Budowa skóry

Dr n. med. Joanna Czuwara Specjalista dermatolog

NASKÓREK

Błona podstawna

  

warstwa rogowa zawiera keratynę, NMF, płaszcz lipidowy chroni przed utratą wody warstwa ziarnista warstwa kolczysta warstwa podstawna

SKÓRA WŁAŚCIWA

 

tkanka łączna (kolagen, włókna sprężyste, GAG, fibroblasty) naczynia krwionośne i chłonne nerwy przydatki

Funkcje skóry
Największy narząd organizmu (powierzchnia 1,5-2,2 m2)
1. 2.

3. 4. 5.

6. 7. 8. 9. 10.

Zapewnienie integralności organizmu Ochronna (czynniki mechaniczne, chemiczne, fizyczne, bakteryjne) Termoregulacyjna Regulacja wodno-elektrolitowa Resorpcja przez skórę (kremy, leki: nitrogliceryna, estrogeny, nikotyna etc.) Czuciowa Metabolizm białek, lipidów, węglowodanów, lipidów, witamin Odpornościowa Synteza witaminy D3 Estetyczna

Skóra

 

Waży 3-3,5 kg (dwa razy tyle co waży mózg) Średnia grubość 1,5mm (najcieńsza na powiekach <1mm, dłonie i podeszwy najgrubsza >3mm Skóra kobiety jest cieńsza Podczas całego życia zrzucamy średnio 18kg skóry w postaci naskórka

Naskórek
 1. 2. 3. 4.

Komórki Keratynocyty Melanocyty Kom. Langerhansa Kom. Merckela

 1. 2. 3. 4.

Warstwy podstawna kolczysta ziarnista rogowa

cytokeratyny) .Desmosomy  Mostki międzykomórkowe zbudowane z białek (desmogleiny. desmokoliny) połączonych z filamentami w keratynocytach (desmoplakiny.

Powierzchnia skóry   Nie jest gładka.17 mm. dłonie i stopy 0.4 mm  . najgrubsza warstwa rogowa Średnia grubość naskórka 0.8-1.12-0. poletkowana Linie papilarne (dłonie i stopy).

Skóra. że woda w skórze podatna jest na wyparowanie z organizmu (TEWL). zwłaszcza naskórek chroni organizm przed nadmiernym parowaniem wody.Skóra chroni organizm przed wyparowaniem wody Otoczenie > 1% H20 Warstwa rogowa 10% H2O Naskórek 30% H2O Skóra właściwa 50% H2O Dążenie do wyrównania stężeń powoduje. Ciało 70% H2O .

Warstwa rogowa odgrywa najważniejszą rolę w tworzeniu bariery naskórkowej. Teoria muru i „zaprawy murarskiej” .

Skład warstwy rogowej  KERATYNA .58% NMF .11%   .30% LIPIDY .

Płaszcz lipidowy ma kwaśne pH Lipidy pochodzenia naskórkowego fosfolipidy sfingomielina cholesterol glukozyloceramidy Lipidy z gruczołów łojowych trójglicerydy kwasy tłuszczowe glicerol woski sterole cholesterol i jego estry .

Lamelarny układ lipidów naskórkowych .

średnia ich ilość wynosi 100 mg/dzień In vitro keratynocyty syntetyzują wszystkie lipidy poza NNKT.Lipidy naskórkowe  Skóra jest tkanką aktywnie syntetyzującą lipidy. podobnie jak in vivo Naskórkowa lipogeneza może być badana eksperymentalnie po dostarczeniu NNKT. podobnie jak w układzie in vivo   .

pochodnych kwasu linolowego .Stabilizacja błon lipidowych Zachodzi w obecności ceramidów i omegahydroksykwasów.

Ciałko lamelarne ▪ FOSFOLIPIDY ▪ ▪ ▪ ▪ SFINGOMIELINA CHOLESTEROL GLICEROLIPIDY GLUKOZYLOCERAMIDY FFA CERAMIDY FFA CERAMIDY CHOLESTEROL HYDROLAZY .

tworzenie lamelarnych struktur lipidowych. zewnętrzną barierę lipidową KORNEOCYTÓW Kwas linolowy i linolenowy (omega-6) regulują procesy zapalne. trądziku i suchej skórze) Przetrwanie ciałek Odlanda w górnych warstwach rogowych i nieprawidłowe tworzenie dwubłonowych struktur lipidowych w przestrzeniach międzykomórkowych w łuszczycy (upośledzone dojrzewanie i uwalnianie zawartości ciałek lamelarnych)   . rogowacenie naskórka (deficyt kwasu linolenowego w AZS.Funkcje lipidów naskórka  CERAMIDY tworzą międzykomórkowe błony lipidowe. rybiej łusce.

Funkcje lipidów naskórka cd.  CHOLESTEROL hydroliza siarczanu złuszczanie korneocytów Sulfataza steroidowa (upośledzony szlak w recesywnej X-linked ichtyosis. wzrost/różnicowanie korneocytów. hamowanie wzrostu bakterii i drożdży  . upośledzone złuszczanie i łuska a duża zawartość siarczanu cholesterolu w warstwie rogowej) SFINGOZYNA formowanie ziarnistości błonowych.

Omega-3 Ceramidy Lipidy. fosfolipidy (DMS .Pielęgnacja skóry Skóra do pełnego wyleczenia potrzebuje: ceramidów cholesterolu NNKT (kwas linolowy. linolenowy) Zwiększenie uwodnienia hydrolipidów Humektanty Omega-6.

KREATYNINA 1.5% ?? 9% .NMF = Natural Moisturizing Factor        AMINOKWASY 40% KWAS PIROGLUTAMINOWY 12% MLECZANY 12% MOCZNIK 7% Na.Cl 18.PO4.K.Mg. GLIKOZAMINA.5% NH3.Ca.KWAS MOCZOWY.

degradacja enzymatyczna filagryny jest zahamowana .Powstawanie NMF  Degradacja filagryny do NMF zależy od wilgotności skóry  Przy wysokim nawilżeniu.

glutaminę.Filagryna (filament aggregating protein)    Kationowe białko Unikalny skład aminokwasów (bogata w argininę. serynę i histydynę) Proteolityczny rozkład filagryny uwalnia wolne aminokwasy tworzące NMF w warstwie rogowej o zdolności wiązania wody . glicynę.

zespół Nethertona. rogowacenie i zwiększona utrata wody (TEWL) Upośledzone wytwarzanie: porokeratoza. łuszczyca. niepełnowartościowa: AZS. rybie łuski (ichthyosis linearis circumflexa). rybia łuska zwykła zmutowana.Choroby z nieprawidłową filagryną  Suchość skóry. . 2. rybia łuska zwykła 1.

Komórki Langerhansa     Komórki dendrytyczne pochodzące ze szpiku. makrofagi Zdolność prezentacji antygenu na cząsteczkach MHC-I i MHC-II Aktywują limfocyty T i stymulują swoistą reakcję immunologiczną UV zmniejsza liczbę i aktywność LC .

Komórki Langerhansa   Nadzór immunologiczny: chronią przed rozwojem infekcji wirusowych HPV i rakiem Wykorzystywane w naturalnej immunoterapii skóry i niszczeniu zmian przedrakowych  Nadmierna aktywność w atopowym zapaleniu skóry. wyprysku alergicznym kontaktowym .

pochodzenia ektodermalnego z grzebienia nerwowego 1 MC na 36 KC komórka jasna pozbawione połączeń międzykomórkowych .Komórki barwnikowe melanocyty      produkują i wydzielają barwnik (melanina z tyrozyny) komórki dendrytyczne.

S-100 (komórki) .Melanosomy  Barwienie L-dopa (aktywność tyrozynazy). barwienie srebrem (melanina).

Ochronna rola melaniny .

zasadowym .Synteza melaniny TYROZYNA Tyrozynaza (Cu) Oksydacja Formuły złożone DIHYDROFENYLOAMINA DOPA Tyrozynaza (Cu) Oksydacja Formuły złożone DOPACHINON Oksydacja-cyklizacja FEOMELANINA czerwona lub żółta. rozpuszczalna w śr. zasadowym EUMELANINA czarna lub brązowa. nierozpuszczalna w śr.

Przebarwienia Prawidłowa skóra Melanocytoza wzrost liczby MC Zwiększona ilość melaniny w skórze właściwej Przebarwienie naskórkowe akumulacja barwnika .

leki fotouczulające i reakcje fototoksyczne substancje zapachowe i alkohole ciąża stany zapalne skóry . minocyklina).Czynniki nasilające przebarwienia         ekspozycje słoneczne samouszkodzenia terapia antykoncepcyjna (estrogeny. progesteron) zaburzenia hormonalne leki (np.

sublamina densa) Złożona budowa: białka i proteoglikany   .Błona podstawna  Złożona struktura odpowiadająca za ścisłe przyleganie naskórka do skóry właściwej Budowa warstwowa (lamina lucida. lamina densa.

Błona podstawna  Nieprawidłowa budowa – mutacje białek odpowiadają za choroby pęcherzowe wrodzone do postaci dystroficznych lub letalnych włącznie Zniszczenie białek hemidesmosomów lub BMZ prowadzi do podnaskórkowych pęcherzy  .

naczynia krwionośne. nerwy . najliczniej reprezentowane przez kwas hialuronowy) 2.Składowe skóry właściwej 1. kolagen typu I i III  kolagen typu I stanowi podstawowe rusztowanie białkowe skóry właściwej i stanowi 90% jej suchej masy  1 gram kolagenu vs 1 gram stali wykazuje większą oporność na rozciąganie  Elastyna 1-3% (elastyczność)  Proteoglikany (utrzymanie wody w skórze. limfatyczne. PODPOROWE (macierz zewnątrzkomórkowa)  Kolagen 70-80% (twardość. sprężystość). MORFOTYCZNE  fibroblasty.

prolina i hydroksyprolina. długości 300 nm Nici połączone wiązaniami chemicznymi i krzyżowymi Bardzo wytrzymałe na rozciąganie Okres biologicznego półtrwania wynosi 15 lat 3 podstawowe aminokwasy: glicyna.Budowa włókien kolagenowych       Trzyniciowa.5 nm. hydroksylizyna Witamina C jest kofaktorem procesów hydroksylacji Wytrzymałe na rozciąganie – porównywalne do stali   . prawoskrętna struktura helisy Białko grubości 1.

Proces syntezy włókien kolagenowych Włókna kolagenu z charakterystycznym prążkowaniem Podstawowa jednostka strukturalna – potrójna helisa gen mRNA prokolagen tropokolagen włókna kolagenowe .

Elastoza słoneczna .słoneczne zwyrodnienie tkanki sprężystej .

fizjologicznie występująca w skórze W starzejącej się skórze jego ilość znacząco się zmniejsza. co prowadzi do nasilenia zmarszczek. wypełnia drobne zmarszczki i normalizuje mikrozagłębienia     .HA   Należy do mukopolisacharydów (proteoglikanów) Substancja naturalna. utraty sprężystości i wiotkości skóry Silne właściwości nawilżające Higroskopijny (kwas hialuronowy może wiązać wodę w ilości 1000-4000 przekraczającej jego masę) Zastosowany w mezoterapii istotnie wygładza skórę.Kwas hialuronowy . zwiększa uwodnienie i napięcie.

8%): reakcje miejscowej nadwrażliwości   . o określonym pH i osmolarności Ulega naturalnej biodegradacji Powikłania (0.Kwas hialuronowy    Obecnie stosowany nie pochodzi od zwierząt Otrzymywany z biofermentacji bakterii Niestabilizowany lub stabilizowany. usieciowany.

Proteoglikan .

Przydatki skóry     Włosy Gruczoły łojowe Gruczoły potowe (ekrynowe. apokrynowe) Paznokcie .

choroby owłosionej skóry głowy rodzą zaburzenia natury psychicznej Włosy żyją w fazach Anagen Katagen Telogen Brodawka włosa .Włosy   Włosy są atrybutem urody Wypadanie włosów.

Owłosienie   Średnio 5 mln włosów na całej powierzchni skóry Bez włosów są podeszwy i dłonie .

które stymulują podziały Duża zdolność do regeneracji     . bardzo aktywnie dzielące się komórki Włos jest jedną z najszybciej dzielących się tkanek w organizmie Jest bardzo wrażliwy na niedobory substancji.Jak powstaje włos?  Włos powstaje w wyniku intensywnego podziału komórek w najgłębiej położonej w skórze partii mieszka włosowego – opuszce włosa i macierzy włosa Tworzą go żywe.

Typy włosów  Meszkowe – cienkie i krótkie. pokrywające prawie całą skórę Terminalne brwi i rzęsy włosy okolic płciowych owłosionej skóry głowy  - .

ma właściwości grzybostatyczne nasilenie trądziku koreluje z produkcją skwalenu i obniżonym stężeniem kwasu linolenowego w łoju . chroni przed utratą wody.Gruczoł łojowy      gruczoły holokrynowe wytwarzają nieprzerwanie łój sebocyty dojrzewają przez 14-30 dni łój odpowiada za natłuszczanie skóry.

2. wydzielają 1 mg łoju/10 cm2 Sucha skóra – poniżej 0. Metoda grawimetryczna Absorpcja na glince i ważenie Metoda kolorymetryczna (analogicznie do papierka lakmusowego) z wykorzystaniem kryształów fotoelektrycznych lub taśmy celofanowej Ilość łoju: Zdrowi – w 3 godz.Ilościowe oznaczanie produkcji łoju     1.5 mg /10 cm2 Tłusta skóra – powyżej 1.5-4 mg /10 cm2 . 3.

Brzegu powiek (gruczoły Meiboma) .Aparat włosowo – łojowy = mieszek łojowy Samodzielnie na: .Brzegu czerwieni wargowej .

Hormonalna regulacja gruczołów łojowych  -    Androgeny – stymulują siarczan dehydroepiandrosteronu testosteron 5-alfa dihydrotestosteron (konwersja testosteronu przez 5 alfa-reduktazę I w receptorach androgenowych w gruczołach łojowych lup przez 17-beta dehydrogenazę hydroksysteroidową) obniżone stężenie globulin wiążących hormony płciowe Estrogeny – zmniejszają rozmiary gruczołów łojowych Tyroksyna – stymuluje gruczoły łojowe Progesteron – zatrzymuje wodę. obrzęk naskórka i uciśnięcie przewodu wyprowadzającego .

Gruczoły potowe Ekrynowe     Regulują temperaturę organizmu Uchodzą bezpośrednio na skórę Wydzielają wodę i elektrolity Obecne na całej powierzchni skóry z małymi wyjątkami Występują u wyższych naczelnych i koni Czynność regulowana przez układ nerwowy (ACTH +. atropina -)   .

kroczu  Opróżniają zawartość do mieszka włosowego  Ich aktywność regulowana hormonami płciowymi  Zapach ciała powstaje w wyniku działania bakterii. które bytują w tych miejscach. Produkują one zapach w wyniku rozkładu potu i łoju i są najbardziej aktywne przy odpowiedniej wilgotności . pachwinach.Gruczoły potowe Apokrynowe  Produkcja zapachu (feromonów)  Zlokalizowane w pachach.

płaskich przedmiotów Wzrost 2 mm na miesiąc Paznokieć wydala znaczne ilości wody i łatwo wysycha Zmiany płytki paznokciowej charakterystyczne dla wielu chorób dermatologicznych i ogólnych Paznokcie . skeratynizowana Obrąbek naskórkowy tzw. „skórka” pokrywa wraz ze skórą macierz paznokcia Rola w chwytaniu drobnych.      Struktura złożona.

Łamliwe. kruche paznokcie  Unikanie wysuszających procedur (zmywacze acetonowe. krzemu . witamin z grupy B. mycie silnymi detergentami)     Unikanie wycinania obrąbka naskórkowego Natłuszczanie płytki Wykluczenie niedokrwistości mikrocytarnej Suplementacja biotyny. cystyny.

Tkanka podskórna  Produkcja ciepła Akumulacja energii Rola izolacyjna Wytrzymałość mechaniczna    .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful