartość analogową na
cyfrowy sygnał pomiarowy.
„ Przetworniki bezpośrednie

‹ Z kompensacją równomierną
‹ Z kompensacją wagową

‹ Z bezpośrednim porównaniem

„ Przetworniki pośrednie
‹ Napięcie – czas
‹ Napięcie – częstotliwość

8
Przetworniki A/C - bezpośrednie
Taktowanie Taktowanie
Taktowanie

Ux

Ux
K Układ Ux
sterowania
Uw Wyjście
cyfrowe Uw

Uw
C/A

Z kompensacją równomierną Z kompensacją wagową
x=0; i=0; x=0; i=N;
Dopóki (Ux>Uw) Dopóki (i>0)
x=x+1; Jeśli (Ux>Uw) => bi=1
i=i+1; Jeśli nie => bi=0
x=x+ bi2i
i=i-1 9
Przetworniki A/C - pośrednie
Przetworniki A/C pośrednie można podzielić na:
„ Przetworniki napięcie-przedział czasu

‹ O przetwarzaniu impulsowo-czasowym
‹ Z wielokrotnym całkowaniem

„ Przetworniki napięcie-częstotliwość

Zliczanie impulsów – błąd zliczania

∆Nx=±1
δx=1/ Nx Tw Tx

Tx => NxTw NxT w

10
Przetworniki A/C pośrednie o
przetwarzaniu impulsowo czasowym
Ux
„ Zasada działania
Uw
Uw(t)=At
Uw(Tx)=A Tx = Ux
Tx
Tx=Ux/A
Tx=NxTw
Nx=fwTx=(fw/A)Ux

A – szybkość zmian napięcia
piłokształtnego
fw – częstotliwość wzorcowa
Tw

Przetwarzają wartość chwilową NxT w 11
Przetworniki A/C pośrednie z
wielokrotnym całkowaniem
„ Zasada działania Ux
t1

u1 (t1 ) = A∫ U x dt = AU xśr t1
0 Uw
t1 = N mTw = N m / f w
Nm- pojemność licznika
u1 u2
t1 +t x

u2 (t1 + t x ) = u1 (t1 ) − A ∫ U wdt =
t1 t1 tx

AU xśr t1 − AU wt x = 0
t x = t1U xśr / U w Nm Nx

N x = f wt x = U xśr ( N m / U w ) Przetwarza wartość średnią -
tłumienie okresowych zakłóceń 12
Przetworniki A/C pośrednie z
przetwarzaniem napięcie-częstotliwość
„ Zasada działania Ux
t1

u1 (t1 ) = A∫ U x dt = AU xśr t1 = U 0
0
U0

t1 +t2

u2 (t1 + t2 ) = U 0 + ∫ ( AU
t1
x − BU 0 s )dt =

= U 0 + AU xśr t2 − BU 0 st2 = 0 t 1 t2
us
BU 0 s U0s
Tx = t1 + t2 = t2
AU xśr
f x = CU xśr
Tw
Przetwarza wartość średnią -
13
tłumienie okresowych zakłóceń
Przetworniki A/C - parametry

„ N – liczba bitów (długość słowa)
„ Liczba poziomów kwantowania 2N
„ Liczba przedziałów kwantowania 2N-1
„ Nominalny zakres przetwarzania q•2N
„ Rzeczywisty zakres przetwarzania q•(2N –1)
„ Zdolność rozdzielcza – q
„ Błąd kwantowania ± q/2
„ Błąd (dokładność) przetwarzania
„ Czas przetwarzania (maksymalna częstotliwość
pracy)
14