You are on page 1of 1

Zmienno organizmw: genetyczna(uwarunkowana genami)1.czynniki warunkujce zmienno genetyczn. rekombinacyjna(tworzenie nowych kombinacji istniejcych alleli, np.

powstawanie komrek rozrodczych, w wyniku zapodnienia powoduje zmiany fenotypu) i mutacyjna(naga,zasadniczo trwaa zmiana materiau genetycznego,zachodz w pojedynczych genach,obejmuj fragment jednego chromosomu, zmieniaj liczb chromosomw osobnika). a)rozmnaanie pciowe-potomek dziedziczy cechy zarwno matki jak i ojca. b)przypadkowe aczenie si gamet. c)przypadkowa segregacja(wdrwka)genw do gamet podczas ich powstawania. modyfikacyjna(rodowiskowa)-dotyczy cech nabytych, niedziedzicznych. Dowody bezporednie na rzecz istnienia ewolucji:zamroone okazy zwierzt, np. mamut z lodw Syberii, owady w bursztynie, szcztki kopalne-skamieliny np.skamieniae koci australopitekw,dinozaurw, tygrysy szablozbne zakonserwowane w jeziorach asfaltowych w Kalifornii, odciski i odlewy trylobitw(wspczesne stonogi, amonitw(miczakw kopalnich). Skamieniaoci przewodnie. Formy porednie, formy mozaikowe:Archeopteryt,Ichtiostega, Seumunia,Cynognatus. Dowody porednie ewolucji:1.z anatomii porwnawczej: endemity-zwierzta lub roliny mieszkajce na maym obszarze,okrelonym i nie s spotykane nigdzie indziej na wiecie np.traszka karpacka, kolczatka., relikty przeszociformy przetrway do naszych czasw w niezmienionej formie do dzi.np.Latimeria,skrzypocz, drzewo rozdzielno powe, miorzb japoski. Narzdy homologiczne:koczyna krgowcw(nietoperza, czowieka) przykadem ewolucji rozbienej (dywergentny), narzdy analogiczne, np. koczyna kreta, odna turkucia podjadka. Ewolucja zbienakonwergentna. 2.Narzdy szcztkowe:a)z anatomii porwnawczej(o pokrewiestwach midzy organizmami dowiadywano si, analizujc szczegy ich budowy i funkcjonowania)-narzdy szcztkowe, np. wyrostek robaczkowy cechy atawistyczne b)z dziedziny biochemiiuniwersalny kod genetyczny pobiestwohomoglobina u ssakw(Fe),chlorofil u rolin(mg). Zegar molekularny- pozwala szacowa kolejno i czas oddzielania si rnych linii ewolucyjnych na podstawie liczby mutacji nagromadzonych u poszczeglnych wspczesnych form. Dobr naturalny. Zaoenia teorii ewolucji K. Darwina: a)dobr naturalny (przeywanie najstosowniejszego organizmu, rodowisko dyktuje warunki,selekcji dokonuje dobr naturalny,b)walka o byt(walka o przekazanie genw,przeycie),c)nadmierna rozrodczo(brak opieki nad potomstwem+wiksza rozrodczowicej osobnikw ginie, mniej si rodzi+zwikszona opieka nad potomstwem,jest duszazwikszenie prawdopodobiestwa przeycia),d)zmienno(kady osobnik jest inny). Midzy organizmami toczy si konkurencja o przeycie.Miar ewolucyjnego dostosowania(fitness) jest sukces rozrodczy, jaki osobnik osiga w cigu caego swego ycia. Zmienno rekombinacyjna odpowiada za wikszo obserwowanej rnorodnoci osobnikw w populacji. Dobr sztuczny-selekcji dokonuje czowiek, dobieranie do rozrodu osobnikw przez czowieka,ingerencja w natur. Dobr:a)stabilizujcy-najwicej os. rednich,b)dobr skierowany warunkowy (selekcjonowanie szybszych osobnikw potraficych uciec drapienikowi)np.krpak brzozowy, os. Biae, czarne(forma melonistyczna),c)rozrywajcy-deficyt os. rednich, skrajne wartoci dominuj w danej populacji, powstaj nowe gatunki i podgatunki. Specjacja-proces powstawania gatunku.:allopatryczna- w rnych ojczyznach(nowe gatunki powstaj z gatunkw ju istniejcych, dziki pojawieniu si barier utrudniajcych lub uniemoliwiajcych krzyowanie si, czyli dziki izolacji rozrodczej. Izolacji rozrodczej sprzyja rozdzielenie przestrzenne obu populacji, z ktrych kada gromadzi odmienne mutacje, mwimy o izolacji geograficznej.) Dobr pciowy sprzyja specjacji sympatrycznej- na jednym terenie. Mikroewolucja-zmiany wewntrzgatunkowe. Makroewolucjapoziom powyej gatunku, prowadzi do powstania wikszego zrnicowania na poziome nowych rodzajw, rodzin i wyszych jednostek systematycznych. Melanizm przemysowy-upowszechnienie si form ciemno ubawionych Czowiek:krlestwo-zwierzta(animalia), typstrunowce(chordata)posiadaj strun grzbietow,np.nasz krgosup, podtyp-krgowce(verte brata), gromadassaki:a)prassaki b)torbacze c)koryskowce(placentalia), rzd-naczelne(primatnes),rodzinaczowiekowate(Hominidae),rodzaj-czowiek(homo), gatunek-czowiek. Proces hominizacji(uczowieczenia)a)spionizowana postawa ciaa:-fizjologiczne krzywizny krgosupadwunony chd,-stopa ukowato wysklepiona,-paluch pooony rwnolegle do pozostaych palcw w stopie,szersza miednica,-krtsze koczyny.-mamy delikatniejsze uzbienie, mniej wydatne ky, eby policzkowe pokryte szkliwem, wiksz objto mzgu, 420cm3 szympans, 1350cm3 czowiek.