Podstawowa forma prawna prowadzenia działalności: - Podstawowa forma prawna – kategoria określająca status jednostki prowadzącej działalność - Forma

jest oznaczana: -przymiot posiadania lub nieposiadania osobowości prawne lub -poprzez przymiot posiadania zdolności do czynności prawnych Podstawowe formy prawne: - osoby prawne prowadzące działalność gospodarczą (spółka z o.o., spółka akcyjna, przedsiębiorstwo państwowe, spółdzielnia, inne spółki …) - jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (spółka jawna, spółka cywilna, spółka komandytowa…) - osoby fizyczne prowadzące działalność Gospodarczą Osoby prawne prowadzące działalność gospodarczą: - Typowymi osobami prawnymi są: › spółki kapitałowe (akcyjne, z o.o.), › spółdzielnie, › przedsiębiorstwa państwowe, › agencje rządowe (państwowe osoby prawne), › partie polityczne, › związki zawodowe, › związki pracodawców, › stowarzyszenia rejestrowe, › i inne. - Szczególnymi osobami prawnymi są: Skarb Państwa, gminy, powiaty, województwa samorządowe, kościoły i związki wyznaniowe zdolność prawna / zdolność do czynności prawnych / osobowość prawna Każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną, co oznacza, że może być podmiotem praw i obowiązków (np. może być właścicielem mieszkania (niezależnie od wieku)). Zdolność do czynności prawnych - tj. zdolność do samodzielnego kształtowania swojej sytuacji prawnej poprzez dokonywanie czynności prawnych (np. przez zawieranie umów). Pełną zdolność do czynności prawnych posiadają osoby pełnoletnie Osobowość prawna to pojęcie określające zdolność osób prawnych do bycia podmiotem praw i obowiązków oraz do dokonywania we własnym imieniu czynności prawnych. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. - w rejestrze REGON jest to osoba fizyczna będąca przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej i inna osoba fizyczna prowadząca działalność na własny rachunek w celu osiągnięcia zysku oraz osoba fizyczna prowadząca indywidualne gospodarstwo rolne Podział wg podstawowej formy prawnej: Osoby prawne podział wg szczególnej formy prawnej : Spółki akcyjne , spółki z ogr. odpow. , spółki inne Przedsiębiorstwa państwowe , państwowe jednostki organizacyjne, spółdzielnie fundacje, urzędy gmin Stowarzyszenia , fundusze, partie , kościoły ,organizacje społeczne, zw. zawodowe Urzędy marszałkowskie, starostwa, urzędy gmin, woj. Pow. I gm. Jednostki organizacji, fundusze, spółki partnerskie, spółki cywilne, spółki jawne, spółki komandytowe, spółki komand-akcuyjne, stowarzyszenia zwykłe, współnoty mieszkaniowe, oddz i przedstawicielstwa przds zagranicznych

Jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej

Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą

Najpopularniejsze szczególne formy prawne w budownictwie : - osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą - spółki prawa handlowego - spółki prawa cywilnego - spółdzielnie - przedsiębiorstwa państwowe - stowarzyszenia / organizacje społeczne Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą : - przedsiębiorstwa własności indywidualnej – jednoosobowe, jednego właściciela - zalety: - niezależność w podejmowaniu decyzji, - łatwość zakładania i prowadzenia przedsiębiorstwa (możliwość uproszczonej rachunkowości) - wady: - ryzyko gospodarcze obciąża tylko jedną osobę, - właściciel odpowiada za zobowiązania także majątkiem osobistym • rozłożenie ryzyka na większą ilość podmiotów  • zwiększone możliwości pozyskania kapitału  • ograniczenie odpowiedzialności właścicieli  utworzenie spółki w celu prowadzenia działalności gospodarczej Spółki - Spółka jest to rodzaj działalności gospodarczej osób fizycznych lub prawnych oparty na umowie lub statucie. - Rodzaje spółek – spółki możemy podzielić na spółki prawa cywilnego oraz prawa handlowego. Spółka prawa cywilnego Spółka cywilna -Spółka cywilna, która powstaje w drodze umowy, w myśl której wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego, przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. - Źródłem prawa dla spółki cywilnej jest Kodeks Cywilny. - zalety: - rozłożenie ryzyka gospodarczego i obowiązków na wspólników - rozłożenie ciężaru zgromadzenia wkładu kapitałowego na wspólników - wady: - spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej - wspólnicy odpowiadają majątkiem osobistym - konieczność uzgadniania decyzji pomiędzy wspólnikami - konieczność rozwiązania spółki w przypadku wycofania się lub śmierci jednego ze wspólników - forma zastrzeżona dla małych firm (zatrudnienie do 50 osób, suma aktywów do 2 mln obrót roczny do 4 mln €) Spółka jawna : - Spółka jawna nie posiada osobowości prawnej, ale posiada zdolność prawną - Zdolność prawna oznacza, że spółka może w swoim imieniu (a nie poszczególnych wspólników) nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać do sądu i być pozywaną. - Spółka jawna jest spółką osób - wspólnikiem _ w spółce mogą być osoby fizyczne, osoby prawne, inne handlowe spółki osobowe. - Spółka ponosi odpowiedzialność za własne zobowiązania i nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania wspólników. - Wspólnicy ponoszą solidarną i subsydiarną odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia, całym swoim majątkiem. - Solidarność zobowiązania oznacza, że każdy ze wspólników z innymi wspólnikami wespół ze spółką odpowiada za całość długu. - Subsydiarność oznacza, że wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika, w przypadku gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. - każdy wspólnik ma równy udział w zyskach i stratach bez względu na rodzaj i wartość wkładu - w razie śmierci, upadłości lub wypowiedzenia umowy przez jednego ze wspólników spółka może trwać dalej - spółka jawna jest z reguły większa niż spółka cywilna (kapitał zakładowy)

Spółka partnerska : - Spółka partnerska – spółka osobowa tworzona przez wspólników tylko w celu wykonywania wolnego zawodu (np. adwokat, aptekarz, architekt, lekarz, inżynier budownictwa) w spółce prowadzącej przedsiębiorstwo pod własną firmą. - spółka pozwala obniżyć koszty, podnosi wiarygodność i in. - każdy z partnerów musi mieć uprawnienia do wykonywania zawodu - jeden partner nie odpowiada za skutki wykonywania zawodu przez innego partnera lub pracowników najemnych - każdy partner może reprezentować spółkę na zewnątrz - Spółka partnerska – spółka osobowa tworzona przez wspólników tylko w celu wykonywania wolnego zawodu (np. adwokat, aptekarz, architekt, lekarz, inżynier budownictwa) w spółce prowadzącej przedsiębiorstwo pod własną firmą. - spółka pozwala obniżyć koszty, podnosi wiarygodność i in. - każdy z partnerów musi mieć uprawnienia do wykonywania zawodu - jeden partner nie odpowiada za skutki wykonywania zawodu przez innego partnera lub pracowników najemnych - każdy partner może reprezentować spółkę na zewnątrz Spółka komandytowa : - Spółka komandytowa – spółka osobowa mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki: - odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika (komandytariusza) jest ograniczona - co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz) - Wspólnikami mogą być osoby fizyczne, osoby prawne i inne podmioty mające zdolność prawną - Odpowiedzialność komandytariusza jest ograniczona do wysokości sumy komandytowej - Odpowiedzialność komplementariusza jest odpowiedzialnością osobistą, nieograniczoną, solidarną i subsydiarną - komandytariusz - ma ograniczone prawa - nie może reprezentować spółki na zewnątrz, - ma udział w zyskach proporcjonalny do wkładu - śmierć wspólnika nie powoduje rozwiązania spółki – spadkobiercy wskazują jedną osobę, która będzie ich reprezentować Spółka komandytowo-akcyjna: - Spółka komandytowo–akcyjna – spółka osobowa mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem. - Spółka komandytowo-akcyjna jest konstrukcją zawierającą w istocie elementy spółki jawnej i akcyjnej. - Odpowiedzialność komplementariusza jest odpowiedzialnością nieograniczoną, osobistą, solidarną i subsydiarną. -Komplementariuszem mogą być osoby prawne, spółki osobowe oraz osoby fizyczne. - Akcjonariusz nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki, ale ponosi ryzyko majątkowe związane z wnoszonymi do spółki wkładami. -Akcjonariuszem może być osoba prawna, handlowa spółka osobowa, osoba fizyczna. - kapitał zakładowy – min. 50 tys. zł

Spółki kapitałowe: -spółka akcyjna -spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Spółka akcyjna (minimalny kapitał zakładowy 100 000 zł) - Spółka akcyjna – spółka kapitałowa, będąca osobą prawną, która działa opierając się na kapitale zakładowym podzielonym na akcje. - Akcja poza tym, że jest udziałem (ułamkiem) w kapitale zakładowym, ogółem praw i obowiązków akcjonariusza, wynikającym z jego uczestnictwa w spółce, jest papierem wartościowym. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (minimalny kapitał zakładowy 5 000 zł) -Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – spółka handlowa o kapitałowym charakterze, mająca osobowość prawną, działająca w oparciu o kapitał zakładowy podzielony na udziały, ponosząca odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki. -Wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki, ale ponoszą ryzyko wniesionymi do spółki wkładami.

o przedsiębiorstwach państwowych lub odrębna ustawa nadająca konkretnemu przedsiębiorstwu państwowemu osobowość prawną. spółka partnerska. .Przedsiębiorstwo państwowe – samodzielny.kapitałowe: spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka akcyjna. . rozwiązywanie. . obejmujące swoją właściwością obszar województwa lub jego część. o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym. które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą … . której utworzenie. Prawo spółdzielcze oraz zarejestrowany statut. spółka komandytowa i spółka komandytowo-akcyjna. Narodowy Bank Polski lub banki państwowe). . .Spółki handlowe mają obowiązek _ uzyskania wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. . zaciągać zobowiązania.W odróżnieniu od spółki osobowej w spółce kapitałowej wspólnicy są wyłączeni z osobistej odpowiedzialności za zobowiązania spółki.1982 r. łączenie.Spółki prawa handlowego dzielą się na: -osobowe: spółka jawna.ms. Spółki: 1.gov. .Spółdzielnia – dobrowolne zrzeszenie nieograniczonej liczby osób.Spółdzielnia nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania jej do Krajowego Rejestru Sądowego. zwane dalej "sądami rejestrowymi" … http://krs.Spółki prawa handlowego : -Spółka handlowa – spółka.Podstawą prawną działania jest ustawa z dnia 16.Spółki prawa handlowego a)spółka osobowa -spółka jawna -spółka partnerska -spółka komandytowa -spółka komandytowo-akcyjna b)spółki kapitałowe -spółka akcyjna -spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Przedsiębiorstwa państwowe: .Podstawą prawną działania jest ustawa z dnia 25 września 1981 r.Spółki prawa cywilnego a)spółka cywilna 2. 2) rejestru stowarzyszeń … 3) rejestru dłużników niewypłacalnych. natomiast za ich reprezentowanie odpowiedzialne jest zgromadzenie wspólników.pl/. Spółdzielnia: . -Spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa. Zazwyczaj liczba uczestników w tego rodzaju spółkach jest niewielka. funkcjonowanie. . pozywać i być pozywaną. .W spółkach osobowych wspólnicy angażują zarówno swój majątek jak i osobistą pracę. samorządny i samofinansujący się przedsiębiorca posiadający osobowość prawną. tworzony przez organ założycielski (naczelne oraz centralne organy administracji państwowej. Rejestr składa się z: 1) rejestru przedsiębiorców. komisja rewizyjna).Podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym z dnia 20 sierpnia 1997 r. podział. przekształcenie reguluje Kodeks spółek handlowych.09. organizację. Rejestr prowadzą w systemie informatycznym Sądy gospodarcze). Spółki osobowe a spółki kapitałowe .Wspólnicy z reguły są odsunięci od bezpośredniego prowadzenia spraw spółki i kontroli jej działalności (do tego celu służy specjalny organ – rada nadzorcza. natomiast ryzyko znaczne – wspólnicy odpowiadają całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki.

wnioskiem o wpis do ewidencji działalności gospodarczej.miejsce składania wniosku . Rozpoczynanie działalność – osoba prawna . Dodatkowo warto w nazwie zawrzeć informację o profilu działalności. spółki wodne. . handlową.Nazwą firmy osoby fizycznej jest – zgodnie z art.: „BUDOWNICTWO – Jan Nowak” .Spółka: osobowa i kapitałowa jest osobą prawną. budowlaną i usługową oraz poszukiwanie. . U.Inne rodzaje spółek działających w budownictwie -Spółka inna – formy organizacyjne zrzeszające osoby fizyczne lub prawne. . spółki gruntowe. 2 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. prowadzonym przez sądy rejonowe właściwe ze względu na siedzibę tworzonej spółki.urząd miasta lub gminy. U. Prawo działalności gospodarczej (Dz. . Wpis do ewidencji działalności gospodarczej .Działalność w formie spółki osobowej albo kapitałowej . poz. towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych.złożenie w urzędzie skarbowym informacji o formie opodatkowania i podjęciu działalności objętej podatkiem od towarów i usług – VAT.od 31 marca 2009 r.zgłoszeniem identyfikacyjnym lub aktualizacyjnym.wnioskiem o wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON).in. Nr 101.Każda zmiana zakresu działania przeds.Polska Klasyfikacja Działalności (PKD 2007). 434 Kodeksu Cywilnego – jej imię i nazwisko. ułatwienia w rejestracji działalności gospodarczej. Podstawowe akty prawne: -Ustawa z 2 lipca 2004 r. którą prowadzi urząd miasta lub gminy. . Zalicza się tu m. należy rozumieć zarobkową działalność wytwórczą. .zgłoszeniem płatnika składek albo jego zmiany w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych albo zgłoszeniem oświadczenia o kontynuowaniu ubezpieczenia społecznego rolników KROK 4. poz.Pod pojęciem działalności gospodarczej zgodnie z art.zintegrowany wniosek o wpis do wszystkich rejestrów prowadzonych przez urzędy zaangażowane w proces rejestracji – „EDG-1” . formalności: . utworzone dla wykonywania określonej działalności.Rodzaje spółek osobowych: › Spółka jawna › Spółka partnerska › Spółka komandytowa › Spółka komandytowo-akcyjna . usystematyzowany zbiór rodzajów działalności gospodarczej.złożenie w ZUS odpowiednich druków w zakresie ubezpieczenia społecznego. . wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. . np. 1447) -Ustawa z 19 listopada 1999 r. w którym przedsiębiorca jest zameldowany EDG-1 jest równocześnie: .Zakres działalności .stat. a także działalność zawodową. rozpoznawanie i wydobywanie kopalin.Spółki te działają w oparciu o przepisy odrębnych ustaw.Przedsiębiorcy działający jednoosobowo oraz wspólnicy spółek cywilnych rejestrowani są w Ewidencji Działalności Gospodarczej. . pozostałe ew. Wybór nazwy i zakresu działalności . w którym dana osoba ma miejsce zamieszkania (wspólnicy spółki cywilnej wpisani mogą więc być w różnych ewidencjach). prowadzenia i rozliczenia działalności. .Rodzaje spółek kapitałowych: › Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością › Spółka akcyjna . Statystycznym. Przedsiębiorca wybiera formę prawną (wybór można w trakcie działalności zmienić) KROK 2.rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym.pl/klasyfikacje/pkd_07/pkd_07. 2010 Nr 220. które nadają im osobowość prawną. Uwarunkowania prawne działalności gospodarczej w dziedzinie budownictwa. 1178) Rozpoczynanie działalności: .PKD 2007: http://www. Prawo działalności gospodarczej: zasady rejestrowania.htm Rejestracja działalności gospodarczej : . KROK 1. . wymaga zgłoszenia w ewidencji działalności oraz w Urz.gov. Rozpoczynanie działalności – osoba fizyczna KROK 3.

. wspólników spółki › KRS-WM .Umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w formie aktu notarialnego .rozwojowe . w której należy podać imię i nazwisko albo firmę i siedzibę każdego wspólnika.europejskie zgrupowania interesów gospodarczych.Różnica pomiędzy spółkami handlowymi i cywilnymi .PYTANIA EGZAMINACYJNE : . › poświadczone urzędowo wzory podpisów osób uprawnionych do reprezentowania spółki (członków zarządu i prokurentów).Ustanowienie organu nadzoru (rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej) (jeżeli kapitał zakładowy >500 000 zł.spółki jawne. › dowód powołania poszczególnych członków organów spółki.pieniężną . 1. .Majątek może mieć postać: .spółki europejskie. . . . adres.inne wymagane dokumenty (oryginały lub odpisy poświadczone): › umowa spółki.Co to jest ewidencja działalności gospodarczej i kto ją prowadzi? .formularz KRS-W3 + załączniki: › KRS-WE . prawa autorskie . › oświadczenie wszystkich członków zarządu. inne .Różnice pomiędzy spółkami kapitałowymi i osobowymi .rzeczową . .przedsiębiorcy zagraniczni.niematerialną – licencja. . o.wniosek rejestrowy .spółki partnerskie.spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. . › listę wspólników.spółki akcyjne.Najliczniej występujące podmioty: › spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.Krajowy rejestr sądowy: .zarząd zgłasza spółkę do sądu rejestrowego właściwego względu na siedzibę spółki. że wkłady na kapitał zakładowy zostały wniesione. liczbę i wartość nominalną jego udziałów. .dot.spółki komandytowo-akcyjne.Co to jest KRS? . wartość nominalna jednego udziału nie może być niższa niż 50 zł) . . .główne oddziały zagranicznych zakładów ubezpieczeń Rejestr Przedsiębiorców KRS .towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych.opłata sądowa 1000zł + opłata za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym 500zł .Gdzie należy zgłosić rozpoczęcie działalności gospodarczej? .z danymi o przedmiocie działalności spółki › KRS-WK . liczba wspólników >25) .Wniesienie przez wspólników kapitału zakładowego (Kapitał zakładowy co najmniej 5 000 złotych.oddziały przedsiębiorców .przedsiębiorstwa państwowe. . .o osobach uprawnionych do reprezentowania podmiotu › +ew.Powołanie zarządu . Rozpoczynanie działalności – osoba prawna – spółka z o.jednostki badawczo. które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych.spółdzielnie. .Wpis do rejestru KRS .spółki komandytowe. › spółki akcyjne › spółdzielnie. .Majątek przedsiębiorstwa – kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej przeszłości nabyte w wyniku przeszłych zdarzeń.

oznacza koszty bezpośrednio związane z niezakończoną jeszcze budową. 3.zużywają się stopniowo zachowując przy tym swoją naturalną postać.wartości niematerialne i prawne Majątek trwały/aktywa trwałe: 1) rzeczowy majątek a) środki trwałe b) inwestycje rozpoczęte 2) finansowy majątek trwały a) akcje/udziały b) długoterminowe pożyczki c) papiery wartościowe 3) wartości niematerialne i prawne a) nabyte prawa b) koszty prac rozwojowych c) wartości niematerialne 1.INWESTYCJE ROZPOCZĘTE .DŁUGOTERMINOWE PAPIERY WARTOŚCIOWE – lokaty. wynalazków. których okres spłaty na dzień bilansowy jest dłuższy niż rok.rola w działalności przedsiębiorstwa . patentów wzorów itp. na jaką sporządzone jest sprawozdanie finansowe .fundusze obce (zobowiązania) – np.KOSZTY PRAC ROZWOJOWYCH – koszty związane z badaniami lub innymi sposobami uzyskiwania wiedzy. prawa do projektów.fundusze własne .NABYTE PROGRAMY KOMPUTEROWE – o przewidywalnym okresie użytkowania dłuższym niż 1 rok .kryteria zaliczenia składnika majątku do aktywów trwałych lub obrotowych: .finansowy majątek trwały . Finansowy środek trwały : . . . kredyt .wartość . kapitał akcyjny . prawa autorskie. montażem lub przekazaniem do używania nowego lub ulepszeniem już istniejącego środka trwałego.np.rodzaj majątku . materiały .rzeczowy majątek trwały .składniki majątku można podzielić na: . urządzenia techniczne i inne środki długotrwałego użytkowania (powyżej 1 roku).podział majątku ze względu na: . 2.NABYTE PRAWA MAJĄTKOWE – zalicza się do nich prawo użytkowania wieczystego gruntu.rodzaj kapitału (PASYWA): .okres użytkowania . środki transportu. określonych produktów lub technologii .WARTOŚCI NIEMATERIALNE I PRAWNE . . gotówka .nabyte prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania o okresie użytkowania dłuższym niż 1 rok .podstawowe cechy majątku trwałego: -długi okres użytkowania . Zalicza się do nich grunty. Rzeczowy majątek trwały przedsiębiorstwa: . budynki.majątek trwały (aktywa trwałe) np.UDZIELONE DŁUGOTERMINOWE POŻYCZKI – kwoty należne. których wynik może być wykorzystany do produkcji nowych lub ulepszonych.AKCJE. a niższą od niej wartością rynkową składników majątkowych danej jednostki.Wartości niematerialne i prawne można podzielić na grupy: .majątek obrotowy (aktywa obrotowe) np.znaczna wartość .rodzaje majątku trwałego: . których termin spłaty przypada co najmniej po upływie roku od daty.środki trwałe .WARTOŚĆ FIRMY – stanowi różnicę pomiędzy ceną nabycia określonej jednostki. nieruchomości.postać majątku (AKTYWA): .ŚRODKI TRWAŁE .inwestycje rozpoczęte . UDZIAŁY .majątek trwały i majątek obrotowy (aktywa trwałe i obrotowe) .

papiery wartościowe (udziały.Należności występują w momencie sprzedaży – zazwyczaj nie ma natychmiastowego dokonania zapłaty za towary lub usługi.Składniki m. patentów. odbiorców usług itp. którego składniki tracą swoją postać naturalną w stosunkowo krótkim czasie. . środki pieniężne (gotówka w kasie i na rachunku bankowym) 2. zapasy ▪ materiały . . . Cała ich wartość przechodzi na wytwarzane produkty .półfabrykaty obcej produkcji.czeki i weksle obce płatne w okresie dłuższym niż 3 mies.materiały podstawowe i pomocnicze .obligacje innych jednostek gospodarczych i obligacje państwowe .). majątkowe i pokrewne -prawa do wynalazków.przeznaczone do zużycia surowce . należności . produkcja / roboty w toku ▪ gotowe produkty 4. obiekty inż.udziały i akcje obcych przedsiębiorstw przeznaczone do odsprzedaży . obligacje) – krótkoterminowe .W skład majątku obrotowego wchodzą: 1.Majątek trwały/aktywa trwałe: -Wartości niematerialne i prawne -wartości niematerialne -wartość firmy -koszty prac rozwojowych -nabyte prawa -autorskie. od daty ich wystawienia . lokale.zużywają się całkowicie w procesie produkcyjnym. biorą bezpośredni udział w działalności gospodarczej przedsiębiorstwa . często tracą przy tym swoją postać naturalną.kwoty pieniężne należne jednostce od osób trzecich (nabywców.znajdują się w ciągłym ruchu i przechodząc przez kolejne fazy działalności przyjmują coraz inną postać .zakupione akcje i udziały własne do zbycia 3. znaków towarowych -Rzeczowe aktywa trwałe -środki trwałe -grunty -budynki.Majątek obrotowy jest to majątek. akcje.opakowania itp ▪ towary -rzeczowe składniki nabyte przez jednostkę w celu sprzedaży ▪ półprodukty.o. lądowej i wodnej -urządzenia techniczne i maszyny -środki transportu -inwestycje rozpoczęte -Finansowe aktywa trwałe -akcje/udziały -udzielone pożyczki długoterminowe -długoterminowe papiery wartościowe Majątek obrotowy : . .

stabilizacja.najczęstsza forma: umowa między bankiem a kredytobiorcą zobowiązująca do zwrotu kwoty kredytu wraz z odsetkami. zabezpieczenie ew.zobowiązania długoterminowe . kapitał akcyjny w spółkach akcyjnych SA. straty netto) . kapitał podstawowy II. od dnia bilansowego . kapitał zapasowy III.zobowiązania długoterminowe – zakup środków trwałych.Kapitał własny . kapitał wspólników w spółkach osobowych.Kapitał przedsiębiorstwa : Spojrzenie na sposób finansowania majątku przedsiębiorstwa = analiza kapitału firmy Zróżnicowanie kapitału przedsiębiorstwa ze względu na jego pochodzenie: . inwestycje ..kredyty i pożyczki podlegające zwrotowi w okresie dłuższym niż rok bilansowy . zobowiązania krótkoterminowe Kapitał własny : . fundusz założycielski w przedsiębiorstwach państwowych) . kapitał zakładowy w spółkach z o.Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania .Zobowiązania długoterminowe . kapitały rezerwowe V. zobowiązania długoterminowe III.kapitały podstawowe. pokrycie ew.kapitały uzupełniające .najczęstsza forma: .Kapitał obrotowy Kapitał obrotowy = kapitał stały –majątek trwały . zysk/strata z lat ubiegłych VI.rezerwy na zobowiązania . rezerwy na zobowiązania II. a także całość lub tę część pozostałych zobowiązań.kapitał zapasowy (obowiązkowy w SA. Kapitał (fundusz) własny I.o.zobowiązania tytułu dostaw. wpłat wspólników.zobowiązania z tytułu wynagrodzeń za pracę .zobowiązania krótkoterminowe . które stają się wymagalne w ciągu 12 mies. których termin wymagalności lub kwota nie są pewne . pierwotne (np.pozostałe kapitały rezerwowe (z zysku netto.kapitał z aktualizacji wyceny (+ lub -) .zobowiązania – wynikający z przeszłych zdarzeń obowiązek wykonania świadczeń o wiarygodnie określonej wartości. ryzyka Kapitał obcy : (zobowiązania) . kapitał z aktualizacji wyceny IV.Kapitał stały – kapitał zaangażowany w przedsiębiorstwo na dłuższy czas Kapitał stały = kapitał własny + zobowiązania długoterminowe .Zobowiązania krótkoterminowe – ogół zobowiązań z tytułu dostaw i usług. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania I. obniżenia kapitału podstawowego) – na inwestycje . robót i usług -zobowiązania z tytułu podatków. które spowodują wykorzystanie już posiadanych lub przyszłych aktywów jednostki . zysk/strata netto z roku bieżącego B. opłat i innych rozrachunków publiczno-prawnych . bank zwykle wymaga ustanowienia prawnego zabezpieczenia kredytu .Kapitał obcy A.rezerwy – zobowiązania.zobowiązania krótkoterminowe – finansowanie działalności bieżącej –majątku obrotowego Kapitał przedsiębiorstwa : .Definicje: .

materiały . które sprzedają za gotówkę mając jednocześnie odroczone terminy płatności u własnych dostawców – powstałe wolne środki pieniężne wykorzystywane wprost na budowę lub spłaty rat kredytu długoterminowego.kapitał stały – majątek trwały >0 Część środków obrotowych jest finansowana kapitałem długoterminowym.majątek trwały (aktywa trwałe) np. sumą części kapitału własnego i zobowiązań długoterminowych 3. Kapitał długoterminowy.np.fundusze własne .fundusze obce (zobowiązania) – np. stanowiący kapitał obrotowy może być: 1. kredyt Majątek przedsiębiorstwa a bilans: -Usystematyzowanie zestawienie wszystkich elementów majątku przedsiębiorstwa i źródeł ich pochodzenia. podział majątku ze względu na: . kapitał akcyjny .majątek obrotowy (aktywa obrotowe) np. nieruchomości.zestawienie majątku i źródeł jego pochodzenia sporządzane na określony dzień . sporządzone na określony dzień i w określonej formie. kapitał stały – majątek trwały =0 kapitał stały – majątek trwały <0 Ujemny kapitał obrotowy oznacza.krótka definicja: -bilans . że część majątku trwałego przedsiębiorstwa jest finansowana krótkoterminowymi zobowiązaniami.postać majątku (AKTYWA): . w pełni kapitałem własnym 2. tylko kapitałem obcym pochodzącym z kredytów i pożyczek Finansowanie kapitałem obcym jest korzystne gdy rentowność kapitału przekracza koszt kredytu. gotówka . nazywamy bilansem przedsiębiorstwa .rodzaj kapitału (PASYWA): . Sytuacja częsta w firmach handlowych.

cechy charakterystyczne dla budownictwa: .wstępna ocena rachunku zysków i strat (następny wykład) Analiza bilansu przedsiębiorstwa: .Ocena poziomu zadłużenia firmy Ocena struktury pasywów: .wyposażenie przedsiębiorstwa w kapitał własny kapitał własny / pasywa ogółem .zadł. dlatego suma wszystkich aktywów musi się równać sumie pasywów.analiza struktury kapitałowej (wskaźniki odnoszące się do pasywów) . krótkoterm.wstępna ocena bilansu .wysoki udział majątku trwałego (głównie rzeczowego) .udział majątku trwałego w aktywach ogółem majątek trwały / aktywa ogółem . Ocena struktury aktywów 2. duże max 1:1] (1 półrocze 2011 – 2:1) .Bilans: . .67) .udział zapasów w aktywach ogółem zapasy/ aktywa ogółem ./ pasywa ogółem . kwartalne lub miesięczne Analiza bilansu : wstępna ocena sytuacji finansowej finansowej przedsiębiorstwa Wstępna ocena podstawowych sprawozdań finansowych .Ocena struktury pasywów .wyposażenie przedsiębiorstwa w kapitał stały kapitał stały / pasywa ogółem .zadłużenie kapitału własnego zobowiązania/ kapitał własny .zasada równowagi bilansowej suma aktywów = suma pasywów czyli majątek = kapitał Każdy element majątku przedsiębiorstwa ma określone źródło finansowania./ pasywa ogółem Ocena zadłużenia : . Ocena majątku trwałego i obrotowego (analiza sprawności działania przedsiębiorstwa) Oceny struktury aktywów .45) .Etapy analizy bilansu przedsiębiorstwa: _ wstępna analiza bilansu _ wskaźnikowa analiza bilansu (rozwinięcie analizy wstępnej) Wstępna analiza bilansu : .udział majątku obrotowego w aktywach ogółem majątek obrotowy / aktywa ogółem .pożądane wartości wskaźników: .67] (średnio branża budowl.obciążenie kredytem krótkoterminowym kredyt krótkoterm./ pasywa ogółem .obciążenie zobowiązaniami długoterminowymi zob.56 – 0.zadł. długoterm. długoterminowe [0.5 – 1.udział należności w aktywach ogółem należności/ aktywa ogółem . np./ kapitał własny . 1 półrocze 2011 – 0. 1 półrocze 2011 – 0.wysoki udział zapasów (głównie roboty w toku) Analiza pasywów .zadłużenie długoterminowe zob. kapitału własnego [małe firmy max 3:1.struktura aktywów jest zależna od branży.obciążenie zobowiązaniami krótkoterminowymi zob. długoterm.udział rzeczowego majątku w aktywach ogółem rzeczowy majątek / aktywa ogółem .zadłużenie ogólne [0.analiza struktury kapitałowo-majątkowej Analiza aktywów : 1.zadania bilansu przedsiębiorstwa: _ dokument księgowy _ sprawozdanie finansowe sporządzane na koniec roku obrotowego uwaga: oprócz bilansu rocznego mogą być sporządzane bilanse lub ich wycinki na krótsze okresy.udział środków pieniężnych w aktywach ogółem środki pieniężne/ aktywa ogółem .analiza struktury majątkowej (wskaźniki odnoszące się do aktywów) .zadłużenie ogólne zobowiązania/ pasywa ogółem . czyli źródeł ich pochodzenia.0 ] (średnio branża bud.

podaj przykłady kapitału obcego długoterminowego i krótkoterminowego.Ocena struktury kapitałowo-majątkowej .co to są zobowiązania? należą do pasywów czy aktywów? .wymień przykładowe aktywa trwałe oraz majątku obrotowego.firma ma długoterminowy kredyt w wysokości 55 i kredyt obrotowy 10 oraz zobowiązania wobec dostawców na kwotę 15.wzrostu kapitału własnego .) . . środki pieniężne 5. należności od odbiorców 20. .co to są należności? należą do pasywów czy aktywów? .co oznacza zasada „równowagi bilansowej”? .zwiększenia wartości aktywów.kapitał obrotowy . przy czym udział kapitału własnego na poziomie 2/3 ) Ocena płynności . w formie: .Ocena struktury kapitałowo-majątkowej to ocena powiązań między aktywami i pasywami. Koszty C. Ekonomika przedsiębiorstw  rachunek zysków i strat rachunek przepływów pieniężnych zysk (lub strata) wynik finansowy działalności przedsiębiorstwa przychody pomniejszone o poniesione koszty A.Sprawozdanie finansowe (wyznacza należny podatek od zysku) -RZiS – zadania: .0) .0-1.Pokrycie majątku trwałego kapitałem stałym kapitał stały/ majątek trwały .Pokrycie majątku trwałego kapitałem własnym kapitał własny/ majątek trwały .analiza dynamiki / zmian w czasie – porównywanie wartości określonych pozycji bilansowych na przestrzeni lat .proste zadania na głównych elementach bilansu – wyznacz kapitał własny firmy.porównanie otrzymanych wartości wskaźników do przedziałów przyjętych dla poszczególnych wskaźników 2.ocena za pomocą wskaźników zadłużenia i płynności . . o wiarygodnie określonej wartości.Pytania do Egzaminu .jeśli majątek trwały jest w pełni pokryty przez kapitał stały. zapasy 10. Wynik Finansowy (C = A – B) Rachunek zysków i strat RZIS .albo zmniejszenia wartości zobowiązań. wówczas spełniona jest złota reguła bilansowania (wskaźnik ≈ 1. Przychody B.jeśli majątek trwały jest w pełni pokryty przez kapitał własny. krótkoter.lub zmniejszenia jego niedoboru w inny sposób niż wniesienie środków przez udziałowców lub właścicieli .zestawienie przychodów i kosztów jednostki gospodarczej .pożądane wartości wskaźników: -bieżąca płynność finansowa [1.Analiza bilansu: . które doprowadzą do: .analiza struktury majątku i kapitału .2 – 2. wówczas spełniona jest srebrna reguła bilansowa (wskaźnik ≥ 1.bieżąca płynność finansowa aktywa bieżące/ pasywa bieżące (czyli: aktywa obrotowe/zob.szybka płynność finansowa aktywa bieżące-zapasy/ pasywa bieżące (czyli: aktywa obrotowe-zapasy/zobowiązania krótkoterminowe lub środki pieniężne + należności/zobowiązania krótkoterminowe) .informacja o stopniu realizacji podstawowego celu działalności gospodarczej Podstawowe pojęcia w RZIS przychody i zyski – uprawdopodobnione powstanie w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych.Ocena płynności finansowej – zdolności do spłacania zobowiązań krótkoterminowych. .0] -szybka płynność finansowa [1. .0. jeśli aktywa trwałe wynoszą 100.3] Podsumowanie wstępnej analizy bilansu .

zmniejszenia wartości aktywów. finansowa = dz. operacyjna + dz. o wiarygodnie określonej wartości. które doprowadzą do: . dla której prowadzenia istnieje przedsiębiorstwo) . finansowa powodują występowanie przychodów i kosztów .Koszty = Zysk (strata) brutto ze sprzedaży . .dz.Podatek dochodowy = Zysk (strata) netto .zmniejszenia kapitału własnego . operacyjna i dz.dz. głównie bankami.albo zwiększenia wartości zobowiązań i rezerw.Koszty działalności operacyjnej = Zysk (strata) ze sprzedaży + Pozostałe przychody operacyjne . akcji.Koszty finansowe = Zysk (strata) z działalności gospodarczej +zyski nadzwyczajne .Pozostałe koszty operacyjne = Zysk (strata) z działalności operacyjnej + Przychody finansowe .straty nadzwyczajne = Zysk (strata) brutto .Koszty sprzedaży .działalność finansową (wynikającą ze stosunków z instytucjami finansowymi.RZiS dzieli działalność przedsiębiorstwa na: . jakie chce ono uzyskać .przychody – koszty = zysk (+) lub strata (-) Przychody: wartość sprzedaży dóbr.koszty i straty – uprawdopodobnione zmniejszenia w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych.lub zwiększenia jego niedoboru w inny sposób niż wycofanie środków przez udziałowców lub właścicieli . a także z posiadania własności ulokowanej poza przedsiębiorstwem w formie papierów wartościowych. udziałów) .Koszty ogólne zakupu = Zysk (strata) ze sprzedaży Wariant porównawczy Przychody ze sprzedaży .Wybór wariantu wynika ze sposobu prowadzenia ewidencji kosztów w przedsiębiorstwie Wariant Kalkulacyjny Przychody ze sprzedaży . gospodarcza . towarów i usług netto (bez VAT) przychód ze sprzedaży niepotrzebnego majątku trwałego odsetki od lokat długoterminowych przykład przychodu Koszty: wartość materiałów zużytych do produkcji koszty wyceny aktywów trwałych odsetki od kredytów przykład przychodu podstawowa działalność operacyjna pozostała działalność operacyjna działalność finansowa rodzaj działalności podstawowa działalność operacyjna pozostała działalność operacyjna działalność finansowa rodzaj działalności Warianty RZiS .działalność operacyjną (podstawowa działalność. w formie: .Istniejące prawo wyboru wariantu sporządzania rachunku zysków i strat (kalkulacyjny lub porównawczy) wynika z różnych potrzeb informacyjnych przedsiębiorstwa.

zyski i straty – pieniężne skutki zdarzeń losowych (np.Koszty ogólne zakupu = Zysk (strata) ze sprzedaży Wariant porównawczy .Przychody i koszty operacyjne . dotacje itp. PIT 18% i 32% . netto.Zysk brutto. 19%. np.wartość ujemna) III.Zyski i straty nadzwyczajne .Pozostałe koszty operacyjne = Zysk (strata) z działalności operacyjnej + Przychody finansowe . odsetki od udzielonych pożyczek .Koszty = Zysk (strata) brutto ze sprzedaży .Podatek dochodowy = Zysk (strata) netto Zysk ze sprzedaży wariant porównawczy A. 3. szkody.Koszty sprzedaży .zysk brutto – przed opodatkowaniem . Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki IV.Koszty finansowe = Zysk (strata) z działalności gospodarczej +zyski nadzwyczajne . Zużycie materiałów i energii . powódź). Amortyzacja II.Przychody ze sprzedaży .wartość dodatnia. koszty wydziałowe) .przychody ze sprzedaży papierów wartościowych. ze sprzedaży środków trwałych.koszty zarządu . straty poniesione na działalności inwestycyjnej. które nie mogą być wliczone do kosztów uzyskania przychodów.1. przychody z udziałów w spółkach.wartość nabycia sprzedanych papierów wartościowych .zysk netto = zysk _ brutto – podatek Wariant Kalkulacyjny Przychody netto ze sprzedaży . dywidendy. 5.podatek dochodowy – CIT. Koszty działalności operacyjnej I. Przychody netto ze sprzedaży produktów II. płace bezpośrednie. podatek .przychody ze sprzedaży produktów (usług). Zmiana stanu produktów (zwiększenie . iloczyn ilości sprzedanych produktów i ceny.koszty odpowiadające przychodom ze sprzedaży: . Przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów B.odsetki od obligacji przychody – koszty = wynik na dz.Pozostałe przychody i koszty operacyjne . Finansowej 4. zbędnych zapasów.Przychody i koszty finansowe . niedobory.techniczny koszt wytworzenia (materiały. :dochody z czynszów.Koszty działalności operacyjnej = Zysk (strata) ze sprzedaży + Pozostałe przychody operacyjne . najistotniejsze . zmniejszenie . po uwzględnieniu kosztów usuwania szkód i przyznanych odszkodowań oraz wynikające z działalności koszty.koszty operacji finansowych: .straty nadzwyczajne = Zysk (strata) brutto .przychody i koszty pośrednio związane z działalnością operacyjną jednostki.koszty sprzedaży przychody – koszty = wynik na sprzedaży 2.odsetki i prowizje od kredytów i pożyczek . Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi I.

Wynagrodzenia VI. środków trwałych sprzedaż netto/aktywa obrotowe sprzedaż netto/aktywa ogółem Rachunek przepływów pieniężnych Cash flow .W rachunku przepływów pieniężnych transakcja ta pojawi się dopiero w chwili dokonania płatności przez odbiorcę. Jakie czynniki kształtują przychody i jaka jest ich wysokość? np. które składowe dominowały. majątku? 8.B) (B i C koszty ujęte wg rodzajów) Wstępna analiza Rachunku zysków i strat . takie jak: wynik na sprzedaży.Rachunek przepływów pieniężnych pokazuje wpływy i wydatki w przedsiębiorstwie w momencie ich wystąpienia Rachunek przepływów pieniężnych a RZiS . Jaką wartość w analizowanym przedziale czasu przyjęły koszty finansowe. w tym: . (ROE)) rentowność kapitału stałego Wskaźniki aktywności produktywność środków trwałych produktywność środków obrotowych rotacja majątku zysk brutto/sprzedaż netto zysk netto/sprzedaż netto zysk netto / aktywa ogółem zysk netto / kapitał własny zysk netto / kapitał stały sprzedaż netto/wart. Jakie czynniki kształtują koszty i jaka jest ich relacja do przychodów? – np. zaangażowanego kapitału. zysk/strata brutto? 7. Zysk (strata) ze sprzedaży (A . . wynik finansowy i in. że odbiorca za produkt zapłacił.Podobnie z kosztami – w rachunku zysków i strat. Jak w badanym okresie kształtuje się wynik finansowy netto i poszczególne wielkości ekonomiczne mające wpływ na jego ostateczną wartość. (ROS)) rentowność majątku wskaźnik rentowności majątku (stopa zwrotu z majątku (ROA)) rentowność finansowa rentowność kapitału własnego (stopa zwrotu z kapitału wł.Rachunek przepływów pieniężnych koszt pojawia się w momencie poniesienia wydatku. wynik na działalności gospodarczej. Usługi obce IV. Podatki i opłaty.ustalenie i ocena zmian w wielkościach: przychody ze sprzedaży. Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia VII. zmiany stanu -30% 2. Jak w badanym okresie kształtowały się koszty operacyjne. Wartość sprzedanych towarów i materiałów C. . koszty. Jaka jest produktywność/aktywność działalności. a które wzrosły w badanym okresie? 5.podatek akcyzowy V. majątku? Wskaźnik rentowności rentowność sprzedaży rentowność sprzedaży brutto rentowność sprzedaży netto (stopa zwrotu z kapitału wł. a jaką przychody finansowe. które się zmniejszyły. przychody ze sprzedaży 90%. Pozostałe koszty rodzajowe VIII. .badanie relacji pomiędzy wybranymi pozycjami rachunku Jakie informacje można odczytać z rachunku 1. w kolejnych latach . a kosztami operacyjnymi? – np.III. co nie oznacza. zaangażowanego kapitału. wynik na działalności operacyjnej. amortyzacja 8% kosztów i 60% przychodów. Jaka jest rentowność/zyskowność działalności. wynagrodzenia 4% kosztów 3. Jaka jest relacja w analizowanym przedziale czasu pomiędzy przychodami ogółem. co na to wpłynęło? – wzrost kosztów finansowych spowodowany obsługą nowego kredytu 6. sprzedaż majątku trwałego 10%. wydatek poniesiony na wytworzenie danego produktu pojawi się jako koszt dopiero w chwili jego sprzedaży. . 65% przychodów ogółem 4. usługi obce 80% kosztów i 60% przychodów.Występujący w rachunku zysków i strat przychód ze sprzedaży mówi o wydaniu produktu odbiorcy wraz z fakturą.

w szczególności: .Obie metody odnoszą się wyłącznie do działalności operacyjnej. . .Bez względu na rodzaj zastosowanej metody. . jak również saldo końcowe środków pieniężnych. a następnie zagregowane do kwoty przepływów pieniężnych netto z działalności operacyjnej Metoda pośrednia : .Wybór metody ujmowania przepływu środków pieniężnych w działalności operacyjnej oznacza. pozostają takie same bez względu na rodzaj zastosowanej metody .Kwoty wyżej wymienionych wpływów i wydatków są wykazane jako odrębne pozycje.płatności z tytułu dostaw. że w tejże działalności można alternatywnie: . zmiany stanu) oraz o wyniki z działalności pozaoperacyjnej Komentarz do metod: .wpływów od odbiorców.ujmować wynik RZiS oraz jego korekty (metoda pośrednia). ostateczna wartość przepływów pieniężnych netto z działalności operacyjnej pozostaje taka sama. . inne są jednak informacje wykazywane przy użyciu każdej z nich. amortyzację. . Struktura rachunku przepływów pieniężnych Działalność operacyjna Metoda bezpośrednia Metoda pośrednia Wpływy Wydatki Wynik finansowy netto (z RZiS) Korekty Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej Działalność inwestycyjna Wpływy Wydatki Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej Działalność finansowa Wpływy Wydatki Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej Razem przepływy pieniężne netto Metoda bezpośrednia: .polega na wykazywaniu w ramach działalności operacyjnej podstawowych tytułów wpływów i wydatków. pozostałe pozycje sprawozdania.Powiązanie rachunku przepływów z innymi elementami sprawozdania finansowego Metody sporządzania RPP .za punkt wyjścia w ustalaniu wielkości przepływów pieniężnych netto z działalności operacyjnej przyjmuje wynik finansowy netto.wykazywać poszczególne tytuły wpływów i wydatków (metoda bezpośrednia).Metoda bezpośrednia . .Metoda pośrednia .Wartość wyniku koryguje się następnie o pozycje najczęściej nie powodujące zmian w gotówce lub jej ekwiwalentach (np.wynagrodzenia i ich pochodne.

. innych podatków i opłat o charakterze publicznoprawnym. . w ramach tego samego elementu sprawozdania finansowego.działalność operacyjna . materiały. . . środków trwałych w budowie.wydatki z tytułu podatku dochodowego. . wartości niematerialnych i prawnych.podstawowy rodzaj działalności jednostki oraz inne rodzaje działalności. Działalność Inwestycyjna . otrzymane dywidendy.działalność finansowa -pozyskiwanie lub utratę źródeł finansowania (zmiany w rozmiarach i relacjach kapitału (funduszu) własnego i obcego w jednostce) oraz wszystkie z nimi związane pieniężne koszty i korzyści.Wpływy i wydatki są grupowane jako wynikające z działalności: operacyjnej. wartości niematerialnych i prawnych. jak też aktywów finansowych. problemach ze ściąganiem należności czy utrzymywaniem nadmiernych zapasów. które mogą zostać wykorzystane na działalność inwestycyjną i spłatę zobowiązań. natomiast ujemne wiążą się z wysokimi wydatkami inwestycyjnymi. otrzymane odsetki od lokat. np.Dodani wynik z działalności operacyjnej świadczy.wpływy i wydatki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. nie zaliczone do działalności inwestycyjnej (lokacyjnej) lub finansowej. środków trwałych w budowie. Wynik z działalności inwestycyjnej . . że jednostka generuje aktywa pieniężne w ramach prowadzonej działalności operacyjnej. . .dostarcza informacji użytecznych przy określaniu przyszłych wpływów i wydatków działalności operacyjnej (dane niedostępne w metodzie pośredniej). .łatwość weryfikowania w obiektywny sposób pozycji i kwot wpływów i wydatków. lub wpływy z ich zwrotu. o tym.Zalety metody bezpośredniej: . inwestycji w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne. opłat i innych przychodów operacyjnych.wydatki z tytułu zaliczek dotyczących działalności inwestycyjnej oraz wpływy ze zwrotu tych zaliczek.wpływy i wydatki z tytułu kontraktów zawieranych w celu nabycia i odsprzedaży. których jednostka nie mogła pokryć wpływami z tej działalności. Działalność operacyjna .wpływy z tytułu honorariów. . . . praw autorskich. . surowce. . jak też aktywów finansowych.wpływy ze sprzedaży środków trwałych. energię i wyświadczone usługi służące realizacji działalności operacyjnej jednostki.dostępność informacji o relacji zachodzącej między wynikiem finansowym netto a przepływami pieniężnymi netto z działalności operacyjnej. Zalety metody pośredniej: .wydatki i wpływy z tytułu pieniężnych kosztów i korzyści dot. inwestycyjnej. Wynik z działalności operacyjnej . . inwestycji w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne.i długoterminowych pożyczek udzielonych innym jednostkom.Ujemne przepływy pieniężne informują o niskiej rentowności sprzedaży.wpływy ze sprzedaży produktów. .wydatki z tytułu zapłaty za dostarczone towary.wydatki i wpływy z tytułu pochodnych instrumentów finansowych.wydatki i wpływy z tytułu udzielenia i zwrotu krótko. . . jeżeli są one elementem działalności operacyjnej jednostki. . finansowej Definicje działalności: .Dodatnie przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej oznaczające nadwyżkę wpływów inwestycyjnych.wydatki na wynagrodzenia pracowników oraz inne świadczenia na ich rzecz. wymienionych wcześniej składników działalności inwestycyjnej.wydatki z tytułu zakupu składników środków trwałych. towarów i materiałów.możliwość sporządzenia rachunku przepływów pieniężnych bez większej rozbudowy ewidencji księgowej Rachunek przepływów pieniężnych .prezentacja struktury wpływów i wydatków z działalności operacyjnej.powiązania pozycji rachunku przepływów pieniężnych z pozycjami bilansu oraz rachunku zysków i strat.działalność inwestycyjna (lokacyjna) -nabywanie lub zbywanie składników aktywów trwałych i krótkoterminowych aktywów finansowych oraz wszystkie z nimi związane pieniężne koszty i korzyści.

i krótkoterminowych dłużnych instrumentów finansowych Wynik z działalności finansowej -Dodatnie przepływy świadczą o pozyskiwaniu nowych źródeł finansowania działalności.wpływy z wydania udziałów (akcji) i innych instrumentów kapitałowych oraz dopłat do kapitału. Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz inne świadczenia 4. Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych 3.zapłacone odsetki. Korekty 1.zbycie aktywów finansowych. Z aktywów finansowych.4. Wydatki .4.zaciągnięcie i spłatę kredytów i pożyczek (łącznie ze zrealizowanymi różnicami kursowymi). Na aktywa finansowe.spłata udzielonych pożyczek długoterminowych . Dostawy i usługi 2. Zmiana stanu rezerw 6. . Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (I-II) . 10.1. Wynagrodzenia netto 3. Wpływy 1.dywidendy i udziały w zyskach . Wpływy 1. . Zmiana stanu zapasów 7.2.Działalność finansowa . PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ . Inne wpływy inwestycyjne . Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej 5. . Zmiana stanu rozliczeń międzyokresow. prowizje bankowe i inne pieniężne koszty (lub korzyści) związane bezpośrednio z pozyskaniem kapitału .2.nabycie aktywów finansowych . Inwestycje w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne . .wpływy z emisji długo. Struktura rachunku przepływów pieniężnych Działalność operacyjna Metoda bezpośrednia Metoda pośrednia I. w tym z lat poprzednich. Zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych .płatności na rzecz właścicieli akcji lub udziałów jednostki z tytułu ich wykupu i zwrot dopłat do kapitału. Nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych .wydatki poniesione przez korzystającego na spłatę zobowiązań z tytułu umów leasingu finansowego. Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy) 4.I. .wydatki z tytułu podziału zysku. Zmiana stanu zobowiązań krótkotermin.. w tym: a) w jednostkach powiązanych b) w pozostałych jednostkach . Inne wydatki operacyjne I.z wyjątkiem pożyczek i kredytów 9. Inne korekty Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej B.inne wpływy z aktywów finansowych .odsetki . Wydatki 1. . Inne wydatki inwestycyjne III.udzielone pożyczki długoterminowe . Zysk (strata) netto (z RZIS) II. Zbycie inwestycji w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne . natomiast ujemne o ich odpływie. Podatki i opłaty o charakterze publicznoprawnym 5.3. w tym: a) w jednostkach powiązanych b) w pozostałych jednostkach .3. Amortyzacja 2.II. Inne wpływy z działalności operacyjnej II. Sprzedaż 2. Zmiana stanu należności 8.

Nabycie udziałów (akcji) własnych . Odsetki . -ustalanie ich wewnętrznych i zewnętrznych powiązań. -ustalanie wielkości i przyczyn odchyleń stanów rzeczywistych od postulowanych. okres spłaty ..mln zł – jak operacje zaciągnięcia kredytu i zakupu hali zostaną ujęte w rachunku zysków i strat/ rachunku przepływów pieniężnych Analiza . . wydatki z tytułu podziału zysku ...5. 3.6. Inne... Podaj przykład wpływu/wydatku (w Rachunku przepływów pieniężnych) z działalności operacyjnej/inwestycyjnej/finansowej 4. Z tytułu innych zobowiązań finansowych ..7..2. Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu finansowego . Firma zakupiła w styczniu samochód ciężarowy za gotówkę (cena .4.9. Podaj przykład przychodu/kosztu (w Rachunku zysków i strat) z działalności operacyjnej/pozostałej operacyjnej/finansowej 2. Emisja dłużnych papierów wartościowych ..2. szczególnie zależności przyczynowo-skutkowych.8.Analiza przepływów pieniężnych przeprowadzana jest w celu oceny płynności przedsiębiorstwa w bieżącym okresie. Kredyty i pożyczki .Analiza prognozowanych przepływów umożliwia orientację o przewidywanych nadwyżkach środków pieniężnych na przyszłość. Analiza działalności przedsiębiorstwa : .. zmierzających do ekonomicznie racjonalnego ukształtowania stanu zjawisk i przebiegu procesów.Utrzymanie dodatniego salda przepływów pieniężnych jest ważnym wskaźnikiem informującym o sytuacji firmy. Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli . . lat) na zakup hali magazynowej w wys.. Analiza Ekonomiczna przedsiębiorstwa Analiza ekonomiczna: -analiza struktury zjawisk i procesów występujących w działalności gospodarczej przedsiębiorstwa. Inne wydatki finansowe III.3.. -projektowanie działań korekcyjnych. Firma zaciągnęła kredyt długoterminowy inwestycyjny (oprocentowanie . Wykup dłużnych papierów wartościowych . Wpływy . Spłaty kredytów i pożyczek .Utrata płynności finansowej wiąże się z zagrożeniem upadłością firmy. .4.to metoda poznania obiektów i zjawisk złożonych poprzez ich podział na elementy proste i zbadanie powiązań między tymi elementami. tys. Wydatki . Zadanie typu: oblicz rentowność sprzedaży/ rentowność majątku/ rentowność kapitału własnego i stałego 3..EGZAMIN: 1.%.C. . niż wypłaty na rzecz właścicieli. Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (I-II) Analiza rachunku przepływów pieniężnych . zł) – jak zostanie ujęty zakup w bilansie na koniec roku/ rachunku zysków i strat/ rachunku przepływów pieniężnych 5. ewentualnie o zagrażającym niedoborze środków pieniężnych. Wpływy netto z wydania udziałów (emisji akcji) i innych instrumentów kapitałowych oraz dopłat do kapitału .1. PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ I. Inne wpływy finansowe II.3.1..

analiza gospodarki materiałowej itp.Otoczenie prawne i polityczne – zmiany legislacyjne.Analiza problemowa (dot. ekspertyzy . bilans. przyszłych okresów Rodzaje analiz ekonomicznych: Przeznaczenie analiz: Analiza zewnętrzna – sprawozdanie roczne. kooperantów.) . analiza dochodów ze sprzedaży.Otoczenie ekonomiczne – stopa wzrostu gospodarczego. ogólna ocena działalności zwykle oparta na podstawowych wskaźnikach. inwestorów. zwykle ex post .Analiza decyzyjna – badania wycinkowe.przepisy prawne ANALIZA MAKRO-OTOCZENIA . kursy walutowe.bezpośrednie badania rynku – ankieta. oparta na szerokim zakresie informacji i wskaźników. . obejmujące analizę zjawisk od rozpoczęcia do zakończenia działań spowodowanych badaną decyzją Szczegółowość opracowania: Analiza ogólna – całokształt działalności przedsiębiorstwa.Analiza prospektywna ex ante – ustalenie i ocena różnych wariantów przed podjęciem decyzji. banków. Podstawowa funkcja – informacja nt. umożliwia uchwycenie zależności przyczynowo-skutkowych między badanymi zjawiskami Źródła informacji . jakość zaplecza naukowobadawczego .Analiza otoczenia przedsiębiorstwa Ocena warunków społecznych i prawnych Analiza rynku Analiza ekonomiczna Analiza finansowa Analiza techniczno-ekonomiczna Analiza konkurencji Synteza wyników analiz i przygotowanie decyzji dot. zwykle sporządzana przez odpowiednie własne komórki. ale także analiza przedsiębiorstwa.dane statystyczne . głównie analizę wyników finansowych w aspekcie efektywności gospodarowania. otoczenia. w sposób szczegółowy. wielkość zamówień publicznych itp . krótko.Analiza bieżąca (operatywna) – ocena przebiegu podjętych działań i reakcja na ew.raporty. inflacja. starzenie się społeczeństwa . rachunek zysków i strat) Analiza wewnętrzna – głównie dla właściciela/kierownictwa przedsiębiorstwa. Stanowi podstawę decyzji gospodarczych Czas którego dotyczy analiza: Analiza retrospektywna ex post – badanie przeszłości. przeznaczone dla akcjonariuszy. problemów gospodarczych) – analiza wydajności pracy. dotacje i granty. opracowania. związki zawodowe. zamożność społeczeństwa. stosunki z państwami . kosztów własnych. rentowności.Otoczenie społeczne – moda.Otoczenie demograficzne – obecna struktura demograficzna społeczeństwa oraz trendy. ochrona środowiska .lub długookresowa. negatywne skutki czy też zakłócenia (np. brak badań wzajemnych zależności występujących pomiędzy zjawiskami gospodarczymi . obrotowości aktywów .in. ocena działalności gospodarczej i stanu ekonomicznego z punktu widzenia powiązań i zależności między zjawiskami gospodarczymi . udziałowców. restrykcje i sankcje międzynarodowe. rozwoju i pozycji przedsiębiorstwa w minionym roku (m.Analiza szczegółowa – badania określonego odcinka działalności lub określonego problemu.Otoczenie technologiczne – szybkość zmian technologii (upadek/powstanie gałęzi przemysłu). głównie ocena efektywności inwestycji. Może być analizą expost jak i ex ante. konkurencja itd. czyli o zewnętrznych warunkach Funkcjonowania przedsiębiorstwa . wywiad… . na rynku walut. marketingu Zastosowane metody badawcze: Analiza funkcjonalna (odcinkowa) – analiza oddzielnych zjawisk – np.Analiza dziedzinowa (obejmująca wybrane dziedziny działalności gospodarczej) – analiza produkcji. . zawiera analizę sprawozdań finansowych. dostawców. analiza kosztów własnych.Materiały zewnętrzne – informują o otoczeniu. licencje. prasy. stanowi punkt wyjścia dla zamierzeń bieżących i przyszłościowych .Materiały wewnętrzne – zawierają informacje pochodzące z wewnątrz przedsiębiorstwa . analiza gospodarowania czynnikiem ludzkim.Analiza kompleksowa – całościowe spojrzenie na działalność gospodarczą. a także klientów.Otoczenie międzynarodowe – poziom rozwoju przemysłu w różnych krajach (rynki zbytu lub zagrożenie konkurencją). stopy procentowe (koszt kredytu konsumpcyjnego i inwestycyjnego). podatki itp. bezrobocie.

Przewidzenie przyszłych zdarzeń stanowiących zagrożenie dla przedsiębiorstwa na podstawie znajomości relacji historycznych . Porównanie przekrojowe – do wartości innych jednostek Rodzaje porównań Wewnętrzne Porównanie w czasie Porównanie z wielkościami postulowanymi. kosztów) Analiza techniczno-ekonomiczna analiza produkcji analiza zatrudnienia. wydajności analiza środków trwałych analiza gospodarki materiałowej analiza postępu technicznego ANALIZA FINANSOWA . które są wyrażone w jednostkach pieniężnych . które wpływają na przedsiębiorstwo i/lub na które przedsiębiorstwo może wpływać . Porównanie w czasie – podstawą odniesienia są dane z poprzednich okresów 2. płac.Przedmiotem analizy finansowej są wielkości ekonomiczne. Porównanie z wartościami wzorcowymi – mogą to być wartości standardowe normatywne.analiza sektora pozwala ocenić obecną i przyszłą atrakcyjność sektora i związane z nim ryzyko Analiza ekonomiczna Analiza finansowa wstępna analiza bilansu analiza rachunku zysków i strat analiza przepływów pieniężnych analiza kondycji finansowej przedsiębiorstwa czynnikowa analiza wyniku finansowego (przychodów.Analiza finansowa jest najważniejszym narzędziem oceny działalności jednostek gospodarczych .Porównanie wyników przedsiębiorstwa z własnymi wynikami historycznymi oraz wynikami firm konkurencyjnych (w branży) w celach optymalizacyjnych KLASYFIKACJA ANALIZY FINANSOWEJ 1. zaplanowanymi zewnętrzne Porównanie z wielkościami różnych zakładów z branży Porównanie z wielkościami średnio-branżowymii porównanie z wielkościami z różnych branż porównanie z wielkościami standardowymi w gospodarce .otoczenie konkurencyjne określa warunki funkcjonowania i rozwoju przedsiębiorstwa w danym sektorze i na danym rynku geograficznym . podmiotów oraz warunków.ANALIZA OTOCZENIA KONKURENCYJNEGO . planowane 3. charakteryzujące działalność jednostki gospodarczej.otoczenie konkurencyjne (sektorowe) – ogół instytucji.zadania: .

jakie zmiany poziomu zjawiska występują w kolejnych okresach it=xt/xt-1 *100 PRZYROST ABSOLUTNY .zadłużenie ogólne zobowiązania/ pasywa ogółem . .zadłużenie kapitału własnego [małe firmy max 3:1. długoterm.zadłużenie kapitału własnego zobowiązania/ kapitał własny .Najczęściej wyrażane są w procentach.Przyrosty absolutne są wartościami mianowanymi.2.pożądane wartości wskaźników: . uk .szybka płynność finansowa [1.2.Przyrost absolutny łańcuchowy (o zmiennej podstawie xt): Δx1t = xt –xt-1.bieżąca płynność finansowa [1. Informują o ile jednostek zmniejszył się lub zwiększył poziom zjawiska w okresie badanych w stosunku do okresu z roku poprzedniego .Stosunek przyrostu absolutnego do poziomu zjawiska w okresie przyjętym za podstawę porównań. . duże max 1:1] .zadłużenie długoterminowe [0.przyrost względny -analiza wskaźnikowa: rentowności.pożądane wartości wskaźników: .0] .Jeden z ważniejszych elementów w analizie finansowej Ma na celu ustalić kierunek.3] ZADŁUŻENIE .0-1.jednopodstawowe: Stała podstawa odniesienia – zwykle rok zerowy . tempo i intensywność zmian w czasie zjawisk finansowych Mierniki dynamiki pokazują zmiany poziomu wyróżnionego zjawiska w różnych okresach w stosunku do poziomu tego samego zjawiska z okresu przyjętego za podstawę.5 – 1.7] . jakie zmiany zjawiska nastąpiły w kolejnych okresach w stosunku do okresu uznanego za podstawowy i1t=xt/x1 *100 2.Informują.Informują.6 – 0. t = 1.n .Ocena płynności finansowej – zdolności do spłacania zobowiązań krótkoterminowych. Podstawowym narzędziem badawczym jest wskaźnik struktury. Określa się je wtedy mianem tempa zmian.wskaźnik struktury k-tego składnika ANALIZA DYNAMIKI .0] .Tempo zmian jednopodstawowe (o stałej podstawie x1) w1t=(xt-x1)/x1 *100 Tempo zmian łańcuchowe (o zmiennej podstawie xt) wt=(xt-xt-1)/xt-1 *100 PŁYNNOŚĆ FINANSOWA . czyli wyrażonymi w tych samych jednostkach miary.NARZĘDZIA ANALIZY FINANSOWEJ . płynności finansowej. WSKAŹNIK STRUKTURY uk= Xk / X ..analiza struktury: wskaźnik struktury -analiza dynamiki: mierniki dynamiki jednopodstawowe mierniki dynamiki łańcuchowe : przyrost absolutny . . Wskaźniki dynamiki: 1.zadłużenie ogólne [0.n PRZYROST WZGLĘDNY . sprawności działania przedsiębiorstwa. t = 1.zadłużenie długoterminowe zob.Za podstawę odniesienia dla wartości zjawiska z bieżącego okresu przyjmuje się poziom zjawiska z okresu poprzedniego . co badane zjawisko.bieżąca płynność finansowa aktywa bieżące/ pasywa bieżące . zadłużenia ANALIZA STRUKTURY Dostarcza informacji o prawidłowościach proporcji pomiędzy poszczególnymi wielkościami..szybka płynność finansowa aktywa bieżące-zapasy/ pasywa bieżące // gotówka+należności/ pasywa bieżące .2 – 2.łańcuchowe: Zmienna..Różnica pomiędzy wartością zjawiska w okresie badanym a wartością zjawiska w okresie podstawowym .Przyrost absolutny jednopodstawowy (o stałej podstawie x1): Δx1t = xt –x1./ kapitał własny .. ruchoma podstawa odniesienia .

wykorzystanie zdolności produkcyjnych i kierunki zmian kosztów odpowiadają zmianom kosztów u konkurencji? . (ROE)) zysk brutto/przychody ze sprzedaży zysk netto/przychody ze sprzedaży zysk netto / aktywa ogółem zysk netto / kapitał własny Analiza czynników kształtujących wynik finansowy przedsiębiorstwa -analiza przychodów ze sprzedaży wyrobów i usług .próg rentowności i jego przydatność w praktyce Analiza przychodów ze sprzedaży wyrobów i usług .analiza kosztów własnych .ocena wyniku finansowego przedsiębiorstwa . jakości i struktury asortymentowej produkcji .jak zmieniają się koszty na każdy ważniejszy wyrób. poczynając od wytworzenia do dostarczenia do odbiorcy.ocena polityki marketingowej .odpowiada na pytania: .Sprawność działania RENTOWNOŚĆ rentowność sprzedaży rentowność sprzedaży brutto rentowność sprzedaży netto (stopa zwrotu ze sprzedaży (ROS)) rentowność majątku wskaźnik rentowności majątku (stopa zwrotu z majątku (ROA)) rentowność finansowa rentowność kapitału własnego (stopa zwrotu z kapitału wł.ocena warunków sprzedaży i skutków ekonomicznych ich zmian Analiza kosztów własnych .analiza ilości.jak zmieniają się koszty wraz ze zmianą rozmiarów produkcji? .analiza odbiorców .w jakim stopniu obecna struktura kosztów. włączając obsługę gwarancyjną? .

koszty zmienne są proporcjonalne do produkcji (sprzedaży) . w którym zrealizowane przychody ze sprzedaży dokładnie pokrywają poniesione koszty .płace z narzutami .koszty stałe są niezależne od poziomu produkcji (sprzedaży) .wartość sprzedaży .wyodrębnienie: .koszty można podzielić na stałe i zmienne .koszty stałe są produkcji . obejmujące te składniki kosztów których wysokość nie zależy od zmian w wielkości produkcji . in.na poziom rentowności wpływa: .odpisy na fundusze specjalne . transportowych.) .Analiza kosztów w układzie rodzajowym .wielkość produkcji (sprzedaży) .inne koszty materialne . punktu wyrównania (break even point BEP).koszty stałe – zależna od czasu.uproszczenia: .cena wyrobu .produkcja równa sprzedaży .koszty zmienne – reagujące na zmiany w wielkości produkcji Próg rentowności i jego przydatność w praktyce .jednostkowe koszty zmienne .badanie tzw.koszty usług obcych (remontowych.inne koszty niematerialne BADANIE REAKCJI ZMIAN KOSZTÓW NA ZMIANY W WIELKOŚCI PRODUKCJI .amortyzacja .koszty zużycia materiałów .koszty zużycia paliw i energii .przedsiębiorstwo nie osiąga zysku ale też nie ponosi straty Próg rentowności .koszty produkcji są funkcją wielkości produkcji .

fuzje) Decyzje rozwojowe 1. kooperacja. decyzje dot. Bieżąca i szybka płynność finansowa – czym się różnią? 3. Zadanie typu: oblicz próg rentowności przy zadanych kosztach stałych i zmiennych i cenie produktu Analiza efektywności ekonomicznej inwestycji  podstawowe warunki zapewnienia dobrej pozycji i ekspansji firmy: o sprawność bieżącego zarządzania o trafne/optymalne decyzje dot. Zadanie typu: oblicz dla zadanego bilansu wskaźniki struktury /wskaźniki dynamiki przyrost lub tempo zmian/(jednopodstawowe/łańcuchowe) 2.wartość sprzedaży (iloczyn wielkości produkcji i ceny) S=Pxc poziom kosztów całkowitych (suma kosztów stałych i zmiennych) Kc = Ks + P x kz próg rentowności (przychody=kosztom) S = Kc P x c = Ks + P x kz BEP = P = Ks / (c-kz) w ujęciu ilościowym BEP’ = BEP x c = [Ks / (c-kz) ] x c w ujęciu wartościowym 4. Zadanie typu: oblicz bieżącą i szybką płynność finansowa 5. Co to są koszty stałe/zmienne podaj przykład 6.schemat obliczeń . Zadanie typu: oblicz zadłużenie ogólne/długoterminowe/kapitału własnego 4. rozwoju i źródeł jego finansowania rozwój firmy ↔ (głównie) realizacja przedsięwzięć inwestycyjnych(rozwojowych)  przedsięwzięcia rozwojowe mogą dotyczyć: o zmiany wielkości produkcji o zmiany jakości produkcji o zmiany asortymentu o obniżki kosztów o zmiany źródeł zaopatrzenia/kierunków zbytu o powiązań z innymi firmami o lokowania nadwyżek kapitału Klasyfikacja inwestycji  inwestycje odtworzeniowe – zastępowanie zużytych/przestarzałych urządzeń nowymi. rozwój sieci sprzedaży/dystrybucji o produkcja nowych wyrobów/usług  inwestycje strategiczne o defensywne – ochrona przed konkurencją i polityką dostawców o ofensywne – umocnienie pozycji na rynku (filie. odtwarzanie zużywającego się majątku (przeciwdziałanie rosnącym koszty utrzymania)  inwestycje modernizacyjne – nastawione na zmniejszenie kosztów produkcji (zwykle razem z odtworzeniowymi)  inwestycje innowacyjne – modyfikacja wytwarzanych dotychczas produktów  inwestycje rozwojowe – dwa rodzaje: o zwiększające potencjał firmy – wzrost wydajności parku maszynowego. bezwzględna ocena opłacalności inwestycji. klasyfikacji – względna ocena opłacalności – wybór najbardziej opłacalnego wariantu inwestycji .PRÓG RENTOWNOŚCI .Egzamin 1. informująca czy inwestycja będzie dla firmy opłacalna 2. decyzje służące akceptacji lub odrzuceniu konkretnego projektu inwestycyjnego – jest to tzw.

 porównanie alternatyw i charakterystyk dla branży.nakłady niezwrócone na koniec roku t.  korzyści netto generowane w długim okresie niosą za sobą większe ryzyko niż te osiągane w okresie krótszym. na koniec którego nakłady pozostają nie zwrócone.ostatni rok. .  przydatność do wstępnej oceny projektów. Z(t+1) .roczne zyski o okres zwrotu (payback period). amortyzacji itd. Wady i zalety okresu zwrotu Zalety:  łatwość dokonywania obliczeń  przydatność do wstępnej oceny projektów  porównanie alternatyw i charakterystyk dla branży  możliwość oceny płynności inwestycji Wady:  nie uwzględnia zmiany pieniądza w czasie  przy zmiennych zyskach rocznych może promować inwestycje o początkowych wysokich zyskach  trudny w zastosowaniu przy rozłożonych nakładach inwestycyjnych Zastosowanie okresu zwrotu Prosty okres zwrotu może mieć zastosowanie:  porównania alternatywnych projektów. zrozumiałość. gdzie: I – nakłady inwestycyjne.  niejednoznaczność metody (różne sposoby określania zysku.  ocena na podstawie zysku a nie przepływów pieniężnych. Z .zysk w roku następnym Długi okres zwrotu dostarcza istotnych informacji:  przedsięwzięcie jest mało płynne. gdyż zaangażowane środki będą zamrożone na długi okres.Efektywność/opłacalność inwestycji kiedy inwestycja jest efektywna/opłacalna? → gdy efekty/zyski przewyższają nakłady inwestycyjne  ocena efektywności ( kiedy zwrócą się nakłady inwestycyjne?): o okres zwrotu (payback period): PP=I/Z. No(t) .  oceny efektywności mało istotnych/kosztownych projektów Efektywność inwestycji  prosta stopa zwrotu (rate of return): RR = 1/PP = Zśr/I gdzie: I – nakłady inwestycyjne.  łatwość dokonywania obliczeń.średnioroczne zyski  stopa zwrotu (return on investment): ROI = Z/I gdzie: Z – roczne zyski.  wstępnej oceny efektywności ekonomicznej inwestycji. Zśr . w przypadku zmiennych zysków rocznych: PP= t + No(t) / Z(t+1) gdzie: t . Wady:  pomijanie zmiany pieniądza w czasie.). I – nakłady inwestycyjne  stopa zwrotu (return on equity): ROE = Z/IE gdzie: IE – nakłady inwestycyjne sfinansowane kapitałem własnym Wady i zalety stopy zwrotu Zalety:  prostota. stąd podwyższone ryzyko przedsięwzięć o dłuższym okresie zwrotu.  oceny ryzykowności przedsięwzięcia.

jeśli na koniec kolejnych lat otrzymuje się dochody CF1. którą otrzymamy po n latach. księgowa) ma zastosowanie do:  obliczenia opłacalności inwestycji – porównanie do stopy granicznej. bieżąca.05)=115 763 zł Za 1 rok: FV1 = PV( 1+ r ) Za 2 lata: FV2 = FV1 ( 1 + r )=PV ( 1 + r ) ( 1 + r ) = PV ( 1 + r )2 Za 3 lata: FV3 = PV ( 1 + r )3 FVn = PV (1 + r )n FV (future value) – wartość przyszła PV (present value) – wartość obecna n – liczba lat r – roczna stopa procentowa ( 1 + r )n – czynnik wartości przyszłej Ile warta jest dziś suma pieniędzy.gdy nakłady są rozłożone na kilka lat.. rynkowej stopy zwrotu.05)=110 250 zł Za 3 lata: 110 250(1+0. zwrotu charakterystycznego dla branży lub zwrotu możliwej do uzyskania na innej drodze  porównania i wyboru bardziej opłacalnego wariantu inwestycji Główna zasada oceny inwestycji  Pieniądz posiadany dziś jest warty więcej niż pieniądz spodziewany jutro: o inflacja o ryzyko o preferowanie bieżącej konsumpcji o alternatywne korzyści .in.Zastosowanie stopy zwrotu stopa zwrotu (prosta. stopa dyskontowa r . kosztu kapitału. zaktualizowana 100 000 / ( 1 + 5% )3 = 86 384 zł Wartość bieżąca netto  Bieżąca wartość inwestycji (net present value) w wysokości I0..  istotna zmienna m. oczekiwanej.możliwość inwestowania Wartość obecna i przyszła Ile będzie wart kapitał 100 000 zł za 3 lata ? Lokata kapitału na koncie o rocznym oprocentowaniu 5%: Za 1 rok: 100 000(1+0.05)=105 000 zł Za 2 lata: 105 000(1+0. przy inwestowaniu według stopy procentowej r i rocznej kapitalizacji dochodów? PV = FVn / ( 1 + r )n Wartość obecna: zdyskontowana.. CF2. CFn: . .

jaka jest różnica pomiędzy ROI oraz ROE? Finansowanie inwestycji Finansowanie .  powszechnie stosowane kryterium oceny. projekt należy przyjąć. udziału poszczególnych źródeł) I. NPV>0 Nadwyżka dochodów pieniężnych z inwestycji nad nakładem.Ocena inwestycji 1. udziałów. gdy: a. b. NPV<0 Dochody nie pokrywają poniesionych nakładów. ROE. ROI.  ilościowe wyrażenie wartości inwestycji. dopłaty wspólników • wypracowane zyski przedsiębiorstwa • obce źródła finansowania .kapitał „dostarczony” do przedsiębiorstwa zwykle na czas ograniczony przez jego wierzycieli oraz zobowiązania bieżące • wierzyciele wnoszący kapitał mają prawo do odsetek/opłat .  jednoznaczne określenie efektywności.Egzamin : . przy której inwestycja nie przynosi zysków (nakłady są równoważne zyskom) r = IRR ↔ NPV = 0 5. NPV=0 Zrównanie przyszłych dochodów z nakładem inwestycyjnym 2.  poziom stopy dyskontowej odzwierciedla wymagane zyski oczekiwane przez źródła finansowania. Wady i zalety NPV Zalety:  prostota.efektywne wydatkowanie kapitału Podstawowe etapy/zadania finansowania a) Dobór źródeł finansowania b) Budowa portfela kapitału (struktury kapitału. Inwestycja efektywna ekonomicznie. stopa dyskontowa.pozyskanie i gromadzenie kapitału Inwestowanie . okres zwrotu.zadania typu oblicz: stopę zwrotu. Wiele źródeł  Kapitał dominujący  Kapitał uzupełniający Klasyfikacja kapitału ze względu na własność środków finansowych • własne źródła finansowania – kapitał pozostawiony do dyspozycji przedsiębiorstwa przez jego właścicieli • wkłady (pieniężne i rzeczowe) na poczet kapitału podstawowego • dodatkowa emisja akcji.  uwzględnia zmianę wartości pieniądza w czasie. Wady:  brak informacji na temat ryzyka Wewnętrzna stopa zwrotu Stopa zwrotu. gdy: a. Inwestycja nieefektywna ekonomicznie. projekt należy odrzucić. NPV . Jedno źródło II.co to jest IRR? .

budżetu itp. subwencje z budżetów. Kapitał własny a) Wewnętrzny  Nadwyżki finansowe  Odpisy amortyzacyjne  Odpłatne udostępnienie majątku / wyprzedaż majątku b) Zewnętrzny  Wkłady założycielskie  Emisja akcji / udziałów 2. zobowiązania bieżące wobec dostawców. funduszy – kapitał bezzwrotny • kredyty. pożyczki i inne – kapitał zwrotny • wewnętrzne źródła finansowania – źródła „samofinansowania” – zysk. odpłatne udostępnianie majątku. pracowników. przychody z przekształceń struktury majątkowej (np. emisja akcji – pierwsza i kolejne) – jednoczesne zwiększenie tytułów własności do majątku/uprawnień do dochodów – zwykle bezzwrotny kapitał – kapitał zewnętrzny obcy • dotacje.spoza przedsiębiorstwa – kapitał zewnętrzny własny (wkłady. Rodzaje kapitału 1. sprzedaż zbędnego majątku). odpisy amortyzacyjne Klasyfikacja kapitału ze względu na okres na jaki środki są udostępniane • źródła finansowania długoterminowego – kapitał zaangażowany długofalowo lub na stałe – kapitał stały (dłużej niż 1 rok) – kapitał własny zewnętrzny oraz kapitał obcy o długim okresie spłaty • źródła finansowania krótkoterminowego – kapitał udostępniany na okres krótszy niż 1 rok – zobowiązania krótkoterminowe – kredyty. facio – robię • dywersyfikacja w obszarze działalności inwestycyjnej może dotyczyć: – dywersyfikacji w doborze źródeł finansowania – dywersyfikacja struktury kapitału – zróżnicowania inwestycji (sposobów/miejsc inwestowania) • cel – obniżenie ryzyka inwestycji • główne kryterium doboru źródeł: – koszt kapitału – poziom ryzyka (dla kapitało-biorcy) – efektywność inwestycji • koszt kapitału – minimalizacja średniego ważonego kosztu kapitału – średni ważony koszt kapitału – główny czynnik wyznaczający stopę dyskontową w rachunku oceny opłacalności inwestycji – minimalizacja wpływa na efektywność inwestycji Koszt kapitału • koszt kapitału – cena jaką płaci przedsiębiorstwo za możliwość korzystania z kapitału – jest to jednocześnie stopa zwrotu dla kapitało-dawcy • koszt kapitału – stopa procentowa odzwierciedlająca stosunek wydatków w skali roku do wartości tego kapitału • przy wielu źródłach finansowania – średni ważony koszt kapitału WACC (weighted average cost of capital). Kapitał obcy a) Zwrotny  Kredyty pożyczki  Emisja papierów wartościowych  Leasing b) Bezzwrotny  Środki budżetowe  Środki funduszy celowych  Środki unijne Dywersyfikacja źródeł finansowania • diversus – różny. . udziały.Klasyfikacja kapitału ze względu na pochodzenie środków • zewnętrzne źródła finansowania . pożyczki.

prowizja od wcześniejszej spłaty.84% + 0. stopnia ryzyka inwestycji.30 * 8% * (1-19%) = 8. Ki – koszt kapitału z i-tego źródła.obligacje. opłata za ustanowienie zabezpieczenia. zmiany umowy spółki (notariusz.75% + 1% = 6. form i rodzajów zabezpieczeń) • pozostałe koszty kredytu: prowizja przygotowawcza.kredyt bankowy – oprocentowanie rzeczywiste – 8% • WACC = 0.25 * 6. w spółce SA – emisja i dystrybucja akcji. okresu kredytowania.75% – 45% .30 * kredyt • WACC = 0. n. w spółce z o.45 * 11. • suma ww. a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne • leasing – kapitał obcy w formie zasobu rzeczowego • rodzaje leasingu: – leasing finansowy – leasing operacyjny . koszt emisji 1% – 30% .ui – udział i-tego źródła.kapitał własny (zysk) koszt = stopa obligacji rządowych + premia = 5.75% + 0.leasing • leasing – zgodnie z umową leasingu finansujący zobowiązuje się nabyć na określonych warunkach rzecz od oznaczonego zbywcy i oddać ją korzystającemu do używania przez czas oznaczony. wpis do rejestru).o.kredyt • kredyty bankowe – koszt określony głównie przez stopę procentową rk oraz stopę podatku dochodowego T • uwzględnienie podatku wynika z możliwości odliczenia odsetek od podstawy do opodatkowania – tzw. tarcza podatkowa Średni ważony koszt kapitału WACC • struktura finansowania inwestycji: – 25% . oprocentowanie 10. oczekiwania nowych właścicieli co do stopy zwrotu (dywidendy) – najczęstsza metoda szacunku kosztu własnego Ke – stopa zwrotu z bezpiecznej inwestycji (obligacji) Kobl plus premia za ryzyko p Koszt kapitału obcego .25 * kapitał własny + 0.liczba źródeł • kapitał własny – nie generuje kosztów finansowych – mimo tego jest uważany za jedno z najdroższych źródeł finansowani – mierzony kosztem alternatywnym (kosztem utraconych możliwości) • wyrzeczenie się możliwych korzyści z zaangażowania kapitału w inny sposób • kapitał trudny do wycofania • kapitał wymagający np. nowe wpisy do rejestru.96% • kredyty bankowe – oprocentowanie: – stałe. WIBOR + marża banku (zależna od rodzaju kredytu. opłata ubezpieczeniowa.45 * obligacje + 0. – rzeczywisty koszt kredytu bankowego Koszt kapitału obcego – pożyczka • pożyczka – pozyskanie kapitału także od innych podmiotów niż bank • koszty – podobnie jak kredyt – efekt tarczy podatkowej – koszt rzeczywisty uwzględniający oprócz oprocentowania pozostałe koszty pozyskania i użytkowania kapitału Koszt kapitału obcego .84%. zmienne – podstawą są stopy LIBOR. kondycji kredytobiorcy. prowizja od zaangażowania kapitału. EURIBOR. prowizja za zmianę waluty lub innych warunków umowy. i in.

– analiza kosztów i korzyści jest sporządzana z punktu widzenia społeczeństwa a nie inwestora – przyjęte korzyści: zmniejszenie liczby wypadków. – umowa kredytowa rządu z EBI – finansowanie DTŚ Wschód nakłady inwestycyjne 376 mln € – kredyt z EBI – udział własny – nakłady poniesione głównie z budżetu państwa do 1998 r. pozostali – 23 podmioty (zakup akcji za gotówkę) • w 1998 r. subwencje na spłaty odsetek.inne • dotacje. właściwy – leasingobiorca korzysta z przedmiotu przez okres bliski jego gospodarczej używalności – alternatywa kredytu inwestycyjnego • leasing operacyjny – krótki okres umowy – alternatywa do najmu/dzierżawy • korzyści: – duża elastyczność/ duży rynek leasingodawców – duża dostępność. – umowa kredytowa rządu z EBI • w 1998 r. inwestor główny/bezpośredni Wojewoda Katowicki • w 1993 r. IRR = 9. skrócenie czasu podróży. – EBI wymaga raportów z prac.9% . skrócenie drogi – ocena efektywności – (dla okresu 21 lat) okres zwrotu 6 lat. zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza. • kredyt z EBI podzielony na 2 części – część A – 100 mln € w 1998 – część B – 80 mln € w 2002 – odsetki płacone co pół roku – spłata kapitału odroczona o 5 lat (od 2003) – kredyt płatny w transzach uzależnionych od harmonogramu . – powołanie jedn. proste procedury – nie powiększa zobowiązań długoterminowych (zadłużenia) – raty leasingowe płacone zwykle z bieżących przychodów – raty leasingowe (lub amortyzacja w leasingu finansowym) są kosztem uzyskania przychodu Koszt kapitału obcego . realizacji wydatków z poprzednich transz. zmniejszenie zużycia paliwa.budż.-Świętochłowice-Chorzów-Katowice • idea trasy powstała w latach 70’ i 80’ • podział trasy na 28 zadań inwestycyjnych • dwa etapy DTŚ Zachód i DTŚ Wschód • w 1983 r. poręczenia kredytów … • koszt = koszt pozyskania np. umów z wykonawcami. większościowy pakiet akcji – Skarb Państwa (aport w formie gruntu). – ocena NPV = 664 mln zł dla i = 5%. NPV = 200 mln zł dla i = 8%. przygotowania wniosku. specjalnych procedur przetargowych (dwuetapowych) • finansowanie DTŚ Zachód nakłady inwestycyjne 296 mln € – środki unijne z funduszy strukturalnych – środki budżetowe – zobowiązania krótkoterminowe • efektywność inwestycji – ocena wg standardów unijnych dot. gwarancje. Dyrekcja Budowy Tras Komunikacyjnych. raportowania itd.• leasing finansowy – inne nazwy kapitałowy. projektów publicznych – analiza kosztów i korzyści AKK (cost-benefit analysis CBA) – inwestycja niedochodotwórcza. – powołanie spółki Drogowa Trasa Średnicowa SA. przy refinansowaniu – koszt monitoringu. preferencyjne pożyczki i kredyty. Model finansowania inwestycji • forma własności • dominujące źródło kapitału • uzupełniające źródła kapitału Model finansowania – przykład „Inwestycja publiczna DTŚ” • drogowa trasa średnicowa DTŚ – Gliwice-Zabrze-Ruda Śl.

2. 5. 4. 3.Egzamin 1.6. Zadanie typu: oblicz koszt kapitału (metodą WACC) przy zadanej strukturze finansowania Zadanie typu: oblicz koszt kredytu z uwzględnieniem efektu tarczy podatkowej W jaki sposób można oszacować koszt kapitału własnego? Podaj dwa podstawowe rodzaje leasingu i podaj podstawowe różnice między nimi. Dlaczego koszt kapitału wpływa na efektywność finansową inwestycji? . Podaj przykład kapitału własnego/obcego/wewnętrznego/zewnętrznego/zwrotnego/ bezzwrotnego/krótkoterminowego/długoterminowego 6.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful