Podstawowa forma prawna prowadzenia działalności: - Podstawowa forma prawna – kategoria określająca status jednostki prowadzącej działalność - Forma

jest oznaczana: -przymiot posiadania lub nieposiadania osobowości prawne lub -poprzez przymiot posiadania zdolności do czynności prawnych Podstawowe formy prawne: - osoby prawne prowadzące działalność gospodarczą (spółka z o.o., spółka akcyjna, przedsiębiorstwo państwowe, spółdzielnia, inne spółki …) - jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (spółka jawna, spółka cywilna, spółka komandytowa…) - osoby fizyczne prowadzące działalność Gospodarczą Osoby prawne prowadzące działalność gospodarczą: - Typowymi osobami prawnymi są: › spółki kapitałowe (akcyjne, z o.o.), › spółdzielnie, › przedsiębiorstwa państwowe, › agencje rządowe (państwowe osoby prawne), › partie polityczne, › związki zawodowe, › związki pracodawców, › stowarzyszenia rejestrowe, › i inne. - Szczególnymi osobami prawnymi są: Skarb Państwa, gminy, powiaty, województwa samorządowe, kościoły i związki wyznaniowe zdolność prawna / zdolność do czynności prawnych / osobowość prawna Każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną, co oznacza, że może być podmiotem praw i obowiązków (np. może być właścicielem mieszkania (niezależnie od wieku)). Zdolność do czynności prawnych - tj. zdolność do samodzielnego kształtowania swojej sytuacji prawnej poprzez dokonywanie czynności prawnych (np. przez zawieranie umów). Pełną zdolność do czynności prawnych posiadają osoby pełnoletnie Osobowość prawna to pojęcie określające zdolność osób prawnych do bycia podmiotem praw i obowiązków oraz do dokonywania we własnym imieniu czynności prawnych. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. - w rejestrze REGON jest to osoba fizyczna będąca przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej i inna osoba fizyczna prowadząca działalność na własny rachunek w celu osiągnięcia zysku oraz osoba fizyczna prowadząca indywidualne gospodarstwo rolne Podział wg podstawowej formy prawnej: Osoby prawne podział wg szczególnej formy prawnej : Spółki akcyjne , spółki z ogr. odpow. , spółki inne Przedsiębiorstwa państwowe , państwowe jednostki organizacyjne, spółdzielnie fundacje, urzędy gmin Stowarzyszenia , fundusze, partie , kościoły ,organizacje społeczne, zw. zawodowe Urzędy marszałkowskie, starostwa, urzędy gmin, woj. Pow. I gm. Jednostki organizacji, fundusze, spółki partnerskie, spółki cywilne, spółki jawne, spółki komandytowe, spółki komand-akcuyjne, stowarzyszenia zwykłe, współnoty mieszkaniowe, oddz i przedstawicielstwa przds zagranicznych

Jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej

Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą

Najpopularniejsze szczególne formy prawne w budownictwie : - osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą - spółki prawa handlowego - spółki prawa cywilnego - spółdzielnie - przedsiębiorstwa państwowe - stowarzyszenia / organizacje społeczne Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą : - przedsiębiorstwa własności indywidualnej – jednoosobowe, jednego właściciela - zalety: - niezależność w podejmowaniu decyzji, - łatwość zakładania i prowadzenia przedsiębiorstwa (możliwość uproszczonej rachunkowości) - wady: - ryzyko gospodarcze obciąża tylko jedną osobę, - właściciel odpowiada za zobowiązania także majątkiem osobistym • rozłożenie ryzyka na większą ilość podmiotów  • zwiększone możliwości pozyskania kapitału  • ograniczenie odpowiedzialności właścicieli  utworzenie spółki w celu prowadzenia działalności gospodarczej Spółki - Spółka jest to rodzaj działalności gospodarczej osób fizycznych lub prawnych oparty na umowie lub statucie. - Rodzaje spółek – spółki możemy podzielić na spółki prawa cywilnego oraz prawa handlowego. Spółka prawa cywilnego Spółka cywilna -Spółka cywilna, która powstaje w drodze umowy, w myśl której wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego, przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. - Źródłem prawa dla spółki cywilnej jest Kodeks Cywilny. - zalety: - rozłożenie ryzyka gospodarczego i obowiązków na wspólników - rozłożenie ciężaru zgromadzenia wkładu kapitałowego na wspólników - wady: - spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej - wspólnicy odpowiadają majątkiem osobistym - konieczność uzgadniania decyzji pomiędzy wspólnikami - konieczność rozwiązania spółki w przypadku wycofania się lub śmierci jednego ze wspólników - forma zastrzeżona dla małych firm (zatrudnienie do 50 osób, suma aktywów do 2 mln obrót roczny do 4 mln €) Spółka jawna : - Spółka jawna nie posiada osobowości prawnej, ale posiada zdolność prawną - Zdolność prawna oznacza, że spółka może w swoim imieniu (a nie poszczególnych wspólników) nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać do sądu i być pozywaną. - Spółka jawna jest spółką osób - wspólnikiem _ w spółce mogą być osoby fizyczne, osoby prawne, inne handlowe spółki osobowe. - Spółka ponosi odpowiedzialność za własne zobowiązania i nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania wspólników. - Wspólnicy ponoszą solidarną i subsydiarną odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia, całym swoim majątkiem. - Solidarność zobowiązania oznacza, że każdy ze wspólników z innymi wspólnikami wespół ze spółką odpowiada za całość długu. - Subsydiarność oznacza, że wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika, w przypadku gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. - każdy wspólnik ma równy udział w zyskach i stratach bez względu na rodzaj i wartość wkładu - w razie śmierci, upadłości lub wypowiedzenia umowy przez jednego ze wspólników spółka może trwać dalej - spółka jawna jest z reguły większa niż spółka cywilna (kapitał zakładowy)

Spółka partnerska : - Spółka partnerska – spółka osobowa tworzona przez wspólników tylko w celu wykonywania wolnego zawodu (np. adwokat, aptekarz, architekt, lekarz, inżynier budownictwa) w spółce prowadzącej przedsiębiorstwo pod własną firmą. - spółka pozwala obniżyć koszty, podnosi wiarygodność i in. - każdy z partnerów musi mieć uprawnienia do wykonywania zawodu - jeden partner nie odpowiada za skutki wykonywania zawodu przez innego partnera lub pracowników najemnych - każdy partner może reprezentować spółkę na zewnątrz - Spółka partnerska – spółka osobowa tworzona przez wspólników tylko w celu wykonywania wolnego zawodu (np. adwokat, aptekarz, architekt, lekarz, inżynier budownictwa) w spółce prowadzącej przedsiębiorstwo pod własną firmą. - spółka pozwala obniżyć koszty, podnosi wiarygodność i in. - każdy z partnerów musi mieć uprawnienia do wykonywania zawodu - jeden partner nie odpowiada za skutki wykonywania zawodu przez innego partnera lub pracowników najemnych - każdy partner może reprezentować spółkę na zewnątrz Spółka komandytowa : - Spółka komandytowa – spółka osobowa mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki: - odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika (komandytariusza) jest ograniczona - co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz) - Wspólnikami mogą być osoby fizyczne, osoby prawne i inne podmioty mające zdolność prawną - Odpowiedzialność komandytariusza jest ograniczona do wysokości sumy komandytowej - Odpowiedzialność komplementariusza jest odpowiedzialnością osobistą, nieograniczoną, solidarną i subsydiarną - komandytariusz - ma ograniczone prawa - nie może reprezentować spółki na zewnątrz, - ma udział w zyskach proporcjonalny do wkładu - śmierć wspólnika nie powoduje rozwiązania spółki – spadkobiercy wskazują jedną osobę, która będzie ich reprezentować Spółka komandytowo-akcyjna: - Spółka komandytowo–akcyjna – spółka osobowa mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem. - Spółka komandytowo-akcyjna jest konstrukcją zawierającą w istocie elementy spółki jawnej i akcyjnej. - Odpowiedzialność komplementariusza jest odpowiedzialnością nieograniczoną, osobistą, solidarną i subsydiarną. -Komplementariuszem mogą być osoby prawne, spółki osobowe oraz osoby fizyczne. - Akcjonariusz nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki, ale ponosi ryzyko majątkowe związane z wnoszonymi do spółki wkładami. -Akcjonariuszem może być osoba prawna, handlowa spółka osobowa, osoba fizyczna. - kapitał zakładowy – min. 50 tys. zł

Spółki kapitałowe: -spółka akcyjna -spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Spółka akcyjna (minimalny kapitał zakładowy 100 000 zł) - Spółka akcyjna – spółka kapitałowa, będąca osobą prawną, która działa opierając się na kapitale zakładowym podzielonym na akcje. - Akcja poza tym, że jest udziałem (ułamkiem) w kapitale zakładowym, ogółem praw i obowiązków akcjonariusza, wynikającym z jego uczestnictwa w spółce, jest papierem wartościowym. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (minimalny kapitał zakładowy 5 000 zł) -Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – spółka handlowa o kapitałowym charakterze, mająca osobowość prawną, działająca w oparciu o kapitał zakładowy podzielony na udziały, ponosząca odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki. -Wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki, ale ponoszą ryzyko wniesionymi do spółki wkładami.

natomiast ryzyko znaczne – wspólnicy odpowiadają całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki. Rejestr składa się z: 1) rejestru przedsiębiorców. podział.gov. natomiast za ich reprezentowanie odpowiedzialne jest zgromadzenie wspólników. . funkcjonowanie. .ms. Spółki osobowe a spółki kapitałowe . zaciągać zobowiązania.Spółki prawa handlowego dzielą się na: -osobowe: spółka jawna. obejmujące swoją właściwością obszar województwa lub jego część. . łączenie. przekształcenie reguluje Kodeks spółek handlowych. o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym. Rejestr prowadzą w systemie informatycznym Sądy gospodarcze). rozwiązywanie. Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym z dnia 20 sierpnia 1997 r.W odróżnieniu od spółki osobowej w spółce kapitałowej wspólnicy są wyłączeni z osobistej odpowiedzialności za zobowiązania spółki. .Spółki prawa handlowego : -Spółka handlowa – spółka. komisja rewizyjna). spółka komandytowa i spółka komandytowo-akcyjna.Spółdzielnia – dobrowolne zrzeszenie nieograniczonej liczby osób. Prawo spółdzielcze oraz zarejestrowany statut.W spółkach osobowych wspólnicy angażują zarówno swój majątek jak i osobistą pracę. Spółki: 1.Spółki prawa handlowego a)spółka osobowa -spółka jawna -spółka partnerska -spółka komandytowa -spółka komandytowo-akcyjna b)spółki kapitałowe -spółka akcyjna -spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Przedsiębiorstwa państwowe: . samorządny i samofinansujący się przedsiębiorca posiadający osobowość prawną.Podstawą prawną działania jest ustawa z dnia 25 września 1981 r.Podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.kapitałowe: spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka akcyjna.pl/.Spółdzielnia nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania jej do Krajowego Rejestru Sądowego. .Przedsiębiorstwo państwowe – samodzielny. tworzony przez organ założycielski (naczelne oraz centralne organy administracji państwowej. zwane dalej "sądami rejestrowymi" … http://krs. .Podstawą prawną działania jest ustawa z dnia 16. której utworzenie. pozywać i być pozywaną.09. .Spółki handlowe mają obowiązek _ uzyskania wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. spółka partnerska.Wspólnicy z reguły są odsunięci od bezpośredniego prowadzenia spraw spółki i kontroli jej działalności (do tego celu służy specjalny organ – rada nadzorcza. . -Spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa.1982 r. 2) rejestru stowarzyszeń … 3) rejestru dłużników niewypłacalnych. które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą … . Spółdzielnia: . Zazwyczaj liczba uczestników w tego rodzaju spółkach jest niewielka. o przedsiębiorstwach państwowych lub odrębna ustawa nadająca konkretnemu przedsiębiorstwu państwowemu osobowość prawną. organizację. .Spółki prawa cywilnego a)spółka cywilna 2. Narodowy Bank Polski lub banki państwowe).

PKD 2007: http://www.pl/klasyfikacje/pkd_07/pkd_07.Działalność w formie spółki osobowej albo kapitałowej .wnioskiem o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. . KROK 1. spółki gruntowe. poz.Każda zmiana zakresu działania przeds. w którym dana osoba ma miejsce zamieszkania (wspólnicy spółki cywilnej wpisani mogą więc być w różnych ewidencjach). .zgłoszeniem płatnika składek albo jego zmiany w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych albo zgłoszeniem oświadczenia o kontynuowaniu ubezpieczenia społecznego rolników KROK 4. 1178) Rozpoczynanie działalności: .zintegrowany wniosek o wpis do wszystkich rejestrów prowadzonych przez urzędy zaangażowane w proces rejestracji – „EDG-1” . . Statystycznym. towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych. które nadają im osobowość prawną. budowlaną i usługową oraz poszukiwanie. Przedsiębiorca wybiera formę prawną (wybór można w trakcie działalności zmienić) KROK 2. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. np. spółki wodne. . Prawo działalności gospodarczej (Dz.Polska Klasyfikacja Działalności (PKD 2007).Rodzaje spółek osobowych: › Spółka jawna › Spółka partnerska › Spółka komandytowa › Spółka komandytowo-akcyjna . . 2 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. formalności: . Uwarunkowania prawne działalności gospodarczej w dziedzinie budownictwa.Spółki te działają w oparciu o przepisy odrębnych ustaw. . Wpis do ewidencji działalności gospodarczej . U. prowadzenia i rozliczenia działalności.miejsce składania wniosku . Rozpoczynanie działalność – osoba prawna . .urząd miasta lub gminy. poz.Inne rodzaje spółek działających w budownictwie -Spółka inna – formy organizacyjne zrzeszające osoby fizyczne lub prawne. 1447) -Ustawa z 19 listopada 1999 r.Pod pojęciem działalności gospodarczej zgodnie z art.: „BUDOWNICTWO – Jan Nowak” . 434 Kodeksu Cywilnego – jej imię i nazwisko.Rodzaje spółek kapitałowych: › Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością › Spółka akcyjna .in. Podstawowe akty prawne: -Ustawa z 2 lipca 2004 r.złożenie w urzędzie skarbowym informacji o formie opodatkowania i podjęciu działalności objętej podatkiem od towarów i usług – VAT. Prawo działalności gospodarczej: zasady rejestrowania. U. rozpoznawanie i wydobywanie kopalin. Zalicza się tu m. utworzone dla wykonywania określonej działalności. wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły.stat.Zakres działalności . Nr 101.gov. a także działalność zawodową. Rozpoczynanie działalności – osoba fizyczna KROK 3. Wybór nazwy i zakresu działalności .Przedsiębiorcy działający jednoosobowo oraz wspólnicy spółek cywilnych rejestrowani są w Ewidencji Działalności Gospodarczej.Spółka: osobowa i kapitałowa jest osobą prawną.wnioskiem o wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON). .htm Rejestracja działalności gospodarczej : . 2010 Nr 220.rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym. ułatwienia w rejestracji działalności gospodarczej. prowadzonym przez sądy rejonowe właściwe ze względu na siedzibę tworzonej spółki. pozostałe ew. którą prowadzi urząd miasta lub gminy.Nazwą firmy osoby fizycznej jest – zgodnie z art. wymaga zgłoszenia w ewidencji działalności oraz w Urz. usystematyzowany zbiór rodzajów działalności gospodarczej. w którym przedsiębiorca jest zameldowany EDG-1 jest równocześnie: . . należy rozumieć zarobkową działalność wytwórczą.od 31 marca 2009 r. handlową. Dodatkowo warto w nazwie zawrzeć informację o profilu działalności.złożenie w ZUS odpowiednich druków w zakresie ubezpieczenia społecznego. .zgłoszeniem identyfikacyjnym lub aktualizacyjnym. .

spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. .Umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w formie aktu notarialnego .Najliczniej występujące podmioty: › spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. . wartość nominalna jednego udziału nie może być niższa niż 50 zł) . › dowód powołania poszczególnych członków organów spółki. .spółki partnerskie. .rzeczową . inne .opłata sądowa 1000zł + opłata za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym 500zł .spółdzielnie. liczbę i wartość nominalną jego udziałów. . .o osobach uprawnionych do reprezentowania podmiotu › +ew. . Rozpoczynanie działalności – osoba prawna – spółka z o. .spółki europejskie.Różnice pomiędzy spółkami kapitałowymi i osobowymi . › poświadczone urzędowo wzory podpisów osób uprawnionych do reprezentowania spółki (członków zarządu i prokurentów).formularz KRS-W3 + załączniki: › KRS-WE .Wpis do rejestru KRS .jednostki badawczo.PYTANIA EGZAMINACYJNE : .przedsiębiorcy zagraniczni.towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych.Majątek może mieć postać: .spółki akcyjne.pieniężną . › listę wspólników. adres.Co to jest KRS? .główne oddziały zagranicznych zakładów ubezpieczeń Rejestr Przedsiębiorców KRS . prawa autorskie . › spółki akcyjne › spółdzielnie. 1.spółki komandytowo-akcyjne.Majątek przedsiębiorstwa – kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej przeszłości nabyte w wyniku przeszłych zdarzeń. . . . › oświadczenie wszystkich członków zarządu. .rozwojowe . o.z danymi o przedmiocie działalności spółki › KRS-WK .Wniesienie przez wspólników kapitału zakładowego (Kapitał zakładowy co najmniej 5 000 złotych.inne wymagane dokumenty (oryginały lub odpisy poświadczone): › umowa spółki.dot.niematerialną – licencja. wspólników spółki › KRS-WM . że wkłady na kapitał zakładowy zostały wniesione. .Ustanowienie organu nadzoru (rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej) (jeżeli kapitał zakładowy >500 000 zł.Krajowy rejestr sądowy: . liczba wspólników >25) .Co to jest ewidencja działalności gospodarczej i kto ją prowadzi? . w której należy podać imię i nazwisko albo firmę i siedzibę każdego wspólnika.spółki jawne.Gdzie należy zgłosić rozpoczęcie działalności gospodarczej? .europejskie zgrupowania interesów gospodarczych.przedsiębiorstwa państwowe.spółki komandytowe. . które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych.oddziały przedsiębiorców .wniosek rejestrowy .Różnica pomiędzy spółkami handlowymi i cywilnymi . .zarząd zgłasza spółkę do sądu rejestrowego właściwego względu na siedzibę spółki.Powołanie zarządu .

składniki majątku można podzielić na: .WARTOŚCI NIEMATERIALNE I PRAWNE . kapitał akcyjny . a niższą od niej wartością rynkową składników majątkowych danej jednostki.podstawowe cechy majątku trwałego: -długi okres użytkowania .rola w działalności przedsiębiorstwa .AKCJE.środki trwałe . patentów wzorów itp.rzeczowy majątek trwały .WARTOŚĆ FIRMY – stanowi różnicę pomiędzy ceną nabycia określonej jednostki. .podział majątku ze względu na: . wynalazków. 2.fundusze obce (zobowiązania) – np.ŚRODKI TRWAŁE .wartość . gotówka . UDZIAŁY .finansowy majątek trwały . kredyt . 3.postać majątku (AKTYWA): .majątek obrotowy (aktywa obrotowe) np. . których okres spłaty na dzień bilansowy jest dłuższy niż rok. których wynik może być wykorzystany do produkcji nowych lub ulepszonych.UDZIELONE DŁUGOTERMINOWE POŻYCZKI – kwoty należne.okres użytkowania .NABYTE PRAWA MAJĄTKOWE – zalicza się do nich prawo użytkowania wieczystego gruntu. prawa autorskie. na jaką sporządzone jest sprawozdanie finansowe .majątek trwały i majątek obrotowy (aktywa trwałe i obrotowe) .Wartości niematerialne i prawne można podzielić na grupy: . określonych produktów lub technologii . montażem lub przekazaniem do używania nowego lub ulepszeniem już istniejącego środka trwałego. prawa do projektów.KOSZTY PRAC ROZWOJOWYCH – koszty związane z badaniami lub innymi sposobami uzyskiwania wiedzy. Zalicza się do nich grunty.INWESTYCJE ROZPOCZĘTE .NABYTE PROGRAMY KOMPUTEROWE – o przewidywalnym okresie użytkowania dłuższym niż 1 rok .oznacza koszty bezpośrednio związane z niezakończoną jeszcze budową.znaczna wartość .zużywają się stopniowo zachowując przy tym swoją naturalną postać.rodzaje majątku trwałego: . środki transportu.kryteria zaliczenia składnika majątku do aktywów trwałych lub obrotowych: .DŁUGOTERMINOWE PAPIERY WARTOŚCIOWE – lokaty. Rzeczowy majątek trwały przedsiębiorstwa: .wartości niematerialne i prawne Majątek trwały/aktywa trwałe: 1) rzeczowy majątek a) środki trwałe b) inwestycje rozpoczęte 2) finansowy majątek trwały a) akcje/udziały b) długoterminowe pożyczki c) papiery wartościowe 3) wartości niematerialne i prawne a) nabyte prawa b) koszty prac rozwojowych c) wartości niematerialne 1. materiały .rodzaj majątku .fundusze własne . nieruchomości.np. Finansowy środek trwały : .rodzaj kapitału (PASYWA): .inwestycje rozpoczęte . budynki. urządzenia techniczne i inne środki długotrwałego użytkowania (powyżej 1 roku).nabyte prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania o okresie użytkowania dłuższym niż 1 rok . których termin spłaty przypada co najmniej po upływie roku od daty.majątek trwały (aktywa trwałe) np. .

obiekty inż. lokale.obligacje innych jednostek gospodarczych i obligacje państwowe .zużywają się całkowicie w procesie produkcyjnym. znaków towarowych -Rzeczowe aktywa trwałe -środki trwałe -grunty -budynki.). . patentów.udziały i akcje obcych przedsiębiorstw przeznaczone do odsprzedaży .Składniki m.materiały podstawowe i pomocnicze .przeznaczone do zużycia surowce .półfabrykaty obcej produkcji.W skład majątku obrotowego wchodzą: 1. . biorą bezpośredni udział w działalności gospodarczej przedsiębiorstwa . odbiorców usług itp. należności . od daty ich wystawienia . .o.znajdują się w ciągłym ruchu i przechodząc przez kolejne fazy działalności przyjmują coraz inną postać . lądowej i wodnej -urządzenia techniczne i maszyny -środki transportu -inwestycje rozpoczęte -Finansowe aktywa trwałe -akcje/udziały -udzielone pożyczki długoterminowe -długoterminowe papiery wartościowe Majątek obrotowy : . zapasy ▪ materiały .czeki i weksle obce płatne w okresie dłuższym niż 3 mies. akcje. środki pieniężne (gotówka w kasie i na rachunku bankowym) 2.Majątek obrotowy jest to majątek. Cała ich wartość przechodzi na wytwarzane produkty . którego składniki tracą swoją postać naturalną w stosunkowo krótkim czasie. produkcja / roboty w toku ▪ gotowe produkty 4. obligacje) – krótkoterminowe . majątkowe i pokrewne -prawa do wynalazków.zakupione akcje i udziały własne do zbycia 3. .Należności występują w momencie sprzedaży – zazwyczaj nie ma natychmiastowego dokonania zapłaty za towary lub usługi.kwoty pieniężne należne jednostce od osób trzecich (nabywców.Majątek trwały/aktywa trwałe: -Wartości niematerialne i prawne -wartości niematerialne -wartość firmy -koszty prac rozwojowych -nabyte prawa -autorskie. często tracą przy tym swoją postać naturalną. papiery wartościowe (udziały.opakowania itp ▪ towary -rzeczowe składniki nabyte przez jednostkę w celu sprzedaży ▪ półprodukty.

kapitał akcyjny w spółkach akcyjnych SA. zysk/strata z lat ubiegłych VI. kapitał z aktualizacji wyceny IV. zabezpieczenie ew.Zobowiązania krótkoterminowe – ogół zobowiązań z tytułu dostaw i usług. zobowiązania krótkoterminowe Kapitał własny : . stabilizacja. obniżenia kapitału podstawowego) – na inwestycje .zobowiązania długoterminowe – zakup środków trwałych.zobowiązania krótkoterminowe . kapitał zapasowy III. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania I.zobowiązania krótkoterminowe – finansowanie działalności bieżącej –majątku obrotowego Kapitał przedsiębiorstwa : . bank zwykle wymaga ustanowienia prawnego zabezpieczenia kredytu . kapitał zakładowy w spółkach z o.rezerwy – zobowiązania.Zobowiązania długoterminowe .Kapitał stały – kapitał zaangażowany w przedsiębiorstwo na dłuższy czas Kapitał stały = kapitał własny + zobowiązania długoterminowe .najczęstsza forma: umowa między bankiem a kredytobiorcą zobowiązująca do zwrotu kwoty kredytu wraz z odsetkami. zysk/strata netto z roku bieżącego B. opłat i innych rozrachunków publiczno-prawnych .kredyty i pożyczki podlegające zwrotowi w okresie dłuższym niż rok bilansowy .Definicje: .kapitał z aktualizacji wyceny (+ lub -) . od dnia bilansowego . które spowodują wykorzystanie już posiadanych lub przyszłych aktywów jednostki . rezerwy na zobowiązania II.Kapitał obcy A.Kapitał przedsiębiorstwa : Spojrzenie na sposób finansowania majątku przedsiębiorstwa = analiza kapitału firmy Zróżnicowanie kapitału przedsiębiorstwa ze względu na jego pochodzenie: .zobowiązania – wynikający z przeszłych zdarzeń obowiązek wykonania świadczeń o wiarygodnie określonej wartości.zobowiązania tytułu dostaw. kapitał podstawowy II.Kapitał obrotowy Kapitał obrotowy = kapitał stały –majątek trwały .zobowiązania z tytułu wynagrodzeń za pracę .kapitały uzupełniające .kapitały podstawowe. a także całość lub tę część pozostałych zobowiązań. pierwotne (np. pokrycie ew.Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania .najczęstsza forma: . inwestycje . kapitały rezerwowe V. zobowiązania długoterminowe III.. robót i usług -zobowiązania z tytułu podatków.kapitał zapasowy (obowiązkowy w SA. straty netto) . kapitał wspólników w spółkach osobowych. wpłat wspólników. Kapitał (fundusz) własny I.zobowiązania długoterminowe . które stają się wymagalne w ciągu 12 mies.pozostałe kapitały rezerwowe (z zysku netto.rezerwy na zobowiązania .Kapitał własny . ryzyka Kapitał obcy : (zobowiązania) . których termin wymagalności lub kwota nie są pewne . fundusz założycielski w przedsiębiorstwach państwowych) .o.

kapitał akcyjny . kapitał stały – majątek trwały =0 kapitał stały – majątek trwały <0 Ujemny kapitał obrotowy oznacza. tylko kapitałem obcym pochodzącym z kredytów i pożyczek Finansowanie kapitałem obcym jest korzystne gdy rentowność kapitału przekracza koszt kredytu. sumą części kapitału własnego i zobowiązań długoterminowych 3.fundusze obce (zobowiązania) – np.majątek obrotowy (aktywa obrotowe) np. podział majątku ze względu na: . Sytuacja częsta w firmach handlowych.np. kredyt Majątek przedsiębiorstwa a bilans: -Usystematyzowanie zestawienie wszystkich elementów majątku przedsiębiorstwa i źródeł ich pochodzenia. stanowiący kapitał obrotowy może być: 1. nieruchomości.kapitał stały – majątek trwały >0 Część środków obrotowych jest finansowana kapitałem długoterminowym.majątek trwały (aktywa trwałe) np. że część majątku trwałego przedsiębiorstwa jest finansowana krótkoterminowymi zobowiązaniami. w pełni kapitałem własnym 2.krótka definicja: -bilans .zestawienie majątku i źródeł jego pochodzenia sporządzane na określony dzień .fundusze własne . sporządzone na określony dzień i w określonej formie. Kapitał długoterminowy.postać majątku (AKTYWA): . gotówka .rodzaj kapitału (PASYWA): . które sprzedają za gotówkę mając jednocześnie odroczone terminy płatności u własnych dostawców – powstałe wolne środki pieniężne wykorzystywane wprost na budowę lub spłaty rat kredytu długoterminowego. materiały . nazywamy bilansem przedsiębiorstwa .

zasada równowagi bilansowej suma aktywów = suma pasywów czyli majątek = kapitał Każdy element majątku przedsiębiorstwa ma określone źródło finansowania. Ocena struktury aktywów 2.udział należności w aktywach ogółem należności/ aktywa ogółem .wysoki udział majątku trwałego (głównie rzeczowego) .zadł. czyli źródeł ich pochodzenia. długoterminowe [0.wysoki udział zapasów (głównie roboty w toku) Analiza pasywów .zadłużenie kapitału własnego zobowiązania/ kapitał własny .analiza struktury kapitałowej (wskaźniki odnoszące się do pasywów) .udział majątku trwałego w aktywach ogółem majątek trwały / aktywa ogółem .pożądane wartości wskaźników: .obciążenie zobowiązaniami krótkoterminowymi zob.udział środków pieniężnych w aktywach ogółem środki pieniężne/ aktywa ogółem . długoterm. duże max 1:1] (1 półrocze 2011 – 2:1) . kapitału własnego [małe firmy max 3:1. np.Bilans: ./ pasywa ogółem Ocena zadłużenia : .zadania bilansu przedsiębiorstwa: _ dokument księgowy _ sprawozdanie finansowe sporządzane na koniec roku obrotowego uwaga: oprócz bilansu rocznego mogą być sporządzane bilanse lub ich wycinki na krótsze okresy.wyposażenie przedsiębiorstwa w kapitał stały kapitał stały / pasywa ogółem .obciążenie zobowiązaniami długoterminowymi zob./ pasywa ogółem . 1 półrocze 2011 – 0.zadłużenie ogólne zobowiązania/ pasywa ogółem . 1 półrocze 2011 – 0. ./ pasywa ogółem .Etapy analizy bilansu przedsiębiorstwa: _ wstępna analiza bilansu _ wskaźnikowa analiza bilansu (rozwinięcie analizy wstępnej) Wstępna analiza bilansu : .analiza struktury kapitałowo-majątkowej Analiza aktywów : 1.wyposażenie przedsiębiorstwa w kapitał własny kapitał własny / pasywa ogółem .0 ] (średnio branża bud.67) .udział zapasów w aktywach ogółem zapasy/ aktywa ogółem ./ kapitał własny .zadłużenie ogólne [0. długoterm.56 – 0. krótkoterm.45) .wstępna ocena rachunku zysków i strat (następny wykład) Analiza bilansu przedsiębiorstwa: .Ocena struktury pasywów .struktura aktywów jest zależna od branży.udział majątku obrotowego w aktywach ogółem majątek obrotowy / aktywa ogółem . dlatego suma wszystkich aktywów musi się równać sumie pasywów.analiza struktury majątkowej (wskaźniki odnoszące się do aktywów) .wstępna ocena bilansu . cechy charakterystyczne dla budownictwa: .zadł.udział rzeczowego majątku w aktywach ogółem rzeczowy majątek / aktywa ogółem . kwartalne lub miesięczne Analiza bilansu : wstępna ocena sytuacji finansowej finansowej przedsiębiorstwa Wstępna ocena podstawowych sprawozdań finansowych .5 – 1.obciążenie kredytem krótkoterminowym kredyt krótkoterm.67] (średnio branża budowl. Ocena majątku trwałego i obrotowego (analiza sprawności działania przedsiębiorstwa) Oceny struktury aktywów .Ocena poziomu zadłużenia firmy Ocena struktury pasywów: .zadłużenie długoterminowe zob.

wymień przykładowe aktywa trwałe oraz majątku obrotowego. Ekonomika przedsiębiorstw  rachunek zysków i strat rachunek przepływów pieniężnych zysk (lub strata) wynik finansowy działalności przedsiębiorstwa przychody pomniejszone o poniesione koszty A. Przychody B. .analiza dynamiki / zmian w czasie – porównywanie wartości określonych pozycji bilansowych na przestrzeni lat . Koszty C.jeśli majątek trwały jest w pełni pokryty przez kapitał własny.0) .bieżąca płynność finansowa aktywa bieżące/ pasywa bieżące (czyli: aktywa obrotowe/zob.kapitał obrotowy .co to są zobowiązania? należą do pasywów czy aktywów? . które doprowadzą do: .Ocena płynności finansowej – zdolności do spłacania zobowiązań krótkoterminowych.2 – 2.Pokrycie majątku trwałego kapitałem własnym kapitał własny/ majątek trwały .zestawienie przychodów i kosztów jednostki gospodarczej .albo zmniejszenia wartości zobowiązań.ocena za pomocą wskaźników zadłużenia i płynności . wówczas spełniona jest złota reguła bilansowania (wskaźnik ≈ 1.pożądane wartości wskaźników: -bieżąca płynność finansowa [1.jeśli majątek trwały jest w pełni pokryty przez kapitał stały.zwiększenia wartości aktywów. .Pokrycie majątku trwałego kapitałem stałym kapitał stały/ majątek trwały .podaj przykłady kapitału obcego długoterminowego i krótkoterminowego.Ocena struktury kapitałowo-majątkowej . wówczas spełniona jest srebrna reguła bilansowa (wskaźnik ≥ 1.Analiza bilansu: . .proste zadania na głównych elementach bilansu – wyznacz kapitał własny firmy.lub zmniejszenia jego niedoboru w inny sposób niż wniesienie środków przez udziałowców lub właścicieli .0.Ocena struktury kapitałowo-majątkowej to ocena powiązań między aktywami i pasywami. jeśli aktywa trwałe wynoszą 100.3] Podsumowanie wstępnej analizy bilansu .analiza struktury majątku i kapitału .informacja o stopniu realizacji podstawowego celu działalności gospodarczej Podstawowe pojęcia w RZIS przychody i zyski – uprawdopodobnione powstanie w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych. .Pytania do Egzaminu . należności od odbiorców 20.0-1.co oznacza zasada „równowagi bilansowej”? . krótkoter.szybka płynność finansowa aktywa bieżące-zapasy/ pasywa bieżące (czyli: aktywa obrotowe-zapasy/zobowiązania krótkoterminowe lub środki pieniężne + należności/zobowiązania krótkoterminowe) .wzrostu kapitału własnego . Wynik Finansowy (C = A – B) Rachunek zysków i strat RZIS . o wiarygodnie określonej wartości. środki pieniężne 5. zapasy 10. w formie: . przy czym udział kapitału własnego na poziomie 2/3 ) Ocena płynności . .) .0] -szybka płynność finansowa [1.firma ma długoterminowy kredyt w wysokości 55 i kredyt obrotowy 10 oraz zobowiązania wobec dostawców na kwotę 15.co to są należności? należą do pasywów czy aktywów? .porównanie otrzymanych wartości wskaźników do przedziałów przyjętych dla poszczególnych wskaźników 2.Sprawozdanie finansowe (wyznacza należny podatek od zysku) -RZiS – zadania: .

Pozostałe koszty operacyjne = Zysk (strata) z działalności operacyjnej + Przychody finansowe .Koszty finansowe = Zysk (strata) z działalności gospodarczej +zyski nadzwyczajne .lub zwiększenia jego niedoboru w inny sposób niż wycofanie środków przez udziałowców lub właścicieli . . udziałów) .Koszty działalności operacyjnej = Zysk (strata) ze sprzedaży + Pozostałe przychody operacyjne .Istniejące prawo wyboru wariantu sporządzania rachunku zysków i strat (kalkulacyjny lub porównawczy) wynika z różnych potrzeb informacyjnych przedsiębiorstwa.działalność operacyjną (podstawowa działalność.Koszty ogólne zakupu = Zysk (strata) ze sprzedaży Wariant porównawczy Przychody ze sprzedaży . o wiarygodnie określonej wartości. jakie chce ono uzyskać .zmniejszenia wartości aktywów. finansowa = dz.Wybór wariantu wynika ze sposobu prowadzenia ewidencji kosztów w przedsiębiorstwie Wariant Kalkulacyjny Przychody ze sprzedaży .albo zwiększenia wartości zobowiązań i rezerw.dz. głównie bankami.przychody – koszty = zysk (+) lub strata (-) Przychody: wartość sprzedaży dóbr. gospodarcza .straty nadzwyczajne = Zysk (strata) brutto . dla której prowadzenia istnieje przedsiębiorstwo) .dz.RZiS dzieli działalność przedsiębiorstwa na: . w formie: . operacyjna i dz. które doprowadzą do: .Koszty = Zysk (strata) brutto ze sprzedaży . operacyjna + dz. akcji. a także z posiadania własności ulokowanej poza przedsiębiorstwem w formie papierów wartościowych.Podatek dochodowy = Zysk (strata) netto . finansowa powodują występowanie przychodów i kosztów .działalność finansową (wynikającą ze stosunków z instytucjami finansowymi.Koszty sprzedaży . towarów i usług netto (bez VAT) przychód ze sprzedaży niepotrzebnego majątku trwałego odsetki od lokat długoterminowych przykład przychodu Koszty: wartość materiałów zużytych do produkcji koszty wyceny aktywów trwałych odsetki od kredytów przykład przychodu podstawowa działalność operacyjna pozostała działalność operacyjna działalność finansowa rodzaj działalności podstawowa działalność operacyjna pozostała działalność operacyjna działalność finansowa rodzaj działalności Warianty RZiS .zmniejszenia kapitału własnego .koszty i straty – uprawdopodobnione zmniejszenia w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych.

zmniejszenie .techniczny koszt wytworzenia (materiały.wartość dodatnia. Finansowej 4.Koszty = Zysk (strata) brutto ze sprzedaży . 19%.koszty zarządu .przychody i koszty pośrednio związane z działalnością operacyjną jednostki.Koszty sprzedaży .przychody ze sprzedaży produktów (usług).Koszty ogólne zakupu = Zysk (strata) ze sprzedaży Wariant porównawczy .Pozostałe przychody i koszty operacyjne .wartość nabycia sprzedanych papierów wartościowych .1. powódź).Podatek dochodowy = Zysk (strata) netto Zysk ze sprzedaży wariant porównawczy A.odsetki i prowizje od kredytów i pożyczek .zyski i straty – pieniężne skutki zdarzeń losowych (np. np.Przychody i koszty operacyjne . Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi I. odsetki od udzielonych pożyczek . PIT 18% i 32% . dotacje itp. podatek .Przychody ze sprzedaży . netto. 5. po uwzględnieniu kosztów usuwania szkód i przyznanych odszkodowań oraz wynikające z działalności koszty. Amortyzacja II.Zysk brutto. które nie mogą być wliczone do kosztów uzyskania przychodów.koszty odpowiadające przychodom ze sprzedaży: . :dochody z czynszów. zbędnych zapasów. iloczyn ilości sprzedanych produktów i ceny.Koszty finansowe = Zysk (strata) z działalności gospodarczej +zyski nadzwyczajne . ze sprzedaży środków trwałych. Przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów B.podatek dochodowy – CIT.przychody ze sprzedaży papierów wartościowych.Zyski i straty nadzwyczajne .koszty sprzedaży przychody – koszty = wynik na sprzedaży 2. Koszty działalności operacyjnej I.odsetki od obligacji przychody – koszty = wynik na dz.zysk brutto – przed opodatkowaniem . Zużycie materiałów i energii .Pozostałe koszty operacyjne = Zysk (strata) z działalności operacyjnej + Przychody finansowe . szkody. niedobory. Zmiana stanu produktów (zwiększenie .wartość ujemna) III.Przychody i koszty finansowe . 3. Przychody netto ze sprzedaży produktów II.straty nadzwyczajne = Zysk (strata) brutto .Koszty działalności operacyjnej = Zysk (strata) ze sprzedaży + Pozostałe przychody operacyjne . dywidendy. najistotniejsze . przychody z udziałów w spółkach. Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki IV.koszty operacji finansowych: . koszty wydziałowe) .zysk netto = zysk _ brutto – podatek Wariant Kalkulacyjny Przychody netto ze sprzedaży . płace bezpośrednie. straty poniesione na działalności inwestycyjnej.

majątku? Wskaźnik rentowności rentowność sprzedaży rentowność sprzedaży brutto rentowność sprzedaży netto (stopa zwrotu z kapitału wł. a kosztami operacyjnymi? – np. które się zmniejszyły.W rachunku przepływów pieniężnych transakcja ta pojawi się dopiero w chwili dokonania płatności przez odbiorcę. zaangażowanego kapitału. .III. w kolejnych latach . Jaka jest relacja w analizowanym przedziale czasu pomiędzy przychodami ogółem. . . Jaka jest produktywność/aktywność działalności. że odbiorca za produkt zapłacił. Jak w badanym okresie kształtuje się wynik finansowy netto i poszczególne wielkości ekonomiczne mające wpływ na jego ostateczną wartość. Jak w badanym okresie kształtowały się koszty operacyjne. przychody ze sprzedaży 90%. wynik na działalności operacyjnej. (ROE)) rentowność kapitału stałego Wskaźniki aktywności produktywność środków trwałych produktywność środków obrotowych rotacja majątku zysk brutto/sprzedaż netto zysk netto/sprzedaż netto zysk netto / aktywa ogółem zysk netto / kapitał własny zysk netto / kapitał stały sprzedaż netto/wart.Rachunek przepływów pieniężnych pokazuje wpływy i wydatki w przedsiębiorstwie w momencie ich wystąpienia Rachunek przepływów pieniężnych a RZiS . sprzedaż majątku trwałego 10%. . majątku? 8. amortyzacja 8% kosztów i 60% przychodów. środków trwałych sprzedaż netto/aktywa obrotowe sprzedaż netto/aktywa ogółem Rachunek przepływów pieniężnych Cash flow . co na to wpłynęło? – wzrost kosztów finansowych spowodowany obsługą nowego kredytu 6. Jaka jest rentowność/zyskowność działalności. zaangażowanego kapitału. wynik finansowy i in. w tym: . wynik na działalności gospodarczej.podatek akcyzowy V. wynagrodzenia 4% kosztów 3. takie jak: wynik na sprzedaży. zmiany stanu -30% 2.badanie relacji pomiędzy wybranymi pozycjami rachunku Jakie informacje można odczytać z rachunku 1. a jaką przychody finansowe. Pozostałe koszty rodzajowe VIII. Wartość sprzedanych towarów i materiałów C. Zysk (strata) ze sprzedaży (A . wydatek poniesiony na wytworzenie danego produktu pojawi się jako koszt dopiero w chwili jego sprzedaży. które składowe dominowały. usługi obce 80% kosztów i 60% przychodów. co nie oznacza.B) (B i C koszty ujęte wg rodzajów) Wstępna analiza Rachunku zysków i strat . Wynagrodzenia VI. koszty.Rachunek przepływów pieniężnych koszt pojawia się w momencie poniesienia wydatku. zysk/strata brutto? 7. 65% przychodów ogółem 4.Występujący w rachunku zysków i strat przychód ze sprzedaży mówi o wydaniu produktu odbiorcy wraz z fakturą. a które wzrosły w badanym okresie? 5. Jaką wartość w analizowanym przedziale czasu przyjęły koszty finansowe. Usługi obce IV. Jakie czynniki kształtują koszty i jaka jest ich relacja do przychodów? – np. Jakie czynniki kształtują przychody i jaka jest ich wysokość? np.ustalenie i ocena zmian w wielkościach: przychody ze sprzedaży. Podatki i opłaty. (ROS)) rentowność majątku wskaźnik rentowności majątku (stopa zwrotu z majątku (ROA)) rentowność finansowa rentowność kapitału własnego (stopa zwrotu z kapitału wł.Podobnie z kosztami – w rachunku zysków i strat. Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia VII.

Obie metody odnoszą się wyłącznie do działalności operacyjnej. .Metoda bezpośrednia .Kwoty wyżej wymienionych wpływów i wydatków są wykazane jako odrębne pozycje. .Wybór metody ujmowania przepływu środków pieniężnych w działalności operacyjnej oznacza. .Wartość wyniku koryguje się następnie o pozycje najczęściej nie powodujące zmian w gotówce lub jej ekwiwalentach (np. w szczególności: . inne są jednak informacje wykazywane przy użyciu każdej z nich.za punkt wyjścia w ustalaniu wielkości przepływów pieniężnych netto z działalności operacyjnej przyjmuje wynik finansowy netto. że w tejże działalności można alternatywnie: .polega na wykazywaniu w ramach działalności operacyjnej podstawowych tytułów wpływów i wydatków. jak również saldo końcowe środków pieniężnych. a następnie zagregowane do kwoty przepływów pieniężnych netto z działalności operacyjnej Metoda pośrednia : .wynagrodzenia i ich pochodne. pozostałe pozycje sprawozdania. pozostają takie same bez względu na rodzaj zastosowanej metody . . .Powiązanie rachunku przepływów z innymi elementami sprawozdania finansowego Metody sporządzania RPP .Bez względu na rodzaj zastosowanej metody. amortyzację. ostateczna wartość przepływów pieniężnych netto z działalności operacyjnej pozostaje taka sama.Metoda pośrednia .płatności z tytułu dostaw.ujmować wynik RZiS oraz jego korekty (metoda pośrednia). zmiany stanu) oraz o wyniki z działalności pozaoperacyjnej Komentarz do metod: .wpływów od odbiorców. . Struktura rachunku przepływów pieniężnych Działalność operacyjna Metoda bezpośrednia Metoda pośrednia Wpływy Wydatki Wynik finansowy netto (z RZiS) Korekty Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej Działalność inwestycyjna Wpływy Wydatki Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej Działalność finansowa Wpływy Wydatki Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej Razem przepływy pieniężne netto Metoda bezpośrednia: .wykazywać poszczególne tytuły wpływów i wydatków (metoda bezpośrednia).

Wynik z działalności inwestycyjnej . o tym.powiązania pozycji rachunku przepływów pieniężnych z pozycjami bilansu oraz rachunku zysków i strat. . . środków trwałych w budowie.wydatki i wpływy z tytułu pieniężnych kosztów i korzyści dot. .Zalety metody bezpośredniej: .Wpływy i wydatki są grupowane jako wynikające z działalności: operacyjnej. .wydatki i wpływy z tytułu udzielenia i zwrotu krótko. inwestycji w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne.prezentacja struktury wpływów i wydatków z działalności operacyjnej.wpływy z tytułu honorariów. których jednostka nie mogła pokryć wpływami z tej działalności.Dodani wynik z działalności operacyjnej świadczy. .łatwość weryfikowania w obiektywny sposób pozycji i kwot wpływów i wydatków. natomiast ujemne wiążą się z wysokimi wydatkami inwestycyjnymi. .działalność finansowa -pozyskiwanie lub utratę źródeł finansowania (zmiany w rozmiarach i relacjach kapitału (funduszu) własnego i obcego w jednostce) oraz wszystkie z nimi związane pieniężne koszty i korzyści.Ujemne przepływy pieniężne informują o niskiej rentowności sprzedaży.wydatki z tytułu zakupu składników środków trwałych.wydatki i wpływy z tytułu pochodnych instrumentów finansowych.wydatki z tytułu podatku dochodowego.działalność inwestycyjna (lokacyjna) -nabywanie lub zbywanie składników aktywów trwałych i krótkoterminowych aktywów finansowych oraz wszystkie z nimi związane pieniężne koszty i korzyści. nie zaliczone do działalności inwestycyjnej (lokacyjnej) lub finansowej.wpływy ze sprzedaży produktów.wpływy i wydatki z tytułu kontraktów zawieranych w celu nabycia i odsprzedaży.możliwość sporządzenia rachunku przepływów pieniężnych bez większej rozbudowy ewidencji księgowej Rachunek przepływów pieniężnych . wartości niematerialnych i prawnych. że jednostka generuje aktywa pieniężne w ramach prowadzonej działalności operacyjnej. praw autorskich. problemach ze ściąganiem należności czy utrzymywaniem nadmiernych zapasów. np.wydatki z tytułu zapłaty za dostarczone towary. .działalność operacyjna . jak też aktywów finansowych. . środków trwałych w budowie. innych podatków i opłat o charakterze publicznoprawnym. lub wpływy z ich zwrotu.Dodatnie przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej oznaczające nadwyżkę wpływów inwestycyjnych.dostarcza informacji użytecznych przy określaniu przyszłych wpływów i wydatków działalności operacyjnej (dane niedostępne w metodzie pośredniej). wartości niematerialnych i prawnych. . które mogą zostać wykorzystane na działalność inwestycyjną i spłatę zobowiązań.wpływy ze sprzedaży środków trwałych. . .wydatki na wynagrodzenia pracowników oraz inne świadczenia na ich rzecz. jeżeli są one elementem działalności operacyjnej jednostki. otrzymane odsetki od lokat. . finansowej Definicje działalności: . surowce. materiały. jak też aktywów finansowych.wydatki z tytułu zaliczek dotyczących działalności inwestycyjnej oraz wpływy ze zwrotu tych zaliczek. .i długoterminowych pożyczek udzielonych innym jednostkom. wymienionych wcześniej składników działalności inwestycyjnej. .wpływy i wydatki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. inwestycyjnej. Wynik z działalności operacyjnej . otrzymane dywidendy.podstawowy rodzaj działalności jednostki oraz inne rodzaje działalności. Działalność Inwestycyjna . Zalety metody pośredniej: . towarów i materiałów.dostępność informacji o relacji zachodzącej między wynikiem finansowym netto a przepływami pieniężnymi netto z działalności operacyjnej. opłat i innych przychodów operacyjnych. Działalność operacyjna . . . w ramach tego samego elementu sprawozdania finansowego. . . inwestycji w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne. . energię i wyświadczone usługi służące realizacji działalności operacyjnej jednostki.

Inne wpływy inwestycyjne . . . Wpływy 1. w tym: a) w jednostkach powiązanych b) w pozostałych jednostkach .i krótkoterminowych dłużnych instrumentów finansowych Wynik z działalności finansowej -Dodatnie przepływy świadczą o pozyskiwaniu nowych źródeł finansowania działalności. Inwestycje w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne . Sprzedaż 2. Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych 3.1. Zmiana stanu rezerw 6.wpływy z emisji długo. .. w tym z lat poprzednich.wydatki z tytułu podziału zysku. Wynagrodzenia netto 3. Amortyzacja 2.4. PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ .I.2. Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (I-II) .4. Wydatki . Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz inne świadczenia 4.dywidendy i udziały w zyskach . Struktura rachunku przepływów pieniężnych Działalność operacyjna Metoda bezpośrednia Metoda pośrednia I. w tym: a) w jednostkach powiązanych b) w pozostałych jednostkach .spłata udzielonych pożyczek długoterminowych .udzielone pożyczki długoterminowe . Dostawy i usługi 2.II.zapłacone odsetki. Korekty 1. . Inne korekty Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej B.2.płatności na rzecz właścicieli akcji lub udziałów jednostki z tytułu ich wykupu i zwrot dopłat do kapitału. Podatki i opłaty o charakterze publicznoprawnym 5.zaciągnięcie i spłatę kredytów i pożyczek (łącznie ze zrealizowanymi różnicami kursowymi).z wyjątkiem pożyczek i kredytów 9. Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy) 4. Zmiana stanu należności 8.3.3. Zysk (strata) netto (z RZIS) II.inne wpływy z aktywów finansowych . Zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych . Z aktywów finansowych. Inne wydatki inwestycyjne III. Na aktywa finansowe. Inne wpływy z działalności operacyjnej II. Zbycie inwestycji w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne . prowizje bankowe i inne pieniężne koszty (lub korzyści) związane bezpośrednio z pozyskaniem kapitału . Wydatki 1. 10. Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej 5.Działalność finansowa .zbycie aktywów finansowych. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresow. . Inne wydatki operacyjne I.nabycie aktywów finansowych .wydatki poniesione przez korzystającego na spłatę zobowiązań z tytułu umów leasingu finansowego.odsetki . Zmiana stanu zapasów 7. Wpływy 1. Nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych . . Zmiana stanu zobowiązań krótkotermin.wpływy z wydania udziałów (akcji) i innych instrumentów kapitałowych oraz dopłat do kapitału. natomiast ujemne o ich odpływie.

ewentualnie o zagrażającym niedoborze środków pieniężnych. szczególnie zależności przyczynowo-skutkowych. Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli ..1... Z tytułu innych zobowiązań finansowych . Inne wydatki finansowe III.C. zmierzających do ekonomicznie racjonalnego ukształtowania stanu zjawisk i przebiegu procesów. Podaj przykład wpływu/wydatku (w Rachunku przepływów pieniężnych) z działalności operacyjnej/inwestycyjnej/finansowej 4. Firma zaciągnęła kredyt długoterminowy inwestycyjny (oprocentowanie . lat) na zakup hali magazynowej w wys.4.3. -ustalanie ich wewnętrznych i zewnętrznych powiązań. Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (I-II) Analiza rachunku przepływów pieniężnych .%. . PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ I.2. niż wypłaty na rzecz właścicieli. Nabycie udziałów (akcji) własnych .9.2. .. Kredyty i pożyczki .7.. .6.mln zł – jak operacje zaciągnięcia kredytu i zakupu hali zostaną ujęte w rachunku zysków i strat/ rachunku przepływów pieniężnych Analiza . Wydatki .. zł) – jak zostanie ujęty zakup w bilansie na koniec roku/ rachunku zysków i strat/ rachunku przepływów pieniężnych 5. Wpływy netto z wydania udziałów (emisji akcji) i innych instrumentów kapitałowych oraz dopłat do kapitału .Utrata płynności finansowej wiąże się z zagrożeniem upadłością firmy.1.3. Emisja dłużnych papierów wartościowych . 3. -ustalanie wielkości i przyczyn odchyleń stanów rzeczywistych od postulowanych. Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu finansowego . Zadanie typu: oblicz rentowność sprzedaży/ rentowność majątku/ rentowność kapitału własnego i stałego 3. Spłaty kredytów i pożyczek . Firma zakupiła w styczniu samochód ciężarowy za gotówkę (cena . Wpływy . .4... okres spłaty .. Wykup dłużnych papierów wartościowych .. Inne wpływy finansowe II.8.Utrzymanie dodatniego salda przepływów pieniężnych jest ważnym wskaźnikiem informującym o sytuacji firmy. Podaj przykład przychodu/kosztu (w Rachunku zysków i strat) z działalności operacyjnej/pozostałej operacyjnej/finansowej 2.EGZAMIN: 1. Analiza działalności przedsiębiorstwa : . Odsetki . Inne.. wydatki z tytułu podziału zysku .5. Analiza Ekonomiczna przedsiębiorstwa Analiza ekonomiczna: -analiza struktury zjawisk i procesów występujących w działalności gospodarczej przedsiębiorstwa.to metoda poznania obiektów i zjawisk złożonych poprzez ich podział na elementy proste i zbadanie powiązań między tymi elementami.. -projektowanie działań korekcyjnych. tys..Analiza prognozowanych przepływów umożliwia orientację o przewidywanych nadwyżkach środków pieniężnych na przyszłość.Analiza przepływów pieniężnych przeprowadzana jest w celu oceny płynności przedsiębiorstwa w bieżącym okresie.

a także klientów. analiza gospodarowania czynnikiem ludzkim.in.Otoczenie międzynarodowe – poziom rozwoju przemysłu w różnych krajach (rynki zbytu lub zagrożenie konkurencją). otoczenia. Stanowi podstawę decyzji gospodarczych Czas którego dotyczy analiza: Analiza retrospektywna ex post – badanie przeszłości. przeznaczone dla akcjonariuszy. ekspertyzy . zwykle sporządzana przez odpowiednie własne komórki.lub długookresowa.Otoczenie społeczne – moda.Otoczenie demograficzne – obecna struktura demograficzna społeczeństwa oraz trendy. zawiera analizę sprawozdań finansowych. czyli o zewnętrznych warunkach Funkcjonowania przedsiębiorstwa . wywiad… . starzenie się społeczeństwa . inwestorów.Analiza decyzyjna – badania wycinkowe. problemów gospodarczych) – analiza wydajności pracy.dane statystyczne . bezrobocie. ochrona środowiska . jakość zaplecza naukowobadawczego . . oparta na szerokim zakresie informacji i wskaźników. stosunki z państwami . ocena działalności gospodarczej i stanu ekonomicznego z punktu widzenia powiązań i zależności między zjawiskami gospodarczymi .Analiza problemowa (dot.Analiza dziedzinowa (obejmująca wybrane dziedziny działalności gospodarczej) – analiza produkcji.Materiały wewnętrzne – zawierają informacje pochodzące z wewnątrz przedsiębiorstwa . analiza gospodarki materiałowej itp.Analiza kompleksowa – całościowe spojrzenie na działalność gospodarczą.) .Materiały zewnętrzne – informują o otoczeniu. banków. rozwoju i pozycji przedsiębiorstwa w minionym roku (m. licencje. brak badań wzajemnych zależności występujących pomiędzy zjawiskami gospodarczymi .Analiza szczegółowa – badania określonego odcinka działalności lub określonego problemu. opracowania. restrykcje i sankcje międzynarodowe. bilans. konkurencja itd.Otoczenie prawne i polityczne – zmiany legislacyjne. w sposób szczegółowy. kooperantów. . kursy walutowe. głównie ocena efektywności inwestycji. zwykle ex post . rentowności. Podstawowa funkcja – informacja nt.Analiza otoczenia przedsiębiorstwa Ocena warunków społecznych i prawnych Analiza rynku Analiza ekonomiczna Analiza finansowa Analiza techniczno-ekonomiczna Analiza konkurencji Synteza wyników analiz i przygotowanie decyzji dot. ale także analiza przedsiębiorstwa. dotacje i granty.raporty.Otoczenie technologiczne – szybkość zmian technologii (upadek/powstanie gałęzi przemysłu). związki zawodowe. zamożność społeczeństwa. umożliwia uchwycenie zależności przyczynowo-skutkowych między badanymi zjawiskami Źródła informacji .Analiza bieżąca (operatywna) – ocena przebiegu podjętych działań i reakcja na ew.Otoczenie ekonomiczne – stopa wzrostu gospodarczego. rachunek zysków i strat) Analiza wewnętrzna – głównie dla właściciela/kierownictwa przedsiębiorstwa. głównie analizę wyników finansowych w aspekcie efektywności gospodarowania. stanowi punkt wyjścia dla zamierzeń bieżących i przyszłościowych . kosztów własnych. analiza dochodów ze sprzedaży. analiza kosztów własnych. wielkość zamówień publicznych itp . prasy. inflacja. marketingu Zastosowane metody badawcze: Analiza funkcjonalna (odcinkowa) – analiza oddzielnych zjawisk – np. Może być analizą expost jak i ex ante. obejmujące analizę zjawisk od rozpoczęcia do zakończenia działań spowodowanych badaną decyzją Szczegółowość opracowania: Analiza ogólna – całokształt działalności przedsiębiorstwa. dostawców.przepisy prawne ANALIZA MAKRO-OTOCZENIA .Analiza prospektywna ex ante – ustalenie i ocena różnych wariantów przed podjęciem decyzji. podatki itp. negatywne skutki czy też zakłócenia (np. ogólna ocena działalności zwykle oparta na podstawowych wskaźnikach. przyszłych okresów Rodzaje analiz ekonomicznych: Przeznaczenie analiz: Analiza zewnętrzna – sprawozdanie roczne. udziałowców. krótko.bezpośrednie badania rynku – ankieta. na rynku walut. stopy procentowe (koszt kredytu konsumpcyjnego i inwestycyjnego). obrotowości aktywów .

podmiotów oraz warunków. Porównanie przekrojowe – do wartości innych jednostek Rodzaje porównań Wewnętrzne Porównanie w czasie Porównanie z wielkościami postulowanymi. kosztów) Analiza techniczno-ekonomiczna analiza produkcji analiza zatrudnienia.Przedmiotem analizy finansowej są wielkości ekonomiczne. Porównanie z wartościami wzorcowymi – mogą to być wartości standardowe normatywne. które wpływają na przedsiębiorstwo i/lub na które przedsiębiorstwo może wpływać . zaplanowanymi zewnętrzne Porównanie z wielkościami różnych zakładów z branży Porównanie z wielkościami średnio-branżowymii porównanie z wielkościami z różnych branż porównanie z wielkościami standardowymi w gospodarce .otoczenie konkurencyjne (sektorowe) – ogół instytucji. płac.Przewidzenie przyszłych zdarzeń stanowiących zagrożenie dla przedsiębiorstwa na podstawie znajomości relacji historycznych . które są wyrażone w jednostkach pieniężnych .zadania: .ANALIZA OTOCZENIA KONKURENCYJNEGO . Porównanie w czasie – podstawą odniesienia są dane z poprzednich okresów 2.Analiza finansowa jest najważniejszym narzędziem oceny działalności jednostek gospodarczych .Porównanie wyników przedsiębiorstwa z własnymi wynikami historycznymi oraz wynikami firm konkurencyjnych (w branży) w celach optymalizacyjnych KLASYFIKACJA ANALIZY FINANSOWEJ 1. wydajności analiza środków trwałych analiza gospodarki materiałowej analiza postępu technicznego ANALIZA FINANSOWA . charakteryzujące działalność jednostki gospodarczej. planowane 3.otoczenie konkurencyjne określa warunki funkcjonowania i rozwoju przedsiębiorstwa w danym sektorze i na danym rynku geograficznym .analiza sektora pozwala ocenić obecną i przyszłą atrakcyjność sektora i związane z nim ryzyko Analiza ekonomiczna Analiza finansowa wstępna analiza bilansu analiza rachunku zysków i strat analiza przepływów pieniężnych analiza kondycji finansowej przedsiębiorstwa czynnikowa analiza wyniku finansowego (przychodów.

duże max 1:1] .. Określa się je wtedy mianem tempa zmian.łańcuchowe: Zmienna.NARZĘDZIA ANALIZY FINANSOWEJ . .Jeden z ważniejszych elementów w analizie finansowej Ma na celu ustalić kierunek. t = 1.Tempo zmian jednopodstawowe (o stałej podstawie x1) w1t=(xt-x1)/x1 *100 Tempo zmian łańcuchowe (o zmiennej podstawie xt) wt=(xt-xt-1)/xt-1 *100 PŁYNNOŚĆ FINANSOWA .Ocena płynności finansowej – zdolności do spłacania zobowiązań krótkoterminowych. uk .0] .0] . płynności finansowej.Przyrosty absolutne są wartościami mianowanymi.0-1.przyrost względny -analiza wskaźnikowa: rentowności.2 – 2.pożądane wartości wskaźników: .Przyrost absolutny jednopodstawowy (o stałej podstawie x1): Δx1t = xt –x1. czyli wyrażonymi w tych samych jednostkach miary. .zadłużenie ogólne [0.zadłużenie ogólne zobowiązania/ pasywa ogółem .6 – 0. tempo i intensywność zmian w czasie zjawisk finansowych Mierniki dynamiki pokazują zmiany poziomu wyróżnionego zjawiska w różnych okresach w stosunku do poziomu tego samego zjawiska z okresu przyjętego za podstawę.wskaźnik struktury k-tego składnika ANALIZA DYNAMIKI .zadłużenie długoterminowe [0..Najczęściej wyrażane są w procentach.jednopodstawowe: Stała podstawa odniesienia – zwykle rok zerowy .Różnica pomiędzy wartością zjawiska w okresie badanym a wartością zjawiska w okresie podstawowym .zadłużenie kapitału własnego zobowiązania/ kapitał własny . .2.analiza struktury: wskaźnik struktury -analiza dynamiki: mierniki dynamiki jednopodstawowe mierniki dynamiki łańcuchowe : przyrost absolutny .. jakie zmiany zjawiska nastąpiły w kolejnych okresach w stosunku do okresu uznanego za podstawowy i1t=xt/x1 *100 2.pożądane wartości wskaźników: ./ kapitał własny .3] ZADŁUŻENIE .n PRZYROST WZGLĘDNY ..5 – 1.7] .Informują.Przyrost absolutny łańcuchowy (o zmiennej podstawie xt): Δx1t = xt –xt-1.bieżąca płynność finansowa [1.zadłużenie długoterminowe zob.n .Stosunek przyrostu absolutnego do poziomu zjawiska w okresie przyjętym za podstawę porównań.Informują. sprawności działania przedsiębiorstwa. Wskaźniki dynamiki: 1.szybka płynność finansowa aktywa bieżące-zapasy/ pasywa bieżące // gotówka+należności/ pasywa bieżące . WSKAŹNIK STRUKTURY uk= Xk / X . t = 1. jakie zmiany poziomu zjawiska występują w kolejnych okresach it=xt/xt-1 *100 PRZYROST ABSOLUTNY .2.zadłużenie kapitału własnego [małe firmy max 3:1. zadłużenia ANALIZA STRUKTURY Dostarcza informacji o prawidłowościach proporcji pomiędzy poszczególnymi wielkościami. Informują o ile jednostek zmniejszył się lub zwiększył poziom zjawiska w okresie badanych w stosunku do okresu z roku poprzedniego . długoterm.Za podstawę odniesienia dla wartości zjawiska z bieżącego okresu przyjmuje się poziom zjawiska z okresu poprzedniego .szybka płynność finansowa [1. co badane zjawisko. ruchoma podstawa odniesienia .bieżąca płynność finansowa aktywa bieżące/ pasywa bieżące . Podstawowym narzędziem badawczym jest wskaźnik struktury.

włączając obsługę gwarancyjną? .ocena polityki marketingowej . poczynając od wytworzenia do dostarczenia do odbiorcy.Sprawność działania RENTOWNOŚĆ rentowność sprzedaży rentowność sprzedaży brutto rentowność sprzedaży netto (stopa zwrotu ze sprzedaży (ROS)) rentowność majątku wskaźnik rentowności majątku (stopa zwrotu z majątku (ROA)) rentowność finansowa rentowność kapitału własnego (stopa zwrotu z kapitału wł.analiza kosztów własnych .w jakim stopniu obecna struktura kosztów.próg rentowności i jego przydatność w praktyce Analiza przychodów ze sprzedaży wyrobów i usług .analiza odbiorców .analiza ilości. (ROE)) zysk brutto/przychody ze sprzedaży zysk netto/przychody ze sprzedaży zysk netto / aktywa ogółem zysk netto / kapitał własny Analiza czynników kształtujących wynik finansowy przedsiębiorstwa -analiza przychodów ze sprzedaży wyrobów i usług .jak zmieniają się koszty wraz ze zmianą rozmiarów produkcji? .odpowiada na pytania: .jak zmieniają się koszty na każdy ważniejszy wyrób. wykorzystanie zdolności produkcyjnych i kierunki zmian kosztów odpowiadają zmianom kosztów u konkurencji? . jakości i struktury asortymentowej produkcji .ocena warunków sprzedaży i skutków ekonomicznych ich zmian Analiza kosztów własnych .ocena wyniku finansowego przedsiębiorstwa .

wyodrębnienie: .odpisy na fundusze specjalne .koszty produkcji są funkcją wielkości produkcji . punktu wyrównania (break even point BEP).amortyzacja .na poziom rentowności wpływa: .przedsiębiorstwo nie osiąga zysku ale też nie ponosi straty Próg rentowności .płace z narzutami .jednostkowe koszty zmienne .Analiza kosztów w układzie rodzajowym .koszty stałe są produkcji .cena wyrobu .wielkość produkcji (sprzedaży) .badanie tzw.koszty zmienne są proporcjonalne do produkcji (sprzedaży) .koszty zużycia materiałów .koszty stałe – zależna od czasu.koszty zmienne – reagujące na zmiany w wielkości produkcji Próg rentowności i jego przydatność w praktyce .koszty usług obcych (remontowych. in. transportowych.koszty zużycia paliw i energii .koszty stałe są niezależne od poziomu produkcji (sprzedaży) .inne koszty niematerialne BADANIE REAKCJI ZMIAN KOSZTÓW NA ZMIANY W WIELKOŚCI PRODUKCJI .koszty można podzielić na stałe i zmienne .) . obejmujące te składniki kosztów których wysokość nie zależy od zmian w wielkości produkcji .inne koszty materialne .uproszczenia: . w którym zrealizowane przychody ze sprzedaży dokładnie pokrywają poniesione koszty .produkcja równa sprzedaży .wartość sprzedaży .

rozwoju i źródeł jego finansowania rozwój firmy ↔ (głównie) realizacja przedsięwzięć inwestycyjnych(rozwojowych)  przedsięwzięcia rozwojowe mogą dotyczyć: o zmiany wielkości produkcji o zmiany jakości produkcji o zmiany asortymentu o obniżki kosztów o zmiany źródeł zaopatrzenia/kierunków zbytu o powiązań z innymi firmami o lokowania nadwyżek kapitału Klasyfikacja inwestycji  inwestycje odtworzeniowe – zastępowanie zużytych/przestarzałych urządzeń nowymi. fuzje) Decyzje rozwojowe 1. Zadanie typu: oblicz próg rentowności przy zadanych kosztach stałych i zmiennych i cenie produktu Analiza efektywności ekonomicznej inwestycji  podstawowe warunki zapewnienia dobrej pozycji i ekspansji firmy: o sprawność bieżącego zarządzania o trafne/optymalne decyzje dot.PRÓG RENTOWNOŚCI .Egzamin 1. decyzje służące akceptacji lub odrzuceniu konkretnego projektu inwestycyjnego – jest to tzw. klasyfikacji – względna ocena opłacalności – wybór najbardziej opłacalnego wariantu inwestycji . informująca czy inwestycja będzie dla firmy opłacalna 2. kooperacja. Zadanie typu: oblicz zadłużenie ogólne/długoterminowe/kapitału własnego 4.schemat obliczeń . Zadanie typu: oblicz bieżącą i szybką płynność finansowa 5. Co to są koszty stałe/zmienne podaj przykład 6. rozwój sieci sprzedaży/dystrybucji o produkcja nowych wyrobów/usług  inwestycje strategiczne o defensywne – ochrona przed konkurencją i polityką dostawców o ofensywne – umocnienie pozycji na rynku (filie. odtwarzanie zużywającego się majątku (przeciwdziałanie rosnącym koszty utrzymania)  inwestycje modernizacyjne – nastawione na zmniejszenie kosztów produkcji (zwykle razem z odtworzeniowymi)  inwestycje innowacyjne – modyfikacja wytwarzanych dotychczas produktów  inwestycje rozwojowe – dwa rodzaje: o zwiększające potencjał firmy – wzrost wydajności parku maszynowego. Bieżąca i szybka płynność finansowa – czym się różnią? 3. decyzje dot. Zadanie typu: oblicz dla zadanego bilansu wskaźniki struktury /wskaźniki dynamiki przyrost lub tempo zmian/(jednopodstawowe/łańcuchowe) 2. bezwzględna ocena opłacalności inwestycji.wartość sprzedaży (iloczyn wielkości produkcji i ceny) S=Pxc poziom kosztów całkowitych (suma kosztów stałych i zmiennych) Kc = Ks + P x kz próg rentowności (przychody=kosztom) S = Kc P x c = Ks + P x kz BEP = P = Ks / (c-kz) w ujęciu ilościowym BEP’ = BEP x c = [Ks / (c-kz) ] x c w ujęciu wartościowym 4.

amortyzacji itd. Wady i zalety okresu zwrotu Zalety:  łatwość dokonywania obliczeń  przydatność do wstępnej oceny projektów  porównanie alternatyw i charakterystyk dla branży  możliwość oceny płynności inwestycji Wady:  nie uwzględnia zmiany pieniądza w czasie  przy zmiennych zyskach rocznych może promować inwestycje o początkowych wysokich zyskach  trudny w zastosowaniu przy rozłożonych nakładach inwestycyjnych Zastosowanie okresu zwrotu Prosty okres zwrotu może mieć zastosowanie:  porównania alternatywnych projektów.nakłady niezwrócone na koniec roku t.roczne zyski o okres zwrotu (payback period).  oceny efektywności mało istotnych/kosztownych projektów Efektywność inwestycji  prosta stopa zwrotu (rate of return): RR = 1/PP = Zśr/I gdzie: I – nakłady inwestycyjne. I – nakłady inwestycyjne  stopa zwrotu (return on equity): ROE = Z/IE gdzie: IE – nakłady inwestycyjne sfinansowane kapitałem własnym Wady i zalety stopy zwrotu Zalety:  prostota.  ocena na podstawie zysku a nie przepływów pieniężnych. Z(t+1) . Z .średnioroczne zyski  stopa zwrotu (return on investment): ROI = Z/I gdzie: Z – roczne zyski.  niejednoznaczność metody (różne sposoby określania zysku.  porównanie alternatyw i charakterystyk dla branży. stąd podwyższone ryzyko przedsięwzięć o dłuższym okresie zwrotu.  przydatność do wstępnej oceny projektów.  łatwość dokonywania obliczeń. gdzie: I – nakłady inwestycyjne. gdyż zaangażowane środki będą zamrożone na długi okres. w przypadku zmiennych zysków rocznych: PP= t + No(t) / Z(t+1) gdzie: t . No(t) .zysk w roku następnym Długi okres zwrotu dostarcza istotnych informacji:  przedsięwzięcie jest mało płynne. zrozumiałość. .  oceny ryzykowności przedsięwzięcia.  wstępnej oceny efektywności ekonomicznej inwestycji. Wady:  pomijanie zmiany pieniądza w czasie.  korzyści netto generowane w długim okresie niosą za sobą większe ryzyko niż te osiągane w okresie krótszym. na koniec którego nakłady pozostają nie zwrócone.).Efektywność/opłacalność inwestycji kiedy inwestycja jest efektywna/opłacalna? → gdy efekty/zyski przewyższają nakłady inwestycyjne  ocena efektywności ( kiedy zwrócą się nakłady inwestycyjne?): o okres zwrotu (payback period): PP=I/Z. Zśr .ostatni rok.

oczekiwanej.możliwość inwestowania Wartość obecna i przyszła Ile będzie wart kapitał 100 000 zł za 3 lata ? Lokata kapitału na koncie o rocznym oprocentowaniu 5%: Za 1 rok: 100 000(1+0.Zastosowanie stopy zwrotu stopa zwrotu (prosta. zaktualizowana 100 000 / ( 1 + 5% )3 = 86 384 zł Wartość bieżąca netto  Bieżąca wartość inwestycji (net present value) w wysokości I0. CF2. stopa dyskontowa r ... kosztu kapitału.gdy nakłady są rozłożone na kilka lat.05)=115 763 zł Za 1 rok: FV1 = PV( 1+ r ) Za 2 lata: FV2 = FV1 ( 1 + r )=PV ( 1 + r ) ( 1 + r ) = PV ( 1 + r )2 Za 3 lata: FV3 = PV ( 1 + r )3 FVn = PV (1 + r )n FV (future value) – wartość przyszła PV (present value) – wartość obecna n – liczba lat r – roczna stopa procentowa ( 1 + r )n – czynnik wartości przyszłej Ile warta jest dziś suma pieniędzy. .in. bieżąca.  istotna zmienna m. księgowa) ma zastosowanie do:  obliczenia opłacalności inwestycji – porównanie do stopy granicznej. przy inwestowaniu według stopy procentowej r i rocznej kapitalizacji dochodów? PV = FVn / ( 1 + r )n Wartość obecna: zdyskontowana.05)=105 000 zł Za 2 lata: 105 000(1+0. rynkowej stopy zwrotu.05)=110 250 zł Za 3 lata: 110 250(1+0. CFn: . jeśli na koniec kolejnych lat otrzymuje się dochody CF1.. zwrotu charakterystycznego dla branży lub zwrotu możliwej do uzyskania na innej drodze  porównania i wyboru bardziej opłacalnego wariantu inwestycji Główna zasada oceny inwestycji  Pieniądz posiadany dziś jest warty więcej niż pieniądz spodziewany jutro: o inflacja o ryzyko o preferowanie bieżącej konsumpcji o alternatywne korzyści . którą otrzymamy po n latach.

gdy: a.pozyskanie i gromadzenie kapitału Inwestowanie .Ocena inwestycji 1. okres zwrotu.Egzamin : . ROE. Wady:  brak informacji na temat ryzyka Wewnętrzna stopa zwrotu Stopa zwrotu. NPV .  poziom stopy dyskontowej odzwierciedla wymagane zyski oczekiwane przez źródła finansowania.efektywne wydatkowanie kapitału Podstawowe etapy/zadania finansowania a) Dobór źródeł finansowania b) Budowa portfela kapitału (struktury kapitału. Wiele źródeł  Kapitał dominujący  Kapitał uzupełniający Klasyfikacja kapitału ze względu na własność środków finansowych • własne źródła finansowania – kapitał pozostawiony do dyspozycji przedsiębiorstwa przez jego właścicieli • wkłady (pieniężne i rzeczowe) na poczet kapitału podstawowego • dodatkowa emisja akcji. ROI.  jednoznaczne określenie efektywności. projekt należy przyjąć.  ilościowe wyrażenie wartości inwestycji.co to jest IRR? .  uwzględnia zmianę wartości pieniądza w czasie. przy której inwestycja nie przynosi zysków (nakłady są równoważne zyskom) r = IRR ↔ NPV = 0 5.  powszechnie stosowane kryterium oceny. Inwestycja nieefektywna ekonomicznie. Inwestycja efektywna ekonomicznie.jaka jest różnica pomiędzy ROI oraz ROE? Finansowanie inwestycji Finansowanie . NPV>0 Nadwyżka dochodów pieniężnych z inwestycji nad nakładem. Wady i zalety NPV Zalety:  prostota. stopa dyskontowa.kapitał „dostarczony” do przedsiębiorstwa zwykle na czas ograniczony przez jego wierzycieli oraz zobowiązania bieżące • wierzyciele wnoszący kapitał mają prawo do odsetek/opłat . NPV<0 Dochody nie pokrywają poniesionych nakładów. projekt należy odrzucić. udziałów.zadania typu oblicz: stopę zwrotu. udziału poszczególnych źródeł) I. b. NPV=0 Zrównanie przyszłych dochodów z nakładem inwestycyjnym 2. Jedno źródło II. dopłaty wspólników • wypracowane zyski przedsiębiorstwa • obce źródła finansowania . gdy: a.

subwencje z budżetów. facio – robię • dywersyfikacja w obszarze działalności inwestycyjnej może dotyczyć: – dywersyfikacji w doborze źródeł finansowania – dywersyfikacja struktury kapitału – zróżnicowania inwestycji (sposobów/miejsc inwestowania) • cel – obniżenie ryzyka inwestycji • główne kryterium doboru źródeł: – koszt kapitału – poziom ryzyka (dla kapitało-biorcy) – efektywność inwestycji • koszt kapitału – minimalizacja średniego ważonego kosztu kapitału – średni ważony koszt kapitału – główny czynnik wyznaczający stopę dyskontową w rachunku oceny opłacalności inwestycji – minimalizacja wpływa na efektywność inwestycji Koszt kapitału • koszt kapitału – cena jaką płaci przedsiębiorstwo za możliwość korzystania z kapitału – jest to jednocześnie stopa zwrotu dla kapitało-dawcy • koszt kapitału – stopa procentowa odzwierciedlająca stosunek wydatków w skali roku do wartości tego kapitału • przy wielu źródłach finansowania – średni ważony koszt kapitału WACC (weighted average cost of capital). funduszy – kapitał bezzwrotny • kredyty. pożyczki i inne – kapitał zwrotny • wewnętrzne źródła finansowania – źródła „samofinansowania” – zysk. odpisy amortyzacyjne Klasyfikacja kapitału ze względu na okres na jaki środki są udostępniane • źródła finansowania długoterminowego – kapitał zaangażowany długofalowo lub na stałe – kapitał stały (dłużej niż 1 rok) – kapitał własny zewnętrzny oraz kapitał obcy o długim okresie spłaty • źródła finansowania krótkoterminowego – kapitał udostępniany na okres krótszy niż 1 rok – zobowiązania krótkoterminowe – kredyty. sprzedaż zbędnego majątku). Rodzaje kapitału 1. udziały. Kapitał obcy a) Zwrotny  Kredyty pożyczki  Emisja papierów wartościowych  Leasing b) Bezzwrotny  Środki budżetowe  Środki funduszy celowych  Środki unijne Dywersyfikacja źródeł finansowania • diversus – różny. zobowiązania bieżące wobec dostawców. emisja akcji – pierwsza i kolejne) – jednoczesne zwiększenie tytułów własności do majątku/uprawnień do dochodów – zwykle bezzwrotny kapitał – kapitał zewnętrzny obcy • dotacje. . pożyczki. odpłatne udostępnianie majątku. budżetu itp. pracowników.spoza przedsiębiorstwa – kapitał zewnętrzny własny (wkłady. Kapitał własny a) Wewnętrzny  Nadwyżki finansowe  Odpisy amortyzacyjne  Odpłatne udostępnienie majątku / wyprzedaż majątku b) Zewnętrzny  Wkłady założycielskie  Emisja akcji / udziałów 2. przychody z przekształceń struktury majątkowej (np.Klasyfikacja kapitału ze względu na pochodzenie środków • zewnętrzne źródła finansowania .

leasing • leasing – zgodnie z umową leasingu finansujący zobowiązuje się nabyć na określonych warunkach rzecz od oznaczonego zbywcy i oddać ją korzystającemu do używania przez czas oznaczony.o. zmienne – podstawą są stopy LIBOR.96% • kredyty bankowe – oprocentowanie: – stałe. opłata za ustanowienie zabezpieczenia. oprocentowanie 10.25 * 6. opłata ubezpieczeniowa. nowe wpisy do rejestru. kondycji kredytobiorcy.45 * obligacje + 0.75% + 0.ui – udział i-tego źródła.30 * kredyt • WACC = 0. w spółce z o.kredyt • kredyty bankowe – koszt określony głównie przez stopę procentową rk oraz stopę podatku dochodowego T • uwzględnienie podatku wynika z możliwości odliczenia odsetek od podstawy do opodatkowania – tzw.kredyt bankowy – oprocentowanie rzeczywiste – 8% • WACC = 0. tarcza podatkowa Średni ważony koszt kapitału WACC • struktura finansowania inwestycji: – 25% . form i rodzajów zabezpieczeń) • pozostałe koszty kredytu: prowizja przygotowawcza. prowizja za zmianę waluty lub innych warunków umowy. prowizja od zaangażowania kapitału. Ki – koszt kapitału z i-tego źródła. koszt emisji 1% – 30% . n.84% + 0.25 * kapitał własny + 0. a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne • leasing – kapitał obcy w formie zasobu rzeczowego • rodzaje leasingu: – leasing finansowy – leasing operacyjny .45 * 11. • suma ww. – rzeczywisty koszt kredytu bankowego Koszt kapitału obcego – pożyczka • pożyczka – pozyskanie kapitału także od innych podmiotów niż bank • koszty – podobnie jak kredyt – efekt tarczy podatkowej – koszt rzeczywisty uwzględniający oprócz oprocentowania pozostałe koszty pozyskania i użytkowania kapitału Koszt kapitału obcego . WIBOR + marża banku (zależna od rodzaju kredytu. i in. wpis do rejestru). w spółce SA – emisja i dystrybucja akcji.75% + 1% = 6. stopnia ryzyka inwestycji.liczba źródeł • kapitał własny – nie generuje kosztów finansowych – mimo tego jest uważany za jedno z najdroższych źródeł finansowani – mierzony kosztem alternatywnym (kosztem utraconych możliwości) • wyrzeczenie się możliwych korzyści z zaangażowania kapitału w inny sposób • kapitał trudny do wycofania • kapitał wymagający np. okresu kredytowania.84%. EURIBOR. zmiany umowy spółki (notariusz.kapitał własny (zysk) koszt = stopa obligacji rządowych + premia = 5.obligacje. oczekiwania nowych właścicieli co do stopy zwrotu (dywidendy) – najczęstsza metoda szacunku kosztu własnego Ke – stopa zwrotu z bezpiecznej inwestycji (obligacji) Kobl plus premia za ryzyko p Koszt kapitału obcego .75% – 45% .30 * 8% * (1-19%) = 8. prowizja od wcześniejszej spłaty.

– umowa kredytowa rządu z EBI – finansowanie DTŚ Wschód nakłady inwestycyjne 376 mln € – kredyt z EBI – udział własny – nakłady poniesione głównie z budżetu państwa do 1998 r. – powołanie spółki Drogowa Trasa Średnicowa SA. Model finansowania inwestycji • forma własności • dominujące źródło kapitału • uzupełniające źródła kapitału Model finansowania – przykład „Inwestycja publiczna DTŚ” • drogowa trasa średnicowa DTŚ – Gliwice-Zabrze-Ruda Śl. IRR = 9. – ocena NPV = 664 mln zł dla i = 5%. właściwy – leasingobiorca korzysta z przedmiotu przez okres bliski jego gospodarczej używalności – alternatywa kredytu inwestycyjnego • leasing operacyjny – krótki okres umowy – alternatywa do najmu/dzierżawy • korzyści: – duża elastyczność/ duży rynek leasingodawców – duża dostępność. – EBI wymaga raportów z prac. – powołanie jedn. gwarancje.• leasing finansowy – inne nazwy kapitałowy. specjalnych procedur przetargowych (dwuetapowych) • finansowanie DTŚ Zachód nakłady inwestycyjne 296 mln € – środki unijne z funduszy strukturalnych – środki budżetowe – zobowiązania krótkoterminowe • efektywność inwestycji – ocena wg standardów unijnych dot. poręczenia kredytów … • koszt = koszt pozyskania np. większościowy pakiet akcji – Skarb Państwa (aport w formie gruntu). zmniejszenie zużycia paliwa. • kredyt z EBI podzielony na 2 części – część A – 100 mln € w 1998 – część B – 80 mln € w 2002 – odsetki płacone co pół roku – spłata kapitału odroczona o 5 lat (od 2003) – kredyt płatny w transzach uzależnionych od harmonogramu . skrócenie drogi – ocena efektywności – (dla okresu 21 lat) okres zwrotu 6 lat. – analiza kosztów i korzyści jest sporządzana z punktu widzenia społeczeństwa a nie inwestora – przyjęte korzyści: zmniejszenie liczby wypadków.budż. subwencje na spłaty odsetek. proste procedury – nie powiększa zobowiązań długoterminowych (zadłużenia) – raty leasingowe płacone zwykle z bieżących przychodów – raty leasingowe (lub amortyzacja w leasingu finansowym) są kosztem uzyskania przychodu Koszt kapitału obcego . zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza.-Świętochłowice-Chorzów-Katowice • idea trasy powstała w latach 70’ i 80’ • podział trasy na 28 zadań inwestycyjnych • dwa etapy DTŚ Zachód i DTŚ Wschód • w 1983 r.9% . umów z wykonawcami. preferencyjne pożyczki i kredyty. raportowania itd. pozostali – 23 podmioty (zakup akcji za gotówkę) • w 1998 r. przy refinansowaniu – koszt monitoringu. projektów publicznych – analiza kosztów i korzyści AKK (cost-benefit analysis CBA) – inwestycja niedochodotwórcza. inwestor główny/bezpośredni Wojewoda Katowicki • w 1993 r. NPV = 200 mln zł dla i = 8%. skrócenie czasu podróży. Dyrekcja Budowy Tras Komunikacyjnych. – umowa kredytowa rządu z EBI • w 1998 r.inne • dotacje. przygotowania wniosku. realizacji wydatków z poprzednich transz.

5. Zadanie typu: oblicz koszt kapitału (metodą WACC) przy zadanej strukturze finansowania Zadanie typu: oblicz koszt kredytu z uwzględnieniem efektu tarczy podatkowej W jaki sposób można oszacować koszt kapitału własnego? Podaj dwa podstawowe rodzaje leasingu i podaj podstawowe różnice między nimi. Dlaczego koszt kapitału wpływa na efektywność finansową inwestycji? . 2. 3. Podaj przykład kapitału własnego/obcego/wewnętrznego/zewnętrznego/zwrotnego/ bezzwrotnego/krótkoterminowego/długoterminowego 6.Egzamin 1. 4.6.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful