Istota merkantylizmu 1. 2. 3. 4. 5. 6.

ród em bogactwa pochodz cego z zagranicy jest rozwini ty eksport przewy szaj cy import (dodatni bilans handlowy), kraje europejskie bezpo rednio ze sob konkuruj , kraj, który ma najwi cej bogactwa, wygrywa t konkurencj , dobrobyt i si a s ze sob ci le po czone ± si a narodowa w systemie mi dzynarodowym w du ej mierze wywodzi si z dobrobytu, dobrobyt jest niezb dny do kumulowania si y, kruszec z oty i srebrny jest synonimem bogactwa, pewne aktywno ci ekonomiczne s bardziej istotne od innych.

G ównym wnioskiem p yn cym z tych regu ± regu , które przez ca e stulecia okre la y stosunki mi dzynarodowe ± by o to, e kluczowym elementem w powi kszeniu przez dany kraj swoich zasobów metali szlachetnych jest korzystny bilans handlowy. Kraj powinien eksportowa wi cej dóbr i us ug ni importowa , oczywi cie o ile nie by w stanie zwyczajnie wytwarza du ych ilo ci w asnych metali szlachetnych. Podstawowym dogmatem merkantylizmu by o twierdzenie, e eksportowanie materia ów surowych lub niewyko czonych jest szkodliwe dla kraju (narodu), poniewa wi cej bogactwa mo na by uzyska z ich przemys owego przetwarzania w kraju (twierdzenie to jest charakterystyczne przede wszystkim dla ekonomicznego nacjonalizmu ± dogmatu, w który przeistoczy si klasyczny merkantylizm). Na przyk adzie pa stwa: Merkantylizm francuski - zwany równie "przemys owym" przeprowadzany by we Francji przez Colberta, który piastowa urz d ministra na dworze Ludwika XIV. Za g ówny cel swego dzia ania obra sobie uprzemys owienie kraju, lecz ci ar tego zadania spocz na barkach biednych rolników, gdy nak adano na nich coraz wi ksze podatki aby zdoby potrzebny kapita . W ten sposób zastosowano akumulacje pierwotn , która bogaci a wp ywowe osoby kosztem zwyk ego obywatela. Zadaniem dodatkowym by a rozbudowa manufaktur królewskich, które produkowa y potrzebne towary, przekazywane pó niej na dwór, jak równie wspiera y wojsko królewskie. Doktryna Quesnaya, za o enia fizjokratyzmu Quesnney tworzy ide , która bierze w obron upad e rolnictwo. Zasadnicze za o enia fizjokratyzmu to: 1. Istniej wy cznie prawa natury, przyrody; s one niezale ne od woli ludzkiej. Cz owiek musi pozna te prawa, aby móc je w a ciwie stosowa . Za o enie to mówi wi c o naturalnym pochodzeniu praw. 2. Za o enie liberalizmu gospodarczego, w odmianie tzw. LAISSER - FAIRE = pozwoli dzia a , swoboda w dzia aniach gospodarczych. 3. Now warto , bogactwo i zysk tworzy tylko i wy cznie rolnictwo. Wg. fizjokratów handel nie tworzy bogactwa, bo polega on na przesuwaniu w czasie i przestrzeni tych samych dóbr. Podobnie przemys i rzemios o nie tworz adnych nowych warto ci, bo oznaczaj jedynie transformacj (zmian postaci) dóbr, czyli przekszta canie surowców w wyroby gotowe. Istota terapii szokowej Balcerowicza Balcerowicza plan, program stabilizacji gospodarki i przekszta cenia polskiego systemu gospodarczego opracowany w 1989 przez ówczesnego ministra finansów i wicepremiera L. Balcerowicza. G ównymi celami planu Balcerowicza by o doprowadzenie do wewn trznej wymienialno ci z otego, zrównowa enie bud etu pa stwa i sprawowania kontroli polityki monetarnej, utrzymanie stabilnego kursu wymiany walut, zwalczanie inflacji i szybka prywatyzacja. Pomimo pocz tkowych olbrzymich k opotów zwi zanych ze zmian ustroju gospodarczego (recesja gospodarcza, bezrobocie, problemy z bud etem pa stwa i du y przyrost wydatków na wiadczenia spo eczne) uda o si w latach 1990-1998 doprowadzi do znacznej poprawy jako ci polskich wyrobów, uzyska dobre wyniki w handlu zagranicznym, obni y inflacj , usprawni system bankowy, osi gn i utrzyma bardzo du y wzrost gospodarczy oraz rozpocz zmian systemu podatkowego. W ci gu dwóch
1

a nie ich przyczyny. gdy dopuszcza jego dzia ania poprzez zarówno oddzia ywanie na rynek pieni ny. Twórcy tej teorii posuwaj si w swoich pogl dach jeszcze dalej . zwi kszenie wiadcze spo ecznych. Zgodnie z Ä ilo ciowym równaniem wymiany´ 3. który móg by przeciwdzia a ekonomicznemu brakowi popytu rodz cego przewag oszcz dno ci nad inwestycjami. e pa stwo powinno d y do utrzymania stabilno ci cen oraz dzia a po poda owej stronie gospodarki. gdzie widoczne s tylko konsekwencje zmian oczekiwa . Oznacza to. Keynesa Zdaniem Keynesa gospodarka kapitalistyczna pozostawiona swoim w asnym (endogenicznym) si om musi cierpie na chroniczny brak popytu. Teoria racjonalnych oczekiwa podaje w w tpliwo skuteczno anga owania si polityki gospodarczej w dynamizowanie wzrostu gospodarczego. Poda pieni dza jest podstawowym. Polityka monetarystów wi e si ze wzrostem ilo ci pieni dza w obiegu. a polityka pieni na zmienia si pod wp ywem polityki oraz zdarze zewn trznych. zwi kszenie opodatkowania wysokich dochodów. Twórcy tej teorii upatrywali niedopracowanie modelu Keynesa w potraktowaniu oczekiwa podmiotów gospodarczych jako wielko ci egzogenicznych. gdy pa stwo nie ma wp ywu na trwa y wzrost zatrudnienia lub produktu. co oznacza. a wi c stosowanie takich instrumentów jak:obni anie stopy procentowej. czyli b d cych poza gospodark . jednocze nie zastrzegaj c. e inaczej widzi rol pa stwa w gospodarce. przedsi biorstw prywatnych. by oprócz oddzia ywania na konsumpcj (ograniczonego stabilno ci istniej cej sk onno ci do konsumowania). W opinii przedstawicieli szko y racjonalnych oczekiwa polityka stabilizacyjna oparta na takim modelu prowadzi a tylko do wzrostu inflacji. Wed ug monetarystów pieni dz jest neutralny. Ma on jedynie wp yw na wielko ci nominalne takie jak cena. Tym stymulatorem powinna by zdaniem Keynesa polityka pa stwowa. co pozwala im przewidywa mo liwe scenariusze wydarze w przysz o ci. a pojawienie si bezrobocia nie wynika z niedostatecznego popytu. co bezpo rednio nie ma wp ywu na gospodark prywatn . e zmiany nominalnego PNB g ównie powodowane s przez zmiany poda y pieni dza. Keynes postulowa . e podmioty gospodarcze podejmuj swoje decyzje w oparciu o wszystkie dost pne informacje o aktualnych uwarunkowaniach ekonomicznych oraz o potencjalnych skutkach tych decyzji. które powinny odgrywa rol regulatora rynku pracy i by si motoryczn wzrostu gospodarczego. Szko a racjonalnych oczekiwa sugeruje. Wynegocjowano korzystne warunki kredytowe w europejskich i wiatowych instytucjach finansowych.5 mln nowych miejsc pracy. Szko a racjonalnych oczekiwa tym ró ni si od monetaryzmu. 2. pobudza inwestycje publiczne. inwestycje finansowane z d ugu publicznego itp. e nie powinno to zachodzi przy u yciu bezpo rednich decyzji podmiotów rz dowych.uwa aj . Teoria Racjonalnych Oczekiwa Teoria racjonalnych oczekiwa g osi. Monetary ci twierdz równie . e przeciwdzia anie recesji i bezrobociu poprzez stosowanie aktywnej polityki finansowej nie przynosi efektów. jak równie równowa enie bud etu. lecz dzi ki wypracowanym regu om. Model Gospodarki Kapitalistycznej wg. zatrudnienie oraz ceny kszta towane s przede wszystkim przez pieni dz. do których podmioty gospodarcze b d mia y zaufanie. Wynika to z tego. Potrzebny jest wiec czynnik zewn trzny. Powodowa o to niepe ny obraz gospodarki. Posiadaj równie umiej tno wyci gania wniosków ze zdarze w przesz o ci. e podstawowe zmienne takie jak produkt globalny. 2 . co oznacza o 1. sterowanie wydatkami rz dowymi i cele realnego kursu walutowego. co skutkuje tylko wzrostem tempa inflacji. e nie wp ywa on na kszta towanie si wielko ci realnych takich jak poziom zatrudnienia oraz poziom i struktura produkcji. Polityka pieni na wed ug monetaryzmu 1. sta ym czynnikiem determinuj cym wzrost nominalnego PNB.lat powsta o oko o 600 tys. e sektor prywaty jest stabilny.

Charekterystyka teorii klasycznej Adama Smitha 1. ale przynosi nadwy k . Mówi: "bogactwo kraj . a wymiana dynamizuje obrót towarowo.. tym mniejsza jet cena. > Od wydajno ci pracy. spo ecznym i ekonomicznym (np. ale czasami pieni dz przybiera form towaru (wykorzystywany do kapitalizacja. Rozmiary owego bogactwa . Jest to wspó czesny prototyp produktu i dochodu narodowego. e nale y pog bia podzia pracy i w coraz szerszym stopniu stosuje zasad i now technik . niczego nie wytwarza. Je li drugi konsument jest w stanie zap aci za dane dobro wy sz cen . gdy ma ona charakter subiektywny. Praca nieprodukcyjna jest sp acana z dochodu. Zadanie ekonomii polega wg nich na opisie tych instytucji. zasady podzia u produktu spo ecznego wynikaj ce z istnienia ró nych klas spo ecznych). Marshall wprowadzi do ekonomii wa ne poj cie elastyczno ci popytu.teoria ekonomiczna g osz ca. System Ekonomiczny Marshalla / 3 elementy teorii marginalizmu Teoria Popytu . dostrzegano tkwi ce w nich sprzeczno ci i istotn rol interwencjonizmu pa stwowego w funkcjonowaniu gospodarki i spo ecze stwa.prawo popytu g osi. tj.Teoria poda y zawiera kilka istotnych twierdze na temat kosztów produkcji i wynagrodzenia czynników produkcji. Smith uwa a. a nie z dochodu. Historyzm / Max Weber 2 elementy / i Instytucjonalizm definicja + 2 elementy Instytucjonalizm . podzia pracy. Teoria Poda y . 3 . 3. Smith uwa a. e sposób funkcjonowania ka dej gospodarki wyznaczony jest przez pewne ramy instytucjonalne. i rzeczywisto ekonomiczna mo e zosta w a ciwie zinterpretowana jedynie dzi ki rzetelnej analizie statystyczno-empirycznej zmieniaj cej si struktury istniej cych instytucji spo ecznych Jego zwolennicy uwa ali. Praca produkcyjna to praca sp acona z kapita u inwestycyjnego. bo sam pieni dz nie jest produktem. jako narz dziom badania realnych procesów gospodarczych i spo ecznych. ich struktur i zmian w czasie. Smith rozwa a tak e ide pieni dza . zaoferowana na sprzeda . po jakiej znajdzie on nabywców. W ramach teorii popytu mie ci si koncepcja renty konsumenta. Teoria Równowagi . to nie pieni dza ale roczny produkt ziemi i pracy".pieni ny. Istotn rol przypisywano metodom statystycznym. to ta nadwy ka nad cen zaoferowan przez pierwszego konsumenta daje mu szczególna rent . " Praca to ród o bogactwa". e im wi ksza jest ilo towaru. Smith jest autorem i prekursorem poj cia produktu narodowego.Równowag rynkow osi ga si przy przeci ciu krzywych popytu i poda y. którym to odpowiada dany poziom ceny. 2. czyli organizacj . ukszta towane normy i zasady post powania o charakterze prawnym. a nadwy ka. e' praca nie tylko reprodukuje rodki. Zwraca uwag na szczególn wa no pracy produkcyjnej. Oprócz tradycyjnych trzech czynników produkcji Marshall wprowadza czwarty. której wielko jest bardzo trudna do oszacowania. e konsument czerpie korzy ci w warunkach wolnego rynku. Marshall twierdzi . to zysk. e jest to bardzo z e. Podzia pracy powoduje wymian i jej konieczno . prawa w asno ci. Mówi.traktuje go jako rodek i narz dzie cyrkulacji. T umaczy ono reakcj nabywców na zmiany cen ró nych rodzajów dóbr i reakcj samej ceny na zmiany w popycie efektywnym. traktowano przez pryzmat pracy zale nie od dwóch czynników: > Od liczby zatrudnionych w produkcji. czyli jej efektywno ci.

Za ród o bogactwa Skarbek uwa a bogactwo indywidualne cz owieka. Przedmiotem bada ekonomii jest cz owiek posiadaj cy okre lone potrzeby i yj cy w spo ecze stwie. Pe na substytucyjno oznacza.rozbudowe centralnego okr gu przemys u . i stopa procentowa jest przede wszystkim zjawiskiem pieni nym. przewidywaly one: . Daje wizj gospodarki wspartej na dwóch podstawowych warto ciach jak na dwóch prz s ach: na wolno ci i sprawiedliwo ci. Jednostka gospodarcza to jednostka spo eczna. e warunkiem zamiany tych dóbr na pieni dz jest bardzo du a zwy ka ich dochodowo ci. Teoria ekonomiczna Keynesa Teoria stopy procentowej . jedn z najwa niejszych wypowiedzi Magisterium na temat ycia gospodarczego. waloryzacj podatków i redukcj wydatków pa stwowych Kwiatkowskiego E. 4 . Wg Skarbka dochód narodowy powinien by sprawiedliwie i równo podzielony.ÄNarodowa´ ekonomia Fryderyka Skarbka Wg Skarbka ka dy naród jest wiadomy swojej odr bno ci oraz swoich zada kulturalnych. Niska substytucyjno oznacza. Kwiatkowski wprowadzi czteroletni plan ekonomiczny w latach 1936 . zak ada zrównowa enie bud etu i zast pienie marki polskiej.likwidacj dysproporcji ekonomicznych w poszczególnych cz ci kraju -utrzymaniu równowagi bud etowej drog ci gania podatków -uzyskanie po yczek krajowych i zagranicznych -ulga podatkowa od inwestycji prywatnych na terenach preferowanych -wp ywy z monopoli pa stwowych Scharakteryzowa 1 encyklik Jana Paw a II o tematyce spo . takich jak domy. prac oraz kapita .-gosp.uzna . a zawarta w dokumencie wizja sprawiedliwego adu gospodarczego. Grabski chcia unormowa sytuacj poprzez wp aty nadzwyczajnego podatku maj tkowego. oparta jest na sformu owanej jeszcze w Gaudium et spes zasadzie g osz cej podmiotowo i celowo cz owieka w yciu spo ecznym. przypomina nauczanie Ko cio a o w asno ci prywatnej i ukazuje prac ludzk jako dzia anie przedsi biorcze.1949. Centesimus annus odczytane zosta o jako mia y i zdecydowany g os w dialogu ze wspó czesn my l ekonomiczn . ale tak e do doskona o ci duchowej i fizycznej. Skarbek uwa a za si y produkcyjne ziemi . e d y nie tylko do zaspokojenia potrzeb. J Reformy Grabskiego i Kwiatkowskiego Grabskiego 1. e nawet niewielki wzrost oprocentowania tych walorów (spadek ich ceny rynkowej) powoduje wzmo ony ich zakup i na odwrót.Podstawowym zalo eniem Keynesowskiej teorii pieni dza jest istnienie pe nej substytucyjno ci pieni dza i takich aktywów finansowych. Teoria preferencji p ynno ci . oraz realnych dóbr kapita owych. samochody i inne dobra konsumpcyjne.zwi kszenie liczby fabryk . dlatego trzeba stosowa odmienne zasady i prawa naukowe dla poszczególnych krajów. Prac ludzk cechuje zaspokajanie potrzeb bie cych oraz podnoszenie dobrobytu. Odrzuca on koncepcj cz owieka ekonomicznego kieruj cego si wy czenie egoizmem. z otówkami 2. Stopa procentowa zale y od: preferencji p ynno ci i poda y pieni dza. Keynes zak ada nisk substytucyjno pieni dza i realnych dóbr fizycznych. jak weksle skarbowe i inne krótkoterminowe papiery warto ciowe. która ró ni si od zwierz t tym. Encyklika Centesimus annus jest bez w tpienia.

gospodarki i pieni dza Niewolnictwo Niewolnictwo charakteryzowa podzia spo ecze stwa na ludno woln . PRL Po zako czeniu II wojny wiatowej Polska by a krajem zniszczonym i biednym. skokow inflacj . Wi kszo zatrudnionych pracowa a w rolnictwie. Te antagonistyczne sprzeczno ci wyra a y si w walce klasowej.5 min ludzi. Legnicko-G ogowski Okr g Miedziowy. Gospodarka socjalistyczna by a nieefektywna. Bunty te. by o w Polsce 886 miast. Odsetek ludno ci miejskiej w poszczególnych cz ciach kraju jest bardzo zró nicowany. okre laj cym cele dzia alno ci gospodarczej oraz rodki ich realizacji. opartego na surowcach mineralnych. Klasa panuj ca. Tarnobrzeski Okr g Siarkowy. Koncepcja spo ecze stwa. w których mieszka o 23.: y y y y y dominacj w asno ci pa stwowej w przemy le i 25-procentowym udzia em tej w asno ci w rolnictwie. Powsta y wielkie okr gi przemys owe. By y to warstwy po rednie. W powojennym rozwoju Polski pope niono wiele b dów w zarz dzaniu gospodark oraz w polityce spo ecznej. w a cicieli rodków produkcji. dysponuj ca rodkami produkcji i posiadaj ca na w asno niewolników. Niewolnictwo by o antagonistycznym sposobem gospodarowania. Mi dzy niewolnikami a ich w a cicielami istnia a g boka sprzeczno . Rybnicki Okr g W glowy. ci drudzy wyzyskiwali nieludzko tych pierwszych. zw aszcza rozszerzenie area u upraw. umo liwi y zwi kszenie produktu dodatkowego. kupcy. W ustroju niewolniczym istnia y te warstwy ludno ci nie b d ce niewolnikami i nie posiadaj ce niewolników (cz rolników. zast pi go ustrój feudalny. Charakteryzowa a si m. W miastach mieszka o zaledwie 30% ludno ci. Sposób gospodarowania cechowa wi c wyzysk niewolników przez ich w a cicieli. którzy. dop aty z bud etu pa stwa do nierentownej produkcji). W ten sposób ukszta towa y si dwie klasy spo eczne. nie stanowi ce g ównych klas spo ecznych. Post p w rozwoju tych si . oraz ludno niewolnicz . W ich zespole decyduj cy by czynnik rozwoju si wytwórczych. Nagromadzenie negatywnych zjawisk nast pi o w latach 1979-1982 i spowodowa o spadek produkcji przemys owej. rozwój hodowli zwierz t. centralnym planowaniem gospodarczym obejmuj cym ca okszta t ycia gospodarczego pa stwa. Ta druga by a w asno ci posiadaczy rodków produkcji. zmieniaj c prac w rolnictwie na prac w przemy le.Omów 3 elementy gospodarki socjalistycznej np. uprzywilejowan pozycj w asno ci pa stwowej (np. który zahamowa rozwój gospodarki na wiele lat. by y jednym z g ównych czynników upadku ustroju niewolniczego. sta ym niedoborem towarów i us ug. oraz klasa niewolników ² pracuj ca dla swoich w a cicieli. Rozwój przemys u spowodowa wzrost zapotrzebowania na pracowników. wytwarzaj c nadwy k dóbr dla swoich panów. wyzwole cy). mieli nawet prawo ich zabijania. wprowadzono stan wojenny. tj. np.g ównie wydobywczego. wyzysk cz owieka przez cz owieka.in. przybieraj ce z czasem masowe rozmiary. wzrost plonów. Po II wojnie wiatowej nast pi gwa towny rozwój przemys u . której najostrzejszym wyrazem by y zbrojne bunty niewolników.8% ogó u ludno ci (tzw. powi kszali liczb ludno ci miast. Feudalizm 5 . 61. W 2004 r. wska nik urbanizacji). W 1981 r. tj. Przyczyny i historia upadku niewolnictwa s z o one i wielorakie.

dochodzi o do buntów ch opskich. dla wcze niejszych dziejów rezerwuj c termin prehistoria. natomiast ekspansja europejska w kierunku zachodnim i po udniowym mia a przynie skutki dopiero w XVI wieku. W miar tego wzrostu feuda móg coraz wi ksz cz zagarnia dla siebie. e nie wymaga a stosowania tak drastycznych form przymusu jak w niewolnictwie. Najcz ciej w tym przypadku wymieniane s daty ok. czyli koniec panowania ostatniego cesarza zachodniorzymskiego Romulusa Augustulusa redniowiecze epoka w historii europejskiej. Realnymi wyznacznikami przej cia od epoki redniowiecznej do nowo ytnej s natomiast przemiany kulturowe. w którym cesarstwo zachodniorzymskie chyli o si ku upadkowi. a rzadziej kongres wiede ski 6 . by zainteresowany we wzro cie produkcji. 1492. 395 b d 476. Czasy nowo ytne Epoka w historii nast puj ca wed ug tradycyjnej periodyzacji po redniowieczu i poprzedzaj ca XIX wiek (jako epok ). Okres wieków rednich by uwa any przez humanistów za czasy ska enia kultury antycznej. Tradycyjnie za pocz tek staro ytno ci uznaje si powstanie cywilizacji opartej na przekazie pisemnym (czyli schy ek IV tysi clecia p. kiedy to Sumerowie zacz li stosowa pismo klinowe). Periodyzacja dziejów Staro ytno Dok adne ramy czasowe tego okresu nie s ci le okre lone. Zasi g geograficzny historii redniowiecza okre laj granice powsta ych na gruzach cesarstwa rzymskiego pa stw europejskich oraz obszary. Za umowne zako czenie epoki w historii powszechnej uznaje si najcz ciej wybuch rewolucji francuskiej. nie by o przeto ekonomicznych przes anek zmiany feudalnego sposobu gospodarowania. Za koniec epoki uwa a si upowszechnienie idei humanistycznych i rozpocz cie epoki renesansu.W feudalizmie bezpo redni producenci byli cz ciowo wolni. a nawet 1517. Pracowali na pa skich polach. polityczne. ideologiczne i w ograniczonym stopniu techniczne[1]. Za jej dat pocz tkow uznaje si najcz ciej upadek Konstantynopola. pa stwowe. Data ko cowa okresu zwykle wi zana jest z upadkiem b d powa nymi przemianami cesarstwa rzymskiego . e feuda przydziela poszczególnym rodzinom area gruntów do uprawy. Inna forma tego gospodarowania polega a na tym. przes anki te ukszta towa y si w miastach. przede wszystkim ziemi. Feudalizm by tak e antagonistycznym sposobem gospodarowania. Mi dzy klas feuda ów i klas poddanych (pa szczy nianych ch opów) istnia y antagonistyczne sprzeczno ci. a ponadto feudalny ch op. Ale nie one sta y si g ównym czynnikiem upadku feudalizmu.n. maj c zarazem wydzielone dzia ki ziemi. Post py rozwoju si wytwórczych w produkcji rolnej by y nik e.. Termin redniowiecze ± media aetas ± narodzi si w epoce renesansu. których uprawa dostarcza a Tm rodków do ycia. którzy stali si w a cicielami rodków produkcji. Granice czasowe redniowiecza nie s ci le ustalone. w przeciwie stwie do niewolnika. na które rozci gn y one swoje wp ywy kulturowe. obejmuj ca okres mi dzy staro ytno ci a renesansem. z którego rodziny te by y zobowi zane dostarczy okre lon ilo produktów b d tak e pieni dzy. 1450 roku oraz lata 1453. Zosta spopularyzowany dzi ki Kellerowi. a tym samym cywilizacji bizanty skiej (1453) lub odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba (1492). Ludzie pracuj cy na ziemi feuda a byli jego poddanymi i nie mogli tej ziemi opu ci . Pracowali na rzecz feuda ów. bunt Szeli). Obie te daty maj wy cznie charakter umowny . W okr gach b d krajach. Zwolennicy cis ej datacji ± w zale no ci od szko y ± za dok adne daty pocz tku redniowiecza podaj lata 378. gdzie wyzysk ch opów przez feuda ów stawa si nadmierny.najcz ciej wymienia si rok 476. Przewaga feudalnej formy zagarniania produktu dodatkowego polega a na tym. zbrojnych walk klasowych (bunty kozackie.e. Za pocz tek epoki przyjmuje si okres.upadek Bizancjum mia bardzo ograniczony wp yw na rozwój kultury europejskiej.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful