OBRONA NARODOWA A BEZPIECZEŃSTWO POLSKI

(materiał pomocniczy w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nysie)

NYSA 2004
1

a tym samym życie i szczęście kolejnych pokoleń i każdej ludzkiej jednostki. zależały i zależą losy narodów. co zdoła się obronić”. Jednocześnie środowiska społeczne – zarówno w skali lokalnej. jak i międzynarodowej – 2 . które od zarania dziejów sieją śmierć i zniszczenie. abyśmy byli szczęśliwi. To właśnie od skuteczności zabezpieczenia się przed zagrożeniami. a tym samym życie i pomyślność Polaków dzisiejszego i przyszłych pokoleń. a w dużej mierze także bezpieczeństwo całej Europy. Zmusza to kolejne pokolenia do olbrzymich wysiłków obronnych. a w niej życie każdej osoby. Organizacja społeczeństwa. To właśnie od sprawnej i silnej obrony narodowej – zarówno jej cywilnej. Rodzimy się po to. jak i wojskowej organizacji – zależeć będzie bezpieczeństwo Polski. aby zapewnić sobie długie i dobre życie. państwowej. stanowiąc zarazem fundamentalny cel państwa jako najwyższej formy organizacji życia narodowego. dające podstawy do szczęśliwego życia w wolności. pokoju i dobrobycie. jaką jest niemowlęctwo i dzieciństwo. Szczęście nie jest niczym innym jak korzystaniem z życia w sposób zgodny z naszą naturą. Stąd też zapewnienie trwałego bezpieczeństwa życia każdej osoby. aby korzystać z życia. dbając przede wszystkim o swoje życie i zdrowie. jakie niosą siły natury i destrukcyjna działalność człowieka. w której udział każdej Polki i Polaka jest realizacją konstytucyjnego obowiązku obrony Ojczyzny. Wchodząc w dorosłe życie każdy młody człowiek włącza się w proces tworzenia największego wspólnego dobra narodowego. Rodzimy się więc po to. Ludzie stanowiąc część natury.Będąca częścią natury ludzkość. zasobów materialnych i usług oraz terytorium w celu ochrony. poddana jest działaniom potężnych. a także nie mniej groźnym siłom i wytworom samej ludzkości. ale niszczących sił natury. Mądry człowiek działa tak. podlegają bezwzględnemu jej prawu: „Ma prawo do życia tylko to. społeczności lokalnej i całego narodu jest największą potrzebą i wartością ludzką. by zabezpieczyć się przed zagrożeniami. jakim jest bezpieczeństwo narodowe. POJĘCIE ORAZ ZAKRES BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO I OBRONY NARODOWEJ BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE Szczęście i mądrość ludzka a bezpieczeństwo Człowiek rodząc się otrzymuje od rodziców największy dar – życie i opiekę w okresie największej bezbronności życiowej. zapobiegania i przeciwdziałania istniejącym i potencjalnym zagrożeniom niemilitarnym i militarnym godzącym w bezpieczeństwo narodowe stanowi właśnie obronę narodową.

co łączy poszczególne jednostki w naród i co wyróżnia dany naród spośród innych oraz co jest przedmiotem obrony narodowej – jest tożsamość narodowa. Oznacza to. wyrażają rozmaite potrzeby i dążą do ich zaspokojenia. do podnoszenia standardów życia i dla utrzymania narodowej i międzynarodowej stabilności. terytoria. Państwo i racja stanu Do realizacji swoich interesów narodowych naród tworzy państwo jako podstawową formę organizacji życia politycznego społeczeństwa narodowego zajmującego określony obszar terytorialny i podporządkowanego jednemu ośrodkowi suwerennej władzy politycznej. na których rzecz naród działa. Głównym celem i motywem działania państwa jest zabezpieczenie interesów narodowych. wspólny język. jej najistotniejszą cechą. do których należy przede wszystkim prawo. jest możliwość użycia legitymowanej siły fizycznej (przymusu państwowego). Wspólnota narodowa reprezentuje interes narodowy. 2. zasoby. religia. struktury życia ekonomicznego. potrzebę zjednoczenia się dla zabezpieczenia przed agresją. wspólna kultura. Skłonność do integracji ze wspólnotą narodową. instytucje polityczne i prawne oraz wspólne terytorium – ojczyzna. pozycję. odróżniającą od innych typów władzy. Skłonność do zdobycia szacunku innych osób dla swej osoby oraz innych wspólnot dla swej wspólnoty – potocznie skłonność ta zwie się ambicją lub poczuciem godności narodowej. zespół ogólnych i stałych celów. pracę. jaką jest naród. w zależności od przynależności do określonych kręgów kulturowych. Potrzeby ludzkie a bezpieczeństwo Przez całe swoje życie ludzie. Skłonność do zapewnienia sobie i swoim bliskim bezpieczeństwa. Naród i interesy narodowe Tym. w szczególności zabezpieczenia od biedy i do ograniczenia indywidualnej swobody decyzji. Hierarchia potrzeb ludzkich wskazuje na konieczność ich zaspakajania we wspólnocie społecznej. Istotą państwa – jest kondensowanie rozproszonej energii 3 . władzę. 3. która jest władzą państwową.cechuje ciągła walka o przetrwanie. określany jako. Jej podstawowymi elementami są: wspólna przeszłość dziejowa. Wynikają stąd następujące skłonności i potrzeby wspólnotowe: 1. Cele te obejmują. że jest ona wykonywana za pośrednictwem instytucji państwowych i za pomocą swoistych instrumentów. rynki zbytu itp.

jego brak wywołuje niepokój i poczucie zagrożenia. demografii. serc i rąk zwiększając siłę narodową. budowanie pozycji i prestiżu na scenie międzynarodowej. umacnianie bezpieczeństwa państwa. Tylko w powszechnym uczestnictwie Polaków w tworzeniu siły Polski i jej obronie jest szansa na bezpieczeństwo i pomyślność obecnego i przyszłych pokoleń Pojęcie bezpieczeństwa narodowego Bezpieczeństwo. pracą swych umysłów. Współcześnie wyrazem patriotyzmu jest służba nauka i praca Polsce oraz przygotowanie i gotowość do obrony Ojczyzny. Polityka bezpieczeństwa państwa obejmuje wypracowanie strategii bezpieczeństwa oraz kierowanie przygotowaniem środków do realizacji zadań z zakresu bezpieczeństwa narodowego w koordynacji z innymi państwami oraz instytucjami bezpieczeństwa międzynarodowego. Koncepcje bezpieczeństwa należy poszerzyć o sprawy związane z zachowaniem narodowej tożsamości oraz zapewnieniem właściwego udziału w rozwoju cywilizacyjnym współczesnego świata. jest zarazem podstawową potrzebą państw i systemów międzynarodowych. W dzisiejszych warunkach treść polskiej racji stanu jest prosta i zrozumiała dla wszystkich: umacnianie odzyskanej niedawno suwerenności i niezawisłości. a także tworząc sprzyjające naszym interesom warunki w środowisku międzynarodowym. spraw społecznych i humanitarnych. bezpieczeństwo i przestrzeganie praw. 4 . chroniąc swe wartości oraz interesy narodowe i broniąc ich przed nieustannymi zagrożeniami militarnymi i niemilitarnymi. dzięki czemu staje się ono autorytetem zdolnym tę zbiorowość ochraniać oraz gwarantować ład. zasoby surowcowe oraz polityka w zakresie ekologii. Bezpieczeństwo narodowe tworzy cały naród każdego dnia. Tradycyjne bezpieczeństwo narodowe było utożsamiane przede wszystkim z siłą wojskową według uproszczonego schematu: zagrożenie to agresja. sprzyjanie gospodarczemu i cywilizacyjnemu rozwojowi narodu i społeczeństwa. Współczesne składniki bezpieczeństwa to – obok aspektów wojskowych i politycznych – czynniki gospodarcze i technologiczne. zwłaszcza w Europie i wśród sąsiadów.zbiorowości. W procesie tworzenia bezpieczeństwa międzynarodowego żywotne interesy narodowe mają przewagę nad interesami międzynarodowymi. a bezpieczeństwo to obrona militarna. będąc naczelną potrzebą człowieka i grup społecznych. Zyskał na znaczeniu także „ludzki wymiar” bezpieczeństwa. czyli poszanowanie podstawowych praw i swobód obywatelskich.

W ujęciu funkcjonalnym obrona narodowa to działalność. stowarzyszenia pozarządowe oraz narzędzia niematerialne – morale narodowe. dewastacja środowiska naturalnego. do przeciwdziałania zagrożeniom niemilitarnymi i usuwania ich skutków konieczne jest. użycie sił zbrojnych. siły zbrojne. wojskowe. zdolności ochrony i ratownictwa ludności. militarnymi i niemilitarnymi. to obrona narodowa jest jego strukturą realizacyjną. zmiany klimatyczne itp. Co więcej.) są równie groźne w skutkach dla narodów i państw jak wojny.). bezpieczeństwa publicznego i 5 . a więc główną organizacją i zarazem główną funkcją. obrona narodowa obejmują w coraz większym stopniu. upadek moralności. Narzędzia i środki obrony narodowej Narzędzia współczesnej obrony narodowej to: struktury organizacyjne – organy władzy. postrzeganych dotychczas głównie jako narzędzie walki zbrojnej państwa. nauka. Stąd też powszechnie przyjmuje się. Środki obrony narodowej to: środki polityczne obrony narodowej. służba zagraniczna. mająca na celu odpowiednie przygotowanie i wykorzystanie sił i środków będących do dyspozycji państwa w celu przeciwdziałania wszelkiego rodzaju zagrożeniom zewnętrznym i wewnętrznym godzącym w interes narodowy. substancji materialnej i środowiska przed zagrożeniami niemilitarnymi. edukacja i inne. placówki naukowo – badawcze. służby wywiadu. prawo państwowe. jak i negatywne skutki działalności ludzkiej (katastrofy techniczne.Obrona narodowa Pojęcie obrony narodowej Jeśli bezpieczeństwo narodowe jest najwyższą potrzebą i wartością narodu oraz głównym celem działań państwa. oprócz siły militarnej. Dotychczasowe – wąskie (militarne) a współcześnie – szerokie (powszechne) postrzeganie obrony narodowej Współczesne zagrożenia niemilitarne. nielegalna migracja itp. straż pożarna. epidemie. która chroni wartości narodowe i broni ich przed nieustannymi zagrożeniami – zewnętrznymi i wewnętrznymi. terroryzm. środki gospodarcze obrony narodowej. przestępczość. służby inspekcyjne. bezrobocie. obiekty i ośrodki kultury. strategia polityki państwa. które niosą zarówno siły przyrody (klęski żywiołowe. że we współcześnie bezpieczeństwo narodowe. i to w coraz większym zakresie. trujące środki chemiczne. narkotyki. policja. środki promieniotwórcze. straż graniczna.

również w zakresie bezpieczeństwa i obrony narodowej. są ze sobą ściśle powiązane relacjami współpracy i koordynacji na szczeblu centralnym i terytorialnym oraz przygotowane do wzajemnego wsparcia swoich działań w czasie pokoju i w okresie kryzysu czy ewentualnej wojny. Ogólna struktura obrony narodowej Na strukturę obrony narodowej składają się dwa aspekty: cywilny i wojskowy. KONSTYTUCYJNE USTAWOWE CELE I ZADANIA ORAZ OBOWIĄZKI W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO I OBRONY NARODOWEJ Prawo. Funkcje państwa i podmiotów prawa państwowego w dziedzinie bezpieczeństwa narodowego i obrony narodowej Bezpieczeństwo jest wartością pierwotną wobec innych. a zarazem podstawą organizacji i funkcjonowania państwa. jest podstawą ładu i porządku społecznego. a potrzeba bezpieczeństwa stała się decydującym czynnikiem państwowotwórczym. a nawet dobre.powszechnego. socjalną. a także w zabezpieczaniu wartości i interesów narodowych. normatywne oraz środki ideologiczne obrony narodowej. 6 . najogólniej rozumiane jako ogół norm obowiązujących na określonym terytorium. Całość środków obrony narodowej można podzielić na środki powszechne stosowane w codziennej ochronie. ekologiczne. oraz środki wojskowe traktowane jako ostateczny decydujący środek obrony narodowej. To właśnie stan prawa oraz mechanizmy jego przestrzegania i egzekucji stanowią podstawowy i konieczny warunek sprawności państwa we wszystkich dziedzinach życia. to anarchia – nieuchronny zwiastun upadku państwa i katastrofy narodowej. kulturalno – wychowawczą oraz zewnętrzną. Złe prawo. gospodarsko – organizatorską. ale nieegzekwowane. Zatem pierwszym i niezbędnym warunkiem pomyślnego rozwoju państwa było jest i będzie zapewnienie bezpieczeństwa. Najpowszechniejszy podział funkcji państwa pozwala wyróżnić: funkcję wewnętrzną. naukowo-techniczne obrony narodowej.

66. kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju. zwalcza choroby epidemiczne i zapobiega skutkom degradacji środowiska (art. Funkcja socjalna to działania na rzecz ubezpieczeń społecznych. gospodarczych i kulturalnych z innymi państwami. 5 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Funkcja gospodarczo – organizatorska polega na organizowaniu życia gospodarczego i stwarzaniu warunków do rozwijania działalności gospodarczej. że „ Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swego terytorium. Interesy bezpieczeństwa narodowego i obrony narodowej w prawie polskim Z punktu widzenia bezpieczeństwa i obrony narodowej zasadnicze znaczenie ma treść art.38).Funkcja wewnętrzna wiąże się z zapewnieniem bezpieczeństwa i porządku publicznego. w którym stwierdza się.58). ochrony zdrowia (art.1).68.54. rozpowszechniania dóbr kulturowych. pomocy społecznej oraz rozwiązywania problemów na rynku pracy i wykorzystania zasobów ludzkich. zapewnia wolność i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli. strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska. rozwijanie stosunków politycznych.1). Funkcja zewnętrzna to zapewnienie bezpieczeństwa państwa na zewnątrz.1). zdrowia społeczeństwa i środowiska oraz z zabezpieczeniem trwałości w wewnętrznej strukturze stosunków społecznych.1) oraz pracę (art.67. Państwo jest również gwarantem podstawowych praw obywateli. a w konsekwencji do tworzenia materialnych podstaw bezpieczeństwa narodowego.1). Każdy obywatel ma prawo do: bezpiecznych i higienicznych warunków pracy (art.21.41. zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego (art. upowszechniania idei i wartości oraz kształtowania postaw i zachowań obywatelskich.4). Funkcja kulturalno-wychowawcza obejmuje przedsięwzięcia na rzecz wpajania wiedzy i zdobyczy cywilizacyjnych. Bezpieczeństwo podniesione zostało do rangi podstawowej zasady konstytucyjnej. chroni własność i prawo do dziedziczenia (art.68.24 i 65.5). wolności wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji (art. Państwo jest zobowiązane do ochrony życia (art. ochrona zdrowia.1). nietykalności i wolności osobistej (art. organizowania pokojowych zgromadzeń (art. a także rozwijanie przepływu informacji i kontaktów międzyludzkich. a wymienione wartości należy traktować głównie jako obszar aktywności państwa. ochroną mienia.57) i zrzeszania się (art. 7 .

• ochrony życia i zdrowia obywateli. Władzę ustawodawczą w Polsce sprawują Sejm i Senat.31. • gwarancji wolności myślenia i działania obywateli. Każda z nich uczestniczy w tworzeniu bezpieczeństwa narodowego i obrony narodowej. koncentrując się na działaniach stanowiących ich istotę. zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób (art. Najważniejsze z nich to: wierność RP i troska o dobro wspólne (art. gospodarczych.82). pozostając żywą i w dalszym ciągu przydatną zasadą. przestrzeganie prawa (art. które mają ścisły związek z bezpieczeństwem i obroną narodową. gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska. • tworzenia społecznych. Należy podkreślić.: • bezpieczeństwa zewnętrznego państwa. • bezpieczeństwa wewnętrznego państwa. wynikającą z konstytucyjnej roli w państwie. • przepisy prawa administracyjnego. naukowych i kulturowych warunków rozwoju. 8 . wchodzące w zakres szeroko rozumianego bezpieczeństwa narodowego dotyczą m. Skonkretyzowane w ustawach wartości. • kodeks wykroczeń. Rola organów władzy w tworzeniu bezpieczeństwa narodowego i obrony narodowej Podstawą organizacji i sprawnego funkcjonowania demokratycznego państwa jest zasada trójpodziału i równowagi władzy ustawodawczej.1).86). obrona ojczyzny (art. władzę wykonawczą – Prezydent i Rada Ministrów.in. dbałość o stan środowiska i odpowiedzialność za spowodowanie jego pogorszenia (art. władzę sądowniczą – sądy i trybunały.3). wykonawczej i sądowniczej. • ochrony i korzystania z zasobów środowiska. Interesy szeroko rozumianego bezpieczeństwa wyrażają również: • przepisy prawa karnego.85. że ograniczenia wolności i praw obywatelskich oraz działalności gospodarczej mogą być wprowadzone wyłącznie ze względów bezpieczeństwa jako nadrzędnego interesu państwa: „Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy. Szczegółowe uregulowania spraw bezpieczeństwa narodowego i obrony narodowej ujmują ustawy i wydane na ich podstawie rozporządzenia jako źródła powszechnie obowiązującego prawa. Podział ten stanowi swoisty pomnik europejskiej kultury prawnej.84).Przepisy Konstytucji formują obowiązki obywateli.

Obie izby parlamentu odgrywają również rolę kreacyjną. a Sejm dysponuje prawem kontroli rządu i ministrów. Zakres kompetencji Komisji Obrony Narodowej obejmuje kwestie obrony państwa. lecz również projekty rozporządzeń wykonawczych dotyczących służb specjalnych oraz ocenia akty normatywne w zakresie ich działalności. a nie tylko częścią dualistycznej władzy wykonawczej. realizującym koncepcję równoważenia władz.Parlament W procesie tworzenia podstaw bezpieczeństwa narodowego Sejm i Senat odgrywają szczególną rolę. organizacje społeczne i spółdzielcze oraz przez obywateli. Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej jest najwyższym przedstawicielem Rzeczpospolitej Polskiej i gwarantem ciągłości władzy państwowej. Ogólną charakterystykę urzędu Prezydenta zawierają przepisy art. Szczególną rolę spełnia Komisja ds. 2. systemu oraz funkcjonowania obrony terytorialnej kraju i obrony cywilnej.235). Formą działań kontrolnych parlamentu jest także wyrażanie zgody na ratyfikację umowy międzynarodowej oraz na wprowadzenie stanu wyjątkowego i wojennego lub przedłużenie okresu stanu klęski żywiołowej i stanu wyjątkowego. polegającą na powoływaniu i odwoływaniu konstytucyjnie wskazanych centralnych organów państwa: mają prawo kontroli wykonywania ustaw. wykonywania obowiązków w dziedzinie wzmacniania obronności przez organy państwowe i przedsiębiorstwa. Komisję Obrony Narodowej. stoi na straży suwerenności i bezpieczeństwa oraz nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium. spełniających funkcje pomocniczą. polegającą na stanowieniu przepisów prawa powszechnie obowiązującego w postaci ustaw. dotyczące zwłaszcza działalności sił zbrojnych. a także sprawy przemysłu obronnego. Służb Specjalnych. 9 .126 Konstytucji: 1. Służb Specjalnych. wśród których występują akty normatywne. Parlament ponadto może podejmować uchwały. Komisję Spraw Zagranicznych i Komisję ds. Komisja ta opiniuje nie tylko projekty ustaw. a także realizując funkcję ustrojodawczą – dysponuje prawem dokonywania zmian w obowiązującej Konstytucji (art. Rola kontrolna parlamentu przejawia się również w działalności organów wewnętrznych Sejmu i Senatu. Prezydent RP W konstytucyjnym systemie ustrojowym prezydent RP jest ważnym samodzielnym podmiotem. Prezydent Rzeczpospolitej czuwa nad przestrzeganiem Konstytucji. Chodzi tu przede wszystkim o komisje parlamentarne – np.

Prezydent Rzeczpospolitej wykonuje swoje zadania w zakresie i na zasadach określonych w Konstytucji i ustawach. Wśród konstytucyjnych uprawnień prezydenta szczególne miejsce zajmują kompetencje w zakresie zwierzchnictwa sił zbrojnych. Prowadzi politykę wewnętrzną i zagraniczną. • Departament Budżetowy. Zgodnie z art. • Departament Administracyjny. Jest to model zwierzchnictwa biernego.in. 10 . kieruje administracją rządową i sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie stosunków z innymi państwami i organizacjami międzynarodowymi. Ponadto Prezydent RP określa. W myśl art. a także uczestniczy w odprawach kierowniczej kadry Ministerstwa Obronny Narodowej i Sił Zbrojnych i może je zwoływać. za: zapewnienie bezpieczeństwa wewnętrznego państwa oraz porządek publiczny. w którym nie mieści się funkcja faktycznego naczelnego dowództwa i kierowania Siłami Zbrojnymi RP.3. obronności i bezpieczeństwa państwa w czasie pokoju i wojny. Konstytucja ustanawia prezydenta najwyższym zwierzchnikiem Sił Zbrojnych RP. główne kierunki rozwoju sił zbrojnych oraz ich przygotowań do obrony państwa. zapewnienie bezpieczeństwa zewnętrznego. Rada Ministrów Rada Ministrów stanowi główne ogniwo władzy wykonawczej. na wniosek prezesa Rady Ministrów.136 prezydent. W czasie pokoju prezydent sprawuje zwierzchnictwo nad siłami zbrojnymi za pośrednictwem ministra obrony narodowej. Wykonuje on swoje zadania za pomocą Ministerstwa Obrony Narodowej. na wniosek Ministra Obrony Narodowej. zarządza powszechną lub częściową mobilizację i decyduje o użyciu sił zbrojnych do obrony państwa. któremu przekazano uprawnienia rzeczywistego kierowania siłami zbrojnymi we współpracy z wojskowymi strukturami dowodzenia. sprawowanie ogólnego kierownictwa w dziedzinie obronności oraz coroczne określenie liczby obywateli powoływanych do czynnej służby wojskowej. a w szczególności szefem Sztabu Generalnego i dowódcami rodzajów sił zbrojnych.146 Konstytucji Rada Ministrów odpowiada m. • Departament Infrastruktury. Minister Obrony Narodowej Minister Obrony Narodowej jest naczelnym organem administracji państwowej w dziedzinie obronności państwa. Obecnie w skład ministerstwa wchodzi Gabinet Polityczny Ministra – jako organ doradczy – oraz następujące komórki organizacyjne: • Sekretariat Ministra Obrony Narodowej.

Departament Zaopatrzenia Sił Zbrojnych. WOJEWODOWIE Wojewoda reprezentuje administrację rządową w województwie. wojewoda ponosi pełną odpowiedzialność za bezpieczeństwo i ma w tej dziedzinie szczególne uprawnienia: zapewnia współdziałanie wszystkich jednostek organizacyjnych administracji rządowej i samorządowe. Zadania i obowiązki organów administracji. Departament Polityki Obronnej. ochrony praw obywatelskich. zapobiegania klęskom żywiołowym i 11 . W ramach działu.• • • • • • • • • • • • Departament Kadr i Szkolnictwa Wojskowego. Każdy minister jest zobowiązany do inicjowania i opracowywania polityki Rady Ministrów w ramach działu. urzędy i jednostki organizacyjne. W świetle obowiązującego prawa. przedsiębiorców i obywateli Administracja rządowa MINISTROWIE W myśl art. Departament Spraw Socjalnych i Rekonwersji.1 Konstytucji RP ministrowie kierują określonymi działami administracji rządowej lub wypełniają zadania wyznaczone przez Prezesa Rady Ministrów. • reprezentantem Skarbu Państwa. kieruje ich działalnością w zakresie zapobiegania zagrożeniom życia. Sztab Generalny WP składa się z siedmiu generalnych zarządów oraz jednego samodzielnego zarządu. Biuro Prasy i Informacji. • zwierzchnikiem administracji zespolonej. Departament Prawny. które mu podlegają lub są przez niego nadzorowane. bezpieczeństwa państwa i utrzymania porządku publicznego. minister realizuje politykę Rady Ministrów i koordynuje jej wprowadzenie w życie przez organy. którym kieruje. Biuro Ochrony Informacji Niejawnych.149 ust. którym kieruje. Departament Kontroli. Departament Wychowania i Promocji Obronności. Departament Współpracy Międzynarodowej. Departament Polityki Zbrojeniowej. działających na obszarze województwa. zdrowia lub mienia oraz zagrożeniom środowiska. Jest on: • przedstawicielem Rady Ministrów w województwie. oraz do przedkładania w tym zakresie inicjatyw i projektów aktów normatywnych na posiedzeniu Rady Ministrów.

wójtowie. Chodzi tu o przedsiębiorców. • kolportaż. militaryzacji. o organizowaniu zadań na rzecz obronności państwa przez przedsiębiorców określa. Szczebel powiatowy jest podstawowym i zasadniczym poziomem reagowania kryzysowego. ochrony przeciwpowodziowej i zapobiegania innym nadzwyczajnym zagrożeniom życia. porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli. transport i magazynowanie produktów naftowych.innym nadzwyczajnym zagrożeniom. zagospodarowanie przestrzeni. że starostowie. Przedsiębiorcy Ustawa z dnia 23. drogi gminne oraz organizacja ruchu drogowego. kultura i ochrona jej dóbr. że są to przedsiębiorcy. a także w zakresie zwalczania i usuwania ich skutków. W gestii samorządu powiatowego znajdują się m. Do samorządu wojewódzkiego należą np. ochrona środowiska. ochrony dóbr kultury. są wykonywane jako zadania własne. drogi publiczne i transport. którzy podejmują zadania w zakresie mobilizacji gospodarki. Administracja samorządu terytorialnego Samorządy terytorialne współuczestniczą w tworzeniu bezpieczeństwa narodowego i obrony narodowej. obronność. zagospodarowania przestrzennego i nadzoru budowlanego. zdrowia oraz środowiska. sprawy dotyczące szeroko rozumianego bezpieczeństwa: promocja i ochrona zdrowia. Należą do nich: ochrona środowiska. • nadawanie programów radiowych i telewizyjnych. Podkreślić należy. Zadania te. • produkcja. ochrona zdrowia. prezydenci i burmistrzowie są szefami obrony cywilnej. sprawy ochrony zdrowia. mającego na celu przygotowanie załogi do wykonania zadań obronnych. obronności i współpracy z organizacjami pozarządowymi.in.08. służące zaspakajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej. ochrona środowiska i przyrody. niezastrzeżone dla innych organów. realizując w tej dziedzinie zadania określone ustawami. Organy gminy uprawnione są również do nakładania świadczeń osobistych i rzeczowych na rzecz obronności na podstawie wniosków organów wojskowych. 12 . W sytuacjach nadzwyczajnych wojewoda może wydawać polecenia obowiązujące wszystkie organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego. bezpieczeństwo publiczne. planowania operacyjnego. a ponadto w zakresie wynikającym z obowiązków państwa – gospodarza. których przedmiotem działalności jest: • eksploatacja lotnisk i portów morskich.2001 r. Samorząd gminy realizuje zadania publiczne o znaczeniu lokalnym. utrzymanie gminnych obiektów użyteczności publicznej. szkolenia obronnego.

Obywatele Szczególny obowiązek udziału obywateli w obronie państwa wynika z konstytucyjnej zasady powszechności obrony. transport. dystrybucja i przesyłanie gazu ziemnego. • pełnienie służby zastępczej. • pełnienie służby w jednostkach zmilitaryzowanych. usługi pocztowe. paliw płynnych oraz energii elektrycznej. Zadania realizowane na rzecz obronności przez przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą na terytorium RP organizują organy administracji rządowej. remont lub modernizacja uzbrojenia i sprzętu wojskowego. Jednakże takie dziedziny. realizacja obrotu specjalnego. Organizacje pozarządowe działają również w sferze bezpieczeństwa społecznego i bezpieczeństwa ekologicznego oraz na rzecz ochrony przeciwpożarowej i ratownictwa.produkcja. Kobiety w obronie narodowej Współczesna obrona narodowa wymaga zaangażowania i aktywnej postawy całego społeczeństwa. wytwarzanie. • uczestniczenie w samoobronie ludności. • służba w obronie cywilnej. Przepisy obowiązującego prawa nakładają na samorządy powiatowe obowiązek współpracy z organizacjami pozarządowymi. zarówno kobiet jak i mężczyzn. patriotyczne. • odbywanie przysposobienia obronnego. • wykonywanie świadczeń na rzecz obrony. szkolenie w zakresie sposobów obronnych. usługi telekomunikacyjne. popularyzacja i propagowanie spraw obronności. jak: wychowanie obywatelskie. Zakres obowiązków określa ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP. kształtowanie 13 . • • • • • • Organizacje pozarządowe w obronie narodowej Na rzecz obronności organizacjom pozarządowym można zlecać następujące zadania: utrzymanie lotnisk i szkolenie lotnicze. szkolenie paramilitarne. Ich powstawanie jest ściśle związane z budową społeczeństwa obywatelskiego. Są to: • pełnienie służby wojskowej.

z jakim bagażem wartości. Te szczególne obowiązki wynikają z cech kobiecego charakteru. wytrwałość i rzetelność. Zachodzi zatem potrzeba: • popularyzowania działalności kobiet. którym sprawy obronne nie są obojętne i które posiadają odpowiednią wiedzę i kwalifikacje w tym zakresie. To właśnie matki. największy wpływ na wychowanie dzieci i młodzieży. • promowania na stanowiska kierownicze szczególnie tych kobiet. edukacja i kształtowanie świadomości narodowej będą w dalszym ciągu priorytetowym zadaniem dla współczesnych i przyszłych pokoleń kobiet – tak jak to było od wieków. jak macierzyństwo. iż takie dziedziny. propagowanie problematyki obronnej itd. Należy podkreślić. tak jak było to w przeszłości i dzieje się obecnie. Główne zalety predysponujące kobiety do tych dziedzin obrony narodowej to: odporność psychiczna. szczególnie w wymienionych obszarach obrony narodowej. • umożliwienia podnoszenia kwalifikacji zawodowych z zakresu obronności. nauczycielki.świadomości narodowej. babcie. dziennikarki z racji wykonywania swych obowiązków naturalnych i zawodowych decydowały. instruktorki harcerstwa. idei i zasad młode pokolenie wkraczało w dorosły świat. odpowiedzialność za bezpieczeństwo najbliższych. pozostaną domeną kobiet. 14 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful