You are on page 1of 1

Zmienność organizmów: genetyczna(uwarunkowana genami)1.czynniki warunkujące zmienność genetyczną.

rekombinacyjna(tworzenie nowych kombinacji istniejących alleli, np.powstawanie komórek rozrodczych, w wyniku zapłodnienia powoduje zmiany fenotypu) i mutacyjna(nagła,zasadniczo trwała zmiana materiału genetycznego,zachodzą w pojedynczych genach,obejmują fragment jednego chromosomu, zmieniają liczbę chromosomów osobnika). a)rozmnażanie płciowe-potomek dziedziczy cechy zarówno matki jak i ojca. b)przypadkowe łaczenie się gamet. c)przypadkowa segregacja(wędrówka)genów do gamet podczas ich powstawania. modyfikacyjna(środowiskowa)-dotyczy cech nabytych, niedziedzicznych. Dowody bezpośrednie na rzecz istnienia ewolucji:zamrożone okazy zwierząt, np. mamut z lodów Syberii, owady w bursztynie, szczątki kopalne-skamieliny np.skamieniałe kości australopiteków,dinozaurów, tygrysy szablozębne zakonserwowane w jeziorach asfaltowych w Kalifornii, odciski i odlewy trylobitów(współczesne stonogi, amonitów(mięczaków kopalnich). Skamieniałości przewodnie. Formy pośrednie, formy mozaikowe:Archeopteryt,Ichtiostega, Seumunia,Cynognatus. Dowody pośrednie ewolucji:1.z anatomii porównawczej: endemity-zwierzęta lub rośliny mieszkające na małym obszarze,określonym i nie są spotykane nigdzie indziej na świecie np.traszka karpacka, kolczatka., relikty przeszłościformy przetrwały do naszych czasów w niezmienionej formie do dziś.np.Latimeria,skrzypłocz, drzewo rozdzielno płowe, miłorząb japoński. Narządy homologiczne:kończyna kręgowców(nietoperza, człowieka) przykładem ewolucji rozbieżnej (dywergentny), narządy analogiczne, np. kończyna kreta, odnóża turkucia podjadka. Ewolucja zbieżnakonwergentna. 2.Narządy szczątkowe:a)z anatomii porównawczej(o pokrewieństwach między organizmami dowiadywano się, analizując szczegóły ich budowy i funkcjonowania)-narządy szczątkowe, np. wyrostek robaczkowy –cechy atawistyczne b)z dziedziny biochemiiuniwersalny kod genetyczny – pobieństwo…homoglobina u ssaków(Fe),chlorofil u roślin(mg). Zegar molekularny- pozwala szacować kolejność i czas oddzielania się różnych linii ewolucyjnych na podstawie liczby mutacji nagromadzonych u poszczególnych współczesnych form. Dobór naturalny. Założenia teorii ewolucji K. Darwina: a)dobór naturalny (przeżywanie ”najstosowniejszego” organizmu, środowisko dyktuje warunki,”selekcji dokonuje dobór naturalny”,b)walka o byt(walka o przekazanie genów,przeżycie),c)nadmierna rozrodczość(brak opieki nad potomstwem+większa rozrodczośćwięcej osobników ginie, mniej się rodzi+zwiększona opieka nad potomstwem,jest dłuższazwiększenie prawdopodobieństwa przeżycia),d)zmienność(każdy osobnik jest inny). Między organizmami toczy się konkurencja o przeżycie.Miarą ewolucyjnego dostosowania(fitness) jest sukces rozrodczy, jaki osobnik osiąga w ciągu całego swego życia. Zmienność rekombinacyjna odpowiada za większość obserwowanej różnorodności osobników w populacji. Dobór sztuczny-selekcji dokonuje człowiek, dobieranie do rozrodu osobników przez człowieka,ingerencja w naturę. Dobór:a)stabilizujący-najwięcej os. Średnich,b)dobór skierowany warunkowy (selekcjonowanie szybszych osobników potrafiących uciec drapieżnikowi)np.krępak brzozowy, os. Białe, czarne(forma melonistyczna),c)rozrywający-deficyt os. Średnich, skrajne wartości dominują w danej populacji, powstają nowe gatunki i podgatunki. Specjacja-proces powstawania gatunku.:allopatryczna- w różnych ojczyznach(nowe gatunki powstają z gatunków już istniejących, dzięki pojawieniu się barier utrudniających lub uniemożliwiających krzyżowanie się, czyli dzięki izolacji rozrodczej. Izolacji rozrodczej sprzyja rozdzielenie przestrzenne obu populacji, z których każda gromadzi odmienne mutacje, mówimy o izolacji geograficznej.) Dobór płciowy sprzyja specjacji sympatrycznej- na jednym terenie. Mikroewolucja-zmiany wewnątrzgatunkowe. Makroewolucjapoziom powyżej gatunku, prowadzi do powstania większego zróżnicowania na poziome nowych rodzajów, rodzin i wyższych jednostek systematycznych. Melanizm przemysłowy-upowszechnienie się form ciemno ubawionych Człowiek:królestwo-zwierzęta(animalia), typstrunowce(chordata)posiadają strunę grzbietową,np.nasz kręgosłup, podtyp-kręgowce(verte brata), gromadassaki:a)prassaki b)torbacze c)koryskowce(placentalia), rząd-naczelne(primatnes),rodzinaczłowiekowate(Hominidae),rodzaj-człowiek(homo), gatunek-człowiek. Proces hominizacji(uczłowieczenia)a)spionizowana postawa ciała:-fizjologiczne krzywizny kręgosłupadwunożny chód,-stopa łukowato wysklepiona,-paluch położony równolegle do pozostałych palców w stopie,szersza miednica,-krótsze kończyny.-mamy delikatniejsze uzębienie, mniej wydatne kły, żeby policzkowe pokryte szkliwem, większą objętość mózgu, 420cm3 szympans, 1350cm3 człowiek.