Paremie łacińskie

A Accessio cedit principali (D. 34.2.19.13) – Rzecz przyłączona dzieli los rzeczy głównej. Actor sequitur forum rei (C. 3.19.3) – Powód idzie za sądem pozwanego. Audiatur et altera pars (ad Sen.Med. 199-200, Dz. 25.17) – Niech będzie wysłuchana i druga strona. B Bis de eadem re agi non potest (ad Gai 4.107) – Nie można procesować się dwa razy o to samo. C Cessante ratione legis, cessat lex ipsa (ad D. 35.1.72.6) – Gdy ustaje przyczyna, dla której wydano ustawę, traci moc sama ustawa. D Dura lex, sed lex (ad D. 40.9.12.1) – Twarde prawo, lecz prawo. E Ei incumbit probatio, qui dicit non qui negat (D. 22.3.2) – Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto twierdzi, a nie na tym, kto zaprzecza. Executio iuris non habet iniuriam (D. 47.10.13.1) – Egzekwowanie prawa nie jest bezprawiem. H Heredis institutio caput et fundamentum totius testamenti est (Gai 2,229) – Za początek i fundament całego testamentu uważa się ustanowienie dziedzica. Hereditas nihil aliud est, quam successio in universum ius, quod defunctus habuerit (D. 50.16.24, 50.17.62) – Spadkobranie to nic innego, jak sukcesja w całości prawa, jakie miał zmarły. Hominum causa omne ius constitutum sit (D. 1.5.2) – Wszelkie prawo ustanawia się ze względu na ludzi. I Ignorantia iuris nocet, ignorantia facti non nocet (ad D. 22.6.9 pr.) – Nieznajomość prawa szkodzi, nieznajomość faktu nie szkodzi. Impossibilium nulla obligatio est (D. 50.17.185) – Zobowiązanie do (świadczenia) niemożliwego jest nieważne. In dubiis benigniora (D. 50.17.56) – W sytuacjach dwuznacznych (należy przyjąć pogląd) bardziej korzystny (dla stron). In dubio pro reo (ad D. 50.17.125) – W razie wątpliwości, na korzyść pozwanego. Iuris prudentia est divinarum atque humanarum rerum notitia, iusti atque iniusti scientia (D. 1.1.10.2) – Biegłość w prawie to znajomość rzeczy boskich i ludzkich oraz wiedza o tym, co sprawiedliwe i niesprawiedliwe. Ius civile vigilantibus scriptum est (D. 42.8.24) – Prawo cywilne tworzone jest dla osób starannych. Ius est ars boni et aequi (D. 1.1.1 pr.) – Prawo jest sztuką tego, co dobre i sprawiedliwe. Iustitia est constans et perpetua voluntas ius suum cuique tribuendi (D. 1.1.10 pr.) – Sprawiedliwość jest niezmienną i trwałą wolą przyznawania tego, co się komu należy. Iustitias vestras iudicabo (ad Ps. 75.3) – Osądzę waszą sprawiedliwość. L Lex posterior derogat priori (ad D. 1.4.4) – Ustawa późniejsza uchyla wcześniejszą. Lex retro non agit (ad C. 1.14.7) – Ustawa nie działa wstecz. M
1

38.54) – Nikt nie może przenieść na drugiego więcej prawa. jest nim na zawsze. jest uczciwe. 41.14.10) – Lepsze jest stanowisko tego.59. niż sam posiada.17. 6. Quot generationes. 50.17. O Omnis definitio in iure civili periculosa est: parum est enim. ilekroć chodzi o jego korzyść.19) – Nikt nie może sobie zmienić podstawy posiadania. przez (sam) upływ nie może być uzdrowione. co dozwolone.89) – Kto raz został spadkobiercą.17. 2. 1.1.4.1) – wyrok tworzy prawo między stronami 2 . lepszy w prawie. Q Qui tacet consentire videtur (Lib.17. Nuptias non concubitus.2. Nemo audiatur propriam turpitudinem allegans (ad C.5.) – Co podoba sięcasarzowi. sed consensus facit (D.Sex. który posiada.144 pr) – Nie wszystko. non potest tractu temporis convalescere (D.17) – Znać prawa nie znaczy trzymać się słów ustaw. Scire leges non hoc est verba earum tenere. 5. ponieważ rzadko kiedy nie można jej podważyć P Pacta sunt servanda (ad D.29) – Co od początku jest wadliwe. quotiens de commodis eius agitur (ad D. 7.7) – Umów należy dotrzymywać. 50.5) – Nikt sam nie może umrzeć pozostawiając dziedzica do części spadku. 3. 50.17. 1. pro parte intestatus decedere potest (ad I.7) – Dziecko poczęte uważa się za już narodzone. 1. Sensum. 28. sed vim ac potestatem (D. 5. 1.3) – Pierwszy w czasie. quam ipse haberet (D.5. N Nasciturus pro iam nato habetur. Non omne quod licet honestum est (D.Male nostro iure uti non debemus (Gai 1. D. lecz ich treści i mocy działania. ojcem zaś jest ten.14. quem nuptiae demonstrant (D. Nemo sibi ipse causam possessionis mutare potest (D. S Salus populi suprema lex esto (Cic.1 pr.7.) – Sędziemu apelacyjnemu nie wolno zmieniać (wyroku) na niekorzyść (odwołującego się). legis habet vigorem (D.5. Melior est conditio possidentis (D.Sat. na kogo wskazuje małżeństwo.3.77) – Dobro ludu niechaj będzie najwyższym prawem.8.9) – Patrzymy na sens a nie na słowa. 2. semper heres (ad D. Prior tempore.leg.2. Nemo est iudex in propria causa (ad C. Quis custodiet ipsos custodes (Juv. R Reformatio in peius iudici appellato non licet (ad D. Quod omnes similiter tangit.1) – Nikt nie jest sędzią we własnej sprawie.5) – Powołujący się na własny występek nie będzie wysłuchany. 50.10.5.2) – Co wszystkich podobnie dotyczy.142) – Milczenie uważa się za oznakę zgody. Nemo plus iuris ad alium transferre potest. 5.10.28. 20.4.43. 50. 2.3. tyle stopni.5) – Matka jest zawsze pewna. 8.3.1. ut non subverti posset (D.4. Sententia ius facit inter partes (ad D.1 pr.9) – Ile urodzeń. Nemo pro parte testatus. Semel heres.13. ad D.3. Quod principi placuit.202) – Wszelka definicja w prawie cywilnym jest niebezpieczna.17. przez wszystkich winno być zatwierdzone. tot gradus (ad D. non verba spectamus (ad C. potior iure (C.347-348) – Kto upilnuje samych strażników? Quod ab initio vitiosum est.30) – małżeństwo tworzy porozumienie a nie faktyczne pożycie. pater vero is est. część zaś beztestamentowo. 34. 50. ab omnibus comprobetur (C. Mater semper certa est. 6.17.17. zyskuje moc prawa.53) – Nie powinniśmy źle korzystać z naszego prawa. 49.

43. 4. co znajduje się na powierzchni gruntu. Tres faciunt collegium (D. 9.10. cui humana infirmitas resistere non potest (D. żaden świadek.20.Summum ius. 3 . Superficies solo cedit (Gai 2. 1.27) – Siłę wolno odeprzeć siłą. 44. najwyższym bezprawiem. Volenti non fit iniuria (ad D. V Vanae voces populi non sunt audiendae (C. T Testamentum ambulatoria est enim voluntas defuncti usque ad vitae supremum exitum (D.9) – Jeden świadek.off. 1.1. 50.12) – Nie należy dawać posłuchu czczym głosom ludu.7.25 pr.16.4) – Testament zmienną jest bowiem wolą zmarłego aż do samego kresu życia.7. Venire contra factum proprium nemini licet (ad D. staje się jego częścią składową. 47.4) – Siła wyższa.) – Nie wolno występować przeciwko temu. co wynika z własnych czynów. Vim vi repellere licet (D. Vis maior.33) – Najwyższe prawo.5) – Chcącemu nie dzieje się krzywda.16.4.73) – To. której ludzka słabość nie jest w stanie się oprzeć.1.1.47. 34. summa iniuria (Cic. Testis unus testis nullus (ad C.85) – Trzech tworzy stowarzyszenie.

09 ..934334.09 347.3304 .:/   347.9:8.:/089 6:.39.424 1.30943. . 84/ 303.43899:9:289      80057..7   423:2.4230:8..94089      4-4i..424 57.:8.30/4 .  070/9.8 :89.57.08843:3.83..  3024.08.28:./.078:2:8 6:4//01:3.  2.8:./   57  03./4-7.9:3084/  25488-:23:.34030/0/..3.03.4:89..02.:7834...4-.1.39.8 0  /:3. 4 ..-:079          $5.

0408930.

3.0. 3.30  3/:-8-03347..      89:..../:3.

89743  3/:-4574704 .7:2.408989:i904 .0i954 .:/.7.759:2089      !7.0943.7:2707:23499.4857.424 70.96:03:898. i4i573.0/030857.48 42:3../     7.0/0  :8.0/.089/.47.8:88::2.3.7/047893 /.78-4309.4389.:6:097-:03/     57   $57.039.06:    57  !7.30947430089/.4:39.089.47 54.0/4 089302033i97.39-:88. 3.0.0/0  :899.492  .-48.904 .3.33.       0 4 57.57i 54i/  -.  :8089.3809507509:.. :89..3.48O- 89.4/4-70857.0.96:0:2..4.304  :7857:/039.

/     &89.0897..-4 . .30/.8:/.:.0/4   054890747/074.95747 ./     &89.0 308i  070974343.890.  :899...8../!8     8i/ .     .8i857.5O€308..9 .

   05433 2€04789..80503.0748089 6:023:59.9.02.0/0243897.079.39      .448.0348974:70:9343/0-02:8 . 089903 3.  .:02. .089 5.804 57.089 . 3.907. 4..907802507.

23.9:7:8574.3484904 9O7548.4 54.   ././     0. 90:.9:7 .4224/80:8.0r894  047089.43/945488/0398      058008989.8.-09:7 6:49038/0.94.

:..8 .

4/40447  024.:8.3  024089:/0357457..830857./.74/430 074 .0  0245:8:78./     !44 :i. .9:757457.2580.8 3.83 89 5030- /08 :./     9300898 /i0 .-0709      930 24.29:759:/302..0.38 .3.:/.. .:297.3810770549089 6:.

/7:04 ..057.057030 3. 3.

0/070549089 .8.9:8 5745.  0245745.79039089.230 24.9:8/0./     98.2548./.7909089.

 . ./0/./4.70549089       93024./: ..203944  0248-580.254880884382:9.85..0:270 54489.:8.. -09089.i.

4/44430 089 :.8343. .  4342306:4/.548..0  :59./.0943089:2089    57  08894 .43.3.438038:81.9      2.084-0 203 54/89.:-9:8 80/..

0r894947 5474:2030.3054.9.301.

:48..7:2089032 :93438:-.0895./013.0   238/013943:70.. 5430.079548809        80.57.3208930-050.507.0..3.

/4 0/3024.7.

3.054/.

 .3/.0.9..  ! !..8:39807./      &2O3.

.  !7479025470 54947:70      !078.80 05857.43803970./     .09.030:../09:7 - $0   ./4972.0  " ":9.

897.:894/08 :. $.2.. 4/  ":8.9     94:53:08.:894/095848.8 . 43.

9:9025478.-394.2 :5 3024.08.948:2089 34354908997./0 570 8.43.i9:089..070      44/ 54..3O ":4/.

8 ./      0:74/0r 9089453  # #01472.048  $ $.39 . 54/4-30/49.55..4702    57  454/4-....09 .50.42574-09:7       4889.  74: 3.8.94343..- /03.-09.334- .94350:8:/.:9 08.302: 30434203..00894 .57.907/430  ":4/573..-423-:8./:8 . 570889./   57  $ /02:.  ":490307.94308 9497.0- :/74430  ":4/42308829079. 0    4-74:/:30.3047  4/4 :i.74 8:0 24.:8545:8:5702.550.

02  $..  $039039.i 089323. 85./.2:8 ..700083434.07-.902      3./          !.489.549089.82 57. 8 8 O:89.9.8 4.303./      7494757../     947.2   .07-.80  $038:2 343.7908 .3.  $0200708 8025070708 . 303.8038.939075./4-07.850..7:2903070 80/.9723. 57.089.970 .42 /89743.:81. 0..24.0..972.2. .

. .$:22:2:8 8:22.3:7. 411    .

4 3.8057..

089032.8/01:3.9:86:0.2-:./4i  % %089.0/9 .43./:08 3.02  $:5071.4:39.   %4 .37:39: 89. ./.08:5702:209:2       %089.08844.20392033i089-4024i2.9.08 04 .i8 .82-057.5407.947.7 04.2039:2.

204708:./48.

.  %0898:3:8908983::8 ./0 ../     0/03 .

0.0      03.78030  ' './03 .0.:/03/..947894.:39..40:2      %70./0  %7081.4.08545:3438:39.3.

548 :.4902: .9:257457:23023. .47 .  570.:.7050070.870889070343549089       $ ...4397.09       $ 4344/0570 8 i  '82.::2..09 .../   57  043489 54.83./.2  4842:/:  '0370.3O  '2.43.31729.3.1.

    ./      .8. .-4 3008989.02:30/008 7/.i.308 4570  '4039343193:7.8 . 9O70 :/.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful