Przetwarzanie A/C i C/A

Przetwarzanie analogowo-cyfrowe (A/C) i cyfrowoanalogowe (C/A) jest pomostem pomiędzy „światem analogowym” a „światem cyfrowym”. Przetwarzanie A/C można podzielić na: Próbkowanie – dyskretyzacja osi czasu
równomierne nierównomierne

Kwantowanie – dyskretyzacja osi wartości Kodowanie – przyporządkowanie każdemu poziomowi kodu cyfrowego, przykładowo:
Naturalny kod binarny (dwójkowy) Binarny kod dziesiętny (BCD)

Przetwarzanie A/C - Próbkowanie
Próbkowanie idealne Próbkowanie rzeczywiste
x x4 x3 x1 x2 x5 x6 x7
xn

Ts

Tw
S G S G S G

t[s ]

Ts – okres próbkowania fs=1/Ts – częstotliwość próbkowania n – liczba próbek Tw=(n-1)•Ts – okno czasowe Tp – czas przetwarzania

Tp Ts

S – s ta rt G - g o tó w

t[s ]

fs≥2fg – Warunek Shannona-Kotielnikowa fg – częstotliwość graniczna widma
2

Przetwarzanie A/C - Kwantowanie
w M ax= w 6 w5 w4 w3 w2 w1 w M in = w 0 x1 x2 x3 x x4 x5 x6 x7

w i+ 1 -w i = ∆ w = q

t[ s ]

L – liczba poziomów kwantowania (L-1) – liczba przedziałów kwantowania Z=(wMax - wMin) – zakres przetwarzania (bipolarny i unipolarny) q=Z/L – kwant – krok kwantowania Błąd kwantowania = ±q

3

Przetwarzanie A/C - Kodowanie
wi P i ⇒ wn L w2 w1w0 ∑
i

Zapis liczby w systemie dziesiętnym np. 1•103+7•102 + 2•101 + 8•100 = 172810 1•101 + 1•100 = 1110 = =1•23+0•22 + 1•21 + 1•20 = 10112 w – wagi; i – pozycje; P – podstawa Naturalny kod binarny 000 Binarny kod dziesiętny (BCD)
d2 d1 d0

6 74 4 8 64748 64 4 64748 4 4 7 8 4 4 bi 8bi 4bi 2bi1 ⇒ b2;8b2; 4b2; 2b2;1 b1;8b1; 4b1; 2b1;1 b0;8b0; 4b0; 2b0;1
5 1 2 }}} 12510 ⇒ 0001 0010 0101 = 000100100101BCD

di

001 011 010 110 111

Kod Graya (kod refleksyjny) – (zmiana 101 tylko jednego bitu w kolejnych sekwencjach) 100 Reguła kodowania – funkcja przetwarzania 4

Przetwarzanie A/C - podsumowanie
110=w6 101=w5 100=w4 011=w3 010=w2 001=w1 000=w0 x1 x2 x3 x x4 x5 x6 x7

Ts

Tw

t[s]

5

Przetworniki C/A
Zasada działania
Ew RL C/A RL Wy 0 1 P2 R Ew R2 R1 R0 P1 P0

Fizyczna realizacja wartości cyfrowej 0 lub 1 Przełącznik Poziom sygnału Parametry: zdolność rozdzielcza, zakres wielkości wyjściowej, rezystancja wyjściowa, rodzaj kodu, szybkość przetwarzania Przetworniki drabinkowe R-2R – stała rezystancja wyjściowa i tylko dwie wartości rezystorów

6

Przetworniki C/A - przykład
Przetwornik C/A drabinkowy R-2R

P0

P1 R R

Pn
R

Uwy = Ew A∑bi 2i
i =0

n

Ew

R

R/2

R/2

R/2

RL

Wy

7

Przetworniki A/C
Przetwarzają wartość analogową na cyfrowy sygnał pomiarowy. Przetworniki bezpośrednie
Z kompensacją równomierną Z kompensacją wagową Z bezpośrednim porównaniem

Przetworniki pośrednie
Napięcie – czas Napięcie – częstotliwość

8

Przetworniki A/C - bezpośrednie
Taktowanie
Taktowanie

Taktowanie

Ux
Ux K Układ sterowania Wyjście cyfrowe

Ux Uw

Uw

Uw

C/A

Z kompensacją równomierną x=0; i=0; Dopóki (Ux>Uw) x=x+1; i=i+1;

Z kompensacją wagową x=0; i=N; Dopóki (i>0) Jeśli (Ux>Uw) => bi=1 Jeśli nie => bi=0 x=x+ bi2i i=i-1

9

Przetworniki A/C - pośrednie
Przetworniki A/C pośrednie można podzielić na: Przetworniki napięcie-przedział czasu
O przetwarzaniu impulsowo-czasowym Z wielokrotnym całkowaniem

Przetworniki napięcie-częstotliwość
Zliczanie impulsów – błąd zliczania ∆Nx=±1 δx=1/ Nx Tx => NxTw
Tw Tx NxT w
10

Przetworniki A/C pośrednie o przetwarzaniu impulsowo czasowym
Zasada działania Uw(t)=At Uw(Tx)=A Tx = Ux Tx=Ux/A Tx=NxTw Nx=fwTx=(fw/A)Ux A – szybkość zmian napięcia piłokształtnego fw – częstotliwość wzorcowa
Tw
Ux

Uw

Tx

Przetwarzają wartość chwilową

NxT w

11

Przetworniki A/C pośrednie z wielokrotnym całkowaniem
Zasada działania
u1 (t1 ) = A∫ U x dt = AU xśr t1
0 t1
Ux

t1 = N mTw = N m / f w

Uw

Nm- pojemność licznika
t1 +t x t1

u1

u2

u2 (t1 + t x ) = u1 (t1 ) − A ∫ U wdt =
t1 tx

AU xśr t1 − AU wt x = 0 t x = t1U xśr / U w
N x = f wt x = U xśr ( N m / U w )
Nm
Nx

Przetwarza wartość średnią tłumienie okresowych zakłóceń

12

Przetworniki A/C pośrednie z przetwarzaniem napięcie-częstotliwość
Zasada działania
u1 (t1 ) = A∫ U x dt = AU xśr t1 = U 0
0 t1

Ux

U0

u2 (t1 + t2 ) = U 0 +

t1 +t2

∫ ( AU
t1

x

− BU 0 s )dt =
us U0s t 1 t2

= U 0 + AU xśr t2 − BU 0 st2 = 0

BU 0 s Tx = t1 + t2 = t2 AU xśr f x = CU xśr
Przetwarza wartość średnią tłumienie okresowych zakłóceń

Tw
13

Przetworniki A/C - parametry
N – liczba bitów (długość słowa) Liczba poziomów kwantowania 2N Liczba przedziałów kwantowania 2N-1 Nominalny zakres przetwarzania q•2N Rzeczywisty zakres przetwarzania q•(2N –1) Zdolność rozdzielcza – q Błąd kwantowania ± q/2 Błąd (dokładność) przetwarzania Czas przetwarzania (maksymalna częstotliwość pracy)
14