You are on page 1of 3

Muzyka ogrodnika ... rozmawia³a: Ewa Niecku³a 2011-07-22, ostatnia aktualizacja 2011-07-22 10:56:53.

0 W Londynie brytyjska Królewska Orkiestra Symfoniczna zagra³a dziwny koncert. Na wido wni siedzia³y same ro liny, blisko 100 gatunków. Grano m.in. 40 symfoniê Mozarta. Czy mu zyka rzeczywi cie dzia³a na ro liny? - rozmowa z prof. Przemys³awem Wojtaszkiem z Zak³adu Biologii Molekularnej i Komórkowej, dziekanem Wydzia³u Biologii UAM w Poznaniu Ewa Niecku³a: 40 symfonia Mozarta rzeczywi cie podzia³a³a na ro liny? Prof. Przemys³aw Wojtaszek: - Pewnie podzia³a³a. W gruncie rzeczy pyta pani o to, czy ro liny reaguj¹ na bod ce mechaniczne. D wiêk, czyli fala akustyczna, to bodziec fizyczny, mechaniczny, jakim jest te¿ wiatr czy dotyk. Ro liny, choæ pozbawione organu s³uchu, od bieraj¹ muzykê. Nie wiadomo, jak to robi¹, a ich reakcja jest subtelna i d³ugotrwa³a. Filharmonicy brytyjscy nie byli pierwsi. Darwin gra³ swojej mimozie na fagocie. Ch cia³ j¹ zmusiæ do stulenia li ci, ale mu siê to nie uda³o.

- Bo nie mog³o mu siê udaæ. Muzyka nie wywo³uje gwa³townej reakcji. Dotyk, pod wp³ywem któr mimoza sk³ada li cie, to zupe³nie inny bodziec ni¿ fala d wiêkowa. Potr¹cony li æ zwija si szybko, równie szybko, jak zamyka siê pu³apka drapie¿nej mucho³ówki. Wydaje siê, ¿e pod wp³ zyki u ro liny nastêpuje to, co w fizjologii elegancko nazywamy tigmomorfogenez¹, a pr o ciej mówi¹c zmian¹ sposobu wzrostu w odpowiedzi na bodziec mechaniczny.

Po Darwinie niemiecki botanik Wilhelm Pfeffer sprawdza³, czy pylniki kwiatów odpowia daj¹ na d wiêk. Bez skutku. W po³owie ubieg³ego wieku Tarunraj C. Singh by³ bli¿szy celu. T rdzi³, ¿e muzyka dwukrotnie przyspiesza ruch protoplazmy w komórkach li ci.

- Fala akustyczna mo¿e uruchamiaæ reakcje zwi¹zane z odpowiedzi¹ na zranienie albo infek cjê. Tak¹ stymulacj¹ mechaniczn¹ bêdzie atak chorobotwórczego grzyba. Niektóre z grzybów wy aj¹ tzw. apresoria - struktury s³u¿¹ce do sforsowania ciany komórkowej chroni¹cej komórkê. rium dzia³a jak m³ot pneumatyczny. Sk³ada siê z pojedynczej komórki, w której wytwarza siê sami ci nienie rzêdu 80 atmosfer (w oponach samochodowych mamy ci nienie 2-2,5 atm). G rzyb przebija siê przez cianê komórkow¹ jak ig³a. Taki punktowy nacisk rozpoczyna w komórc o liny reakcjê obronn¹, jej efektem bêdzie reorganizacja ca³ej komórki, tak¿e zmiana kierun i szybko ci ruchu cytoplazmy. Obserwacje Singha zainteresowa³y Mary Measures i Pearl'a Weinbergera. Dowiedli, ¿e d w iêki o wysokiej czêstotliwo ci przyspieszaj¹ kie³kowanie nasion.

- Ich wyniki s¹ kontrowersyjne, poniewa¿ nie opisali szczegó³owo warunków swoich eksperyme ntów. Je li robili je w laboratorium, to st¹d jeszcze d³uga droga do wykorzystania ich n a polu. D wiêk jako dzia³anie mechaniczne mo¿e przypominaæ to, co dzieje siê wczesn¹ wiosn¹ zamarzniêty grunt rozmarza. Zmienia siê si³a nacisku gleby na nasiona, a to mo¿e w obec no ci wody wywo³aæ kie³kowanie.

Nie bêdzie farm przysz³o ci wyposa¿onych w g³o niki? D wiêkiem mo¿na by stymulowaæ kie³kowa a dopiero po ich zniszczeniu wysiewaæ ro linê uprawn¹.

- Czyste science fiction. Na polu jest zwykle kilkadziesi¹t gatunków ro lin uznawanych przez cz³owieka za chwasty. Ka¿dy gatunek reaguje odmiennie, ma inaczej ustawione " zakresy s³yszalno ci". Przy ci le okre lonej czêstotliwo ci d wiêku mo¿na prawdopodobnie s oddzia³ywaæ na nasiona jednego gatunku. W przypadku pola - na ro linê uprawn¹.

Ten pomys³ jednak siê przyj¹³. Na jednej z amerykañskich farm ustawiane s¹ g³o niki nadaj¹c natê¿eniu takim samym, z jakim kumkaj¹ ¿aby i cykaj¹ wierszcze. Im dalej od g³o nika, tym y s¹ ni¿sze. - To ma sens. D wiêk jest naturalnym elementem

rodowiska. Dlaczego mia³by nie wp³ywaæ na r

A powa¿niej . mebli. Brahmsa. by przy rocku ro liny kuli³y siê ze strachu. Koncert mo¿e byæ zabójczy? . Ro liny nie odbieraj¹ muzyki tak jak ludzie. Mam ro liny. ¿e dzia³a³aby jak ucisk. a wysokiej zwiêksza³y. które mnie lubi¹ i takie. ¿e ro lina je odbiera i reaguje na nie.Puszczaj¹c wodze fantazji i to odkrycie mo¿na by wykorzystaæ w praktyce. ¿e w rockowej dominuj¹ d wiêki o niskiej czêstotliwo ci. ale to jest raczej nasza potrzeba psychiczna. Opisane do tej pory reakcje na d wiêk zac hodz¹ w ci¹gu kilkudziesiêciu minut. I to jest g³ówna ró¿nica. Ale tu n e o rodzaj muzyki chodzi. d wiêki niskich czês wo ci hamowa³y ekspresjê genów ry¿u. . Ro liny uwalniaj¹ zwi¹zki lotne. który odpowiada za regulacjê ekspresji genów w odpowiedzi na bodziec d wiêkowy. Cz³owieka i ro linê powinna dzieliæ chemiczna przepa æ.zwój? W tym przypadku znaczenie ma natê¿enie d wiêku. a najprawdopodobniej godzin. Tego nikt nie prób owa³ jeszcze badaæ. ale o natê¿enie d wiêku i jego czêstotliwo æ. To rock wp³ywa na jakie geny? . natomiast w muzyce symfonicznej przew a¿aj¹ wysokie czêstotliwo ci. które siê ze mn¹ le czuj¹. A zgodnie z tym. Natomiast ro liny mog³y obu ci¹gu kilku tygodni po do wiadczeniu. Natê¿enie tej muzyki mus a³oby byæ tak du¿e. by lepiej ros³y. Naukowcy z Korei badali reakcje siewek ry¿u.Morderstwo przesuniête w czasie. Offenbacha. Chocia¿ je¿eli ro l reaguj¹ na d wiêki dochodz¹ce z otoczenia. drugiej grupie nadawano sygna³ o jednolitej czêstotliwo ci generowany komputerowo. Im mniejsze natê¿enie wiat³a.Tu mo¿e dochodziæ do komunikacji chemicznej. . by pasowa³y do koloru cian. . które zaczynaj¹ przyjemnie pachnieæ przy d wiêkach ulubion j muzyki. to i nasze s³owa powinny na nie wp³ywaæ jak ka¿ ny d wiêk. A czego s³ucha³ koreañski ry¿? . Nie mo¿em y wykluczyæ prawdopodobieñstwa. Ani Bacha ani tradycyjnej muzyki indyjskiej ni puszcza siê tak g³o no jak rockowej. W bardzo podobny sposób ro liny reagu wiat³o. czyli nie interpretuj¹ jej w kategoriach d wiêkowych.skumulowany efekt zró¿nicowanej ekspres ji genów. Mozarta.Czê æ ro lin Beethovena. S³ysza³am o planach stworzenia kwiatów w tak wielu barwach.Trudno mi uwierzyæ.Natê¿enie d wiêków wynosi³o 65-70 decybeli. co opisali Koreañczycy. Wed³ug botanika Anthony'ego Huxleya Bach i indyjska muzyka klasyczna s³u¿¹ ro linom. a ich efekty mog¹ byæ d³u otrwa³e. Na przyk³ad w hodowli ro lin transgenicznych. Cz³owiek ta wraz z potem i innymi wydzielinami wydziela mieszankê substancji lotnych. Jak g³o no? . z as³on.Ja te¿ mówiê do ro lin. tym s³abiej rosn¹. P od wp³ywem muzyki ro liny rozpoczynaj¹ albo hamuj¹ produkcjê pewnych bia³ek. Haydna. Przy ostrym rocku kul¹ siê ze strachu i po kilku tygodniach gin¹. . Czyli na poziomie normalnej rozmowy.Muzyka w ogóle. . Zidentyfikowali fragm ent DNA. Ksi¹¿ê Karol mówi do ro lin. Wydaje mi siê.

.U ro lin obecne s¹ substancje. Z drugi ej strony przecie¿ cz³owiek ro linne substancje lotne interpretuje jako zapach . które w organizmie cz³owieka funkcjonuj¹ jako przeka niki uk³adzie nerwowym. ¿e pe³ni¹ podobne funkcje jak w naszym organizmie.Wyja nienie kryj¹ pocz¹tki ewolucji. Jednak te same cz¹steczki pe³ni¹ zupe³nie inne funkcje. Teraz mamy tak odleg³e z punktu widzenia ewolucji grupy organizmów jak ssaki i ro liny wy¿sze. co siê wydziel powierzchni naszego cia³a. porwa³o ze swego otoc ia ró¿ne cz¹steczki. Byæ mo¿e to. uleg pecjalizacji. Tymczasem spora czê æ tych neuroprzeka ników wystêpuje u ro lin. Przes y jednak twierdzenie. Jak to wyja niæ? . Nam siê wydaje. ro liny odbieraj¹ jako sygna³ chemiczny. To co siê zamieni³o w komórki..mniej lub bardziej przyjemny. ¿e ze zdziwieniem stwierdzamy. ¿e zwi¹zki te musz¹ byæ czym wyj¹tkowym. w miarê postêpów ewolucji. Sposoby wykorzystania tych cz¹steczek. jak podobnie s¹ wyposa¿one biochem icznie. bo maj¹ na powierzchn i swojej komórki odbiornik. skoro wyj¹tko nasz uk³ad nerwowy. który jest w stanie ten zwi¹zek chemiczny rozpoznaæ.